1 Timote

Ci ɗerewel, Pol mata lalaɓen a

Timote

Jem a liɓ ɗerewel cah

Pol ti lalaɓ ɗerewel cah ka va a zləra ngama tik Timote. A wəla Timote «zlim kərti ɗa.» Ndirigi a ngarigi, ti wəlu wa sin, ngam ti zleɓen Timote ka ca talan ka Kiristu, Timote mátá mbaɗay tik ka nja wa nja zlim kərti tik.

Kamatakan Pol ti lapigi a Timote ane liɓlay Listəra, mandala mata ɗa muluk ma səray tik. Hi va ka jan labar tik ane liɓ deftere Kəzəɗ Makatəf Yesu gi ka ɓawama 16:1-3. Timote ti həl kəzəɗ viya pe a jakwar Pol, aza ti sən nja Pol ninek.

Ndiri maparam a ngarigi, mandala Pol ta lalaɓ ɗerewel cah, ti ficik ta a je fərsəna ta liɓlay Roma kaɗ ba, a təlanay tik a nimin ane liɓlay Masedəwan, aza a lalaɓ ɗerewel cah a nin.

Gara Timote, sin ane liɓlay Efez. Pol ti ngaren kamatakan zaba ka saf ndiri Ekilesiya ta nin. Liɓlay Efez toku, liɓlay maday a jakwar mitil maday. Ndiri pe a təlanigi a nin ka ɗiyay filiw tan.

Pol a lalaɓ ɗerewel cah ka vəlen ɓərəs a Timote a liɓ kəzəɗ tik. Sin ti zlimi ndiri maparam ane liɓlay Efez ti gaɓəzigi pe a tala səba mazuko Moyiz, ɓaw a tala kən ma ɗiya a vina cekw pana pana. Mata zlimi wa toku za, mátá lalaɓ ɗerewel cah acin.

Wa nja ɗerewel cah mata wak ka dawən ka dawən:

Pol a ngaren a Timote ka kaw labar Dabawəzləv zləra səsəray, ka jəkwaneten a ndirigi, wa nja sin a talan tik mata jəkwanu, aza ka tak ndiri ma jəkwani mban ma kaɗ (ɓawama 1).

A ngaren a Timote wa nja ndiri Ekilesiya ta va ka njigi, aza wa nja ta va ka mbati hidi maday ma nja ka gar a tala ndiri Ekilesiya (2–3).

Pol a ngəz Timote ka kaw talan tik a nja tik di ka nja ka kula hidi, aza ka kaw talan tik a labar, sin ta nja ka jəkwaneten a ndirigi (ɓawama 4).

A ngəzu ɗere a tala nja wərti ta mazləzlalay, nja gəbataligi, ɓaw nja balamigi tane daba ndiri Ekilesiya (5:1–6:2).

Ka way way ɗerewel cah, Pol a ngəz Timote a tala gənan ma nja ka bebeɗ hidi ɓaw a tala nja tik ege jəkwan kən tik (6:3-21).

Pol a fəɗ Timote

^1-2Kata Pol, ta lalaɓ ɗerewel cah ka va a zləra Timote. Dabawəzləv ma bit tokon ege Yesu *Kiristu, hidi ta nja ka ca talan genna ka sin, á teɗ kigi, kata ka nja ka *makatəf Yesu. Ta fəɗoh Timote. Hoh zlim kərti ɗa ngam kati zleɓoh, hoh ka ca talan ka Yesu. Vay tokon Dabawəzləv ege Maday tokon Yesu Kiristu mata vəloh nja menekin, mata safi saha ku, aza mata keri micin ku fonna. 1:1-2 makatəf Yesu: 2:7 ; ma bit tokon: Tit 3:4; ca talan: Kol 1:26-27; Timote: 1Ko 4:17; kərti ɗa: 1Ko 4:15; 1Te 2:11; Tit 1:4

Ndirigi ma nja ka lapi labar Dabawəzləv a mban ma, sey ka tak ta kaɗ

³Kata mata va ka va ane liɓlay Masedəwan, kati ngaroh, hoh ka nja ane liɓlay Efez. Yo ta ngaroh səɓ a nimin hoh ka nja a nin, ngam hoh ka tak ndiri maparam ma nja ka lapi labar Dabawəzləv ege mban ma kaɗ. Ma tak ta kaɗ kana a jəkwaneten mban ma tan a ndirigi baba kun. 1:3 ndiri ma mbani ma: 4:1-10 ; 6:3-5, 20-21; 2Ti 2:16-18, 23-26; Tit 1:10-16; 3:9-11; Kmy 20:1⁴Ma ngareten mata keri mataməna ndiri ta vina cekw kaɗ, aza mata keri gaɓəz ma hirre a tala dehen tan kaɗ ɗere. Ngam gaɓəz toku a fəfəl kahay, a zleɓeten a ndirigi ka səni katəf na jan bit micin tan ta gibe Dabawəzləv kun. Katəf na jan bit micin toku wər, sey ka ca talan ka menekin Dabawəzləv. 1:4 4:7; 6:20; 2Ti 2:16, 23; 4:4; Tit 1:14⁵Kati may ácah, kən kərap min ta nja ka jəkwaneten a ndirigi, ka zleɓeten ka mayi celen tan. Kən ma va ka zleɓeten ka mayi celen tan toku, sey ka mari nəv ma barən, ka ɗiyi kən menekin tutu, aza ka ci talan ka Dabawəzləv a nəv ma takan. 1:5 1:14, 19; 2:15; 4:12; Rom 12:9; 13:10; 1Ko 8:1; Gal 6:10; 2Ti 1:3, 13; 3:10; Tit 1:15⁶Ndiri maparam ti lekwi katəf toku zaba, aza a nja ka ləwi ma ma hirre. 1:6 1:4; 6:4, 20; Tit 1:10⁷Na tan a nja ka safi kəzəɗ tan wa nja a ceɗeten *mazuko Dabawəzləv a ndirigi, azama a səni kən ta nja ka ngarigi, aza ɓaw ta nja ka jəkwaneten a sembe tan kərap kun.

⁸Min tokon ti sənu, min tokon ma nja ka səba *mazuko Dabawəzləv a katəf tik, a zləra tokon mazuko Dabawəzləv toku ɗewerakun. 1:8 Rom 7:12, 16⁹Ama hidi ta ɓən tokon ninek ninek: Gara mazuko Dabawəzləv wər, sin ti ɗiyu ka na ndiri ma kap kun. Ti ɗiyu ka na ndiri ma nja ka pasi ləwa tik ɓaw ma nja ka salari labar tik. Ti ɗiyu ɗere na ndiri ma nja ka ri Dabawəzləv, ma nja ka ɗiyi ma ngav ngav, ma nja ka dəbəli kən Dabawəzləv, aza ɓaw ma nja ka miseten. Ti ɗiyu ka na ndiri ma nja ka pəmi cine tan za, ma nja ka pəmi mamən tan za ɓaw ndiri maparamigi. 1:9 Gal 5:19-21¹⁰Ti ɗiyu a nimin ɗere ka na ndiri ma nja ka ɗiyi kən weli, ma nja ka wanigi a cala wapah tan wa nja a wərti, ma nja ka kawi hidi memilin ka va ka ber, ma nja ka mbani ma, aza ɓaw sedewagi ma nja ka mbani ma, aza ka meɗigi á tala tik kaɗ. Ko kən maparamigi ɗaha ma nja ka ngavi labar Dabawəzləv wər, sin ti ɗiya mazuko tik ɗere ka na ndirigi ma nja ka ɗiya ta. 1:10 4:6; 6:3; 2Ti 1:13; 2:2, 15; 3:14; 4:2-3; Tit 1:9; 2:1, 7-8¹¹Labar kata mata ceɗu toku, wa nja Nawər Menekin, Dabawəzləv mata vəl ka a zləra. Nawər Menekin toku a ɗaf tokon Dabawəzləv, ndirigi ta nja ka fol ta, sin ma mar miseh maday. 1:11 1Te 2:4

Yesu Kiristu hidi ma ɓərəs ka saf saha ndirigi

¹²Ta fol Maday tokon Yesu *Kiristu ma vəl ka sembe ka ɗiya kəzəɗ toku. Ta folu ngam sin ti sənu, ta va ka ɗiya kəzəɗ tik wa nja sin ta may. A tala ngatoku mátá vəl ka kəzəɗ toku a zləra. 1:12 2:71:12 Gal 1:15-16¹³Kamatakan kati ru, aza kati ɗiyaten beni a ndiri tik, aza kati ra ta. Ama Dabawəzləv ti saf saha ɗa, ti ɗiya ka menekin. Ngam mandala tik ta ca talan ka Kiristu kese kun, aza kəzəɗ kərap kata mata ɗiyu, ta sənay ka səka wər, ta ɗiya kəzəɗ ma ngav ngav ata ɗakun. 1:13 Kmy 8:3; 9:1-5; 1Ko 15:9; Gal 1:13¹⁴Ama Vay tokon Dabawəzləv ti ɗiya ka menekin tik zlan a dawən, ti vəl ka katəf, kata ka ca talan ka Yesu Kiristu, ɓaw kata ka mayu ngam min ti lap a sin. 1:14 1:5; 1Ko 15:10

¹⁵Yesu Kiristu ti ya a talalay ka bit ndirigi ma nja ka ɗiyi ma ngav ngav. Labar bit toku aɗa labar ma duze, sey ndirigi kərap ka yək ta a nəv ma takan. Aza ane daba ndiri ma nja ka ɗiyi ma ngav ngavigi kərap, katá aɗa ma nja ka ɗiya ma ngav ngav day za. 1:15 Luk 15:2; 19:10; Rom 5:8¹⁶Aza kata ma ɗiya ma ngav ngav day toku, Dabawəzləv ti saf saha ɗa. Ti may ka ɗafeten a ndirigi, Yesu Kiristu hidi ma ɓərəs. Mata saf saha ɗa toku, ndirigi ka sən ta, Kiristu a va ka ɓərəs a sinigi wa nja mata ɓərəs a kata, ka vəleten katəf ka ci talan ka sin, aza ka jani micin manja way. 1:16 Efe 3:7-9; Kol 1:25¹⁷Hidi ta fol tokon Dabawəzləv acin. Sin aɗa bay ko a pu, mangar a məc kun, aza mangar hidi a ləma ɗakun ɗere. Sin aɗa Dabawəzləv ma takan. Hidi ta folu sin ma mar miseh maday, aza hidi ta gəl zlim tik ko a pu. *Amen. 1:17 Rom 16:27

Pol a ngəz Timote

¹⁸Yo kərti ɗa, kamatakan ndiri ma nja ka ceɗi labar ma yaha á zləra Dabawəzləv za ti ləwigi a tala ku na ɗiya kəzəɗ Dabawəzləv. Ta nja cah ta vəloh kəzəɗ Dabawəzləv toku a zləra ku. Labar tan a va ka vəloh ɓərəs ka ɗiya kəzəɗ ku a katəf tik. 1:18 4:14; 6:12; 1Ko 9:24-25; 2Ti 4:7-8; Yah 3¹⁹Hoh ta va ka ɗiyay kəzəɗ ku, ma cay talan ku səɓ ka Dabawəzləv, aza ma yək ma, *Miɗ Dabawəzləv ta nja ka ceɗoh á nəv ku za. Ndiri maparam ti salarigi ka yək ta wa nja Miɗ Dabawəzləv ta ngareten á nəv za. Mata salarigi toku, ti lekwi ca talan tan ka Dabawəzləv. 1:19 1:5²⁰Ane daba ndiri toku, Himene ege Alekisandaru. Kati vəl ta a liɓ zləra *Gudul ka ngəzigi, ngam sinigi ka jəkwan ta ka njigi manja ra Dabawəzləv. 1:20 Himene: 2Ti 2:17; Alekisandaru: 2Ti 4:14; Gudul: 1Ko 5:5

Labar a tala nja ndiri Ekilesiya

¹Pəpəla a zakay ta ngəz ndiri Ekilesiya ka dəkəɓi Dabawəzləv a tala ndirigi. Mata caten zləra aza mata ngareten soko pe a Dabawəzləv a tala ndiri kərap. 2:1 Efe 6:18-19; Fil 4:6²Mata dəkəɓ ta ɗere a tala bay ma mar lay tete madədayigi kərap, ngam liɓlay tokon ka nja ninek, aza hidi ka nja nja menekin. Ti nja wa sin wər, hidi a va ka jan ka səba katəf Dabawəzləv ninek ninek, aza nja tokon a va ka nja ninek a gibe ndirigi. 2:2 Esd 6:10³Ka dəkəɓ Dabawəzləv a tala ndirigi wər ninek, ane nəv tik wa ɓoɓom. Sin áɗa ma bit tokon, 2:3 Tit 3:4⁴aza sin a may ka bit ndirigi kərap. A may ndirigi kərap ka səni katəf tik ma duze, 2:4 Ezé 18:23; 2Ti 2:25-26; 2Pi 3:9⁵ngam sin wər takan. Aza a walan Dabawəzləv tete ndirigi makatəf takan á gindik. Makatəf toku aɗa Yesu *Kiristu, hidi memilin. 2:5 Deu 6:4-5; 1Ko 8:6; Rom 3:29-30; 10:12-13⁶Sin ti vəl micin tik ka bat talan ndirigi kərap a pic, Dabawəzləv mata mayu. Mata vəl micin tik toku ngam ndirigi kərap ka sən ta, Dabawəzləv a may ka bit ta. 2:6 Mak 10:45; 2Ko 5:15; Gal 1:4; Tit 2:14; 1Za 3:16; pic, Dabawəzləv mata may: Gal 4:4; Tit 1:3⁷Kata Pol, Dabawəzləv ti ca ka ka nja ka *makatəf Yesu, ka ceɗeten a ndirigi wa nja Dabawəzləv mata may ka bit ta toku. Ti ngar ka, kata ka ceɗeten labar tik a ndiri ta liɓlay pana pana, sinigi ka səni labar ma duze toku, aza ka ci talan a nin. Ta mban ma ɗakun, ta ceɗ ma ma duze, Dabawəzləv áɗa ma vəl ka kəzəɗ toku a zləra. 2:7 makatəf Yesu: 1:11-17 ; Gal 1:1; 2:7-8; Efe 3:7; 2Ti 1:11

⁸Yo ta may ácah wapahigi ka lay ka lay ka dəkəɓi Dabawəzləv. Ta njá ka dəkəɓ ta a nəv ma bas bas, aza a nəv ma tireh kun, mata dəkəɓ ta a nəv ma barən. 2:8 1Pi 3:7

⁹Aza ta may wərtigi ka fiyi lukut tan ninek ninek. Ta njá ka fi ta ka gər fol a gibe ndirigi kun. Ta njá ka zlayi talan ka ɓələm talan tutu kun. Aza ta njá ka səkəmi kən lalaɓ kəsəm mangar səkəm tik toy toy kun. Ko lukut wa sin ɗere. 2:9 1Pi 3:3-5¹⁰Səwan ta slesleɗi nəv tan ka ɗiya menekin á tala ka zlayi talan ka slesleɗ kəsəm tutu toku. Ngatoku aɗa ngəz na wərtigi ma nja ka ngarigi: «Mine zlimi ma Dabawəzləv.» 2:10 5:10¹¹Ta may wərtigi ka njigi tete’w kaɗ ka jəkwan kən, aza ka zlimi ma hidi ma va ka ceɗeten labar. 2:11 1Ko 14:34¹²Ta ngareten a wərtigi ka jəkwaneten kən a wapahigi ɓaw ka mar ta ɗakun. Mata njay tan tete’w. ¹³Hi ləma, Dabawəzləv ti tətar *Adamu a zakay kama ka tətar *Hawa.2:13 Gen 2:7, 21-22; 1Ko 11:8-9¹⁴Aza *Gudul a kəɓ Adamu ɗakun, a kəɓ Hawa ɓa. Aza Hawa ti salar ma, Dabawəzləv mata ngar. 2:14 Gen 3:1-6, 13; 2Ko 11:3¹⁵Ko mata ɗiya wa nja ngatoku toku, wərtigi a va ka mbuwi wərigi, aza Dabawəzləv a va ka bit ta za. A va ka bit wərti ma ci talan ka sin, ma mayi ndirigi, ma njigi a nəv ma barən, aza ma kawi talan tan a mendireɗ kənigi.

Ka mbat hidi maɗa siki ka nja ka gəbatal Ekilesiya

¹Hidi ma may ka nja ka gəbatal Ekilesiya wər, hidi toku ti mbat kula kəzəɗ. Labar toku aɗa labar ma duze. ²Ama hidi maday toku, sey sin ka nja ka hidi ma tete’w, aza ka mar wərti takan á gindik. Ka nja ka hidi ma nja ka kaw talan tik ninek, ɓaw mangar a ficik ma hirre kun. Ka nja ka hidi ma nja ka ɗiya kəzəɗ tik a katəf tik, ma nja ka yək muluk zləra səsəray ane ida tik, aza ma nja ka mar ndukun talan menekin ka ceɗeten labar a ndirigi. 3:2 Tit 1:6-9; 1Pi 5:1-4³Sin ka nja ka hidi mangar a jaɓ wəya ka kən sa ɗakun, mangar a bas nəv njoɗ kun, aza a gər ma ɗakun. A sla ácah ka nja ka hidi ma gər nja menekin tete ndirigi, mangar a vəl nəv tik ka gər dala ɗakun. 3:3 2Ti 2:24⁴Yo sin ka sən kaw ndirigi tane ida tik ninek ninek, aza ka jəkwaneten wəri tik ka yəki ma tik, aza ka gəci talan kaɗ a gibe tik. ⁵Kata mata ngar wa nja ngatoku toku, ngam hidi mangar a mbay kaw ndirigi tane ida tik kun wər, a va ka mbay kaw ndiri Ekilesiya Dabawəzləv a nja siki? ⁶Yo aza ɗere, hidi maday toku ta njá ka nja ka yəwən hidi ma yək labar Kiristu kun. Sey ka nja ka hidi ma səɓ səɓ ka katəf Kiristu. Ti nja ka yəwən hidi wər, a va ka gəl talan tik ka ngar: «Hidi ma sla a kata ɗa ɗakun.» Ti nja wa toku wər, Dabawəzləv a va ka ɓasen kita a gawla toku, wa nja mata ɓasen a *Gudul. ⁷Yo, sey gawla toku ka nja ka hidi ma kap, ko a həra ndiri manja ci talan ka *Kiristu ɗere. Ama ti ngarigi: «Gawla toku hidi ma kap kun» wər, weli a va ka həlen, aza Gudul a va ka ngav ndukun talan tik kərap za. 3:7 2Ko 8:21; Kmy 6:3

Ka mbat hidi siki ka nja ka hidi ma zleɓen a gəbatal Ekilesiya

⁸Gara ndirigi ma nja ka zleɓi gəbatal Ekilesiya wər, ka njigi ka ndiri ma kap. Ka jozli ma ɗakun, ka jaɓi wəya ka kən sa ɗakun, aza ka baɗi ndirigi ka jan dala ɗakun. ⁹Labar a tala ca talan ka Yesu, Dabawəzləv mata faraha a gbəmgbalay, mata yək ta a nəv ma barən. ¹⁰Hati may ka teɗ ndirigi ma nja ka zleɓi gəbatal Ekilesiya wər, ma saf kəzəɗ tan, ta nja ka ɗiya ta a zakay. Hati ləma, a həli kəzəɗ tan a katəf tik, ma vəleten kəzəɗ toku a zləra acin. ¹¹Yo wərti ma zleɓ gəbatal Ekilesiya ɗere mata njigi ka wərti ma kap. Ka zəmi madaba ndirigi ɗakun, ka nji ka wərti ma nja ka kawi talan tan ninek ninek, aza ma nja ka kawi kəzəɗ tan zləra səsəray ko a pu. 3:11 Tit 2:3¹²Ma zleɓi hidi maday toku mata mari wərti takan á gindik, aza mata kawi wəri tan ɓaw ndirigi tane ida tan ninek ninek. ¹³Ti ɗiyi kəzəɗ tan ninek ninek wər, ndirigi a va ka may ta, aza a va ka fol ta. Aza ndiri ma həli kəzəɗ toku a va ka ngareten a ndirigi manja pərət, wa nja hidi ta nja ka ca talan ka Yesu Kiristu ka nja á lap a sin.

Labar, Dabawəzləv mata fara gbəmgbalay

¹⁴Yo kərti ɗa, ta ɓən ka vay ka safoh. Ta lalaɓoh ɗerewel cah, ¹⁵ngam ko ta jan ka vay njoɗ kun, ta may ka ceɗoh nja na ndiri Dabawəzləv, ta va ka njigi. Dabawəzləv wər a nja ka vəl micin, aza ndiri tik aɗa ndiri Ekilesiya. Sinigi áɗa ma kawi labar Dabawəzləv ma duze wa nja dədəka pay ta nja ka kaw jik. 3:15 Efe 1:23; 2:19-22¹⁶Labar Dabawəzləv ma ɓoh ɓoh, tá nja cah Dabawəzləv ti fara gbəmgbalay ba. A ɗaf tokon katəf Dabawəzləv. Labar toku aɗa kula ma menekin, a ceɗ tokon:

*Kiristu mata ya a tala hayək,

ti mbaɗay tik ka hidi memilin.

Aza Miɗ Dabawəzləv ti ɗaf tokon sin hidi ma kap.

*Mazlən Dabawəzləv ti ləma ta,

ndirigi ti giyi zlim tik gbam talalay kərap,

aza ndiri ka lay ka lay ti ci talan ka sin.

Dabawəzləv ti ɓawu zaba ka va ane wəzləv,

ta nəp cah ma nja nja a miseh maday tik. 3:16 Mat 28:18-19; Mak 16:19; Zan 1:14; Kmy 2:33; Efe 1:20-21; Fil 2:6-11; Kol 1:6, 23; 2Ti 4:17

Kən kərap, Dabawəzləv mata tətaru ninek

¹Yo *Miɗ Dabawəzləv ti ceɗ zaba ninek ninek, talalay ta va ka nja mbeh ka way, ndiri maparam a va ka keri katəf Dabawəzləv kaɗ, a va ka zlimi mazuko pana pana ma nja ka kəɓi ndirigi, aza a va ka səbi mazuko *masərəfigi. 4:1 1:104:1 2Ti 3:1²Ndiri ma nja ka jozli ma ɓaw ma nja ka mbani ma á kəɓ ta. Ndiri toku, weli a həleten baba kun. ³A nja ka ngarigi ka ngazl wərti ninek kun. A nja ka ngarigi ɗere ka zəm kən həva, ninek kun. Yo azama kəni toku kərap, Dabawəzləv á tətar ta, ndirigi ma ci talan ka *Kiristu, ɓaw ma səni labar tik ma duze, ka zəm ta. Ti ngarigi soko pe a Dabawəzləv ka kən ham titoku, a va ka nja ka kən həva baba kun. 4:3 ngazl wərti: 1Ko 7:1; kən ham: Gen 9:3; Rom 14:2; Kol 2:21; Hib13:9; ka ngar soko: Rom 14:6; 1Ko 10:30⁴Kən kərap, Dabawəzləv mata tətaru, ninek. Ko kən mi hidi ka ficik tokon kun, hidi ka ɓawu aza ka ngaren soko a Dabawəzləv a zakay. 4:4 Gen 1:31; Kmy 10:15⁵Dabawəzləv ti ngar ninek hidi ka zəm tokon kən kərap aɗa mátá nja acin ka kən həva ɗakun cah, aza ɗere a həra Dabawəzləv ninek a tala hidi ta nja ka dəkəɓu a tala kən zəm cah.

Kula hidi ma ɗiya kəzəɗ Yesu Kiristu

⁶Yo ngama ɗa, hati ceɗ labar toku a cologi wa nja ngatoku wər, ha va ka nja ka kula hidi ma həl kəzəɗ Yesu *Kiristu. Ndirigi a va ka sən ta, hoh hidi ma səɓ səɓ ka katəf tik, ngam ha nja ka yək labar a tala ca talan ka Yesu, ɓaw ha nja ka səba labar ma duze, hoh mata jəkwanu. 4:6 1:10⁷Gaɓəz a tala kən ma ɗiya ta vina cekw ma hirre, mangar Dabawəzləv a may kun, a njá ka fi ma ku a nin kun. Sey a jəkwanay nja ku menekin, wa nja Dabawəzləv mata may. 4:7 1:4⁸Yo tá nja cah ka ɓərəs kaɗ ka si ka cakway ɓeɓiz a nja ka zleɓ hidi kedirek. Ama ka ɓərəs kaɗ ka gər labar Dabawəzləv ka sən, sin a nja ka zleɓ hidi day za kazaway. Ngam Dabawəzləv a va ka ker micin tik fonna a liɓ nja tik ta picah, aza ko a pu. 4:8 6:6⁹Labar kata mata ceɗu toku duze. Ɗewerakun ndirigi kərap ka yək ta a nəv ma takan. ¹⁰A tala ngatoku, hidi mátá nja ka ɓərəs tokon ka həl kəzəɗ a sembe tokon kərap. Mi nja ka ɓərəs, ngam talan kini genna ka Dabawəzləv ma nja ka vəl micin. Sin a va ka bit ndirigi kərap, ama day za ndiri ma nja ka ci talan ka Kiristu. 4:10 Tit 3:4

¹¹Yo kərti ɗa, a jəkwaneten kən titoku a ndirigi ninek ninek. ¹²Kana ha ker ndirigi ka gəcohigi kaɗ, ngam hoh kərti gawla a wilin, ma ceɗey labar ku səɓ. Sey ma njay ku ka kula hidi ma nja ka ɗafeten katəf menekin a ndiri ma nja ka ca talan ka Yesu Kiristu. A njá ka ceɗ ma ma tireh kun, ma njay nja ku menekin, ma may cologi, ma cay talan ku ka Kiristu, aza ma njay ku a nəv ma barən. 4:12 1:5; Tit 2:7

¹³Kata mbeh ka vay. Ma jangaten labar Dabawəzləv a gibe ndirigi. Ma jəkwaneten aza ma ngəz ta kúlá ka pic, ta va ka təɗay. 4:13 2Ti 3:15-16¹⁴A ca talan ka sembe, *Miɗ Dabawəzləv mata vəloh ka həl kəzəɗ toku a sin. Ti vəloh sembe toku, mandala ndiri ma ceɗi labar ma yaha á zləra Dabawəzləv za, mata wəlohigi ka kəzəɗ toku, aza gəbataligi mata ɗiyi zləra tan a talan ku. 4:14 1:18; 5:22; Kmy 6:6; 2Ti 1:6; 2:2¹⁵A kaw talan ku ninek ninek ka ɗiya kəzəɗ toku, aza ma ɗiyu a nəv ma takan, ngam ndiri kərap ka sən ta, ha va gibik gibik a katəf Dabawəzləv. ¹⁶Ma kaw talan ku a liɓ nja ku ɓaw a liɓ jəkwan kən ku. Hati ɗiya wa toku ninek ninek manja zlay talan, Dabawəzləv a va ka bit micin ku za, lap a ndiri ma nja ka zlimi ma ku. 4:16 1:10; 4:12; 2Ti 2:22; 3:10

Labar a tala nja ndiri ma səbi Yesu Kiristu

¹Hoh ta va ka nja tete məsərigi á lap, a nja ka ndul tegi á ndul kun, ma ləwaten zaya zaya wa nja ha ləwen a cehw. Ma ləwaten a wəri gawligi wa nja ha ləweten a golomocogi. 5:1 Lev 19:32²A ləwaten a mamən wərtigi wa nja ha ləwen a mocoh, ɓaw a wəri medimigi wa nja ha ləwen a golomocoh ma kərta kərtaza. A njá ka ləwaten ləwa kən weli kun.

³Ma zlimi ma wərtigi tane mazləzlalay mangar vine tan ɗa ɗakun, ma kaw ta zləra səsəray. ⁴Ama wərti tane mazləzlalay ti mar wərigi akun dehegi wər, wəri toku mata jəkwan ta ka safi ndirigi tane ida. Kəzəɗ ndiri Ekilesiya ɗakun. Wəri toku mata kawi mamən tan ɓaw dehen tan zləra səsəray, wa nja cine tan mata kaw ta kamatakan. Ti nja wa nja ngatoku, a nəv Dabawəzləv wa ɓoɓom. ⁵Gara wərti mangar hidi ɗaha a tala tik kun, a nja ca talan tik genna ka Dabawəzləv ɓaw a nja ka dəkəɓay Dabawəzləv tik ko a vuɗu ko a pic, sin ka wanen a dawən. 5:5 Luk 2:37; 18:7⁶Ama gara wərti tane mazləzlalay ma nja ka ɗiya kənigi hirre, wa nja nəv tik ta may wər, sin a vere, ama a gibe Dabawəzləv wər, sin ti məc. ⁷Yo ta ceɗoh, a jəkwaneten a wərtigi tane mazləzlalay nja menekin toku, ngam tá ndirigi ka ngarigi: «Wərti toku a nja ka ɗiyi kən ma ngav ngav.» ⁸Tá nja cah acin, ko nayi mata kaw vinen zləra səsəray, aza day za ndiri tane ida. Hidi mangar a kaw ndiri tik wa toku kun, sin ti salar ka səba katəf Kiristu. Nja tik ti ngav day za ɗere ka hidi mangar a səba katəf Kiristu kun.

⁹Yo hoh ta nja ka lalaɓ zlim wərti tane mazləzlalay kaɗ, ma lalaɓ sey wərti ma mari viya wom koh ko day ka wom koh, ɓaw ma njigi kamatakan a zəɗ wapah ma takan á gindik. ¹⁰Tá nja cah má, ndirigi a fol ta a tala kəzəɗ menekin mata ɗiya ta, ngam ti kawi wəri tan ninek ninek, ɓaw ti yəki mulukigi ane ida tan zləra səsəray. Ti gohi girbitil ka ngaz ndiri Kiristu kaɗ, ɓaw ti zleɓi ndiri nja saha a kəsəm. Ti ɗiyi menekin tan wa toku tutu wər, ma lalaɓ zlim tan kaɗ acin. 5:10 2:10; Hib 13:2; Zan 13:14¹¹Ama gara wərti tane mazləzlalay, mangar a məsər kese kun, a njá ka lalaɓ zlim tan səka kaɗ kun. Ngam pic maparam sinigi a va ka mari ɓən pana pana pe, ka va a zəɗ wapah maparam, aza a va ka keri katəf *Kiristu kaɗ. ¹²Ti nja wa nja ngatoku, kita a va ka kaw ta. Ngam sinigi ti ngavi nja tan mata ngarigi a gibe Kiristu kamatakan5:12 Ndirigi a ngarigi, wərti ta mazləzlalay, zlim tik ti lalaɓ kaɗ wər, sey wərti toku ti ngar: «Ta may ka ɗiya kəzəɗ Yesu Kiristu á gindik.». ¹³Aza ko a vigi a zəɗ wapah kun, hati lalaɓ zlim tan kaɗ ba, a va ka zlayi talan ka təlan kahay á liɓ jik ngiɗ, manja həli kəzəɗ. Aza kən maday za, a va ka njigi ka bay ma, ɓaw ma gehi liɓ hidi. Aza ko ma, ta nja ka zlim ta, a ker tegi a liɓ tan kun, a nja ka ceɗeten a ndirigi hirre. 5:13 2Te 3:11¹⁴Yo a tala kən cicah kərap ta may ácah, wərti tane mazləzlalay, mangar a məsərigi kese kun, mata vigi a zəɗ wapah a nimin, ka mbuwi wərigi ɓaw ka kawi liɓ je tan. Ti nja wa nja ngatoku, calambəlay tokon a va ka jani katəf ka ləwa ma ma tireh ka min tokon kun. 5:14 1Ko 7:9¹⁵Kata mata ngar wa nja ngatoku toku, ngam wərti maparam ti keri katəf Kiristu kaɗ ba, ka səba katəf *Gudul.

¹⁶Ta ngaroh a nimin, wərti mangar a ca talan ka Yesu, vinen ta mazləzlalay ɗaha wər, mata zleɓen səka. Ngatoku kəzəɗ Ekilesiya ɗakun. Ti nja wa sin, ndiri Ekilesiya a va ka jani kən ka zleɓeten a wərtigi tane mazləzlalay mangar vine tan ɗa ɗakun.

¹⁷Yo gara gəbataligi ma nja ka kawi ndiri Ekilesiya zləra səsəray, hi zlimi ma tan, aza hine vəleten kən pe. Hine zlimi day za ma gəbataligi ma nja ka ceɗ hini labar Dabawəzləv, ɓaw ma nja ka jəkwan hini kən. 5:17 1Te 5:12¹⁸Ko labar Dabawəzləv a ngar: «Zla ma nja ka kəzl ndirimi hini5:18 Hi saf ane ka 1 Korintu 9:9., hi njá ka təmen miseh ma ba ba a pakam ka nja manja ham kən kun.» Aza a ngar a nimin: «Hidi ma nja ka həl kəzəɗ wər, ninek ka jan mazlən kəzəɗ tik.» 5:18 Deu 25:4; Luk 10:7; 1Ko 9:9, 12-14

¹⁹Hidi takan ti ya ka fi gəbatal a gibe ku, a nja ka zlimi ma tik njoɗ kun. Sey ma puwu, sedewa ti yigi səray ko makaɗ kaɗ, kama ma yək ma tan. 5:19 Deu 19:15; Mat 18:16; 2Ko 13:1²⁰Hidi ti ɗiya ma ngav ngav duze wər, ma ngəzu a gibe ndirigi kərap, ngam ma fəna ndiri ka pərətigi, ka njigi manja ɗiya ma ngav ngav. 5:20 Gal 2:14; Efe 5:11²¹Ta ngaroh a gibe Dabawəzləv, a gibe Yesu Kiristu ɓaw a gibe mazlən tegi ma barən, a ɗiya kən kata mata ngaroh titoku. A nja ka wel ndirigi á wel ka ngəz kun, ma həna ta səɓ takanna.

²²Hati may ka mbat hidi ka həl kəzəɗ a daba ndiri Ekilesiya, ma safu á saf a zakay di ka mbatu, aza ma ɗiya zləra ku acin a talan tik. Ngam hati mbat hidi a talan wər, sin ta va ka ɗiya *ma ngav ngav, a va ka paɗ a talan ku ɗere. Sey ma kaw talan ku ninek ninek, hoh ka mar nəv ma barən. 5:22 4:14

²³Ta ngaroh ɗere hoh ka sa yəm kərən á gindik kun, ma say kən sa ku kedirek, ngam dal ka kawoh kepic kepic kun, aza liɓ ku ka hamoh kun ɗere.

²⁴Kata mata ngaroh ka saf kəzəɗ ndirigi toku, ngam ndiri maparam a ɗiyi ma ngav ngav, aza ko ndirigi a fi ta ka kita kese kun, ma ngav ngav tan mata ɗiya ta, ndirigi a nja ka sən ta njoɗ za. Ama ndiri maparam, sey ta fi ta ka kita a zakay, kama ndirigi ka səni ma ngav ngav tan. ²⁵Aza ndiri maparam ɗere a nja ka ɗiyi kəzəɗ menekin aza ndirigi a nja ka sən ta njoɗ za. Ko a sən ta njoɗ kun, ta sla za a va ka sən. A tala ngatoku aɗa kata mátá ceɗoh ka saf kəzəɗ hidi a zakay kama ka teɗu.

¹Gara balamigi ta daba ndiri Ekilesiya, ta may wər, sinigi ka zlimi ma maday tan ninek ninek. Akun ndiri maparam a va ka ngarigi: «Balam cicah a zlimi ma ɗakun,» aza wa toku a va ka ngavi zlim Dabawəzləv, ɓaw labar, hidi ta nja ka jəkwaneten a ndirigi. 6:1 Efe 6:5; Tit 2:9-10; Flm 8-20; 1Pi 2:18²Na balamigi mangar maday tan a ci talan ka Yesu Kiristu, ta njá ka ngarigi: «Min tete maday kini takanna, wa nja hidi ege gelemin» kun, aza ka salari ma maday tan kun. Səwan a həlay kəzəɗ tan azal ɓa ninek ninek. A tala mi, ndiri madəday, sinigi ta nja ka zleɓeten toku, ndiri ma ci talan ka Kiristu ɗere, aza Dabawəzləv a nja ka may ta.

Kən cicah aɗa hoh ta va ka jəkwaneten a ndirigi, aza hoh ta va ka ngəz ta a tala tik.

Labar a tala nja ka bəbay a gibe Dabawəzləv

³Ndiri maparam a nja ka jəkwaneten labar maparam a ndirigi, a nja ka salari ma ma duze na maday tokon Yesu *Kiristu, ɓaw a nja ka salari kən, min ta nja ka ceɗeten a tala səba katəf Kiristu. 6:3 1:3-76:3 1:10; Gal 1:6-9⁴Ndiri toku a nja ka kafi talan tan. Ndukun talan tan gəc. Kəzəɗ tan aɗa gər ma ɓaw ka gaɓəz. Ti jani gaɓəz, a ker ta kaɗ kun. Ta nja ka gaɓəzigi wa toku, a nja ka dahi ma ngav ngav pana pana. Ndirigi a va ka sərəhigi, a va ka slakami tete ndirigi, a va ka ri hidi, a va ka zəmi madaba ndirigi, 6:4 1:4; 6:20; 2Ti 2:14⁵aza a va ka gərəsigi kahay kahay. Ndiri toku ndukun talan tan ti gbirzliliɓ, aza a səni ma ma duze baba kun. A nja ka ɓən ta: «Min ti səba katəf Kiristu wər, ni va ka nja ka bəbay.» 6:5 Zan 10:12; Kmy 20:33-34; 1Te 2:5; Tit 1:11; 1Pi 2:14; 5:2⁶Yo ngatoku wər duze, hidi ma səba katəf Kiristu a va ka nja ka bəbay. Ama bəbay na jan gənan kun. Awu, sey nəv hidi ka nja guɗum a kən mata maru. 6:6 4:8; Fil 4:11; Hib 13:5⁷Ngam min tokon ti ya a talalay zləra ánimin, aza wa sin ɗere, min tokon ka cəɓ ka lay kəray zləra ánimin. 6:7 Job 1:21; Ecc 5:14⁸Mata nja wa nja ngatoku toku, hidi a jan tokon kən zəm ɓaw lukut kəsəm tokon, gəga səɓ. 6:8 Pro 30:8-9⁹A ləma, ndiri ma nja ka ɓəni ɓən gənan ka nja ka bəbay, *Gudul a va ka kəɓ ta. A va ka həli mendireɗ a kən pana pana hirre, ma va ka ngav nja tan, aza a va ka lekwigi. ¹⁰Ta ceɗoh duze, ɓən gər dala a nja ka daha kən ma ngav ngav pana pana kərap a tala hidi memilin. Ndiri maparam ti mayi gər dala day za, aza ti keri katəf Kiristu kaɗ ba. Tá nja cah a nja ka njigi saha saha acin.

Pol a ngəz Timote aza a fəɗu

¹¹Kərti ɗa, hoh hidi Dabawəzləv. Ma ceh kəsəm ku a kən ma ngav ngav cicah. Ma kaw talan ku ninek ninek, hoh ka ɗiya kən wa nja Dabawəzləv ta may. Ma səba katəf tik, ɓaw ma cay talan ku ka sin. Ma may cologi a nəv ma takan, aza a njá ka gər ma kun, ma ɓərəs tete ndirigi. ¹²Ma dihec kaɗ ka səba katəf Kiristu a nəv ku kərap. Ma ca talan ka micin mangar a way kun, ngam Dabawəzləv ti wəloh ka vəloh yəwən micin toku, mandala hoh mata ceɗu a gibe ndirigi pe, wa nja hoh ta ca talan ka *Kiristu. 6:12 1:18; 4:14

¹³Ta ngəzoh a gibe Dabawəzləv, ma vəl micin a kənigi kərap, ɓaw a gibe Yesu Kiristu, ma ceɗ ma duze duze kpay kpay kaɗ a gibe masara ma mar lay Pontus Pilat. 6:13 Mat 27:11-26; Zan 18:28–19:16¹⁴Ta ngaroh, kəzəɗ, Dabawəzləv mata vəloh a zləra toku, ma kawu zləra səsəray a nəv ma barən, ngam ndirigi ka zəmi madabah ku kun. Ma ɗiyu kúlá ka pic, Maday tokon Yesu Kiristu ta va ka cəɓaha. 6:14 1:3, 18; Fil 1:10; 1Te 5:1-2¹⁵A va ka cəɓaha a pic, Dabawəzləv ta may.

Dabawəzləv wər takan á gindik.

Sin a mar sembe day ka kən kərap,

aza ndirigi a nja ka fol ta.

Sin aɗa maday bayigi,

ɓaw bay ndiri madədayigi. 6:15 Kmy 1:7; 2Pi 3:3-9; Kzl 17:14

¹⁶Sin á gindik a mar sembe day ka məc.

Ma nja nja ka lay ma kəngay

mangar ko nayi a təɗ ane kun.

Hidi ma ləma tik ɗa kese kun,

aza tá nja cah hidi a ləmu ɗakun ɗere.

Hidi ta fol tokon Dabawəzləv ma mar miseh maday

ko a pu. *Amen. 6:16 Exo 33:20; Dir 104:2; Zan 1:18; Kol 1:15; 1Za 4:12

¹⁷Yo Timote, a ceɗeten a bəbayigi ta talalay cah, ta njá ka kafi talan tan a gənan tan kun, aza ta njá ka ci talan tan a nin kun ɗere. A tala mi, a sən ta ɗakun ko gənan tan a va ka lekw. Səwan ta cay talan ka Dabawəzləv, ma nja ka vəl tokon kən kərap zlan a dawən, kəsəm tokon ka ɓeɓel. 6:17 Dir 62:11; Luk 12:15, 20; Zak 5:1¹⁸A ceɗeten ɗere, mata njigi ka ndiri ma nja ka ɗiyi kən menekin zlan a dawən. Ta njá ka njigi ka ma ɓərəm kun, sey mata wakay gənan tan tete ndirigi. ¹⁹Ti ɗiya ta wa nja ngatoku, a nja na ngar, a ɓohi kən tan ka lay menekin. Ta sla za, a va ka jani diri micin ma duze. 6:19 Mat 6:20

²⁰Yo ngama ɗa, kəzəɗ, Dabawəzləv mata vəloh a zləra toku, ma kawu zləra səsəray. A ceh kəsəm ku a ndiri mangar a keri gaɓəz njoɗ kaɗ kun. Ngam gaɓəz maɗa ngatoku, Dabawəzləv a may kun. Ndiri toku a nja ka ngarigi: «Mine sən kən,» azama a nja ka jəkwaneten mban ma a ndirigi. 6:20 1:4; 6:4; 2Ti 1:14²¹Kata mata ngaroh wa nja ngatoku toku, ngam ndiri maparam ti ngarigi zaba: «Mine sən kən ta,» ka dawən tik, ti lekwi katəf Kiristu.

Dabawəzləv mata ker micin ku fonna. 6:21 micin fonna: Gal 6:18