Kolosi

Ɗerewel, Pol mata lalaɓeten

a ndiri ta liɓlay

Kolosi

Jem a liɓ ɗerewel cah

Mandala Pol ta lalaɓ ɗerewel cah, pala maday ndirigi a ngarigi, sin ane je fərsəna ta liɓlay Roma. Ndiri maparam a ngarigi, sin ane je fərsəna ta liɓlay Efez, akun ta liɓlay Kaysariya.

Pol ti lalaɓ ɗerewel cah ka va a zləra ndiri Ekilesiya ta liɓlay Kolosi. Liɓlay Kolosi toku a zla wəla a liɓlay Azi, mbeh á madaba liɓlay Efez za. Mandala Pol ta nja ane liɓlay Efez, ti zlən cala ma həl kəzəɗ tik, zlim tik Epafəras ka va ka ceɗeten Nawər Menekin a ndiri ta liɓlay Kolosi toku. Epafəras mata va za, ndiri pe ti buwi nəv tan za ka ca talan ka Yesu Kiristu. Wa toku aɗa tar Ekilesiya ta liɓlay Kolosi toku. Gara Pol a talan tik wər, sin na tik a jani səka tete ndiri Ekilesiya toku kun (1:7; 4:12).

Yo, mandala Pol ta nja ane je fərsəna, Epafəras toku ti va a zləra tik ka va ka ceɗen kən ma təɗaha a tala ndiri Ekilesiya ta liɓlay Kolosi toku. Ti ceɗen wa nja ndiri Yahudiyagi maparam mata yahigi ka jəkwaneten mazuko na ndiri ta talalay ka kəɓ ta a sin. Ti ngarigi ka ca talan ka Yesu Kiristu á gindik ka jan bit micin a təɗ gəga ɗakun ta. Sey hidi ka səba mazuko pana pana, ka *zla məmən kaɗ ɓaw ka ɗiya beni a bokula kəsəm. Aza ti ngarigi ka səba ma mbikiɗ pana pana a tala kən ham ɓaw a tala kən sa, aza a tala kən maparamigi ɗere ta. Pol mata zlimi labar toku za, mátá lalaɓeten ɗerewel cah acin.

Wa nja ɗerewel cah mata wak ka dawən ka dawən:

Pol a ngareten a ndiri Kolosi, Yesu Kiristu aɗa bay na ndiri Ekilesiya kərap, aza a daba kən kərap, Dabawəzləv mata tətaru ta talalay, lap a ta wəzləv sin aɗa talan. Mandala məc tik, ti bəreten ngaz a masərəfigi tete bay tan ka wəla. A tala ngatoku, kən ma mari sembe titoku a mari ndiri Kiristu baba kun (1:1–2:15).

A ngəz ta ka kawi talan tan a zləra ndiri ma nja ka kəɓ tegi ka səba mazuko ndiri ta talalay. Ngam hidi ti səba mazuko na ndiri ta talalay cah wər, a va ka kpaligi a Yesu Kiristu za ka njigi pana pana (2:16-25).

Pol a ceɗeten ɗere wa nja ndiri Kiristu ta va ka njigi kəsəm kəsəm, aza ta va ka njigi ida tan ɗere, ɓaw ta va ka njigi a daba ndiri ta talalay cah (3:1–4:6).

Ka way ɗerewel tik, Pol a lalaɓeten a ndiri Kolosi a tala nja tik ta je fərsəna, aza a fəɗ ta. Ti vəlen ɗerewel tik a Tikikus ege Onesim a zləra ka tepeten (4:7-18).

Pol mata lalaɓ ɗerewel cah ti təɗ viya pe. Ama labar tik a wilin wa nja ta picah. Ngam ndiri ma nja ka kəɓi ndiri Kiristu a ɓən pana pana ta talalay cah ɗaha səɓ a wilin. A tala sin ndiri Kiristu mata sləki labar Pol cah ninek ninek a talan.

Pol a fəɗ ndiri Ekilesiya ta liɓlay Kolosi

¹Kata Pol ɓaw galamay tokon Timote, mine lalaɓ ɗerewel cah ka va a zləra ndiri *Kiristu ta liɓlay Kolosi. Kata Pol, Dabawəzləv a talan tik á mbat ka, kata ka nja ka *makatəf Yesu Kiristu. 1:1 makatəf Yesu: Gal 1:1

²Mine fəɗ hini ninek ninek, hin ndiri Dabawəzləv ta liɓlay Kolosi. Hini aɗa galamay kini ma nja ka njigi á lap a Kiristu, ɓaw ma nja ka kawi kəzəɗ tik zləra səsəray. Vay tokon Dabawəzləv mata vəl hini nja menekin, aza mata ker micin hini fonna.

Pol a ngaren soko a Dabawəzləv a tala ndiri Kolosigi

³Galamayigi ta ceɗ hini, kepic kepic min ta nja ka dəkəɓ Dabawəzləv, Cin Maday tokon Yesu *Kiristu a tala hini, mi nja ka folu, 1:3 Efe 1:16; 1Te 1:2-3⁴ngam min ti zlimi, wa nja hin ta cay talan hini ka Yesu Kiristu, ɓaw wa nja hin ta may kəsəm hini kəsəm kəsəm, hin ndiri Dabawəzləv gi kərap. 1:4 Efe 1:15⁵Kati sənu, hi nja ka ɗiyu wa nja ngatoku, ngam ndukun talan hini ɗaha genna ka menekin ta wəzləv, Dabawəzləv mata cu kaɗ ka vəl hini. Hin ti zlimi labar a tala menekin, Dabawəzləv mata cu kaɗ ka vəl hini toku, mandala ndirigi mata vayigi ka ceɗ hini Nawər Menekin ma duze. 1:5 1Pi 1:3-4; Efe 1:13⁶Aza Nawər Menekin toku a kəray a liɓlay hini á gindik kun, ti gəgar gbam talalay. Ndiri ta nja ka zlim ta za, a nja ka buwi nəv tan za, aza ndiri ma nja ka ci talan ka Yesu Kiristu a fəfəligi. Gara na hini ɗere wa sin, daka hin mata tar ka zlimi labar a tala menekin, Dabawəzləv ta nja ka ɗiyaten a ndirigi, təɗ a picah, labar toku a ɗiya kəzəɗ a nəv hini a wilin. Aza menekin Dabawəzləv ɗere, hin ti sənu ninek ninek. 1:6 Kmy 2:41; Rom 1:13; 1Ti 3:16⁷Kula cala ma həl kəzəɗ kini, zlim tik Epafəras, á ceɗ hini kəni toku. Gara na tik wər, kəzəɗ Kiristu ta nja ka ɗiyu a daba hini, a nja ka kawu zləra səsəray. 1:7 Epafəras: 4:12; Flm 23⁸Sin á ceɗ kini wa nja *Miɗ Dabawəzləv ta nja ka zleɓ hini, hini ka may colo hini. 1:8 1Ko 8:1

⁹A tala kən titoku acin, talan kini a zlay za ɗakun ka cen zləra a Dabawəzləv a tala hini. Mi nja ka dəkəɓu səɓ daka a pic, min mata zlimi labar hini təɗ a picah. Dəkəɓ kini, min ta nja ka dəkəɓu ácah wər, Dabawəzləv ka vəl hini ɓən menekin zlan a dawən, ɓaw ka zlər ndukun talan hini áka Miɗ tik za, kama hini ka sən acin, kən ma nja ka va a nəv tik, aza hini ka ɗiyu. 1:9 Efe 1:17; Fil 1:9¹⁰Ti nja wa sin wər, kəzəɗ hini ta tala hayək cah a va ka nja wa nja nəv Maday tokon Yesu Kiristu ta may, aza kən, hin ta va ka ɗiyu kərap, a va ka guɗum nəv tik acin. A nja na ngar hi va ka ɗiyaten menekin pana pana a ndirigi, aza hi va ka sən ɓən Dabawəzləv day za ka ta kamatakan. 1:10 Efe 4:1; 2:10; Fil 1:27¹¹Yo, mine cen zləra a Dabawəzləv ɗere ka vəl hini sembe tik zlan a dawən, mangar day ka kən kərap, hini ka jan ka ɓərəs ka vəvər kaɗ acin ko a liɓ kən mi kərap. 1:11 Rom 5:2; Efe 1:18¹²Galamayigi, tá nja cah acin, hi fol Vay tokon a nəv ma ndezlezl ndezlezl. Sin á zlər hini katəf, ta sla za, hini ka jan menekin, sin mata cu kaɗ ka lay ma kəngay ka vəleten a ndiri tik. ^13-14Hayin duze, Vay tokon Dabawəzləv ti moha tokon a liɓ zləra *Gudul ta liɓ kpizli za. Aza ti vəl tokon acin a liɓ zləra Kərti tik, sin ka mar tokon. Hidi ɗigbe Kərti tik, ta nja ka mayu kahay kahay toku, aɗa Dabawəzləv mátá bat tokon a liɓ zləra Gudul za, aza ɓaw mátá zer *ma ngav ngav tokon kaɗ. 1:13-14 Zan 5:18; Luk 22:53; Kmy 26:18; Efe 1:6, 7, 21; 2:2; 6:12

Labar a tala kəzəɗ menekin, Yesu Kiristu mata ɗiyu a tala tokon

¹⁵Galamayigi ta ceɗ hini,

hidi ma ləma Dabawəzləv a həra tik ɗa ɗakun.

Ama gara *Kiristu,

ndirigi mata ləma ta ka həra tan wər,

sin kiɓe kiɓe Dabawəzləv a talan tik.

Hidi a va ka sən Dabawəzləv áka sin za.

Kiristu toku, Tizi na tik ma sliw takan,

aza sin aɗa talan a daba kən kərap,

Dabawəzləv mata tətaru. 1:15 Zan 1:18; 2Ko 4:4; 1Ti 6:16; Hib 1:3

¹⁶Dabawəzləv ti tətar kən kərap

ta tala hayək ɓaw ta wəzləv áka sin za.

Kənigi hidi ta nja ka ləma a həra,

lap a kənigi mangar hidi a ləma a həra ɗakun,

wa nja ndiri madədayigi ta wəzləv tete bay tan,

ko kən ma nja ka mar ndirigi a sembe,

kəni toku kərap,

Dabawəzləv ti tətaru áka Kərti tik za.

Ti tətaru ka vəlen a zləra, sin ka mar ta,

aza sin ka jan miseh maday tik á nin za. 1:16 1:13; Zan 1:3, 19; 1Ko 8:6; Hib 1:2

¹⁷Mandala talalay a tətar kese kun,

Kiristu wər ɗaha.

Aza kən, Dabawəzləv mata tətar kərap,

a ɗigbeten sembe tik, aɗa mátá njigi a wilin cah. 1:17 Zan 1:1; 8:58

¹⁸Gara Kiristu wər, day ka kən kərap.

Sin aɗa maday na ndiri Ekilesiya

ma mbaɗ ka kəsəm tik.

A nja ka mar ta,

wa nja talan ta nja ka mar kəsəm hidi kərap.

Yəwən micin na ndiri Ekilesiya a tar áka sin za ɗere.

Sin wər, Tizi na tik.

Aza sin ɗere ci hidi

Dabawəzləv mata mbəlaha a civi za.

A nja na ngar sin aɗa talan a daba kənigi kərap. 1:18 talan ege kəsəm: 2:19; 3:15; Efe 1:22-23; ci hidi: Kmy 4:2; 26:23; 1Ko 15:20; Kzl 1:5

¹⁹Hayin duze, Dabawəzləv a talan tik ti may kwet

Kərti tik ka fəna kəzəɗ tik ko kedirek kaɗ kun,

ka nja kap kap wa nja sin a talan tik. 1:19 2:9-10; Zan 1:16; Efe 1:23

²⁰Yo, kən ma ngav ngav

ma kpal ndirigi tete Dabawəzləv za,

sin ti may ɗere ka zer ma tik kaɗ áka Kərti tik za.

Mandala məc Kərti tik mata

*məc ka pay ma zlamba zlambay,

ɓeɓiz tik ka kwar kaɗ,

a məc a tala ma ngav ngav ndirigi toku,

Dabawəzləv ka jan ka zer ma tik kaɗ.

Wa nja ngatoku, Dabawəzləv ti lap kən kərap

ta tala hayək tete kənigi ta wəzləv kaɗ ba

ka njigi tete sin,

ka njigi ka calambəlay baba kun,

ama ka nji nja menekin acin. 1:20 Rom 3:25-26; Efe 1:9-10, 21; 2:13-16

²¹Yo, hin ɗere, kamatakan hin ti kpal tete Dabawəzləv za, aza hin calambəlay tik, ngam hin ti ɓən, ɓən ma ngav ngav, aza hin ti ɗiya ma ngav ngav tik ɗere. 1:21 Rom 5:10; Efe 2:12-13; 5:27²²Ama tá nja cah acin, Dabawəzləv ti zer ma tik kaɗ ba áka Kərti tik za ma mbaɗ ka hidi memilin ma vəl talan tik ka məc. Sin mata məc toku, hini ka nja ka ndiri ma kap ta gibe tik, nja nəv ma barən, ɓaw ka ndiri mangar a ɗiyi ma ngav ngav ko kedirek kun, di ka jan ka tep hini acin a zləra Dabawəzləv. ²³Hayin duze, Kərti tik ti ɗiya hini ka nja ka ndiri maɗa ngatoku.1:23 Hayin duze, Kərti tik ti ɗiya hini ka nja ka ndiri maɗa ngatoku. Ləwa ngacah, ti lalaɓ a nin ka jan ka zleɓ di ka zlimi ninek ninek. Yo galamayigi, mata nja wa nja ngatoku, hine cay talan hini acin ka menekin, Yesu Kiristu mata ɗiyu toku, manja bu dawən. Hine dihec kaɗ, ndukun talan hini ka nja genna ka kən, hin mata zlimi a liɓ Nawər Menekin. Nawər Menekin toku, ndirigi ti gəgar ta a talalay kərap. Yo gara kata Pol wər, Dabawəzləv ti mbat ka, kata ka nja ka ma həl kəzəɗ tik, ka ceɗeten Nawər Menekin toku a ndirigi. 1:23 2:7; Efe 3:17; 1Ti 3:16; Hib 3:6

Labar a tala kəzəɗ, Dabawəzləv mata vəlen a Pol a zləra ka ɗiyu

²⁴Tá nja cah, kata Pol nəv ɗa ɗewerakun ka sa beni, ngam beni ta nja ka su toku, ka jan ka zleɓ hini ka ca talan ka *Kiristu. Hayin duze, nəv ɗa ɗewerakun, ngam beni toku a zleɓeten a ndiri Ekilesiya ma mbaɗ ka kəsəm Kiristu. Tá nja cah, ta sa beni wa nja Kiristu a talan tik mata su kamatakan, ka zleɓen ka mgbi fini kəzəɗ tik a tala ndiri Ekilesiyagi. 1:24 2Ko 1:5; 11:23-29; Efe 3:13²⁵Dabawəzləv á mbat ka, kata ka həl kəzəɗ tik ka zleɓ hini hin ndiri Ekilesiya. Kəzəɗ toku aɗa kata ka ceɗeten labar tik a ndirigi kərap kpay kpay kaɗ manja fəna kaɗ. 1:25 Efe 3:1-3²⁶Kamatakan, daka a vina cekw, Dabawəzləv ti ɓoh ɓən tik kaɗ, ndirigi a sən ta ɗakun. Ama tá nja cah Dabawəzləv ti fara a gbəmgbalay ba acin ndiri tegi ka sən ta. 1:26 2:2; 4:4; Efe 3:6²⁷Nəv Dabawəzləv ɗewerakun ka ceɗ ɓən tik toku kpay kpay kaɗ, ndirigi ka səni kən, sin ta va ka ɗiyu. Kən sin ta va ka ɗiyu toku, kula kən menekin má day za ka kən kərap, aza a va ka zleɓeten a səban ndiri ta talalay kərap. Ta ceɗ hini, ɓən Dabawəzləv ma fara a gbəmgbalay toku aɗa Kiristu tane nəv hini, hin *ndiri mangar Yahudiyagi ɗakun. A tala Kiristu toku, ndukun talan hini genna acin, ta sla za, hi va ka nja á lap tete Dabawəzləv ka lay ta maru, aza hi va ka wak miseh maday tik tete sin. 1:27 miseh maday: 3:4 ; Rom 5:2; Efe 1:18²⁸A tala ngatoku acin labar a tala Kiristu toku, mine ceɗeten a ndirigi kərap ka zlim ta. Mine jəkwaneten a ɓən menekin aza mine ceɗeten ka kawi talan tan. Mi nja ka ɗiya wa nja ngatoku, ko nayi ma nja á lap a Kiristu, ka nja ka hidi ma səɓ səɓ wa nja Dabawəzləv ta mayu. 1:28 Efe 4:13²⁹Kəzəɗ toku ka jan ka va ninek ninek a katəf tik, kata Pol, ta nja ka ɓərəs kaɗ a sembe ɗa kərap kərap ka ɗiya tik, ta jan lay ɓat kun. Yesu Kiristu, min ta nja a sin á lap, á nja ka vəl ka sembe tik zlan a dawən ka ɗiya kəzəɗ toku. 1:29 Efe 3:20; Fil 4:13

¹Galamayigi, ta may hini ka sənu, ta nja ka ɗiya kəzəɗ a lay ɓərət gbok gbok ka zleɓ hini, hin ndiri Kolosigi. Ta nja ka ɗiyu ɗere ka zleɓeten a ndiri Ekilesiyagi ta liɓlay Lawodise ɓaw a ndiri ta liɓlay maparam pe mangar mi jan tete sinigi ɗakun. ²Ta nja ka ɗiya kəzəɗ toku, hini tete ndiri maparam toku ka jan sembe ka gar toy toy ka katəf Yesu Kiristu, aza hin kərap ka lap talan hini kaɗ ka may kəsəm hini kəsəm kəsəm. Yo, ta may ácah, ɓən Dabawəzləv sin mata fara gbəmgbalay toku, ka va ndukun talan hini ninek ninek, liɓi hini ka həl hini baba kun, hini ka jan ka zer nəv hini yac kaɗ acin. Gara ɓən Dabawəzləv ma fara a gbəmgbalay toku, sin aɗa *Kiristu a talan tik. 2:2 1:26-27; Efe 5:2³Ta ceɗ hini acin, gara Kiristu toku wər, ɓən Dabawəzləv ma fənen kaɗ mangar a sən ɗakun, ɗa ɗakun. Sin á nja ka zleɓ tokon, mini ka sən tokon ɓən Dabawəzləv ɗere, aza ka zlimi tik ninek ninek. Ɓən Dabawəzləv toku kula ɓən menekin. 2:3 Pro 2:4-5; 1Ko 1:24, 30; Efe 3:19

⁴Kati ceɗ hini kəni ngatoku, hini ka kaw talan hini ninek ninek, kana ndirigi ka bebeɗ hini a ma ma kukuɗ, hini ka ker katəf Dabawəzləv kaɗ kun. 2:4 2:8; Rom 16:18⁵Ko tá nja cah, kata gədək tete hini, ɓən ɗa wər ka hini kepic kepic. Hayin nəv ɗa ninek ka zlimi labar hini wa nja hin ta nja ka ɗiyay kəzəɗ hini kərap á lap a katəf tik, ɓaw wa nja hin ta nja ka zer nəv hini yac kaɗ ka ca talan ka Kiristu. 2:5 1Ko 5:3

Áka Kiristu za, min tokon ti jan diri micin na Dabawəzləv

⁶Galamayigi, hin ti yək labar a tala Yesu *Kiristu, aza tá nja cah Yesu Kiristu Maday hini acin. Yo mata nja wa nja ngatoku, hi njay hini tete sin á lap kepic kepic wa nja nəv tik ta may. ⁷Hine kaw labar tik zləra səsəray, hini ka mar sembe lay səba katəf tik, wa nja pay ma nja ka za zemi tik, ka va fək á wili kaɗ ka mar sembe. Hine vəl talan hini kərap a Yesu Kiristu, hini ka gar toy toy ka katəf tik, wa nja jik ma gbən gbən ma la la ta wili. Aza hine zerey nəv hini yac kaɗ ka ca talan ka sin, wa nja ndirigi mata jəkwan hini kamatakan. Yo, aza ko a pu, hine folay Dabawəzləv hini a tala kən hin mata janu a zləra tik. 2:7 1:23

⁸Galamayigi ta ceɗ hini, hi kaw talan hini ninek ninek a ndirigi ma nja ka kəɓ hini a ɓen tan ta tala hayək, hini ka ker katəf Dabawəzləv kaɗ ka səba dara tan. Ɓen tan toku, ɓen kahay. A yaha á zləra Kiristu za ɗakun. Sese ɓen ngatoku a jəkwan ta a zləra ndirigi, ɓaw áka ma mbikiɗ zukogi za. Yo, ta ceɗ hini, hi njá ka zlimi ma tan kun. 2:8 1Ti 6:20^9-10Gara zuko titoku kərap ɓaw mamən məc, Kiristu á mar ta. Ta ceɗ hini, Kiristu toku a fəna kəzəɗ Cin ko kedirek kaɗ kun, ti nja kap kap wa nja Dabawəzləv a talan tik. Gara na hini wər, áka lap hini hin ta nja ka lap tete Kiristu, kən ma va ka sen hini lay səba katəf Dabawəzləv ɗa ɗakun. Hin ti jan diri micin na Dabawəzləv zaba. 2:9-10 1:19; 2:15, 20; Efe 1:21

¹¹Kamatakan Dabawəzləv ti ngareten a *ndiri Yahudiyagi ka *zli məmən kaɗ, ndiri ka sən ta á nin za, ti mbaɗay tan ka ndiri tik acin. Gara na hini wər, áka lap hini, hin ta nja ka lap tete Yesu Kiristu, Dabawəzləv ti ɗiya kən maparam a tala hini ɗere, ndirigi ka sən ta á nin za, hin ndiri tik. Kən Dabawəzləv mata ɗiyu a tala hini wər, a ɗiyu səka a zləra ɗakun. Kən mata ɗiyu meze na *zla məmən wər, a ɗiyu áka Kiristu. Ti bit hini ka ma ngav ngav hini za hin mata səsən lay ɗiya tik kamatakan. Tá nja cah ma ngav ngav a mar hini baba kun. 2:11 Efe 2:11¹²A nja na ngar, a pic hin mata jan *batisma za, hin ti məɗ tete Kiristu á lap, aza Dabawəzləv ti mbəla hini tete Kiristu á lap ɗere. Ti vəl hini yəwən micin acin. Hin mata mbəla za toku, ngam hin ti ca talan ka sembe Dabawəzləv, ma mbəla Kiristu a civi za. 2:12 3:1; Rom 6:3-4; Efe 1:19-20; 2:6¹³Ta ceɗ hini a nimin, kamatakan hidi jan tokon diri micin kese kun, min tokon wa nja ndiri ma məc məcigi a gibe Dabawəzləv, ngam ma ngav ngav a wilin a tala tokon, aza min tokon ndiri Dabawəzləv kese kun. Ama tá nja cah acin, Dabawəzləv ti mbəla tokon tete Kiristu ka məc za. Ti vəl tokon diri micin na Kiristu, min tokon ka nja tete sin á lap, aza ti zer ma ngav ngav tokon kaɗ ba acin. 2:13 Efe 2:1, 5¹⁴Min tokon ti sənu, kita Dabawəzləv mata yaha a tala tokon kamatakan, ngam min tokon mata salar ka səba mazuko tik. Ama tá nəp cah, Dabawəzləv ti zlaɗ ma ngav ngav a tala tokon zaba, ti kwaren Yesu a talan ka *məc ka pay ma zlamba zlambay meze na tokon. Wa nja ngatoku Dabawəzləv ti pas kita ta tala tokon kaɗ ba acin. 2:14 Efe 2:15-16; 1Pi 2:24¹⁵Mandala Yesu Kiristu mata məc ka pay ma zlamba zlambay toku, Dabawəzləv ti bəreten ngaz a masərəfigi tete bay tan ka wəla. A kəzigi baba kun. Ti bəreten ngaz ka wəla, aza ti miseten a vere ndirigi kərap ka zəmeten weli. Wa nja ngatoku, ti ɗafeten a ndirigi, sembe tik day ka *masərəfigi tete bay tan toku, ti njigi ka balam tik acin. 2:15 2:9-10

Mazuko ta talalay a mari ndiri Kiristu kun

¹⁶Galamayigi mata nja wa nja ngatoku acin, ta ngar hini, hine kaw talan hini ninek ninek a ndiri maparam ma nja ka da hini mazuko maparam a tala kən ham ɓaw a tala kən sa. Ta nja ka caf hini ka ngarigi: «Hi ɗiya kən ngata ndata,» «Hi ɗiya kən ngata ndata,» hi njá ka yək ma tan kun. Ko ti ngar hini: «Hi ɗiya dara ka wan ka wan ka voh Dabawəzləv, aza ka təra ka təra ɓaw ka pic nəp ka pic nəp ɗere,» hi njá ka yək ma tan kun. 2:16 Rom 14:1-6¹⁷Mazuko, ndirigi ta nja ka may ta ka jəkwan tokon toku, diri mazuko ɗakun, sey kiɓe kiɓe kən menekin ma va ka təɗaha ta sla za. Tá nja cah acin kən tik ti təɗa zaba. Diri mazuko hidi ta va ka kaw tokon zləra səsəray toku acin aɗa *Kiristu a tala tik. Áka sin za, Dabawəzləv a va ka vəl tokon menekin tik duze.2:17 Áka sin za, Dabawəzləv a va ka vəl tokon menekin tik duze. Ləwa ngacah, ti lalaɓ a nin ka jan ka zleɓ di ka zlimi ninek ninek.2:17 Hib 8:5¹⁸Yo, ndiri maparam ɗaha ɗere ma nja ka ngarigi: «Na hini, hine voh Dabawəzləv a katəf tik kun. Sey hini ka ɗiya beni a bokula kəsəm hini ka gəc talan hini kaɗ a gibe Dabawəzləv ta. Aza sey hini ka nja gbərəw kaɗ ɗere ka voh *mazlən Dabawəzləv gi ta.» Ndiri toku a nja ka foli talan tan ka ngarigi: «Dabawəzləv ti ɗaf kini kən áka sini za ta.» Yo ta ceɗ hini, ndiri toku ta nja ka bebeɗ hini, hini ka səba mazuko tan toku, kana hi yək ma tan. Gara na tan wər, ma ta nja ka ceɗ ta, ma kahay, a nja ka gəli talan tan səɓ á gindik. Aza ɓən tan kərap sey na kən ta tala hayək cah tutu, na Dabawəzləv kun. 2:18 Efe 1:21¹⁹Ndiri toku nep a may ta ka lapigi kaɗ tete Kiristu, ma nja ka talan ndiri Ekilesiya ɗakun, a may ta ka mari talan tan a zləra tan. Ama sey ndiri ma nja ka njigi tete Kiristu á lap á nja ka jani sembe a zləra tik, nəv tan ka nja takan. Wa nja ngatoku a va ka səɓigi day za ka katəf Dabawəzləv, ka njigi wa nja Dabawəzləv ta may. Kiristu a kaw ndiri Ekilesiya kərap zləra səsəray ka nji takan tete sin, wa nja zemi ta nja ka kaw law kəsəm kərap kaɗ, ka nji ka kəsəm ma takan acin, di ka gəl. 2:19 1:18; Efe 4:16

²⁰Galamayigi, min tokon ti sənu, min tokon ma nja tete Kiristu á lap, min tokon ti məc tete sin. A tala ngatoku zukogi ta talalay cah á mar tokon baba kun. Yo, mata nja wa nja ngatoku acin, na hini, hi nja ka may ka səba ma mbikiɗ tan baba kemi? 2:20 2:9-10; Gal 4:3-5, 9²¹Ndiri ta nja ka ngar hini: «Kən ngacah, hi njá ka dos zləra a nin kun, mbikiɗ. Kən ngacah, hi njá ka təlu kun, mbikiɗ. Aza kən ngacah, hi njá ka ɓawu kun, mbikiɗ ta.» Yo aza acin, hi nja ka yaw ma tan ka ɗiya ma mbikiɗ titoku kemi? 2:21 Esa 29:13; Mat 15:9; 1Ti 4:3; Hib 13:9²²Ta ceɗ hini, ma mbikiɗ titoku kərap a ləwa a tala kən mangar a gar lay way kun, aza ɗere a yaha áka ɓən hidi memilin za. ²³Kati sənu, ndirigi a nja ka ɓən ta, səba ma mbikiɗ toku, a nja ka zlər ndukun talan hidi. A ngarigi: «Sey hidi ka voh kən pana pana wa nja nəv tik ta may, aza hidi ka gəc talan tik kaɗ a gibe ndiri maparam, di ndiri ka fol ta. Aza ɗere, sey hidi ka ɗiya beni a bokula kəsəm tik a zakay, kama di Dabawəzləv ka yəku ta.» Yo, hi ceɗ ka, ma mbikiɗ titoku a nja ka zlər ndukun talan hidi duze vu? Ta ceɗ hini, kən titoku kərap a həra Dabawəzləv wər kən kahay. A təɗ gəga hidi memilin ka ngəz talan tik a sin kun.

Kiristu ti vəl tokon yəwən micin

¹Galamayigi, min tokon ti sənu, min tokon ti mbəla a civi za tete *Kiristu á lap. Wa toku min ti jan tokon yəwən micin ma yaha á zləra Dabawəzləv za. Yo mata nja wa nja ngatoku acin, talan hini mata nja genna ka kənigi ta wəzləv ta ka lay, Kiristu ta nja a nin, sin ma nja nja á zləra zəm Dabawəzləv za. 3:1 2:12; Efe 1:20²Ta ceɗ hini, hi njá ka ɓən a tala kən ta tala hayək a wacah kun, sey hine ɓən a tala kən ta wəzləv á gindik. 3:2 Mat 6:33³Hin ti sənu, nja hini, hin mata nja kamatakan, hin ti ker kaɗ ba, wa nja hin ti məc. Tá nja cah acin, hine mar yəwən micin, hin mata janu a zləra Kiristu. Kiristu a pu yəwən micin toku a wəzləv a zləra Dabawəzləv ka lay mangar hidi a ləma ɗakun. 3:3 Rom 6:4; 2Ko 5:14⁴Diri micin toku aɗa Kiristu a talan tik. Pic takan, Kiristu ta va ka cəɓaha a talalay a nimin, a va ka pizlaha tete min tokon á lap. Aza a va ka fi tokon miseh maday tik gbam min tokon. 3:4 Gal 2:20; Fil 1:21; miseh maday: 1:27 ; Fil 3:21; 1Ko 15:43; 1Za 3:2

⁵Galamayigi na hini, hine mar micin na Yesu Kiristu. Yo aza acin, kən ta tala hayək ma nja ka bebeɗ hini ka ɗiya mendireɗ, hine bəreten ngaz ka wəla, ka kəzi baba kun. Ta ngar hini acin, hi njá ka wan a wərti maparam kun, aza wərti ɗere, ta njá ka wan a wapah maparam kun. Hi njá ka ɗiya kən weli kun. Hi njá ka ɗiya mendireɗ ka kən ndirigi kun. Aza hi njá ka nja ka hidi ma ɓərəm kun, ngam liɓ ku a həloh a kən ku wər, ha va ka ca kən toku wa nja zuko ku. 3:5 Gal 5:19-213:5 Rom 6:6, 11; Gal 5:24; Efe 4:19; 5:3⁶A tala kən ma ngav ngav titoku kərap, ndirigi ta nja ka ɗiya ta, nəv Dabawəzləv a va ka bas a tala tik ka ɓaseten kita a ndiri ma nja ka bazli ma tik. 3:6 Efe 5:6⁷Yo hin ti sənu, kamatakan hin a talan hini, hin ti ɗiya ma ngav ngav titoku, aza hin ti mbaɗ ka balam tan. 3:7 Rom 1:18; Efe 5:8⁸Tá nja cah, yəwən micin na Yesu Kiristu, hin mata janu, á mar hini acin. A tala sin hi bu dawən a kən ma ngav ngav kərap. A nja na ngar, hi njá ka bas nəv, nəv hini ka nja selelehleh kun, aza hi njá ka ɗiya tireh a ndirigi kun. Ma ma les ɓaw dirni ta njá ka ya á pakam hini kaɗ kun. 3:8 Efe 4:29; 5:4⁹Aza ɗere hi njá ka mban ma a colo hini a madaba kun. Ta ceɗ hini, kən ma ngav ngav titoku kərap, hi njá ka ɗiyu baba kun. Ngam tá nja cah nja hini, hin mata nja kamatakan, hin ti keru kaɗ ba, 3:9 Efe 4:22, 25¹⁰aza hine nja yəwən nja acin. Yəwən nja toku Dabawəzləv á vəl hini, hini ka mbaɗ ka yəwən ndirigi. Dabawəzləv a nja ka ɗiya yəwən nja hini toku ka nja ka yəwən kepic kepic, hini ka nja wa nja sin ma tətar hini a talan tik, aza hini ka sənu ninek ninek ɗere. 3:10 Gen 1:26-27; Efe 4:24

¹¹A tala hin ta mar yəwən nja toku, kpal madaba vən ɗa baba kun, hin kərap takanna acin. Tá nja cah acin, ko *ndiri mangar Yahudiyagi, ko *ndiri mangar Yahudiyagi ɗakun səɓ takanna, aza kən ma kpal ndiri ma zli məmən kaɗ tete ndiri manja zli məmən ɗa baba kun. Ndiri mangar a səni kən kun, tete ndiri nji ndukun talan ma gbirzliliɓ wa sinna. Aza wa sin ɗere na balamigi tete ndiri mangar balamigi ɗakun. Yo ta ceɗ hini acin, hini ka sənu ninek ninek, ndiri kərap ta gibe Dabawəzləv wər takanna. Sey Kiristu Maday tokon áɗa ma pin za pana. Sin aɗa maday na kən kərap. 3:11 2:11; Gal 3:28; 1Ko 12:13

¹²Mi ɗasl tokon talan acin, min tokon ndiri Dabawəzləv. Sin a may tokon aza ti mbat tokon min tokon ka nja ka ndiri tik. A tala ngatoku, nja hini mata nja wa nja Dabawəzləv ta may. Hine saf saha ndirigi ninek ninek. Hine ɗiyaten menekin, aza hine gəc talan hini kaɗ a gibe tan. Hi njá ka nja ka ndiri nja nəv kun, nəv hini mata nja ninek a ndirigi. 3:12 Efe 4:2-4¹³Yo aza ɗere, hi njá ka bas nəv njoɗ njoɗ tete colo hini kun, hine bərəpay nəv hini kaɗ səɓ. Ko colo hini maparam ti ɗiya hini ma ngav ngav, hine zerenu ma ngav ngav tik kaɗ. Galamayigi, ko a pu hin kəsəm kəsəm, hine zer *ma ngav ngav colo hini kaɗ, wa nja Maday tokon mata zer ma ngav ngav hini kaɗ ɗere. 3:13 Efe 4:32

¹⁴Hini may kəsəm hini kəsəm kəsəm, ngam may kəsəm hini toku a va ka lap hini kaɗ ka nja a nəv ma takan, kpal a va ka nja ɗaha baba kun. May kəsəm hini kəsəm kəsəm toku, aɗa kula kən ma ɓat kən maparamigi kərap. 3:14 Efe 5:2¹⁵Aza min tokon ti sənu, Kiristu ti bərəp nəv tokon kaɗ ba, min tokon ka nja nja menekin. Yo aza acin, ácah nja menekin toku mata nja a daba hini ko a pu. Hin ti sənu, Dabawəzləv á wəla hini, hini ka lap kəsəm hini kaɗ, hini ka nja takan a liɓ Ekilesiya, aza nja menekin, mata vəl hini toku ka nja a daba hini. Yo, aza ko a pu hine ngaren soko soko pe a Dabawəzləv. 3:15 1:18, 20; 2Ko 13:11; Efe 1:23; 4:4

¹⁶Galamayigi ta may hini ka ɓas kaɗ ka janga labar Kiristu kepic kepic, aza labar tik menekin ka jan ka wek nəv hini. Hine jəkwaneten a colo hini ka jan ka sən ta ninek ninek, aza hine ngəz talan hini kəsəm kəsəm a ndukun talan menekin, Dabawəzləv mata vəl hini. Hin ta nja ka ɓas kaɗ, hine ca dirfigi tane liɓ deftere Dabawəzləv á lap, aza hine ca dirfi pana pana, *Miɗ Dabawəzləv mata vəl hini ka fol Dabawəzləv a nəv hini kərap. Áka dirfi, hin ta nja ka cu toku, hine ngaren soko a Dabawəzləv a tala menekin tik, sin mata ɗiya hini. 3:16 Efe 5:19-20; Hib 13:15¹⁷Aza ɗere kəzəɗ hini, hin ta nja ka ɗiyu, ɓaw ləwa ta pakam hini kərap, mata nja áka zlim Maday tokon Yesu za. Aza kepic kepic hine ngaren soko a Vay tokon Dabawəzləv a tala menekin tik mata ɗiya hini áka Maday tokon Yesu za.

Ndiri ma səbi katəf Kiristu ka njigi a nja siki?

¹⁸Ta ngar hini, a hin wərtigi: Hi gəc talan hini kaɗ a gibe zolo hini, ngam Maday tokon a may hini ka ɗiyu wa sin. 3:18 Efe 5:21–6:9

¹⁹Ta ngar hini, a hin wapahigi: Hi may wərti hini, aza hi njá ka gər ma tan kun.

²⁰Aza acin ta ngar hini, a hin wərigi ɗere: Hine zlimi ma cehw hini ɓaw ma mocoh hini kepic kepic. Hin ti ɗiyu wa sin, a va ka nja ane nəv Maday tokon wa ɓoɓom.

²¹Aza gara na hini, hin cin wərigi, ta ngar hini: Hi njá ka ndul wəri hini á ndul kun. Hin ti ndul ta á ndul wər, pərət a va ka həleten, aza talan tan a va ka pələk a liɓ kəzəɗ tan ta nja ka ɗiya ta.

²²Ta ngar hini a hin balamigi ɗere: Hi zlimi ma maday hini ko a liɓ kəzəɗ mi kərap. Hi njá ka həl kəzəɗ sey a vere tan á gindik ka gər fol ta zləra tan kun. Hine həlay kəzəɗ hini səɓ a nəv ma barən, ngam hi nja ka zlimi ma Maday tokon Yesu Kiristu. ²³Ta ceɗ hini, ko a liɓ kəzəɗ mi, hine zer nəv hini yac kaɗ ka ɗiya tik. Hin njá ka ɗiyu səka ka guɗum nəv ndirigi kun, awu hine ɗiyu ka guɗum nəv Maday tokon Yesu Kiristu. ²⁴Hin ti sənu, gara mazlən kəzəɗ hini wər, Maday tokon á va ka vəl hini. Hi va ka jan kən, Dabawəzləv mata cu kaɗ ka vəleten a ndiri tik, ngam diri Maday hini, hin ta həlen kəzəɗ, aɗa *Kiristu. Sin á va ka vəl hini mazlən tik. 3:24 Efe 6:8²⁵Yo, gara hidi ma ɗiya ma ngav ngav wər, a va ka jan mazlən na ma ngav ngav tik mata ɗiyu. Dabawəzləv ta va ka ɓas kita a tala kəzəɗ ndirigi, a va ka saf hidi tik á saf kun, ko nayi a va ka jan mazlən na kəzəɗ tik mata ɗiyu. 3:25 Zak 2:1

¹Yo tátoku acin ta ngar hini, a hin ndiri madəday ma mari balamigi ɗere: Hi kaw balam hini zləra səsəray. Hine ɗiyaten kən kərap a katəf tik. Hin ma mar balam, hin ti sənu, hin maday á gindik kun. Dabawəzləv ɗaha day za ka hini, sin aɗa Maday hini ta wəzləv. 4:1 Lev 25:43

Hi ceɗ Nawər Menekin a ndirigi!

²Galamayigi, ta dəkəɓ hini, hini ka cen zləra a Dabawəzləv kepic kepic. Masəfay ta njá ka həl hini a lay cen zləra kun, aza hine ngaren soko a Dabawəzləv ɗere. 4:2 Rom 15:30; Efe 6:18-194:2 Fil 4:6; 1Te 5:17³Hin ta nja ka cen zləra a Dabawəzləv, hi dəkəɓu ɗere a tala kini. Hine dəkəɓu ka zlər kini katəf mini ka jan ka ceɗ labar tik a ndirigi. Min ti may ácah ka ceɗeten labar a tala *Kiristu, Dabawəzləv mata fara a gbəmgbalay, ndiri ka sən ta. Hin ti sənu, kati ceɗeten labar toku a ndiri maparamigi mátá kaw kigi, aza mátá fi kigi a je fərsəna cah. 4:3 Rom 15:30⁴Tá nja cah acin, hine dəkəɓ Dabawəzləv ka zlər ka katəf, kata ka jan ka ceɗeten labar Dabawəzləv toku kpay kpay kaɗ, ndirigi ka zlim ta, ngam Dabawəzləv á mbat ka, kata ka ɗiya kəzəɗ toku. 4:4 1:26

⁵Yo ta ceɗ hini, hine nja a ndukun talan menekin a daba ndiri mangar a ci talan ka Yesu Kiristu kun. Hi njá ka zlay talan ko kedirek kaɗ kun. 4:5 Efe 5:16⁶Hin ta nja ka ləwa tete ndiri toku, ma ta pakam hini mata nja ka kula ma menekin tutu ka zleɓeten ka yək ta. Hine kaw talan hini ninek ɗere, ndirigi ta va ka neh hini a tala kən pana pana, hini ka jan ka ceketen a labar ma va ka zleɓeten. 4:6 Efe 4:29; 1Pi 3:15

Pol a way labar tik acin

^7-8Galamayigi, tá nja cah ta may ka way labar ɗa acin. Ta va ka zlənay Tikikus ka vay a zləra hini. Sin kula galamay tokon, min ta nja ka həl kəzəɗ Maday tokon Yesu Kiristu a sin. Aza a nja ka kaw kəzəɗ toku zləra səsəray. Sin ta vay za wər, a va ka ceɗ hini labar kərap a tala ɗa hini ka sənu. A va ka ceɗ hini labar a tala min ta wacah pisleɗ pisleɗ kərap, aza a va ka bərəp nəv hini kaɗ. 4:7-8 Tikikus: Efe 6:21-22⁹Kula galamay tokon Onesim ta liɓlay hini a va ka vayigi a sin. Sin ɗere a nja ka kaw kəzəɗ Yesu Kiristu zləra səsəray. Sinigi səray tan a va ka ceɗ hini kən ma nja ka ɗiya a tala kini ta wacah kərap. 4:9 Onesim: Flm 10-12

¹⁰Yo tá nja cah cali ɗagi ta wacah kərap a fəɗ hini. Aristarku, min ta nja a sin a je fərsəna a wacah, a fəɗ hini. Cala ɗa maparam Markus, gelecin Barnabas, a fəɗ hini ɗere. Sin ta vay ita hini za wər, hine kawu zləra səsəray wa nja kata mata ceɗ hini kamatakan. 4:10 Aristarku: Kmy 19:29; 27:2; Flm 2:4; Markus: Kmy 12:12¹¹Yo aza cala ɗa maparam Yesu, ndirigi ta nja ka wəla ta Zustus, a fəɗ hini ɗere. A daba *ndiri Yahudiyagi ma ci talan ka Yesu Kiristu, sey ndiri ma makaɗ titoku á gindik a nja ka zleɓ kigi ka ceɗeten labar Dabawəzləv a ndirigi, ndiri toku ka jan ka njigi a daba ndiri, Dabawəzləv ta mar ta ɗere. Sinigi ta nja ka zleɓ kigi toku, ta nja ka jan sembe acin ka va gibik gibik a liɓ kəzəɗ ɗa.

¹²Colo hini Epafəras ta liɓlay hini a fəɗ hini ɗere. Sin a nja ka ɗiya kəzəɗ Yesu *Kiristu. Kepic kepic a nja ka cen zləra a Dabawəzləv ninek ninek a tala hini. A nja ka dəkəɓu, hini ka gar toy toy ka katəf tik, aza hini ka nja ka ndiri ma səɓ səɓ ta liɓ kəzəɗ tik, ɓaw hini ka zer nəv hini yac kaɗ ka ɗiya kən, Dabawəzləv ta may. 4:12 Epafəras: 1:7; Flm 23¹³Ta ceɗ hini kaɗ, gara Epafəras toku wər, a nja ka həl kəzəɗ ninékun ka zleɓ hini, aza ka zleɓeten a ndiri Lawodise ɓaw a ndiri Hiyerapolis. ¹⁴Yo aza Luka, doktor min ta mayu, ege Demas a fəɗ hini ɗere. 4:14 Luka: 2Ti 4:11; Flm 24; Demas: 2Ti 4:10¹⁵Kata a tala ɗa acin, ta ngar hini, hi fəɗ cala tokon ma səbi katəf Yesu Kiristu ta liɓlay Lawodise. Hi fəɗ wərti ta daba tan, zlim tik Niməfa. Aza hine fəɗ ndiri Kiristu gi kərap ma nja ka ɓasigi ita tik ka voh Dabawəzləv. 4:15 Lawodise: Kzl 3:14¹⁶Yo, hin ta janga ɗerewel ɗa cah za, hine zləneten ɗere a ndiri Ekilesiya ta liɓlay Lawodise, mata janga ta ɗere. Aza sinigi a va ka zlən hini ɗerewel, kata mata lalaɓeten, hini ka jangu ɗere. ¹⁷Yo, hine ceɗen a Arsip, kəzəɗ, Maday tokon Yesu Kiristu mata vəlen a zləra, mata ɓərəs kaɗ ka kawu zləra səsəray ka mgbi fini kəzəɗ tik. 4:17 Arsip: Flm 2

¹⁸Kata Pol ta lalaɓ hini acin a zləra ɗa. Ta fəɗ hini kərap. Talan hini ta njá ka zlay ka kata ta je fərsəna a wacah kun, hine dəkəɓ Dabawəzləv a tala ɗa. 4:18 hine dəkəɓ Dabawəzləv a tala ɗa: Ləwa ngacah, ti lalaɓ a nin ka jan ka zleɓ di ka zlimi ninek ninek

Dabawəzləv mata ker micin hini fonna. 4:18 1Ko 16:21; Efe 1:1; 3:1