1 Korintu

Ci ɗerewel, Pol mata lalaɓeten

a ndiri ta liɓlay

Korintu

Jem a liɓ ɗerewel cah

Mandala Pol ta lalaɓ ɗerewel cah, sin ane liɓlay Efez, a ɗa muluk ma makaɗ tik. Ti lalaɓ ɗerewel cah ka va a zləra ndiri ta liɓlay Korintu.

Mandala tik, liɓlay Korintu toku liɓlay maday ane liɓlay Girek. Ndiri ta nin ti mari gənan pe, ngam ndiri ma nja ka ɗiyi filiw a liɓlay Roma ɓaw a liɓlay Azi a nja ka zlanigi á liɓlay toku za. Ndiri Korintu ti may ta ka jəkwani kən pana pana. A zləra tan wər, ti ɓenigi. Ti ɗiyi ma ngav ngav pana pana ɗere, aza ti səbi mazuko pana pana.

Yo Pol ti təɗ a liɓlay Korintu toku mandala sin mata ɗa muluk ma səray tik. Sin ti nəp a liɓlay toku təra guɓ a tala cəfaɗ cəfaɗ, mbeh ka təɗ viya səray, aza ti ceɗeten labar Kiristu a ndiri ta nin. Hi va ka jan labar tik ane ka Kəzəɗ Makatəf Yesu gi ɓawama 18.

Pol mata va tik za, kən pana pana ti tar ka pələk talan ndiri Ekilesiya ta nin, aza Pol ti zlimi. Mata zlimi za, ti lalaɓeten ɗerewel (5:9-13), ama ɗerewel toku a təɗaha səka a zləra min tokon ta picah ɗakun, ti lekw a katəf.

Kedirek kən pana pana ti pələk talan ndiri Ekilesiya ta nin a nimin wa nja ka ngazl kəsəm vu, ka zəm viren zuko vu, ka voh Dabawəzləv a nja siki, aza kən ma va ka təɗaha a tala ndiri ma məc məcigi mi? Ndiri toku mátá lalaɓi ɗerewel acin ka neh Pol a tala kən titoku.

Pol ti jan ɗerewel tan, aza ti zlimi ma pana pana maparam ɗere a tala ndiri Korintu, aza ma tik ti pələk talan tik. Ti may ka ngəz ta ka jan ka səba katəf Kiristu ninek ninek a daba ndiri maparam ta liɓlay Korintu, aɗa mátá lalaɓ ɗerewel ngacah acin.

Pol ti lalaɓ ɗerewel pana pana foɗ ka va a zləra ndiri Korintu:

Ci ɗerewel mata lalaɓu a təɗ a zləra tokon ta picah səka ɗakun, ti lekw a katəf. Pol a ləwa a tala ɗerewel toku ane ka 1Ko 5:9-13.

Ma səray ɗerewel mata lalaɓu, min ti jan tokon acin. Sin aɗa ɗerewel cah min ta nja ka wəlu «Ci ɗerewel, Pol mata lalaɓeten a ndiri ta liɓlay Korintu.»

Ma makaɗ ɗerewel, Pol mata lalaɓu, a təɗ a zləra tokon kun ɗere, sin aɗa ɗerewel, Pol mata ləwa a tala tik ane ka 2Ko 2:3.

Ma foɗ ɗerewel acin aɗa ɗerewel, min ta nja ka wəlu «Ma səray ɗerewel, Pol mata lalaɓeten a ndirigi ta liɓlay Korintu.»

Wa nja ɗerewel cah mata wak ka dawən ka dawən:

Ndiri Ekilesiya ta liɓlay Korintu ti wakigi za pana pana ngam a nja ka ɗiyi pəla pəla a ndiri pana pana ma nja ka jəkwaneten Nawər Menekin. Pol a ngəz ndiri toku acin ka lapi ma tan takan kaɗ, aza a ngareten, ndiri ma ceɗi Nawər Menekin a nja ka ɗiyi kəzəɗ ma takanna, a ceɗi labar a tala Yesu ma məc ka pay ka bit ndirigi (ɓawama 1–4).

Hidi maparam ta daba ndiri Korintu ti ɗiya kən weli. Pol a ndul ndiri Korintu aza a ngareten ka lap tete ndiri ma nja ka ɗiyi kən maɗa ngatitoku kun. A ngəz ta ɗere ka nja manja tepi cele tan a gibe ndiri ma ɓasi kita ta talalay cah. Aza a ceɗeten labar a tala ngazl kəsəm (ɓawama 5–7).

Ndiri Korintu maparam ti zəmi viren zuko. Pol a ngəz ta acin aza a ngareten ka nja manja ɗiya ko kən mi ma va ka bebeɗ hidi maparam ka ɗiya ma ngav ngav, ama ka nja nja menekin ma va ka zleɓeten a ndiri maparam ka səba katəf Kiristu ninek ninek (ɓawama 8–10).

Pol a ngəz ndiri Korintu a tala ɓas tan ta nja ka ɓasigi ka voh Dabawəzləv. A ləwaten a tala nja wərtigi ɓaw a tala ham kəsəm Yesu, aza a ceɗeten labar a tala sembe pana pana, Miɗ Dabawəzləv ta nja ka vəleten a ndiri tik ka zleɓeten a celegi a sin. Pol a ngar kən maday, ndiri Ekilesiya ta va ka ɗiya ta aɗa ka mayi celegi a nəv menekin ko a pu (ɓawama 11–14).

Pol a ləwa a tala ndiri ma məc məcigi ta va ka mbəlahigi a civi za a yəwən kəsəm (ɓawama 15).

Ka way way ɗerewel cah, Pol a ngəz ndirigi aza a fəɗ ta (ɓawama 16).

Pol a fəɗ ndiri Ekilesiya ta liɓlay Korintu

^1-2Kata Pol, ɓaw galamay tokon Sostenis, mine lalaɓ ɗerewel cah ka va a zləra ndiri Ekilesiya Dabawəzləv ta liɓlay Korintu. Kata Pol, Dabawəzləv a talan tik ti mbat ka, ka nja ka *makatəf Yesu *Kiristu. Min a Sostenis mine fəɗ hini acin ninek ninek, hin ndiri ta liɓlay Korintu. Dabawəzləv ti wəla hini ka nja ka ndiri tik, aza a nja ka mar hini a tala lap hini hin mata lap tete Yesu Kiristu. Aza mine fəɗ ndiri ka lay ka lay ma nja ka wəli zlim Maday tokon Yesu Kiristu. Yesu toku Maday tan ɗere. 1:1-2 Kmy 18:1; 2Ko 1:1; Gal 1:1; Sostenis: Kmy 18:17

³Vay tokon Dabawəzləv ege Maday tokon Yesu Kiristu mata vəl hini nja menekin aza mata keri micin hini fonna.

Kən pana pana, Dabawəzləv ta nja ka vəleten a ndiri tik a tala mata lapigi a Yesu Kiristu

⁴Ta nja ka fol Dabawəzləv kepic kepic a tala hini. Ta nja ka folu a tala menekin mata ɗiya hini áka Yesu Kiristu za. ⁵Hi ləma, hin ti jan sembe na ɗiya kən pana pana a tala lap hini, hin mata lap tete *Kiristu. Dabawəzləv ti vəl hini ndukun talan menekin ka sən kula katəf tik, ɓaw ka sən ceɗeten labar tik a ndiri maparam. 1:5 2Ko 8:7⁶Labar, hin mata zlimi a tala Kiristu, ti za zemi ane nəv hini ɗere. ⁷A tala ngatoku, ko kən mi, Dabawəzləv ta nja ka vəleten a ndirigi, a sen a zləra hini ɗakun. Aza hi nja ka pu pic, Maday tokon Yesu Kiristu ta va ka cəɓaha manja pərət. 1:7 2Te 1:7; Tit 2:13⁸Dabawəzləv a talan tik a va ka kaw hini zləra səsəray, hini ka nja manja lekw katəf tik kúlá ka mgbi fini nja hini. Aza a pic, Maday tokon Yesu Kiristu ta va ka cəɓaha, a va ka jan hini, ma ngav ngav ɗaha a talan hini ɗakun. 1:8 Fil 1:6; 1Te 3:13; 5:23⁹Dabawəzləv ti wəla hini, hini ka nja á lap tete Kərti tik Yesu Kiristu, Maday tokon. Aza hin ti lap tete sin duze, ngam Dabawəzləv ti ngar: «Ta va ka ɗiya kən ngata ndata» wər, a nja ka ɗiyu kap duze. 1:9 10:13; 1Te 5:24; 2Te 3:3

Labar a tala gaɓəz ma ɗiya a daba ndiri Ekilesiya ta liɓlay Korintu

¹⁰Galamayigi, kati zlimu, gaɓəz ɗaha a daba hini. Ama ta dəkəɓ hini a zlim Maday tokon Yesu *Kiristu, hini ka lap ma hini kaɗ. Hi njá ka nja ka talan ka talan kun. Kən hin ta nja ka ɓənu ka ɗiya, hine lap ma hini takan kaɗ ka ɗiya tik. 1:10 3:3; 11:18; 2Ko 12:20; Efe 4:2-6; Fil 2:2; Zan 17:21-23¹¹Kata mata ngar hini wa nja ngatoku toku, ngam ndiri tane ida galamay tokon Kolowe ma wərti wərti ti ya ceɗ kigi, gaɓəz ti ɗiya a daba hini. ¹²Kati zlimi, hidi maparam ta daba hini a nja ka ngar: «Pol aɗa hidi ɗa,» hidi maparam a nja ka ngar: «Apolos aɗa hidi ɗa,» hidi həndan a nja ka ngar: «Piyer aɗa hidi ɗa,» aza həndan a nja ka ngar ɗere: «Awu, Kiristu aɗa hidi ɗa.» 1:12 3:4; Apolos: 3:5-6, 22; 4:6; 16:12; Kmy 18:24; 19:1; Piyer: 1Ko 3:22; 9:5; 15:5; Gal 2:9, 11-14; 2Ko 10:7¹³Yo, hin mata wak kəsəm hini wa toku za, gara Kiristu wər, ti wak za pana pana vu? Hine ɓənu, hidi, ndiri mata kpaw tegi ka pay ma zlamba zlambay ka məc a tala hini wər, a kpawi kata Pol azal vu? Aza hidi maparam mata va ka ɗiya hini *batisma ɗere wər, a ɗiya hini azal a zlim ɗa vu? Hin a talan hini, hin ti sənu, wa sin kun.

¹⁴Mandala kata mata nja a daba hini, kati ɗiyaten batisma sey a Kirispus ege Gayus á gindik. Ndiri maparam, kata mata ɗiyaten á tala sinigi za, ɗa ɗakun. Aza nəv ɗa ɗewerakun a Dabawəzləv a tala ngatoku, 1:14 Kirispus: Kmy 18:8; Gayus: Rom 16:23-24¹⁵ngam mata nja wa nja ngatoku, ko hidi takan ta daba hini ma va ka ngar: «Ta jan batisma səka a zlim Pol ta,» ɗa ɗakun. ¹⁶Yo, talan ɗa ti ɗasl ka hidi maparam ta daba hini, Sitefanas, kata mata ɗiyen batisma tete je tik. Yo ta ɓənu wər, ndiri maparam, kata mata ɗiyaten batisma ɗa baba kun. 1:16 Sitefanas: 16:15¹⁷Hi ləma, Kiristu a zlən ka səka ka ɗiya batisma ɗakun. Awu a zlən ka, ka va ka ceɗ Nawər Menekin a ndirigi. Nawər Menekin, ta nja ka ceɗ toku, a tala məc Kiristu mata *məc ka pay ma zlamba zlambay ka bit ndirigi za. Aza ta nja takana ta nja ka ceɗu a ɓən hidi memilin ka bebeɗ ndirigi wər, macah məc Kiristu mata məc ka pay a va ka nja wa nja kən kahay.

Ndirigi a nja ka ci məc Yesu ka pay ka kən wəya

¹⁸Hi ləma, ndiri maparam ta nja ka zlim ta, Yesu a *məc ka pay ma zlamba zlambay ka bit ndirigi, a nja ka ngarigi: «Məc Yesu ka pay toku, kən wəya ta.» Ndiri toku a va ka lekwi micin tan a gibe Dabawəzləv. Ama min tokon ma jan bit micin tokon ta zləra Dabawəzləv, min tokon ti sənu, məc Yesu ka pay toku, a məc kahay kun, sembe Dabawəzləv a nin duze. 1:18 Rom 1:16; 2Ko 4:3

¹⁹Ane liɓ deftere Dabawəzləv ti lalaɓ ta, Dabawəzləv a ngar:

«Hidi ma ɓen ɓen,

ta va ka ca həra ka ɓen tik kun.

Aza hidi nja ndukun talan ma zlər zlər,

ta va ka cu sən kən tik toku wa nja kən kahay.» 1:19 3:18-20; Mat 11:25; Rom 1:221:19 Esa 29:14; Job 12:13, 17; Esa 19:12-14; 44:25

²⁰Dabawəzləv mata ngar wa nja ngatoku toku, a nja na ngar, hidi ma sən kən, ege *maləm ma sən deftere, ɓaw hidi ma sən ləwa ta talalay cah, ɓen tan toku kərap wa nja kən kahay acin. Ɓen ngatitoku kərap, ndiri ta talalay cah a nja ka ca ta ka kula kən menekin, ama Dabawəzləv ti ca sesin ɓen ngatitoku wa nja kən wəya.

²¹Hi ləma, Dabawəzləv ti ɗaf ɓen tik a ndirigi áka kən pana pana za, ndirigi ka sən ta a nin, sin Dabawəzləv duze. Ama ɓen ndiri ta talalay á təɗ gəga ka sən Dabawəzləv kun. A tala ngatoku, Dabawəzləv ti zləna *Kiristu, mini ka sən Dabawəzləv áka sin za. Kiristu toku ti məc ka pay zlamba zlambay. Labar a tala məc Kiristu toku aɗa min ta nja ka ceɗeten a ndirigi. Ndiri maparam ta nja ka zlimi ta za, a nja ka ngarigi: «Labar toku, kən wəya ta!» Ama gara hidi ma yək labar məc tik toku, Dabawəzləv a va ka bitu za. 1:21 Rom 1:19-20

²²*Ndiri Yahudiyagi a nja ka may ta mini ka ɗiya ɓan ɓan kən a zakay kama ka yəki ma kini, aza ndiri *Girek ɗere a nja ka may ta ka səni kən a pala madaba ma tik a zakay kama ka yək ta. 1:22 Mat 12:38; Zan 4:48; Kmy 17:18, 32²³Ama na kini, mine ngareten a ndirigi: «*Kiristu, Hidi, Dabawəzləv mata zlənaha, ti kpaw ta ka *pay ma zlamba zlambay ka məc. Aza məc tik toku á bit ndirigi.» Ndiri Yahudiyagi ta nja ka zlimi labar toku za, nəv tan a nja ka hameten, aza a nja ka ngarigi: «Labar ngatoku, hi ra Dabawəzləv ta.» *Ndiri mangar Yahudiyagi ɗakun ɗere, ta nja ka zlimi labar a tala məc Kiristu za, a nja ka ngarigi: «Kən wəya ta!» 1:23 2:14; Gal 3:1; 5:11²⁴Ama gara ndiri kərap, Dabawəzləv mata wəla ta wər, ko ndiri Yahudiyagi, ko *ndiri mangar Yahudiyagi ɗakun, sinigi kərap ti sən ta, labar toku labar kahay kun. Ti sən ta, Kiristu á ɗaf tokon sembe Dabawəzləv ɓaw ɓen tik. 1:24 1:18; 2:5; Kol 2:3²⁵Ta ceɗ hini, kən, Dabawəzləv ta nja ka ɗiyu, a həra ndirigi wa nja kən wəya, azama ɓen tik day ka ɓen ndirigi kərap. Aza ɗere, a həra ndirigi, kən, Dabawəzləv ta nja ka ɗiyu, sembe tik ɗa ɗakun, azama sembe ma sligi a sembe Dabawəzləv toku ɗa ɗakun. 1:25 2Ko 13:4

²⁶Yo galamayigi, hi saf talan hini, hin ndiri Dabawəzləv mata wəla ta. A həra ndiri ta talalay, ndiri ma ɓen ɓen, ndiri nja sembe, ɓaw ndiri madədayigi ɗaha a daba hini pe kun. 1:26 Zan 7:48²⁷Hi ləma, Dabawəzləv ti mbat ndiri mangar wəyagi a həra ndirigi, ngam ka zəmeten weli a ndiri ma ɓen ɓen. Ti mbat ndiri ma kef kef, mangar ndirigi a nəfi zlim tan kun, ka zəmeten weli a ndiri madədayigi. 1:27 Rom 12:16; Zak 2:5; Luk 1:51-53; 6:20²⁸Ndiri ta talalay cah a nja ka safi ndiri maparam ka ndiri ma gəc gəc, a ca tegi ka kula ndirigi ɗakun, aza a nja ka saf ta wa nja kən kahay. Ama Dabawəzləv ti mbat sese ndiri maɗa ngatitoku, ndiri madədayigi ta talalay cah ɓaw ma ɓen ɓenigi ka sən ta, ɓen tan ɓen kahay. ²⁹Mata nja wa nja ngatoku acin, hidi memilin wər a təɗ səka gəga ka gəl talan tik a gibe Dabawəzləv kun. ³⁰Gara na hini, Dabawəzləv ti lap hini a Yesu Kiristu kaɗ ba, aza ti teɗ Yesu Kiristu ka ɗaf tokon diri ɓen. Tá nja cah áka Yesu za, Dabawəzləv ti bit tokon ka *ma ngav ngav zaba, min tokon ti mbaɗ ka ndiri ma kap ta gibe tik. Aza sin ti ɗiya tokon ka ndiri tik ma mari nəv ma barən. 1:30 2Ko 5:21³¹Dabawəzləv á ɗiya wa toku ka nja wa nja ndiri mata lalaɓ ta a liɓ deftere tik. Ti lalaɓ ta: «Hidi ti may ka gəl talan tik za wər, mata gəlu a kən, Dabawəzləv mata ɗiyen!» 1:31 Jer 9:22-23; 1Ko 1:29; 2:2; 4:7; 2Ko 10:17; 11:30; 12:5; Efe 2:9

Pol a ləwaten a ndiri ta liɓlay Korintu a ɓen hidi memilin kun

¹Galamayigi, kati vay a liɓlay hini, aza kati ceɗ hini labar Dabawəzləv ma duze mata far a gbəmgbalay. Yo, kata mata ceɗ hini, ta ləwa hini wa nja hidi ma sən ləwa, aza a ɓen hidi memilin kun. 2:1 1:17²Mandala kata mata nja a daba hini toku, ta ɓənu ka ləwa hini labar maparam á tala labar Yesu *Kiristu za ɗakun. Kati ləwa hini sey a tala Kiristu, mata kpaw ta ka *pay ma zlamba zlambay ka məc. 2:2 1:23; Gal 6:14³Aza kata mata va ka ləwa hini, ta ləwa hini a pərət, ta nəna kam kam kam, aza sembe ɗaha a kəsəm ɗa ɗakun. 2:3 Kmy 18:9; 2Ko 10:1, 10⁴Ta ləwa hini a ma ma kukuɗ ɓaw a ɓen hidi memilin kun. Awu, hin ti yək labar ɗa, ngam kati ləwa hini a *Miɗ Dabawəzləv ɓaw a sembe tik. 2:4 4:20; 1Te 1:5⁵Mata nja wa nja ngatoku, a nja na ngar, hin mata yək labar Kiristu toku, hi yəku a tala ɓen hidi memilin kun, hin ti yəku a tala sembe Dabawəzləv. 2:5 1:18, 24

⁶Ko kata mata ngar wa nja ngatoku toku, ta nja ka ləwa səɓ a tala ɓen ɗere. Ama ɓen tik, ta nja ka ləwaten sey a ndiri ma səɓ səɓ ta ka katəf Kiristu. Sin aɗa ɓen Dabawəzləv. Sin pana ka ɓen ndiri ta talalay cah ɓaw ka na ndiri madədayigi ma nja ka mari lay. Yo ta sla za, pic takan, ndiri madəday toku a va ka lekwigi. ⁷Ɓen, kata ta nja ka ləwa a tala tik, sin diri ɓen na Dabawəzləv, Dabawəzləv mata ɓohu kaɗ kamatakan. Mandala a tətar talalay kese kun, ti ngar zaba a va ka wak miseh maday tik tete min tokon. Aza labar mata ngar wa nja ngatoku toku, a fara a gbəmgbalay njoɗ kun. 2:7 Rom 5:2; 2Ko 3:18; 4:17; Kol 1:26⁸Ndiri madədayigi kərap ta talalay cah a səni ɓən Dabawəzləv ma ɓoh ɓoh toku kun. Ta nja takana a sən ta za wər, macah a va ka kpawi Maday tokon Kiristu ma mar miseh maday, ka pay ma zlamba zlambay ka məc kun. 2:8 Luk 23:34⁹Ama kən toku ti ɗiya wa nja mata lalaɓ ta a liɓ deftere Dabawəzləv. Ti lalaɓ ta:

«Kən maparam menekin ɗaha,

hidi ma ləma tik ɗa ɗakun,

ko ma zlimi labar a tala tik ɗa ɗakun ɗere,

ko ɓən ɗere, hidi ma ɓən a tala tik ɗa ɗakun.

Ama kən toku, Dabawəzləv ti kəməsu kaɗ ba

ka na ndiri ma nja ka may ta.» 2:9 Esa 52:15

¹⁰Yo gara na tokon acin wər, Dabawəzləv ti ɗaf tokon kən ma ɓoh ɓoh toku. Miɗ tik ti fara a gbəmgbalay ba. Miɗ Dabawəzləv toku ti sən kən kərap, aza ti sən kən, Dabawəzləv ta nja ka ɓənu ɗere. ¹¹Hin ti sənu, hidi ma nja ka sən ɓən ta nəv celen ɗa ɗakun. Sey nəv tik á nja ka sən ɓən ta nəv tik á gindik. Aza Dabawəzləv ɗere wa sin, sey Miɗ tik á nja ka sən ɓən kərap ta nəv tik á gindik. ¹²Gara na tokon, min mata jan Miɗ Dabawəzləv, mi jan tokon ta talalay cah səka ɗakun, a ya a zləra Dabawəzləv. Dabawəzləv ti vəl tokon Miɗ tik toku, mini ka sən tokon kən pana pana sin mata vəl tokon. 2:12 Rom 8:15

¹³Min ta nja ka ləwaten a ndirigi a tala kən titoku, mi nja ka ləwaten a ɓən hidi memilin, ndirigi ta nja ka ceɗ kini ɗakun. Mi nja ka ceɗeten a ndirigi a Miɗ Dabawəzləv ta nja ka ceɗ kini. Kəzəɗ, Miɗ Dabawəzləv ta nja ka ɗiyu, mi nja ka ceɗeten a ndiri ma mari Miɗ Dabawəzləv. 2:13 2:4; 12:10¹⁴Hidi mangar a nja ka ɗiya kən sey a ɓən tik, a nja ka salar labar ma duze, Miɗ Dabawəzləv toku ta nja ka ɗafen. A nja ka ca labar toku ka kən wəya. A sən zlimi tik kun, ngam Miɗ Dabawəzləv ɗaha a nəv tik kun ka zleɓen. 2:14 1:18, 23; Zan 3:5-12; 2Ko 3:14-18¹⁵Gara hidi nja Miɗ Dabawəzləv wər, a nja ka sən kpal menekin ege ma ngav ngav kərap za. Ama hidi ma təɗ gəga ka sən ɓən ta nəv tik ka ngar: «Sin hidi menekin vu?» akun «Sin hidi ma nja ka ɗiya ma ngav ngav vu?» ɗa ɗakun. ¹⁶Kən ngatoku kap wa nja deftere Dabawəzləv ta ngar. A ngar:

«Hidi ma sən ɓən ta nəv Dabawəzləv ɗa ɗakun,

aza hidi ma təɗ gəga ka ceɗen ma ngəz

ɗa ɗakun ɗere.»

Ama min tokon ma mar Miɗ Dabawəzləv, min tokon ti sən nəv Kiristu. 2:16 Esa 40:13; Rom 11:34

Ndiri ma nja ka həli kəzəɗ Dabawəzləv, sinigi kərap takanna

¹Galamayigi, ta jan ka ləwa hini kese wa nja ndiri ma jani *Miɗ Dabawəzləv kun. Kati ləwa hini wa nja ndiri ma tem, ngam hine ɗiyay kən hini səɓ a wilin wa nja ndiri ta talalay cah. Kati ləma, hin wa nja wəri ma tar ka yək labar *Kiristu zləra zləra, 3:1 Zan 16:12²aza kati jəkwan hini ləwa á jəkwan, ngam hin wa nja wəri mawar, ma nja ka si wa a mezi mamən tan, mangar a səni ndap gəda kese kun. Ko tá nja cah, hin a wilin ɓe ɓe, hine sən zak zləra a pakam kese kun. 3:2 Hib 5:12-13; 1Pi 2:2³Kata mata ceɗ hini wa nja ngatoku, ngam hine ɗiyay kən hini səɓ a wilin wa nja ndiri ta talalay cah. Hine sərəhay hini kəsəm kəsəm, aza gaɓəz ti day ɗere a daba hini. 3:3 1:10-11; Gal 5:19-20⁴Hi ləma, hidi maparam a daba hini a nja ka ngar: «Pol aɗa hidi ɗa,» aza maparam ɗere a nja ka ngar: «Apolos aɗa hidi ɗa.» Yo, hin ta nja ka ləwa wa nja ngatoku acin, a nja na ngar, Miɗ Dabawəzləv á mar hini kese kun, hini a wilin ɓe ɓe wa nja ndiri ma tem. 3:4 1:12

⁵Aza hin ta nja ka gaɓəz wa nja ngatoku, hin ta ɓən wər, kata Pol aɗa nayi? Aza Apolos aɗa nayi ɗere yi? Azama min səray kini, min səɓ mi nja ka həl kəzəɗ Dabawəzləv. Dabawəzləv ti zləna kini, mini ka vay ka ceɗ hini labar a tala Yesu, hini ka ca talan a nin. Hi ləma, Dabawəzləv ti vəl kini kəzəɗ, ko nayi a kəzəɗ tik, ko nayi a kəzəɗ tik. ⁶Yo min səray kini wa nja ndiri ma nja ka ngəɓi pay ma nja ka mbu. Kata á ngəɓ ma ngəɓ ngəɓ, aza Apolos á sek na tik yəm a madaba tik. Ama Dabawəzləv áɗa ma gəl na tik ma gəl gəl. 3:6 Kmy 18:4, 11, 24-28⁷Gara hidi ma ngəɓ tik ɓaw hidi ma sek yəm a madaba tik, zlim tan a nəf kun. Sey Dabawəzləv ma ɗiya tik ka gəl á ɗiya kəzəɗ maday. ⁸Kata ma ngəɓ pay ege Apolos ma sek yəm a madaba tik, min ɓire ɓire səɓ. Ko nayi a va ka jan mazlən tik a zləra Dabawəzləv wa nja kəzəɗ tik mata həlu. 3:8 4:5⁹Min səray kini, min ma ɗiya kəzəɗ Dabawəzləv a daba hini, aza na hini, hin wa nja lay ngəɓ pay na Dabawəzləv toku.

Yo hin ɗere wa nja jik, Dabawəzləv ta nja ka ndənu. 3:9 Mat 13:3-9; Efe 2:20-21; 1Pi 2:4-6¹⁰Kamatakan Dabawəzləv a menekin tik ti vəl ka kəzəɗ ndən jik toku a zləra. Kata mata ceɗ hini Nawər Menekin, kati nja wa nja hidi ma kper lay jik, kper kper ninek ninek, aza kata cəba cəba gugun a nin ka nja gbən gbən, wa nja hidi ma nja ka sən ndən jik. Tá nja cah ndiri maparam a nja ka ndəni jik a tala tik. Ama ndən tik wər, ko nayi mata kaw talan tik ninek. 3:10 1Ko 15:10¹¹Dabawəzləv ti mbat Yesu *Kiristu ka nja wa nja lay jik ma kper kper, nja gugun ma cəba cəba toku. Hidi ma va ka mbay ka kper jik ka lay maparam ɗa ɗakun, sey ka lay ma kper kper toku. 3:11 Esa 28:16; Kmy 4:11-12¹²Tá nja cah ndiri maparam a nja ka ceɗ hini labar Kiristu. Sinigi wa nja ndiri ma ndəni jik a talalay ma kper kper toku. Ndiri maparam a nja ka kpawi jik a masa mangar səkəm tik toy toy, akun a nja ka ndeɓ ta a kula gugun menekin. Ndiri maparam ɗere a nja ka li jik toku a pay, akun a ken ɓaw kisiɓit. ¹³Ama a pic, Dabawəzləv ta va ka ɓas kita ndirigi, kəzəɗ ma pana pana, ndiri mata ɗiya ta, a va ka pizlaha a gbəmgbalay. A pic tik kuhu a va ka saf kəzəɗ, ndirigi mata ɗiya ta toku. 3:13 Rom 2:6; 2Ko 5:10¹⁴Kəzəɗ hidi mangar kuhu a ri ɗakun, hidi tik a va ka jan mazlən a zləra Dabawəzləv. ¹⁵Ama kəzəɗ hidi ti ri wər, a jan mazlən a nin kun. Sin a talan tik má, a va ka bit ka kuhu toku məlay məlay. 3:15 Yah 23

¹⁶Galamayigi hin ti sənu, hin ndiri Ekilesiya, hin wa nja je Dabawəzləv, aza Miɗ Dabawəzləv a nəv hini. 3:16 6:19; Rom 8:9, 11, 15; 2Ko 6:16; Gal 5:25; 1Pi 2:5¹⁷Yo, a picah hidi ti tar ka gaɓəz, a va ka pas *je Dabawəzləv toku kaɗ. Ta ceɗ hini, hidi ma pas je Dabawəzləv toku kaɗ, Dabawəzləv ɗere a va ka lekw micin tik za. Ngam jik, sin ta va ka pas kaɗ toku, Dabawəzləv áɗa ma mar tik. Aza hini a tala hini aɗa je Dabawəzləv toku.

¹⁸Yo, hi zlimi labar ɗa ta va ka ceɗ hini toku. Hidi tane daba hini ti ca talan tik wa nja hidi ma ɓen ɓen a gibe ndiri ta talalay cah wər, səwan mata gəc talan tik kaɗ ka nja wa nja wəya. Wa toku acin, a va ka nja ka hidi ma mar diri ɓen. 3:18 4:10¹⁹Kata mata ngar wa nja ngatoku toku, ngam ɓen ndiri ta talalay cah, a həra Dabawəzləv wər wa nja kən wəya. A liɓ deftere Dabawəzləv ti lalaɓ ta má: «Ndiri ma nja ka ɗiyi zevilen a ɓen tan, Dabawəzləv a va ka cəɓ ma ngav ngav tan a tala tan.» 3:19 Job 5:12-13; 1Ko 1:20²⁰Aza ti lalaɓ ta a nimin: «Kən, ndiri ma ɓen ɓen ta nja ka ɓən ta ka ɗiya, Dabawəzləv ti sənu, aza a nja ka cu ka kən kahay.» 3:20 Dir 94:11²¹Mata nja wa nja ngatoku acin, hi njá ka ca hidi maparam ta daba kini, ɓen tik day ka həndan kun. Hin ti sənu, kən kərap, Dabawəzləv ti vəl hini ka zleɓ hini. ²²Ko kata Pol, ko Apolos, ko Piyer, hine mar kini. Ko kən ta talalay cah kərap, ko məc, ko nja ta vere, ko nja ta picah ege ta gibik kərap, hini áɗa ma mar ta. Duze hine mar kən titoku kərap, 3:22 Rom 8:38²³ama na hini acin, Kiristu áɗa ma mar hini. Kiristu ɗere, Dabawəzləv áɗa ma mar tik. 3:23 15:28; Rom 14:7-9

Labar a tala makatəf Yesu gi

¹Kata Pol ta may ácah, hini ka ca kini, mini a Apolos, ka ndiri ma həli kəzəɗ *Kiristu səɓ. Labar Dabawəzləv ma ɓoh ɓoh kamatakan, Kiristu ti vəl kini a zləra ba, mini ka safu ninek ninek, aza mini ka ceɗeten a ndiri maparam ɗere.

²Galamayigi, hin ti sənu, hidi maday ti vəlen kəzəɗ a hidi a zləra wər, ka bazl ma tik za ɗakun, ka ɗiyu səɓ wa nja mata ngaren. 4:2 Luk 12:42^3-4Gara na ɗa wər, ko hidi ta daba hini a caf ka, ka ngar: «Pol ta nja ka ɗiya kəzəɗ tik, a bazl ma maday tik» wər, mgbin, na ɗa mi ta nin mi? Sey hidi toku á sənay kən tik. Ko ndiri ta talalay cah a va ka fi kigi ka kita, sey sinigi á sənay kən tan. Kata a talan ɗa, kati sənu, ta bazl ma Kiristu ɗakun. A tala ngatoku ta təɗ gəga ka ngar kata hidi ma kap a zləra ɗakun. Aza ta təɗ gəga ka ɓas kita ɗa a zləra ɗa ɗakun. Sey Maday ɗa Kiristu áɗa ma sən nəv ɗa, sin aɗa ma təɗ gəga ka ɓas ka kita. 4:3-4 Dir 143:2⁵Mata nja wa nja ngatoku, ta ngar hini acin, hi njá ka caf colo hini a tala kəzəɗ tik ta nja ka ɗiyu kun. Sey hine pu pic tik, Dabawəzləv mata slu kaɗ ka ɓas kita ndirigi. Pic tik ta sla za wər, Maday tokon Yesu a va ka cəɓaha. A pic tik, kən ma ɓoh ɓohigi ta liɓ kpizli a va ka faraha a gbəmgbalay acin, aza a va ka fara ɓən ta nəv ndirigi a gbəmgbalay ɗere. A pic tik acin, Dabawəzləv a va ka fol ndirigi takan takan, ko nayi wa nja kəzəɗ tik mata ɗiyu. 4:5 3:8; Dir 139:1-12; Rom 2:16

⁶Galamayigi, kati ceɗ hini kəni toku ka kata a talan ɗa ɓaw a tala Apolos, ngam ta may hini ka sənu ka səba katəf Dabawəzləv wa nja na kini, aza wa nja mata lalaɓ ta a liɓ deftere maparam. Ti lalaɓ ta: «Ko nayi mata sla kəzəɗ səɓ wa nja mata vəleten a zləra.» Yo, hine ɗiyu ɗere wa nja ngatoku. Aza ndiri ma jəkwan hini kən, hi njá ka may ka ɗiya pəla pəla ka fol həndan aza ka gəc həndan kaɗ kun.

⁷Na hini hi nja ka ɓənu, hin day ka ndiri maparam. Azama Dabawəzləv áɗa ma vəl hini ndukun ɓaw kən, hin ta nja ka maru kərap. Hin ti sənu, kən kərap, Dabawəzləv ti vəl hini kahay kun vu? Yaw aza acin, hi nja ka ɗiya pəla pəla a kəni toku wa nja mazlən kəzəɗ hini kemi? 4:7 Gal 6:3⁸Na hini, hi nja ka ɓənu ka ngar: «Ko kən mi, Dabawəzləv ta nja ka vəleten a ndirigi, a sen a zləra kini ɗakun. Mine mar kən kərap, aza mini hidi maday ta.» Yo gara na kini a Apolos wər, min ndiri madəday kese kun, min a wilin. Kay hin ti nja ka bay duze wər, nəv kini a va ka nja ɗewerakun, aza min tokon kərap, hidi a va ka lap tokon kaɗ ka nja ka bay.

⁹Ama gara na kini, min *Makatəf Yesu gi wər, ta ɓən wər, Dabawəzləv ti gəc kini kaɗ ba. Min tete ndirigi ɓire ɓire kun, min aɗa zal zal ndirigi. A həra ndirigi, min wa nja ndiri mangar kita tan ti zla, fəna ka pəm za. Ndiri ta talalay kərap tete *mazlən Dabawəzləv gi, həra tan ɗekka ka beni, min ta nja ka su. 4:9 Rom 8:36; Hib 10:33¹⁰Ndiri ta talalay cah ti saf kini wa wəya, ngam min ta nja ka ceɗ labar a tala Kiristu. Ama na hini, hin ti ca talan hini ka ndiri ma ɓen ɓen a tala lap hini tete Kiristu. Na kini, min ti sənu, sembe kini na ɗiya kəzəɗ ɗa pe ɗakun, ama na hini, hine ca talan hini ka ndiri ma səni kən ninek ninek. Na kini, ndirigi a saf kini wa nja kən kahay, ama na hini, ndirigi a gəli zlim hini. 4:10 2Ko 11:23-294:10 3:18¹¹Kúlá a picah mine həl metis, aza maram a ngac kini. Mi nja ka təlan kəsəm ánimin. Ndirigi a nja ka ɗiyi kini beni. Je wan kini ɗa ɗakun, mi nja ka təwər wa nja salak. ¹²Mi nja ka həl kəzəɗ a zləra kini lay ɓərət gbok gbok, ka jan kən ham na gadəbəlak kini. Ndirigi a nja ka ra kini, aza mi nja ka ngareten: «Dabawəzləv mata ker micin hini fonna.» Ndirigi ta nja ka ɗiya kini beni, mine nda dəwa tik kun. 4:12 Luk 6:28; Kmy 7:60; Rom 12:14; həl kəzəɗ ka jan kən ham: Kmy 18:3¹³Ndirigi ta nja ka zəmi madaba kini, mi nja ka ləwaten a ma menekin manja bas nəv a nin. Kúlá a picah, min *makatəf Yesu gi, ndiri ta talalay cah a nja ka ca kini ka kən sakwat madaba tan, ɓaw a nja ka ca kini wa nja kisiɓit, wərtigi ta nja ka zlaɗ ta ka zer á megiɗ ngiɗ. 4:13 Lam 3:45

¹⁴Labar ɗa, kata mata ceɗ hini toku, hi njá ka ɓənu, ta gər ka zəm hini weli ɗakun. Awu, ta may hini, aɗa kata mátá ngəz hini wa nja zlim wəri ɗa. ¹⁵Kata mata co hini ka zlim wəri ɗa toku, ngam ko ndiri wujine pe ma jəkwan hini labar a tala Kiristu ɗaha wər, kata səɓ aɗa ci hidi ma vay ka ceɗ hini Nawər Menekin a tala Yesu Kiristu, hin mátá jan micin a zləra tik. Kati mbaɗ wa nja cehw hini acin. 4:15 Gal 4:19¹⁶Yo tá nja cah, ta ngəz hini, hini ka səba dangaz ɗa. 4:16 11:1; Fil 3:17; 1Te 1:6¹⁷Ta zlənay Timote ka vay ka zleɓ hini. Sin wa nja zlim kərti ɗa, kata mata mayu. A nja ka kaw kəzəɗ Maday tokon Kiristu zləra səsəray. Ta va ka zlənay ka ceɗ hini nja ɗa, wa nja ta nja ka səba katəf Kiristu cah. A va ka ɗasl hini talan, wa nja ta nja ka səba katəf Kiristu cah, aza wa nja ta nja ka ceɗeten a ndiri Ekilesiya ka lay ka lay ka səba ta. 4:17 Timote: 16:10; Kmy 16:1; 2Ko 1:1

¹⁸Kati zlimi, ndiri maparam ta daba hini a nja ka ca ta, ta va ka vay baba kun, aza a nja ka gəli talan tan za. ¹⁹Ama Dabawəzləv ti ker ka katəf wər, ta va ka vay ka saf hini njoɗ. A pic ta vay za wər, ta va ka sənu acin, kən, ndiri ma nja ka gəli talan tan za toku, ta nja ka ɗiya ta. A nja ka ləwi ma kahay vu, a nja ka ɗiyi kən a sembe Dabawəzləv vu? 4:19 Dabawəzləv ti ker katəf wər: Kmy 18:21; Zak 4:15²⁰Kata mata ngar wa nja ngatoku toku, ngam ndiri mangar ti vəli talan tan a Dabawəzləv ka mar ta, a ləwi ma kahay kun. Aza kəzəɗ tan ta nja ka ɗiya ta a gərən kun ɗere, ngam sembe *Miɗ Dabawəzləv a tala tan. 4:20 2:4; 15:24²¹Tátoku, hin ta may acin wər, kata ka vay a nəv ma bas bas vu? Mala hine may ka gəc talan hini kaɗ kata ka vay a nəv menekin vu? 4:21 2Ko 1:23; 13:10

Hi gam hidi ma nja ka ɗiya ma ngav ngav a daba hini za!

¹Kati zlimi a zləra ndirigi, hidi maparam a daba hini a nja ka ɗiya kən weli ta. A nja ka wanigi a wərti cin. Yo azama ko ndiri mangar a səbi katəf *Kiristu kun má, a ɗiya ta wa sin kun. 5:1 Lev 18:8²Aza na hini, hin ndiri Korintu, hi nja ka gəl talan hini ka ngar hine səba katəf Kiristu ninek ninek ta. Kay, kən weli wa toku ɗaha a daba hini wər, hi njá ka fol talan hini kun, səwan hine hanay ɓa. Hidi ma ɗiya kən weli toku, hine gamu a daba hini za. 5:2 6:12; 10:23³Ko kata a talan ɗa gədək, ɓən ɗa səɓ a daba hini. Aza kati ɓənu zaba ɗere, kən, hin ta va ka ɗiyen a gawla ma wan a wərti cin toku. 5:3 Kol 2:5⁴Ta ngar hini a zlim Maday tokon Yesu, hi lap kaɗ aza hine cəba ma hini takan. Ko kata gədək wa nja kata mata ngar, ta va ka nja səɓ a daba hini, aza sembe Maday tokon Yesu a va ka nja a tala hini ɗere. ⁵Kita, hin ta va ka ɓasen a hidi ma wanigi a wərti cin toku, hine vəlen a *Gudul a zləra, mata lekw viren kəsəm tik za. Hi ɗiyu wa toku, ngam Dabawəzləv ka jan ka bit micin tik za a pic, Maday tokon Yesu ta va ka ɓas kita ndirigi. 5:5 1Ti 1:20

⁶Ta ngar hini a nimin, hi njá ka gəl talan hini za kun. *Ma ngav ngav ti nja a daba hini, a va ka zlan hini ka ngav nja hini, wa nja *njozl ta biret5:6 Njozl ta biret toku, a may ka ngar kən ma ngav ngav. ta nja ka təlan a liɓ masəf tik kərap, ka hov sliftiɗif. 5:6 Gal 5:9⁷A tala ngatoku ta ngar hini, səwan hi gam hidi ma nja ka ɗiya kən weli a daba hini za. Wa toku hi va ka nja acin ka ndiri ma mari nəv ma barən a gibe Dabawəzləv. Yo, kati sənu, hine maray nəv hini ma barən a gibe Dabawəzləv, ngam Kiristu ti məc a tala hini. Ti pəm ta wa nja kərti tumuk, *ndiri Yahudiyagi ta nja ka fateten a Dabawəzləv a pic *dara Pasəka. 5:7 Exo 12:1-15; 13:7; Zan 1:29; 1Pi 1:19⁸Aza hin ti sənu, *mazuko Yahudiyagi wər, daka a tari dara kese kun, a nja ka zlaɗi kafən njozl ta biret tane ida tan kərap za ka zer za. Yo, wa nja ndiri toku ta nja ka zlaɗi njozl ta biret ka zer za toku, sey min tokon ka zlaɗ ma ngav ngav tokon ka zer za, lap a tireh tik. Ti nja wa sin, hidi a va ka nja tokon ka hidi ma mar nəv ma barən a gibe Dabawəzləv, aza hidi a va ka səba tokon katəf tik a nəv ma takan.

⁹A liɓ ɗerewel ɗa, kata mata lalaɓ hini kamatakan, kati lalaɓ hini, hini ka nja manja lap tete ndiri ma nja ka gəri wərti maparam, ka wan a sin. 5:9 Mat 18:17; 2Te 3:14¹⁰Kata mata lalaɓ hini toku, ta lalaɓ səɓ a hini ndiri Ekilesiya á gindik, a ndiri kərap ta talalay kun. Gara na ndiri maparam mangar a səbi Kiristu ɗakun wər, a nja ka wanigi a wərti maparam, a nja ka ɗiyi mendireɗ ka kən ndirigi, a nja ka həli kən ndirigi, ɓaw a nja ka vohi zuko. Ndiri ma nja ka ɗiyi kən ma ngav ngav pana pana wa nja ngatoku, ko ɗiya wa siki, hi va ka jan katəf ka kpal a daba tan za ɗakun, ngam talalay cah ti nja wek a sinigi. ¹¹Na ɗa kata mata ngar wər, ta ngar ka hini kəsəm kəsəm. Hidi maparam ti ngar: «Ta səba katəf Kiristu ta,» aza a nja ka wan a wərti maparam, a nja ka ɗiya mendireɗ ka kən ndirigi, a nja ka voh zuko, a nja ka zəm madaba ndirigi, a nja ka jaɓ wəya ka kən sa, aza a nja ka həl kən ndirigi wər, sese hidi maɗa ngatoku ta daba hini, kana hi lap tete sin, aza ko wili, hi njá ka zəmu tete sin kun. 5:11 6:9-10; 2Te 3:6; Tit 3:10; 2Za 10

^12-13Ndiri mangar a səbi katəf Kiristu kun wər, ma ɗa ɗaha səka ka sinigi ɗakun. Sey Dabawəzləv a va ka ɓas kita tan. Gara ndiri tane Ekilesiya wər, min tokon á va ka ngəz ta. Ko deftere Dabawəzləv a ngar: «Hidi ma ɗiya ma ngav ngav ɗaha a daba hini wər, hine gamu za ta.» 5:12-13 Deu 13:6

Hi njá ka fi colo hini ka kita kun!

¹Hin kəsəm kəsəm, hin ti jan kita wər, hi nja ka may ka va ka fi colo hini a gibe ndiri mangar a səbi *Kiristu ɗakun kemi? Səwan hine cəba ma tik kəsəm kəsəm. ²Hin ti sənu na tokon, min ndiri Dabawəzləv, hidi á va ka ɓas tokon kita ndiri tane talalay cah á pat. Min tokon ti təɗ gəga ka ɓas kita ndiri ta talalay kərap wər, aza toy toy a zləra hini ka cəba ma kedirek ndata ta daba hini vu? 6:2 Rom 5:17; 2Pi 2:4; Yah 6; Kzl 1:6³Hin ti sənu ɗere, hidi á va ka ɓas tokon kita *mazlən Dabawəzləv gi á pat. Min tokon ti təɗ gəga ka ɓas kita *mazlən Dabawəzləv gi wər, azal kita ta talalay cah acin vu? ⁴Ama na hini, hin ti jan kita a daba hini, hi nja ka va a zləra ndiri maparam mangar zlim tan a nəf kun a daba ndiri Ekilesiya, ka ɓas kita tik a nin. ⁵Kata mata ngar hini wa nja ngatoku, weli ka zəm hini. A daba hini ma səba katəf Kiristu, hidi nja ndukun talan ma təɗ gəga ka cəba ma ta walan hini toku ɗa ɗakun vu? ⁶Hi nja ka gaɓəz kəsəm kəsəm, aza hi nja ka va a gibe ndiri mangar a səbi katəf Kiristu ɗakun ka ɓas kita hini, wa sin wər ninek vu?

⁷Yo, ta ceɗ hini, gaɓəz hini, hin ta nja ka gaɓəz kəsəm kəsəm ka fi colo hini toku, a nja na ngar, nəv hini a wilin toy toy ka katəf Dabawəzləv. Ko a picah hidi ti ɗiya hini tireh, hine mbay ka njay hini tete’w kaɗ kun wər, mi ma həl mi? Ko hidi ti həl kən hini, hine mbay ker tik manja fi tik a gibe kita ɗakun, mi ma həl mi? Səwan hini ka ɓərəsay hini kaɗ kun vu? 6:7 Mat 5:39-40; Rom 12:17⁸Ama na hini azal, hi nja ka ɗiya tireh ɓa, ɓaw ka həl kən hidi. Aza kəni toku hi nja ka ɗiyu a daba hini kəsəm kəsəm. ⁹Yo hin ti sənu, ndiri ma nja ka ɗiyi tireh a təɗigi ka lay, Dabawəzləv ta maru ɗakun. Ndiri ma nja ka ɗiyi kən weli, ma nja ka vohi zuko, ma nja ka wanigi a ndirigi hirre, ma nja ka rəni cala wapah tan, 6:9 15:50; Gal 5:19-21¹⁰ma nja ka həli kən ndirigi, ma nja ka ɗiyi mendireɗ ka kən ndirigi, ma nja ka jaɓi wəya ka kən sa, ma nja ka zəmi madaba ndirigi, ɓaw mahəl ma nja ka mohi kən ndirigi, sese ndiri maɗa ngatitoku a təɗigi ka lay, Dabawəzləv ta maru ɗakun. ¹¹Kamatakan ndiri maparam ta daba hini ti ɗiyi kəni toku. Ama Dabawəzləv wər ti zer ma ngav ngav hini kaɗ ba, ti ɗiya hini ka ndiri tik ma mari nəv ma barən, aza ti co hini ka ndiri ma kap ta gibe tik. Mata ɗiyu wa toku, ngam hin mata lap a Maday tokon Yesu Kiristu, ɓaw hin mata jan *Miɗ tik. 6:11 Tit 3:3-7; Hib 9:14; 1Za 1:7

Labar ngəz a tala kəsəm hidi memilin

¹²Ndiri maparam a nja ka ngarigi: «Miné mar talan kini, ni va ka ɗiya kən, min mata mayu ta.» Hayin duze, hine mar talan hini. Ama kən maparam hin ta nja ka ɗiyu, kula kən ma va ka zleɓ hini ɗakun. Hidi ti ngar: «Katá mar talan ɗa, ta va ka ɗiya kən, kata mata mayu» wər, hidi tik mata mar talan tik acin, kana kən toku a va ka cu ka balam tik. 6:12 8:9; 10:23; Gal 5:13; 1Pi 2:16¹³Ndiri maparam a nja ka ngarigi: «Dabawəzləv ti tətar kən ham ka ham, aza ti ɗiya liɓi ɗere ka ham kən a nin.» Ngacah duze, aza pic takan Dabawəzləv a va ka lekw kəni toku za. Gara kəsəm hidi memilin wər, Dabawəzləv ti tətaru ka wan ɓerem, aza ka ɗiya kən weli a sin kun, ti tətaru ka nja ka na Maday tokon Kiristu. Hin ti sənu, Kiristu áɗa ma mar kəsəm hidi memilin. 6:13 Mat 15:17-19; 1Te 4:3¹⁴Sin mata məc za, Dabawəzləv ti mbəlaha a civi za, aza wa toku a va ka mbəla tokon a civi za ɗere a sembe tik. Yo, mata nja wa nja ngatoku acin, ka ɗiya kən weli ninek kun. 6:14 15:15, 20; Rom 6:4; 8:11; 2Ko 4:14

¹⁵Hin ti sənu, kəsəm hidi memilin takan, aza kən ka zlimi ka zlimi a nin. Ama a nja ka lap kaɗ ka nja ka kəsəm ma takan. Yo, hoh ma mbaɗ ka kəsəm Kiristu, hoh ka va ka gər ɓerem, hini ka wan a sin, a va ka nja ninek acin vu? Kay awu, wa sin kun! 6:15 12:27¹⁶Hidi ma vəl kəsəm tik ka wanigi a ɓerem, a va ka lapigi kaɗ ka njigi səray tan ka kəsəm ma takan. Ko deftere Dabawəzləv a ngar: «Sinigi səray tan ka lapigi kaɗ ka njigi ka kəsəm ma takan acin.» Aza ko hini a talan hini má, hin ti sənu wa sin. 6:16 Gen 2:24; Mat 19:5; Efe 5:31¹⁷Gara na hidi ma vəl talan tik a Kiristu, a va ka njigi a Kiristu ka kəsəm ma takan á nəv za. 6:17 Zan 17:21-23; Rom 8:9-11; 2Ko 3:17-18; Gal 2:20

¹⁸A tala ngatoku ta ngar hini, hi njá ka wan ɓeremigi ka dəbəl kəsəm kun. Kən ma ngav ngav maparamigi a dəbəl kəsəm hini ɗakun. Ama hidi ma nja ka wan ɓerem, a nja ka dəbəl kəsəm tik, ka da ma ngav ngav a talan tik. ¹⁹Hin ti sənu, kəsəm hini ti mbaɗ wa nja je *Miɗ Dabawəzləv. Dabawəzləv ti vəl hini *Miɗ tik ka nja ane nəv hini. Hine mar talan hini a zləra hini ɗakun. Dabawəzləv áɗa ma mar hini. 6:19 3:16²⁰Sin ti bat hini zaba a menekin tik, hini ka nja ka ndiri tik. A kəsəm, Dabawəzləv mata vəl hini toku, hi ɗiya kən ma va ka va a nəv tik acin, hini ka folu a sin. 6:20 7:23; Rom 13:14; 1Pi 1:18-19

Labar a tala nja wapah ege wərti tik

¹Hi zlimi, tá nja cah ta va ka cek neh hini, hin mata neh ka a liɓ ɗerewel hini. Ta ɓənu wər, ninek wapah ka njay tik manja ngazl wərti. ²Ama kati sənu ɗere, ndiri maparam a ngazli wərti ɗakun wər, a va ka wani wərti ndirigi hirre. A tala ngatoku, səwan wapah ka ngazl wərti, aza wərti ka va a zəɗ wapah. 7:2 1Te 4:3-4³Wapah mata ɗiya kən, wərti tik mata may, aza wərti mata ɗiya kən, zelen mata may. Ko a tala wan ta jik səɓ, kana a salarigi. 7:3 Efe 5:21-29⁴Wapah mata wanigi a wərti tik, ngam kəsəm tik, wərti tik á maru. Wərti mata wanigi a zelen, ngam kəsəm tik, zelen á maru. ⁵A tala ngatoku, wapah ege wərti tik ta njá ka salarigi ka wan kun. Yo pic maparam, wapah ege wərti tik ti lapi ma tan kaɗ takan ka waki lay wan za kedirek, ka dəkəɓay Dabawəzləv tan, mata ɗiyay kən tan. Ka dawən tik, mata wanay tan a nimin á lap. Səwan hini ka lapay hini njoɗ kaɗ, akun mendireɗ a va ka bebeɗ hini ka gər wərti maparam hirre, aza *Gudul a va ka kəɓ hini ka ɗiya kən ma ngav ngav.

⁶Kən kata mata ceɗ hini toku, ta ngar hini ka ɗiyu a sembe ata ɗakun. Ta may ka zleɓ hini səɓ á gindik. ⁷A zləra ɗa wər, səwan ndirigi ka njay tan manja ngazl wərti wa nja kata. Ama ko nayi mata ɗiya kən tik wa nja Dabawəzləv mata vəlen sembe. Hidi maparam, Dabawəzləv ti vəlen ɓərəs ka nja manja ngazl wərti, hidi maparam ɗere Dabawəzləv ti vəlen ɓərəs ka ngazl wərti. 7:7 Mat 19:11-12; 1Ko 12:11

⁸Hin dalar tete wərtigi mangar zelen tan ti məc, hi zlimi labar ɗa ta va ka ceɗ hini toku. Na ɗa kata mata may wər, səwan hini ka njay hini ka talan hini wa nja kata. ⁹Ama hin ti ɓənu, hi va ka sən ɓərəs kun wər, səwan wapah mata ngazl wərti, aza wərti mata va tik a zəɗ wapah, á tala mendireɗ ka həl hini ka raw hini kahay. 7:9 1Ti 5:14

^10-11Hin nja wərti a zəɗ ɓaw hin wərti ta zəɗ wapah, hi zlimi labar ɗa ta va ka ceɗ hini toku ɗere. Wərti ta zəɗ wapah ka wakigi a zelen za ɗakun. Ko ti wakigi a zelen za, sey ka la je tik a mazləzlalay, akun ka cəbi ma tan ege zelen ka cəɓay tik a nimin a zləra tik. Wapah ɗere ta njá ka gam wərti tik za kun. Labar toku, labar ɗa ɗakun, Maday tokon Yesu á ngar wa sin. 7:10-11 Mat 5:32; 19:9

¹²Tá nja cah ta va ka ləwaten a ndiri maparam. Labar ta va ka ləwu toku, Yesu á ngar ka ɗakun, kata səɓ á ngar. Hidi ma səba katəf Kiristu a wərti zəɗ, ko wərti tik a səba katəf Kiristu kun, aza ti may ka njay tan ege zelen, zelen ta njá ka gamu za kun, mata njay tan səɓ. ¹³Aza wa sin ɗere na wərti ma səba katəf Kiristu ta zəɗ wapah. Ko zelen a səba katəf Kiristu kun, aza ti may ka njay tan ege sin, mata njay tan səɓ, ta njá ka va tik za kun. ¹⁴Kata mata ngar wa nja ngatoku, ngam wapah mangar a səba katəf Kiristu kun, a zləra Dabawəzləv ninek a tala wərti tik ma səba katəf Kiristu. Aza wərti mangar a səba katəf Kiristu kun wa sin ɗere, a zləra Dabawəzləv ninek a tala zelen ma səba katəf Kiristu. Ta nja takana a va ka nja ninek a zləra Dabawəzləv kun wər, wəri ta liɓ tan, Dabawəzləv a va ka yaw ta ɗakun ɗere. Ama Dabawəzləv ti yaw wəri tan səɓ. 7:14 Rom 11:16¹⁵Ama wapah mangar a səba katəf Kiristu kun, ti may ka gam wərti tik ma səba katəf Kiristu wər, wərti toku mata va tik. Dabawəzləv a va ka basen nəv a wərti toku kun. Aza wa sin ɗere na wərti mangar a səba katəf Kiristu kun, ti may ka ker zelen ma səba katəf Kiristu kaɗ ka va tik ka lay maparam wər, zelen mata keru kaɗ. Dabawəzləv a va ka basen nəv a zelen kun. Hi ɗiyu wa sin ngam Dabawəzləv ti may hini ka nja nja menekin tete ndirigi. 7:15 ka nja nja menekin: 14:33; Rom 12:18; 14:19; 2Ko 13:11; Kol 3:15; Hib 12:14¹⁶Hati sənu, hoh wərti, ha va ka mbay bit zoloh vu, a tala hoh ta səba katəf Kiristu? Aza hoh wapah ɗere, hati sənu ha va ka mbay ka bit wərti ku vu, a tala hoh ta səba katəf Kiristu? Awu hi sənu ɗakun. 7:16 1Pi 3:1

Ko nayi mata njay tik wa nja Dabawəzləv mata wəlu ka ɗiya kəzəɗ Maday tik Kiristu

¹⁷Hi zlimi labar ɗa ta va ka ceɗ hini a nimin. Labar ngatoku ta nja ka ceɗeten a ndiri Ekilesiya ka lay ka lay. Ko nayi mata njay tik wa nja Dabawəzləv mata wəlu, ka ɗiya kəzəɗ Maday tik *Kiristu. ¹⁸Hidi mangar mandala Dabawəzləv ta wəlu ti *zla məmən tik kaɗ ba wər, mata njay tik səɓ wa sin. Hidi mangar mandala Dabawəzləv ta wəlu a zla məmən kese kun wər, ta njá ka zlu kaɗ kun, mata njay tik wa sin ka ɗiyay kəzəɗ Maday tik. 7:18 Gal 5:1¹⁹Hi ləma, ko hidi ti *zla məmən, ko hidi a zla məmən kun, a həra Dabawəzləv səɓ takanna. Kən, Dabawəzləv mata may day za wər, hidi ka zlimi ma tik. 7:19 Rom 2:25-29; Gal 5:6

²⁰Ko nayi mata njay tik wa nja Dabawəzləv mata wəlu. ²¹Hidi mangar mandala Dabawəzləv ta wəlu balam, mata njay tik səɓ ka balam, aza weli ta njá ka həlen kun. Ama pic takan maday tik ti ficiku kaɗ ba wər, balam toku mata ngar: «Yawa, nəv ɗa ninek, ta va ka va ka njay ɗa ka talan ɗa!» ²²Hi ləma, hidi balam, aza Dabawəzləv á wəlu, a həra Dabawəzləv balam baba kun, ngam Kiristu ti bat talan tik zaba. Gara hidi mangar balam kun, aza Dabawəzləv á wəlu, sin balam Kiristu. 7:22 Efe 6:6; Flm 16; 1Pi 2:16²³Hin ti sənu, Kiristu ti vəl kula kən menekin zaba ka bat hini a sin. Sin á mar hini acin. Tá nja cah acin, hi njá ka pərət a ndirigi wa nja balam kun. 7:23 6:20²⁴Galamayigi ta ceɗ hini a nimin, ko nayi mata njay tik wa nja mandala Dabawəzləv ta wəlu, aza mata njigi á lap a sin.

Labar a tala ɓaw kəsəm

²⁵Tá nja cah ta va ka ləwa a tala wəri gawligi tete wəri medimigi, hin mata neh ka cah. Labar ta va ka ceɗ hini, Maday ɗa Yesu á ngar ka səka ɗakun. Kata səɓ á ceɗ hini. Ama labar ta va ka ceɗ hini toku, hine yəku, ngam Maday tokon Yesu a menekin tik ti vəl ka ndukun talan menekin, ta mban ma ɗakun. 7:25 1Ti 1:12-14^26-27Na ɗa, kata mata ɓənu wər, ácah ko nayi ka njay tik wa nja nja tik. Hidi nja wərti ta njá ka wakigi za a wərti tik kun. Hidi manja wərti, ta njá ka ngazl wərti kun. Kata mata ngar wa toku, ngam saha na nja tokon ta talalay cah a həl ka. 7:26-27 Jer 16:1-4; Kmy 14:22; 1Te 1:6; 3:3-4²⁸Ama hidi ti ngazl wərti wər, ma ngav ngav kun. Medimi ɗere, ti va a zəɗ wapah, ma ngav ngav kun. Ama kati sənu, hidi ma ngazl wərti, kən pana pana a nja ka pələk talan tik. A tala sin ta ngar hini, səwan ka nja manja ngazl wərti. 7:28 Luk 21:23

²⁹Kata mata ngar hini wa nja ngatoku galamayigi, ngam talalay cah mbeh ka way. Ndiri nja wərti mata ɗiyay kəzəɗ Maday tan Kiristu a nəv ma takan səɓ, wa nja dalarigi ta nja ka ɗiya ta. 7:29 Rom 13:11-13; 1Pi 4:7; Fil 4:5³⁰Ndiri ma basi nəv mata ɗiyay kəzəɗ Maday tan wa nja ndiri ma ɓeɓeligi. Ndiri ma ɓeɓeligi mata ɗiyay kəzəɗ Maday tan wa nja ndiri ma basi nəv. Ndiri ma səkəmi kən mata ɗiyay kəzəɗ Maday tan manja ca həra ka kən mata səkəm ta. ³¹Aza ndiri ma nja ka həli kəzəɗ a ndiri ta talalay cah, ta njá ka ci həra ka mazlən tan kun. Kata mata ceɗ hini wa toku, ta bəta hini yəm a zlimi kaɗ. Ngam talalay, hin ta ləma cah a va ka way njoɗ. 7:31 1Za 2:17

³²Hi ləma, ta may hini ka ɓən pele pele a tala kən ta talalay cah kun. Dalar a nja ka ɗiya kəzəɗ Maday tik Kiristu a nəv ma takan, ngam a may nəv Maday tik ka nja guɗum. ³³Ama hidi nja wərti a nja ka may ka ɗiya kən pana pana ta talalay cah, ngam ka guɗum nəv wərti tik. 7:33 Luk 14:20³⁴Ɓən tik a va ka nja səray səray ka ɗiya kəzəɗ Maday tik ege na wərti tik. Yo, wərti ta mazləzlalay ɓaw medimi ta mejijik ɗere, a nja ka ɗiyi kəzəɗ Maday tan a nəv ma takan, a nja ka vəli talan tan a zləra Kiristu, aza a nja ka may ta, Kiristu ka mar ta. Ama wərti ta zəɗ wapah a nja ka may ka ɗiya kən pana pana ta talalay cah, ngam ka guɗum nəv zelen. ³⁵Kata mata ceɗ hini wa nja ngatoku toku, ta gər ka mar hini ɗakun, ta may ka zleɓ hini. Na ɗa kata mata may wər, hini ka ɗiya kən kərap a katəf tik, aza hini ka zer nəv hini yac kaɗ a Maday tokon Yesu.

³⁶Tá nja cah, ta va ka ləwa hini acin a tala hidi ma mbiz. Sinigi səray tan ti may ta ka nja manja ngazl kəsəm, ngam ka ɗiya kəzəɗ Maday tokon wər, aza ka dawən tik, wapah ti ɓənu wərti tik a may wa sin kun, aza sin ɗere mendireɗ wərti tik a ɗiyen, səwan mata ngazl səɓ ida. Ngatoku a ɗiyi kən ma ngav ngav kun. ³⁷Ama wapah ti ngar, a may ka ngazl medimi tik ida ɗakun, mata njay tik. Hidi á taku ɗakun, sin səɓ a zləra tik á ɓənay kən tik, aza ti sənu, mendireɗ a va ka həlen kun, mata nəpay tik manja ngazl wərti. ³⁸A liɓ labar ɗa kərap, kata mata may ka ceɗ hini aɗa, hidi ma ngazl medimi tik ninek. Ama hidi mangar a ngazl medimi tik kun, ninek tik day za.

³⁹Yo, wərti ti zəɗ zelen, katəf ɗa ɗakun ka ker zelen kaɗ, ka va a zəɗ wapah maparam. Sey zelen ti məc kama ka va tik a zəɗ wapah, wa nja nəv tik mata may. Ama sin ka va a zəɗ wapah hirre kun, sey ma səbi Kiristu. 7:39 Rom 7:2-3⁴⁰Na ɗa kata mata ɓənu wər, ti njay tik manja va a zəɗ wapah, nəv tik a va ka nja guɗum day za. Labar kata mata ceɗ hini toku, kata ɓənay kən ɗa a zləra ɗa. Ama hi yəku, ngam *Miɗ Dabawəzləv a tala ɗa.

Labar a tala zəm viren zuko

¹Tá nja cah, ta va ka ləwa hini a tala kən soson ta nja ka fateten a zuko, hin mata neh ka. Ndiri maparam a nja ka ngarigi: «Na kini, ndukun talan kini ti zlər.» Hayin ngatoku wər duze. Ama hidi ma nja ka ngar: «Ndukun talan ɗa ti zlər,» sin hidi ma nja ka gəl talan tik, aza gəl talan toku a zleɓ celen kun. Səwan hi may colo hini, ngam gara hidi ma nja ka may celen wər, a nja ka zleɓen ka səba kula katəf menekin. 8:1 Rom 14:1–15:68:1 Kmy 15:29; Rom 12:16; ka may celen: 13:1-7; 14:1; 16:14; Zan 13:34; Rom 15:1-2; 2Ko 8:7-8, 24; Gal 6:10; Efe 5:2²Ta ceɗ hini, hidi ma nja ka ɓənu ka ngar: «Ndukun talan ɗa ti zlər» a nja na ngar, həra tik a zlər kese kun ka sən kən wa nja Dabawəzləv ta may. ³Gara hidi ma nja ka may Dabawəzləv wər, Dabawəzləv a nja ka cu ka hidi tik. 8:3 13:12; Gal 4:9

⁴Yo tá nja cah acin gara kən soson ta nja ka fateten a zuko, ninek min tokon ka zəm tik vu? Ninek kun vu? Min tokon ti sənu, zuko wər, kən kahay. Aza min tokon ti sənu ɗere, Dabawəzləv sin takan, ma səray tik ɗa ɗakun. 8:4 10:19-20; Deu 4:35, 39; 6:4-5; Gal 4:8-9⁵Ama ndiri kərap a sən ta wa sin kun. Kən pana pana a tala hayək a wacah ɓaw a wəzləv, a nja ka sləna ta ka dabawəzləv tan. Aza kəni toku kərap a nja ka ca ta ka maday tan. ⁶Ama na tokon hidi ti sənu, Dabawəzləv wər takan á gindik. Sin aɗa Vay tokon aza sin áɗa ma tətar kən kərap ta talalay cah. Ti tətar tokon min tokon ka nja ka ndiri tik. Maday tokon sey takan á gindik ɗere. Sin aɗa Yesu *Kiristu. Kən ta talalay cah kərap ti tətar áka sin za. Aza Yesu Kiristu toku a nja ka ca tokon miɗ ɗere. 8:6 12:5-6; Zan 1:3-4; Efe 4:5-6; Kol 1:16

⁷Min tokon ti sənu, kən pana pana ndirigi ta nja sləna ta, kən kahay. Ama ndiri maparam ta daba tokon mangar a səɓigi ninek ninek kese kun ka katəf Kiristu, ta nja ka zəmi viren zuko za, a nja ka ca ta, zuko tik a vere, a va ka kaw ta, ngam ti səsənigi ka voh zuko. Ta nja ka zəmi viren zuko toku, a ca ta, a ɗiyi ma ngav ngav a gibe Dabawəzləv. 8:7 10:23-33⁸Ta ceɗ hini, viren, min tokon ta nja ka zəmu, Dabawəzləv a ca həra tik a nin kun. Ndiri ma zəmi viren zuko tete ndiri mangar a zəmi viren zuko ɗakun, a həra Dabawəzləv səɓ takanna. 8:8 Rom 14:13, 15, 17, 21; Gal 5:13⁹Ama hi kaw talan hini, hin ndiri ma nja ka zəm viren zuko, kana colo hini maparam mangar a səɓigi ninek ka katəf Kiristu kun, ka ndəvigi a liɓ *ma ngav ngav. ¹⁰Kata mata ngar wa toku, ngam hidi maparam mangar a səɓ kese ninek ka katəf Kiristu kun, ti ləma hini, hi nja ndukun talan ma zlər zlər, hine zəm viren a je zuko wər, mendireɗ a va ka bebeɗu ka zəm tik ɗere. ¹¹Ta zəm za, a va ka cu: «Kati ɗiya ma ngav ngav.» Wa toku na hini, hin nja ndukun talan ma zlər zlər, hi nja ka bebeɗ hidi mangar a səɓ kese kun ka lekw katəf Kiristu. Azama gawla toku golomocoh hini, Kiristu ti məc a tala tik ɗere.

¹²Ta ceɗ hini, hin ta nja ka ɗiyu wa toku, hi ɗiya ma ngav ngav a gibe colo hini, ngam sin a səɓ kese kun. Ta nja ka zəm viren zuko za, a nja ka ɓənu ti ɗiya ma ngav ngav a gibe Dabawəzləv. Yo, hin ta nja ka ɗiyaten a colo hini wa toku, hi ɗiya ma ngav ngav a gibe Kiristu ɗere.

¹³Galamayigi a picah kati sənu səɓ, viren kən soson a va ka bebeɗ cala ɗa ka ɗiya ma ngav ngav a gibe Dabawəzləv wər, nep ta zəm viren baba kun, ngam ta may sin ka lekw ka katəf Kiristu kun.

Kəzəɗ, Pol ta nja ka ɗiyu kərap, a nja ka ɗiyu ka zleɓeten ndirigi

¹Yo, hin ti sənu, kata Pol, katá mar talan ɗa. Hin ti sənu, kata *makatəf Maday tokon Yesu. Hin ti sənu, kati ləmu a həra ɗa. Aza hin ti sənu, hin kərap ma səba katəf Maday tokon Yesu, hi ɗigbe kata, ngam ta nja ka ɗiya kəzəɗ tik. 9:1 4:9, 15; 15:8-10; 2Ko 2:14-17; 3:1-3; 5:18-20; 10:7-8, 13; 11:5, 13; 12:11-13; Gal 1:1²Ko ndiri maparam a ca kigi ka makatəf Yesu kun, hin wər, hin ti sən ka. Nja hini áɗa ma ɗaf kəzəɗ ɗa, kata makatəf Maday tokon Yesu duze, ngam na hini, hi səba katəf Kiristu áka kəzəɗ ɗa za.

³Ndiri maparam a nja ka caf kigi. Ama ta ngareten: ⁴Kati ɗiya kəzəɗ a daba hini, aza a həra hini wər, ta təɗ gəga ka jan kən ham na kəzəɗ ɗa a zləra hini ɗakun vu? 9:4 Luk 10:7-8; Mat 10:10⁵Aza ta təɗ gəga ɗere ka ngazl wərti ma səba katəf Kiristu ka ɗa muluk a sin kun vu? Hin ti sənu, ko gelemin Maday tokon Yesu gi tete makatəf tegi ɓaw Piyer má, ti ɗi muluk tete wərti tan. ⁶Hin ta ɓənu acin wər, sey mine Barnabas á gindik á va ka gər kən ham á liɓ zləra kini kaɗ vu? 9:6 Barnabas: Kmy 4:36; 11:22-26; ka gər kən ham: Kmy 18:3⁷Hin mata ɓənu wər, sojigi ma nja ka vigi ka ləm, sinigi a nja ka jan kən ham á liɓ zləra tan kaɗ vu? Hidi ma nja ka biz kən zəm, biz biz za, ka nja manja zəm tik ɗaha vu? Hin ti ləma hidi ma nja ka mar zla aza a jan mazlən a nin kun ɗaha vu? Awu, ɗa ɗakun. ⁸Yo kən ngatoku, ndirigi á ngar ta á gindik kun, ko *mazuko Moyiz a ngar wa sin. ⁹Ngam *Moyiz ti lalaɓ labar toku ane liɓ deftere tik, a ngar: «Zla ma nja ka kəzl ndirimi hini9:9 Ndiri Isirayilagi ti kəzli ndirimi tan a zla., hi nja ka təmen miseh ma ba ba a pakam, ka nja manja ham kən kun.» Yo, Dabawəzləv mata ngar wa toku, a ngar ka zla á gindik vu? 9:9 Deu 25:4; 1Ko 10:11; 1Ti 5:18¹⁰Awu, a ngar ka min tokon day za. Hayin labar toku a lalaɓ ta a tala min tokon duze. Ndiri ma nja ka bizigi ɓaw ndiri ma nja ka kəzli ndirimi a nja ka ci talan ka mazlən tan ta va ka jan ta. ¹¹Gara na kini acin wər, min ti ceɗ hini labar Dabawəzləv ma nja ka vəl hini diri micin. Hin mata ɓənu wər, mini ka jan kən ham na gadəbəlak kini a zləra hini acin, ninek kun vu? 9:11 9:4; Rom 15:27; Gal 6:6¹²Yo, ndiri maparam ti jani kən ham a zləra hini, aza na kini acin wər, mi təɗ gəga ka jan tik səka ɗakun vu? Ta ɓən wər, min ti təɗ gəga, aza sembe kini day za ka na tan.

Ama na kini wər, min ti neh kən ham a zləra hini ɗakun, mine kemehey kini ka talan kini, ngam ndiri ka nji manja bu dawən a Nawər Menekin a tala *Kiristu. 9:12 Kmy 20:34-35; 2Ko 11:9¹³Hin ti sənu, a daba *ndiri Yahudiyagi ndiri ma nja ka həli kəzəɗ a *je Dabawəzləv, ndiri ta nin á nja ka vəleten kən ham. Hidi ma nja ka həl kəzəɗ na fat kən soson a Dabawəzləv, a nja ka jan viren ɗere a zləra nja viren tik. 9:13 Nom 18:8-19¹⁴Aza wa sin ɗere na ndiri ma nja ka ceɗi Nawər Menekin. Maday tokon Yesu ti ngar, ndiri toku ka jan kən ham ɗere áka kəzəɗ tan za ta. 9:14 9:4

¹⁵Ko mata nja wa nja ngatoku, kata Pol ta neh mazlən kəzəɗ ɗa a zləra hini ɗakun. Aza ta lalaɓ hini ɗerewel cah ka gər kən ham a zləra hini ɗakun ɗere. Kata ka neh kən ham a zləra hini wər, səwan ka məcay ɗa za ɓile ɓile. Ngam hin ti vəl ka kən ham wər, ta va ka jan katəf ka ɗiya pəlasaf a tala hini baba kun. 9:15 Kmy 18:3

¹⁶Hi ləma, gara kəzəɗ na ceɗ Nawər Menekin wər, ta mbay ɗiya pəla pəla a sin kun. Ngam kəzəɗ ngatoku, Dabawəzləv á ngar ka, sey kata ka ɗiyu ta. Aza kati salar ka ceɗ Nawər Menekin toku a ndirigi wər, beni a va ka yaha a talan ɗa. 9:16 Jer 20:9¹⁷Ta nja takana ta ɓənu ka həl kəzəɗ toku a zləra ɗa wər, macah ta va ka jan mazlən a nin. Ama katá ɓənu a zləra ɗa ɗakun. Dabawəzləv aɗa ma vəl ka a zləra, kata ka həl tik. 9:17 4:1¹⁸Mazlən ɗa, ta ɓeɓel a tala tik acin, aɗa ka ceɗeten Nawər Menekin a ndirigi kahay, manja neh kən a nin. Kati may wər, kati təɗ gəga ka neh mazlən a nin a zləra hini, azama ta neh ɗakun.

¹⁹Tá nja cah, hin ti zlimi acin, katá mar talan ɗa, hidi ma mar ka ɗa ɗakun. Ama kati gəc talan ɗa kaɗ ka nja ka balam ndirigi kərap. Kati ɗiyu wa nja ngatoku, ka jan ndiri maparam pe ma va ka səbi katəf Kiristu. 9:19 10:23-24, 32-33; Rom 15:19:19 Mat 20:26-27²⁰Ta nja ka nja a daba ndiri Yahudiyagi, ta nja ka ɗiya kən wa nja na tan, ngam ndiri toku ka jani ka səba katəf Kiristu. Gara mazuko Moyiz wər, ta ca talan a nin kun. Ama ta nja ka nja a daba ndiri ma nja ka səbi mazuko tik, ta nja ka səbu ɗere, ngam ndiri toku ka jani ka səba katəf Kiristu. 9:20 Kmy 16:3; 21:20-26²¹Ko a daba ndiri mangar a səni mazuko Moyiz kun, ta nja ka ɗiya kən wa nja na tan, ngam ndiri toku ka jani ka səba katəf Kiristu. Ama ta may hini ka sənu, ko kata mata ngar, ta ca talan ka mazuko Moyiz kun toku wər, ta ker mazuko Dabawəzləv kaɗ kun, ngam ta nja ka zlimi ma Kiristu. 9:21 Gal 2:3-4²²Aza a daba ndiri mangar a səɓigi ninek kese kun ka səba katəf Kiristu, ta nja ka ɗiya kən wa nja na tan, ngam ndiri toku ka jani ka səba katəf Kiristu ninek ninek ɗere. Kən pana pana ta nja ka ɗiyu a daba ndiri toku kərap, ta nja ka ɗiyu, ngam ndiri maparam ta daba tan ka jani bit micin tan a gibe Dabawəzləv. 9:22 Rom 1:13; 2Ko 5:11; 11:29²³Hayin kən kərap ta nja ka ɗiyu ngam Nawər Menekin ka va a gibik gibik, aza Dabawəzləv ka vəl ka menekin tik wa nja Nawər Menekin ta ngar.

²⁴Hin ti sənu, ndirigi pe a nja ka ɓasigi kaɗ ka si á lap, ka jan kən a nin. Ama sey hidi ma takan á gindik á nja ka nja ka talan, ka jan mazlən. Na hini ma səba katəf Kiristu, ta ngar hini acin, hi ɓərəs kaɗ ka si ka sla ngaz, ka jan mazlən a nin. 9:24 Fil 3:12-14; 2Ti 2:4-6; 4:7-8; Zak 1:12; 1Pi 5:4; Kzl 2:10²⁵Hidi ma nja ka may ka nja ka talan na si toku, a nja ka ngəz talan tik a zakay ka ngar: «Ta ɗiya kən ndata ɗakun, ta va ka ɗiya kən ngata a ndata, ngam ka si ninek, ka jan mazlən.» Ama mazlən, ta nja ka jan ta, a nəp pe kun. Gara na tokon ma səba katəf Kiristu wər, mazlən si tokon a ngav kun ko a pu. ²⁶A tala ngatoku, kata Pol ta nja ka si sək sək ka kən ta ca talan a nin. Aza kati nja ɗere wa nja hidi ma ɓəc zləra kaɗ ka pəm hidi, aza zləra tik a sut kun. ²⁷Ta nja ka jəkwanen kən a kəsəm ɗa a sembe ɗa kərap, ka zlimi ma ɗa. Ta nja ka ɗiyen kən a kəsəm ɗa wa toku, ngam kana Dabawəzləv ka zimbir ka ka kəzəɗ tik kaɗ, aza kata ka nja wa nja hidi ma wəla ndirigi ka sla ngaz toku, aza kata sin azal ka lekw. 9:27 Rom 8:13; 13:14

Dabawəzləv a ngəz tokon áka kən ma ɗiya kamatakan za

¹Galamayigi, ta ɗasl hini talan ka kən ma həlen a doku kini *ndiri Isirayilagi ma səbi Moyiz kamatakan. Dabawəzləv ti pəla ta kərap a liɓ zizaɓəl gazlavay. Sinigi kərap ti zlani *Mitil Mepirin ninek ninek. 10:1 Exo 13:21; 14:21-29²Sinigi kərap, Dabawəzləv ti ɗiyaten *batisma a liɓ gazlavay ɓaw a liɓ yəm toku ka njigi ka ndiri ma səbi *Moyiz. ³Sinigi kərap ti hami kən ham ma takanna, Dabawəzləv mata vəleten, 10:3 Exo 16:13-35; Deu 8:3; Dir 78:24-25⁴aza ti si yəm ma takanna, Dabawəzləv mata vəleten. Yəm toku a sa ta a tala pəpəlah Dabawəzləv. Pəpəlah tik aɗa *Kiristu ma lah ta. 10:4 Exo 17:6; Dir 78:15⁵Ko Dabawəzləv mata ɗiyaten kən kərap wa nja ngatoku, maday ndiri ta daba tan a ɗiyi kən ma nja ka va a nəv Dabawəzləv kun. A tala ngatoku ti məcigi tin tin tin á daba donu ngiɗ. 10:5 Nom 14:29-30; Dir 78:31; Hib 3:17; Yah 5

⁶Kən ma təɗaha a tala ndiri toku a may ka ngəz tokon, min tokon ka nja manja ɗiya mendireɗ ka kən ma ngav ngav wa nja sinigi. 10:6 Nom 11:4, 34; Dir 106:14⁷Hi njá ka slən zuko wa nja ndiri maparam ta daba tan mata slən ta kun. Ti lalaɓ ta a liɓ deftere Dabawəzləv a tala ndiri toku: «Ndirigi a nja ka njigi kaɗ ka ham kən, ɓaw ka sa movu. Ka dawən tik ka dara.» 10:7 Exo 32:6⁸Hi njá ka wan wərti maparam wa nja ndiri maparam ta daba tan mata ɗiya ta kun ɗere. A tala mata wanigi a wərti maparam toku, ndiri wujine guɓ guɓ səray atama makaɗ ti məcigi a pic ma takan. 10:8 Nom 25:1-9⁹Hi njá ka geh nəv Kiristu kun, wa nja ndiri maparam ta daba tan mata gehi nəv Dabawəzləv. Ndiri toku wən ti ngac ta aza ti məcigi. 10:9 Nom 21:5-6¹⁰Aza ɓaw hi njá ka huhum ma a gibe Dabawəzləv, wa nja ndiri maparam ta daba tan mata ɗiya ta ɗakun. Ndiri toku, mazlən Dabawəzləv ma nja ka məc hidi ti ya məc ta za. 10:10 Nom 14:2, 36; 17:6-15; Dir 106:25-27; Hib 3:17-18

¹¹Hi ləma, kən titoku kərap, Dabawəzləv ti ɗiyu a tala tan ka ngəz ndirigi. Aza ti lalaɓi labar toku kaɗ ka bəta yəm a zlimi tokon kaɗ. Ngam talalay min tokon ta nja a nin cah, mbeh ka way. 10:11 7:29-31; Rom 15:4

¹²Yo, Dabawəzləv mata ngəz tokon wa nja ngatoku, sey min tokon ka kaw talan tokon ninek ninek acin. Hidi ma ngar: «Kati tən ngaz ɗa kaɗ ka gar toy toy ka katəf Dabawəzləv,» aza a kaw talan tik ninek ninek kun, a va ka ndəv njoɗ. 10:12 Gal 6:1¹³Hi ləma, kən ma ngav ngav pe a nja ka bebeɗ hidi, aza a nja ka bebeɗ hidi ma takan kun. Ama Dabawəzləv a keren katəf a kən ma ngav ngav ka bebeɗ hini day ka sembe hini ɗakun. Dabawəzləv a bu dawən a min tokon kun. Ko kən ma ngav ngav ti vay ka bebeɗ hini, a va ka vəl hini sembe ka ɓərəs kaɗ, hini ka jan bit talan hini za. 10:13 1:9; Zak 1:13-14

Kiristu ege zuko a lapigi ɗakun

¹⁴Kula ngami ɗagi, ta ceɗ hini acin, hi njá ka voh zuko kun. 10:14 1Za 5:21

¹⁵Kati sənu ndukun talan hini ɗaha. Yo labar ta va ka ceɗ hini, hi geh pala madaba ma tik a zakay, aza hine ɗasl talan a nin. ¹⁶Hin ti sənu, hidi a nja ka sa tokon kən sa a kop ka ɗasl talan ka məc, *Kiristu mata məc, aza hidi a nja ka fol tokon Dabawəzləv a tala tik. Yo, min ta nja ka sa tokon za, ni nja ka nja tokon á lap a tala tik. Yo, min ta nja ka sa tokon za, ni nja ka nja tokon á lap a Kiristu a tala ɓeɓiz tik ma kwar kun vu? Aza biret min ta nja ka wak tokon ka ham toku, ni nja ka nja tokon á lap a Kiristu a tala kəsəm tik mata vəl ka məc kun vu? 10:16 11:24-25; Luk 22:17-20¹⁷Biret, hidi ta nja ka wak tokon ka ham, takan á gindik, aza min tokon pe ma nja ka ham tik. A tala min tokon ta nja ka ham biret ma takan toku, min tokon kərap ti mbaɗ wa nja kəsəm ma takan. 10:17 12:27

¹⁸Hi ɗasl talan ka *ndiri Isirayilagi acin. Na tan a nja ka fateten kən soson a Dabawəzləv aza a nja ka zəm ta. Ta nja ka zəm ta, a nja ka njigi tete Dabawəzləv á lap. 10:18 Lev 7:11-21¹⁹Gara na viren, ndirigi ta nja ka fateten a zuko wər, ndiri ma nja ka zəm ta a nja ka njigi tete zuko á lap. Yo, kati sənu, viren zuko wər, kula kən kun, aza zuko tik kən kahay ɗere. 10:19 8:4²⁰Ama kən soson, ndirigi ta nja ka fateten a zuko, a nja ka fateten a Dabawəzləv kun, a nja ka fateten a *masərəf. Ama kata mata may wər, hini ka nja á lap a zuko ɓaw a masərəf kun. 10:20 Deu 32:17; Dir 106:37; Kzl 9:20²¹Hidi ka sa kən sa a kəɗəm Maday tokon Kiristu, aza ka su ɗere a kəɗəm masərəf, a sa ɗakun. Hidi ka ham biret a kəɗəm Maday tokon Kiristu, aza ka ham kən a kəɗəm masərəf, a ham kun. 10:21 2Ko 6:15-16²²Hidi ta njá ka ɗiya tokon kən ngatitoku kun, Maday tokon a va ka bas nəv. Ta nja a zləra tokon wər, sembe tokon day ka na tik vu? 10:22 Deu 32:21

Hi ɗiya kən kərap na fol Dabawəzləv!

²³Ndiri maparam a nja ka ngarigi: «Miné mar talan kini, ni va ka ɗiya kən, min mata mayu ta.» Hayin duze, hine mar talan hini. Ama kən maparam hin ta nja ka ɗiyu kula kən ma va ka zleɓ hini ɗakun. Hidi maparam ti ngar: «Katá mar talan ɗa, ta va ka ɗiya kən, kata mata mayu ta» wər, hidi tik mata mar talan tik acin, ngam kən maparamigi ɗaha, hidi ta nja ka ɗiyu mangar a zleɓ tokon kun ka səba katəf Kiristu. 10:23 Rom 14:1–15:610:23 6:12; 8:7-12²⁴Kən kərap hin ta nja ka ɗiyu, hi njá ka ɗiya na talan hini á gindik kun. Hi ɗiyu na ndiri maparam səka. 10:24 10:32; 13:5; Rom 15:1-2; Fil 2:4

²⁵Gara viren kən soson kərap ma nja ka ber a lumo, hi nja ka nehu á neh: «Ngacah viren zuko vu?» di ka səkəm kun. Ngam hidi maparam ti sənu, viren zuko wər, a ɓən a va ka dəbəl *Miɗ Dabawəzləv ta nəv tik za. Ta ngar hini, hi səkəm səɓ manja neh á neh, 10:25 Rom 14:2²⁶ngam deftere Dabawəzləv a ngar: «Talalay cah ɓaw kən kərap ta nin, Maday tokon Dabawəzləv á maru.» 10:26 Dir 24:1; 89:12²⁷Aza a picah, hidi mangar a səba katəf Kiristu kun, ti wəloh ka zəm wili ita tik, hoh ta va za, a nja ka nehu á neh: «Ngacah wili mi?» kama ka zəm kun, ma zəmu səɓ. ²⁸Ama ti ceɗoh, viren cah, viren zuko, ma keru kaɗ manja zəm. Ngam Miɗ Dabawəzləv ta nəv tik ka nja manja dəbəl. 10:28 8:7²⁹Ta ləwa a tala Miɗ Dabawəzləv ta nəv ku ma va ka dəbəl kun. Ta ləwa a tala Miɗ Dabawəzləv ta nəv coloh ma kef kef, a va ka dəbəl.

Hidi maparam wər a va ka ngar: «Kən kərap a zləra ɗa ninek ka zəm. Yaw kata ka ca talan acin ka Miɗ Dabawəzləv ta nəv hidi maparam ma va ka dəbəl tik kemi? ³⁰Kati ngaren soko a Dabawəzləv a zakay a tala kən ham gəga səɓ kun vu? Yaw hidi ta va ka caf ka acin wər, a va ka caf ka a tala mi?» 10:30 Rom 14:6; 1Ti 4:4

³¹Hayin labar toku wər duze. Ama ta ceɗ hini, ko hi ham kən mi, ko hi sa kən mi, ko hi həl kən mi, sey hine ɗiyu ka fol Dabawəzləv ma mar miseh maday. 10:31 Kol 3:17³²A liɓ nja hini ta daba ndiri ma pana pana, hi njá ka ɗiya kən ma va ka bebeɗ ta ka lekwi katəf Kiristu kun. Ko nja hini ta daba *ndiri Yahudiyagi, ko a daba *ndiri mangar Yahudiyagi ɗakun, ko a daba ndiri Ekilesiya, 10:32 Rom 14:13³³hine ɗiya kən səɓ wa nja kata. Ta nja ka ɓərəs kaɗ ka ɗiya kən kərap kama nəv ndirigi ka nja guɗum. Aza kəzəɗ ɗa ta nja ka ɗiyu, ta nja ka ɗiya na talan ɗa á gindik kun, ta nja ka ɗiyu meze na ndiri kərap, ngam ka jani bit micin tan a gibe Dabawəzləv. 10:33 9:19-22

¹Hi səba dangaz ɗa wa nja kata ta nja ka səba dangaz *Kiristu. 11:1 4:16

Labar ngəz a tala wapah ege wərti a liɓ ɓas ndiri Ekilesiya

²Ta fol hini ngam talan hini a nja ka ɗasl ka kata kepic kepic, aza hine ɗiya kən kata mata jəkwan hini kamatakan. 11:2 2Te 2:15; 3:6³Labar, ta va ka ceɗ hini a nimin toku, ta may hini ka sənu ninek ninek. *Kiristu áɗa ma mar wapahigi kərap, wapah aɗa ma mar wərti tik, aza Dabawəzləv aɗa ma mar Kiristu. 11:3 3:23; Gen 3:16; Efe 5:23⁴Wapah a dəkəɓ Dabawəzləv, akun a ceɗ labar ma yaha á zləra Dabawəzləv za a ndirigi a dahəba a talan wər, a ca Kiristu ka Maday tik kun. ⁵Na wərti ma dəkəɓ Dabawəzləv, akun ma ceɗ labar ma yaha á zləra Dabawəzləv za a ndirigi manja salabi a talan a ca zelen ka maday tik kun. Sin wa nja wərti ma nja ka sər talan tik kaɗ ka njay tik ka ɓerem. ⁶Wərti mangar a mbal kər salabi kun, mata sər soson talan tik kaɗ. Ama hidi ti sən tokon wərti ti sər talan kaɗ, akun ti zla soson kaɗ, a nja ka nja ka kən weli. Mata nja wa nja ngatoku səwan wərti ka kər salabi a talan. ⁷Gara wapah wər a dəkəɓ Dabawəzləv a dahəba a talan kun, ngam Dabawəzləv ti tətaru ka nja kiɓe kiɓe sin, aza miseh maday Dabawəzləv a tala tik. Na wərti miseh maday zelen aɗa ta tala tik. 11:7 Gen 1:26-27⁸Hin ti sənu, Dabawəzləv a tətar wapah a kəsəm wərti ɗakun, ti tətar wərti a kəsəm wapah ɓa. 11:8 Gen 2:18-23; 1Ti 2:13⁹Aza ti tətar wapah ka nja ka na wərti kun, ti tətar wərti ka nja ka na wapah ɓa. ¹⁰A tala ngatoku ɓaw a tala *mazlən Dabawəzləv gi səwan wərti ka kəri salabi. ¹¹Ko mata nja wa nja ngatoku, na min tokon ma səba Maday tokon Kiristu wər, hidi ti sən tokon a zləra Dabawəzləv wər, wapah pana ka wərti ɗakun, aza wərti pana ka wapah kun. ¹²Hi ləma, Dabawəzləv ti tətar wərti a kəsəm wapah, aza wapah ɗere, wərti á mbuwu. Sinigi səray tan, Dabawəzləv ma tətar kən kərap á tətar ta.

¹³Hin mata ɓənu wər, wərti ka dəkəɓ Dabawəzləv a daba ndiri Kiristu manja salabi a talan, ninek a zləra hini vu? ¹⁴Ko ndiri ta talalay cah ti sən ta, wapah ma mar soson talan ma cim cim, kən weli. ¹⁵Gara na wərti wər, soson talan ma cim cim a va ka ngəm ninek. Ngam a tala mi, Dabawəzləv ti vəl soson talan ma cim cim a wərti ka nja ka kən mbuk talan. ¹⁶Yo, hidi ti may ka gaɓəz a tala ma ngatoku, sey sin. Gara na kini ndiri Ekilesiyagi ta wacah, ɓaw ndiri Ekilesiya Dabawəzləv ta lay maparam, mazuko na kini wa toku.

Labar ngəz a tala ham kəsəm Yesu

¹⁷Yo, kati zlimi ma maparam ɗaha, ta fol hini a tala tik kun. Hin ta nja ka ɓas kaɗ, hine ɗiya kən ma va ka zleɓ hini ka va gibik gibik ka katəf Kiristu kun, hi nja ka ɗiyay kən hini ma ngever ngever azal ɓa. ¹⁸Ci labar ta va ka ceɗ hini toku, kati zlimi, hin ta nja ka lap kaɗ kəsəm kəsəm, hi nja ka kpal za pana pana. A liɓ labar mata ya ceɗ kigi toku, labar maparam kati yəku. 11:18 1:10-11¹⁹Ngam kpal hini, hin ta nja ka kpal za toku, a geh nəv hini ka sən ndiri ma səbi Kiristu a nəv ma takan ta daba hini. 11:19 Deu 13:2-4; 1Za 2:19²⁰Yo aza ta ceɗ hini, ɓas hini hin ta nja ka ɓas kaɗ ka ham kəsəm Yesu wər, hi ɓas kaɗ ka ɗasl talan ka məc Yesu duze kun. ²¹Ngam ko nayi a nja ka naɓər ka zəm diri wili tik mata yaha a sin ita a zakay. Hin ta nja ka ɗiyu wa toku, ndiri maparam a halamigi, ndiri maparam ti wekigi aza a hayigi. ²²Yo wili hini ɓaw kən sa hini, hine zəmaha daka ita za ɗakun vu? Hin ta nja ka ɗiyu wa toku, hi may ka ca ndiri Ekilesiya Dabawəzləv toku ka kən sakwat madaba hini, ɓaw ka zəmeten weli a ndiri manja kənigi vu? Kən hin ta nja ka ɗiyu wa nja ngatoku, hi may kata ka ɗiya hini mi acin mi? Kay a tala kən ngatoku, nep ta fol hini ɗakun. 11:22 Zak 2:5-6

²³Labar, kata mata ceɗ hini kamatakan a tala ham kəsəm Yesu, Maday tokon Yesu á ceɗ ka. Ka vuɗu kaw tik, mata va ka nja mbeh ka kaw ta za, sin ɓaw biret, 11:23 10:16; Mat 26:26-28²⁴ngaren soko a Dabawəzləv, wak wak za, a ngar acin: «Ngacah aɗa kəsəm ɗa, hi va ka jan bit micin hini á nin za. Hine ham biret cah kepic kepic, hini ka ɗasl talan ka kata.» ²⁵Mata wayi zəm wili za, ɓaw kən sa a kop tik, aza a ngar: «Ngacah aɗa *zla wəla həza, Dabawəzləv ta va ka zlu kaɗ ka ɗiya yəwən lap tete hini. A va ka ɗiyu áka ɓeɓiz ɗa cah za. Kepic kepic hin ta va ka su, hine ɗasl talan ka kata.» 11:25 yəwən lap: Jer 31:31-34; Luk 22:20; 2Ko 3:6; Hib 8:6; ɓeɓiz: Exo²⁶Tá nja cah acin ta ngar hini, hin ta va ka ham biret toku, ɓaw ka sa kən sa toku, ndirigi a va ka sən ta á nin za, Maday tokon ti məc ka bit tokon. Hine ɗiyu wa toku kúlá ka pic, sin ta va ka cəɓaha. 11:26 Mat 26:29

²⁷Yo ta ceɗ hini, hidi ti ham biret Maday tokon, aza ti sa kən sa tik wa nja kən kahay wər, hidi toku ti ɗiya ma ngav ngav a tala kəsəm Maday tokon ɓaw a tala ɓeɓiz tik. 11:27 11:20-22; Hib 10:29²⁸Mata nja wa nja ngatoku, hidi ma va ka ham biret toku ɓaw ma va ka sa kən sa toku, mata geh nəv tik a zakay. 11:28 2Ko 13:5²⁹Hidi ma ham biret Yesu, ɓaw ma sa kən sa tik wa nja kən ham ma tem, manja ɗasl talan ka kəsəm Yesu, hidi toku a gər kita Dabawəzləv a tala tik. ³⁰A tala ngatoku, ndiri pe ta daba hini a daligi, sembe tan ɗa ɗakun, aza maparam ti məcigi. ³¹Ta nja takana hidi geh nəv tokon a zakay di ka ham kəsəm Yesu wər, macah kita Dabawəzləv a yaha a tala tokon kun. ³²Dabawəzləv mata ɗiya tokon beni wa toku a may ka ngəz tokon, ngam a pic ta va ka zla kita ndiri ta talalay, min tokon ka nja a nin kun. 11:32 Hib 12:5-6; Kzl 3:19

³³Yo galamayigi, hin ta nja ka ɓas kaɗ ka ham kəsəm Yesu, hine lap talan hini kərap kaɗ kay. ³⁴Hidi mangar metis a ngacen wər, mata hamay kən tik daka ita za. Hi ɗiyu wa toku kun wər, ɓas hini, hin ta nja ka ɓas kaɗ ka ham kəsəm Yesu a va ka da kita Dabawəzləv a tala hini.

Yo labar maparam wər, sey ta vay ita hini za hidi ka cəba tokon.

Labar a tala sembe, Miɗ Dabawəzləv ta nja ka vəleten a ndirigi

¹Tá nja cah, ta va ka ləwa hini a tala sembe pana pana, *Miɗ Dabawəzləv ta nja ka vəleten a ndirigi, ka həli kəzəɗ a sin. Galamayigi, ta may hini ka sən kəni toku ninek ninek.

²Hin ti sənu, mandala hine səba katəf *Kiristu kese kun, mazuko hini a nja ka ngazl hini ka səba zukogi pana pana mangar a ləwigi ɗakun. 12:2 8:4-6; Esa 44:9-20; Gal 4:8³Tá nja cah, zuko a mar hini baba kun, *Miɗ Dabawəzləv a nja ka ɗiya kəzəɗ tik a tala hini. Aza ta may, hini ka sən kpal Miɗ Dabawəzləv ege zuko za. Hidi mangar Miɗ Dabawəzləv a tala tik, hidi toku a ra Yesu kun. Wa sin ɗere hidi a mbay ka ngar ka talan tik: «Yesu aɗa hidi Maday,» ata ɗakun, sey Miɗ Dabawəzləv a tala tik. 12:3 1Za 4:2-3; Rom 10:9

⁴Min tokon ti sənu, Miɗ Dabawəzləv wər, takan á gindik. Ama a nja ka vəl sembe pana pana a ndirigi ka həli kəzəɗ a sin. 12:4 12:27–14:40; Rom 12:6-8; Efe 4:4⁵Maday tokon Yesu takan á gindik, aza a nja ka vəl kəzəɗ pana pana a ndirigi. 12:5 12:28-30⁶Aza Dabawəzləv takan á gindik ɗere, aza a nja ka vəl kula ndukun a ndirigi ka ɗiyi kəzəɗ pana pana, ko nayi a kəzəɗ tik. ⁷Miɗ Dabawəzləv acin á nja ka ɗiya kəzəɗ tik a nəv tokon. Aza a nja ka ɗiyu, mini ka zleɓ kəsəm tokon kəsəm kəsəm ka səba katəf Kiristu. 12:7 14:26⁸Hidi maparam, Miɗ Dabawəzləv a nja ka vəlen sembe ka ceɗ ɓən Dabawəzləv a ndirigi. Hidi maparam ɗere, Miɗ Dabawəzləv a nja ka vəlen sembe ka ceɗ labar a ndukun talan menekin. ⁹A hidi maparam, a nja ka vəlen sembe ka ca talan ka Dabawəzləv a nəv ma takan ko a pu, hidi maparam, a nja ka vəlen sembe ka bit ma dal daligi. ¹⁰Miɗ Dabawəzləv ma takanna səɓ a nja ka vəlen sembe a hidi maparam ka ɗiya ɓan ɓan kən, hidi maparam, a nja ka vəlen sembe ka ceɗ labar ma yaha á zləra Dabawəzləv za, hidi maparam, a nja ka vəlen sembe ka sən kpal Miɗ Dabawəzləv ege zuko za, hidi maparam, a nja ka vəlen sembe ka ləwa yəwən ma mangar a sən kun, aza hidi maparam, a nja ka vəlen sembe ka sən pala madaba ma ngatoku a ngar a ndata, a ngar a ndata. 12:10 14:5; Kmy 2:4¹¹Sembe na ɗiya kəzəɗ pana pana titoku kərap, Miɗ Dabawəzləv ma takanna səɓ á nja ka vəlu, aza a nja ka vəlen, wa nja nəv tik mata mayu ko a nayi. 12:11 7:7; Rom 12:3; Efe 4:7; 1Pi 4:10

Pol a sla ndiri Ekilesiya a kən ma pana pana ta kəsəm hidi memilin

¹²Hidi ti sən tokon, kəsəm hidi memilin wər takan, ama kən pana pana ka zlimi ka zlimi a nin. Ko kən pana pana a kəsəm hidi, a nja ka lap kaɗ, ka nja ka kəsəm ma takan. Yo min tokon ndiri *Kiristu wa sin ɗere, 12:12 12:27¹³min tokon ti nja wa nja kən pana pana ta kəsəm hidi memilin. Aza a pic *batisma tokon, *Miɗ Dabawəzləv ti lap tokon kaɗ ba, ka nja ka kəsəm Yesu ma takan. Min tokon kərap, ko *Yahudiyagi, ko Yahudiyagi ɗakun, ko balamigi, ko ndiri ma mari talan tan, min tokon kərap ti jan Miɗ Dabawəzləv ma takanna. 12:13 Gal 3:27-28

¹⁴Hin ti sənu, kəsəm hidi memilin wər, kən ma takan aɗa ta nin á gindik kun, kən pana pana a nin. ¹⁵Yo pic maparam, ngaz ti ngar: «Kay kata lap a kəsəm kun, ngam kata səka zləra ɗakun,» ko mata ngar wa toku, sin lap a kəsəm kun vu? ¹⁶Aza zlimi ɗere ti ngar: «Kay kata lap kəsəm kun, ngam kata səka həra ɗakun,» sin lap a kəsəm kun vu? ¹⁷Ta nja takana, həra a nja ka kəsəm tutu wər, zlimi ɗa ɗakun, ka zlimi lay acin a nja siki? Yaw ta nja takana, zlimi a nja ka kəsəm tutu wər, micin ɗa ɗakun, ka sən nji kən acin a nja siki?

¹⁸Hi ləma, Dabawəzləv ti cəba kən pana pana a kəsəm hidi, wa nja nəv tik mata may. ¹⁹Ta nja takana, Dabawəzləv mata ɗiya kəsəm a kən pana pana ɗakun, macah a va ka nja ka kəsəm kun. ²⁰Tá nja cah acin kəsəm wər takan, ama kən pana pana ta nja a nin. ²¹Mata nja wa nja ngatoku, həra a ngaren a zləra: «Ta mayoh ɗakun» ata ɗakun. Talan ɗere a ngaren a ngaz: «Ta mayoh ɗakun» ata ɗakun. ²²Hidi ti sənu, kən maparamigi ta kəsəm, hidi ta nja ka saf tokon ka kən ma gəc gəc, sinigi ɗa ɗakun wər, hidi a va ka məc. ²³Aza kən ta kəsəm tokon, hidi ta nja ka saf tokon wa nja kula kən kun, sin azal ɓa aɗa hidi ta nja ka ɗiya həra tokon ɗekka a nin. Aza ɗere kən ta kəsəm tokon, hidi ta nja ka ɓohu a həra ndirigi, sin aɗa hidi ta nja ka kaw talan tokon a sin azal ɓa. ²⁴Gara na kula kən ta kəsəm tokon, ndirigi ta nja ka ləma ta, nep hidi a ca talan azal a nin kun. Hi ləma, Dabawəzləv ti ɗiya kən ta kəsəm hidi memilin, həra tik ka nja ɗekka ka kən mangar kula kula kən kun. ²⁵Ti ɗiyu wa toku, kəsəm ka nja takan, manja kpal za. Ti may, kən ta kəsəm kərap ka zleɓi kəsəm tan kəsəm kəsəm. ²⁶Ko kən takan ta kəsəm a dal, ma fəna tik kərap a si beni ɗere. Aza hidi ti ca kən takan ta kəsəm tokon ka kula kən, ma fəna tik a ɓeɓeligi ɗere. 12:26 Rom 12:15; 2Ko 11:29

²⁷Yo na hini acin, hin kərap hin ti lap kaɗ, ka nja ka kəsəm Kiristu. Aza ko nayi ti mbaɗ ka kən ta kəsəm tik. 12:27 6:15; 10:17; 12:12; Rom 12:4-5; Efe 4:4, 16; 5:30²⁸Dabawəzləv ti teɗ hini, ndiri Ekilesiya ka ɗiya kəzəɗ pana pana. Ci talan ndiri Ekilesiya, Dabawəzləv mata teɗu, aɗa *makatəf Yesu gi. Ma səray tik, ti teɗ ndiri ma ceɗi labar ma yaha á zləra Dabawəzləv za a ndirigi. Ma makaɗ tik, ti teɗ ndiri ma nja ka jəkwaneten kən a ndirigi. Ti vəleten sembe a ndiri maparam ka ɗiyi ɓan ɓan kən, a ndiri maparam ka bit ma dal daligi. A ndiri maparam ti vəleten sembe ka zleɓeten a celegi. Ndiri maparam ti teɗ ta ka ndiri ma cəba ma ta daba ndiri Ekilesiyagi. A ndiri maparam ɗere a nimin ti vəleten sembe ka ləwi yəwən ma mangar a sən ta ɗakun. 12:28 12:8-10; 14:1-4; Kmy 13:1; 15:32; Efe 4:11-12

²⁹Yo hi ləma, min tokon kərap wər makatəf Yesu gi ɗakun, ko nayi, ti vəl tokon kəzəɗ pana. Min tokon kərap ma nja ka ceɗ labar ma yaha á zləra Dabawəzləv za a ndirigi ɗakun, min tokon kərap ma nja ka jəkwaneten kən a ndirigi ɗakun, aza min tokon kərap ɗere ma nja ka ɗiya ɓan ɓan kən kun. ³⁰Min tokon kərap ma nja ka bit ma dal dal kun, min tokon kərap ma nja ka ləwa yəwən ma manja sən kun, aza min tokon kərap ma nja ka sən ceɗ pala madaba ma manja sən toku kun ɗere, ama ko nayi a kəzəɗ tik, Dabawəzləv mata vəlen a zləra. ³¹Tá nja cah acin, hi gər kən meze madayigi ta daba kən titoku, Miɗ Dabawəzləv ka vəl hini. Ama ta may ka ceɗ hini kula kən má day za ka kəni toku kərap. 12:31 14:1

Kula kən aɗa hidi ka may cala tokon

¹Ko kati ləwa ma ndiri pana pana, ko ma *mazlən Dabawəzləv gi, aza ta mar nəv menekin na may cala ɗa ɗakun wər, ma kərap ta va ka ceɗu, ta ləwa ma kahay wa nja masa, ndirigi ta nja ka pəm ta ka gi day day, ɓaw wa nja falam ma nja ka gi day day. 13:1 8:1; Rom 13:8-1013:1 2Ko 12:3-4²Ko Dabawəzləv ti vəl ka sembe na ceɗ labar ma yaha á zləra tik za a ndirigi, ko kati sən geh nəv Dabawəzləv ɓaw ɓən ta nəv tik, ko kati ca talan ka Dabawəzləv gəga ka ngaren a caɗak: «A sliɗ ma va a watoku za» sliɗ va tik, aza ta may cala ɗa ɗakun wər, kən kərap ta nja ka ɗiyu, ta ɗiya kən kahay. 13:2 12:8; Mat 7:22; 17:20³Ko kati ɓaw kən, kata mata maru kərap wak waketen a ndirigi, ko kati vəl talan ɗa ka fi kigi ka kuhu a tala ta səba katəf Kiristu, aza ta may cala ɗa ɗakun wər, kəni toku kərap a va ka zleɓ ka ɗakun, a va ka nja ka kən kahay. 13:3 Dan 3:19-20; Mat 19:21

⁴Gara hidi ma mar nəv menekin na may celegi, ko hidi ti ɗiyen kən, a nja ka ɓərəs, aza a nja ka ɗiyaten kən menekin a ndirigi. Hidi ma nja ka may celegi a sərəh kun, a ɗiya pəla pəla ɗakun, a gəl talan tik kun, ⁵a ndəv ka ma hirre ka ɗiya kən weli kun, a ɗiya kən na talan tik á gindik kun, a bas nəv njoɗ kun, aza a kaw calambəlay tik a nəv kun. 13:5 10:33; Pro 10:12; Fil 2:4⁶Hidi ma nja ka may celen, ti ləma celen a ɗiya ma ngav ngav wər, nəv tik a nja ka hamen. Sey nəv tik a nja ka ɓeɓel a kəzəɗ menekin. ⁷Hidi ma mar nəv menekin na may celen, ko ma ngav ngav mi, a nja ka ɓərəsay tik. Ko a liɓ kən mi, a nja ka zer nəv tik yac kaɗ a celen, aza talan tik genna ka Dabawəzləv ko a pu. Aza a nja ka ɓərəs kaɗ a liɓ kən kərap səɓ ɗere.

⁸Gara hidi ma mar nəv menekin na may celegi wər, ko a pu menekin ta nəv tik toku a kəray kun. Ndiri ma nja ka ceɗi labar ma yaha á zləra Dabawəzləv za a ndirigi, pic takan sinigi a va ka ceɗ ta baba kun. Yəwən ma mangar a zlimi ɗakun, ndirigi ta nja ka ləwa ta, a va ka kəray, aza ndiri ma nja ka gehi nəv Dabawəzləv, pic takan a va ka geh ta baba kun. 13:8 12:10; 14:1-5⁹Hi ləma, nja tokon ta talalay cah, hidi ma təɗ gəga ka sən kən ta nəv Dabawəzləv kərap ɗa ɗakun. Aza labar ma nja ka yaha á zləra Dabawəzləv za, Dabawəzləv a ceɗ tokon pisleɗ pisleɗ kərap kaɗ kun, a nja ka fəna. ¹⁰Ama ta sla za, Dabawəzləv a va ka ɗaf tokon kəni toku kərap kəngay kəngay a gibe tokon. Labar ma va ka fəna kaɗ manja sən ɗa baba kun.

¹¹Mandala kata kərti a wilin, ta nja ka ləwa wa nja wərigi, ta nja ka ɓən wa nja wərigi, aza ndukun talan ɗa wa nja wərigi ɗere. Ama kata mata sən ma za, kən ta nja ka ɗiyu ka na kərti, ta ɗiyu baba kun.

¹²Hi ləma, a talalay cah, kən hidi ta nja ka saf tokon, a ləma ninek ninek kun, wa nja dərugal ma ngav ngav, mangar hidi a ləma həra a liɓ tik ninek ninek kun. Ama pic takan, hidi a va ka ləma tokon kən toku kərap kəngay kəngay. Tá nja cah, hidi a sən tokon kən maparamigi kərap pisleɗ pisleɗ kun. Ama ta sla za, ni va ka sən tokon kən kərap ninek ninek, wa nja Dabawəzləv ta sən tokon cah. 13:12 Rom 8:24; 2Ko 5:7; Dabawəzləv a sən tokon: 8:3; Gal 4:9

¹³Ta ceɗ hini, tá nja cah kən pana pana makaɗ ɗaha mangar a way kun: Ca talan ka Dabawəzləv, ca talan genna ka kən, Dabawəzləv ta va ka vəl tokon, aza mar nəv menekin na may cala tokon. Ama kula kən má day za a daba kən ma makaɗ titoku, aɗa hidi ka mar nəv menekin na may cala tokon. 13:13 Kol 1:4-5; 1Te 1:2-3; Tit 2:2; Hib 10:22-24; 1Za 4:16

Hidi ma ceɗ labar ma yaha á zləra Dabawəzləv za ɓaw hidi ma ləwa yəwən ma mangar a sən kun

¹Tá nja cah acin hi may colo hini. Hi gər sembe pana pana, *Miɗ Dabawəzləv ta nja ka vəleten a ndirigi. A daba sembe pana pana titoku, hine gər day za sembe na ceɗ labar ma yaha á zləra Dabawəzləv za. 14:1 13:8²Hi ləma, hidi ma nja ka ləwa yəwən ma mangar a sən kun a ləwaten a ndirigi ɗakun, a nja ka ləwen a Dabawəzləv, ngam ndirigi a zlim ta ɗakun. Miɗ Dabawəzləv á vəlen sembe wa sin, ka ləwa ma ma ɓoh ɓoh. 14:2 12:10³Gara hidi ma nja ka ceɗ labar ma yaha á zləra Dabawəzləv za a ndirigi wər, ndirigi a nja ka zlim ta. Labar toku a nja ka zleɓeten ka səba katəf Kiristu, a nja ka vəleten ɓərəs, aza a nja ka bərəp nəv tan kaɗ. ⁴Hidi ma nja ka ceɗ yəwən ma mangar a sən kun, a nja ka ceɗu ka zleɓ talan tik á gindik, na ndiri tem kun. Ama hidi ma nja ka ceɗ labar ma yaha á zləra Dabawəzləv za, a nja ka zleɓ ndiri Ekilesiya kərap ka səba katəf Kiristu. 14:4 14:26

⁵Kata mata may wər, hin kərap ka sən ləwa yəwən ma mangar a sən kun. Ama kata mata may day za wər, hini ka sən ceɗ labar ma yaha á zləra Dabawəzləv za. A tala mi, hidi ma nja ka ceɗ labar ma yaha á zləra Dabawəzləv za, a nja ka zleɓ ndirigi day za ka hidi ma nja ka ceɗ yəwən ma mangar a sən kun. Hidi ma nja ka ceɗ yəwən ma mangar a sən kun, sey hidi maparam ka ceɗ pala madaba ma tik kpay kpay kaɗ kama ka zleɓ ndiri Ekilesiya ka səba katəf Kiristu. 14:5 Nom 11:29

⁶Galamayigi, tátoku kati vay ita hini, aza kati ləwa hini a yəwən ma mangar a sən kun, a va ka zleɓ hini vu? Awu a va ka zleɓ hini ko kedirek kun. Ama kati vay ka ceɗ hini ma ma ɓoh ɓoh ta liɓ Dabawəzləv kpay kpay kaɗ, akun kati ɓen hini, akun kati ceɗ hini labar ma yaha á zləra Dabawəzləv za, akun kati jəkwan hini kən maparam, ngatitoku wər, a va ka zleɓ hini duze.

⁷Hi ləma hidi ma ca sesere, akun ma ca tundon, a gi ninek ninek kun wər, ka sən cek dirfi tik acin a nja siki? ⁸Hidi ti ca falam na ləm, aza falam tik a gi ninek ninek kun wər, hidi ma va ka jaw liɓi ka va ka ləm ɗaha vu? ⁹Aza wa sin ɗere, hin ma nja ka ceɗ yəwən ma mangar a sən kun a ndirigi. Sinigi a zlimi pala madaba ma tik kun wər, ngatoku hi ləwen a miɗ ma ca.

¹⁰Hin ti sənu, a talalay cah ləwa pana pana ɗaha. Ko səban siki a nja ka ləwigi a ma zla məməɗ tan. ¹¹Hidi ti ləwa ka a ma tik, aza ta sənu ɗakun, a nja na ngar, a həra ɗa sin muluk, aza kata muluk ɗere a həra tik. ¹²Ta ceɗ hini, hin ma nja ka gər sembe, Miɗ Dabawəzləv ta nja ka vəleten a ndirigi, hi dəkəɓ Dabawəzləv day za, ka vəl hini sembe ma va ka zleɓ ndiri Ekilesiya ka səba katəf Kiristu ninek ninek. ¹³Aza hidi ma nja ka ceɗ yəwən ma mangar a sən kun a ndirigi, mata dəkəɓ Dabawəzləv ka vəlen sembe ka sən ceɗ pala madaba ma toku səka a ndirigi.

¹⁴Hi ləma, hidi ma nja ka dəkəɓ Dabawəzləv a yəwən ma mangar a sən kun, Miɗ Dabawəzləv ta nəv tik a ləwa á gindik. Ama a sən pala madaba ma tik kun. ¹⁵Yo tátoku mata nja wa nja ngatoku, ka ɗiya acin a nja siki? Hidi ma va ka dəkəɓ Dabawəzləv, mata dəkəɓu a yəwən ma mangar a sən kun, aza mata dəkəɓu səɓ a ndukun talan tik səka. Aza ɗere, hidi ma va ka ca dirfi, mata cu a yəwən ma mangar a sən kun, aza mata cu səka a ndukun talan tik. ¹⁶A tala mi, a picah hidi a ngaren soko soko a Dabawəzləv a yəwən ma mangar a sən kun, yaw hidi mangar a zlimi ɗakun ka ngar: «*Amen, mata nja wa sin» acin a nja siki? A va ka ngar Amen kun. A va ka njay tik səɓ tete’w kaɗ, ngam a zlimi ɗakun. 14:16 Amen: 2Ko 1:20¹⁷Ko hidi toku a ngaren soko a Dabawəzləv a kula ma menekin, hidi ta jakwar tik, labar toku a va ka zleɓen ka katəf Kiristu vu? Awu a zleɓen kun.

¹⁸Yo, kata Pol ta fol Dabawəzləv, ngam ta sən ləwa a yəwən ma mangar a sən kun day ka hini kərap. ¹⁹Ama ko mata nja wa nja ngatoku, kati va a daba ndiri Ekilesiya wər, ta va ka ceɗeten ma pana pana jeɓin á gindik a ndukun talan ɗa ka slək ta a talan, á tala ka ləwaten pe kahay kahay a yəwən ma mangar a sən kun. ²⁰Galamayigi, ɓən hini ta njá ka nja, wa nja na wərigi kun, ama mata nja wa nja na gəbataligi. Gara na nja hini wər, hine nja wa nja kərti mawar, mangar a sən ɗiya tireh kese kun. 14:20 Efe 4:14²¹Ane deftere Dabawəzləv ti lalaɓ ta:

Dabawəzləv a ngar:

«Ta va ka zlən ndiri ma nja ka ləwi ma pana pana

a daba ndiri ɗa.

A va ka ceɗeten labar ɗa a yəwən ma

mangar a sən ta ɗakun.

Yo kati sənu, ko kati ɗiya wa toku wər,

ndiri ɗa a va ka yəki ma ɗa ɗakun.» 14:21 Esa 28:11-12; Deu 28:49

²²Labar toku a ɗaf tokon, Miɗ Dabawəzləv ta nja ka vəleten sembe na ləwa yəwən ma mangar a sən kun a ndirigi, a nja ka vəleten, ngam ndiri mangar a ci talan ka Kiristu kun, ka sən ta á nin za, sinigi pana. Gara na sembe Miɗ Dabawəzləv na ceɗ labar ma yaha á zləra Dabawəzləv za wər, na ndiri ma ci talan ka Kiristu, na ndiri kərap kun.

²³Yo a picah hin ndiri Ekilesiya kərap hin ti ɓas kaɗ ba, aza hin kərap hine ləwa a yəwən ma mangar a sən kun. Aza ndiri mangar a ci talan ka Kiristu kun, akun mangar a səni kən toku kun, ti vayigi a daba hini, aza ti jan hini wa toku, a va ka ngarigi: «Ndiri cah a hari ma wəya.» 14:23 Kmy 2:13²⁴Ama hin ti ɓas kaɗ ba, aza hin kərap, hine ceɗ labar ma yaha á zləra Dabawəzləv za, ko hidi mangar a ca talan ka Kiristu kun, ko hidi mangar a sən kən toku kun, ti vay a daba hini, aza ti zlimi wər, labar toku a va ka geh nəv tik, aza a va ka sən ma ngav ngav tik. ²⁵Ɓən tik ma ngav ngav a va ka fara gbəmgbalay. Ka dawən tik njoɗ gawla toku a va ka dəɓ gbərəw kaɗ ka fol Dabawəzləv, aza a va ka ngar: «Ase Dabawəzləv a daba hini duze kun va.» 14:25 Esa 45:14; Zan 4:17-19

Hin ta nja ka ɓas kaɗ, hine ɗiya kən kərap a katəf tik

²⁶Yo galamayigi tá nja cah acin, hidi ka ɗiya tokon a nja siki? Hi ləma, hin ta nja ka ɓas kaɗ, hidi maparam ta daba hini a ca dirfi, hidi maparam a jəkwaneten kən a ndirigi, hidi maparam a ceɗeten labar ma ɓoh ɓoh ta liɓ Dabawəzləv kpay kpay kaɗ, hidi maparam a ləwa a yəwən ma mangar a sən kun, aza hidi maparam a ceɗ pala madaba ma toku kpay kpay kaɗ. Kən titoku, hin ta nja ka ɗiyu kərap, macah ka zleɓ colo hini ka səba katəf Kiristu. 14:26 8:1; 12:7-10; 14:4; Efe 4:11-13²⁷Ndiri ma nja ka ləwi yəwən ma mangar a sən kun, mata njigi səray akun makaɗ. Aza mata ləwigi ka dawən ka dawən. Aza hidi ma sən ceɗ pala madaba ma tik ka ngəm ka nja ɗaha ɗere. ²⁸Hidi ma sən ceɗ pala madaba ma tik ɗa ɗakun wər, ndiri ma nja ka ləwi yəwən ma mangar a sən kun toku mata njay tan tete’w kaɗ a daba ndiri Ekilesiya, aza mata ləwigi ka na talan tan tete Dabawəzləv. ²⁹Gara ndiri ma nja ka ceɗi labar ma yaha á zləra Dabawəzləv za, mata njigi səray, akun makaɗ ɗere. Aza ma fəna ndirigi mata zlimi ma zlimi zlimi ka sən ta, labar ta ceɗ ta, wa sin duze vu? Wa sin kun vu? 14:29 Kmy 17:11; 1Te 5:21³⁰Hidi maparam a wilin ɓe ɓe a ceɗ hini labar, aza njoɗ hidi maparam ta daba hini ti jan labar maparam ma yaha á zləra Dabawəzləv za ka ceɗ hini, ci hidi toku mata nja tete’w kaɗ, hini ka zlimi yəwən labar toku. ³¹Ninek hini kərap ka ceɗ labar ma yaha á zləra Dabawəzləv za a ndirigi. Ama sey hini ka ceɗu ka dawən ka dawən, di ka va ninek a ndukun talan ndirigi, ka jan ka gəligi a liɓ labar Dabawəzləv. ³²Hi ləma, hidi ma nja ka ceɗ labar ma yaha á zləra Dabawəzləv za a ndirigi, sin á mar labar toku, sin ta njá ka naɓər á naɓər kun. ³³Ngam Dabawəzləv a may hidi ka ɗiya tokon kən hirre kun. A may hidi ka njigi nja menekin.

Ta may wərti hini ka njigi wa nja wərti maparamigi ta nja ka njigi a daba ndiri Ekilesiya ka lay ka lay. 14:33 7:15³⁴Hin ta nja ka ɓas kaɗ, hi njá ka kereten katəf ka ləwigi kun, sey mata njigi tete’w kaɗ. Ngam ti lalaɓ ta a liɓ deftere Dabawəzləv: «Mata gəci talan tan kaɗ ta.» 14:34 11:3; Efe 5:22; 1Ti 2:12³⁵Ti may ta ka nehi kən, ta njá ka neh ta a liɓ ɓas kun, mata va nehi zele tan ita. Wərti ka ceɗ ma a daba ndiri Ekilesiya kən weli.

³⁶Hin ti may ka gaɓəz a tala labar toku wər, hine ɓənu a zakay: Labar Dabawəzləv wər, a tar á liɓlay hini za vu? Aza labar tik a ɗiyaten a hini á gindik vu? ³⁷Yo, hidi ti sən, a ceɗ labar ma yaha á zləra Dabawəzləv za, akun ti sən, sembe Miɗ Dabawəzləv a tala tik, a va ka sənu, labar kata mata ceɗ hini toku, Maday tokon Yesu á ngar wa sin. 14:37 1Za 4:6³⁸Hidi toku a yək ma ɗa toku kun wər, Dabawəzləv ɗere a va ka yək gawla toku kun.

³⁹Tá nja cah acin galamayigi, hi gər sembe Miɗ Dabawəzləv ka ceɗ labar ma yaha á zləra Dabawəzləv za. Ndiri ma nja ka ləwi yəwən ma mangar a sən kun, hi njá ka tak ta kaɗ kun. 14:39 14:1, 5⁴⁰Kən kərap, hi ɗiyu ninek ninek a katəf tik. 14:40 14:33

Yesu ti mbəlaha a civi za

¹Galamayigi, ta ɗasl hini talan ka Nawər Menekin, kata mata ceɗ hini kamatakan. Hin ti yək labar toku, aza hin ti ca talan a nin. 15:1 Gal 1:11²Hin ti kaw labar toku zləra səsəray, wa nja kata mata ceɗ hini wər, sin á va ka bit hini. Hi kawu a zləra səsəray kun wər, hi ca talan kahay. 15:2 Gal 2:1-2

³Labar, kata mata janu a zləra *Kiristu, kati ceɗ hini kamatakan. Labar toku kula labar meze maday a tala Kiristu. Ti məc a tala *ma ngav ngav tokon, kap kap wa nja mata lalaɓ ta kamatakan a liɓ deftere Dabawəzləv. 15:3 11:23; Esa 53:5-12⁴Mata məc za, ti məɗ ta kaɗ. Ka wan səray ma makaɗ tik, Dabawəzləv ti mbəla a civi za, wa nja mata lalaɓ ta a liɓ deftere Dabawəzləv. 15:4 Zon 2:1; Mat 12:40; Zan 20:9; Kmy 2:24-31⁵Mata mbəla a civi za, ti ɗaf talan tik a Piyer. Ka dawən tik, ti ɗaf talan tik a ndiri ta zəɗ ngaz tik ma guɓ a tala səray ɗere. 15:5 Mat 28:16-17; Luk 24:34, 36; Zan 20:19⁶Pic maparam a nimin, ti ɗaf talan tik a cala tokon ma nja ka səba ta kamatakan. Ndiri toku pegi, day ka ndiri bələk jeɓin. Kúlá a picah, pala maday ndiri toku a wilin a vere, aza ma fəna tik ti məcigi. ⁷Ka dawən tik, ti ɗaf talan tik a Zak ɓaw a *makatəf tegi kərap. 15:7 Luk 24:50

⁸Mata ɗaf talan tik a ndiri toku kərap za, mátá ɗaf talan tik a kata Pol acin. A pic tik, kata wa nja kərti mawar mangar təra mbu a təɗ kese kun. 15:8 9:1; Gal 1:15-16; Kmy 9:3-6⁹Ta təɗ gəga ka nja ka makatəf tik kun. A tala mi, kamatakan kati ɗiyaten tireh a ndiri Ekilesiya Dabawəzləv. A tala ngatoku ta təɗ gəga ka ca kigi ka makatəf Yesu ɗakun. 15:9 1Ti 1:12-1615:9 Efe 3:8; Gal 1:13-14¹⁰Ama Dabawəzləv a menekin tik ti ca ka ka makatəf Yesu səɓ. Aza menekin tik mata ɗiya ka, a nja ka kən kahay kun, kati ɗiya kəzəɗ day ka makatəf Yesu gi kərap. Ama kəzəɗ toku katá ɗiyu a sembe ɗa ɗakun. Dabawəzləv a menekin tik á vəl ka sembe na ɓərəs, kata ka ɗiya tik. 15:10 2Ko 11:23

¹¹Tá nja cah acin, ko labar a tala Kiristu, kata ta nja ka ceɗeten a ndirigi, ko labar a tala Kiristu, makatəf Yesu maparamigi ta nja ka ceɗ tegi, kərap takanna səɓ, aza hin ti yəku ɗere wa nja hin mata zlimu a zləra kini. 15:11 1:12; Gal 1:17-18; 2:6-9

Ndirigi a va ka mbəlahigi a civi za ɗere

¹²Labar min ta nja ka ceɗeten a ndirigi, mi nja ka ceɗeten *Kiristu ti mbəla a civi za. Mata nja wa nja ngatoku, ndirigi maparam ta daba hini a nja ka ngarigi acin, ma məc məc a va ka mbəlahigi za ɗakun toku, a tala mi? ¹³Ti nja duze, ma məc məcigi a va ka mbəlahigi a civi za ɗakun wər, Kiristu a mbəlaha za ɗakun ɗere. ¹⁴Ta nja takana Kiristu a mbəlaha za ɗakun wər, labar min ta nja ka ceɗ hini a va ka nja ka kən kahay, aza ko hin ti ca talan a nin, hi ca talan ka kən kahay ɗere. ¹⁵Aza ɗere a nja na ngar, mi mbanen ma a Dabawəzləv a madaba, ngam min ti ceɗeten a ndirigi, Dabawəzləv ti mbəla Kiristu zaba. Ti nja, ma məc məcigi a va ka mbəlahigi za ɗakun wər, Dabawəzləv ka mbəlaha Kiristu za acin a nja siki? 15:15 Kmy 1:22; 4:33; 5:30-32¹⁶Ti nja, ma məc məcigi a va ka mbəlahigi a civi za ɗakun wər, Dabawəzləv a mbəla Kiristu za ɗakun ɗere. ¹⁷Yo, ta nja takana Kiristu a mbəla za ɗakun wər, macah hi va ka ca talan ka sin kahay, aza *ma ngav ngav hini, Dabawəzləv a zeru kaɗ kun ɗere. 15:17 15:3; Rom 4:25¹⁸Aza ndiri ma ci talan ka Kiristu ma məci za, ti lekwigi ɗere. 15:18 1Te 4:13¹⁹Ti nja, talan tokon genna ka Kiristu ka jan menekin tik a talalay wacah á gindik wər, saha ta talan tokon a va ka nja day ka na ndiri kərap.

²⁰Ama ta ceɗ hini, Kiristu wər ti mbəla a civi zaba duze. A tala ngatoku, min tokon ti sənu, ndiri ma məc məc a va ka mbəlahigi a civi za ɗere. 15:20 6:14; Kol 1:18²¹Hidi takan áɗa ma da məc ka gbam talalay. Gawla toku Adamu. Aza wa sin ɗere hidi takan áɗa ma zlər katəf, ndiri ma məc məc ka mbəlahigi a civi za. Gawla toku aɗa Kiristu. 15:21 15:45-49; Gen 3:17-19; Rom 5:12, 14, 18²²Ndiri kərap a məcigi ɗigbe Adamu, ngam səban tik. Aza ndiri kərap a va ka mbəlahigi a civi za ɗigbe Kiristu, ngam ti lapigi a sin. 15:22 2Ko 5:17²³Ta ceɗ hini, ndiri kərap a va ka mbəlahigi ka məc za, ama a va ka mbəlahigi səɓ ka dawən ka dawən. Kiristu aɗa ci hidi ma mbəlaha pəpəla. A pic sin ta va ka cəɓaha, ndiri ma səbi katəf tik a va ka mbəlahigi za ɗere. 15:23 15:51-52; 1Te 4:16²⁴Ka dawən tik, Kiristu a va ka mar lay ka lekw sembe masərəfigi tete bay tan kərap, ɓaw sembe ma mari layigi kərap, aza talalay a va ka way acin. A pic tik acin, a va ka keren lay a Cin Dabawəzləv ka maru. 15:24 Dan 2:44²⁵Ngam Dabawəzləv a may Kiristu ka nja ka bay kúlá ka pic, sin ta va ka bəreten ngaz ka calambəlay tegi kərap ka wəla. 15:25 Dir 110:1; Mat 22:44²⁶Zal zal calambəlay ta va ka bəren ngaz ka wəla toku aɗa mamən məc. 15:26 Kzl 1:18; 20:14; 21:4²⁷Ane liɓ deftere Dabawəzləv ti lalaɓ ta: «Dabawəzləv ti ɓaw kən kərap, ti vəlen a zləra ka maru.» Mata ngarigi wa nja ngatoku toku, sin a talan tik səka a daba kən, Kiristu ta va ka maru ɗakun. 15:27 Dir 8:6²⁸Aza Kiristu, Kərti Dabawəzləv ta va ka həl bay ka mar kən kərap, a va ka wan talan kaɗ a Cin ma vəlen kən kərap ka maru toku, kən kərap ka nja a liɓ zləra Dabawəzləv acin. 15:28 Rom 11:36

²⁹Yo hi ɗasl talan ɗere ka ndiri ma nja ka jani *batisma meze na ndiri ma məc məc. Ta nja takana ndiri ma məc məc a va ka mbəlahigi za ɗakun wər, a va ka ɗiyi batisma toku acin kemi? A ɗiya ta səɓ kahay. ³⁰Ta nja takana ndiri ma məc məc a mbəlahigi za ɗakun wər, kata ka sa beni kepic kepic mbeh ka lekw micin ɗa wər kemi? 15:30 Rom 8:36³¹Galamayigi, ta ceɗ hini, kepic kepic micin ɗa a nja ka nja mbeh ka lekw. Labar ngacah duze, wa nja labar, ta nja ka fol hini a sin a gibe Maday tokon Yesu Kiristu. 15:31 2Ko 4:10-11³²Ane liɓlay Efez cah ndiri pe ti ɗiya ki ma, wa nja kən soson ta nja ka ngaɓi kəsəm. Yo ta nja takana cah kəray ka nja ɗa tane tala hayək a wacah á gindik wər, macah ta va ka sa beni kahay səɓ. Ta nja takana cah acin, ndiri ma məc məc a va ka mbəlahigi za ɗakun wər, səwan hidi ta ɗiyay tokon wa nja ndirigi ta nja ka ngarigi: «Hidi ta say tokon kən sa, aza hidi ta həna gadəbəlak tokon ka pu məc.» 15:32 Esa 22:13; Luk 12:19-20; 2Ko 1:8

³³Ama ta ceɗ hini, hi kaw talan hini. Hi njá ka lap a daba ndiri ma nja ka ɗiyi ma ngav ngav kun, ngam ma ngav ngav tan a va ka zlan hini. ³⁴Hi bu ndukun talan hini za, aza hine ɗiya kən wa nja Dabawəzləv ta may. Yo ta ceɗ hini, ndiri maparam ta daba hini a səni Dabawəzləv kese kun. Kata mata ngar wa nja ngatoku toku, weli ka zəm hini. 15:34 Mat 22:29; Rom 13:11-14; Efe 5:6-17

Labar a tala yəwən kəsəm, ndirigi ta va ka mbəlahigi a sin

³⁵Hidi maparam a ngar: «Ma məc məcigi a va ka mbəlahi a civi za a nja siki ta? Ta mbəlahigi za, viren kəsəm tan mangar ti wəra a va ka nja wa siki?» ³⁶Yo hidi ma ngar wa nja ngatoku, wəya. Hidi ti zləka sesin kən a wili, a nja ka wəra zakay kama ka təv kun vu? 15:36 Zan 12:24³⁷Hidi ta nja ka zləku, hidi a nja ka zləka ken kun, hidi a nja ka zləka sesin kən, wa nja hidi ta nja ka zləka tokon ndirimi, akun sesin kən maparam. ³⁸Ta təv za, Dabawəzləv á nja ka ɗiya kəsəm tik wa nja sin mata may. Ko sesin kən siki, a kəsəm tik. 15:38 Gen 1:11³⁹Aza kən kərap nja micin, kəsəm tan pana. Kəsəm hidi memilin pana, kəsəm kən soson pana, kəsəm vikin pana, aza kəsəm kilif pana. ⁴⁰Kən maparam ɗaha a wəzləv, aza kən maparam ɗaha a tala hayək a wacah. Ngəm kən ta wəzləv pana, ngəm kən ta tala hayək pana ɗere. ⁴¹Pic, kəngay tik pana, təra, kəngay tik pana, gəmzla, kəngay tik pana, aza gəmzlagi kərap, kəngay tan takanna kun.

⁴²Yo ndiri ma va ka mbəlahigi a civi za, na tan a va ka njigi wa sin ɗere. Viren kəsəm, hidi ta nja ka məɗ kaɗ, a nja ka wəra. Ama yəwən kəsəm, hidi ta va ka jan tokon ka dawən mbəla tokon a civi za, sin a wəra ɗakun. ⁴³Viren kəsəm, hidi ta nja ka məɗ kaɗ, a ngəm kun, aza sembe tik ɗa ɗakun. Ama yəwən kəsəm hidi, hidi ta va ka jan tokon ka dawən mbəla tokon a civi za, sin ngəm tik ninékun, aza sembe tik ɗaha. 15:43 Fil 3:20-21⁴⁴Viren kəsəm, hidi ta nja ka məɗu kaɗ, sin kən tane talalay a wacah. Ama yəwən kəsəm, hidi ta va ka jan tokon ka dawən mbəla tokon a civi za, kəsəm ta wəzləv, *Miɗ Dabawəzləv á va ka maru. Ti nja, viren kəsəm ta talalay a wacah ɗaha, viren kəsəm ta wəzləv, Miɗ Dabawəzləv ta maru, a va ka nja, ɗaha ɗere. ⁴⁵Ko a liɓ deftere Dabawəzləv ti lalaɓ ta: «Ci hidi, zlim tik *Adamu, Dabawəzləv ti vəlen micin.» Ama zal zal Adamu, a nja na ngar Kiristu, sin hidi nja Miɗ Dabawəzləv, aza a nja ka vəl yəwən micin a ndirigi. 15:45 15:21-2215:45 Gen 2:7; Zan 6:63; 2Ko 3:6, 17⁴⁶Kəsəm, Miɗ Dabawəzləv ta nja ka vəlu aɗa ci kəsəm, hidi ta mar tokon cah ɗakun. Ci kəsəm, hidi ta maru cah aɗa viren kəsəm, hidi mata jan tokon a tala hayək wacah. Sey ka dawən tik kama hidi ka jan tokon kəsəm ta wəzləv acin. ⁴⁷Adamu ma nja pəpəla a tala hayək, Dabawəzləv á tətaru a hayək. Ma səray Adamu, a nja na ngar Kiristu, a yaha á wəzləv kaɗ. ⁴⁸Ndiri ta tala hayək a wacah kiɓe kiɓe hidi, Dabawəzləv mata tətaru a hayək toku. Ndiri ma jani micin ta wəzləv kiɓe kiɓe hidi ma yaha á wəzləv kaɗ ɗere. ⁴⁹Tá nja cah min tokon kiɓe kiɓe hidi, Dabawəzləv mata tətaru a hayək. Ta sla za, hidi a va ka nja tokon kiɓe kiɓe hidi ma yaha á wəzləv kaɗ acin. 15:49 Gen 5:3

⁵⁰Ta ceɗ hini galamayigi, hidi ma va ka təɗ a viren kəsəm tik ka lay, Dabawəzləv ta maru, ɗa ɗakun. A tala mi, viren kəsəm ma nja ka wəra a mbay lapigi a kəsəm manja wəra ɗakun. ⁵¹Hi zlimi, ta ceɗ hini labar a tala kən mangar hi sən kese kun. Min tokon, hidi a va ka məc kərap za ɗakun, ama min tokon kərap, kəsəm tokon a va ka zlambaɗ. ⁵²A pic way talalay, hidi ta va ka zlimi tokon gi falam, min tokon kərap tete ma məc məcigi, hidi a va ka zlambaɗ tokon njoɗ səɓ za ka jan yəwən kəsəm. Falam toku ta va ka gi, ndiri ma məc məc a va ka mbəlahigi za a yəwən kəsəm mangar a wəra baba kun. Min tokon ta vere ɗere, kəsəm tokon a va ka zlambaɗ za. 15:52 1Te 4:15-17; falam: Mat 24:31⁵³Viren kəsəm tokon ma nja ka məc za ka wəra, sey ka zlambaɗ za, ka kəsəm mangar a məc kun, aza a wəra ɗakun. 15:53 2Ko 5:4⁵⁴Yo a pic tik kəsəm tokon ta va ka zlambaɗ wa toku za acin, a va ka nja kap wa nja labar mata lalaɓ ta a liɓ deftere Dabawəzləv. Ti lalaɓ ta: «Məc ɗaha baba kun, Dabawəzləv ti bəren ngaz ka wəla ba.» 15:54 Esa 25:8

⁵⁵«Hoh mamən məc, sembe ku ɗaha ka kəz baba kun.

Hoh mamən məc, mis hoh mata mis kini cah,

kwayi acin yi?» 15:55 Osé 13:14

⁵⁶Hi ləma, mamən məc ta nja ka jan katəf ka pəm hidi za, ngam ndiri ta nja ka ɗiyi *ma ngav ngav. Aza ma ngav ngav ta nja ka jan katəf ka bebeɗ hidi za, ngam *mazuko Moyiz ti tak ndirigi kaɗ ba ka nja manja ɗiya *ma ngav ngav. 15:56 Rom 4:15; 6:14⁵⁷Tá nja cah, hidi ta fol tokon Dabawəzləv acin, ngam a nja ka vəl tokon sembe áka Maday tokon Yesu *Kiristu za, hidi ka bəren ngaz a mamən məc ka wəla, ɓaw ka bəren a ma ngav ngav ɗere. 15:57 Rom 7:24-25

⁵⁸Tá nja cah ta ngar hini acin kula galamay menekinigi, hi ɓal ngaz hini toy toy kaɗ, kən ka nja manja gwaɗ hini ka katəf Kiristu. Hi ɗiya kəzəɗ Maday tokon Yesu kepic kepic a nəv ma takan. Hin ti sənu, kəzəɗ hini, hin ta nja ka ɗiyu a sembe Maday tokon, a va ka nja kahay kun. 15:58 16:13

Labar a tala cap kən na ndiri Kiristu gi

¹Tá nja cah ta va ka ləwa hini a tala kən, hin ta va ka capu ka zleɓ ndiri *Kiristu ta liɓlay Zeruzalem. Hine ɗiyu wa nja kata mata ceɗeten a ndiri Ekilesiya ta liɓlay Galat. 16:1 Kmy 11:29-30; 2Ko 8–9²Ka pic dəmas, ka pic dəmas, ko nayi mata mbat kən, mata ɗeru kaɗ. Ma nja ka jan kən pe, mata vəl pe. Ma nja ka jan kən kedirek, mata vəl kedirek a ndata. Hi ɗiyu wa toku, ngam ta va ka vay ita hini, hini ka zlay talan lay cap tik baba kun. ³A pic ta vay za, hine ceɗ ka ndiri hin mata mbat ta, kata ka zlən ta a kən tik ɓaw a ɗerewel ka tep ta a liɓlay Zeruzalem. ⁴Hin ti cap pe, aza hin ti ɓənu, səwan mine ka lap tete sinigi wər, ta va ka va ɗere.

Labar a tala ɗa muluk Pol

⁵Ta va ka vay ita hini, ta va ka pəparay á liɓlay Masedəwan za kama ka təɗay ita hini. 16:5 Kmy 15:21; 2Ko 1:15-16⁶Ta təɗay za, ta va ka nja ita hini kedirek, ko kúlá ka way way təra cəcən vu, ásəɗ. A pic ta va ka sliɗ ka va gibik, ta may hini ka vəl ka kən səka a gabal, kata ka təɗ ninek a liɓlay ta va ka va a nin toku. 16:6 Rom 15:24⁷Ta may ka zlan á liɓlay hini za manja nəp a nin kun. Dabawəzləv ti ker ka katəf wər, ta va ka wan ita hini a zakay. 16:7 4:19⁸Ama ta va ka ɓat a liɓlay Efez cah a zakay kúlá ka *dara Pentekosta. 16:8 Kmy 19:8-10⁹Ngam a liɓlay cah, kəzəɗ Dabawəzləv, ta nja ka ɗiyu, ndirigi pe a nja ka yək ta. Aza ndiri maparam pe a nja ka ɗiyi ki tireh ɗere.

¹⁰Timote ta va ka təɗay ita hini za, hine yəku zləra səsəray nəv tik ka dara kun, ngam a nja ka ɗiya kəzəɗ Maday tokon Yesu wa nja kata. 16:10 Timote: 4:17¹¹Hi njá ka safu wa nja hidi kahay kun. Ta va ka sliɗ ka ya tik za, hine vəlen kən pe a gabal ka guɗum nəv tik, sin ka ya ka jan kini a wacah. Ngam min tete celegi, mine puwu.

¹²Galamay tokon Apolos wər, kati ngaren cəɓ pe ka vay tete celegi ka saf hini, aza a may ka vay kese kun. Sey ti jan katəf a pic maparam kama ka vay. 16:12 Apolos: 1:12

Pol a ngəz ndiri Korintu aza a fəɗ ta

¹³Hi mar talan hini, aza hine gar toy toy ka katəf *Kiristu. Hine nja ka wapah ma zlər zlər, aza hi njá ka bu dawən kun. 16:13 15:38; Dir 31:25; Efe 6:10¹⁴Kən hin ta va ka ɗiyu kərap, hine ɗiyu a nəv menekin na may colo hini. 16:14 8:1; Zan 13:34; Rom 13:8-10; 2Ko 6:6; Gal 6:10; Efe 5:2

¹⁵Galamayigi, hin ti sən Sitefanas tete je tik. Sinigi aɗa ci ndirigi ta liɓlay Akay ma buwi nəv tan za ka səba katəf Kiristu. Ti vəli talan tan ka ɗiya kəzəɗ ma va ka zleɓ ndiri Kiristu. Ta ceɗ hini galamayigi, 16:15 Rom 16:5; Sitefanas: 1:16¹⁶hi yək ma sese ndiri maɗa ngatitoku, aza hine yək ma ndiri ma nja ka həli kəzəɗ ma toy toy tete sinigi ɗere.

¹⁷Nəv ɗa ɗewerakun ngam Sitefanas ege Fortunatus ɓaw Akayikus ti yigi ita ɗa wacah. Nja tan ta jakwar ɗa ti guɗum nəv ɗa, wa nja hin səɓ a jakwar ɗa ɗere. ¹⁸Ti zleɓ kigi kata ka ɓərəs kaɗ, wa nja mata zleɓ hini ɗere ka ɓərəs kaɗ. Sese ndiri maɗa ngatoku, hine ca ta ka kula ndirigi. 16:18 Fil 2:29; 1Te 5:12

¹⁹Colo hini ta liɓ Ekilesiya ma pana pana ta liɓlay Azi a wacah a fəɗ hini. Akilas ege Pirisil tete ndiri Ekilesiya ma nja ka lapigi kaɗ ita tan, a fəɗ hini ɗere ninek ninek a zlim Maday tokon Kiristu. 16:19 Rom 16:5; Azi: Kzl 1:4, 11; Akilas ege Pirisil: Kmy 18:2²⁰Colo hini kərap ta wacah a fəɗ hini ɗere. Hin kərap ta watoku hi fəɗ kəsəm hini kəsəm kəsəm ninek ninek. 16:20 Rom 16:16

²¹Tá nja cah kata Pol, ta lalaɓ hini a zləra ɗa acin: Ta fəɗ hini. 16:21 Gal 6:11; Kol 4:18; 2Te 3:17; Flm 19²²Hidi mangar a may Maday tokon Yesu kun, Dabawəzləv mata pəɗ zləra tik ka sin kaɗ ko a pu.

«Maranata, a nja na ngar: Maday kini Yesu, a yaha njoɗ, mine puwoh.» 16:22 Gal 1:8-9; Kzl 22:20

²³Maday tokon Yesu mata ker micin hini fonna.

²⁴Hin kərap ma səba katəf Yesu Kiristu, nəv ɗa ninek a hini. 16:24 4:21; 2Ko 2:4; 11:11; 12:15; Fil 1:8; 2:17; 1Te 2:8; 3:12; 2Ti 3:10; Flm 9