ГІИСА МАСИХІЛИЧИЛА ЛУКАЛА ГІЯХІ ХАБАР
1Жузла мурад
1 Нушачир детаурти анцІбукьлумачила хабурти бахъли гьаларра цаладирхъутири. 2 Илди секІал илдани чейули детаурти диънира, саби илди Девла къуллукъчиби биънира ашкарси секІал саби. 3 Нунира, хІурматчевси Феофил, гьар секІал бекІбархІиличирадал ахтардидарили, гьабгІергъили хабар белкІес 4 ва нуни белгили далути секІал марти диъниличи хІура таманни вирхаахъес кьасбарира.
Шизиб бизахъан ЯхІъя алкІниличила гьалахили бурни.
5 Гьирад Иудеяла пачали вируси замана лебли буили саби: Авияла кьукьялизивадси, сунес Закария бикІуси, ца кашишра; Гьарунна кьамлизирадси, сунес Елизавета бикІуси, илала хьунулра. 6 Илди кІелра Аричила амруби ва хъарбаркьуни дархьли тамандирути, Аллагьла гьалаб хІялалти мухлисуни сабри. 7 Илдала дурхІни акІубти ахІенри, сенкІун Елизавета жугъан сарри, илди кІилалра гІяхІцад гІямрура ардякьири. 8 Ца гьачам, Закарияни Аллагьлис балга бирухІели (ил барес кашишуналара сунелара яргала чебла сабри), 9 Аллагьла хъулибси кашишунала ургаб бузуси гІядат хІясибли, Аллагьла хъули ацІили, кьурбанбарибси секІал кабирхьуйхІир бизиси тІемла гІявадеш абалкахъи гавдушес илис чІалабаиб. 10 Илар гавдуршухІели, лебил халкь булгули дураб тІашлири. 11 Хапли илис Аллагьла малаик гьалайзур – ил гавдушибси мерла балуй шайчив тІашкайзурлири. 12 Малаик чеили, Закария хІяккайзур ва гІур урухиуб. 13 Амма малаикли илизи иб: «УрухмакІуд, Закария, хІела балга кьабулбариб, хІела хьунул Елизаветани уршира виркьу, илис хІуни ЯхІъя ибси ура бирхьид. 14 Илини хІед халаси харидеш лебху ва ил акІниличи бахъал разибирар. 15 СенкІун Аллагьли ил дебали чевяхІиру. Илини я чягъир я держ хІедужу ва акІубхІейчивадал ил ЧеряхІти РухІли давлачевиру. 16 Илини хІекьли бахъал Израилла халкь чула Аричи Аллагьличи чарбиру. 17 Ил Арикарличив гьавиубли вашар ва рухІлара цІакьлара шайчив Илиясгъуна вирар, илини дудешхъалара дурхІналара уркІби чула саби-ургар уржахъу, илини мутІигІхІебиубтира хІялалси гьуйчи дурайу, Арикар чучи вакІибхІейс, халкьра хІядуркабиру». 18 Закарияни малаиклизи иб: «Ил марси биъни нуни секьяйда багьес вирусу? Нура ухънаваилра, дила хьунулра жагьли ахІен». 19 Илис жаваблис малаикли буриб: «Ну Аллагьла мякьлавси Жабраил сайра. ИкІини ну хІези гъайикІахъес ва хІези ил разиси гІяхІ хабар бурахъес вархьибсира». 20 Нуни хІези бурибси секІалра замана баили гІергъи бетарар. Амма, хІу дила гъайличи вирххІеъни багьандан, хІела гъай детихъур ва лерил илди мардируси замана сабаайчи хІед лехІкахъес чевкъар.
21 Ил замана халкь Закариячи хІерлири ва ил Аллагьла хъулив сен багьлакайубсира или пикрилизиахъилри. 22 Дуравхъи хьалли, Закарияни гъайэс хІейуб. Илдани багьур Аллагьла хъулиб илини чедибад гьалабизурси чебаъни. Закарияни илдази някъбачил лишанти дирули, баянбирулри, амма сай тилхъавли калун. 23 Сунела къуллукъбируси замана ахъибхІели, Закария хъайгІи чариуб. 24 Камси заманала гІергъи илала хьунул дурхІялисраиб ва шел баз юртларад дурахІерухъи деркІиб. 25 Ил рикІулри: «Халкьла гьалар набчила дурути дирглуми набчирадли черардукес багьандан, иш Аричини наб гибси сай, Сунени ишди бурхІназиб уркІецІибарили».
ГІиса МасихІ алкІниличила малаикли Мариямлизи бурибси гІяхІ хабар
26 Урегэсил базличив Галилеялизибси Назарет бикІуси шагьарлизи Аллагьли вархьибси Жабраил малаик 27 Даудлизивад акІубси Юсуп ибси уличилси адамлис урарибси рурсиличи вакІиб. Ил рурсилис Мариям бикІусири. 28 ВакІили Жабраил, иличи дугьайзур: «ХІези саламикІулра, Аллагьли черрикІибси адам! Аричира хІечил сай!» 29 Ил уркІрухъи пикририкІулри: «Ишини набзи дурибти сегъуна мягІнала гъай сарира?» 30 Малаикли иличи дугьайзурли иб: «ХІу Аллагьла уркІецІилиур саррину, урухмакІуд, Мариям! 31 ХІу дурхІялисриуд, хІуни Уршира виркьид, Илис ГІиса ибси ура бирхьид. 32 Ил чевяхІсили ветарар ва Илис ЧевяхІсила Урши или бикІар. ЧевяхІси Аллагьли Илис Сунела минала хала дудеш Дауд пачала тахра бедлуга. 33 Якьубла наслулис даимси пачали вирар ва Илала пачадеш ахир агартили дирар». 34 Амма Мариямли малаиклизи хьарбаиб: «Ну шерир хІериасли, ил секьяйда биэс бируси?» 35 Малаикли илис жаваб бедиб: «Дурхъати РухІ хІези кадицІур ва ЧевяхІсила цІакь дакІубирар. Илбагьандан акІубси Дурхъаси ДурхІялис Аллагьла Урши сай илира бикІар. 36 ГІур, ХІела тухум Елизаветара гьанрикахъа гьари: ил рухънараили риалра, дурхІялисраили гьанна урегэсил баз риубли сари, илкІун жугъан сарри. 37 Аллагьли се-дигара барес вирар». 38 ИлхІели Мариямли иб: «Ну Аллагьла арилизир сарра. Гьар секІал хІуни бурибси тяхІярли диаб».
Елизаветачи букьни
39 Илала гІергъи камси замана дикибхІели, Мариям къалабарикили Иудеяла дубуртазибси шагьарлизи аррякьун. 40 Закарияла юртлизи арацІили, Илини Елизаветас салам бедиб. 41 Сунези ибти Мариямла саламла гъай дакьибхІели, Елизаветала канилавси дурхІяра вяшухъун. Елизаветази Дурхъал РухІ хьурадиуб. 42 Ахъси тІамаличил вявра или, Елизаветани иб: «Хьунул адамтазирад ХІу сарри Аллагьли черрикІибси! ХІела канилавси дурхІяра Аллагьли чеввикІибси сай! 43 Дила Арикарла Неш набчи ракІес ну чи сарсира гъари?! 44 ХІела гъайла тІама дила лихІбани бакьибмадан, дила канилавси виштІалра валли разили шикьикІесвяхІибгу. 45 Сунези Аричини бурибсиличи рирхаурси, ил ирхІилирси адам сари».
«Дила рухІли Аричи мубаракирули сай»
46 ГІур Мариямли иб: «Дила рухІли Аричи мубаракирули сай, 47 Берцудила ВегІ Аллагьли дила рухІ разидарили, 48 ну гІядатла адам чераира. Гьаннала гІергъи лерил наслубала адамти наб талихІчерси сари или бикІар. 49 СенкІун Кьудратла вегІли наб барибси секІал лебгІебал халаси саби, Илала ура дурхъаси саби! 50 Сунечи мутІигІтачи Илала уркІецІи наслубачибад наслубачи чеббашар. 51 Илини Сунела цІакьси някъли гьакІбарили – чус гьандикибти пикрумира сабира уктемси агьлу гьабяхъиб. 52 ЦІакьла бегІти къуллукъуначибад убасили, убяхІти ахъбуциб. 53 Гуштас лебдеш бедиб, давлачебти биалли селра хІебедили бархьиб. 54 Сунес къуллукъличибти израиллантас, нушала гьаб-убла бегІтала, Ибрагьимла ва илдала наслула гьалаб даималлис чеасибси гьанбикили, Ил икьалакайуб. Иличила нушала дудешунази буриб».
56 Елизаветачир хІябал базцадхІи кали, Мариям сунела хъайгІи чаррухъун.
ЯхІъя акІни ва илис у бихьни
57 ДурхІя варкьес замана баибхІели, Елизаветани урши варкьиб. 58 Елизаветас Аричини барибси ряхІмула анцІбукьличила бакьили, илала унрубани ва узи-уршили ил мубаракрариб. 59 ГехІэсил бархІи илди урши суннатварес бакІиб ва дудешлис кьяйда илисра Закария ибси у бихьеслибариб. 60 Амма нешли, иличи кьабулхІерикили, иб: «ХІебирхьехІену, ЯхІъя бирхьехІе». 61 Амма илдани иб: «Ил у хІела агьлулизибалра агарагу». 62 Ва, лишанти дирули, дудешлизи уршилис сегъуна у бихьес дигулрив или суалбухъун. 63 Закарияни, биштІаси уркьули гая или, тиладибарили, илизи белкІун: «Илала у ЯхІъя саби». Лебилра тамашакабиуб. 64 Илмадан Закарияла гъай дакІиб ва, гъайикІесвяхІибхІели, ил Аллагьлис улгесвяхІиб. 65 Лебилра унруби урухбиуб ва Иудеяла лерилра дубуртала мераначир дурути гъай илди гІяламатла анцІбукьлумачилацун сарри. 66 Иличила бакьибси гьарра адам сунези сай викІусири: «Ит дурхІялизивад чи ветаэсара?» Аричи иличил вархри.
«Аллагьли талихІлис вархьибси Арикар» бикІуси Закарияла далай
67 Илала дудеш Закариязира Дурхъати РухІ хьурадиуб. ГІур илра караматти секІал дурули гъайикІесяхІиб: 68 «ЧевяхІирехІе Арикар – Израилла Аллагь! Илдас кумекбарес вакІибсира, Сунела халкьлис азаддеш гибсира Ил сай; 69 Сунела къуллукъчили сайси Даудла наслулизивад вархьибси ЧевяхІси Берцуди Лебхан Ил сай. 70 Жявси заманализибал Сунела дурхъати идбагунала мухІлубачил Сунени чеасибсири, 71 душмантазибадра, нушачи гьимикартили сабти леблизибадалра нушаб берцуди хес; 72 Нушала дудешуначи ряхІмучевсили виэс ва Сунела дурхъаси ВягІда гьанбикахъес, 73 нушала хала дудеш Ибрагьимла гьалаб барибси Сунела хъялис марли виэс 74 уруххІекІули, нушала душмантазирад азадли нуша хІердиахъес, нушала гІямрула бурхІни лералцадхІи Сунела гьалар хІялалтили ва диннис мартили диахъес. 76 ХІу, дила виштІал, ЧевяхІси Аллагьла идбаг ветаруд, сенкІун Илис гьуни кабихьес багьандан ва халкьлизи саби берцесра биркур, илдала бунагьунира хасаркадалтути сари или, бурес багьандан хІу Арикарлис гьалавад вашуд. 78 Нушачи чедивад кацІибсини, нушала Аллагьла малхІямси уркІецІили гьаббикІуси берхІиливан нуша шаладирура. 79 Илини цІябдешлизибти ва бебкІала дяхІцІилиубти халкь шалабиру. Нушала кьяшми даршудешла гьуникад дашахъу».
80 Урши биалли халакайулри, дагьрира чеимцІадикІулри. Израилла халкьла гьалав вагьариэси замана сабаайчи, чІянкІ авлахъличив хІерирулри.
2ГІиса акІни
1 Ил замана лебил улкала халкьла лугІи белкІахъес Римла пача Августла хІукму дурабухъун. 2 Сириялис Квиринийли бекІдеш дирес вехІихьила илгъуна балбуц бегІлара гьалаб дурабуркІулри. 3 Ил багьандан саби белкІахъес халкь вегІ-вегІла шагьуртази чарбухъун. 4 Галилеяла Назарет шагьарлизивадси Юсупра Даудла агьлула наслулизивадси виъни багьандан, Иудеялизибси сунес Вифлеем или бикІуси Даудла шагьарлизи арякьун. 5 Сай велкІахъес ил дурхІялисраибси сунела гелешмеш Мариямличил вархли арякьун. 6 Илди ВифлеемлизибхІели, Мариямли дурхІя варкьес дурусли замана баилри. 7 Илини цаибси Урши варкьиб ва вергурли тІенилизи кайхьиб, сенкІун илдани гІяхІлала юртлизиб чус мер баргес хІебиуб.
ХІенкьулабачи малаик вакІни
8 Ил дуги чула хІункьрас гузетчидеш дарахъес кабатурти адамтира лебри. 9 Хапли илдала гьала Аллагьла малаикра гьаласайзур ва Аричи чевяхІирули рурхІути нурли илди лебилра шалабариб. 10 Малаикли илдази буриб: «Урухмайрудая! Ну лебилра халкьлис чебяхІси разидешла лебгІебал халаси хабар хили сайра хІушачи вакІибси. 11 ИшбархІи Даудла шагьарлизив хІушаб Берцудила вегІ – МасихІ, Арикар акІубси бархІи саби. 12 ХІера хІушаб лишанра: дукьядалли, руггурмазиуцили, тІенила кайхьибси дурхІя ургидая». 13 Хапли малаикла мякьлаб Аллагьлис дезна биркьути зубрала агьлу багьарбиуб. 14 Илди бикІулри: «Деза биаб чихъ зубрачивси Аллагьлис, ванзаличир Илала дигилиубти адамтас даршути гІямрура диаб!»
15 Малаикуни гІелабяхІ зубрачи чарбухъунхІели, гузетчибани цализи-цали иб: «Даширая, Вифлеемлизи ардякьи, Аричили дурибтазирад се мардиублил балехІену». 16 Илди къалабали ила бакІибхІели, Юсупличил рархли Мариямра, тІенила каркьибси ДурхІяра баргиб. 17 ДурхІя чеибхІели, илдани адамтази Ил дурхІяла черкад чузи малаикли дурибти гьар секІайчила буриб. 18 Илди дакьибти лебил халкь хІенкьулта бурибсиличи тамашабиуб. 19 Мариямли лерил секІал уркІиладуциб ва илдачила пикририкІесряхІиб. 20 ХІенкьулти биалли, чус чебаэсра бакьесра бикнилис Аллагьлис дезна биркьули, гІелабяхІ чарбухъун.
Аллагьла хъулив ВиштІал Симеонничил ва Анначил гьуниваъни
21 ГехІел бархІи дикили, ДурхІя суннатлаварес замана баибхІели, Илис, Сай канилав вагьариэс гьалабал Сунес Малаикли бедибси, ГІиса ибси у бихьиб.
22 Мусани кабихьибси Низам хІясибли, умуирнила гІядат дураберкІес замана баибхІели, Мариямлира Юсуплира чула Урши Аричис багъишлаварес Ярусалимлизи хиб. 23 СенкІун Аричила Низамлизиб бурили саби: «Гьарилра акІубси мурул жинсла цаибил дурхІя Аллагьлис багъишлаварили виэс гІягІниси сай». 24 Аричила Низамлизиб гІурра «КІел улугь яра лагьала кІел дурхІя гьатІи кьурбандарес чевкъар» илира бурили саби.
25 Илзамана Ярусалимлизив левли сай сунес Симеон бикІуси адам. Ил хІялалси, диннис марси, Израиллис кумекличи хІерси ва сунези Дурхъати РухІ хьурадиубси адам сайри. 26 Дурхъати РухІли Симеоннизи гьалахили бурибсири Аллагьла МасихІ чехІеили левалцадхІи хІу убкІхІебкІуд или. 27 РухІли чебурниличивли, ил Аллагьла хъули вакІиб. Бузуси гІядат хІясибли, суннат барахъес кили чула дурхІя ГІисара сабира бегІти ила бакІибхІели, 28 Симеонни Ил някъбази сасиб ва, Аллагьлис дезара барили, иб: 29 «Арила ВегІ, ХІела лагъ ХІуни гьанна паргъатли ваткайулри, сенкІун ХІуни бурибси ХІуни таманбирулри: 30 Лебилра халкьанас Берцуди ХІезибад биъни дила хІулбани чебаира. 32 Ил – Аллагь хІелути агьлу шалабарес ухуси Шала сай ва ХІела Израилла халкьла ЧевяхІдеш сай». 33 ГІисачила Симеонни дурутачи дурхІяла дудешра Илала нешра тамашакабирули лехІихъутири. 34 Симеонни илдас Аллагьла уркІецІи балгун, Илала неш Мариямлизи иб: «ХІера, Ил кайхьунси багьандан Израилла бахъал халкь чула къуллукъуназибад булхъан, бахъла даража ахъбирар. 35 ХІела уркІи турливан кІибайбиру. ГІур Ил Аллагьла лишан ветарар ва бахъал Иличи къаршили дурабулхъан ва илтяхІярличил чула уркІбазирти дигІянати пикруми гьаргдиру».
36 Илар Ашерала кьамлизирадси Фануилла рурси идбаг Аннара лерри. Ил дебали рухънараибси адам сарри, муруйчил верхІел дус деркІибси. 37 Ил гамъали гехІцІану авра дус риублири. Дубра рурцули, Аллагьлис рулгра рулгули, ил Аллагьла хъулирад бекІлил дурахІерухъун. 38 Илзамана илдачи гъамриубли, илра Аллагьлис дезарикІес рехІрихьиб. Ярусалимлис азаддеш биахъес хІерти леблизилра илини виштІалличила хабар буриб.
39 Аричила Низамли хъардарибти гьар секІалра дарили, илди Галилеялизи, чула шагьар Назаретлизи чарбухъун.
«Дила Дудешла вегІдеш»
40 ДурхІя халаикІулри, Илала духудешра имцІакабикІулри. Ил Аллагьла дигили вицІибсигъунари.
41 ГІисала бегІти гьар дус Ярусалимлизи Пасхала байрамличи башутири. 42 ГІиса вецІну кІира дус виубхІелира, гьалаб кьяйда, Илала бегІти Ярусалимлизи байрамличи бакІиб. 43 Байрамла гІергъи илди хъайгІи чарбиуб, урши биалли илав Ярусалимлизив калун. 44 Ил цархІилти бархкьябачил вархли лявкьули ургар или, илдани урши илав кални хІясибалра хІебариб. Ца бархІила гьуни ахъили гІергъи, тухумлара тянишуналара ургаб ИлигІиб умцІесбяхІиб. 45 Илав хІергибхІели, илди Ярусалимлизи чарбиубли, илав варгес умцІерилизиахъиб. 46 ХІябал бархІила гІергъицун сайри илдани Ил Аллагьла хъулив варгибси. Ил мугІяллимтала урга кайили, илдачи лехІра ихъулри, илдази суалра викІулри. 47 Иличи лехІихъути лебилра Илала гІякьлуличира жавабтачира тамашабирутири.
48 Ил чеибхІели, Илала бегІтира тамашабиуб. Нешли Илизи иб: «Гьай дила урши, ХІуни нушаб сен илгъуна бирусири? Нуша, ХІела дудешра нура, хІегІир умцІули, сецад инжитдиубрал балулрив?» 49 Илини жаваб бедиб: «ХІуша сен умцІес гІягІнитирая? Ну Дила Дудешла хъайгІив виэс гІягІниси биъни хІушани хІебагьуррав, гьатІи?» 50 Амма Илала гъайла мягІна илдани хІергъиб. 51 ГІиса илдачил вархли арякьун. Назаретлизи вакІибхІели, ГІиса гьар секІайзив бегІтачил валкайкили, мутигІли вири. Илини дурибти гъай хъумхІертурли, нешли уркІиличир дихІулри. 52 ГІиса халакайулри, дусми имцІадикІуцад гІякьлура Сунечи Аллагьла ва адамтала дигира имцІадикІулри.
3ЯхІъяни вягІза бирули ва шизиб бизахъули сай
1 Ил бетаурсири вецІну шура ибил дус Тиберийли императордеш дирухІели, Понтий Пилат Иудеялизив вегІбекІ сайхІели, Гьирадли Галилеялизир, илала узи Филиппли – Итурияла ва Трахонитидила ванзурбачир, Лисанийли биалли Абиленализир бекІдеш дирухІели, 2 Анналира Кайафлира хала кашишдеш дирухІели, чІянкІ авлахъличиб Закарияла урши ЯхІъячи Аллагьла гъай баиб. 3 ГІур чула бунагьуни дерцахъес халкь Аллагьличи дугьабизахъес ва, илис лишан сабливан, шизиб бизахъес илди жибирули, ЯхІъя Иорданна дубаникадти лерилра ванзурбачивад чедиверхур. 4 ГІисайя идбагла жузлизиб иличила белкІи саби: «ЧІянкІ авлахъличиб вявикІусила тІама бикьули саби: „Арикарлис гьуни хІядурбарая! Илис кьяшла дякь гьарбарая: 5 гьарра шухІяри гъягъяли бицІахъаб, музурбира ванзаличил царугдушаб, кьячІаълумира гьардараб, пукьнира лугІяна гьуни кьяйдали кадизахъаб. 6 ИлхІели мицІирси гьарра жаннис Аллагьла берцуди бирар“».
7 Шизиб базахъес сунечи кьукья-кьукьяли башути адамтази ЯхІъя викІулри: «ЧІичІлумала къур! ХІушачи челябкьуси Аллагьла гьимилизирад хІушаб дерцес биркур ибси пикри хІушази гьаналра чили бикахъибсив? 8 ХІушала дугьабиз уркІи-уркІилабадсили биъни баркьудилизиб чебаахъаягу! Амма „Нушала дудеш – Ибрагьим сай!“ – ибси пикрира уркІила мабурцидая. Нуни хІушази бурулра, Аллагьли Ибрагьимлис дурхІни ихди къаркъубазибадра барес вирар. 9 Галгубала арла мякьлаб бардара хІядурли саби: гІяхІти цІедеш хІелугуси галга чеббяхъили цІализи лайбикІу». 10 ИлхІели халкь ЯхІъязи хьарбикІулри: «Нушани се барес гІягІнилив?» 11 ЯхІъяни илдас жаваб бедиб: «Сунела кІел хІева лерсини, ца бекІлил агарсилис бедаб. Сунела беркала лебсинира, илтяхІярли бараб». 12 Шизиб базахъес бакІибти хІекь бурчантанира илизи иб: «МугІяллим, нушани се бариша?» 13 ЯхІъяни жаваблис иб: «ХІушаб лайикьбарибсиличиб имцІаси тІалабмабиридая». 14 Бургъантани хьарбаиб: «ГьатІи, нушани се бариша?» Илдас жаваб бедиб: «Чилра малутІадая, бугьтан чемабирхьидая ва хІушала алапаличирли хІердиирая».
15 Халкь лебгІеб халал умутличил МасихІ вакІахъес хІерлири ва, лебталалра уркІиличи «МасихІ – ит ЯхІъя рахли ахІенара?» – ибси пикрира башулри. 16 Амма ЯхІъяни лебталалра гьалаб буриб: «Нуни хІуша шизир дизахъулрая, наб гІелавадли лявкьуси, Ит набчив цІакьси сай. Ну Итала сирхъикІунала дабругуни арзесалра лайикьли хІергус. Илини хІуша Дурхъати рухІлизир ва цІализир дизахъурая. 17 ДургІибси дег биргІубли бекІбарес кура Сунела някъбазиб сабну, Итини анкІи усила калкьа, нег биалли бекІлилра хІебилшуси цІаличир игу». 18 ГІяхІ хабар тІинтІбирули, ЯхІъяни халкь руркъутири ва уркІичеббирутири. 19 Сунела узила хьунул Гьирадатличи хъайчикайъни багьандан ва цархІилти дахъал такьсирти багьандан ЯхІъяни Гьирад пужирулри. 20 Лерти нукьсандешуначи че Гьирадли ЯхІъя туснакъвариб.
ГІиса шизив вазахъни
21 Лебил халкь шизиб базахъили гІергъи, ГІисара шизив вазиб. Илини балга бирухІели, зубри гьаргдиуб, 22 ва лагьалагъуна куцличилти Дурхъати РухІ Илизи хьурадиуб. ГІур закибад тІама абердиб: «ХІу – Наб дигуси Урши сайри! Дила харидешра ХІечи саби!»
Илала насабла тарих
23 Сунела вазипа бехІбихьибхІели, ГІиса хІябцІалицад дус виублири. ГІиса, халкьла пикри хІясибли, Илияла урши Юсупла урши сайри. Илала гьаб-убла бегІти саби: 24 Матат, Леви, Малхи, Янай, Юсуп, 25 Матати, Амоц, Наум, Хесли, Наггай, 26 Махат, Матати, Шими, Юсех, Ягьуд, 27 Яханан, Реса, Зерубел, Шалатиэл, Нури, 28 Малхи, Адда, Касам, Элмада, Эр, 29 Яшуа, Элизер, Ирим, Матат, Леви, 30 Симеон, Ягьуда, Юсуп, Янам, Элким, 31 Малия, Минна, Мататай, Натан, Дауд, 32 Исай, Овед, Бааз, Салман, Нахшон, 33 Аминадав, Админ, Арни, Хецрон, Перец, Ягьуда, 34 Якьуб, ГІисакь, Ибрагьим, Терах, Нахур, 35 Серуг, Реу, Пелег, Эвер, Шалах, 36 Кинан, Арпахшад, Сим, НухІ, Ламех, Метушелах, 37 Энах, Иред, Махалал, Кинан, 38 Энаш, Сет, Адам, Аллагь.
4ГІиса къадагъасиличи хьулирахъни
1 Дурхъати РухІ сунези хьурадиубси ГІиса Иорданничивад чарухъунхІели, РухІли чІянкІ авлахъличи арукиб. 2 Ил авцІали бархІи илав илбисли къадагъасиличи хьулирахъули калун. Ил заманала бухІнаб Илини селра хІеберкун. БегІла гІергъира Ил гушиуб. 3 Илбисли ГІисази иб: «Эгер ХІу Аллагьла Урши виадли, их къаркъализи кьацІ бетаахъес бура, гьари». 4 ГІисани илис жаваблис иб: «Дурхъаси жузлизиб белкІи саби: „Адам ца кьацІличивлицун ахІен хІерируси“». 5 ГІур илбисли Ил ахъихІи арукиб ва ца гьигьла заманалис Илизи лебилра дунъяла пачалихъуни чедаахъиб. 6 Илбисли Илизи иб: «Чула лебил кьуватра давлара сарира лерилра ихди пачалихъунас бекІдеш дирахъес нуни ХІези ари лугас. Лерилра ихди гьалар наб гибтири, гьанна наб дигусилис дедес ари набзиб саби. 7 ХІуни наб икрамбарадли – ихди гьар секІал хІела дирар». 8 ГІисани илизи иб: «Дурхъаси Жузлизибра иличила белкІи саби: „ХІела Аричи Аллагьлис икрамбирен, Илалацун хІурматра бирен“». 9 ИлхІели илбисли ГІиса Ярусалимлизи арухили, Аллагьла хъа ца къуббаличи тІашатурли, Илизи иб: «Эгер ХІу Аллагьла Урши виадли, ишадли уди тІяхІухъен. 10 СенкІун Дурхъаси Жузлизиб бурили саби: „Аллагьли Сунела малаикуначи ХІу верцахъес хъарбиру; 11 ХІу илдани някъбачив аркури, ХІела кьяшалра къаркъализи чехІейгур“». 12 ГІисани илис жаваб бедиб: «Дурхъаси Жузлизиб гІурра белкІи саби: „ХІела Аричи Аллагьла хІялумцІесра валмалзад“». 13 Илала гІергъи илбис, сунела лерилра хІиллакар далдуцлумира керхурли, иладли арбякьун, кІинайс чарбухъесли.
Галилеялизиб вягІза
14 ЧебяхІси РухІла цІакьлара вегІкайубли, ГІиса Галилеялизи чарухъун. Иличила хабар улкала лерилра мер-мусализи тІинтІбиуб. 15 Киласабазиб Илини адамти руркъулри ва лебтанилра Ил чевяхІирулри.
Назаретлизив кьабулхІериб
16 ГІиса Сай халаваибси Назарет шагьарлизи вакІиб ва сут бархІи, Сунела гІядатлибиубси барили, киласализиб Дурхъаси Жуз бучІес вехІихьиб. 17 Илизи ГІисайя идбагла жуз бедиб. Жуз гьаргбарили, ГІисани илаб ишгъуна белкІунси мер баргиб: «Аричила РухІ Набчил сари – ИкІини Ну чевикІира мискинтази ГІяхІ хабар бурахъес. Ясиртази саби азадли биъни багьахъесра, сукъуртази чула хІулбала шала чарбирниличила багьахъесра вархьибсира. ИкІини Ну гІязабдешлиубти азадбарахъесра Аричила ряхІмукардешла манзил сабаъниличила бурахъесра вархьибсира». 20 КьяпІбарили жуз къуллукъбирусилизи бедили, ГІиса кайиб. Киласализибти лебталалра хІулбала хІер ИличибяхІ сабри. 21 ГІисани, илдачи дугьайзурли, иб: «Жузлизиб гьалахили бурибси, хІушанира бакьибси секІал ишбархІи маркабиуб». 22 Илала гъай леблилра гІердуциб ва Илала гъайла устадешличи тамашабирули, илдани хьарбиусири: «Рахли, Юсупла Урши Ит сай ахІенара?» 23 ГІисани илдази иб: «Гьайгьайра, гьанна хІушани набзи айту буридая: „Гьари, тухтур, хІуни хІу сагъварес дарман дара. Капернаумлизиб биубсиличила нушани бакьирану, илгъуна ишаб нушала ватІайзибра бара“». 24 ГІисани Сунела гъай гІурра даимбариб: «ХІушази бархьли бурулра: сунела ватІайзив марируси идбаг вируси ахІен. 25 ХІушази бархьли бурулра: хІябал дус байхъала ряхІматра хІебарили, лебил улкализи цІакьти гашира дикибси, Илияс идбагла замана Израиллизиб бахъал гамъа хьунри бири. 26 Амма Илияс илдазирадли цаличилра хІерхьили, ил Сидонничи гъамихІибси Сарептализирси гамъачи вархьибсири. 27 Елисей идбагла замунтазиб Израиллизиб бахъал кьявга изайзи бикибти адамтира бирутири, амма цалра сагъварибси ахІенри, ца сириялан Нааман ахІенси». 28 Илди гъай дакьили, киласализибти лебилра халкь лебгІебал гІясибиуб. 29 Харчбизурли, илдани ГІиса уцили, шагьарлизивадли хъусяхъили, сунечиб Назарет шагьар белшунси, дубурла ахъсигъуна мерличивад лайвакІес арухиб. 30 Амма ГІиса илди халкьлизивад вердили арякьун.
Капернаумлизиб адамти излумазибад арабирахъули сай
31 ГІиса Галилеялизибси Капернаум шагьарлизи вакІиб ва сут бархІи халкь руркъес вехІихьиб. 32 Илала гІякьлула гъайличи лебилра тамашакабирутири, сенкІун Илала гъай халаси цІакьличил зайдикІулри. 33 Илав киласализив жиндралаиубси илбисла гьигьли вяхъибси ца адамра леври. Ил ахъси тІамаличил вявухъун: 34 «Эй, Назаретлан ГІиса, се саби ХІед нушазибад гІягІниси? Нуша талапдаресрив ХІу иша вакІибси? Нуни ХІу чи сайрил балулра. ХІу – Аллагьли вархьибси Дурхъаси Адам сайри!» 35 ГІисани жиндлизи буюрбариб: «ЛехІахъину, ил адамлизибад дурабухъен!» Киласала байлав ил адамра кайкахъили, жинд илизибад дурабухъун. Адамлис сегъуналра заралра хІебиублири. 36 Лебилра адамти тамашабиубли, цализи-ца бикІулри: «Ишди се тамашала гъай сари? Илала цІакь ва ари илцад халатигу, Илини буюрбаралли, жиндрира далли дурадулхъулигу!» 37 Иличила хабар алавчарти лерилра мераначи тІинтІбиуб.
38 ГІиса киласализивад дуравхъи Симонна юртлизи ацІиб. Симонна хъубеш неш ил замана цІакьти дуцІари чедухъи карихьири. ГІисази илис кумекбарахъес тиладибариб. 39 Иличи ГІиса гІяшиуб ва иб: «Изала, бетахъи!» Хьунул адамла изала беткахъиб. Илмадан аризурли, ил илдас къуллукъбиресряхІиб. 40 БерхІи гІелабиркес бехІбихьибси замана Иличи гьар журала излумани буцибти адамти бикесбяхІиб. Гьарилличи някъ чебурцули, Илини лебилра сагъбариб. 41 Бахълизирад илбисуни дурадухъи дубшутири: «ХІу – Аллагьла Урши сайри!» – или, вявдикІули. Илдани ГІиса МасихІ сайни балулри, амма Иличила чизилра хІебурахъес Ил илдази чІумали хъарикІусири.
42 Савлила аргълис Ил шагьарлизивад дуравхъи, чилра агарси мерличи вяхІиуб. Бахъал халкь ИлигІиб умцІес дурабухъун. ГІур варгибхІели, чучивад архІявкьяхъес къайгъилизибикиб. 43 ГІисани илдази буриб: «Нуни цархІилти шагьуртазибра Аллагьла Низам-зегъала дунъяличила гІяхІ хабар бурес гІягІниси саби. Ил барахъес сайра Ну иша вархьибси». 44 Ил Иудеяла киласабазир вягІзурти дирес даимиуб.
5Симон Петрра, Якьубра, ЯхІъяра ГІисани жибарни
1 Гьачам ГІиса Геннисарет шараличи гъамси мерла хьурайуб. Илини дурути Аллагьла гъайличи лехІахъес, халкьла халаси кьукьяли Ил алавуциб. 2 ГІисани иладли гьарахъли декІар ахІи шарала дубла тІашаибти кІел къаякъ чедаиб. Бялихъчибани къаякъличибад кабацІили, турани ицулри. 3 Гъамиубли, илдазибад ца, Симонна бируси къаякъличи айили, ГІисани дубличибад цигІила тяйдибиахъесра тиладибарили, халкьлизи гІевугьни даимбариб. 4 Дурути тамандиубхІели, Илини Симоннизи иб: «Къаякъ цакьадар мурхьихІи букили, бялихъуни дурцути турани ита лайдакІая». 5 Симонни Илизи иб: «Арикар, абзур дуги дузули хьалли нушани селра хІебуцира; ХІуни хъарбирули гІергъи, нуни тур иргьис». 6 Илдани тур игьуб. Дуцибти бялихъунала дахъдешли туранира далли гъяркавдулри. 7 ЦархІил къаякъличибти юлдашуни кумекличи бакІахъес илди някъба гьакІбикІесбяхІиб. Илдани бакІили кІелра къаякъ дицІибхІели, илди шиннизи кайгІесдяхІиб. 8 Ил чебаили, Симон Петр, ГІисала гьалав кьукьмусра викили, тиладиухъун: «Дила Арикар, тиладибирулра, ну бунагькар адам сайрану, набчивад ХІу арукьен!» 9 Сай Симонра сунечил бархти юлдашуни – Заведейла уршби Якьубра ЯхІъяра балли, дикибти илцад дахъал бялихъуни чедаили, дебали уркІбухъун. Симоннизи ГІисани иб: «УрухмакІуд. Гьаннала гІергъи хІу адамти бурцан ветаруд». 11 Илдани шарала дубла къаякъ дурасиб ва илар гьар секІалра дархьдатурли Арикарлис гІелабадли арбякьун.
Кьявгала изайзивсира кьаркьала буцибсира арабарни
12 Гьачам ГІиса ца шагьарлизив левси замана, Иличи кьявгали лебил чарх кІапІбарибси ца адам гъамиуб. ГІиса чеибхІели, илала гьала вяхІудиикили, бусравикІескайиб: «Дила Арикар, эгер ХІед дигадлири ХІуни ну сагъварес виради». 13 ГІисани някъ гьабатур ва иличи гачикили иб: «Дигулрану, умуи». Илмадан илала кьявга бетахъиб. 14 ГІисани илизи биубсиличила чизилра хІебурахъес буриб ва иб: «ХІу сагъиъниличи адамти бирхаахъес багьандан кашишличи укьенну, хІу сагъварнилис, Муса идбаглира хъарбариливан, садакьа беда». 15 Аммаки ГІисачила дурути хабурти челис че имцІадикІулри, Илала гъайличи лехІбизес ва излумазибадли умубиахъес Илини чус кумек барили дигути халкь хІункьрадли башулри. 16 Сай ГІиса биалли, гьаман чилра агарси мер баргили, улгулри.
17 Гьачам, ГІиса халкьлизи гІевугьухІели, Иличи лехІихъутала ургаб Галилеялара Иудеялара лерил шимазибад ва Ярусалимлизибад бакІибти фарисейтира Низамла гІялимтира лебри. ГІисазибси Аллагьли бедибси кьуват Илини зягІипти сагъбирнилизиб дакІубулхъусири. 18 Ца-чумал адамли, някъби-кьяшми хІедузуси инсан ганзиличи кайхьили левхути ил хъули ухІнайсули, ГІисала гьала кайхьес къайгъилизибикиб. 19 Чукурбикибти халкьла бахъдешли, илтяхІярличил ил ухІнасеси имкан хІебаргили, илдани хъалчлизиб тІярхъи бариб ва иладли ухІнасили, ганзиличивси чула зягІипкар хъа байла, ГІисала гьала кайхьиб. 20 Сунечи илди адамтала бирхауди чебиули, ГІисани ил адамлизи иб: «ХІела бунагьуни хасаркадатурти сари». 21 Низамла гІялимтира фарисейтира саби-бухІнаб пикрилизиахъили, бикІулри: «Чи сайсира Ит, Аллагь мучлахІейран? Бунагьуни хасардалтес ца Аллагьли ахІи, гІур чили вируси?» 22 ГІисани, илдала пикруми дучІули, илдази жаваблис иб: «ХІушала уркІбази илдигъунти пикруми сен дашути? 23 Бурая гьари, се эс гьамадлив: „ХІела бунагьуни хасаркадатурти сари“ яра „Айзину ваткайхьи“? 24 Ванзаличир бунагьуни хасардалтес ари Инсаниятла Уршилизибра лебси биъни гьанна бусягІят хІушанира баладая». ГІур някъби-кьяшми хІедузуси адамлизи Илини иб: «Нуни хІези бурулра, касану хІела бурушра хІура, хІела хъайгІи арукьен». 25 Лебтазилра чейахъули, ил харчизурли айзур ва сай кайхьунси бурушра касили, Аллагьлис дезаикІули, хъайгІи арякьун. 26 Лебилра тамашабиубли, хІяккабизур. Илди Аллагьлис дезабикІули, уркІбухъи бикІутири: «ИшбархІи нушани бекІлил вирххІеэсигъуна секІал чебаира!»
Левий живарни
27 ГІур ГІиса иладли арякьун. Илини хІекь бурчнав кайибси, сунес Левий бикІуси хІекь бурчан чеили, илизи иб: «Айзину, Наб гІелавад ваши!» 28 Ил, гьар секІалра дархьдатурли, айзурли Илис гІергъи гьайиуб. 29 ГІисала хІурматлис Левийли, адамтира жибарили, гІяхІси сяхІбат бариб. ГІяхІлала лугІилизиб бахъал хІекь бурчантира цархІилти адамтира лебри. 30 Фарисейтира Низамла гІялимтира, чула кьабулагри дакІубирули, хъутурбикІули, ГІисала мутагІялимтази бикІулри: «Сен хІуша хІекь бурчантачилра цархІилти бунагькартачилра дукутира ва дужутира?» 31 ГІисани илдази иб: «Тухтур сагътас ахІенну, зягІиптас сай гІягІниси. 32 Ну иша вакІибси бунагькарти Аллагьличи чарбиахъес сайра, бирхаурти жибирес ахІенрану».
Дуббуцарличила
33 ГІур илдани ГІисази иб: «ЯхІъяла мутагІялимти гьаман дуббурцар ва булган, фарисейтала мутагІялимтанира илкьяйдали биру, ХІела биалли – букра-букули, бужра-бужули саби!» 34 ГІисани илдази иб: «ГьатІи гелешмеш чучил виалли, мекъличибти гІяхІли чили дуббуцахъес вирара? 35 Аммаки илдазивад Ил кевкасибти бурхІнира ляркьян, хІера илхІели илди дубра кабурцу». 36 ИлхІели илдази гІурра ца гьатІи буралара буриб: «Сагати палтарличибад чеббердили, дуркьа палтарличи чилилра декІа чехІебалта, сенкІун ил баралли сагати палтар заядирар, дуркьа палтарличира сагаси чІянкІила декІа балхІебиркур. 37 Дуркьа тІагьнагІи сагати чягъирра кахІертІу, сенкІун сагати чягъирли тІагьнира гъяркавдахъу, чягъирра чяхІкадирар, тІагьнира заяли аркьян. 38 Сагати чягъирра сагати тІагьнагІи кертІаб! 39 ДахъхІидиубти чягъир держибсилис сагати чягъирра хІейгахъу. Ил викІар: „ДахъхІила гІяхІти сари“».
6«Инсаниятла Урши – сут бархІилара хужаим сай»
1 Гьачам сут бархІи ГІиса анкІила хъу байбяхъили аркьухІели, Илала мутагІялимтани дердили лугни, някъба суркдарили дукулри. 2 Фарисейтани илдази иб: «Се саби хІушани бируси? Сут бархІи ил бирес асубируси ахІенгу!» 3 ГІисани илдас жаваб бедиб: «ХІушани хІебелчІунрав гьатІи, Даудли сайра гушли сунела адамтира гушбиубхІели се барибал? 4 Илини Аллагьла юртлизи ацІили, кашишуна ахІи, цархІил адамли деркес асухІебирусилизи халдирути кьуцІри, суненира деркун сунела адамтасра дедиб». 5 ГІисани буруси даимбариб: «Инсаниятла Урши – сут бархІилара хужаим сай».
6 ЦархІил сут бархІира ГІиса киласализи вякьун ва халкьлизи гІевугьули калун. Илав сунела балуй някъ берубси ца адамра леври. 7 ГІисани ил сагъваралли, иличивли Ил гІяйиблаварес багьандан, Низамла гІялимтара фарисейтара Иличи дигІянали хІеруди бирулри. 8 Амма ГІисани илдала кьас балулри ва берубси някъла вегІлизи иб: «Айзи, иша, бегІлара байла тІашизи». Ил айзур ва лебталалра гьала тІашизур. 9 Илала гІергъи, ГІисани илдачи дугьайзурли, иб: «Нуни хІушази хьарбиулра: сут бархІи се барес асубирулира? ГІяхІдешу яра вайдешу? Жан дерцахънив яра илди харабдарнив?» 10 Илди лебличилра хІерра чедиберхахъурли, Илини ил чулахълизи иб: «ХІела някъ гьабати, гьари». Илини някъ чебаахъибхІели, ил цархІил някъван сагъсили уббухъун. 11 ГІисала къаршикарти, лебгІеб дебали гІясибиубли, ГІисачил се баралли гІяхІсил чула саби-ургаб пикрилизиахъиб.
ВецІну кІира вакил чеббикІни
12 Ца бархІи ГІиса балга барес дубурличи ацІиб, абзур дуги Аллагьлис улгули, илаб беркІиб. 13 ГІур шаладикибхІели, Илини Сунела мутагІялимти тІалаббарили, илдазибад вецІну кІира чеббикІили, вакилти бариб. 14 Илди сабри: сунес Петр ибси чеура бедибси Симонра, илала узи Андрейра, Якьубра, ЯхІъяра, Филиппра, Варфоломейра, 15 Матфейра, Фомара, Алфейла урши Якьубра, Вайерх ибси чеула вегІ Симонра, 16 Якьубла урши Ягьудара, гІур ГІисас хаиндеш дарибси Ягьуда Искариотра.
17 Вакилтачил вархли дубурличивад увяхІухъи, ГІиса диркьаличив тІашизур. Илаб Сунела мутагІялимтала ва лебил Иудеялизибадра, Ярусалимлизибадра, Тирла ва Сидонна дубаначирти шагьуртазибадра бакІибти бахъал адамти лебри. 18 Илди ГІисала гъайличи лехІахъес ва Илизи саби излумазибад сагъбарахъес бакІилри. Жиндрала изай буцибтира илаб сагъбирутири. 19 Илабти лебталалра къайгъи ГІисачи гачбикес сабри, сенкІун Илизиб лебилра сагъбируси цІакь гьанарулри.
Илини илди руркъули сай: чи сая «талихІчевси»?!
20 МутагІялимтачи хІулбира ахьдуцили, ГІиса гъайикІесвяхІиб: «ТалихІчертирая хІуша, мискинти! СенкІун Аллагьла Низам-зегъала дунъя хІушала саби. 21 ТалихІчертирая хІуша, гьанна гушти! ХІуша Аллагьли лукъахъурая. ИрхІилиртирая хІуша, гьанна дисути! ХІуша дукаркІудая. 22 ТалихІчертирая хІуша, адамти хІушачи гьимикарли биалли ва хІуша гьадирхъули, далтІули диадалли, Инсаниятла Урши багьандан хІушала уличи агруми чедирхьули диалли. 23 Илгъуна бархІи хІуша шадли диреная ва разили тІяхІдикІеная! Зубрачиб ХІушачи лебгІеб халаси шабагъат хІерли бирар! Илди адамтала дудешхъаланира идбагунас тяп илгъуна сабри бируси. 24 Амма хІушаб, давлачерти, балагь-кьадар дирар! ХІушани лигІмат гьалабал чебаирая. 25 ХІушаб балагь-кьадар дирар, гьанна делкъунти! ХІушачи гашира чевкъар. Балагь-кьадар дирар хІушаб, гьанна дукаркІутас! ХІуша кьудкьули агьидикІули дисудая. 26 Лебилра адамти хІушачила гапбикІули биалли, хІушабра балагь-кьадарра дирар: илди адамтала дудешхъаланира къалпти идбагуни тяп илкьяйдали гапбирутири.
27 Амма хІушази, Набчи лехІихъутази, Нуни бурулра: хІушала душмантачи дигичерли диреная, хІушачи гьимикартас гІяхІси биреная, 28 хІушачи лягІнатбикІутас талихІ булгеная, хІуша далтІутас дулгеная. 29 ХІела ца ляжилизи бяхъибсилис, итил ляжира кабуца. ХІела чела палтар кебисусилис хІева арбухахъесра диргаламалхъад. 30 ХІези тиладиухъунсира гІелавяхІ чармайрид, беда, ва, хІела кебкайсули виалра, гІелабяхІ чарбара майкІуд. 31 ХІед цархІилтани барили дигуси секІал, хІуни илдас бирен. 32 ХІечи дигичевсиличи, иличи хІура дигичевли виадли, илизиб хІу гапвареси се леба? СенкІун бунагькартасра чучи дигичебтицун дигахъу. 33 ХІушаб кумекбирутасцун хІушанира кумекбирули диадалли, илис хІушаб сегъуна баркалла биэса? СенкІун ил бунагькартанира биру. 34 Эгер хІуни чеблалис арц, илди чардирниличи умут лебсилисцун дедлугули виадли, илизиб хІу гапвареси се леба? Чебла чарбирни балухІели сари бунагькартанира арц чеблалис лугути. 35 ХІушани илкьяйдали мабиридая! ХІушала душмантачи дигичерли диреная, илдас кумекбиреная ва чеблалисра лугеная, ил чебихъниличи хьулра майкІудая. ИлхІели хІушаб халаси шабагъат кьадарбирар: хІуша ЧевяхІсила уршбили дирудая, сенкІун ИкІ гІяхІбаркь хІебалантачира гІясикартачира валли ряхІмукар сай. 36 ХІушала ряхІмукар Дудешван хІушара ряхІмучертили диирая.
37 Чилра судлизи марцид, хІура хІерцури. Чичилра гІяйибти чехІерхьадли – хІечира чехІерхьу. Чевурхен, хІечибадра чебкабурхар. 38 Лугеная – хІушабра луга, чебчебли бицІили луга: хъячІкабарили, чІяхІ-чІяхІли калкьа. ХІуни сегъуна умцлали умцадра, илгъуна умцлаличил хІедра умцу». 39 ГІисани илдас ишгъуна буралара буриб: «Сукъурли сукъур гьавуцили викес вирару? Илди кІелра курла бухІна кахІебиркуру, гьатІи? 40 МутагІялим сунела мугІяллимличив чевли виэс хІейрар, белчІуди таманбарибси мугІяллимгъуна ветарар. 41 Сен хІуни хІела узила хІуйзибси пис чебиули, хІела хІуйзибси зехни чехІебиусири? 42 ХІуни хІела хІуйзибси зехни чехІебиули виадли, хІела узизи: „Гьари, узи, хІела хІуйзибси пис дурайсисну“ – или, викІес хІу секьяйда вирусири? КІибяхІян сайри хІу! ХІуни гьаланачи хІела хІуйзибадли зехни дураса, хІела узила хІуйзибад пис секьяйда дурайсусил гІур чебиидну.
43 ГІяхІси галгаличир вайти цІедеш хІедашар, вайси галгали гІяхІти цІедеш хІелуга. 44 Гьарилра галгала хІял иличирти цІедешличибли саби балуси. Я занзиличирад инжир, я муръухьличирад тІутІи хІедурчу. 45 ГІяхІси адамли сунела уркІила духІнарти гІяхІдешлумала хазнализибад гІяхІси дурайсу. Вайси адамли сунела уркІила вайдешла хазнализибад вайси дурайсу. Адамла уркІилар лерти саргу мухІлиларадра дурадиркути.
46 Набчи: „Арикар, Арикар!“ – или, дугьадилзули, Нуни бурибси хІушани сен хІебирутирая? 47 Набчи вашуси, Дила гъайличи лехІихъуси ва сунези бурибси бируси гьарил адам чичил мешууцес вирарал Нуни хІушази буришав? 48 Ил мешуси сай юрт барес кьасбарили, мурхьси хьулчира абитІи, ил къаркъаличибси хьулчиличиб белшунси адамличи. Шин дахъдаили хІеркІ юртличи чедиберхурхІелира ил юрт, гІяхІси хьулчиличиб белшунси биъни багьандан, шикьалра хІебухъун. 49 Амма сай Дила гъайличи лехІихъули, сунези бурибси хІебируси мешууцес асубирар хьулчи ахІебитІи юрт тІашбатурси адамличи. Шин чедидухъунхІели, юрт илмадан гъятІкабиуб. Илала мерлар урцІницун сарри калунти».
7Даршла бекІла къараваш араварни
1 Халкьлизи Сунени дурес пикридарибти гьар секІалра дурили, ГІиса Капернаумлизи чарухъун. 2 Даршла бекІла левли сай сунес дебали ахІерси, бебкІала урехилизивси къараваш. 3 ГІисачила хабар бакьили, ил хІуребала бекІли Иличи жугьутІунала тямадаби бархьиб – вакІили, сунела къараваш верцахъни тиладибарахъес. 4 ГІисачи бакІили, илди халаси къайгъиличил тиладибухъун: «Ит даршла бекІ ХІуни сунес кумекбаресра лайикьси адам сай, 5 итис нушала халкьра дигахъу, итини сабри нушаб киласара барахъибси». 6 ГІиса илдачил варх арякьун. Ил сунела юртличи гъамиубхІели, даршла бекІли сунела юлдашуни ГІисас гьунибаахъес бархьили, Илизи бурахъиб: «Я Арикар! Къияйзимаркуд, ХІу дила юртлизи ацІили, ХІуни дила хІурматбарес ну лайикьлира хІергус. 7 ХІера, илбагьандан ну ХІед гьуниваэс хІекІира – дила пикрили, нуни илгъуна баресра лайикьли ахІенри. Амма ХІуни ца гъайадри – дила къараваш сагъкайри. 8 Нура цархІилла арилиувси адам сайра, амма дила арилиубти бургъантира леб. Илдазивад цализи „Укьен“ – или, бурасли, ил аркьян, цархІиллизи „Иша ваши“ – или, бурасли, лявкьян. Къаравашлизира „Ит секІал бара“ – или, хъарбарасли, илинира бирули сай». 9 Илди гъай дакьили, ГІиса тамашакайуб ва Сунес гІелабадли лябкьути халкьличи дугьайзурли, иб: «Нуни хІушази бурулра: Набчи ишабсигъуна бирхауди Израиллизибра чехІебаира». 10 ГІисачи бархьибти чарбиубхІели, къараваш сагъкайубли варгиб.
Наинлизирси гамъала урши мицІирварни
11 Камси заманала гІергъи ГІиса Наин бикІуси шагьарлизи арякьун. Иличил барх сунела мутагІялимтира бахъал халкьра лебри. 12 ГІиса шагьарла къапуличи гъамируси замана, илаб бебкІара сабра лябкьути къаршибикиб. Ил гамъаси нешла цайли-ца урши сайри. Нешлис гІелабад шагьарлизибад лябкьути бахъал халкьра лебри. 13 Ил чераили, язихъризурли, иличи дугьайзурли, ГІисани иб: «Рисмарисуд». 14 ГІур гъамиубли, ГІиса ганзиличи гачикиб. БебкІа хъуцІрумачиб архути тІашбизур. ГІисани иб: «Жагьил адам, хІези викІусира, айзи!» 15 ВебкІибси ахъиубли кайиб, гъайикІесвяхІиб. ГІисани ил гІелавяхІ чарварили, сунела нешличи вархьиб. 16 Лебилра уркІбухъун ва Аллагьлис дезабикІесбяхІиб: «ЧевяхІси идбаг нушала ургав вагьариуб. Аллагь Сунела халкьлис кумекли виэс вакІиб». 17 ГІисачила ил хабар лебилра Иудеялизира алавчарти мераначира тІинтІбиуб.
Шизиб бизахъан ЯхІъяс ГІисала жаваб
18 Сунела мутагІялимтани лерилра илди анцІбукьлумачила ЯхІъязи буриб. 19 ЯхІъяни кІел мутагІялим сунечи тІалаббарили, илди Арикарлизи «ВакІес гІягІниси Баягъи ХІу сайрив, яра нуша цархІил вакІахъес хІердикІес гІягІнилив?» – или, хьарбаахъес бархьиб. 20 ГІисачи бакІили, илдани иб: «Нуша ЯхІъяни дархьибтира ХІези хьарбаахъес: „ВакІес гІягІниси Баягъи ХІурив, яра нуша цархІил вакІахъес хІердикІес гІягІнилив?“» 21 Ил замана сабри ГІисани бахъал халкь излумазибадра, гІядабти зугІлумазибадра, гІясикар жиндразибадра сагъбарибти ва бахълис хІулбала шала чарбарибси. 22 Илдас жаваблис ГІисани иб: «Дукьеная, хІушани чедаибтачилара дакьибтачилара ЯхІъязи бурая: „Сукъурти гІурра чебианкабиублири, гІяргаби аракабиублири, кьявгала изайзибти умукабиублири, гІянцІаби бикьанкабиублири, бебкІибти мицІиркабиублири, мискинтачи ГІяхІ хабарра биулри. 23 Набчи васвасхІейубси ирхІиливси сай“ – или». 24 ЯхІъяни бархьибти арбякьунхІели, ГІиса халкьлизи ЯхІъячила гъайикІесвяхІиб: «ЧІянкІ авлахъличи хІуша селичи хІердикІес дякьунрая, дягІли лавшарбируси чІигІяличив? 25 Гьу, чІянкІ авлахъличи селичи дякьунрая? Гьайбатти палтарла вегІ адам чейэхІе или гьанбикибу? Амма жагати палтарра челгьули, эркиндешлизиб хІербирути, – илди кІялгІяла тавхунтазибгу бирути. 26 ХІушаб чи чейэхІе или гьанбикиба? Идбагу? Идбаг хІушани чеира, хІушази бурулра, ЯхІъя идбагличивра чевяхІси сай. 27 Дурхъаси жузлизиб сунечила ишкьяйда белкІунси: „ХІера, Нуни ХІечив гьалав Дила вакил урхьулра, илини ХІед гьалаб гьунира хІядурбируси“. 28 Нуни хІушази бурулра, адамтала кьамлизив цалра ЯхІъячив чевяхІсилизи халареси агара. Аммаки Аллагьла Низам-зегъала дунъяличив виштІасира иличив чевяхІси сай». 29 ЯхІъяни дурути дакьибти лебил халкьли, хІекь бурчантанира балли, ЯхІъязи саби базахъили, Аллагьла баркьудлуми дархьти диъни марбариб. 30 Амма фарисейтанира Низамла гІялимтанира Аллагьли хъарбарибси чехІесили, ЯхІъязи саби базахъес кьабулхІебикиб.
31 ИлхІели ГІисани хьарбаиб: «Нушала заманала адамти Нуни чичил цугбуциша? Илди чичи мешулив? 32 Илди мешути саби майдайчи кабиибти ва цабехІлизи-цабехІ ишкьяйда вявбикІути дурхІначи: „Нушани сяхІбатла макьам бяхъилихьалли, хІушани делхъ хІедарра, нушани марайси макьам бяхъилихьалли, хІуша дисихІедиирая“. 33 ЯхІъя вакІиб, ил я кьацІли хІевкун, я чягъирли хІевжиб, амма хІуша илис „Илизиб жинд леб!“ – или дикІулрая. 34 Инсаниятла Урши вакІиб. Ил укра укун, ужра ужиб – хІуша биалли дикІулрая: „ХІердикІеная, хІекь бурчантала ва бунагькартала вархкья, канихъус ва держла тІагьа – Ит сай!“ 35 Амма Аллагьла пасихІдеш лебилра илала дурхІнани марбирули саби».
Хьунул адамли бизили тІембикІуси гІявадешли ГІисала кьяшми дакиб
36 Ца пулан фарисейли ГІиса сунечил вархли кьацІли укахъес живариб. Ил фарисейла хъайгІи ацІили, кьумурла мякьла кайиб. 37 Ил замана шагьарлизир хІеррируси, бунагькар сарливан ралуси ца хьунул адам, ГІиса ил фарисейличив хІерейс укес вакІили левни багьурли, тІемла гІявадешличилси хъабара хили, ила ракІиб. 38 ГІеларадли гъамриубли, рисули каризурхІели, ГІисала кьяшмачи каркути сунела нургъбира чурмачил душкили, байра рикІули, гІур гІявадешра чертІили, Илала кьяшми суркдиресряхІиб. 39 Ил чебаили, ГІиса сунечи живарибси фарисейлис гьанбикиб: «Нагагь Ит идбаг виалри, сунечи гачриркуси бунагькар адам риънира бали». 40 Амма ГІисани илизи иб: «Симон, Наб хІези бурес дигуси леб». Ил викІар: «Бура, дила МугІяллим».
ХІялалдатурти чеблумачила бурала
41 ГІисани иб: «Ца адамла лебли саби чеблалиубти кІел адам. Цаличибси чебла шударш динарла, цархІилличибси биалли – шуцІали динарла сабри. 42 Чеблуми ахъес хІебирухІели, илини илдала чеблуми хІялалдатур. Бура, гьари, илдазивад чидилла диги иличи имцІали бирара?» 43 Симонни жаваб бедиб: «Дила пикрили, сунес дахъал арц хІялалдатурсила имцІали бирар». ГІисани илизи иб: «ХІуни бархьли белгибарири». 44 Хьунул адамличи ласяхъили, Илини Симоннизи иб: «ХІуни иш хьунул адам чериулрив? Ну хІела хъули вакІира, хІуни наб кьяшми дирцахъес шин хІегири. Ишини биалли, сунела нургъбачил Дила кьяшми дирциб ва сунела чурма суркдариб. 45 ХІу набчи байхІейкунри, иш биалли, Ну иша ацІибхІейчирад рехІрихьили, гьаннара Дила кьяшмачи байрикІули лерал. 46 ХІуни Дила бекІ зайтун гІявадешли хІебакири, ишини биалли тІемла гІявадешличил Дила кьяшми булан дакиб. 47 Сен барибсил Нуни хІези бурис: ишала дахъал бунагьуни хасаркадатурти сари, илбагьандан ишала дигира цІакьти сари. Сунела бунагьуни камли хасардатурсила цархІилтачи дигира камли дирар». 48 ГІисани ил хьунул адамлизи иб: «ХІела бунагьуни хасаркадатурти сари». 49 ГІурилти гІяхІли чузи саби бикІутири: «Чи сайсира Иш бунагьунира далли хасардалтуси?» 50 Амма ГІисани хьунул адамлизи иб: «Аллагьличи хІела рирхнили сарри хІу рерцахъибси. Аррукьен паргъатли».
8ГІисани шагьуртикад гІяхІ хабар тІинтІбирули сай
1 Илала гІергъи камси замана арбякьунхІели, ГІиса Аллагьла Низам-зегъала дунъяличила бурули, шагьуртазира шимазира чедиверхур. Сунела вецІну кІира вакилра 2 вайти жиндразибадра излумазибадра сагъбарибти ца-чумал хьунул адамра Иличил бархли лебри. Илдала лугІилизиб лебри: сунезирад ГІисани верхІел жинд дураибси ва сунес Магдалина бихьибси Марияра, 3 Гьирадла халалгъуна буюрчили сайси Хузла хьунул ИгІяйнара, Сусаннара ва бахъал цархІилтира. Илдани чула лебдешлизибад ГІисара мутагІялимтира хІяжатти гьар секІайчил гІеббурцулри.
Хъубзарличила ва гьеличила бурала
4 Иличи декІар-декІарти шагьуртазибадли халкь башутири. Цагьачам, бахъал халкь цалабикибхІели, ГІисани илдас ца бурала буриб: 5 «Гье дегІес хъубзар дуравхъун. Илини делгІухІели цацадехІти гье гьунила дубла кадикиб. Илдазирад цацадехІти ганзкадариб, цархІилти биалли, дакІили арцанта дергун. 6 ЦархІилти гье – къаркъубарси ванзаличи кадикиб, чедакІиб, амма шин агни багьандан чедакІибти деръуб. 7 ЦархІилти занзубала урга кадикили, эркинни дерхъибти занзубани илди гІянддакІиб. 8 ЦархІилти биалли, тухъси ванзаличи кадикили, чедакІиб ва дегІунти гьеличиб даршнали имцІаси сабухъ гиб». Илди гъайра дурили, ГІисани иб: «Бакьес лихІби лерсини бакьаб!»
9 МутагІялимтани Илизи буралала мягІна сегъуна саби или хьарбиэскабииб. 10 Илини иб: «Аллагьла Низам-зегъала дунъяла анцІбукьуни дагьахъес хІушаб имкан гибси саби. ЦархІилтас буралабазир кавлан, илбагьандан илдани хІербикІули чехІебиу, лехІихъули хІебикьу. 11 Ил буралала мягІна ишгъуна саби: гье – илди Аллагьла гъай сари; 12 Гьунила дубла кадикибти ибси – илди гъайла бакьибти адамти саби; амма илбис бакІили, бакьибси гъай илдала уркІбазибад бигІи арбухибти адамти саби, илди бирххІеахъесра, хІеберцахъесра багьандан. 13 Къаркъубар ванзаличи кадикибти ибси – бакьибси гъай чули разидешличил кьабулбирути, амма чІумаси кабизалачебдеш агарти адамти саби, ил багьандан цакамси манзиллис илди динничи бирхарар, амма къияндеш чучи чебуркъибихІиб илдани гьандуцес хІебирар ибси саби. 14 Занзбази кадикибти гье ибси – илди чузи бурибси гъай бакьибти адамти саби; амма илдала гІямру аркьули сари, чула къайгъназира, арцлизира, гІямрула лазатуназира ахъили – илдала лугнира дикьхІедикьурли кавлули сари ибси саби. 15 Тухъси ванзаличи кадикибти ибси – бакьибси гъай чула хІялалси, умуси уркІилизиб бихІути, кабизалачебдешличибли чула сабухъ бурчути адамти саби ибси саби.
«ХІуша цархІилличи севан лехІдилзулраял пикридухъеная»
16 Алкахъунси шямличи чилилра вакъ чекахІебирхьу яра тахла уди кахІебирхьу, абицІутани шала чебиэсли, сунела мерличи кабирхьу. 17 ЯкьинхІебиубли калеси дигІянасира лебси ахІен, ашкархІебиубли, чеди дакІухІебухъеси секІалра лебси ахІен. 18 Гьари, хІуша цархІилличи севан лехІдилзулраял пикридухъеная. Сунела лебсилис гьатІира луга, сунела агарсилизибад биалли, лебгу или гьанбиркусира балли кебкайсу».
19 Гьачам ГІисачи нешра узбира бакІиб, амма чукурбикибти халкьла бахъдешли, Иличи гъамбиэс хІебиуб. 20 Илизи багьахъур: «ХІу чеэс дигули, ХІела нешра узбира кьакьалаб тІашли теб». 21 ГІисани илдази иб: «Дила нешра узбира – Аллагьла гъайличи лехІихъанти ва ил бузахъути адамти саби».
Урхьначиб бурям тІашаъни
22 Гьачам ГІиса Сунела мутагІялимтачил варх къаякъличи айиб ва илдази иб: «Даширая шарала итил дубличи детахъдулхъехІену». Илди гьайбиуб. 23 Къаякъ батбихьибхІели, ГІиса ускаун. Хапли шараличиб бурям бехІбихьиб ва къаякъ шинни бирцІесбяхІили, илди урехилизи бушиб. 24 МутагІялимтани гъамбиубли ГІиса чеваргъахъиб ва иб: «Арикар! Арикар! Нуша улхулирагу!» Илини, чеваргъили, дягІра рамчанира тІашдизахъур. Илди ряхІятдиуб ва лехІдеш чебихьун. 25 ГІисани мутагІялимтази иб: «ХІушала дирхни чинаба?» Илди уркІбухъи ва тамашакабиубли, цализи-ца бикІулри: «Сунени буюрикІули, дягІра шинра далли мутІигІдируси, иш чи саяра?»
Жиндралаиубсилизирад жиндри гьадяхъни
26 Илди Галилеяличи бяхІчили кабизурси Герасинлантала ванзаличи хьурабиуб. 27 ГІиса шарала дубличи дуравхъунхІели, Илис шагьарлизивадси сунези жиндри хьурадиубси адам къаршиикиб. Ил гьалавал палтар агарли вашулри ва хъайгІив ахІи хІябрала хъулразив хІерирулри. 28 Ил илдани инжитирули вахъхІи сайри. Някъбира кьяшмира рахажуначил дуцахъили вилгьули хьалли, жиндрани гьалакварибхІели, рахажунира къябкаили, ил вебшили чилра агарихІи арашусири. ГІисани жиндрази ил адамлизирад дурадухъахъес буюрбариб. ГІиса чеили, вявра или, Илала гьалав кьукьмусикиб ва ахъси тІамаличил иб: «ГІиса, ЧевяхІси Аллагьла Урши, набзибад хІед се саби гІягІниси? ХІези нуни тиладибирулра инжитхІерахъес!» 30 ГІисани илизи хьарбаиб: «ХІед чи бикІара?» Илини жаваб бедиб: «ХІуреба». СенкІунал адамлизи дахъал жиндри хьурадиублири. 31 ГІисази жиндри тиладидухъун: «Нушази лутІи агарси хандакьлизи дукьеная майкІудгу» – или.
Цурмала хІенкь
32 Илаб, дубурличиб, гІяйкабикІули цурмала халаси хІенкь лебри. Жиндрани ГІисази ихди цурмази хьурадиахъес пурбанбарагу – или, тиладибариб. Илини ихтияр бедиб. 33 Адамлизирад дурадухъи жиндри цурмази духІнадерхур, амма лебил хІенкь шарала ахъси дубличибад шиннизи тІяхІкабухъун ва алхун. 34 Бетаурси анцІбукь чебаили, цурмала хІенкьулабани шагьарлизиб ва алавчарти мераначиб халкьлизи буриб. 35 Биубси чебаэс халкь чукурбиркесбяхІиб. ГІисачи бакІибхІели, палтарра чекагьурли Илала гьала кайибси, духули гъайикІуси адам чеили, илди урухбиуб. 36 Илизирад жиндри дурайули чебаибтани ГІисани ил секьяйда сагъварибал илдази бурутири. 37 Герасинна мерличибти лебилра халкь бахъ дебали урухбиубли, ГІисази тиладибухъун, чула мер-муса дархьдатурли арукьяхъес. Ил къаякъличи ацІиб ва чарухъун. 38 Сунезирад ГІисани жиндри дураибси адам Илизи сайра вархли арукахъес тиладиухъун. Амма ГІисани ил гІелавяхІ чарвариб, или: 39 «ХІела хъайгІи чариину, Аллагьли хІед барибсиличила халкьлизи бура». Ил адам чариуб ва сунес ГІисани барибси чебяхІси гІяхІличила лебилра шагьарлантази бурескайиб.
Яирла рурси мицІиррарни ва някъ гъамбарили хьунул адам сагъриахъни
40 ГІиса Галилеялизи чариубхІели, Иличил гьунибаэс бахъал халкь бакІиб, сенкІун лебилра Иличи хІерлири. 41 Тяп ил замана Иличи киласала бекІ сайси, сунес Яир бикІуси адам вакІиб ва, Илала гьалав кьукьмусра икили, Илизи сунела хъайгІи ацІахъес тиладиухъун, 42 сенкІун илала, вецІну кІира дуслацад гІямрула, цайли-ца лерси рурси рубкІулри. ГІиса иличил ватихьиб; бахъал халкьли Ил алавкавцили гъяжвариб. 43 Ца хьунул адам вецІну кІира дус хІи дашнила изай руцилри. Илини сунела лебилра лебдеш тухтуртас харжбарили хьалли, ил чилилра сагърарес хІебиуб. 44 ГІеларадли гъамриубли, ил ГІисала пяляшла дубличи гачрикиб. Илмадан илала хІи тІашдизур. 45 ГІисани хьарбаиб: «Набчи чи гачикиба?» Амма лебилра гачхІедикира или хъяма биркьулри. ИлхІели Петрли иб: «Арикар, ХІукІун чукурбикибти халкьли алавкавцили гъяжварилри». 46 Амма ГІисани гІурра иб: «Юх, Набчи чирил гачикиб. СенкІун Набзибад цІакь дурабухънира балли гьанаур». 47 ИлхІели, дигІянрикили калес имканхІебикІни багьурли, гьала дурарухъи ва кьукьмусра рикили, хьунул адамли се сабабли Иличи гачрикибал ва секьяйда илмадан сари сагъриубал лебилра халкьла гьалаб буриб. 48 ГІисани илизи иб: «ХІу, Дила рурси, хІела рирхнили саррину сагъриахъубси, паргъатли аррукьен».
49 ГІисани илди гъай дурили бекІхІейубли левалли, киласала бекІла юртлавад вакІибси ца адамли иб: «ХІела рурси ребкІиб. Гьанна МугІяллимлис бекІмахмалхъад». 50 Илди гъай дакьили, ГІисани илизи иб: «УрухмакІуд. ЧІянкІли вирхен, рурси сагъкарирар». 51 Юртла ухІна айцІухІели, Илини, Петрра, ЯхІъяра, Якьубра, рурсила неш-дудешра ахІенти, сунечил бакІахъес хІебатур. 52 Юртлабти лебилра ребкІибсила чебкад бисулри, агьибикІулри. ГІисани илдази иб: «Дисмадисудая, рурси ребкІили ахІенну, русаи сари». 53 Рурси ребкІни балули, Иличи лебилра дукарбяхІиб. 54 Амма ГІисани, илала някъра буцили, тІамадариб: «Рурси, аризи!» 55 Ил мицІиркариуб ва харчризурли аризур. ГІисани бегІтази рурси кьацІли рахахъес буриб. 56 Рурсила бегІти тамашакабиуб. ГІисани илдази бетаурсиличила чизилра хІебурахъес хъарбариб.
9ВягІза бирахъес ва адамти сагъбирахъес вецІну кІира бархьни
1 ГІисани вецІну кІиралра вакил тІалаббарили, адамтазирад лерилра жиндри дурайахъес ва излумазибад илди сагъбирахъес ари-цІакь дедиб. 2 Илини илди Аллагьла Низам-зегъала дунъяличила халкьлизи бурахъесра, излумазибад адамти сагъбирахъесра бархьиб. 3 Илдази иб: «АрхІяли дурадулхъухІели селра камайсидая: я тІерхьа, я тавра, я кьацІ, я арц, я дарс чегьес кІидехІэсти палтар. 4 Чидил юртлизи адацІадалра, ардукьеси замана сабаайчи илар каленая. 5 Нагагьла чинар-биалра хІуша хьурахІедарадалли, ил шагьарлизирад аркьухІели, хІушани чучи се хІерлил багьахъес багьандан, хІушала кьяшмачи илар чеакунти хясара далли пяхІдарая». 6 МутагІялимти арбякьун ва, гьар мерлаб ГІяхІ хабарра бурули, зягІиптира сагъбирули, шимазибад чедиберхур.
ГІиса улгнили Гьирад вачаирхахъули сай
7 Лерилра илди секІайчила бакьили, мер-мусала халал бекІ Гьирад вачавархиб, сенкІун цацабехІти бикІулри: «ЯхІъя мицІиркайубли сай», 8 цархІилти биалли, «ЯхІъя вакІили сай», хІябэстира – «Гьалабла жявси заманала идбагуназивад чидил-саял ца идбаг мицІириубли сай». 9 Амма Гьирадли иб: «Нуни ЯхІъяла бекІ чеббяхъяхъирагу, чи сайсира сунечила набзи ил хабар бакьахъибси?» Илис ГІиса чеэс дигулиахъиб.
Шел азир кьацІли бахни
10 ЧарбиубхІели, вакилтани бякьунихІир лерилра чули дарибтачила ГІисази буриб. Ил, сунечил бархли илдира арбукили, Сай мутагІялимтачил илав цайухъесиэси, Вифсаида бикІуси шагьарличи гъамихІибси адамти агарси мерличи арякьун. 11 Амма иличила багьурли, бахъал халкь Илис гІелабад арбякьун. Илини илди разили кьабулбариб ва илдази Аллагьла Низам-зегъала дунъяличила хабуртира дурули, зягІипкардеш лерти сагъбирули, калун. 12 БархІехъла замана гъамбиубхІели, вецІну кІира вакил Иличи дугьабизур: «Ишди халкь чус хьурабиэси мерра, сегъуна-биалра беркалара баргахъес алавчарти шимази бархьагу, сенкІун иш адам хІерхІейруси мер сабину». 13 ГІисани илдази иб: «ХІушани бахеная». Илдани иб: «Нушала лерал-лерти шел кьацІра, кІел бялихъра сарну, хІебиалли, ардякьи лебил халкьлис даэстицад берклуми асалли ахІенси?» 14 Илаб шел азирцад адам лебри. ГІисани Сунела мутагІялимтази иб: «ХІушани илди гьар кьукьялизиб шуцІали адам биэсли бутІили кабатирая». 15 Ил викІуси барили, лебилра кабиахъиб. 16 ГІур касили шел кьацІра кІел бялихъра, ГІисани, закибяхІ хІеръили, баркатладарнила балгара белчІи, бутІнаддариб ва илабти адамтас дутІахъес Сунела мутагІялимтази дедиб. 17 Лебилра букули белкъун; калунти бутІнани вецІну кІира чІап дицІахъиб.
Петрли ГІиса МасихІ сайливан кьабулбирули сай
18 Цагьачам, ГІисани, сайцун кайили балга бируйхІиб, чебакІибти Сунела мутагІялимтази хьарбаиб: «Чи сай бикІули Наб адамти?» 19 Илдани жаваб бедиб: «ЦабехІ ХІу – Шизиб бизахъан ЯхІъя сай, цархІилти – Илияс идбаг сай, цацабехІти биалли, ит вебкІибихІивад айзурси, жяв заманала идбагуназивад ца сай бикІули саби». 20 Илини хьарбаиб: «ХІушала пикрили, Ну чи сайра?» Петрли жаваб бедиб: «ХІу – Аллагьла МасихІ сайри».
ГІисани Сунела ажайчила гьалахили бурни
21 Амма ГІисани, чизилра хІебурахъес чІумали хъарбарили, 22 илизи иб: «Инсаниятла Уршиличи дахъал къиянти чевкъар. Киласала хала тямадабани, хала кашишунани, Низамла гІялимтани Ил бекІлилра мучлахІейру ва каршу. Амма хІябэсил бархІи Ил мицІирирар».
ГІямру сен-сен детахъахъес ва мяхІкамдарес вирарал
23 ГІур ГІисани, лебтачилра дугьайзурли, иб: «Сунени сунела жан кадихьили, Набчил варх вакІес дигуси левиалли, ил Наб гІелавад вакІаб ва гьарилли сунечи чебуркъибси дехра бихаб – сай наб гІелавад вашес кьасбарибхІели. 24 Сунела гІямру дерцахъес дигусини илди детихъахъу. Амма Ну багьандан сунела жайзивад ухъунсини биалли, илди уцахъу. 25 Лебил дунъя сунела бетааллира, адамлис се гІяхІдеша, эгер сунени сай заявиралли яра каршалли? 26 Набзивадра Дила девлизивадра чи уруз-гІелумиаллира, Сунела, Дудешла ва Аллагьла дурхъати малаикунала чебяхІдешла рурхІнилизив вакІибхІели, илизивад Инсаниятла Уршира уруз-гІелумирар. 27 ХІекьдеш бурулра, Ишаб тІаштазибад цацабехІли бебкІала хІял багьес гьалабал Аллагьла Низамла-зегъала дунъя чебиу».
28 Илди дурибхІейчирад гехІел бархІи ардякьунхІели, Сунечил бархли арбукили Петрра, ЯхІъяра, Якьубра сайра, ГІиса балга барес дубурличи арякьун. 29 УлгухІели, Илала дяхІла сипат хапли барсбиуб, палтарра дяхІиван цІубли лямцІдикІесдяхІиб. 30 Иличил кІел адам ихтилатбикІулри. Илди зубрала пархли-рявли шалабарибти ва Ярусалимлизиб ГІисас кьадарбирусиличила гъайбикІути Мусара Илиясра сабри. 32 Петрра илала бархкьябира цІакьли бусулри. ЧебаргъибхІели ГІисала асилдешла шалара, Илала мякьлаб тІашти кІел адамра чебаиб. 33 Илди ГІисачибад арбукьес балбизурхІели, Илизи Петрли иб: «Арикар, нушаб ишаб лебгІеб гІяхІил саби! Дашираягу, ишар хІябал чятир дирехІе, ца ХІед, ца Мусас, ца Илияслис». Петрли сай сейкІулилра балули ахІенри. 34 Илини ил бурухІели, багьарбиубли гъагулли, илди сунела дяхІцІили кІапІбариб. Саби хапли гъагуллиуб багьарбиубти мутагІялимти уркІбухъун. 35 Илдани гъагуллизибад тІама бакьиб: «Ил сай Дила черикІла Урши. Иличи лехІдилзеная!» 36 Ил тІама хІебикьанбиубмад, илдани сайцун ГІиса чеиб. ИлхІели чули чедаибтачила мутагІялимтани чизилра хІебуриб.
Жиндралаиубси дурхІя сагъварни
37 ГІергъила бархІи, саби дубурличибад чарбирухІели, ГІисас бахъал халкь гьунибаиб. 38 Илдазивад ца адамли вявбяхъиб: «МугІяллим! Нуни ХІези дила левси цайли-ца уршиличи хІеръахъес дебали тиладибирулра. Жиндри дяхІили, урши чІярикІесирхІяхъу, туми дуцили левил дянгкалзахъу, хьулухьма тІутІуикІахъу ва вахъхІи вархьхІелтули, гІязабуркІу. Нуни ХІела мутагІялимтазира уршилизирад жиндри дураахъес тиладибаррагу, илданира селра барес хІебиуб». 41 Илис жаваблис ГІисани иб: «Агь, ишди адамтала кабизалаагриличи ва бирхаудиагриличи хІеръаягу! Ну сецадхІи хІушачил варх виэс ва хІушани дирутачи Нуни гІурра сецадхІи сабурбарес вирусира? Гьари, хІела урши иша ка!» 42 Лявкьули левли урши жиндли, хІялбакІахъили, ванзаличи кайкахъиб. ГІисани жиндри дугІаиб ва сагъварили урши сунела дудешлизи ведиб. 43 Аллагьла ахъриличи лебил тамашабиуб. Сунени дирутачи тамашабирни чебаили, ГІисани мутагІялимтази иб: 44 «ХІушала лихІба бакьаб ва хъумра мартаб: Инсаниятла Урши адамтала някъбази ведлуга». 45 Илди гъайла мягІна илдани хІергъиб. Илди дигІянаси мягІна лебти гъай сарри, илбагьандан илдани ил багьесра хІебири. Амма Илизи чузи бурибсила мягІна се сабил хьарбаэсра илди урухкІулри.
46 Илаб саби мутагІялимтазивад чидил халасил белгибирули жал бетаур. 47 ГІисани, илдала уркІбазибси пикри багьурли, ахъуцили виштІаси дурхІя Сунела мякьла катур 48 ва илдази иб: «Ну багьандан иш дурхІя кьабулварибсини, Нура кьабулирулра. Ну кьабулварни, Ну иша Вархьибси кьабулварни саби. ХІушазивад бегІлара виштІал халасили вирар».
Чихъали бахъалу?
49 ГІисала гъайлис жаваблис ЯхІъяни иб: «НасихІятчи, нушани ХІела у гьанбушили, адамтазирад жиндри дурайуси ца адам чеира. Ил нушачил вархли вашхІешни багьандан, нушани илис къадагъабарира». 50 ГІисани илизи иб: «ХІушачи къаршили ахІенси, ил хІушагІевли сай, къадагъамабиридая».
51 Иш дунъяра батурли, Сай зубрачи айсуси замана чесабиули биъни багьандан, ГІиса Ярусалимлизи вяхІиуб. 52 Сунес гьалаб Илини Сунела кумекчиби бархьиб. Илис гІягІнити гьар секІал хІядурдарес багьандан илди самариялантала шилизи арбякьун. 53 Амма ГІиса Ярусалимлизи аркьуси виъни балули, шантани Ил хьурахІериб. 54 Ил чебиули, ГІисала мутагІялимти Якьублира ЯхІъянира иб: «Арикар, дигадли, нушани закибад цІа кабацІахъили, ихди талапбарахъес бурехІе?» 55 ГІисани, илдачи гІелавяхІ ласяхъили, къадагъабариб. 56 ГІур илди цархІил шилизи арбякьун.
57 Илдани чула архІя даимбариб ва гьуйчив къаршиикибси ца адамли ГІисази иб: «Арикар! ХІу чина аркьядлира, ну ХІечил вархли лявкьяс». 58 ГІисани илизи иб: «Гурднас тІярхъубира, арцантас пукьнира лер, амма Инсаниятла Уршилис бекІ кабихьесалра мер агара». 59 ЦархІиллизи биалли ГІисани иб: «Наб гІелавад ваши». ГІисачи дугьайзурли, ил тиладиухъун: «Дила Арикар, гьаланачи ну дила хъайгІи чариубли, дила дудеш хІяриихьахъес пурбанбара». 60 ГІисани илизи иб: «БебкІибти илабтани хІярибихьаб, хІуни арякьи, Аллагьла Низам-зегъала дунъяличила гІяхІ хабар бура». 61 ГІисази цархІиллира иб: «Арикар, нура ХІед гІелавад лявкьясну, гьаланачи дила хъайгІибтачи вякьи, гІяхІил каленая или бурахъес пурбанбара». 62 Илизи ГІисани иб: «Сунела някъбани дураз буцили гІергъи, гІур гІелавяхІ ласяхъили хІерикІуси чилра Аллагьла Низам-зегъала дунъяличи хьуликІес хІейрар».
10ВерхІцІану кІира мутагІялим булгахъес бархьили саби
1 Илала гІергъи Арикарли гІурра верхІцІану кІира мутагІялим чеббикІиб, кІи-кІили бутІиб ва Сай укьес кьасбарибти лерилра шагьуртазира шимазира сунес гьалаб бархьиб. 2 ГІисани илдази иб: «Диршес арши дахъли, бузести камлину, хІушани аршила вегІлизи гІурра аршикьянаби бархьахъес тиладибарая. 3 Дукьеная: Нуни хІуша буцІала хІенкьлизи мукьриван дурхьулрая. 4 Я тавра, я гавлаг, я дабруми камайсидая ва гьуйчиб чисалра салам малугадая. 5 Чила-биалра юртлизи адацІибхІели, хІушани гьаланачи „Иш юртлис балгундеш!“ – илира ая. 6 Эгер ил юртлизив балгундешличи лайикьси адам къаршиикалли, хІела балгунси салам илис бирар, амма илгъуна адам хІейалли, хІуни илис бедибси саламра хІечи гІелабяхІ чаркабирар. 7 ХІуша илдала лебсигъунси секІал букули, бужули, ил юртлизир каленая, сенкІун хІянчизарлис хІекь бедни – чебла саби. ХІуша хъали-хъайгІи мадашудая. 8 Эгер хІуша чидил-биалра шагьарлизи дакІибхІели, хІуша илар хьурадарадалли, хІушаб гибси секІалра букеная; 9 илдала изутира сагъбиреная ва илдази дикІеная: „Аллагьла Низам-зегъала дунъя хІушачи гъамбиубли саби!“ 10 Нагагьладан дякьунси шагьарлизир хьурахІерадалли, кьакьала дурадухъи, бурая: 11 „ХІушала шагьарлизир нушала кьяшмачи чеакунти хясара далли пяхІкадарили хІушаб далтулра. Амма Аллагьла Низам-зегъала дунъя сабиули биънира хІушани хъуммартидая“. 12 ХІушази бурулра, баягъи БархІи сабаибхІели, ил шагьарлисичиб Содомлис кункли бирар.
13 Балагьуни хІед, Хоразин шагьар! Балагьуни хІед, Вифсаида шагьар! Нуни хІушази чедаахъибтигъунти итди гІяламатла анцІбукьуни Тирлизирра Сидоннизирра чедаахъибти диаллири, сиркьнира чекагьурли, палдара чекьурли, илди жявлил Аллагьлис мукІурбикІи. 14 Кьиямала бархІи Тирлисра Сидоннисра хІушаблисичиб къулайли бирар. 15 ХІура, Капернаум, зубрачи ахъбурцури или гьанбиркулив? Юх, хІу жагьаннабла бухІна кабиахъури! 16 ХІушачи лехІилзан Набчи лехІилзанра сай. ХІуша кьабулхІейран, Ну кьабулхІейранра сай. Ну кьабулхІейруси Ну иша Вархьибсира кьабулхІейран сай».
17 ГІисани бархьибти верхІцІану кІира мутагІялим шаддешли бицІили чарбиуб. ГІисачи дугьабизурли, илди бикІулри: «Арикар! Нушани ХІела у гьанбушили, буюрбарибхІели, илбисунира далли нушачи лехІихъули сари!» 18 ГІисани илдази иб: «Закибад лямцІван кабиркуси илбис Нунира чебаира! 19 Чебиулраягу, Нуни хІушаб чІичІлуми ва гІякьрабти кьяшмачил ганздирахъесра, душманна лебил цІакьличир чедидиркахъесра хІушаб ари гира – хІушаб селра диргалара хІебулхъан. 20 Амма жиндри лехІихъниличи разидеш мабиридаяну, зубрачир хІушала уми делкІниличи разидеш барая».
ГІисани Дудеш чевяхІирули сай
21 Илмадан Дурхъати РухІли ГІисара харидешли вицІахъиб ва Илини иб: «Дудеш, зубралара ванзалара арила ВегІ! ГІякьлула бегІтазибадра духутазибадра дигІянбарибси секІал ХІуни гІядатла адамтасра биштІати дурхІначи мешутасра дакІубарни багьандан ХІези шукруикІулра! ГІе, ХІела гІяхІси кьасра илгъуна сабри! 22 Дила Дудешли Наб гьар секІал гиб. Дудешли ахІи, Урши чи саял чилилра хІебала. Сай Уршинира ва Сай гьаргиубсинира ахІи, Дудеш чи саял хІебала». 23 ГІур мутагІялимтачивяхІ шурухъи, ГІисани илдазицун иб: «ХІушани чедиути чунира чейути хІулби талихІчерти сари. 24 Набчи дирхаирая, хІушани чедиути чедаэс дигути, амма чехІедаибти, гІур, хІушани дикьути чулира дакьес дигути, амма хІедакьибти идбагунира пачнира бахъал саби».
УркІецІила вегІ самарияланничила бурала
25 Илав ГІисала хІялумцІес дигуси ца Низамла гІялимли, айзурли, Илизи хьарбаиб: «МугІяллим, даимти гІямру кьадардиахъес багьандан, нуни се барес гІягІниси?» 26 ГІисани илизи иб: «Низамлизиб иличила се бурилив? ХІуни илаб бучІуси се саби?» 27 Илини жаваб бедиб: «Ишаб белкІи саби: „УркІи-уркІилавад, лерил жанничилра лебил цІакьличилра, хІела лерил пикрумачилра таманни Аричи дигахъен, хІела Аллагь сайси. ХІечи гъамсиличира хІечи хІуван дигичевли вирен“». 28 ГІисани илизи иб: «ХІуни бархьли жаваб гири. Илкьяйда бирадли, хІед даимти гІямру дирар». 29 Амма Низамла гІялимли, сунела кабизахъес дигули, ГІисази иб: «Дила гъамси чи сая?» 30 ГІисани ишгъуна жаваб бедиб: «Ярусалимлизивад Ерихоннизи аркьуси ца адам къачагъуна уциб. Илала палтарра керасили, витили, вебкІес ветикахъиб, лайвакІили арбякьун. 31 Баягъи ил гьуникад аркьуси ца кашиш, ил адам чеили хьалли, илис икьалабарес тІашалра хІейзурли, гьунила итил шайчи арякьун. 32 Левитлира дурусли ил бариб: вяхъибси адам чеили, ил цархІил дубкаб викили арякьун. 33 Ил гьуникад аркьуси ца самарияланни, ил чеибхІели, ил язихъизур 34 ва иличи гъамиубли, илала дяхъурби, гьаланачи гІявадешлира чягъирлира дакили, дигьун, гІур сунела эмхІечи мурдаватурли карбансарайлизи киб ва илаб иличи хІерудибариб. 35 ГІергъила бархІи, сай арукьяйчи, илини карбансарайла хужаимлис кІел динар дедили, илизи иб: „Ишичи хІерудибирен. Рахли харжлис гибти даъхІедаалли, чариубхІели гІуррара лугас“». 36 ГІур ГІисани Низамла гІялимлизи иб: «ХІела пикрили, къачагъунази викибсилис илди хІяблизивад чидил гъамлив?» 37 Илини иб: «УркІецІила вегІ». ИлхІели ГІисани илизи иб: «Укьенну, хІунира илкьяйдали бирен».
Мариямра Марфара
38 АрхІя даимбарили, ГІиса сунела мутагІялимтачил ца шилизи вакІиб. Илав Ил Марфа бикІуси ца хьунул адамли хьуравариб. 39 Илала Мариям бикІуси рузи лерри. Ил Аричила кьяшмала гьала кариили, Илала гъайличи лехІихъулри. 40 Сари Марфа биалли гІяхІси беркала барили гІяхІяйс къуллукъбарес къайгъилизир сарри. ГІисачи гъамриубли, илини иб: «Арикар! Дила рузини лерилра хІянчи набчицун хъардарниличи ХІу тамашахІейрулрив? Илизи наб кумекбарахъес бурагу». 41 ГІисани илис жаваблис иб: «Агь, Марфа! Марфа! ХІу дахъал секІайчила къайгъназирри, 42 амма барес гІягІниси ца секІал саби. Мариямли сунес гІяхІси чеббикІили сари, илизибад ил чилилра кебра хІейсу».
11Секьяйда улгуси?
1 Гьачам ГІисани чинабрил бируси балга таманбарибхІели, ца мутагІялимли Илизи иб: «Арикар! Дулгахъес ХІуни нушара бурсидарабагу, ЯхІъяни сунела мутагІялимти бурсибариливан». 2 ГІисани илдази иб: «ДулгухІели, дикІеная:
„Дудеш! ХІела Ура даимал дурхъали бираб! ХІела Низам-зегъала дунъяра сабааб! 3 Гьар бархІилис гІягІниси кьацІра ХІуни нушаб га; 4 Нушала бунагьуни ХІуни хасардати, нушаб вай бирутачирад нушара черкадурхулрану; нуша гьанагарсиличи хьулмадирахъаба, бунагьлизира мадиркахъаба“».
«Тиладибарая, ва хІушаб гили бирар»
5 ГІисани буруси даимбариб: «Мисаллис биабну, хІушазивадли цала юлдаш левли сай. Ил юлдашличи байдугила замана арякьи, хІу илизи тиладиулхъулри: „Юлдаш, хІуни чеблалис хІябал кьацІ диха. 6 Гьанна набчи архІяличивад юлдаш вакІили сай, илис кабихьес селра агара“. 7 ГьатІи илини, унзара ахІебхьили, хІед жаваб лугав: „Ну паргъатли ватаба! Унзара гІекакІили, дурхІнира нура кайхьирану, гьанна айзурли, нуни хІед селра гес хІейрусра“. 8 Юлдаш виъни багьандан ил ахІейзесра ва кьацІ хІегесра асубирар, амма хІуни къайгъибарадли, ил алзан ва хІед дигуси луга. 9 Нуни хІушази бурулра: Тиладибиреная, хІушаб луга, умцІеная, хІушани бургидая, кьутІдирхъеная, хІушаб ибхьу. 10 СенкІун гьарилра тиладиикІусилис саби лугуси, умцІусини саби бургуси, кьутІдирхъусилис саби ибхьуси. 11 ХІушазив левара сунези уршили бялихъ тиладибарибхІели, бялихъла мерлаб илис чІичІала бедес виэси, яра уршили гидгари тиладибарибхІели, илис гІякьраб бедес виэси дудеш? 13 Эгер хІуша – гІясикар адамтани хІушала дурхІнази гІяхІси секІал гІебасахъес балули диадалли, гьайгьайра, Сунези тиладибикІутас Дурхъати РухІ дедес зубрачивси Дудешра гІелахІелзан».
Жиндла цІакьличилу яра Аллагьла кьудратличилу?
14 Гьачам ГІисани адамлизибад жинд дураиб. Ил адам тилхъавирахъуси жинд сабри. Жинд дурабухъунхІели, тилхъавси гъайикІескяхІиб. Халкь тамашакабиуб. 15 Илдазибад цацабехІти бикІулри: «Адамтазирад жиндри дурайахъес Итис цІакь жиндрала талхъан Белзибулли бедибси саби». 16 ЦархІилти биалли, ГІисала хІялумцІес кьасли, Илизибад зубрала гІяламатла анцІбукь тІалаббирулри. 17 ГІисани, илдала пикруми далули, иб: «Саби бухІнаб бутІибси пачалихъра агарбирар, цабалгундеш агарси хъалибаргра тІутІукабирар. 18 Эгер илбисра сунечи саби кІиуркІли биалли, илала пачалихъли секьяйда гьандуцеса? ХІуша биалли илбисуни адамтазирад дурайахъес Набзи цІакь Белзибулли саби гибси или дикІулрая. 19 Эгер Нуни жиндрала талхъа цІакьличил жиндри дурайули виасли, хІушала агьлули чила цІакьличил дурайулив? Илбагьандан хІушаб илди судьябилира биаб. 20 Эгер Нуни Аллагьли гибси кьудратличил жиндри дурайули виасли, илини Аллагьла Низам-зегъала дунъя бакІниличила бурули саби. 21 Эгер сунела юртлис цІакьси ва ярагъличилси адамли къараул бирули виалли, илхІели илала лебдешлис урехи хІебирар. 22 Аммаки иличи сунечив гьатІира цІакьси адам чевхъи, иличив чедиикалли, илхІели цІакьла вегІли ил увиубсилизирад лерилра сай хъарихъути ярагъра керису, сунес дигуливан илала лебдешлара вегІирар. 23 Набчил ахІенси – Набчи къаршиси сай. Набчил дарх дурчхІедурчусира – ил хІяздан харждиран сай.
24 Адамлизибад дурабухъунси жиндли, саби хьурабиэси мер баргес умцІули, чІянкІ авлахъ къяйцІбиру ва баргхІебаргили, сунези саби бикІар: „Гьари, дила гьалабла хъайгІи чаркабирус“. 25 ЧарбиубхІели, сунела гьалабла мер бушкили, ибгили баргили саби. 26 ИлхІели арбякьи, илини сунечир гьатІира вайти цархІилти верхІел жиндра сабра бакІили, ил мерла хьуракабиуб. Ва илди адамлизи кадицІур, илар дарх хІеркадирар, ил адамлис гьалабичибра жапали бирар».
ИрхІилибти саби бикьанти ва къелгІеббикибти
27 ГІисани илди гъай дурухІели, адамтазирадли ца хьунул адамли ахъси тІамаличил Илизи иб: «ТалихІчерси сари ХІу канилав халаваахъибси ва ХІези михъири берхъахъибси!» 28 ГІисани жаваб бедиб: «ГьатІиралра талихІчебти саби чули Аллагьла гъай дикьути ва илини бурибси бирути».
Юнна гІяламат
29 ГІиса-алав гьачамичиб-гьачам бахъал халкь цалабиркулри. ГІисани илдачи дугьайзурли, иб: «ХІябра вайбухъбиубси наслу бетаурли леб! Илисра гІяламатла лишан гІягІнили балан, амма илдас Юн идбагла гІяламат ахІенси, цархІил сегъуналра гІяламат бирхІебирар. 30 Ниневияла халкьлис Юн гІяламат ветаурливан, илкьяйдали гьаннала наслулис Инсаниятла Уршира илгъуна лишанни ветарар. 31 Югла шайчиб хІербирантала пача (хьунул адам) Кьиямала бархІи ишхІелла наслуличи къаршили рирар ва илди гІяйиблабиру. Ил Сулайба пасихІси гъайличи лехІахъес дунъяла дубларад ракІибси сарри. ХІушачил вархси Сулайбайчив имцІали чевяхІси сай! 32 Кьиямала бархІи Ниневияла халкьра, ишхІелла наслуличи къаршили бирар ва илди гІяйиблабиру. Юнни барибси вягІза бакьили, илди чула бунагьличи пашманбиуб ва Аллагьличи дугьабизур. ХІушачил вархси Юнничив имцІали чевяхІси сай!
Чархла чирагъ
33 Алкахъунси чирагъ чилилра дигІянси мерла яра вакъла уди кахІебирхьуну, ила абицІутани шала чебиэси кьасиличи кабирхьу. 34 ХІулби – чархла чиргъми сари. Эгер хІулби ара-сагъли диалли, лебил хІела чархра шалали бицІибсиван бирар. Эгер хІулби вайдиубли диалли, чархра цІябли бирар. 35 Вари, хІушала бухІнабси шала цІябдешличи шурхІебухъахъес хІерудибарая! 36 Илкьяйдаличил, эгер хІу шалали вицІили виадли, ва, хІезиб селра цІябсира агара биалли, хІу тяп шалали ухуси чирагъли шалаварибсиван, хІела лебил чархра шалали бирар».
37 ГІисала гъай тамандиубмадан, ца фарисейли Ил сунечи вахес живариб. ГІиса хъули ацІиб, кьумурла мякьла кайиб. 38 Укес вехІихьайчи ГІисани някъби хІедирцни чебаили, фарисей дебали тамашаиуб. 39 Амма Арикарли илизи иб: «ХІера хІушани, фарисейтанира, хІушала халдуртала чедилацун сабгу ицуси, амма духІнарадли хІуша лерилра кьиркьирдешлира гьимикардешлира дицІилрая. 40 Абдулти! Дурала шали барибсини ахІену, гьатІи, бухІналара барибси? 41 Кьямларти ва халдарларти мискинтас дедадалли – хІушала гьар секІал умукадирар!
Фарисейтас балагь-кьадар
42 Балагь-кьадар хІушаб, фарисейти! Шумерилара, хъалталара, гьар журала духълумалара вецІал бутІала ца бутІа Аллагьлис закатли лугухІели. ХІушани илра бирули, Аллагьла дигиличилара судличилара хъумхІертес гІягІнисири. ХІушани ца бирухІели, итилра хъумхІертес чебсири. 43 Киласуназир гьаларти мерани дуцесра, майдайчи чукурбиубти халкь хІушази хІурматличил саламбикІахъесра дигахъни багьандан, фарисейти, хІушачи балагь-кьадар чевкъар. 44 ХІушаб балагь-кьадар! ХІуша, хІясибалра хІерили адамтани ганзкадирути, цІелда агарти хІябригъунти саррая».
45 Илис жаваблис Низамла гІялимтазивад цали ГІисази иб: «МугІяллим, илдигъунти гъайличил ХІуни нушаб хІейгибилзахъулригу». 46 ГІисани илдази иб: «ХІушабра балагь-кьадар, Низамла гІялимти! ХІушани икьалалис ца тІулалра вяшхІебарили, бихес хІейэсигъуна дех, цархІилтачи хъаркабирулраяну. 47 ХІушабра балагь-кьадар! ХІушани идбагунас цІелдуби калтІулрая. Илди хІушала дудешхъалани сабгу кабушибти! 48 ХІушала дудешхъала баркьуди гІеббурцули диъни хІушанира марбирулрая: хІушала бегІтани идбагуни кабуршули буили саби, хІушани биалли, идбагунас цІелдуби калтІулрая. 49 Илбагьандан сабгу гьатІи, Аллагьла пасихІси девлизиб бурибси: „Нуни итдачи идбагуни ва вакилти бурхьис. Илдани цабехІ кабуршу, цархІилти биалли дугІиу. 50 Илбагьандан иш дунъя акІубхІейчирадли кертІибти лебилра идбагунала хІила жавабкардешра иш наслуличир дирар: 51 Гьабилла хІиличирад дехІдихьили, Аллагьла хъалила кьурбанбарибси кабирхьуси дурхъаси мерлара ургав Закария кавшибхІейчи бикайчи“. Нуни хІушази бурулра: гьаннала кьамлис лерилра чеблуми ахъес чевкъар. 52 ХІушабра балагь-кьадар, Низамла гІялимти! Багьудила унзала умхьу касили, я хІуша духІна ахІедацІили, я абацІес дигути цархІилти абацІахъес хІебатни багьандан». 53 ГІиса арякьун. Илала гІергъи Низамла гІялимтира фарисейтира Иличи гІясибиубли, дахъал хІисаб-суалтачил Илис гІелабадкабирки. 54 Илала мухІлилабад сай гІяйиблаварес хьулчилибиэси гъай дурабикайчи илди хІерлири.
12ДигІянаси гьаргбиубли бирар
1 Азирти адамти чукурбикили, барцдешли цали-ца ганзкабирулри. ГІиса гьаланачи Сунела мутагІялимтачи дугьайзур: «Фарисейтала хамирдайзирад, цархІилгІебли буралли, кІибяхІяндешлизирад мяхІкамли диирая! 2 Чеди дакІухІебиэси селра уббихьибсира лебси ахІен, гІур гІячихъхІебиэси селра дигІянасира лебси ахІен. 3 ХІушани цІябихІиб бурибсира берхІили шалалиуб бикьидая. ГІямзилаб хІушани шивкІивбарибсира, хъулчрачибад бакьаябушили балахъа.
Чизивад урухкІуси?
4 Дила юлдашуни, хІушази бурулра: чули чарх кабушес бирули, гьатІи селра барес хІебирутагІир урухмакІудая. 5 ХІуша чигІир урухкІес гІягІнитирал Нуни хІушази бурис: чарх кабушили гІергъи, ил жагьаннабла цІализи бархьесра вируси кьудратла ВегІлигІир урухкІеная. Ну марли викІулра, хІуша илигІир урухкІеная. 6 Шел чяка кІел къарапуллис ахІену гьатІи дирцути? Амма Аллагьли илдазибад цалра хъумхІерту. 7 ХІушала бургачирти лерил гъезра далли цацали дейгІунти сари. Лерилра чякналайчиб хІушала багьа дурхъасину, урухмайрудая!
8 Нуни хІушази бурулра, халкьла гьалав дакІу-гьаргли Ну чили кьабулварасра, Аллагьла малаикунала гьалав Инсаниятла Уршили ил сайра кьабулиру. 9 Адамтала гьалав Ну чили кьабулхІерасра, Аллагьла малаикунала гьалав Инсаниятла Уршили сайра кьабулхІейру. 10 Инсаниятла Уршиличила вайси бурибсиличивад чевверхес асубирар. Амма ЧеряхІти РухІ далтІусилис чевверхни хІебирар. 11 ХІуша киласабази кили хала хІякимталара арила бегІталара гьала тІашдатурхІели, хІушала гъай кабизахъес се буришара или шишимайзира мадиркудая. 12 СенкІун хІушани бурес гІягІниси Дурхъати РухІли хІушаб гІеббуру».
Давлачевла мехІурдешличила бурала
13 Илабти халкьла кьукьялизивад цали ГІисази иб: «МугІяллим! Дудешла калунси мас набчил бутІахъес узизи бурагу». 14 ГІисани илизи иб: «Бура, гьари, ХІушаб суд барахъес яра хІушала гъай-мез бекІдирахъес Набчи чили хъарбарибси?» 15 ГІур лебтачилра дугьайзурли, Илини иб: «Вари, адамла гІямру, сунела гьар секІал имцІадухъарицад лерли диалра, давлали ахІенну белгидирути, тамяхІкардешлизирад хІуша мяхІкамли диирая». 16 ГІисани илдас ишгъуна буралара буриб: «Ца давлачев адамла хъуми гІяхІил дерхъили дакІили сари. 17 Ил сай ухІнав пикриухъун: „Нуни се барасли гІяхІсира? ДакІибти ризкьи какьеси мералра агарагу“. 18 ва илхІели иб: „Гьари, дила ризкьи калкьути усурби дехъубли, урасили, лерил ризкьилисра цархІил маслисра даарицад сагати, халати дирис, ила лерилра кадирхьис. 19 Илала гІергъи набзи ну викІус: ‘гьанна хІела дахъал дусмас баари давлара лебну, укули, ужули лигІматлизир гІямру деркІа!’“ 20 Амма илизи Аллагьли хьарбаиб: „Абдал! Ишдугил бакІили, хІела жан асалли, хІуни баргъибси мас чис биркура?“ 21 Аллагьличивли давлачевхІейрули, сунесцун давла бурчуси гьариллис ил бетарар».
«Къайгъназимадиркудая»
22 ГІисани сунела мутагІялимтази иб: «ХІера илбагьандан хІушази викІулра: жаннис беркайчилара, чархлис палтарличилара къайгъназимадиркудая. 23 СенкІун беркайчир жанра, палтарличиб чархра имцІали мягІничерти сари. 24 ХІеръая цІудара къянбачи: илдани я делгІули ахІен, я иршули ахІен. Илдала я хазнала хъулри, я усурби агара, амма Аллагьли илди далхули сай. Арцантачир хІуша сецадла дурхъатирал багьадалри! 25 Сунела къайгъиличирли сунела гІямру ца сягІятлалра духъяндиахъес хІушазивадли чили вирара?! 26 Эгер хІушани ил бегІлара биштІаси секІалалра барес хІедирули диадалли, цархІил секІлачила къайгънадиркьес селис гІягІниси?
Лилия вавначи хІердизирая
27 ХІеръая, гьари, лилия вавни секьяйда духъулил: илди я дузули ахІен, я чус палтар душули ахІен. Амма Нуни хІушази бурулра, сунела хабарла замана пача Сулайбанра валли, илдазибадли цалраван вегІиэс хІейуб. 28 ИшбархІи лебси, жягІял пичлаб цІали игуси кьар Аллагьли илкьяйда бегІбирули виалли, Илини хІуша, камли дирхаранти, гьатІиралра гІяхІил дегІдирура! 29 Илкьяйда хІушара се букутирая, се дужутирая или умцІра мамцІудая ва къайгъилизимадиркудая, 30 сенкІун иш дунъяличибти лебил аллагьагартала бекІлибиубсигъуна къайгъи тяп ил саби. Илди лерилра хІушаб гІягІнити диъни хІушала зубрачивси Дудешлира балуси сай.
«Аллагьла Низам-зегъала дунъя баргес умцІеная»
31 ХІуша Аллагьла Низам-зегъала дунъя баргес умцІеная, гІурилти лерилра хІушаб ИкІ Суненира луга. 32 УрухмакІуд, камси кьукья! Дудешла кьас – ХІушаб Низам-зегъала дунъя пешкешбарни саби. 33 ХІушала лебдеш бицили, мискинтас кумекбиреная, удхІевдути тавруми тІалабдарая, зубрачиб кахІеберхеси, сунечи хъулки гъамиэс хІейэси ва имсли хІебергеси давлара цалабирхъеная. 34 СенкІун давла лебихІиб сабну, хІушала уркІира бируси.
Дусмадусадая
35 Мурталра таманни хІядурли – палтарла чебкад вайлиу ирира бигьи, чиргъмира адалкахъи – диреная. 36 ХІуша, хужаим мекъличивад чариубли, кьутІдяхъибмадан илис унза абхьес хІерти къаравашуни кьяйда, хІядурли диреная. 37 ТалихІчебти саби, хъайгІи чариубси чула хужаимли, хІянчилизиахъили баргибти къаравашуни. ХІушази бархьли бурулра, ил хужаимли, къаравашла палтарра чегьурли, кьумурличи жибарили, илдас сунени къуллукъбиру. 38 ТалихІчебти саби, чула хужаим мурт чариалра, дигалли байдуги, дигалли шаладиркухІели виаб, хІядурли тІашли баргибти къаравашуни. 39 Багьурли диирая, нагагьладан сунечи хъулкни мурт лябкьянал юртла вегІли балалри, илини хъулки сунела юрт бигІяхъес хІелти. 40 Инсаниятла Урши хІушаб гьаналра агарси замана сайну лявкьуси, хІушара хІядурли диирая».
41 Петрли Илизи хьарбаиб: «Арикар, ХІуни ил бурала нушабцун бурибсив яра лебтасалра бурибсив?» 42 ГІисани илис жаваб бедиб: «Сунела лебилра къаравашуначи хІеруди бирахъес ва заманаличиб илди берк-бержличил гІеббурцахъес юртла вегІли катурси халал буюрчи сегъуна вирара. 43 ЧариубхІели хужаимли хІянчилизиахъили варгибси къаравашра талихІчевси сай. 44 ХІушази бархьли бурулра, хужаимли илгъуна къаравашличи сунела лебил давла-хазналичи хІерудибарахъесра хъарбиру. 45 Эгер ил къараваш сунези сай: „Дила хужаим жявли-декІар чархІейрар“ – викІули, цархІилти къаравашуни итули, укули ужули кепкайралли, 46 гьаналра агарси замана ил къаравашла хужаим лявкьян, ил иту ва сунечи лехІхІейхъантачи бирхауди агарти адамтачи ватиу. 47 Сунела хужаимла хІялра балули, иличи мутигІвакІес валалра хІелзуси халахар левгІев дебали танбихІлаиру. 48 Амма халахарли сай витес лайикьси баркьуди хІебагьурли бирули виалли, илис танбихІ камси бирар. Сунес дахъал дедибсилизибад, тІалабра халаси бирар. Сунечи халаси бирхауди бихьибсилизибад халати жавабкардешра тІалабдиру.
Юртлизиб декІарбикни ва челябкьлала суд
49 Ну иш дунъяличи цІа хили сайра вакІибси ва ил жявли пархбухъи дигулра! 50 Шизив визуливан, наб гІязабтазив вазес чеблира саби. Ил бетаайчи, ну дебали децІлизивра! 51 Ну иш дунъяличи даршудеш хили вакІибсира или гьанбиркулив? АхІенра, Ну вакІилра дунъяличи хІебалгундеш хили. 52 ИшхІейчибад, ца юртлаб шел леббиалли, илди декІарбиркур: хІябал кІиличи къаршили ва кІел хІябличи къаршили бирар. 53 Дудеш уршиличи, урши дудешличи къаршили бирар. Неш рурсиличи, рурси нешличи къаршили бирар. Хъубеш неш сунела уршила хьунуйчи, ил биалли хъубеш нешличи къаршили бирар».
54 ГІисани илди адамтазира иб: «ХІушани машрикьлизиб дакІубиубси гъагул чебаибхІели, илмадан дикІулра: „БусягІят ургьесбирхІур“ ва илкьяйда бирар. 55 Кьиблала шайчибад дягІ бухъунхІели, дикІулра: „Дебали ванабирар“ ва илкьяйда бирар. 56 КІибяхІянти! ХІушани ванзаличира зубрачира хІеръили, сегъуна аргъ бирарал бурес балули, гьанна сегъуна замана сабил бурес хІебалулрая?
57 ХІушаб чидил гІяхІсил белгибарес сен хІейрутирая? 58 Масала, хІела къаршикарра хІура судличи аркьухІели, ита детаайчи хІушани гьар секІайчила маслигІятбарес къайгъибарая. Ил хІебарадли, хІу илини судьячи арукили, илав туснакъкайрахъури. 59 ХІези марли викІулра, бегІла гІергъисигъуна къарапулличи бикайчи хІечибси лебилра чебла ахІехъили лебалцадхІи, хІу итадли дурахІелхъад».
13ГІяйибличи мукІурвакІи яра вебкІи
1 Ил замана Аллагьла хъули кьурбаннис делгьестира кили бякьунти галилеяланти Пилатли кабушниличила ва илдала хІи кьурбандарибти хІяйвантала хІилизи дархдикниличила ГІисази буриб. 2 ГІисани илдас жаваблис иб: «Итди галилеялантас илгъуна биубхІели, илди лебилра цархІилти галилеялантачиб имцІякь бунагькарти сабри или рахли хІушаб гьанбиркулив? 3 Юх, ахІен викІулра, Ну хІушази! Амма мукІурра дакІили, гІямру дарсхІедарадалли, хІуша лерилра итди кьяйда улхадая! 4 Яра итди, чучи Силоамла кІялгІя кабикили бебкІибтиван, хІушара Ярусалимла лебил халкьличиб итди гьатІиралра гІяйибкарти саби или дикІулрав? 5 АхІен викІулра Ну хІушази! Амма мукІурра дакІили, гІямру дарсхІедарадалли, хІуша лерилра итди кьяйда улхадая!»
Инжирла галгаличила бурала
6 ГІур ГІисани ишгъуна бурала буриб: «Ца адамла тІутІила анхълаб инжирла галга лебли саби. Ил вакІили, иличир цІедеш даргес умцІули хьалли, цалра баргили ахІен. 7 ИлхІели илини анхъчизи иб: „ХІера, хІябал дус иша вашули, инжирла иш галгаличир цІедеш даргес умцІули хьалли, хІедаргира. Бяхъили убаса. Мерра бурцахъули се бируси?“ 8 Амма анхъчини иб: „Хужаим, ца гьатІи дус батигу. Нуни алавчар ванзара буркъили, декра калкьас. 9 Белики, цІедеш гІур дусалра дакІес? ДакІхІедакІалли, гІур бяхъишину“».
ГІемсни дуцибси хьунул адам сут бархІи арарарни
10 Цагьачам сут бархІи ГІиса киласалав гІякьлума угьулри. 11 Илар рархьриэс хІерируси, къакъуй хьунул адам лерри: илизи жинд хьурабиубли, изай руцили, вецІну гехІра дус риублири. 12 Ил чераили, ГІисани ил Сунечи жирариб ва илизи иб: «ХІу хІела изайзирад сагъкариубри». 13 ГІисани иличи някъби чедуциб ва ил, рархькариубли, Аллагьлис дезарикІесряхІиб. 14 Ил сут бархІи сагърарни багьандан ГІисачи гьимукІибси киласала хала кашишли халкьличи дугьайзурли иб: «ХІянчи бирес чедаахъибти урегал бархІи сари. Сагъдирахъес хІуша сут бархІи ахІи, илди бурхІназир дашеная». 15 Амма Арикарли илис жаваб бедиб: «КІибяхІянти! ХІушазивадли гьариллира сут бархІи ахІену гьатІи, тІенилизибад арзили, унц яра эмхІе шинни бахес бикуси? 16 Гьанна вецІну гехІра дус Илбисли руцибси ишис, Ибрагьимла рурсилис, сут бархІи сагъриэс пайдахІебирулив, гьатІи?»
Къаршикартала кьабулагардеш
17 ГІисала илди гъайли лебилра Илала къаршикарти урузбиахъуб, лебил халкь биалли, Илини дирути гІяжаибдешунани разибариб.
Гьела кьякьличила ва хамирдайчила бурала
18 ГІур ГІисани, илдачи дугьайзурли, иб: «Аллагьла Низам-зегъала дунъя селичил цугбуцес вирара? Нуни ил селичил цугбуциша? 19 Гьари, хІера, адамли, касили гьела кьякь, сунела хъучи бегІи сай. Ил чебакІили, халабаили галгацад баибхІели, илала кьялубачир арцанта пукьнира далли дарили сари».
20 ГІисани гъай даимдарили, иб: «Аллагьла Низам-зегъала дунъя Нуни селичил цугбуциша? 21 Гьари, хІера: кьацІ берцІес багьандан хьунул адамли касили хІябал умцла декьлизи хамирданра кабихьили башунси лебил башни чеахъбиуб».
Кьакьати къапу гІекІибхІели
22 Ярусалимлизи гьуни буцили, шагьуртазира шимазира виули, ГІиса халкьлизи гІякьлума угьулри. 23 Ца адамли, Иличи дугьайзурли, иб: «Арикар, камтасцун берцес биркни марсив?» 24 ГІисани илизи иб: «Кьакьати унзаларад духІна адацІес къайгъибарая, амма, дирхаирая, илад абацІес бахъал балбизурли хьалли, бирхІебирар. 25 Хъа вегІли айзурли унза гІекакІалли, хІуша дурар кавладая ва, унзализи кьутІдикІули, дикІудая: „Хужаим, нушаб абхьагу!“ Илини хІушази иру: „Нуни хІуша чинарад дакІибти чихъали сарралра хІедаларая“. 26 ИлхІели хІуша Илизи дикІудая: „Нуша ХІечил дарх дукулира-дужулира калунрагу, ХІу нушази гІякьлумара угьади“. 27 Амма илини жаваб луга: „ХІушази бурулрагу, Нуни хІуша чинарад дакІибти, чихъали сарралра хІедаларая. Вайдеш биранти лерилра набчирадли ардукьеная!“ 28 Аллагьла Низам-зегъала дунъялизиб хІушани Ибрагьимра, ГІисакьра, Якьубра, цархІилти идбагунира чебаибхІели, дисидирудая ва цулба кьяржардикІудая, сепайда иларад хІуша дугІаили дирудая! 29 Магърибла ва машрикьла, хьанила ва кьиблала шайчибад бакІибти Аллагьла Низам-зегъала дунъялизиб лигІматла кьумурла мякьлаб цалабиркур. 30 БегІлара гІелабтили сабти, илди цаибтили бирар. Саби цаибтили сабти биалли, илди бегІлара гІергъитили бирар».
Гьирадлис ГІисала жаваб
31 ГІисачи ца-чумал фарисей бакІили, Илизи иб: «ХІед ишадли арукьес гІягІнибиркур. Гьирадлис ХІу кавшес дигули сай». 32 ГІисани илдази иб: «Дукьеная, ит гурдази бурая: „ишбархІира жягІялра жиндри гьадирхъули Ну узус, хІябэсил бархІи Дила хІянчи таманбирис“. 33 ИшбархІира, жягІялра, гІергъила бархІира Нуни Дила архІя даимбарес гІягІнибиркур, сенкІун идбаг Ярусалимлизив ахІи, цархІиллав кавшили виэс бируси анцІбукь ахІен.
Ярусалим! Ярусалим!
34 Агь, Ярусалим! Идбагунира кабуршуси, хІечи бархьибтира къаркъуба итули кабуркІуси, Ярусалим! ГІяргІянира сунела жибхІни дуклумау дурчуливан, хІела дурхІни бучес Нуни чуйнара кьасбарили хьалли, хІу кьабулхІебикири! 35 ХІера гьанна хІела юрт бацІкабухъи саби! Нуни хІушази бурулра: „Арикар багьандан Лявкьуси Аллагьли мубаракварибси сай!“ – или дикІуси замана сабаайчи, хІушани Ну чехІейура!»
14Сут бархІи инсанти сагъбирни
1 Цагьачам сут бархІи ГІиса фарисейтала бегІлара халалгъуна хІякимтазивад цаличи хІерикунничи вакІиб. Илини се бирул или адамти хІербикІулри. 2 ГІисачи дяхІ-дяхІли кайили, шиндикили зягІипси адам леври. 3 Низамла гІялимтачира фарисейтачира дугьайзурли, ГІисани хьарбаиб: «Сут бархІи сагъбирес асубирусив?» 4 Илдани жаваб хІегиб. ГІисани, зягІипсиличи гачикили, ил сагъвариб. Илдази биалли иб: «Нагагьладан хІушазивад чила-биалра урши яра унц сут бархІи къуюла бухІнакабикалли, хІушани илмадан ил дурахІейсидав гьатІи?» 6 Илдани ГІисала ил суаллисра жаваб гес хІебиуб.
Цаибти мерани чердикІни
7 Жибарибтани гІяхІти мерани даргес къайгъилизиб биъни чебаили, ГІисани илдас ца бурала буриб: 8 «ХІу мекъличи живарибхІели, хІу бегІлара хІурматла мерличи камайруд, сенкІун цархІил, хІечивра хІурматчевси адам живарили виэс асубирар. 9 ХІура итра сунечи жидарибси хужаимли хІези иру: „ХІела мерличи иш кайахъа, гьари“. ИлхІели хІед бегІлара вайсигъуна мерличи кайэс чевкъар. 10 ЖиварибхІели, хІу арякьи бегІла гІелабси мерличи кайи. ИлхІели хІу живарибсини, вакІили хІези викІар: „Юлдаш, хІу иша, ахъихІи кайи!“ ИлхІели цархІилтала гьалаб хІела хІурмат ахъбирар. 11 СенкІун сунени сай чевяхІируси увяхІварили вирар, сунени сай увяхІируси чевяхІварили вирар». 12 Сай живарибси фарисейлизи ГІисани иб: «Савли яра хІерейс букахъес гІяхІли жибирухІели, я юлдашуни, я узби, я тухумти, я давлачебти унруби жимабирид, сенкІун илдани хІура живарили, хІуша лебтанилра чебла чебкайхъидая. 13 ГІяхІли хурегличи жибирухІели, мискинтира, чулахъунира, балкІабира, сукъуртира жибирен. 14 ХІера, илхІели хІу харили виэс вируд: сенкІун илдани хІела гьалаб чула ламус бекІлил ахъес хІебирар ва илбагьандан хІялалси бебкІала агьлу мицІирбирухІели, хІед керира биур».
15 Илди гъай дакьили, гІяхІлазивад цали ГІисази иб: «ТалихІкар сай Аллагьла Низам-зегъала дунъялизиб сунес укесра ужесра кьадарбиубси адам!»
Халаси беркайчи жибарни ва жибарибти хІебакІни
16 ГІисани илис жаваблис ца бурала буриб: «Ца адамли сяхІбат барес кьасбарили, бахъал гІяхІли жибарили сай. 17 Кьумурла мякьла кабиэс замана баибхІели, „Гьар секІал жявлил хІядурлину, даширая“ – или, жибарибтази бурахъес сунела къараваш вархьили сай. 18 Лебилра гІяхІли вягІдалабиубтиван, „гІяйиб мабиридая, имкан агара“ – или, бикІесбяхІиб. Цаибилли иб: „Нуни хъу асили, ил чебаэс хІякьи гІямал хІебирарну, чевверхи“. 19 КІиибилли иб: „Нуни шел унц асили, илди пайдалати сарил ахтардидарес гІягІнилину, набчи гІяйиб мабирид“. 20 ХІябэсиллира иб: „Дила мекъ сабину, ну вакІес хІейрус“. 21 Къаравашли чариубли вакІили, иличила буриб. ИлхІели гІясивиубси хужаимли сунела къаравашлизи буюрбариб: „Укьенну, шагьарла лерил кьакьурбази алавиубли, иша лебил садакьачибира, чулахъунира, сукъуртира бучили ка“. 22 Къаравашли илизи иб: „Хужаим, хІуни хъарбарибси нуни барира, амма акьути мерани гІуррара лерал“. 23 ИлхІели хужаимли къаравашлизи иб: „Гьундурачибтира кьакьурбазибтира бучили, леблизилра бакІахъес гІяхІил тиладибара. Наб гІяхІлани хъали бицІахъес дигулра“. 24 ХІушази бурулра: Жибарили хІебакІибтазивад цалра гІур дила кьумурла мякьла кахІейрар!»
ГІисас гІелавад арукьнила багьа
25 ГІисачил барх башути бахъал адамти лебри. Илини гІелавяхІ ласяхъили, илдази иб: 26 «Набчи вашуси, ил сунела дудешличира, нешличира, хьунуйчира, дурхІначира, узбачира, рузбачира, сунела гІямруличираван ахІи, Набчи имцІали дигичевсили хІейалли, ил Дила мутагІялимли виэс вирхІейрар. 27 Чедуркъибтира чекахІейсуси, Наб гІелавадра хІешуси, илра Дила мутагІялимли виэс вирхІейрар. 28 Эгер хІушазивад чили-биалра кІялгІя белшес кьасбаралли, илини, гьар секІал къелгІердушес сунес сецад арц гІягІнидиркурал багьес багьандан, гьаланачи кайили, сунени дарес гІягІнити лерил харжани хІясибхІейрув, гьатІи? 29 Рахли илини илра хІебарили, хьулчи белшалли, илини сунела кІялгІя хъараахъес хІейрар. ГІур, илала баркьудиличиб лебилра дукаркабирхІур 30 ва илис гІелабадли бикІар: „Лушес вехІихьили, бируси таманбарес хІейубси адам ит сай!“ 31 ЦархІил пачачи къаршили дяви бехІбихьес кьасбарибси пачанира, гьаланачи сунечи къаршиси гъал азирла гІяскарличил, сунела лебси вецІал азирла гІяскар дявлизиахъес бирарал хІясиббарес гІягІнибиркур. 32 Рахли хІебиралли, даршудеш тиладибарахъес вакилти бурхьу. 33 Илкьяйда хІушара: эгер хІушала лебдешлизирад духъес хІейрадалли, хІуша Дила мутагІялимтили диэсра хІейрудая.
34 Зе – гІяхІти секІал сари, амма зелизибад зукьидеш бегъалли, зе селис багаладирара? 35 Илди я ванза, я гъягъя гІявадаресалра какьес хІейрар, касили лайдакІалли ахІенси! Бакьес лихІби лерсини бакьаб!»
15Бетахъибси мазачила бурала
1 ГІисачи лехІбизес цагьачам бахъал хІекь бурчантира цархІилти бунагькар агьлура бакІиб. 2 Фарисейтира Низамла гІялимтира, дебали гІясибиубли, бикІулри: «Итини бунагькарти кьабулбирули, илдачил варх укесра кайрули сай!» 3 ГІур ГІисани илдас ца бурала буриб: 4 «Масала, даршал маза лерси хІушазивадли цала, ца чебкабалкІи бетахъили саби. Ил сунела гІелар калунти урчІемцІанну урчІемра мазара авлахъличир датурли, илигІив умцІес архІякьяну, гьатІи? 5 БаргибхІели разииубли, ил сунела хъуцІрумачи гІелакахъили хъайгІи вакІили, юлдашунира унрубира бучили, илдази хІебурув: „Бетахъибси дила маза баргирану, набчил дарх хІушара разидиирая!“ 7 Бархьли бурулра, илкьяйда зубрачибра ца бунагьуни тавбадарибсиличи имцІали харидеш биру, тавбадарес хІяжатдеш агарти урчІемцІанну урчІемра гІябидличиван ахІи.
Бетахъибси арцличила бурала
8 Яра сунела вецІал къуруш лерли, ца бетахъалли, хьунул адам алкахъи чирагъра, хъалира лерил гІямзурбира душкили, ил баргес умцІхІемцІару, гьатІи? 9 Ил баргибхІели, сунела юлдашунира унраличибти хьунул адамтира цалабяхъили, илдази хІебурув: „Бетахъибси къуруш нуни баргилрану, набчил дарх разидиирая“. 10 Дирхаирая, бунагьуни тавбадарибси ца бунагькар багьандан Аллагьла малаикуна илгъуна разидеш биру».
ЧеввалкІунси уршиличилара, илала узиличилара, илдала дудешличилара бурала
11 ГІисани, гъай даимдарили, иб: «Ца адамла кІел урши лебри. 12 Дудешлизи виштІалгъунани иб: „Наб биркуси секІал га“. Илини лебдеш кІелра уршилис бутІиб. 13 Ца-кІел бархІила гІергъи виштІал урши, гьар секІалра дицили, арцра ардухили цархІил улкализи арякьи сай. Илав саяхъ гІямрулизи ахъили, ил лебилра лебдешлизивад ухъун. 14 Илини гьар секІал харждарили тамандиубхІели, ил улкализир цІакьти гаши дехІдихьили, илис дахъал агруми кьяраэсра чебуркъуб. 15 Ил арякьи, илав хІерируси минала ца адамличив узесвяхІиб. Илини ил цурми дихІяхъес авлахъличи вархьиб. 16 Сунес беркеси хІелугни багьандан, ил цурми далхути секІли дукесра валли хІядурлири. 17 БегІла гІергъира, ил пикриухъун: „Дила дудешличиб бузути бахъал адамтас белкъра белкъи имцІара бухъеси беркала камхІебири, ну биалли ишав гаша убкІулра. 18 Арякьи дудешлизи бурис: ‘Ну зубралара хІелара гьалав гІяйибла вегІ сайра. 19 Илбагьандан ну хІела урши сайра или викІес набзиб ихтияр агара, ну хІечив узахъесалра пурбанбара’“. 20 Илмаданал ил сунела дудешличи арякьун. Ил гьарахъли левалли чеили, дудешла дебали уркІецІидухъун ва дуцІли ветаили, хъябрусра викили, уршиличи байикун. 21 Уршили илизи иб: „Дудеш! Ну зубралара хІелара гьалав гІяйибла вегІ сайра. Илбагьандан ну хІела урши сайра или викІес набзиб ихтияр агара“. 22 Дудешли сунела къаравашунази иб: „Къалабали дукьенаяну, дегІлара гІяхІти палтар хили, илизи чегьахъая. Илала тІуйс тІулекара, кьяшмас дабрумира хая. 23 Кили цІерхьси къачара белгьеная; кадиили, шадлихъ бирехІе. 24 СенкІун дила иш урши вебкІилри – мицІиркайуб, ветахъилри – дакІуиуб“. Илдани сяхІбат бариб.
25 Халалгъуна урши ил замана авлахъличив сайри. ХъайгІи чарируси халалгъуна уршили далуйталара делхълара агурби дакьиб. 26 Чула къаравашуназивад цализи хьарбаиб: „Се бетаурлив?“ 27 Илини иб: „ХІела узи хъайгІи чариуб. Ит ара-сагъли чариънила хІурматлис хІела дудешли цІерхьси къачара белгьахъун“. 28 Ил гьимукІиб ва хъайгІира валли ахІецІеслибариб. Дуравхъунси дудешли илизи хъайгІи ацІахъес тиладибариб. 29 Амма илини дудешлис жаваб бедиб: „Ну хІед лагъ кьяйда узули, чум дус ардякьи диалра, нуни хІед ца гъайалра гІелабяхІ чархІебатурра. Амма юлдашуначил барх шадлихъ барахъес хІуни наб ца гІежалра гес лайикьхІебарири. 30 ХІела лебил масра шаддикь хьунрачил бергунси хІела урши вакІибхІели, цІерхьси къача ит уршилис белгьахъунри!“ 31 Дудешли илизи иб: „Дила урши! ХІу мурталра набчил варх сайри, дила лебдешра хІела саби. 32 Ит, хІела вебкІибси узи мицІиркайубли вакІниличи хІуни харидеш барес гІягІнисири“».
16Марли ахІенси буюрчичила бурала
1 ГІисани сунела мутагІялимтази ишгъуна гьатІи бурала буриб: «Ца давлачевси адамла левли сай сунела хІянчизартас бекІдеш дирахъес катурси буюрчи. Хужаимлизи багьахъурли саби, сунела буюрчили лебдеш пулкІуцІбирули или. 2 Хужаимли ил тІалабварили, иб: „ХІечила набчи дашути се хабурти сари? ХІуни барибси хІянчила баянти ха. ГьатІи хІу буюрчили виэс хІейруд“. 3 Илди гъайла гІергъи буюрчили, пикриухъи, сунези сунени иб: „Нуни се баришара? Хужаимли ну хІянчилавад дуракайулрагу. Ванза укъес гьанна дила цІакь агара, садакьалигІив вашесра – цІахли саби... 4 Се барес гІягІнисил нуни балас! Ну хІянчилизивад ухъунхІели, чили-биалра сунечи хъайгІи арукишагу“. 5 ГІур илини хужаимлис чеблалиубти адамти цалис гІергъи ца жибиресвяхІиб. Цаибиллизи хьарбаиб: „ХІечибси дила хужаимла сецадла чебла сабри?“ 6 Илини жаваб чарбатур: „Зайтун гІявадешла даршал чармала“. Буюрчили илизи иб: „Ма хІела чеблала кагъар, къалабали кайили, ‘ШуцІали’ – или, белкІен“. 7 ГІур цархІиллизира хьарбаиб: „ХІечибси чебла сецадла саби?“ Илини иб: „АнкІила даршал гавлаг“. Илизира иб: „Ма иш чеблала кагъар, ‘ГехІцІали’ – или, белкІен“. 8 Сунела хІиллакар буюрчи хужаимлира валли гапвариб, хІилла устадешличил барни багьандан. Марлира, гьаннала адамти, иман бухибтиван ахІи, цархІилтачилси чула бархбаслизиб имцІали сакІубти саби. 9 Нуни хІушази бурулра: иш дунъяличиб хІушаб гибсиличирли пайдаладиреная, гьалмагъуни имцІабиахъес багьандан. Ишабси лебдешлизирад духъунси сягІят даимси хъули хьурадирура. 10 Камси секІайзив марси, ил халасилизивра марли вирар. Камсилизив хІялалагарси халасилизивра хІялалли хІейрар. 11 Эгер хІуша дунъяла давла бихІяхъес игьдибарбихьес лайикьли хІейадалли, хІекьси секІал бихІяхъес хІушачи чили игьдибар бирхьув? 12 Нагагьладан цархІилла мас бихІяхъес хІушачи игьдибарбихьес асухІебирули гІергъи, хІушаб хІуша дегІси-декІар чили лугав? 13 Ца къаравашра цагьакІли кІел хужаимлис къуллукъли кайзес хІейрар: цаличи ил дигичевли вирар, цархІил биалли дигхІейгахъу; цалис марли вирар, цархІиллис биалли багиагарли вирар. ХІушанира кІилис – Аллагьлисра арцлисра къуллукъбирес хІейрудая!»
14 Арц дебали диганти фарисейти, ГІисала илди гъай дакьили, Иличиб дукарбяхІиб. 15 ГІисани илдази иб: «Халкьла гьалар хІушани хІялалталадирули хьалли, Аллагьли хІушала уркІбала хІял бала. Адамтани бегІлара кьиматласилизи буйгІуси, ил Аллагьлис бегІлара хІейгуси секІал саби. 16 ЯхІъя вакІес гьалабал Низамра лебсири, идбагунира бирутири. Илис гІергъи сабри Аллагьла Низам-зегъала дунъяличила хабар бурес ва лебтазилра ила абацІес къайгъибирахъес гІеббугьес бехІбихьибти. 17 Мусни-зубри пяхІли дуаллира, Низамлизиб хІярпла бутІалра бетхІейхъур.
Мурул-хьунул декІарбиркниличила
18 Сунела хьунуйзивад декІарикили, цархІил карируси, ил сунела хъалибарглис мардеш булъан сай. Муруйзирад декІаррикибсиличи хъайчикайрусира хъалибарглис мардеш булъан сай.
Давлачевличила ва мискин Лазарличила бурала
19 Муртрил давлачев адам леври. Ил пачналагъуна палтарра челгьули, даимси байрамличив кьяйда хІеркайрулри. 20 Левил дяхъурбани уцибси, сунес Лазар бикІуси ца садакьачира леври. Ил давлала вегІла къапула гьалав кайхьири. 21 Кьумурличир калунти кьацІла кесекуни лайдакІибхІели, сунес дикахъес хІерлири. ДуцІли дакІили хурани илала дяхъурбира ижулри. 22 ХІера, ил садакьачи вебкІиб. Малаикунани ил заки, Ибрагьимла мякьла арухиб. Давлала вегІра вебкІибхІели арухили хІяриихьиб. 23 Жагьаннаблизив, цІакьти гІязабтазивси илини хІеръибхІели, гьарахъихІиб Ибрагьимра илала мякьлав Лазарра чебаиб. 24 Ибрагьимличи дугьайзурли, илини вявъиб: „Ибрагьим-дудеш! Набчира уркІецІибарагу. ЦІала иш гІязаблизив дебали инжитлирану, шинни бемхІехъурси тІуйчил дила лезми шинкІабарахъесалра набчи Лазар вархьагу!“ 25 Амма Ибрагьимли илизи иб: „ХІуни, дила урши, гьандикахъа гьари, гІямрулизир хІед гІяхІдешуницун дирухІели, Лазарлис – лерилра вайдешуни кьадар диъни. Гьанна иш ишав лигІматлизив сай, хІу – гІязабтазив сайри. 26 Илала дурабад, чи-биалра ишадли хІушачи ветахъухъес кьасбаралли, ил барес виъхІейэси, хІушара нушара декІардируси, лутІи агарси хандакь леб“. 27 ИлхІели давлала вегІли иб: „ХІебиалли, дудеш, хІези тилади саби, хІуни Лазар дила дудешличи хъайгІи вархьа. 28 Итаб дила шел узи тебтину, илдира иш гІязабтала мерличи хІебикахъес къайгъибарая или чІумали бураб“. 29 Ибрагьимли илизи иб: „Итдала Мусара цархІилти идбагунира тебтину, илдани чузи дурутачи лехІбилзаб“. 30 Давлала вегІли илизи иб: „Юх, Ибрагьим-дудеш, бебкІибтазивад ца чи-биалра укьялри, илди чула бунагьуначи мукІурбикІи“. 31 Ибрагьимли иб: „Эгер Мусачи ва идбагуначи итди лехІхІебилзули биалли, бебкІибихІибад мицІирбиубтачира бирххІерар“».
17Бунагьличила, вирхниличила ва чеблаличила
1 ГІисани Сунела мутагІялимтази иб: «Инсан бунагьличи гьуцІирути дахъал секІал лер. Амма сай цархІилла бунагьла сабабчи сайсилис халаси балагь гІеббиур! 2 Илди гІядатла адамтазивадра биштІалтазивадра цализи сунени бунагь барахъниличиб, хъябличи шинкьала урхамра чекахъили, урхьнази лайвакІни гьалаб сабри. 3 Вари, мяхІкамли диирая! Эгер хІела узи хатІаикалли, илизи уркъубяхъя, мукІурвакІалли, чевкерхи. 4 Ил хІечил жаляхъили, ца бархІи верхІна хатІара икили, гІур шурухъи верхІна „гІяйибмабирид“ алли, иличивад чевкерхи».
5 Арикарлизи вакилтани иб: «Нушала дирхни имцІабиахъа!» 6 Арикарли илдази иб: «Эгер хІушазиб гьела кьякьцадалра дирхни леббиалли, хІушани ит инжирла галгализи „хІячмира айтІенну, хІу урхьулизи убатурли багьарбии“ адалра, ил хІушала гъайличи мутІигІбикІур.
7 Масала, хІушала хъу балцуси яра дуки вашуси ца къараваш левли сай. Гьари бура, ургубалавад чариубхІели, хІуни илизи ириду: „Къалабали вашину кьумурла мякьла кайи!“ 8 ХІуни или хІейридну, гьаланачи илизи ирид: „Укьенну хІядурбарили, иша наб беркала ха, ну укухІели къуллукъбара, гІур вякьи, хІура укен“. 9 Сунечи хъарси барибси къаравашлис баркалла икІару? 10 Илкьяйда хІушара: хІушачи хъарти дарибхІели, дикІеная: „Нуша гІядатла къаравашуни сарра. Лерилра нушани дарибтира, илди нушачи хъарти секІал сарри“».
ГІяхІбаркь балуси кьявгала изайзивси самариялан ва гІяхІбаркь хІебалути урчІемал
11 ГІиса Самариялара Галилеялара ургабси дазукад ватихьили, Ярусалимлизи вяхІиуб. 12 Гьачам ца шила дубла ветаибхІели, Илис кьявгала изай буцибти вецІал адам къаршибикиб. 13 Гьарахъ-гьарахъли тІашбизурли, илди ахъли вявбикІули, тиладибухъун: «ГІиса, Ахърила ВегІ, нушачи уркІецІибарагу!» 14 Илди чебаили, ГІисани иб: «Кашишуначи дукьеная, хІушачи итдани хІеркайруну». Илди гьуникад аркьуйхІиб сагъкабиуб. 15 Илдазивадли ца, сай сагъкайъни чебаили, ахъси тІамаличил Аллагь чевяхІирули, гІелавяхІ чариуб 16 ва ГІисала гьала ветаили, кьукьмусра викили, Илис баркаллаикІесвяхІиб. Ил Самариялизивадси адам сайри. 17 ИлхІели ГІисани илизи иб: «Изайзибад умубиубти вецІал ахІенрив, гьатІи? ЦархІилти урчІемал чинаба? 18 Аллагьлис баркаллала деза барес, цархІил миллатлан иш ца адам ахІи, цархІил чилра вакІхІекІибу?» 19 ГІисани илизи иб: «Айзину, арукьен. Вирхнили сайри хІу верцахъибси».
«Аллагьла Низам-зегъала дунъя мурт бирусив?»
20 Фарисейтани цагьачам ГІисази хьарбаиб: «Аллагьла Низам-зегъала дунъя мурт бирусив?» Илини иб: «Аллагьла Низам-зегъала дунъя хІулбани чебаэсли лябкьуси ахІен. 21 Я чилилра хІейру: „ХІердикІеная, иш Аллагьла Низам-зегъала дунъя бакІили леб!“ яра „ХІера ит!“ СенкІун Аллагьла Низам-зегъала дунъя гьанналаубал хІушала ургаб саби». 22 Сунела мутагІялимтази биалли ГІисани иб: «Инсаниятла Урши чеваэсси ца бархІилра бакІахъес хІуша иштяхІдиубси замана лябкьян. Амма хІушани Ил чехІейидая. 23 ХІушази адамти бикІар: „ХІера итав!“ яра „ХІера ишав!“ БекІлил къалабамадикІудая ва гІеларад дуцІмадикІудая. 24 Сай чариубси бархІи Инсаниятла Урши лебилра зак ца дублабад цархІил дубла бикайчи пархбухъи шалабируси лямцІгъунсили вирар! 25 Амма Илис гьаланачи дахъал къияндешунира, гьаннала наслула адамтани сай хІейгиварнира дяхІяэс чевкъар. 26 НухІ идбагла замана диубти Инсаниятла Уршила заманара дирар. 27 НухІ идбаг гамиличи ацІибси бархІи сабаэс гьалабра адамти букулира, бужулира, хьунрира кабирули, шерира башули калунти саби. ГІур шин чедидерхурли, гьар секІал гъаркькадарибти сари. 28 Тяп илкьяйда Лотла заманара биубси саби: адамти букулира, бужулира, дирцу-исулира, делгІулира, лушулира калунти саби. 29 Амма Содомлизивад Лот дуравхъунси бархІи зубразирад цІалара алтІлара заб дарили, илди лебилра къирбариб. 30 Илгъуна секІал бетарар Инсаниятла Урши дакІуиубси бархІира! 31 Сай ил бархІи хъалчличив къаршиикили, сунела ваяхІ хъулир калунси адам, илди касес уди камацІаб! Сай дурав къаршиикибси адамра гІелавяхІ чармайаб. 32 Лотла хьунуйчилара хъуммартидая! 33 Сунела жан дерцахъес къайгъилизивси, ил сунела жаннизивад улхъан, илизивад ухъунсини – даимти гІямрура дургу. 34 Нуни хІушази бархьли бурулра, ил дуги ца ухьалаб кІел бирар: ца арку, цархІил валта; 35 Ца шинкьалар ризкьи лукьути кІел хьунул адам бирар. Илдазирадли ца арку, цархІил ралта. [36 Хъучиб кІел бирар. Илдазивад ца арку, цархІил кавлан]». 37 Илизи мутагІялимтани хьарбаиб: «Арикар, лерилра илди секІал чинар детарутив?» ГІисани жаваб бедиб: «Алхунси лебихІир чІакни чукурдирар».
18Бунагькар судьяличила бурала
1 ГІисани мутагІялимтази, саби мурталра Аллагьлис булгес ва бекІлилра умутагархІебирес гІягІнили биъни аргъахъес багьандан, ишгъуна бурала буриб: 2 «Ца шагьарлизив я АллагьлигІив уруххІекІуси, я адамтазибад цІаххІебилзуси судья леври. 3 Ил шагьарлизир мурталра ил судьячи рашули, илизи „Бархьдеш кабизахъес наб икьалабарили, дила гІярза бекІличибушагу“ – или, тиладирикІуси ца гамъа хьунул адамра лерри. 4 Ил вахъхІи кьабулхІеркулира кали, гІур сунези сунени иб: „Ну я АллагьлигІив уруххІекІули, я халкьла гьалаб цІаххІебилзули виасра, 5 ит хьунул адам наб ретІили сари. Гьари, набчи гІур хІерашахъес ва инжитхІейэс багьандан, итала мурад бирис“». 6 Арикарли илдачи дугьайзурли, иб: «Ит хІярамзада судья сейкІулил хІушани бикьулраяв? 7 Марлира, Сунени чеббикІибти ва дугелира хІерелира Сунес булгути адамтас Аллагь икьала хІейэсара? Илини итдас Сунела кумек кьанхІебирахъугу, гьатІи? 8 Нуни хІушази бурулра, Илала хІукму къалабасили ва бархьсили бирар. Амма Сай вакІибхІели, Инсаниятла Уршили ванзаличир бирхни баргесара?»
Фарисейла ва хІекь бурчанна балга
9 Чули саби бунагьагартази халбирутас ва цархІилти лебтачилра гьимикартас ГІисани ишгъуна гьатІи буралара буриб: 10 «Балга барес Аллагьла хъули кІел адам бакІиб: ца – фарисей, цархІил – хІекь бурчан. 11 Фарисей тІашкайзурли, сунези сай ишкьяйда улгесвяхІиб: „Я дила Аллагь! ЦархІилти адамтачи: тамяхІкартачи, къалптачи, къехІбадешлизи ахъибтачи, ит хІекь бурчайчира валли, ну мешули хІейънилис ХІед баркалла биаб. 12 Ну ца жумягІли кІийна дубурцулра, нуни тІалаббарибсила вецІал бутІала ца бутІа закатлис бедлугулра“. 13 Тяйдили кайзурси хІекь бурчанни биалли, закибяхІ хІерэсалра хІейрулри. Ил, сунела михъирлизи хункІра бирхъули, викІулри: „Я Аллагь, ну бунагькарси виаслира, ХІуни набчи уркІецІи бара!“ 14 Нуни хІушази бурулра, фарисей ахІи, хІекь бурчан сунела балгара таманбарили, Аллагьла гьалав маркайубли сунела хъайгІи арякьун. СенкІун сунени сай халаиран, ил увяхІварили вирар, сунени сай увяхІируси чевяхІварили вирар».
«ДурхІни Набчи башахъес балтеная»
15 ГІиса гачикахъес, халкьли Иличи биштІати дурхІни бихулри. Ил чебаили, мутагІялимтани къадагъабирулри. 16 ГІисани дурхІни Сунечи жибарили, мутагІялимтази иб: «ДурхІни Набчи бакІахъес батирая, илдас диргаламадулхъадая. Аллагьла Низам-зегъала дунъя илдигъунтас саби кьадарси. 17 ХІушази бурулра, виштІаси дурхІяливан Аллагьла Низам-зегъала дунъя кьабулхІебарибсилис илала ухІна ацІес хІебиркур».
Даимти гІямру
18 Ца хІякимли ГІисази хьарбаиб: «ГІяхІси мугІяллим, даимти гІямру диахъес се баришал бурагу?» 19 ГІисани илизи иб: «ХІу Набзи „ГІяхІси“ или сен викІусири? ХІуни багьи, цайли ца Аллагь ахІи, цархІил чилра гІяхІси левси ахІен». 20 Илала амруби хІунира далулри: «Хъалибарглис мардеш мабулъад; инсан камаршид; хъулкидеш мадирид; къянати бикьридеш мадирид; хІела неш-дудешла хІурмат бирен». 21 Илини жаваб бедиб: «Нуни илди дурхІяхІейчирадал дузахъулра». 22 Ил бакьили, ГІисани илизи иб: «ХІела камси ца секІал леб: хІела лебилра лебсигъуна секІал бицану, мискинтас бутІа. ИлхІели зубрачибра хІела давла бирар. Илала гІергъи хІу Наб гІелавад вакІи». 23 Амма илди гъай дакьили, ил левгІевал марайиуб, сенкІун ил халаси давлала адам сайри.
24 Ил марайиъни чебаили, ГІисани илизи иб: «ХІерагу, давлала вегІлис Аллагьла Низам-зегъала дунъялизи ацІес сецад къияннил! 25 Давлачевсилис Аллагьла Низам-зегъала дунъялизи ацІесичиб, валрилис буребала тІярхъилабад бетацІес гьамадли бириб». 26 Ил бакьибтани ГІисази хьарбаиб: «Чи верцес вируси гьатІи?» 27 ГІисани илдас жаваб бедиб: «Адамтас ахърихІебикІуси Сай Аллагьли барес вирар». 28 Петрли Илизи иб: «ХІера нушала лебсигъунара бархькабатурли, нуша ХІед гІеларадли дакІира». 29 ГІисани илдази иб: «Нуни бархьли бурулра, Аллагьла Низам-зегъала дунъя багьандан сунени сай вегІси юрт, яра хьунул, яра узби, яра бегІти, яра дурхІни бархьбатурси гьарилли, 30 гьаннала манзиллизир хІекьли дахъал кайсу, гІурла манзиллизир биалли – даимти гІямрура кайсу».
Сунела бебкІаличила ГІисани гьалахили бурни
31 Сунела вецІну кІира мутагІялим ца шайчибяхІ букили, ГІисани илдази иб: «ХІера, гьанна нуша Ярусалимлизи аркьулра. Инсаниятла Уршиличила идбагунала жузази делкІунти лерилра илар маркадирар. 32 Илав ГІиса аллагьагартази ведлуга, илдани Иличир къугъни диру, Ил валтІа, Иличи тубикІар, 33 витра витили, гІур каршу. ХІябэсил бархІи Ил мицІиркайрар». 34 Амма бархтани селра хІергъиб. Илди гъайла мягІна илдас якьинхІебиуб ва ГІиса селичила гъайикІулил илдани багьес хІебиуб.
Сукъур сагъварни
35 ГІиса Ерихоннизи гъамиубхІели, гьунила дубла кайили, садакьа тиладибируси ца сукъур адам леври. 36 Сунела мякьлабад аркьути бахъал адамтала тІама бакьили, илини хьарбаиб: «Се бетаурлив?» 37 Илизи иб: «Лявкьуси Назаретлан ГІиса сай». 38 Илини вявъиб: «ГІиса, Даудла урши, набчи уркІецІибарагу!» 39 Гьалаб башути мутагІялимтас ил лехІахъахъес дигули хьалли, гьатІилра ахъси тІамара каили, вявикІесяхІиб: «Даудла Урши! Набчи уркІецІибарагу!» 40 ГІисани, тІашизурли, сукъур сунечи кахъес хъарбариб. Сукъур Сунечи кибхІели, ГІисани илизи хьарбаиб: 41 «ХІед се барили диги? ХІед дигуси се саби?» Илини жаваб бедиб: «Арикар, чебианиэс дигулра!» 42 ГІисани иб: «ХІу чебианкайруд! ХІела вирхнили хІу сагъкайахъубри». 43 Сукъур илмадан чебианкайуб ва, Аллагьлис дезаикІули, ГІисас гІелавад арякьун. Ил анцІбукь чебаибти лебилра адамтани Аллагьлис деза бариб.
19ХІекь бурчан Закхейла берцуди
1 ГІур ГІиса Ерихонна кьакьурбикадикили арякьун. 2 Ил шагьарлизив хІекь бурчантала бекІ сайси, сунес Закхей бикІуси, ца давлачев адам хІерирусири. 3 Илис ГІиса чеэс ва сегъуна саял багьес дигули хьалли, халкьла бахъдешли ва сай алаша виъни багьандан, Ил чеэс виъхІейуб. 4 ИлхІели, ГІиса чеэс багьандан, ил гьалаухъи, инжирла галгаличи ацІиб, сенкІун иладли шалгІевулхъуси сайри ГІиса. 5 Ил мерличи саили, ГІисани лагбяхІра хІеръили, иб: «Закхей! Гьари, къалабали кацІи! Ну ишбархІи хІечив хьуравиэс гІягІнисира». 6 Къалабали кацІили, илини халаси харидешличил ГІиса сунечи хьуравариб. 7 Ил чебаили, лебилра цализи-ца хъутурбикІутири: «ХІера, итгъуна бунагькар адамличи хьуракайубгу?!» 8 Закхей айзур ва ГІисачи дугьайзурли буриб: «Арикар! Дила байхъала лебдеш мискинтас бедес нуни чейсулра. Рахли нуни чизибад-биалра имцІали сасили виасли, илис авнали имцІали чарра кабирис». 9 ГІисани иб: «Иш Ибрагьимла урши виъни багьандан, ишбархІи иш юртлизи берцуди хьурабиубли саби. 10 Гьалаб бетахъибси баргесра берцахъесра сай Инсаниятла Урши вакІибси».
ВецІал къурушличила бурала
11 Ил бакьибтази ГІисани ца гьатІи бурала буриб. СенкІун илди Ярусалимличи гъамли сабаилри ва илдазибад цацабехІлис Аллагьла Низам-зегъала дунъяличи детиулра или гьанбиркулри. 12 ГІисани илдази буриб: «Ца хала хІяким гьарахъси улкализи аркьулри, илаб пачадешла ихтияр кабизахъурли, гІелавяхІ вакІес. 13 Илини гьаланачи сунечи вецІал къараваш жибарили, илдази мургьила вецІал къурушра дедили, буриб: „Ну чариайчи хайри бакІесли харждарая“. 14 Амма сунела улкала халкь иличи гьимилири ва „Нушаб илини пачадеш дирули дигули ахІенра“ – или, бурахъес, илис гІелабад вакилти бархьиб. 15 Ил пачадешра дикахъили чариубхІели, чузи арц дедибти къаравашуни тІалаббарахъес хъарбариб, сецадла хайри барибал хьарбаэс багьандан. 16 Цаибилли вакІили, иб: „Хужаим! ХІела ца къурушли вецІал къуруш дариб“. 17 Илини иб: „Гьей багьадур, хІу асилси къараваш сайри. Камси секІайзив марли кални багьандан, хІуни бекІдеш дирахъес нуни хІела арилизи вецІал шагьар лугулра“. 18 КІиэсил вакІили, иб: „Хужаим, хІела ца къурушли шел къуруш дариб“. 19 Пачани илизира иб: „ХІура шел шагьарла бекІли вируд“. 20 ХІябэсиллира вакІили, иб: „Ма, дила хужаим, хІела иш къуруш. Нуни ил, явлухъла бухІна бигьи, бихІира, 21 сенкІун хІу кьяркьси, кахІебихьибси кайсуси, хІебегІунси иршуси виъни балули, ну хІегІив урухиубра“. 22 Пачани илизи иб: „ХІу вайси къараваш сайри! ХІуни хІед танбихІра белгикабарири! Ну кьяркьси сайнира, кахІебихьибси кайсан виънира, хІедегІунти иршан виънира хІуни балухІели, 23 дила арц сен бузахъес хІегири? Ну чариубли вакІибхІели, наб хайрилра бикишигу!“ 24 Илини сунела кумекчибази иб: „Итизибад ит къуруш сасили, сунела вецІал лерсилис бедая“. 25 Илизи иб: „Хужаим! ИталакІун иш хІебедалра вецІал тер!“ 26 Пачани илдас жаваблис иб: „Амма Нуни хІушази бурулра, лебсилис гили бирар, сунела агарсилизибад лебсира кебасили бирар. 27 Нуни чус пачадеш дирниличи къаршити дила душманти биалли иша кили, дила гьалаб кабушая“».
Ярусалимлизи гьайбатли бухІнаахъни
28 Ил бурала бурили гІергъи, ГІисани Ярусалимлизи Сунела архІя даимбариб. 29 Елеон дубурла хьарличирти Вифагия ва Вифания шимачи гъамихІи ветиэсяхІибхІели, ГІисани Сунела кІел мутагІялим ила бархьиб 30 ва илдази иб: «Ит бяхІчиси шилизи дукьеная. Шилизи духІнадухъунхІели, хІушани сунечи адам бекІлил мурдахІейибси, гьаялизи бигьунси жагьил эмхІе чебиидая. Гьаялизибад арзили, хІушани иша кая. 31 Эгер чили-биалра хІушази хьарбаалли: „Сен ирзулрая?“ – или, илизи бурая: „Иш Арикарлис гІягІнибикили саби“ – или». 32 Арикарли бархьибти мутагІялимтани арбякьи, гьар секІал Илини чучи хъарбарибси тяхІярли дариб. 33 Илдани эмхІе ирзухІели, илала бегІтани хьарбаиб: «ХІушани эмхІе сен ирзулрая?» 34 Илдани буриб: «Иш Арикарлис гІягІнибикили саби». 35 Илдани эмхІе ГІисачи киб. ГІур иличи чула палтар чедушили, ГІиса мурдайахъиб. 36 Ил ватихьибхІели, илдани чула палтар ГІиса аркьуси гьуйчи удуршутири.
37 Ил Елеон дубурличивад кайцІуси катхІейчи гъамиубхІели, ила цалабикибти мутагІялимтала лебил кьукья чули чедаибти гІяламатла анцІбукьуни багьандан Аллагьлис дезабикІесбииб, 38 шадси тІамаличил вявбикІули: «Арикарла уличил лявкьуси Пачара баракатла сай! Зубрачиб даршудеш, чихъ зубрас чебяхІдеш дираб!» 39 Халкьличил бархти фарисейти ГІисачи дугьабизур: «МугІяллим, илди ХІела мутагІялимтази селра хІебикІахъес бурагу!» 40 Амма Илини илдала гъай чехІесиб: «ХІуша дирхаирая, эгер итди лехІахъалли, къаркъуби вявдикІесдирхІур».
Ярусалимличила Илала децІ-биса
41 ГьатІиралра гъамбиубли шагьар чебаили, илис кьадарбируси кьисматличи ГІиса висивииб 42 ва иб: «Агь, хІуни ишбархІила бархІилра даршудешличи гьуни чебаадлири! Амма ил гьанна хІела хІулбани чебаэсливан ахІен. 43 Душманта хІед алавчарли сангурти тІашдалтути, лерил шалубачибад алавбурцути, хІу кьакьабакІахъибти бурхІнира ляркьян. 44 Аллагьли маслигІятбируси, хІу берцнилис къулайсили биэси замана хІебагьни багьанданцун, хІура хІела халкьра къирдарили детихъахъурая ва къаркъаличиб къаркъалра кахІевлан».
Вачар-чакарлизи ахъибти Аллагьла хъулибад дурабяхъни
45 ГІур ГІисани, Аллагьла хъули ацІили, иладли бирцанти ва исанти дурабуршес вехІихьиб. 46 Илини иб: «Дурхъаси жузлизи белкІи саби: „Дила хъали – балгала хъали саби“ – или, хІушани биалли, иш къачагъунала къушличи шуркабатурлирая».
47 ГІиса Аллагьла хъулив гьар бархІи халкьлизи гІякьлума угьулри. Хала кашишунасра, Низамла гІялимтасра, халкьла халалгъунтасра Ил ветахъахъес дигулри. 48 Амма ГІисала гьар гъайличи лехІихъули, лебил халкь мурталра Иличил барх бирни багьандан, ил секьяйда бирусилра хІебалулри.
20ГІисала ари-ихтиярличила суал
1 ГІиса ца гьачам Аллагьла хъулив халкьлизи гІякьлума угьуси ва гІяхІ хабар буруси замана, хала кашишунира, Низамла гІялимтира, халкьла тямадабира къаршили кабизур 2 ва хьарбаиб: «ХІуни илди лерилра секІал чила ихтиярличил дирусири? ХІед илгъуна ихтияр чили гибси?» 3 ГІисани илдази иб: «Гьари, Нунира хІушази ца суал хьарбиисну, хІушани Набзира бурая: 4 ЯхІъяни шиннизи бизахъни чили барахъибсири? Зубразибадли хъарбарили барахъибсив яра адамлив?» 5 Илди чула саби ургаб жалбухъун: «Эгер нушани „зубразибадли“ – или, бурахІелли, ГІисани гІурра хьарбиу: „ХІуша иличи сен дирххІеуррая, гьатІи?“ 6 Амма нушани „адамли“ – или, бурахІелли, лебил халкьли, хІятта ЯхІъя идбаг виъниличи саби бирхаъни багьанданра, нуша къаркъубаудурцура». 7 ГІур илдани жаваб чарбатур: «Нушани хІебалехІе». 8 ГІисани илдази иб: «ХІебиалли чила ариличи хъарахъили дирулрал хІушази Нунира хІебурис».
Гьимикар тІутІи дашахъантачила бурала
9 ГІур ГІисани халкьлизи ишгъуна бурала буриб: «Ца адам, тІутІира удатурли, анхъличи хІерудибирахъес анхъчибачи хъарбарили, сай биалли вахъхІилис дура арякьун. 10 ТІутІи дилкьуси замана сабаибхІели, илини анхъчибачи сунес биркуси сабухъ сасахъес къараваш вархьиб. Амма ил анхъчибани витили ва селра хІебедили гІелавяхІ чарвариб. 11 Илини гІурра цархІил къараваш вархьиб. Илра селра хІебедили, витра витили, цІахварили вархьиб. 12 ГІур хІябэсил къараваш вархьиб. Илра дяхъурбаркарили, анхъла дура лайвакІиб. 13 ГІур анхъла вегІ пикриухъун: „Нуни се барасли гІяхІсира? Гьари, дигуси дила урши урхьис, белики, илигІибалра урузбиэс“. 14 Амма анхъчиба, ил чеили, чула ургаб пикрибариб: „Ит букьурла вегІ сайну, даширая итра кавшили, гьар секІайчи дегІкайрехІе!“ 15 Анхъчибани ил, анхъла дура арукили, кавшиб. ТІутІила анхъла вегІли илдас се бирув гьатІи? 16 Ил чарухъунхІели, анхъчибира кабуршу, анхъра цархІилтази бедлуга». Иличи лехІахъибтани иб: «Аллагьли илгъунара кьадармабараб». 17 ГІисани, илдачи чекайзурли хІерра или, хьарбаиб: «„Лац лушантани хІейгибарибси къаркъара, хъинжлизиб бегІлара хІяжатсили бетаур“ – или, Дурхъаси жузлизиб белкІунсила се мягІна сабира? 18 Ил къаркъализи чегибсира къардиубли кайкили тІутІуирар, ил саби сунечи кабикибси адамра пІянчІкайу». 19 Ил бурала чузи аргъахъес бурибси биъниличи шакбикили, Низамла гІялимтасра хала кашишунасра ГІиса уцес дигули хьалли, халкьлигІиб урухбиуб.
20 Илбагьандан илдани ГІисас гІелабад дигІянали хІерудибирес бехІбихьиб. Дебали хІялалтази буйгІути ца-чумал адам баргили, ГІисани бурибси, васвасиэсигъуна мягІнала гъай пайдалабарили, илди Иличиб гІяйиб кабилзахъути бикьрумили биахъес ва Римла хІякимла арилизи ведили, илаб ГІисас диван барахъес кьасбариб.
«Пачала пачас бедая...»
21 Илди цагьачам ГІисази суравбухъун: «МугІяллим, бархьдеш бирахъес ва чисалра гІяхІулахІейрули, лебтазилра дакІу-гьаргли Аллагьла бархьси гьуникад башахъес ХІу гІевугьни нушани балулрану, 22 бурагу, Римла пачас хІекь бедлугес нушачиб чебсив ахІену?» 23 Илдала суалла вайси мягІналичи шакикили, ГІисани илдази 24 иб: «Гьари, Набзи динарий чебаахъая, илизир чила суратра ура лерал хІерэс дигулрану». Илдани жаваб бедиб: «Римла пачала». 25 ГІисани илдази иб: «Пачас – пачала, Аллагьлис – Аллагьла». 26 Илини халкьлизи дурибтазибад илдани чула вайти кьасанас пайдабиэсигъуна селра баргес хІебиубли, ва, Илала жавабтачи тамашабиубли, илди лехІкахъиб.
Магьарличила ва зубрачила саддукейтала суал
27 ГІисачи гъамбиубли, ца-чумал саддукейли (бебкІибти гІур мицІирбирниличи илди бирхарути ахІенри) Илизи ишгъуна суал хьарбаиб: 28 «МугІяллим, Низамлизиб Мусани нушаб белкІи саби: „Хьунул кариибси узи, сунезибад дурхІни ахІекІубли нагагь вебкІалли, илала хьунул цархІил узини сунес кариаб ва узис дурхІни абикьаб“. 29 ХІера, лебли саби верхІел узи: цаибил, хьунулра кариили, сунезивад дурхІя ахІекІубли вебкІили сай. 30 КІиэсиллира ил кариили, дурхІя ахІекІубли вебкІили сай, 31 хІябэсиллира ил хьунул адам кариили сари ва илкьяйдаличил ил верхІелра узини кариили сари. Илди верхІелра узи дурхІни ахІекІубли бебкІили саби. 32 Илди мицІирбиубхІели, ил чидил узила хьунулли риэсара? Ил верхІелра узичир хьунулли калунси риалли?!» 34 ГІисани илдас жаваблис иб: «Гьаннала дунъяличиб хІербирутани хьунрира кабиръу, шерира арбашар. 35 Амма саби хІяблабад абизес ва челябкьуси дунъялизибра хІеркабирес лайикьтази халбарибтани я хьунри кахІебиръу, я шери архІякьян. 36 Илди бебкІесра хІебирар, илди малаикунигъунтили бирар. Илди Аллагьла дурхІни саби, сенкІун Аллагьли саби илди хІяблабадли ахъбуцибти. 37 БебкІибти хІяблабад абилзни сай Мусанира марбирули сай. Алкунси цІализи гІелабикибси муръухьла кьадаличила хабарлизиб илини ишкьяйда бурили: „Аричи – ил Ибрагьимлара, ГІисакьлара, Якьублара Аллагь сай“. 38 Амма Аллагь – ил алхунтас ахІенну Аллагьли сайси, мицІиртас сай. Аллагьлис лебилра мицІирти саби».
Низамла гІялимти Илизи суалбикІес бирули ахІен
39 ИлхІели цацабехІти Низамла гІялимтани иб: «МугІяллим, валлагь, хІуни гІяхІил бурири». 40 Илала гІергъи ГІисази чилра суаликІес валхІейзур.
41 Амма сай ГІисани илдази иб: «Сен гьатІи, МасихІ Даудла наслулизивад сай или бикІутив? 42 Тулкнала Жузлизив сай Даудра ахІену гьатІи викІуси: „Аричини дила Арикарлизи иб: ‘Дила балуй някъла шайчи кайи, 43 Нуни ХІела душманти ХІела кьяшмауб багьарбиахъайчи’“? 44 Эгер Даудра Илис „Арикар“ – или, викІули виалли, секьяйда МасихІ Даудла наслулизивад виэс вирусив?»
45 Лебил халкь Сунечи лехІихъуси замана, ГІисани Сунела мутагІялимтази иб: 46 «Низамла гІялимтачил хІуша мяхІкамли диирая. Итдас духъяна палтар челгьесра, майдунтачиб чузи хІурматличил саламбикІахъесра, киласабазибра шадлихъла сяхІбатуначибра бегІла гьала кабиресра дебали дигахъу. 47 Илдани саби гамъа хьунрала лебдеш бугуси, илала гІергъи чебаълис духъяндитІахъи балгнира дучІути. Илдани чучи чекайсу бегІлара халаси гІяйиб».
21Гамъала кІел къарапул ва илис гап
1 ГІисани, алавчарли хІеръили, садакьа кабирхьуси тІакьала чула савгъатуни кадирхьути давлачебти чебаиб. 2 Илини сунела лерти дубсила кІел къарапул кадирхьуси мискин гамъара чераиб 3 ва иб: «ХІуша дирхаирая, ит мискин гамъали цархІилтачир дахъал кадихьиб. 4 СенкІун лебтанилра савгъатлис чула имцІабухъ секІал кабихьиб, иткьяйда мискинси итини биалли, сунела яшавлис хІяжатсира балли кабихьиб».
Ярусалим тІутІу-кьякьябирниличила бурала
5 Ила цалабикибти адамти Аллагьла хъайчила, ил белшес кадихьибти къаркъубала ва ил баршес хибти ваяхІла жагадешличила гъайбикІули бакьили, ГІисани илдази иб: 6 «ХІушани ишар чедиути гьар секІал тІутІу-кьякьядирар. Ишаб къаркъаличиб къаркъалра кахІелунти бурхІнира ляркьян».
7 МутагІялимтани, Иличи дугьабизурли, хьарбаиб: «МугІяллим! Илди лерилра мурт сари детарути? Ил сецад жявли бирарал секьяйда багьес вирусив ва ил биэс гьалаб сегъуна лишан дакІубиэсара?» 8 ГІисани иб: «Вари, хІушани чисалра диргІяхІейэс къайгъибарая. Дила У пайдалабарили, „МасихІ – ну сайра!“ ва „Замана баили саби!“ – или, бикІули башутира бахъал бирар. ХІуша илдас гІеларадли армякьядая! 9 Дургъбачилара пунтчидешличилара бакьибхІели, уркІмадулхъадая. Гьаланачи илди лерилра диэс гІягІнити сари, амма ил гьачамлис ахир ахІен». 10 ГІур ГІисани илдази иб: «Халкьличи халкь, пачалихъличи пачалихъ къаршили ахъдирар. 11 Гьар чинаралра цІакьли мерсра далкьан, гашира диркур, бахъал адамтира улхан ва зубрачирад тамашала кахти лишантира дирар. 12 Амма лерилра илди детаайчи, хІуша дуцили гІязабдуркІурая, гІелабадкабиркули, паргъатдеш хІелуга, киласабазиб танбихІбиру, туснакъла духІнайурая, Ну багьандан пачналара хала хІякимталара гьалар хІушазирад жавабкардешра тІалабдиру. 13 ХІера, илар хІушани набчила бикьридешдаресра дирудая. 14 Амма хІуша умудиэс или гьалакдиубли, пикрумазира майхъудая. 15 Нуни хІушаб гъайдикІахъес пагьра гІякьлура лугас. ИлхІели хІушала къаршикартазивадли цалилра хІушачи къаршили я гьандуцес, я хІушала гъай уббяхъес хІейрар. 16 ХІуша удедес хІушала бегІтани, узбани, гъамтани ва юлдашунанира балли, кьасбиру. ХІушазибад цацабехІти кара кабуршу. 17 Ну багьандан хІушачи лебилра гьими-кьяслира бирар. 18 Амма хІушала бекІличибад ца гъезалра убяхІхІебиркур. 19 ХІушала сабурла чІумадеш – ил саби хІушала рухІла берцуди.
20 ГІяскуртани алавкабуцибси Ярусалим чебаибхІели, багьирая: ил хараббируси замана гъамли саби. 21 ИлхІели Иудеялизибти лебилра дубуртази бебшаб; Ярусалимлизибти, ил бархьбатурли, арбукьяб; илала дуба-карчІализибти шагьарлизи амабацІаб. 22 Илди – ляркьян или Дурхъаси Жузлизиб бурибси марбирути, мусибатла бурхІни сари. 23 ДурхІялис баибтас ва михъирличивси дурхІяличилти хьунул адамтас илди агри-балагьла бурхІни сари! Ил ванзаличи цІакьти балагьуни, илабти халкьличи Аллагьла гьимидухъни чевкъар: 24 цабехІ бугаси турлизибад улхан, цархІилти ясирбуцили, декІар-декІарти улкнази арку. Ярусалим биалли, аллагьагартас ахир сахІебаили лебалцадхІи, илдала кьяшмауб кавлан.
25 БерхІиличир, бацличир ва зубартачир гІяламатла анцІбукьла лишантира дирар, ванзаличибти халкь биалли, урхьула ва дургъути рамчанала кахси тІамали урехила ружерилизибуршу. 26 Дунъяличи челябкьуси бурули бурес хІейэсигъуна балагьлигІиб урухбиубли халкьра гьигь буцили, къагъбиубли кабиркур. 27 ГІур илдани чебяхІси цІакьличилра пагьличилра машгьурси Инсаниятла Урши гъагулличи айили лявкьули чейу. 28 Лерилра илди мардирес дехІдихьибхІели, къукърира дархьдарили, бурги ахъдуцили хІеръая – азаддеш гъамли саби!»
29 ГІисани илдас ишгъуна бурала буриб: «ХІушани инжирла ва цархІилти галгубачи хІеръая. 30 Илди кІапІразир дузесдяхІибхІели, илдачи хІеръили, дуцІрум гъамли диъни баладая. 31 Тяп илкьяйдали хІушанира ил марбирни чебаибхІели, багьирая, ил Аллагьла Низам-зегъала дунъя гъамли саби ибси биъни. 32 ХІушази бурулра: илди лерилра иш гьаннала кьам мицІирли лебаллил маркадирар. 33 Зубрира ванзара къел-хІерзи агарли дегъаллира, Дила гъай детхІейхъур.
«ХІерудибарая»
34 ХІерудибарая, илбархІи бирни хІушаб гьаналра агарсиван хІебиахъес багьандан хІуша шадлихъуназирад, держлукьдешлизирад, хъали-яшавла шикьатІализирад гІелумли дуэная. 35 Ванзаличиб хІербирути леблисалра ил гьанагарсили бирар. 36 ХІушаб кьадарти лерил къияндешлумазирад зарал хІебиахъубли дерцес баарицад цІакь биахъес ва Инсаниятла Уршилис гьунидаэс багьандан, хІуша мурталра хІуруцІли диреная ва Аллагьлис дулгеная».
37 ХІерели ГІиса Аллагьла хъулив халкьлизи гІякьлума угьи, бархІехъла замана биалли, арякьи, дуги Елеон дубурличиб буркІи. 38 Савли жявли лебил халкь Илала вягІзуртачи лехІахъес багьандан Аллагьла хъули башутири.
22Ягьудала хаиндешла кьасани
1 Абиъ-бехІцІурала, сунес Пасха или бикІуси, байрам гъамбикІулри. 2 Хала кашишунасра Низамла гІялимтасра ГІиса агарварес дигулри, илди халкьлигІиб урухкІни багьандан. 3 ХІера, вецІну кІирализивадли ца, Искариот ибси че уличилси, Ягьудази Илбис бухІнаберхур. 4 Ягьуда арякьи хала кашишуначил ва Аллагьла хъа къараултала халалгъунабачил ГІиса уведеси тяхІярличила вягІдалакайуб. 5 Илди дебали разибиуб ва илис арц дедесра чесиб. 6 Ягьуда кьабулкайкиб ва ГІиса уведес мякьлаб цархІилти адамти агарси замана бикахъес хІерликайиб.
БегІ гІергъиси гьунибаъни
7 БехІцІурала – Пасхала бархІи сабаиб. Ил бархІи пасхала мукьарара белгьес гІягІнисири. 8 ГІисани Петрра ЯхІъяра бархьили, илдачи хъарбариб: «Дукьенаяну, нушаб бархІехълис пасхала беркала хІядурбарая». 9 Илдани хьарбаиб: «Нушани чинаб хІядурбарили дигулри?» 10 ГІисани илдази иб: «Шагьарлизи духІнадухъунхІели, хІушани шинна хъабара сайра ца адам чейидая. Илис гІеларад ардякьи, ил ацІибси юртлизи хІушара адацІирая. 11 Юртла вегІлизи бурая: „МугІяллимли хІези хьарбаахъес хъарбариб: ‘МутагІялимтачил варх кайили, Нуни Пасха беркеси хъали чидил сабив?’“ 12 Ил адамли хІушази чедибси, царкнира удушибси халаси хъали чебиахъу. Илаб беркесира хІядурбарая». 13 Илди арбякьун ва гьар секІал ГІисани бурибси кьяйда даргили, пасхала беркала хІядурбариб.
14 Замана баибхІели, вакилти ГІисачил барх кьумурла мякьла кабииб. 15 ГІисани илдази иб: «Дила гІязабти дехІдихьайчи, Наб хІушачил варх кайили, иш Пасха беркес дебали дигусири! 16 Ну хІушази викІулра, Нуни Пасха гІур хІебукас, ил барес Аллагьла Низам-зегъала дунъялизибцун бикалли ахІенси». 17 ГІур Илини хъаба касиб ва, Аллагьлис баракатла балгара барили, иб: «Касая иш, хІушала ургар дутІая. 18 Нуни хІушази бурулра, Аллагьла Низам-зегъала дунъяла замана сабаили гІергъи ахІенси, Нуни гІур ишди тІутІила шинра хІедужис». 19 ГІур Илини, касили кьацІ, баракатла балгара барили, кІибайбарили, илди леблисалра бутІиб ва илдази иб: «Ил хІуша багьандан кьурбанбируси Дила чарх саби. Илкьяйда биреная, Ну гьаниркахъес». 20 Илкьяйдали бархІехъла хурегла гІергъира, хъаба касили, илдази иб: «Ил хъаба Нуни хІуша багьандан кертІути Дила хІиличил бигьунси Сагаси ВягІда саби». 21 Амма хІердикІеная! Ну уведлуганна някъра Дилайчил барх ишаб кьумурлаб леб! 22 ГІе, Сунес кьадарси гьуни Инсаниятла Уршилисра ахъес чевкъар. Амма Ил уведлугайчира балагь-кьадар чевкъар! 23 Илди, «Илгъуна бареси чузивад чи саяра?» – или, цализи-ца суалбикІесбяхІиб.
Чили имцІали?
24 ГІур мутагІялимтала ургаб чузивадли халалгъунази вейгІеси чидил саял белгибирули жал бетаур. 25 ГІисани илдази иб: «Аллагьагартачир пачнани сари халкьлис бекІдеш дирути. Илдала хІякимти чус саби „халкьлис гІяхІдеш биранти сарра“ – или бикІар! 26 ХІушала илгъуна тяхІяр биэс асухІебирар! ХІушазивад вегІла халалгъунсили сайси, ил, вегІлара виштІалгъуна сайсиван вираб, вегІлара халалгъуна биалли – сай къараваш сайсиван вираб. 27 ГьатІи, чи сая халаси? Кьумурла мякьла кайибсив яра илис къуллукъбирули кайзурсив? Кьумурла мякьла кайибси саяра?! ХІера, хІушала ургав Нура къуллукъчиван сайра! 28 Лерил имтихІянти хІушанира Набчил далли дяхІаирая. 29 Дила Дудешли Наб пешкешбарибси Аллагьла Низам-зегъала дунъя, Нуни ил хІушабра пешкешбирулра. 30 ХІуша Дила Низам-зегъала дунъялизир Дила кьумурларад кьацІли дукудая, Израилла вецІну кІира кьамлис бекІдешра диридая.
31 Симон, ва Симон, хІу сахъли вии! ХІушала хІялумцІахъес ва неглизирадли анкІи декІардарахъес илбислис ихтияр бедибсину. 32 ХІела вирхни бетмахъаб или Ну улгира. ХІунира, гІур Набчи чариубхІели, хІела узбала бирхни дебабирен». 33 Петрли ГІисази иб: «Арикар! Ну ХІед гІелавад туснакъла вакІес ва бебкІа чекасес хІядурлира». 34 «Петр, Нуни хІези бурулра, – иб ГІисани, – ишбархІи дагъа белхІайчи, нуни Ит валуси ахІен или хІяйна ирид».
КІел тур
35 ГІисани илдази хьарбаиб: «Нуни хІуша я арц, я тавра, я дабруми агарли дархьили хьалли, хІушала селичилра хІяжатдеш лебрив?» Илдани жаваб чарбатур: «Аги». 36 ГІисани илдази иб: «Амма гьанна сунела арц лерсини, илдира касили, таврара касаб, арц агарсини биалли, палтарра дицили, тур асаб. 37 Нуни хІушази бурулра, Дурхъаси Жузлизиб Набчила белкІунси бетарар: „Ил такьсирчизи халвариб“. СенкІун Набчила дурибти лерилра детарути сари». 38 ГІисази илдани иб: «Арикар, хІера, ишар кІел тур лер!» Илдас Илини жаваб бедиб: «Диур!»
Елеон дубурличибси балга
39 ГІиса хъайгІивадли дуравхъи, гІядатлибиубливан, Елеон дубурличивяхІ ватихьиб. МутагІялимтира Илис гІелабадли арбякьун. 40 Сай вашуйхІи аибхІели, ГІисани илдази иб: «ХІялумцІлалис гьандуцес дулгеная». 41 ГІур, игьубси къаркъала гьарахъдешличи тяйдииубли, кьукьмусикили, улгесяхІиб: 42 «Ва Дудеш! ХІези тилади саби, Набчибад иш гІязабтала хъаба чебарбука! Амма Дила ният ахІи, ХІела бартааб». 43 Зубрачивадли вакІили, малаикра ГІиса уркІичевварес къайгънаиркьусири. 44 ХІяшкьлавиубли, ил иштяхІли улгусири, Илала чяхІдикІути майъа ванзаличи хІила кІунтІриван кадиркутири. 45 Балгаличивад айзурли, чариубли, мутагІялимтачи вакІибхІели, илди, шишимайли бамсахъурли, бусули баргиб. 46 ГІисани илдази иб: «ХІуша сен дусутирая? Айзираяну, хІушала хІялумцІухІели гьандуцес багьандан дулгеная».
ГІиса уведиб
47 Илини илди гъай дурухІели, халкьла кьукья багьарбиуб. Илдала гьабкьябазив баягъи вецІну кІирализивад цали сайси, сунес Ягьуда бикІуси гьавиубли вашулри, ГІисачи байикес ветухъун. 48 ГІисани илизи хьарбаиб: «Ягьуда! Байикниличил саю хІуни Инсаниятла Урши уведлугуси?» 49 ИлхІели Илала мякьлабти мутагІялимтани, илаб бусягІят се бетарарал чебаили, ГІисази хьарбаиб: «Арикар! Нушани турани айтІес замана баилив?» 50 Илдазивадли цали, тур чегахъили, хала кашишла къаравашла балуй лихІи чеббушиб. 51 ГІисани иб: «Диур, ватирая!» ГІур илала лихІиличи гачикили, къараваш сагъвариб. 52 Илини Сай арукес бакІибти хала кашишуназира, Аллагьла хъа къараултазира, тямадабазира иб: «Туранира тІерхьубира касили, уцес хІуша дурадухъес, Ну къачагъ секІал сайрав? 53 Ну гьар бархІи хІушачил варх Аллагьла хъулив вирира, хІуша Набчи гачхІедикира. Гьанна биалли, хІушала замана саби – цІябдешла ариличилси».
54 Илдани ГІиса уцили, гьайварили, хала кашишла юртлизи киб. Петр илдачив цакьадар тяйдили, илдас гІелавадли вашулри.
«Нуни Ит валуси ахІен»
55 Азбарла байлаб цІара бикьурли, адамти цІалис алавчар кабииб. Илдачил варх кайили Петрра леври. 56 Ил цІала мякьла кайили чеили, ца къараваш хьунул адамли иличира хІеръили, иб: «ГІисачил вархли илра левригу». 57 Амма Петрли, илала гъай чехІесили, иб: «Хьунул адам, нуни Ит валуси ахІен». 58 Камси заманала гІергъи цархІил адамлира, ил чеили, иб: «ХІура итдазивад ца сайригу». Амма Петрли илизира иб: «АхІенра». 59 ГІурра сягІятцад замана арбякьи гІергъи, ца адамли гІячихъли иб: «Валлагь, ил адам ГІисачил вархли леври, ил галилеяланра сай». 60 Амма Петрли илизира иб: «Нуни хІу сейкІулрил балули ахІенра!» Илини илди гъай дурухІели, дагъа белхІун. 61 ИлхІели Арикарли, шуряхъили, Петрличи хІеръиб. Петрлис сунези Арикарли дурибти гъай гьандикиб: «Дагъа белхІайчи хІу Наб хІяйна марли кахІелад». 62 Азбарла дура арякьи, Петр кьутІкьули висивииб.
63 ГІисас къараул биранти Иличиб къугънара бикьутири, дебали итра итутири. 64 Илала хІулбира дигьи, илди хьарбикІутири: «Идбаг, гьари, багьи ХІед чили бяхъибал?» 65 Илдани Илизи дахъал цархІилтира валтІути гъай дурутири.
66 Савли шаладикибхІели, халкьла хІяким-тямадаби, хала кашишуни ва Низамла гІялимти чукурбикибхІели, ГІиса чула диванханала гьала кили, тІашатур. 67 Илизи хьарбаиб: «Бура, ХІу – МасихІ сайрив?» Илини илдази иб: «Нуни бурили хьалли, хІуша Набчи дирххІерудая, 68 Нуни хІушази хьарбааслира, хІушани Наб я жаваб хІелугадая, я Ну хІушани ваткахІейура. 69 Гьаннала гІергъи Инсаниятла Урши ЧевяхІси Аллагьла тахличив балуй някъла шайчи кайили вирар». 70 Илди леблилра хьарбаиб: «ХІебиалли, ХІу Аллагьла Урши сайрив?» Илини жаваб бедиб: «Ну чи сайрал, хІушанира бурирая». 71 ИлхІели илдани иб: «Нушаб гІур сегъунти бикьридеш гІягІнитив? Сунела мухІлили дурути нушани дакьирагу».
23ГІиса Пилатла гьалав
1 Илала гІергъи лебил халкь абизур, ГІиса Пилатличи арукиб. 2 Иличирти гІяйибти кадизахъес багьандан, илдани буриб: «Иш адамли нушала халкь чеббулкІахъули виъни, пачас хІекь хІебедахъес гІевугьни ва сай МасихІ, цараван буралли, пача сайра или викІни, нушани кабизахъурра». 3 Пилатли Илизи хьарбаиб: «ХІу – жугьутІла пача сайрив?» Илини жаваб бедиб: «ХІуни буриригу, Ну чи сайрал». 4 Пилатли хала кашишуназира халкьлизира буриб: «Нуни иш адамличиб сегъуналра гІяйиб чебиули ахІенра». 5 Илди бикІулри: «Илини, вягІзурти дирули лебил Иудеякад вашули, халкьлизиб кьабулагардеш алкІахъули сай. Галилеялизивад вехІихьили, хІера, гьанна ишара саили сай».
6 Галилеяличила бакьили, Пилатли хьарбаиб: «ГІиса Галилеялизивадси саю, гьатІи?» 7 ГІиса Гьирадла арилиубси ванзаличивадси виъни багьурли, Пилатли ГІиса, илди бурхІназив Ярусалимлизи вакІибси Гьирадличи укахъес хъарбариб. 8 ГІиса чеили, Гьирад дебали разииуб: Иличила дурути хабурти дакьили, Ил чеэс иштяхІли ил вахъхІи сайри. Илала дуравад, ГІисани сегъуна-биалра гІяламатла анцІбукьра чебаахъесгу или хьуллири. 9 ГІисази илини дахъал суалти хьардаили хьалли, Илини илала суалтас жаваб чархІебатур. 10 Ил замана илаб тІашти хала кашишунанира, Низамла гІялимтанира ГІисачила чула гІяйибти дурни даимбирулри. 11 Гьирадра илала бургъантира Иличиб къугънабиркьиб ва Ил увяхІвариб. ГІур, Иличи жагати палтарра чегьахъурли, гІелавяхІ Пилатличи чарариб. 12 Ил бархІила гІергъи гьалаб цаличи-ца къаршикартили бирути Гьирадра Пилатра юлдашуни бетаур.
Иудеялантала тІалаб
13 Хала кашишунира, тямадабира, халкьра сунечи тІалаббарили, Пилатли илдази иб: «ХІушани иш адам халкь гьирбиран сай или гІяйиблаварили, набчи кирая. ХІушара лерли нуни ахтардиварили хьалли, ишала черкад хІушани дурутазибад нуни ишичи сегъуналра гІяйиббареси секІал хІебаргира. 15 Тяп илкьяйда Гьирадлира, нуни Иш сунечи вархьили хьалли, Ишис кавшеси хІукму барес лайикьсили биэси сегъуналра багьана хІебаргили чарвариб. 16 Илбагьандан витахъесра бурили, нуни иш ваткайис». 17 -
18 Илзамана лебил халкьли ца мухІлилабад кьяйда вявъиб: «Нушаб ГІиса гІягІнили ахІен! Варавва азадвара!» 19 Варавва – ил шагьарлизиб бетаурси пунтла замана адам кавшни багьандан туснакъварибсири. 20 Туснакълавад ГІиса дураэс пикрибарибси Пилат халкьличил гІурра ихтилатикІес вализур. 21 Амма илдани вявъиб: «Ил хІябтІерхьаличи чеветяхъая, хІябтІерхьаличи!» 22 Пилатли хІяйнайсра илдази иб: «Итини се вайси бариба? Ит кавшес хІукму баресси нуни чебиули ахІенра. Нуни Ит витахъесра бурили, ваткайахъис». 23 Амма ГІиса чеветяхъни тІалаббирули, биругІеб вявбикІутала тІама Пилатлайчиб чедибикиб. 24 Илини халкьли тІалаббируси хІукму дурасиб. 25 Пунтлизир бутІакьянчидеш дарни ва адам кавшни багьандан туснакъварибси адам, ил ватаахъес дигутала мурад барили, ваткаиб. ГІиса биалли, чус дигуси барахъес халкьла арилизи ведиб.
Голгофаличи аркьукад
26 ГІиса чеветяхъес арукиб. Илис гІелабад архуси къанч сунела хъучивад чариубли, шагьарлизи лявкьуси, Киренализивадси Симон бикІуси адамлизи гІелахъахъиб. 27 ГІисас гІелабад лябкьути бахъал халкь, илдачил барх хьунул адамтира, лебри. Илди чучи саби бирхъули, ГІисас яс бирулри. 28 Илдачи шуряхъили, ГІисани иб: «Ярусалимланти! Ну багьандан мадисудаяну, хІуша ва хІушала дурхІни багьандан дисеная! 29 „Жугъантира, дурхІни хІебаркьибтира, дурхІни хІебухъахъибтира талихІчебти саби!“ – или, адамти бикІести бурхІни чесадиули сари: 30 ИлхІели дубуртачи дугьабизурли, бикІар: „Нушачи гъятІдухъеная!“, музурбази бикІар: „Нуша дигІяндарабая!“ 31 Эгер ара-сагъси галгалис илгъуна биралли, берубси галгалис се баресара?»
ГІиса хІябтІерхьаличив
32 ГІисачил барх кабушес аркути кІел гьатІи къачагъ лебри. 33 Илди Голгофа бикІуси мерличи сабаибхІели, ГІиса илав хІябтІерхьаличи чеветяхъиб. Къачагъунира – ца Илала балуй шайчи, цархІил – алгъай шайчи чебетяхъиб. 34 ГІисани, лаг зубрачибяхІра хІеръили, иб: «Дудеш! Ишдани чули се бирулилра балули ахІенну, ишдачивад ХІу чевверхи!» Бургъантани биалли, Илала палтар, чІалабушили, чула ургар дуртІулри. 35 Халкь тІашкабизурли илдачи хІербикІулри. Тямадаби биалли, ГІисачира хІербикІули, Иличиб дукарбирхІулри: «Сунени цархІилтира уцахъули вирину, эгер Сай Аллагьли чеввикІибси МасихІ виалли, виралли, гьанна Сунени Сайра верцахъабгу». 36 Гъамбиубли, цІикІти чягъирра гьадурцули, бургъанти ГІисачиб къугънабиркьулри ва 37 Илизи бикІулри: «Нагагьла ХІу жугьутІунала пача виадли, ХІуни ХІура верцахъес виигу». 38 ГІисала бекІла чедиб «ИШ ЖУГЬУТІУНАЛА ПАЧА САЙ» – ибси белкІра лебри.
39 ХІябтІерхьаличи чебетяхъибтазивад ца къачагъ, Иличи вайтІа вехІра вилзули, викІулри: «Марлира, ХІу МасихІ сайрив? ХІебиалли, ХІура нушара дерцахъаба!» 40 ЦархІил биалли, илис виргулри: «АллагьлигІивалра хІу уруххІекІулрив? ХІедгъуна танбихІ Илисра барилигу? 41 Нушаб барибси танбихІ – бархьси саби. Иличиб буресигъуна гІяйибалра агара». 42 ГІур ГІисачи дугьайзур: «Арикар! Пача ветаурли вакІибхІели, ХІуни нура гьаникахъаба». 43 ГІисани жаваб чарбатур: «ХІу ишбархІил Набчил варх алжайзив вируд».
44 ХІерейсла замана биалра, лебил дунъяличи цІябдеш чебакІиб. Ил цІябдеш хІери гІергъи сягІят хІябал дикайчи калун. 45 СенкІун берхІиличи дяхІцІи чебихьун. Аллагьла хъулибси пардав гъярбердили кІибайкабиуб. 46 ГІисани ахъси тІамаличил вявъиб: «Дила жан ХІела арилизи лугулра!» Илди гъайра дурили, ГІиса таманкайуб. 47 Илаб бетаурси чебаили, бургъантала даршла бекІли, Аллагьлис дезабарили, иб: «Иш адам гьарли-марли сегъуналра гІяйиб агарси адам сайри!» 48 ХІябтІерхьаличи чебетяхъибтачи хІербикІес бакІибти лебил халкь чус саби хункІара бирхъули, хъали-хъайгІи арбякьун. 49 Амма ГІиса валути, тяйдили кабизурли, Иличи хІербикІулри, илдала ургаб Иличил барх Галилеялизибад бакІибти хьунул адамтира лебри.
Юсупли ГІиса хІяблизи мерлаварни
50 Иудеяла Аримапея бикІуси шагьарлизивадси, сунес Юсуп бикІуси адамра вакІиб. Ил гІяхІси табигІятла, бархьдеш дигуси ва Аллагьла Низам-зегъала дунъяличи хІерси адам сайри. Ил диванханализив чеввикІибси адам сайли хьалли, илаб ГІисас барес пикрибарибси танбихІ илини гІебхІебуциб. 52 Юсуп, Пилатличи вякьи, ГІисала жаназа арбухахъес ихтияр га или тиладиухъун. Илини жаназа убяхІасиб ва, капайзира бергурли, шурмазиб биркъубси, сунези гьалав чилра кахІейхьибси хІябла ухІна кайхьиб. 54 ЖумягІ бархІира ахъили, сут бархІила бархІехъла замана бехІбирхьулри. 55 Галилеялизибад ГІисачил бархли бакІибти хьунул адамтани Юсуплис гІелабад арбякьи гьар секІал – шурмазибси хІябра, ГІиса ила хІяриирхьуси тяхІярра чедаиб. 56 ХъайгІи чарбиубли, илдани гІяхІси тІемла гІявадешра, цархІил секІалра хІядурдариб. Сут бархІи, Дурхъаси Жузлизибра маслигІятбариливан, илди паргъатли хъайгІиб калун.
24БацІси хІябличи хьунул адамти ва Петр бакІни
1 ЖумягІла цаибил бархІи савли шала шикьлис абизурли, хІядурти чула ваяхІра касили, хІябличи арбякьун. 2 Ила бакІибхІели, хІяб гьабарес кабихьибси къаркъала гІена ца шайчибяхІ убкасилри. 3 БухІна абацІибхІели, илаб Арикар ГІисала жаназа хІебаргиб. 4 Биубсиличи тамашакабирули, хьунул адамти тІашбизурхІели, хапли илдала гьалаб шалали ухути палтарличилти кІел адам багьарбиуб. 5 УркІкабухъи, бургира къухІдуцили, ванзаличи хІулби вякьаибти хьунул адамтачи илди дугьабизур: «ХІуша бебкІибтала ургав мицІирси варгес умцІутирав? 6 Ил ишав агара. Ил хІяблавад айзурли арякьун. Галилеялизив вирухІели Илини хІушази се бурибал гьанбикахъая, гьари. 7 „Инсаниятла Урши уцили бунагькартала някъла ведлуга. Илдани Ил хІябтІерхьаличи чеветирхъу, хІябэсил бархІи Ил мицІирра кайрар“ – или, ахІенрив Илини хІушази бурибси». 8 Илдас ГІисани чузи дурибти гъай гьандикиб. 9 ХІябличибад чарбиубхІели, илдани гьар секІайчила вецІну цара вакиллизира цархІилтазира буриб. 10 Илди хьунул адамти, хІера, ишди сабри: Мария Магдалина, ИгІяйна ва Якьубла неш Мария. Илдачил бархли калунти цархІилти хьунул адамтанира тяп илкьяйдали сабри бурибси. 11 Амма вакилтас илдани дурибти мехІурти гъай сартиван дизур, хьунул адамтачи бирххІеур. 12 Бархьси секІал, Петр илмадан дуцІли хІябличи вякьун. БухІна хІеръибхІели, илар мер-мерла лайдакІибти жулгьала бутІницун сарри чедаибти. Биубси анцІбукьличи тамашакайубли, ил хъайгІи чариуб.
Еммауслизи аркьуси гьуникад
13 ХІера, баягъи ил бархІи Ярусалимличибад вецІну цара версла гьарахъси Еммаус бикІуси шилизи гьуникад хьурали аркьути кІел мутагІялим 14 детаурти лерилра илди анцІбукьлумачила гъайкабикІулри. 15 Илдала гъайра жалра демжурхІели, ГІиса илдачи гъамиубли, илдачил вархли ватихьиб. 16 Амма илдала хІулби сукъуркайубтиван, илдани Ил вагьхІегьур. 17 ГІисани илдази иб: «Гьуни-гьуникад хІушала се ихтилата?» Илди хумарти дяхІ-сипатра кадуцили тІашбизур. 18 Илдазивадли ца, сунес Клеопа бикІусини, ГІисас жаваблис иб: «Ишаб цабархІи бетаурси секІайчила селра хІебалуси, марлира, лебилра Ярусалимлизив ца хІуцун ургуд?» 19 ГІисани хьарбаиб: «Гъай селичилав?» Илдани иб: «Назаретлан ГІисас биубсиличила сари. Ит баркьудилизив ва Сунела гІилмулизив Аллагьлара халкьлара гьалав асилси идбаг сайри, 20 Амма хала кашишунанира халкьла тямадабанира Ит кавшахъес ведиб. Ил арукили хІябтІерхьаличи чеветяхъиб. 21 Ил Израиллис сунени берцудира хили вакІес гІягІниси Баягъи Ит Арикар сай ибси нушала умутра балли лебсири. Амма гьачам илди лерилра иличирли таманхІедиуб: ил бетаурхІейчибад гьанна хІябэсил бархІи бехІбихьили саби. 22 ГІурра нушала хьунул адамтанира нуша тамашадиахъубра. Савли шала шикьлис илди хІябличи арбякьи уббухъун. 23 Илаб ГІисала жаназа баргхІебаргили чарбиубхІели, валлагь, чус малаикунира гьаласабизур, чузи Ил мицІирли виънира бурибти хабуртира адердахъиб. 24 Нушала адамтазибад цацабехІли, ила хІябличи хІерэс бякьунтанира, гьар секІал дурусли хьунул адамтани бурибси тяхІярли даргиб. Амма илдани сай ГІиса чехІеиб». 25 ГІисани илдази иб: «ХІябра духудеш камти адамти дуили леррая! Идбагунани дурибти гьар секІайчи дирхаэс илцадра дебали къиянни балан! 26 Сунела ахъси даражаличи аэс багьандан ахІенрив, гьатІи, МасихІли лерилра илди къияндешуни дяхІаэс гІягІнити?» 27 Дурхъаси Жузлизир Сунечила бурути лерил мерани ГІисани Мусачивад вехІкайхьили лебилра идбагуначила илдас баяндариб.
28 Саби букьес кьасбарибси шилизи бетиэсбяхІибхІели, ГІисани вашес дигусиладариб. 29 Амма илди чучил варх калахъес Илизи тиладибикІесбяхІиб ва «БархІехъла замана гъамбикІулину, нушачил варх кален» – или, дугьабизур. ГІиса юртлизи ацІиб, илдачил калун. 30 Илдачил варх кьумурла мякьла кайибхІели, ГІисани касили кьацІ, баркатлабариб ва кІибайбарили илдази бедиб. 31 ИлхІели илдала хІулби гьаргдиуб, илдани ГІиса вагьур. Амма илдани Ил чехІейулри. 32 ГІур илдани цализи-цали иб: «Ишини нушачил вархли гьуникадли вашухІели ва нушази Дурхъаси Жузла белкІани баяндирухІели, нушала уркІбас буцІархІейгив, гьатІи?!» 33 Илди илмадан абизур, Ярусалимлизи чарбиуб. Шагьарлизи бухІнабухъунхІели, илаб баягъи вецІну цараличил барх цархІилти мутагІялимтира цалабикили баргиб. 34 Илдачи дугьабизурли, цалабикибтани иб: «Арикар хІяблавад айзни марси саби. Ил сунес гьаласайзурли Симоннира чеили сай». 35 ГІур илдани гьуйчиб бетаурсиличила ва кьацІ кІибайбирухІели чули ГІиса вагьниличила буриб.
ГІиса вецІну цараличи вакІиб
36 Илдани ил бурухІели, хапли ГІиса илдала ургав вагьариубли, илдази иб: «ХІуша даршули дирабая!» 37 Чус гьаласабизурси рухІла къаралди саби или гьанбикили, илди уркІбухъи хІяккабизур. 38 ГІисани илдази иб: «ХІуша илцад дебали сен уркІдулхъутирая? ХІушала уркІби гьаннара васваслив? 39 Дила някъбачира кьяшмачира хІеръая, иш – Ну сайра. Набчи гачдикеная, хІеръая: Ну – мицІирси Жан сайра. РухІла Дилагъуна я кьаркьала, я лигуби дирхІерни хІушанира баладая». 40 Илира или, ГІисани илдази Сунела някъби-кьяшми чедаахъиб. 41 Бахъ разибиубдешли, илди бирхаэс хІебирулри ва тамашакабиублири. ИлхІели ГІисани илдази хьарбаиб: «Ишаб хІушала беркеси секІал лебу?» 42 Илдани Илис берцІибси бялихъла кесек бедиб. 43 Илини сасили, илдира хІеркабикІахъули, ил беркун.
44 ГІур илдачи дугьайзурли, ГІисани хьарбаиб: «Нуни хІушази Мусала Низамлизиб Набчила белкІунсира, идбагунала жузазир ва Забурлизир дурибтира мардиэс гІягІнити диъниличила бурни гьанбиркуру?» 45 ГІисани мутагІялимтас лебилра Дурхъаси Жузла мягІна баянбариб. 46 Илдази Илини иб: «МасихІличи гІязабтира чевкъар, вебкІили гІергъи Ил хІябэсил бархІи мицІирра кайрар. 47 Илала Ула хІурматлис Ярусалимличибадли бехІбихьили, лебилра халкьани чула гІямрура дарсдарили, бунагьуни хасардатахъес багьандан Аллагьличи дугьабизахъес жибарес гІягІнибиркур. 48 Илди лерилра секІал хІушала хІулбала гьалар детра детаур. 49 Дила Дудешли хІушаб чесибти секІал Нуни гьанна дурхьулра, хІушаб чедибадли бархьибси кьуват хІушази кабацІайчи шагьарлизир каленая».
Зубрази арукни
50 ГІисани илди шагьарлизибад гьунибатурли, Вифаниялизи бикайчи вякьун. Някъбира ахъдуцили, ГІисани илди баракатлабариб. 51 Илди баракатлабирухІели, Ил илдачивад гьарахъиркес ва зубрачи арцурли чевяхІихъесяхІиб. 52 Илдани Илис икрамбариб. ГІур илди лебгІеб харидешличил Ярусалимлизи чарбиуб 53 ва Аллагьла хъулиб мурталра Аллагьлис дезабикІи.