KAFEEÑAL KU

1

1 Kaawiit konde kíyekie fu béenuusee bu bi Yesu Kiris afeeñale bu. Atambatun n’áhino éemeyi bo kaanuku éewufoor bo kiŋki karok bija te o, man ni kámeyi beeware bu kabaju memee. Yesu Kiris n’áboñin amalaka oone eebin eesokam bo, íñje Saaŋ aroka oone. 2 Abe isokasok b’ijuke bu bireyi fe: bo beemo fu hirim hite Atambatun, nu múniyo mi Yesu Kiris áwufooram mu. 3 Atoof t’an eejaŋgee u kaawiit konde tu buhooŋu ésuk i, ni kiŋki kajamatan báhamin bonde béenuutina bu t’Atambatun, abe n’iŋi kájeŋgin yooŋ beekiñjee bu te ko, ábuki memee bo kabaju! 4 Íñje Saaŋ ikiñje fee bakate ku ti kikinu keemo hutok nu kúsuba kite Asi kéeyilene ku: Atambatun aja ásoniyanuun, abe n’awunuun káasuumaay, akina eeemo u, akina éeyemie u, akina eebin u. Ñúwejet ñu hutok nu ñúsuba ñu ñeeemo ñu hágila eriikeey yeene yite híyiaate hu ñija ñúsoniyanuun, abe nu ñuwunuun yooŋ káasuumaay. 5 Yesu Kiris yooŋ, aseede éejube u aja ásoniyanuun, abe n’awunuun káasuumaay, akina eeemo u átiyar u dók ti karitanee t’eket i, akina eeemo u áyi ite bákayi ku t’etaam i. Kiris ámaŋamaŋi úne, abe n’aram úne tu wuhoofoor wu ni halan hoone héeyuusee hu. 6 Áhinahin úne núuyemi bakan bakate ti jáyi joone. Áhinahin úne yooŋ núuyemi éhina wusarah bija t’Atambatun Faafo. Yesu Kiris aja ákini hiraanu kániku ku ni sembe su! Amiin. 7 Arijuk, ondu ti bibin tu bufor bu! Ésuk i fe, bija yooŋ ni keeyao ku kajukio ni ñíkiniin. Búsuk bite t’etaam ye fe kayiyu uŋu hoone hu. Hee bondu kabaju! Amiin! 8 Atemit, Atambatun eehaŋe u ebaja sembe aane: «Íñj’eemo fu átiyar u n’araan u toko, íñj’eemo u, íñje éeyemie u, íñje eebin u.» 9 Íñje Saaŋ atuuun iŋi naane úhine i t’afeeneŋ ni Yesu Kiris. Úne bakate ti Jáyi jite Atambatun, abe íñj’endu ti kajuku sílaam naane aruun, íñj’endu yooŋ ti kámuñu kep naane aruun. Kajokamjok kabin káfiiten t’ekiŋk yende yiyi kaane Patmos aŋarkeyi naane iŋ’iwaare hirim hite Atambatun, nu múniyo mi Yesu áwufooram mu. 10 Tu hunak hite Anahaan u, Búwejet Beenabe bu nu bujokam, abe n’ijam inde hiñaawiam kaaji kéetumbe kiraas naane káabiinu. 11 Ni keene: ---Bamb’a̱juk iye, a̱kiñj bo ti kaawiit, abe n’a̱boñ ko kéeyilene ku ti kikinu hutok nu kúsuba konde: Efees, Simirn, Perigam, Tiyatiir, Sarid, Filadelfi, ni Lawodise. 12 N’iweteko kaanuku man n’ijuk an aa áhamin iyu n’íñje. N’ijuk báanaŋum bite búrundoora beemo hutok nu súsuba bite éwurus, 13 abe ake eenokoore nu húŋgowulan n’áyemi t’etut bo. Asiimasiimo kájufa kéeyuuse, abe n’awuuj nibaŋ nite éwurus tu búsuso. 14 Wan wu ti hikawo aŋ’afañj daŋ naane ehuuy, ñíkino ni ñíyemi naane sineemak. 15 Wuwoto uŋu wútumb wusilan naane mañ meebuuyee ti sineemak, abe ni míhinee meebunan. Kaajio uŋu kusok naane kúsuw kite káajuŋeey. 16 Ajokajok t’emoŋio yaatos i wúloofiiloof weemo hutok nu wúsuba, abe kábura keebaliŋge suf iŋi kíŋaasin tu butumo. Buhooŋio iŋi bisilan naane taanak tu kaajiŋgan far. 17 H’ijuko hu, n’iney bite wuwoto naane an eekete. N’ásit emoŋio yaatos i t’íñje abe n’aanam: ---Atum’á̱koleyi! Íñj’eemo fu átiyar u n’araan u toko. 18 Íñj’eemo fu an eeemo u buroŋ. Íketaanaketaani, bare hahiye íñj’endu buroŋ hiraanu. Íñje íyekie fu sijaab site eket i, ni site ti keekete ku tindi kaja. 19 Náami a̱kiñj bamb’a̱juk iye: beebaje bu hahiye, ni beeja bu bibin kabaju. 20 Wúloofiiloof wu hutok nu wúsuba wu w’a̱juke wu t’emoŋiam yaatos i, ni báanaŋum bite búrundoora bu hutok nu súsuba su bite éwurus i, iye i bije fu: wúloofiiloof wu hutok nu wúsuba wu weemo fu emalaka yite kéeyilene ku ti kikinu keemo hutok nu kúsuba; báanaŋum bite búrundoora bu hutok nu súsuba su ni bíyemi kéeyilene ku ti kikinu keemo hutok nu kúsuba.

2

1 ---A̱kiñj amalaka ite bakate ku Efees kéeyilene ku a̱ano: «An eejoke u t’emoŋio yaatos i wúloofiiloof wu hutok nu wúsuba wu, abe n’aŋ’añaah t’etut báanaŋum bite búrundoora bu beeemo bu hutok nu súsuba bite éwurus i aane: 2 ímoomi buroon b’á̱hine bu bireyi fe, ni naane aa á̱miñooro tu burok, ni naane aa á̱muñ yooŋ. Ímoomi kaanuku a̱yinaat kakinu ni bakan keejakut ku. A̱jondomanajondoman yooŋ jak ti kiŋki kaane boko kaamo epotor ayak a̱juk kaanuku nu múniyoiit, boko kajuuse. 3 Ímoomi yooŋ kaanuku á̱muñamuñ aa, a̱jukajuk sílaam uŋu húuma hu, abe a̱ruuseit hikee. 4 Bare b’ítaañiane bu t’awe beemo fu bonde: aŋkut á̱maŋiam naane hítiyar hu. 5 Á̱baŋino t’a̱bine du a̱ney. A̱watanooro wuhoofoor wúuwe, abe n’aŋ’á̱hin ajakee naane aa á̱hinaani ti kátiyar ku. Afut’a̱watanooro, n’iŋ’ibin t’awe, abe n’iŋ’inuutan báanaŋum bite árundoora úuwe ti beemo du. 6 Bare beetoofam bu t’awe beemo fu bonde: a̱huufahuuf naane íñje bi bakan keeriboore ku ni Nikola bimbi káhin. 7 «An fe eebaje wúkondin ánandin naŋ nu Búwejet bu busoke fu kéeyilene ku! «An fe eeyak kariiŋan, íñje kawunio eeteŋ ti miriyaay mite nunukanuk nunnu nuwun buroŋ bu neeemo nu t’etiir t’etool ite Atambatun.» 8 ---A̱kiñj amalaka ite bakate ku Simirn kéeyilene ku a̱ano: «An eeemo u átiyar u n’araan u toko, éeketaanie u, abe n’aritanee t’eket i aane: 9 ímoomi sílaam s’a̱amo su te so, ímoomi kabajaate kúuwe, bare t’Atambatun awe husaanum! Ijamajam kílafatinu ku kiŋki kálafatini. Bakan kondu iŋi kaane boko kaamo Esuwif, bare nu múniyoiit: boko bakan bakate Setani! 10 Atum’á̱koleyi sílaam s’a̱ja su kajuku. A̱jam i: Setani kajoku bakaake t’aruun aja akul kaanuku man n’áhinuun áriiwuŋg Atambatun kiñaawu, abe aruun kajuku sílaam kunak keereeŋe sumoŋu. Bare a̱jok alitee hutoof yooŋ ni kayooli, abe n’iŋ’iwuni buroŋ bu naane hisiibanu. 11 «An fe eebaje wúkondin ánandin naŋ nu Búwejet bu busoke fu kéeyilene ku! «An fe eeyak kariiŋan, eket ésooboriyan i et’émiño.» 12 ---A̱kiñj amalaka ite bakate ku Perigam kéeyilene ku a̱ano: «An éeyekie u kábura keebaliŋge ku aane: 13 ímoomi t’a̱kine du: Setani anaŋanaŋ toko eriikeey yeene yite híyiaate hu, bare a̱jokajok t’íñje alit tip. Antipas aseede úuma éejeŋginam u ayooleeyool t’aruun, toko ti Setani akine du. Awe bare, naane bondu bibaje i fe, a̱wasut káyilen ku t’íñje. 14 Bare ítaañianataañian t’awe ti bike: bakaake bokondu t’awe keejoke ti bi Balam abine bu aliiken ésuk i kóyin sifaaf. Balam aliikene fu Balak eetiŋg bakate ku Israyel ti kaahoofoor, ti kateŋu kite efuwa yite sunuk seesarahee tu ñúwisenum, nu huŋotu hu ni bakan ki kaseñeit. 15 N’abaj yooŋ t’awe bakan keejoke ti bi bakan keeriboore ku ni Nikola bimbi kaliiken ésuk i. 16 A̱watanooro wuhoofoor wúuwe. Káhinaate iyu, n’iŋ’ibin t’awe memee, abe n’iŋ’itiik bakan kondu ni kábura ku kiŋki kíŋaasin tu butumam. 17 «An fe eebaje wúkondin ánandin naŋ nu Búwejet bu busoke fu kéeyilene ku! «An fe eeyak kariiŋan, íñje kawunio t’emaan yéenuusee i eeteŋ. Íñje kasaano yooŋ ejuju yeefañje tu huruwu híyeni hikiñjee, abe an fe at’ámeyi huruwu hondu, kane arko taŋ akina eesaanee u ho.» 18 ---A̱kiñj amalaka ite bakate ku Tiyatiir kéeyilene ku a̱ano: «Añi ite Atambatun ite ñíkin ñeeemo ñu naane sineemak, abe wuwoto n’uŋu wútumb wusilan naane mañ meebunane aane: 19 ímoomi buroon b’á̱hine bu fe. Ímoomi kaanuku á̱maŋamaŋi an, awe yooŋ an ite bifeeneŋ. Á̱ñiŋkaanañiŋkaan tu burok búuma, abe aŋ’á̱muñ dómbokun. Ímoomi kaanuku bamb’á̱hin hahiye bihaŋahaŋ bítiyar bu. 20 Bare b’ítaañiane bu t’awe beemo fu bonde: a̱wasawas Sesabel, anaare ondu eeene u akina aamo ayiŋana ite Atambatun eebuut bakan kúuma ti naane aa aliikeniin huŋotu hu ni bakan ki kaseñeit, ni kateŋu kite efuwa yite sunuk seesarahee tu ñúwisenum. 21 Iwasowas ewaaŋ, akina Sesabel, kaanuku man n’awatanooro, bare ateñekateñeko karaan bufurukato bu. 22 Iŋ’ite ho aamo fu íñje káfiiteno t’elal ite sílaam, abe kiŋki kafurukato ne o, ifit kawatanooro meejakut mondu, íñje káhiniiin yooŋ keejuk sílaam sómbokun. 23 Íñje yooŋ kayoolu bakañio, abe bakate tu búsuk bu fe kéeyilene ku n’iŋi kánandin kaanuku íñj’eemo fu an éemeyie u biyinoor bite an, n’ehol yeene. Íñje kabatikan huruw fe t’aruun iliik tu buroon b’aroke bu. 24 «Bare aruun bakaaku bakate ku Tiyatiir kéeyilene ku, ariteñekateñeko maliikenar mondu. N’ariteñeko yooŋ kámeyi bondu bimbi kaane: "béesulie bite bu Setani". Íñje isok fee n’aruun: it’isejanuun bike, 25 kane arko taŋ bite kaanuku arijok kep alitee ti b’arijoke bu bija kóyin k’ibin ku. 26 An fe eeyak kariiŋan, abe n’aŋ’áhin kep naane isoke i bija tu hunak hiraanu hu, íñje kawunio sembe ti siheet su fe. 27 O kahaawu so nu hútaŋkaru hite mañ; o kawelej so naane simeenaay site ekaf. 28 O kabaju sembe naane si Faafam awunam su. Íñje yooŋ kawunio kaarabu ku. 29 «An fe eebaje wúkondin ánandin naŋ nu Búwejet bu busoke fu kéeyilene ku!»

3

1 ---A̱kiñj amalaka ite bakate ku Sarid kéeyilene ku a̱ano: «An éeyekie u ñúwejet ñu hutok nu ñúsuba ñite ñ’Atambatun, nu wúloofiiloof wu hutok nu wúsuba wu aane: ímoomi buroon b’á̱hine bu fe. A̱jokeejok naane an eeroŋe, bare awe an eekete. 2 Á̱niyo! A̱litan beeŋeñene bu t’awe beeemo bii ti bija kaketu. Ábuki ijukajuk kaanuku t’Atambatun úuma, kunoŋk kúuwe kiyanut. 3 Á̱baŋino naane a̱jame i hirim hu, ni naane a̱joke i ho ariike. Á̱hin naane husoke i, abe n’a̱watanooro wuhoofoor wúuwe. Afut’á̱niyo, íñje káfufii naane ákuw, abe at’á̱meyi yiin ewahatu y’ija fu bibin. 4 Bare a̱bajabaj t’awe Sarid bakaake keebuusatanut wañ wooniin. Boko bisiimo wañ weefañje iriiriboor, ábuki káhinahin naane kaware i káhinu. 5 An fe eeyak kariiŋan, o bisiimo wañ weefañje naane boko. It’itot huruwu hoone ti kaawiit kite buroŋ bu. Íñje kasoku tu buhooŋu Faafam n’emalaka yeene kaanuku akina an úuma. 6 «An fe eebaje wúkondin ánandin naŋ nu Búwejet bu busoke fu kéeyilene ku!» 7 ---A̱kiñj amalaka ite bakate ku Filadelfi kéeyilene ku a̱ano: «An eenabe u, eeemo u an ite bifeeneŋ, éeyekie u ejaab ite áyi u Dafit, akina aa áfeŋgin abe an at’áyini kafeŋku, n’afeŋk abe an at’áyini káfeŋgin aane: 8 ímoomi buroon b’á̱hine bu fe. Ímoomi kaanuku a̱bajut sembe, bare á̱jeŋginajeŋgin hirim húuma, abe a̱teñekeitam. A̱juk, ífeŋginifeŋgin karuŋ k’an ayinaat kafeŋku. 9 Iye i ija fu ni bakan kite Setani, ejuusa yendu kiŋki kaane boko kaamo Esuwif abe bare nu múniyoiit: íñje kanoŋkooraniin keebin kéesukaayi, kéemeyi kaanuku ímaŋiimaŋi. 10 Makamu á̱jeŋginajeŋgin hirim h’isoki hu hite kaanuku á̱muñ ti sílaam su, ifin íñje yooŋ, íñje kajukari ti sílaam seebin su t’aduna i ereyi fe. Sílaam sondu kabaju kaanuku t’ajuk buŋ bu kúŋgowulan ku kaamo fu ariike. 11 Íñje bibin memee. A̱jok alit tip ti b’a̱joke bu, ake atum’abin ásik hisiibanu hoonuun hite búriiŋan bu. 12 An fe eeyak kariiŋan, íñje káhinio éeyemi éniñj t’enuuf ite Atambatun úuma, abe aroŋut hikee kánuutina toko. Íñje kakiñju te o huruwu hite Atambatun úuma, nu huruwu húuma híyeni hu, nu huruwu hite hikinu hite Atambatun úuma. Hikinu hondu heemo fu Serusalem éyeni i, yeeja i kánuutina t’etiir bufor bu t’Atambatun úuma yéewanein. 13 «An fe eebaje wúkondin ánandin naŋ nu Búwejet bu busoke fu kéeyilene ku!» 14 ---A̱kiñj amalaka ite bakate ku Lawodise kéeyilene ku a̱ano: «An u ii kaane Amiin, aseede éejube u ite u nu múniyo, a Atambatun aŋaase u te o éewuwan doon areyi fe aane: 15 ímoomi buroon b’á̱hine bu fe. Ímoomi kaanuku a̱jokokanut, á̱sufut yooŋ. Tiŋkan yéeni bare a̱jokokanajokokan man yooŋ á̱sufasuf! 16 Bare naane á̱sufoore i, a̱jokokanut, á̱sufut yooŋ, íñje kásajini tu butumam! 17 Aŋ’a̱ane: "Íñje husaanum, íyekia ebaj, iŋkut isawula doon fe." Bare á̱meyiit kaanuku á̱fuñinania, á̱tumba yooŋ á̱yubinani! A̱bajut doon fe, á̱fuumafuum, aw’ondu yooŋ fuufii. 18 Náami iirimi bonde: a̱bin a̱ajoohen t’íñje éwurus yeekuuranee ti sineemak, man n’á̱yemi husaanum. A̱joohen yooŋ wañ weefañje man n’a̱siimo á̱anuus méefuñinanie múuwe. Abe n’a̱joohen bubuun bite káhinu ti ñíkini man n’á̱yini kajuku. 19 Bakan k’ímaŋie ku fe, iŋ’ijoŋooraniin abe n’ímiñiin. Náami á̱ñiŋkaan á̱habanein, abe n’a̱watanooro wuhoofoor wúuwe. 20 A̱jam, iŋ’isiiŋo ti karuŋ ku, abe n’ikoŋkoŋan. An af’ajam kaajiam abe n’áfeŋgin, íñje buyooso te o iriiñoofo t’afeeneŋ. 21 An fe eeyak kariiŋan, íñje karahano t’eriikeey íima yite híyiaate hu, naane iriiŋane i yooŋ, Faafam n’arahanam t’eriikeey yeene yite híyiaate hu. 22 «An fe eebaje wúkondin ánandin naŋ nu Búwejet bu busoke fu kéeyilene ku!»

4

1 Hunuut toko, bike yooŋ ni bifeeñam. N’ijuk tu bufor bu karuŋ kéefeŋginee. Kaaji k’ibine ku ijam hítiyar hu ti báhamin bu n’íñje keeraase ku naane káabiinu ni keenam: ---Á̱sirein beebe, abe n’iŋ’íhini a̱ajuk beeja bu bibin kabaju. 2 Búwejet Beenabe bu ni bihaŋ bujokam. N’ijuk t’etiir bufor bu eriikeey ite áyi, abe ake ariikariiko te yo. 3 An ondu aŋ’átumb asilan naane. Kaajeŋgeleet kuŋoloolaŋolool eriikeey ite híyiaate hu, abe iŋi kisilan yooŋ naane. 4 Sike siriikeey yooŋ site híyiaate seemo butuman ni sibaakiir suŋoloolaŋolool eriikeey yendu, abe bíhaaniin kaamo butuman ni bakabaakiir kariikariiko te so. Kasiimasiimo wañ weefañje, abe ni kasol búkuhe bite éwurus. 5 T’eriikeey ite híyiaate hu yeeemo i t’etut, etiir i eŋ’esib toko, n’awen toko, biranda bu yooŋ nu busok. Kíit kéetife keemo hutok nu kúsuba kúmoomi hágila eriikeey yendu: ko keemo fu ñúwejet ñu hutok nu ñúsuba ñite ñ’Atambatun. 6 N’abaj toko hágila eriikeey yendu naane han heejaaŋe wililil naane eweer yeekuure but. N’abaj yooŋ muroon mibaakiir meeroŋe meeŋoloole eriikeey ite híyiaate hu, abe sini site te mo fe ñíkin, hágila ni inde kiñaawu ku. 7 Dítiyar du te mo dunokooranokoor n’éŋaŋ; dúsooboriyan du nu dunokoor nu húruukan; díhaajiyan du dibajabaj buhooŋu naane bite húŋgowulan; díbaakiiriyan du nu dunokoor naane kalañjaŋanaa keeemo tu búwiito. 8 Muroon mibaakiir meeroŋe mondu mibajabaj dánodan fe síbend seemo hutok n’efeeneŋ, abe sini site te mo fe ñíkin, bija yooŋ t’etaam síbend su fe. Káajiim ni kaajiŋgan uŋu muhooñ meene: «Atemit, Atambatun eehaŋe u ebaja sembe, anabanab, anabanab, anabanab, akina éeyemie u, akina eeemo u, akina eebin u.» 9 Muroon mibaakiir mondu meeroŋe mu uŋu muhooñ an eeriikee u t’eriikeey ite híyiaate hu eeemo u buroŋ hiraanu, kaanuku méenikano, meesokorooro, meeeno eyeehen. 10 Abe ko kireyi fe bondu ifi bibaj, bíhaaniin bu butuman ni bakabaakiir ku n’iŋi kásukaayo. N’iŋi kasokorooro, o eeemo u buroŋ hiraanu, abe ni káfiiten búkuhe booniin hágila eriikeey ite híyiaate hu ti kaanu: 11 «Atemit, Atambatun ite uni, awe a̱jare fu káyeki kániku ku, nu kusokorooru ku, ni sembe su. Ábuki awe á̱wuwane fu buroon bu fe, abe ti kámaŋi kúuwe tu búwuwanee fu beebaj.»

5

1 Abe n’ijuk kaawiit keeboonee t’emoŋu yaatos yite an eeriikee u t’eriikeey ite híyiaate hu. Kikiñjeekiñj tíyaŋ ni níbahindaa, abe kukotaneekotan n’esondeel kireeŋ hutok nu kúsuba kaanuku an atum’ábandin ko. 2 N’ijuk yooŋ amalaka eebaje sembe ti kataŋku aane: ---Aañ aamo fu eereeŋe kanuutan naane kaawiit ku kukotanee i éebandin ko? 3 Bare abajut t’etiir bufor bu, ni t’etaam i, ni t’éhinda etaam i an éeyinie kábandin kaawiit ku, éeheelin ko níbahindaa. 4 Iyiyayiy faa, ábuki mayet an eejukee eereeŋe kábandin kaawiit ku, éeheelin ko níbahindaa. 5 Náami ake ti bíhaaniin bu eeenam: Atum’a̱yiy. Á̱heelin, éŋaŋ ite tu butoŋ bite Suda, ti bakañi áyi u Dafit ariiŋana. Áyinooni kákotin kaawiit ku tu kukotanee du kireeŋ hutok nu kúsuba, abe n’ábandin ko. 6 Náami iijuk Ametek t’asiiŋee kaagoroor n’eriikeey ite híyiaate hu. Muroon mibaakiir mu míhinohin t’etut, ni bíhaaniin bu yooŋ. Aŋ’a̱juk kite amooteemoot yéeni. Abajabaj wusiin weemo hutok nu wúsuba, ni ñíkin yooŋ ñeemo hutok nu ñúsuba. Ñíkin ñondu ñeemo fu ñúwejet ñu hutok nu ñúsuba ñite ñ’Atambatun, ñaññ’aboñ t’etaam i ereyi fe. 7 Ametek u n’atof, abe n’asa kaawiit ku t’emoŋu yaatos yite an eeriikee u t’eriikeey ite híyiaate hu. 8 H’Ametek u ase hu kaawiit ku, muroon mibaakiir meeroŋe mu nu músukaayo, mo ni bíhaaniin bu butuman ni bakabaakiir ku. Kareyi fe huruw n’ekondiŋ, ni bitaañ yooŋ bite éwurus beehooje bib n’ejuraay. Ejuraay yendu yeemo fu kalawu kite bakan kite Atambatun. 9 Ni kahooñ hunooñu híyeni iŋi kaane Ametek u: «Awe a̱reeŋe fu kásiku kaawiit ku, á̱akotin ko tu kukotanee du. Ábuki a̱mooteemoot yéeni, abe ni halan húuwe n’á̱joohenna fu bakan a̱bin a̱saan Atambatun: bakan bakate búsuk bánoban, ni bakate kíhaminiin kánokan, ni bakan kánokan, ni biheet bánoban. 10 Á̱hiniinhin kéeyemi bakan kúuwe, n’éhina wusarah bija t’Atambatun ite úne, abe boko káyemi bákayi kite etaam i.» 11 N’isooñ íheelin, n’ijam wuji wute emalaka keehooje-hooj, keeŋoloole eriikeey ite híyiaate hu, nu muroon meeroŋe mu, ni bíhaaniin bu. Emalaka i kareeŋareeŋ búñjune nu búñjune. 12 Iŋi kahooñ kataŋk kaane: «Ametek éemootaaniee u ajare fu káyeki sembe su, n’ebaj i, nu búwesinato bu, ni kámaki ku, nu kusokorooru ku, ni kániku ku, nu kuhooñu ku!» 13 N’ijam yooŋ buroon bu fe beeemo bu t’etiir bufor bu, ni t’etaam i, ni t’éhinda etaam i, ni ti kan ku, buroon beeemo bu t’aduna i fe ti kahooñu iŋi beene: «An eeriikee u t’eriikeey ite híyiaate hu, n’Ametek u kaja kákini hiraanu kuhooñu ku, nu kusokorooru ku, ni kániku ku, ni sembe su!» 14 Muroon mibaakiir meeroŋe mu ni mísafin meene: «Amiin!» Abe bíhaaniin bu ni kásukaay keesokoroor Atambatun.

6

1 Bondu buwas, n’ijuk Ametek u n’ákotin húkotanin hítiyar hu tu kúkotanin ku hutok nu kúsuba ku. N’ijam afeeneŋ tu muroon mibaakiir meeroŋe mu n’ataŋk naane karanda aane: «A̱bin!» 2 N’íheelin, n’ijuk efaliñj yeefañje, abe an eerabee u te yo ákooki húkond. Ni kawuno ékuhe yite áyi, abe n’aja, akina húmaliyaŋ hu, kaanuku aŋk’aja ariiŋan. 3 Ahaban, Ametek u n’ákotin húkotanin húsooboriyan hu. N’ijam ásooboriyan u tu muroon meeroŋe mu n’aane: «A̱bin!» 4 Náami eke efaliñj yeelaañe jif n’énuutin. An eerabee u te yo awuneewun sembe site kanuutan káasuumaay ku t’etaam i kaanuku kúŋgowulan ku keeyoolool. N’awunee yooŋ kábura keekambe. 5 Ahaban, Ametek u n’ákotin húkotanin híhaajiyan hu. N’ijam áhaajiyan u tu muroon meeroŋe mu n’aane: «A̱bin!» N’íheelin, n’ijuk efaliñj yeebaan, abe an eerabee u te yo ajokajok báafeeseim. 6 N’ijam anokoor naane kaaji kíhaminna t’etut muroon mibaakiir meeroŋe mu keene: «Etamaŋ efeeneŋ taŋ ite maanu bija ti bajaam bite hunak ñeeba; sitamaŋ síhaaji taŋ site édugub bija ti bajaam bite hunak ñeeba.» Kihaban, ni keene an eerabee u t’efaliñj i: «Atum’á̱buj éluuliin i n’ébiñ i.» 7 Ahaban, Ametek u n’ákotin húkotanin híbaakiiriyan hu. N’ijam ábaakiiriyan u tu muroon meeroŋe mu n’aane: «A̱bin!» 8 N’íheelin, n’ijuk efaliñj yeenokoore nu búsuus beeluwe. An eerabee u te yo huruwu hoone «Eket i», abe hikinu hite eket i hisaosa ti hiñaawu. Ni kawunee sembe t’efej efeeneŋ ti sibaakiir site etaam i kaanuku keeyool ésuk i ni kábura, nu bujoñjol, nu wúsomut, man yooŋ ni katiŋg bíndakakureŋ bu beeyooliin. 9 Ahaban, Ametek u n’ákotin húkotanin hutoken hu. N’ijuk ataabul ite wusarah wu, abe n’ijuk t’etaamo siyaan site bakan keeyoolee ku aŋarkeyi naane kajokajok hirim hite Atambatun, abe ni kaseede ho. 10 Ni kataŋk kaane: «Atemit eenabe u, awe eeemo u an ite bifeeneŋ, awe kajoonan bakate etaam i, abe n’a̱nukan tu boko iŋi naane kayoole i uni. Náami a̱anahan bija kaakaŋ?» 11 Ni kawuniin huruw fe kaawañ keefañje, abe ni kaaniin kasooñ kariiko keeyih dikee, ábuki káliloolut. Bakatiiin ni bákawiyiin keeemo ku burokiin bifeeneŋ kawarawar yooŋ kayooliee naane boko. 12 Ahaban, n’ijuk Ametek u n’ákotin húkotanin hutoken hu ni hifeeneŋ. Etaam i n’eyoŋoŋanooro ni sembe-sembe. Taanak tu ni tíbaani túruk naane kájufa kite kátiñja, abe hiim hu ñeeba te ho ni hilaañ jif naane halan. 13 Búloofiiloof bu iŋi bíneyin t’etiir bufor bu bibin t’etaam i, naane miriyaay meelaañut ii míneyin kane eyam i etib ni sembe tu nunukanuk. 14 Bufor bu nu buboonooro naane kaawiit aa aboonee. Kirij ku fe nu kunuutanee ti kíyemie du, ni bikiŋk bu bireyi fe. 15 Bákayi kite etaam i, ni bakan kómbokun ku, n’eseef ite esulaan i, nu kusaanum ku, ni bakate sembe su, ni bakaaku fe, búsukateen bu ni keenooto ku búsukateen ni katey kánuuso tu wuyeen wute bilaaliñj bu, ni ti bilaaliñj bite kirij ku. 16 Abe n’iŋi kaane kirij ku ni bilaaliñj bu: «Áriwubein t’uni áriinuus uni, an eeriikee u t’eriikeey ite híyiaate hu atum’ajuk uni. Árinuus uni Ametek u eeyiŋate ii. 17 Ábuki hunak hómbokun hu hite kayiŋat kooniin hireeŋa. Aañ áyinie fu katandarisan?»

7

1 Hunuut toko, n’ijuk emalaka bakabaakiir ti kasiiŋee tu suwus sibaakiir site etaam i. Kajokajok siyam sibaakiir site etaam i kaanuku mayet eyam etum’etib t’etaam i, ni ti han hu, man yooŋ ti nike nunukanuk. 2 Abe n’ijuk ake amalaka ti bisiro, ánuutin káasiŋ ki taanak tu tundu túnuutin, abe n’ajok t’emoŋio éenee yiyi káhin ne yo t’ésuk i ékeetanuma yite Atambatun eeemo u buroŋ. N’áhamin ataŋk n’emalaka i bakabaakiir ku k’Atambatun awune ku sembe site kábuju etaam i ni han hu aaniin: 3 «Atum’arifin áribuj etaam i, ni han hu, nu ñunukanuk ñu; ajendan káyemi úhina bíkeetanuma tu kúyuut kite eroka yite Atambatun ite úne.» 4 Ake n’asokam bakayem ki kaja fu káhinu bíkeetanuma bite Atambatun tu kúyuut: kaamo súñjune téemeer, nu súñjune bakan bákasuba ni sibaakiir tu butoŋ bánoban fe ti bakañi Israyel. 5 Kaamo súñjune sumoŋu nu súsuba ti bakañi Suda ni káhinee bíkeetanuma tu kúyuut; ti bakañi Ruben, kaamo súñjune sumoŋu nu súsuba; ti bakañi Gad, kaamo súñjune sumoŋu nu súsuba; 6 ti bakañi Aser, kaamo súñjune sumoŋu nu súsuba; ti bakañi Neftali, kaamo súñjune sumoŋu nu súsuba; ti bakañi Manase, kaamo súñjune sumoŋu nu súsuba; 7 ti bakañi Simiyoŋ, kaamo súñjune sumoŋu nu súsuba; ti bakañi Lefi, kaamo súñjune sumoŋu nu súsuba; ti bakañi Isakar, kaamo súñjune sumoŋu nu súsuba; 8 ti bakañi Sabulon, kaamo súñjune sumoŋu nu súsuba; ti bakañi Siseef, kaamo súñjune sumoŋu nu súsuba; ti bakañi Beŋsame, kaamo súñjune sumoŋu nu súsuba. 9 Hunuut toko, n’ijuk hahooja hómbokun h’an ayinaat kafinu: biheet bánoban, ni bakate búsuk bánoban, ni bakan kánokan, ni bakate kíhaminiin kánokan. Kasiiŋasiiŋo hágila eriikeey ite híyiaate hu, hágila yooŋ Ametek u. Kasiimasiimo wañ weefañje, abe ni kajok kijar tu sumoŋiiin. 10 N’iŋi kataŋk t’etiir kaane: «Atambatun ite úne eeriikee u t’eriikeey ite híyiaate hu, n’Ametek u kafakane fu úne!» 11 Abe emalaka i kareyi fe ni kasiiŋo kaŋolool eriikeey ite híyiaate hu, ni bíhaaniin bu, nu muroon mibaakiir meeroŋe mu. Ni kájiŋgitan hágila eriikeey i, keeya kúyuutiin t’etaam, abe ni kasokoroor Atambatun 12 ti kaanu: «Amiin! Atambatun ite úne aja ákini hiraanu kuhooñu ku, ni kániku ku, nu búwesinato bu, nu kusokorooru ku, ni sembe su, ni kámaki ku! Úeno eyeehen ko kireyi fe! Amiin.» 13 Ake ti bíhaaniin bu n’ákandijenam aanam: ---Bokondu keesiimee kii wañ weefañje wu, boko kaamo fu aañiin? Diin ti kánuutina fu? 14 N’ísafino eeno: ---Ámuse u, bondu awe á̱meyie fu bo. Náami eeenam: ---Boko kaamo fu kéenuutina ku ti sílaam sómbombokun su. Kañawañaw wañ wooniin, abe ni kafañjan wo ti halan hite Ametek u. 15 Iŋ’ite ho h’ifi kasiiŋo hágila eriikeey ite Atambatun yite híyiaate hu, abe ni kasokorooro káajiim ni kaajiŋgan t’enuuf yeene. An eeriikee u t’eriikeey ite híyiaate hu kajukariin akina humuumo. 16 Karoŋut kajoñjolat, ñukuniin yooŋ ñuroŋut kasayi; taanak tu turoŋutiin kabutu, ni kásufa kánokan fe. 17 Ábuki Ametek eeemo u kaagoroor n’eriikeey ite híyiaate hu aja fu kahaawiiin, abe o bija nu boko tu wúbulanu wute móhujo mummu muwun buroŋ bu. Abe Atambatun katotu muhuw mánoman ti ñíkiniin.

8

1 H’Ametek u ákotine hu húkotanin hutoken hu nu kúsuba, n’átumb akoowan kem tu bufor bu areeŋ egenawala ewahatu. 2 Abe n’ijuk emalaka i hutok ni bákasuba ku kiŋki kasiiŋo hágila Atambatun. Ni kawunee wúbiinu weemo hutok nu wúsuba. 3 Ake amalaka yooŋ n’abin, abe n’asiiŋo kaagoroor n’ataabul ite wusarah wu. Ajokajok tu sumoŋio báasufum bite ejuraay bite éwurus. Ni kawuno ejuraay úkaan kaanuku eesarah yo t’ataabul ite wusarah wu ite éwurus i eeemo u hágila eriikeey ite híyiaate hu, yeeriboor ni kalawu kite bakan kite Atambatun kareyi fe. 4 Hárunda hite ejuraay i nu húnuutin t’emoŋu yite amalaka u heeja t’etiir hágila Atambatun. Bakan k’Atambatun akino ku, kalawu kooniin yooŋ ni kija t’etiir. 5 Ahaban, amalaka u n’ásik báasufum bite ejuraay i, eehoojan bo bib ni sineemak site ataabul ite wusarah wu, abe n’áfiiten bo t’etaam i. Biranda bu nu busok, n’awen toko, etiir i n’esib, etaam i yooŋ n’eyoŋoŋanooro. 6 Náami emalaka i hutok ni bákasuba ku kéeyekie ku wúbiinu hutok nu wúsuba wu ni kafare kaanuku keesok te wo. 7 Amalaka átiyar u n’asok ti káabiinu koone. Egalas n’ehaŋ énubin t’etaam i yéegiiloole ni sineemak, ni halan. Efej efeeneŋ ti síhaaji site etaam i n’ésufo, efeeneŋ ti síhaaji site ñunukanuk ñu n’ésufo, abe mahos meeleebejane mu fe nu músufo. 8 Amalaka ásooboriyan u n’asok ti káabiinu koone. Dike doon naane hirij hómbombokun héetife ni dífiitenee ti han hu. Efej efeeneŋ ti síhaaji site han hu n’ehosanooro halan. 9 Efeeneŋ ti síhaaji site buroon bite ti han hu beebaje bu síhiinu n’eket, efeeneŋ yooŋ ti síhaaji site bisahar bu n’ébujo. 10 Amalaka áhaajiyan u n’asok ti káabiinu koone. Káaloofiiloof kómbokun kéetife naane híit ni kíneyin tu bufor bu. Ni kiney t’efej efeeneŋ ti síhaaji site móhujo míniina fe. 11 (Káaloofiiloof kondu huruwu hite te ko Kátiku.) Efej efeeneŋ ti síhaaji site móhujo mu fe n’étik, abe bakan keehooje-hooj ni kaket iŋi naane káhujee i tu móhujo mu, ábuki mítikatik. 12 Amalaka ábaakiiriyan u n’asok ti káabiinu koone. Efej efeeneŋ ti síhaaji site taanak tu n’émiñee, n’efeeneŋ ti síhaaji site hiim hu, n’efeeneŋ ti síhaaji site búloofiiloof bu, ayak abin áami efej efeeneŋ ti síhaaji site buroon bondu ébaania. T’efej efeeneŋ ti síhaaji site hunak hu, ajaaŋutee naane aa afiy ajaaŋee, bija yooŋ huhuk hu fe. 13 N’isooñ íheelin, n’ijuk kalañjaŋanaa tu búwiito, abe kiliŋanaliŋan. N’ijam ko ni kitaŋk keene: «Kátaañi! Kátaañi! Afin ayak buŋ kátaañi ti bakate etaam i kane wúbiinu wute bakaaku emalaka bákahaaji ku wusok!»

9

1 Amalaka atoken u n’asok ti káabiinu koone. N’ijuk káaloofiiloof kéeneyina t’etiir bufor bu bibin t’etaam i. Ake n’asaan ko ejaab ite kaayeen kéesulie-sulie ku. 2 Káaloofiiloof ku ni kífeŋgin kaayeen kéesulie-sulie ku. Hárunda nu húnuutin toko, híyemi naane hite sineemak sómbokun. Taanak tu nu túkumb, eyam i yooŋ n’ébaani iŋ’ite hárunda hite kaayeen ku. 3 Bábaŋgur nu búnuutin ti hárunda hu, abe n’uŋu burko fererer t’etaam i. Nu buwunee sembe site káhinu t’áseñji t’ésuk i naane bilaŋguut bu. 4 Ake n’aane bo utum bugor mahos mu, nu ñunukanuk ñu, nu doon fe déelooñina, kane arko taŋ bo bibete bakan kéehinutee ku tu kúyuut ékeetanuma yite Atambatun. 5 Bábaŋgur bu buwunutee sembe site kayoolu bakan kondu; beeneyen kep bíhiniin t’áseñji tu boko kiim hutok. Abe káseñji ki bábaŋgur bu kiŋki bíhin kúmoomi naane kite an e elaŋguut ebete. 6 Ti kiim kondu hutok hu, ésuk i kaŋesu eket i, bare iti kajuk yo. Boko kámaŋi kaketu, bare eket i kateyiiin. 7 Bábaŋgur bondu búmoomi naane bifaliñj bite bija ti hitiik. Busolasol ti kikaw ku aŋ’a̱juk naane búkuhe bite bákayi bite éwurus, abe ñuhooŋu ñite te bo ñúmoomi naane ñite kúŋgowulan. 8 Bihan bite te bo bikambakamb naane wan wute anaare, abe wúŋiiŋ wu naane wute éŋaŋ. 9 Búkooki tu búsus bite te bo aŋ’a̱juk naane sibaŋgal site mañ, abe síbend site te bo uŋu suwen naane bisaret beehooje bi sifaliñj siñake seetey bija bite hitiik. 10 Bibajabaj kiyet keebaje wubetu naane wute bilaŋguut bu, abe ti kiyet kite te bo ti bibaje fu sembe site káhinu ku ésuk i t’áseñji tu boko areeŋ kiim hutok. 11 Áyi ite te bo aamo fu amalaka eesaanee u kaayeen kéesulie-sulie ku; huruwu hoone ti kíhaminiin kite Esuwif i «Abadon», ti kigerekaay «Apoliyoŋ» (aamo fu «Ábuja u»). 12 Kátaañi kítiyar ku kihabanaa. Wike wúsuba wuwarawar bibin. 13 Amalaka atoken u n’afeeneŋ n’asok ti káabiinu koone. N’ijam kaaji ni kíhaminn tu suwus sibaakiir site ataabul ite wusarah wu ite éwurus i eeemo u hágila Atambatun. 14 Kaaji ku ni keene amalaka atoken u n’afeeneŋ: «Á̱jendin emalaka i bakabaakiir ku keefaakee ku ti kaayelu kómbokun ku kiŋki kaane Ófurat.» 15 Emalaka i bakabaakiir ku keefaree ku bija t’ewahatu yendu, nu tu hunak hondu, ni ti hiim hondu, ni t’emit yendu ni kájendinee kaanuku keeyool efej efeeneŋ ti síhaaji site kúŋgowulan ku. 16 Esulaan keehooje kabinabin keerabee ti bifaliñj. Ake n’asokam kaamo bakayem: kaamo similiyoŋ seemo síteemeer súsuba. 17 Ti beefeeñam bii, iye i ijuke fu bifaliñj bu ni keerabee ku te bo: kasiimasiimo sibaŋgal seelaañe jif naane sineemak, nu súbulool naane bufor beejaaŋe, abe nu surombaay naane efor yéetife toko-toko. Kikaw kite bifaliñj bu kunokooranokoor ni kikaw kite bíŋaŋ, abe sineemak ufu súnuutin tu ñutum ñite te bo, ni hárunda, n’efor yéesufe. 18 Wútaañi wondu wúhaaji wu wuwu wúnuutin tu ñutum ñite bifaliñj bu nu wuyool efej efeeneŋ ti síhaaji site kúŋgowulan ku. Wo weemo fu sineemak su, ni hárunda hu, n’efor yéesufe i. 19 Ábuki sembe site bifaliñj bu sondu tu ñutum ñite te bo, ni ti kiyet kite te bo. Kiyet kite te bo naane ñuroon. Kibajabaj kikaw, abe ne ko ni bifaliñj bu ifi bíhin t’áseñji tu kúŋgowulan ku. 20 Bakaaku kúŋgowulan, ku wútaañi wondu wuyoolut ku, naane bondu bibaje i fe, kawatanooreit ñurok ñooniin ñeejakut ñu ñi kanoŋke ñu keerok nu sumoŋiiin. Kawasut kájeŋgin kite sirab su, nu ñúwisenum ñite éwurus i, ni ñite ehalis i, ni ñite ñañ ñu, ni ñite bujuju bu, ni ñite kunuk ku, ñeeemo ñu ñiyinaat kajuku, ñiyinaat kajamu, ñiyinaat yooŋ bija. 21 Bokondu kawatanooreit yooŋ naane kayoole i bakan, ni naane ii kálugus, ni naane ii kaŋot ni bakan ki kaseñeit, ni naane ii kákuwat.

10

1 Hunuut toko, n’ijuk ake amalaka eebaje sembe kane áwanein ánuutin t’etiir bufor bu. Ákumbaloolakumbaloolo ni kaafor, abe kaajeŋgeleet kuŋoloolaŋolool hikawo. Buhooŋio uŋu burum naane taanak tu, abe wuwoto nu wúyemi naane síniñj site sineemak. 2 Áyekanayekan t’emoŋio awiit éefeŋginee. N’asiiŋan kuwoto kaatos ku ti han hu, kaamay ku t’etaam i. 3 N’akaaw t’etiir naane éŋaŋ yeenuure. H’akaawe hu, wuranda wu hutok nu wúsuba wu nu wusok wéesafin. 4 Hu wuranda wu wusoke hu, n’ija kaanuku iikiñj naŋ nu wusoke fu, bare n’ijam kaaji kéehaminna t’etiir bufor bu ni keenam: ---Á̱nuus doon du wuranda wu hutok nu wúsuba wu wusoke du; atum’a̱kiñj do. 5 Náami amalaka i ijuke u t’asiiŋee kike kuwoto ti han hu, kaaku t’etaam i, n’ayit emoŋio yaatos i t’etiir, 6 abe n’awaat tu huruwu hite Atambatun eeemo u buroŋ hiraanu, éewuwane u bufor bu nu doon fe deeemo te bo, n’etaam i nu doon fe deeemo te yo, ni han hu nu doon fe deeemo te ho. Amalaka u n’awaat aane: Buroŋut ni bikamb! 7 Amalaka atoken u ni bákasuba af’abin asok ti káabiinu koone kep, béenuusee bite b’Atambatun b’áhabaneina bu aane bo kabaju, bo kabaju yooŋ naane t’afiye du asok eroka yeene eyiŋana i. 8 Náami kaaji kéehaminam ku yéeni huta hu t’etiir bufor bu nu kusooñ keenam: A̱ja a̱sa awiit éefeŋginee u t’emoŋu yite amalaka u eesiiŋee u kike kuwoto ti han hu, kaaku t’etaam i. 9 N’ija t’amalaka u abe n’eeno asaanam awiit u. N’aanam: A̱yio, abe n’a̱teŋo. O katoofu tu butumi naane májiŋin, bare ti hari o kátiku. 10 N’isa awiit u t’emoŋio, abe n’iteŋo. N’átumb atoof tu butumam naane májiŋin; bare h’imero hu, n’átik ti haram. 11 Ake n’asooñ aanam: ---A̱warawar iŋki kayiŋan tu huruwu hite Atambatun boone beesokee bu ti bakan keehooje, ni biheet beehooje, ni kíhaminiin keehooje, ni bákayi keehooje.

11

1 Ake n’asaanam yariyoon ite kaliiku, yeeje kanokoor nu hunuk abe n’aanam: ---A̱ja a̱liik Enuuf ite Atambatun, n’ataabul ite wusarah wu, abe n’a̱fin kiŋki kásukaay toko Atambatun. 2 Bare a̱was haanas hite hu tíyaŋ, atum’a̱liik ho, ábuki hisaaneesaan kéeyilenut ku. Boko bibin, abe n’iŋi kakakaroor hikinu heenabe hu kiim bakan bákasuba nu kúsuba. 3 Íñje káboñina eseede íima bákasuba ku; boko bisiimo kisaaku, abe ni kayiŋan tu huruwu hite Atambatun kunak kondu keemo éñjune, ni síteemeer súsuba, ni bakan bákahaaji. 4 Eseede yendu kasiiŋasiiŋo hágila Atemit ite etaam i. Boko kaamo fu ñúolifiye ñúsuba ñu, ni báanaŋum bite múrundoora músuba mu. 5 An af’ámaŋiiin káhinu beejakut, sineemak kánuutina tu ñutumiin séesuf enatoora yeeniin. Iyu i an éemaŋiiin káhinu beejakut aware fu kayooliee. 6 Kabajabaj sembe site kafeŋku bufor bu kaanuku etiir i etum’enub kiim kondu fe, boko ti kayiŋan ku báhamin bite Atambatun. Kabajabaj sembe site kahosan móhujo mu méeyemi halan, kabajabaj yooŋ sembe site káfiiten t’etaam i wútaañi wánowan kóyin keetoofiin ku. 7 Ifi kátiban kaseede ku, éndakakureŋ kánuutina ti kaayeen kéesulie-sulie ku yéelohumiin. Yo bikaleiin, abe n’eŋ’eyooliin. 8 Suhunuŋ sooniin káyemi t’efiñjan ite hikinu hómbokun hu t’Anahaan u abine du atibee t’ekuruwa i. Iŋi kalokolool hikinu hondu kaane ho Sodom man yooŋ Esipt. 9 Bakan kánokan, ni bakate búsuk bánoban, ni bakate kíhaminiin kánokan, ni biheet bánoban káheelin tu suhunuŋ sooniin areeŋ kunak kíhaaji n’egenawala, abe iti kawas an eehok so. 10 Bakate ku t’etaam i kasaŋgoor naane iŋ’ite eket ite bákasuba kondu. Boko katoofan, abe n’iŋi kawunoor buroon aŋarkeyi naane eyiŋana yite Atambatun bákasuba kondu kéelaamaniin ku iŋkut káyemi. 11 Bare h’aamo hu kunak kíhaaji kondu n’egenawala i kihabanaa, búwejet bite buroŋ béenuutina t’Atambatun nu buyooso tu boko, abe ni karito kasiiŋo. Keejukiin ku fe ni kákoleyi dómbokun. 12 Eyiŋana yite Atambatun bákasuba ku ni kajam kaaji kómbokun kéehaminna t’etiir bufor bu keeniin: «Árisirein beebe!» Ni kasiro ti kaafor keeja t’etiir bufor bu, enatoora yeeniin iŋi káheelin tu boko. 13 Toko-toko yooŋ, náami etaam i eyoŋoŋanooraa ni sembe. Efej efeeneŋ ti seemo sumoŋu site hikinu hu n’ewelejo, abe bakan kaamo súñjune hutok nu súsuba ni kaket tu buyoŋoŋanooro bondu bite etaam i. Bakaaku keeroŋe ku ni kákoleyi dómbokun, abe ni kaane Atambatun eeemo u t’etiir bufor bu ahahahah. 14 Kátaañi kúsooboriyan ku kihabanaa. Bare kíhaajiyan ku káreeŋina memee. 15 Amalaka atoken u ni bákasuba n’asok ti káabiinu koone. Wuji wómbokun nu wúhamin t’etiir bufor bu weene: «Jáyi jite etaam i jinaŋee hahiye tu sumoŋu Atemit ite úne ni Kiris a ajifane u, abe híyiaate hondu hite hiraanu!» 16 Bíhaaniin bu butuman ni bakabaakiir ku keeriikee ku ti siriikeey sooniin site híyiaate hu hágila Atambatun ni kaya kúyuutiin t’etaam, abe ni kasokorooro 17 ti kaanu: «Uni bokondu ti kaanii eyeehen Atemit, Atambatun eehaŋe u ebaja sembe, awe eeemo u, awe yooŋ éeyemie u. Ábuki á̱hinahin ni sembe súuwe sómbokun su a̱asiiŋan Jáyi júuwe. 18 Baabu biheet biyiŋatayiŋat yéeni t’awe, bare kayiŋat kúuwe kifina kireeŋ, abe kajoonan kite keekete ku kireeŋa. Kasiiban kite eroka íiwe eyiŋana i kireeŋa, ni kite bakan k’á̱kinie ku fe abe ni kájeŋgini, káyemi sifaaf man yooŋ biñi. Kábuju kite kiŋki kábuj etaam i kireeŋa!» 19 Kahaban, enuuf ite Atambatun yeeemo i t’etiir bufor bu n’éfeŋgino, abe ekees yéewufoore i kaajamoor k’Atambatun áhine ku ni bakan koone n’ejukee t’enuuf yeene. Etiir i n’esib, n’awen toko, biranda bu nu busok, etaam i n’eyoŋoŋanooro, egalas yooŋ n’énubin.

12

1 Bike bómbokun ni bíŋaasin t’etiir bufor bu: anaare eesiimee taanak tu naane an aa asiimo wañ. Hiim hu húmoomi t’etaam wuwoto, abe asolasol ékuhe yite híyiaate yéeyekie wúloofiiloof weemo sumoŋu nu wúsuba. 2 Anaare ondu áyemiit fuufio, abe ámoomi ti bíyihino. Aŋ’ariŋgan kep iŋi káseñji kite bíyihino bu. 3 Bike yooŋ bómbokun ni bíŋaasin t’etiir bufor bu: kame fu éjufuur yómbokun abe yeelaañe jif. Ebajabaj kikaw keemo hutok nu kúsuba, nu wusiin weemo sumoŋu, abe hikaw-kaw fe husolasol ékuhe yite híyiaate. 4 N’efeew efej efeeneŋ ti síhaaji site búloofiiloof bu ni hiyet hite te yo éfiiten t’etaam i. N’esiiŋo hágila anaare éeyemie u ti bíyihino bu kaanuku yeebin yeeteŋ alekej oone kane áyihinoo. 5 Anaare u n’áyihino añi ahaawa, eeyak u bibin kahaawu biheet bite etaam i fe nu hútaŋkaru hite mañ. Bare añi u n’ayitee eejee ne o kaagoroor n’Atambatun, o t’ariikee t’eriikeey yeene yite híyiaate hu. 6 Anaare u n’atey bija t’eramba i, t’Atambatun afaroo du báakinum kaanuku eebin éekuumano toko kunak éñjune ni síteemeer súsuba ni bakan bákahaaji. 7 Náami hitiik hibaja t’etiir bufor bu. Misel n’emalaka yeene ni katiik éjufuur i, éjufuur i n’ésiiŋein n’emalaka yite te yo keetiik nu boko. 8 Bare éjufuur i n’eheekee, abe n’ékutooree tu bufor bu yo n’emalaka yite te yo. 9 Éjufuur yómbokun i n’éfiitenee tíyaŋ. Yo yeemo fu doon dúbuunaay dihaan du, dundu dubuut ésuk i kareyi fe. Do difi kaane Batuuk bu man yooŋ Setani. Ni dífiitenee t’etaam i, do n’emalaka yite te do. 10 N’ijam kaaji kómbokun kéehaminna t’etiir bufor bu keene: «Hahiyu kafaku ku kireeŋa! Hahiyu Atambatun ite úne áwufoora sembe soone, asiiŋana yooŋ Jáyi joone! Hahiyu Kiris a ajifane u áwufoora sembe s’abaje su! Ábuki atinana ite bakan úne kéeyilene ku, an u aa asiiŋo yéeni bújom tujon hágila Atambatun eetinaniin áfiitenee tíyaŋ bufor bu. 11 Bakan úne kakalokalo iŋ’ite halan hite Ametek u, nu múniyo mi kaseedee mu. Kajukerut uŋu buroŋ booniin ni kaane kéekoleyi eket i. 12 Iŋ’ite ho aamo fu kikawuun kutoof, aruun bufor bu ni keekine ku bo! Bare átaañi t’aruun etaam i ni han hu! Batuuk bu búwaneino t’aruun, abe ni kayiŋat kómbokun, ábuki búmoomi kaanuku kunak keeroŋe ku bo kifamut.» 13 H’éjufuur i ejuke hu kaanuku éfiiteneefiiten t’etaam i, n’eteyoor n’anaare éeyihinee u añi ahaawa u. 14 Ake n’asaan anaare u síbend súsuba site kalañjaŋanaa kómbokun kaanuku éewiito bija t’eramba i, ti báakinum beefaree bu bija te o, eekamboor nu doon du. O kákuumanee toko simit síhaaji n’egenawala. 15 Doon du ni dísajin móhujo úkaan naane kaayelu inde hiñaawu anaare u kaanuku man ni miñakoo. 16 Bare etaam i n’ebin yeeram anaare u: n’efaaŋan, abe n’emer kaayelu k’éjufuur i ésajina ku. 17 Éjufuur i n’eyiŋat t’anaare u dómbokun, abe n’eja yeetiik bakañio keeŋeñene ku. Boko kaamo fu kéejeŋgine ku buluwa bite Atambatun, abe ni kajok yooŋ tu múniyo mi Yesu áwufoore mu. 18 Abe éjufuur i n’esiiŋo ti katafa kite han hu.

13

1 Hunuut toko, n’ijuk éndakakureŋ ti kánuutina ti han hu. Ebajabaj kikaw keemo hutok nu kúsuba, nu wusiin weemo sumoŋu. Kaasiin-siin fe kusolasol ékuhe yite híyiaate, abe kuruwu kite kálafatin Atambatun kikiñjeekiñj ti kikaw ku. 2 Éndakakureŋ y’ijuke i ejaja kanokoor n’esaamaay. Wuwot wute te yo nu wúyemi naane wute kandaafaan, abe butum bite te yo naane bite éŋaŋ. Éjufuur i n’ésik ti sembe site te yo, n’eriikeey ite te yo yite híyiaate hu esaan éndakakureŋ yendu. 3 Hike ti kikaw kite éndakakureŋ i, kajuku ni kite hunufaneenufan yéeni hulohen kaketu, bare esontaay i etulujatulujo. Kúŋgowulan ku fe ni kajahale dómbokun, abe ni kasa yo ti hiñaawu. 4 Kareyi fe ni kásukaay éjufuur i, ábuki ésikasik ti sembe site te yo esaan éndakakureŋ i. Ni kásukaay yooŋ éndakakureŋ i ti kaanu: «Aañ aamo naane éndakakureŋ i? Aañ ayino kalobu ne yo?» 5 Éndakakureŋ i n’ewunee sembe site kamaku, ni kálafatin Atambatun. N’ewunee yooŋ sembe site kaniju naane émaŋie i bija kiim bakan bákasuba nu kúsuba. 6 N’efaaŋan yéelafatin Atambatun, nu huruwu hoone, ni t’akine du, ni bakan keekine ku fe t’etiir bufor bu. 7 N’ewunee sembe site katiiku bakan kite Atambatun, ni sembe site kaheekiiin. N’ewunee yooŋ sembe tu búsuk bánoban, ni ti bakan kánokan, ni ti bakate kíhaminiin kánokan, ni ti biheet bánoban. 8 Bakate ku t’etaam i fe kásukaay éndakakureŋ i; aamo fu bakan ku fe ku kuruwu kooniin kikiñjutee ku ti kaawiit kite buroŋ bu huta h’etaam i eŋ’ebin éwuwanee. Kaawiit kondu kite Ametek eeyoolee u. 9 «An eebaje wúkondin aja ánandin! 10 An eeemo ite bibin kajokiee eekulee, o bibin kakuliee. An eeemo ite bibin kayooliee ni kábura, o kayooliee ni kábura. Iŋ’ite ho aamo fu bakan kite Atambatun kawarawar kámuñu, itim kawas káyilen ku.» 11 Hunuut toko, n’ijuk eke éndakakureŋ ti kánuutina t’etaam i. Ebajabaj misiin músuba naane mite ametek, bare eŋ’éhamin naane éjufuur. 12 Ebajabaj sembe site éndakakureŋ étiyar i, abe eŋ’enij ne so tu buhooŋu yo. N’enoŋkooran etaam i ni keekine ku te yo kéesukaay éndakakureŋ étiyar i yeejooŋee i yéeni, abe esontaay i n’ebin etulujo. 13 N’éhin buroon bómbokun beehaŋe ésuk i kikaw: n’éhin yooŋ sineemak séenuutin t’etiir bufor bu bibin t’etaam i tu buhooŋu ésuk i fe. 14 N’ebuut bakate t’etaam i nu buroon bómbokun bemb’éhin beehaŋe bu ésuk i kikaw, b’ewunee bu kaanuku yéehin tu buhooŋu éndakakureŋ étiyar i. Ehaban, n’eene ésuk i éhin búwisenum beenokoore n’éndakakureŋ yeenufanee i yéeni ni kábura, abe bare n’eroŋ. 15 Éndakakureŋ ésooboriyan i n’ewunee sembe site káhinu búwisenum beenokoore bu n’éndakakureŋ étiyar i beeroŋ, kaanuku man ni bíhamin, abe nu buyool an fe eeteñekee kásukaay bo. 16 N’enoŋkooran ésuk i fe, biñi bu ni sifaaf su, kusaanum ku ni keebajut ku, búsukateen bu ni keenooto ku búsukateen, kéehinee ékeetanuma huruw fe t’emoŋu yaatos i man yooŋ tu húyuut. 17 An fe ayinaat kajoohen, man yooŋ n’ajay dike doon t’abajut ékeetanuma yendu; yo yeemo fu huruwu hite éndakakureŋ étiyar i, man yooŋ naane huruwu hondu hije i ti kafinu. 18 Bonde bíkandijenakandijen búwesinato. An éewesinatee áyinooni kánandin ti kafinu huruwu hite éndakakureŋ i, ábuki kafinu ku kúwufoorawufoor huruwu hite húŋgowulan. Ko keemo fu síteemeer hutok n’efeeneŋ, ni bakan bákahaaji, nu hutok n’efeeneŋ.

14

1 N’isooñ íheelin, n’ijuk Ametek u t’asiiŋee ti hirij hihi kaane Siyoŋ, akina ni bakan kaamo súñjune téemeer, nu súñjune bakan bákasuba ni sibaakiir, abe huruwu hoone ni hite hu Faafo kikiñjeekiñj tu kúyuutiin. 2 N’ijam kaaji kéehaminna t’etiir bufor bu, uŋu kusok naane kúsuw kite káajuŋeey, naane yooŋ biranda bu. Kaaji k’ijame ku kúmoomi naane an eeemo ti káyifu t’ekondiŋ. 3 Bakan kondu keehooje kii kasiiŋasiiŋo hágila eriikeey ite híyiaate hu, hágila yooŋ muroon mibaakiir meeroŋe mu, ni bíhaaniin bu, abe iŋi kahooñ huhooñu híyeni. An fe ayinaat kaliiken huhooñu hondu, kane arko taŋ bakan kondu súñjune téemeer, nu súñjune bakan bákasuba ni sibaakiir su keejoohenee ku t’etaam i. 4 Boko kaamo fu kéemeyiit ku haare, kakuurakuur but. Iŋi kasa Ametek u tánotan fe t’aje. Kájoohenneejoohenn tu kúŋgowulan ku kaanuku kéeyemi étiyar i ti kawuniee ku Atambatun n’Ametek u. 5 Haajuus húmusut kánuutina tu ñutumiin, abe kayinaatee kawatan tu doon. 6 N’ijuk ake amalaka tu búwiito, abe aliŋanaliŋan. Ákooki Hirim Heetoofe héehabanaariit hite kawaare bakate ku t’etaam i fe: bakate biheet bánoban, nu búsuk bánoban, ni bakate kíhaminiin kánokan, ni bakan kánokan. 7 N’aŋ’ataŋk t’etiir aane: «Árikoleyi Atambatun, abe n’árinikano! Ábuki ewahatu y’aja i kajoonan kite kúŋgowulan ku ereeŋa. Árisukaay an éewuwane u bufor bu, n’etaam i, ni han hu, ni tánotan fe tu móhujo míniina meemo!» 8 Ake amalaka ásooboriyan n’ásein o ti kaanu: «Eneya, Babilon hikinu hómbombokun hu huhu húhujan yéeni biheet bu fe ébiñ ite bufurukato bite te ho beehahe bu biyak uŋu búwusan, eneya tuus!» 9 Amalaka áhaajiyan u n’ásein ti bákasuba ku étiyar i ti kataŋku aŋ’aane: «An éesukaaye éndakakureŋ i nu búwisenum bite te yo, abe n’áhinee ékeetanuma tu húyuut man yooŋ t’emoŋu, 10 o yooŋ búhujo ébiñ ite Atambatun yite i kane ayiŋat! Ébiñ yendu káyunanee t’ejoofutee t’ekot ite Atambatun yite i kane ayiŋat. Kiŋki kanij ii fe káhihinooree ti sineemak su n’efor yéesufe i tu buhooŋu emalaka i keenabe ku n’Ametek u. 11 Hárunda hite sineemak seeja su káhihinooriin hibaa birito hiraanu. Abe bokondu kéesukaaye ku éndakakureŋ i nu búwisenum bite te yo, n’an fe éeyekie ékeetanuma yite huruwu hite te yo, iti kayih hikee-kee, abajut kaajiŋgan, abajut káajiim.» 12 Iŋ’ite ho aamo fu bakan kite Atambatun, kiŋki kájeŋgin buluwa boone, abe ni kajok alitee ti Yesu kawarawar iŋi kámuñu. 13 Hunuut toko, n’ijam kaaji ni kíhaminn t’etiir bufor bu keenam: ---A̱kiñj a̱ane: «Áfiitin t’úmiye, kiŋki káhin t’afeeneŋ n’Atemit abe n’iŋi kaket, atoof tu boko!» Búwejet Beenabe bu ni beene: «Hee, nu múniyo, boko kayihu tu burok booniin beeniŋe bu, ábuki meejake mi káhine mu mondu ti kásilimbaniin.» 14 N’isooñ íheelin, n’ijuk kaafor keefañje, abe ake eenokoore nu húŋgowulan ariikariiko te ko. Asolasol ékuhe yite híyiaate yite éwurus, abe n’áyekan t’emoŋio étuuriaatuma yeeriye las. 15 Ake amalaka n’ánuutin t’enuuf ite Atambatun, abe n’áhamin ataŋk n’an eeriikee u ti kaafor ku aano: «Á̱sik étuuriaatuma íiwe á̱ahotukan, ábuki éhotukan i ereeŋa. Etaam i ereeŋa káhotukanee!» 16 Náami an eeriikee u ti kaafor ku ásika étuuriaatuma yeene éehotukan etaam i. 17 Ake amalaka n’ánuutin t’enuuf ite Atambatun yeeemo i t’etiir bufor bu. Ákooki akina yooŋ étuuriaatuma yeeriye las. 18 Ake amalaka yooŋ eebaje sembe ti sineemak su n’ánuutin t’ataabul ite wusarah wu, abe n’áhamin ataŋk n’aau éeyekie u étuuriaatuma yeeriyee i aano: «Á̱sik étuuriaatuma íiwe yeeriye i a̱afaran kísind kite kireseŋ kite etaam i, ábuki kilaaña.» 19 Náami amalaka u ásika étuuriaatuma yeene eefaran kísind kite kireseŋ kite etaam i, abe n’áfiiten ko ti báatuusanum bómbokun bu bite kireseŋ ku bite b’Atambatun bite bu kane ayiŋat. 20 Kireseŋ ku nu kútuusanee ti báatuusanum beeemo bu tíyaŋ hikinu hu. Halan nu húnuutin ti báatuusanum bu heetey naane móhujo areeŋ síkilomeetar síteemeer síhaaji, abe arko efaliñj esiiŋee fee te ho, hikaw hu barebare hija fu káŋaasina ku.

15

1 Bondu buwas, n’isooñ ijuk t’etiir bufor bu bike bómbokun beejahalam: emalaka kaamo hutok ni bákasuba keejoke wútaañi weemo hutok nu wúsuba. Wútaañi wondu weemo fu wuraanu wu, ábuki ne wo n’Atambatun aja fu karaan kayiŋat ku. 2 N’ijuk naane han heesilane naane eweer, abe ni hígiilool ni sineemak. N’ijuk yooŋ keeriiŋane ku éndakakureŋ i, nu búwisenum bite te yo, ni naane huruwu hite te yo hije i ti kafinu. Kasiiŋasiiŋo ti han hondu heejaaŋe hu naane eweer, abe ni káyekan bukondiŋ b’Atambatun asaaniin bu. 3 Iŋi kahooñ huhooñu hi Moyis aroka ite Atambatun abane hu, nu huhooñu h’Ametek u abane hu yooŋ. Iŋi kaane: «Atemit, Atambatun eehaŋe u ebaja sembe, burok búuwe bihahahah, abe bijaaŋajaaŋo ésuk i! Awe Áyi ite biheet bu, máhinar múuwe meejoŋoore, abe mite nu múniyo! 4 Aañ atuf’ákoleyii, Atemit? Aañ ayak fu biteñeko kánikani? Ábuki awe unooni taŋ a̱nabe fu, abe biheet bu fe bibin béesukaayi, aŋarkeyi naane bukuura kaanuku manoŋkar múuwe mujoŋoorajoŋoor.» 5 Hunuut toko, n’ijuk t’etiir bufor bu enuuf ite Atambatun yéeyekie i anuuf u aa áwufoor bakan koone kaanuku ondu nu boko. Enuuf ite Atambatun n’éfeŋgino, 6 abe emalaka i hutok ni bákasuba ku keejoke ku wútaañi wu hutok nu wúsuba wu ni kánuutin. Kasiimasiimo wañ weefañje daŋ weesilane, abe ni kawuuj ñibaŋ ñite éwurus tu ñúsusiin. 7 Ake tu muroon mibaakiir meeroŋe mu n’asaan emalaka i hutok ni bákasuba ku sukot site éwurus seemo hutok nu súsuba, seehooje bib ni kayiŋat kite Atambatun eeemo u buroŋ hiraanu. 8 Enuuf ite Atambatun n’ehooj bib ni hárunda héenuutina ti kániku koone ni sembe soone. An fe ayinaat buyooso t’enuuf ite Atambatun, bija yooŋ kóyin ku wútaañi wu hutok nu wúsuba w’emalaka i hutok ni bákasuba ku kásikina wu wuyak ku bihabano.

16

1 Hunuut toko, n’ijam kaaji kómbokun kéenuutina t’enuuf ite Atambatun, abe ni keene emalaka i hutok ni bákasuba ku: «Arija áriyuus t’etaam i sukot hutok nu súsuba su séeyekie su kayiŋat kite Atambatun!» 2 Amalaka átiyar u n’aja, abe n’áyuus ekot yeene t’etaam i. Náami busontaay beejakut abe ni bíseñji ni bíŋaasin ti bakan kéeyekie ku ékeetanuma yite éndakakureŋ i, abe n’iŋi kásukaay búwisenum bite te yo. 3 Amalaka ásooboriyan u n’áyuus ekot yeene ti han hu. Móhujo mu nu muhosan méeyemi naane halan hite an eekete, abe buroon beebaje bu síhiinu fe béeyemie bu ti han hu ni biket. 4 Amalaka áhaajiyan u n’áyuus ekot yeene tu sujolob su, ni tánotan fe tu móhujo míniina meemo t’etaam i. Móhujo mu nu muhosan méeyemi halan. 5 N’ijam amalaka eebaje u sembe tu móhujo mu n’aane Atambatun: «Á̱jubajub naane a̱joonane i iye, awe Eenabe u, awe eeemo u, awe yooŋ éeyemie u. 6 Ábuki káyuusayuus halan hite bakan kúuwe n’eyiŋana íiwe, abe hahiye a̱wuniinwun halan kéehujo. Boko kaŋese bo!» 7 N’ijam kaaji kéehaminna t’ataabul ite wusarah wu keene: «Hee, Atemit, Atambatun eehaŋe u ebaja sembe, majoonanar múuwe mite nu múniyo, abe mujoŋoorajoŋoor!» 8 Amalaka ábaakiiriyan u n’áyuus ekot yeene ti taanak tu. Nu tuwunee sembe site kabutu ésuk i ni sineemak site te to. 9 Nu tubut ésuk i ni hásufa hómbombokun kayak kálafatin huruwu hite Atambatun eebaje u sembe tu wútaañi naane wondu. Bare ni kateñeko buwatanooro, ni kateñeko yooŋ kánikan Atambatun. 10 Amalaka atoken u n’áyuus ekot yeene t’eriikeey ite éndakakureŋ i yite híyiaate hu. Ébaani i n’ékumbalool búsuk bite éndakakureŋ i. Ésuk i n’eŋ’eriŋgan iŋi káseñji taŋ. 11 Ni kálafatin Atambatun ite bufor bu uŋu wúseñji wooniin nu busontaay booniin. Bare kawatanooreit kunoŋk kooniin keejakut ku. 12 Amalaka atoken u n’afeeneŋ n’áyuus ekot yeene ti kaayelu kómbokun ku kiŋki kaane Ófurat. Móhujo mu nu musooŋ kaanuku meewas bákayi kéenuutina ku káasiŋ ki taanak tu tundu túnuutin keekan. 13 N’ijuk sirab síhaaji seenokoore nu buhoon nu súnuutin, eke tu butum bite éjufuur i, eke tu butum bite éndakakureŋ i, eke tu butum bite an u aa ajuus aane akina ayiŋana ite Atambatun. 14 Diyu ñúwejet ñite Setani ñiññi ñíhin buroon beehaŋe bu ésuk i kikaw. Ñúwejet ñondu t’éhaaji te ño ni ñija ti bákayi kite etaam i fe kaanuku ñeekuukaniin bija bite hitiik hu, tu hunak hómbokun hite h’Atambatun eehaŋe u ebaja sembe. 15 Anahaan u n’aane: «Arijam, bibin búuma káfufu naane ákuw! Atoof t’an eeŋotut u, abe n’ajukar wañ woone kaanuku atum’abin aja fuufio ésuk i keejuk ñufuñ ñoone.» 16 Sirab su nu sukuukan bákayi ku tindi kaane ti kíhaminiin kite Esuwif i «Arumagedoŋ». 17 Amalaka atoken u ni bákasuba n’áyuus ekot yeene t’eyam i. Kaaji kómbokun ni kíhaminn t’enuuf ite Atambatun, t’eriikeey ite híyiaate hu keene: «Hahiyu ahabanee!» 18 Etiir i eŋ’esib toko, n’awen toko, biranda bu yooŋ nu busok, abe etaam i n’eyoŋoŋanooro ni sembe. Buyoŋoŋanooro bite etaam i naane bondu búmusutee kajuku huta hu húŋgowulan aŋ’abin áwuwanee! 19 Hikinu hómbokun hu ni hijeho héehin sifej síhaaji, abe kikinu kite tu búsuk bu fe nu kúbujo. Atambatun n’ábaŋino Babilon yómbokun i. N’áhujan yo ébiñ ite ekot ite kayiŋat koone kómbokun ku. 20 Bikiŋk bu fe nu bumoj, an yooŋ aŋkut abin áheelin ti hirij. 21 Kifiit kite egalas keeyino kafeese síkilo bakan bákasuba nu kúnuutin t’etiir bufor bu kéeneyin tu kúŋgowulan ku. Abe ésuk i ni kálafatin Atambatun iŋ’ite káseñji kondu kite egalas i, ábuki kátaañi kondu kihaŋahaŋ kahahu.

17

1 Hunuut toko, ake t’emalaka i hutok ni bákasuba ku kéeyekie ku sukot hutok nu súsuba su n’abin eeenam: ---A̱bin, abe n’iŋ’íwufoori buŋ b’anaare u aa afurukato ahah iya ayakee fu kajoonan. Anaare ondu, akina hikinu hómbokun heenutee kaagoroor nu wuyelu weehooje. 2 Bákayi kite etaam i kaŋotaŋot ne o, ésuk i yooŋ éhujahujo ébiñ yeene yite bufurukato bu eyak éwusan. 3 Búwejet Beenabe bu nu bujokam, abe amalaka u n’aja n’íñje t’eke eramba. N’ijuk bo anaare u t’ariikee t’éndakakureŋ yeelaañe yite kikaw keemo hutok nu kúsuba, nu wusiin weemo sumoŋu, abe kuruwu kite kálafatin Atambatun kikiñjeekiñj t’eni i. 4 Anaare u asiimasiimo wañ weelaañe wéewarie naane, ni weelaañane, abe n’asol búwurus, ni bike buroon beeseere-seer bite kasaŋgan eni. Ajokajok t’emoŋio ekot ite éwurus yeehooje bib nu buroon béekojie, ni beekuurut bite bufurukato boone. 5 Iye u huruwu hoone hikiñjee fu tu húyuuto hukolofanee: «Babilon yómbombokun i, íñaay ite bufuruka bu, nu buroon béekojie bite etaam i.» 6 N’ijuk kaanuku anaare ondu áwusanawusan. Áhujahujo halan hite bakan kite Atambatun, bakan keeyoolee ku iŋi naane ii kaseede Yesu. H’ijuko hu, n’ijahale dómbokun. 7 Náami amalaka u eeenam: ---Kame iŋi naŋ n’a̱jahalee fu? Íñje káhandini béenuusee bite anaare u, n’éndakakureŋ yeeyito i, yéeyekie i kikaw ku hutok nu kúsuba ku, nu wusiin wu weemo sumoŋu. 8 Éndakakureŋ y’a̱juke i émoomi yéeni buroŋ, bare eŋkut eroŋ. Yo kánuutina ti kaayeen kéesulie-sulie ku, bare yite bútowuto hiraanu. Bakate ku t’etaam i, ku kuruwu kooniin kikiñjutee ku ti kaawiit kite buroŋ bu huta h’etaam i eŋ’ebin éwuwanee, bijahale kane kajuk éndakakureŋ i, ábuki émoomi yéeni buroŋ, abe hahiye eŋkut eroŋ, bare yo kásooñina. 9 «Bonde bíkandijenakandijen kámuusu nu búwesinato. Kikaw hutok nu kúsuba ku, diyu kirij keemo hutok nu kúsuba t’anaare u ariikee du. Kikaw kondu, bákayi yooŋ kaamo hutok ni bákasuba. 10 Kaamo hutok tu boko kahabana híyiaate hooniin, ake ondu te ho, aau aroŋa. Bare af’aja abin, híyiaate hoone iti hifiyo. 11 Éndakakureŋ yéeyemiaanie i buroŋ, abe bare eŋkut eroŋ, humuum hite te yo yooŋ ake áyi. O aamo fu atoken u ni bákahaaji. Akina ite ti bákayi ku hutok ni bákasuba ku, abe ite bútowuto hiraanu. 12 «Wusiin wu sumoŋu w’a̱juke wu, diyu bákayi kaamo sumoŋu, abe híyiaate hooniin hisiiŋoorut. Bare boko kabaju sembe site káyemi bákayi n’éndakakureŋ i areeŋ ewahatu. 13 Bákayi kondu doon difeeneŋ taŋ di kaja fu kaŋesu: keerok káhabanein bija t’éndakakureŋ i. 14 Boko katiiku Ametek u, bare Ametek u kaheekiiin, ábuki akina aamo fu Anahaan ite kunahaan ku, akina yooŋ aamo fu Áyi ite bákayi ku. Bakan koone k’aruwe ku abe n’ajifan, bokondu kéejeŋgino ku kariiŋaniin yooŋ ne o.» 15 Amalaka u n’asooñ aanam: ---Wuyelu w’a̱juke wu, t’anaare eefurukatee u ariikee du, diyu bakan, ni hahooja, ni biheet, ni kíhaminiin. 16 Wusiin wu sumoŋu w’a̱juke wu n’éndakakureŋ i kahuufu anaare eefurukatee u. Boko karamu buroon boone fe, abe ni kahelo. Boko kateŋu kihaay koone, abe ni kásuf doon deeŋeñene du. 17 Ábuki Atambatun ásikasik b’ámaŋie bu káhinu anaŋ tu ñúwejet ñooniin kaanuku kéehin bo. Boko kajamoor t’efeeneŋ kéesik sembe sooniin site híyiaate hu keerok bija t’éndakakureŋ i, ayak abin áami yooŋ báhamin b’Atambatun asoke bu bibaja. 18 «Abe anaare ondu a a̱juke u, o aamo fu hikinu heebaje hu sembe ti bákayi kite etaam i.»

18

1 Hunuut toko, n’ijuk ake amalaka éenuutina t’etiir bufor bu áwanein. Sembe soone sihahahah, abe kániku koone ni kijaaŋan etaam i. 2 N’ataŋk t’etiir aane: «Eneya, Babilon yómbombokun i eneya! Éyemia báakinum bite sirab, nu ñúwejet ñánoñan ñeejakut, ni bilele bánoban fe beekuurut abe nu búhuufunani. 3 Ábuki biheet bu fe búhujahujo t’ébiñ ite bufurukato bite te yo beehahe bu biyak uŋu búwusan. Bákayi kite etaam i kaŋotaŋot ne yo, abe éjulaata i bakate t’etaam i káyemia kusaanum t’ebaj yeene yeehahe i yite bufurukato bu.» 4 Abe n’ijam kike kaaji kéehaminna t’etiir bufor bu keene: «Aruun bakan kúuma, arinuut ti hikinu hondu. Af’árihin iyu, man arimaat tu wuhoofoor wute te ho, man arimaat yooŋ tu wútaañi weeja wu kámiñu ho. 5 Ábuki wuhoofoor wute te ho wujuulajuulo bija yooŋ t’etiir bufor bu, abe Atambatun afiilut kinij kite te ho keejakut ku. 6 Arinij yooŋ te ho naane hinije i t’aruun. Aribatikan ho kireeŋ kúsuba meejakut mi híhine mu. Abe ekot ite te ho tundu huwun bakaaku kéehujo, arihoojan ho yo kúsuba n’ébiñ yeehaŋe kayaŋgu. 7 Árihin ho heejuk sílaam, nu wútaañi are ni naane hínikaanie i, are yooŋ n’ebaj yeehahe i yi híbajaanie i. Iŋi hiyinoor yéeni ni heene: "Iriikariiko diye naane áyi anaare, inooto anaare a áyino akete, abe it’ímus kátiñja hikee." 8 Iŋ’ite ho aamo fu wútaañi wonde wunaŋeenaŋ bija te ho: bujoñjol bu, n’eket i, ni kátiñja ku. Wo kámiñu ho tu hunak hifeeneŋ taŋ, abe sineemak su kásufu ho. Ábuki Atemit, Atambatun eejoonane u ho abajabaj sembe.» 9 Bákayi kite etaam i fe keeŋote ku ne ho, abe ni kariy yooŋ t’ebaj ite te ho yeehahe i, boko kayiyu, abe ni kalolobool iŋ’ite hikinu hondu kane kajuk hárunda hite kásufa kite te ho. 10 Boko bísiiŋeina akambee iŋi ekoloowe sílaam si hikinu hondu hija su kajuku, abe n’iŋi kaane: «Híiña! Híiña! Babilon yómbombokun i yeebaje i sembe, t’ewahatu efeeneŋ taŋ náami Atambatun ajoonani yooŋ?» 11 Éjulaata i bakate t’etaam i ni kayiy yooŋ, abe n’iŋi kalolobool iŋ’ite te ho, ábuki an aŋkut ajoohen buroon booniin. 12 Buroon bondu beemo fu éwurus i, ehalis i, ni baabu buroon bite kasaŋgan eni beeseere-seer; bípiis béewarie-wari, beelaañe ni beelaañane, bike bite suwa; efasoŋ-fasoŋ fe yite wubiliŋgit weehunde, buroon bánoban beerokee nu wúŋiiŋ wute siñaab su weebaase wu, nu buroon bánoban beerokee nu wubiliŋgit wéetaañie kabaju, man yooŋ ni ñañ, man yooŋ nu bujuju béewarie-wari; 13 mátiso mánoman, búsuus beehunde, miir i, ejuraay i; ébiñ i, éfariŋ i, édugub i; suboos su, síkarniina su, sifaliñj su, bisaret bu, búsukateen bu ni kéejokine ku bite kitiik ku. 14 Éjulaata yendu ni kaane hikinu hu: «Buroon beetoofe b’á̱maŋie bu yéeni kabaju bifaki, ebaj íiwe ereyi fe á̱buura yo yooŋ, a̱roŋut yo hikee-kee kajuku!» 15 Éjulaata i kiŋki kájula yéeni ti hikinu hondu ayak abin áami káyemia kusaanum bísiiŋeina akambee iŋi ekoloowe sílaam si hija su kajuku. Boko kayiyu, ni kalolobool, 16 abe n’iŋi kaane: «Híiña! Híiña hikinu hómbombokun hu! Hisiimasiimo yéeni wañ wéewarie-wari, weelaañe ni weelaañane, nu husol yooŋ búwurus, ni bike buroon beeseere-seer bite kasaŋgan eni. 17 T’ewahatu efeeneŋ taŋ náami ebaj ite te ho fe ébujaa?» Eteyana yite bisahar bu kareyi fe, ni kiŋki karok te bo, ni ki kájufe ku fe, ni kiŋki kájula te bo fe ni kásiiŋein akambee. 18 Hi kajuke hu hárunda hite kásufa kite hikinu hu ni kataŋk kaane: «Hikinu hómbombokun naane hondu húmusut kabaju!» 19 N’iŋi kahor hafor hu ti kikawiin, iŋi kataŋk keeyiy, abe ni kalolobool kaane: «Híiña! Híiña hikinu hómbombokun hu! Ebaj ite bakate bisahar beeemo bu ti han hu fe, t’ebaj ite hikinu hondu t’énuutina fu. T’ewahatu efeeneŋ taŋ, náami húbujaa?» 20 Awe bufor bu, hikawi hutoof naane hikinu hu húbujee i! Kikawuun kutoof yooŋ, aruun bakan kite Atambatun, n’epotor i, n’eyiŋana yeene, ábuki Atambatun ajoonana ho iŋi kátaañi ki híhinuun ku! 21 Náami ake amalaka eebaje sembe ásika ejuju yómbokun yeeniŋe naane, abe n’áfiiten yo ti han hu o ti kaanu: «Awe yooŋ Babilon hikinu hómbombokun hu, iyu a a̱yakee fu káfiiten ni sembe, abe an aroŋut káheelin t’awe hikee-kee. 22 An aroŋut kajamu t’awe ake ti káyifu ekondiŋ, man yooŋ an tu kuhooñu, man yooŋ an ti kasoku ti hiñjeŋ, man yooŋ ti káabiinu. Kiŋki káhin yooŋ saama náami burok, an aroŋut káheelin tu boko t’awe. An yooŋ aroŋut kajamu t’awe hítigisu t’etiŋanu. 23 Ejaaŋana eroŋut kawitikanee t’awe, an yooŋ aroŋut kajamu t’awe huyoosan. Éjulaata íiwe káyemie fu kómbokun ku t’etaam i, abe a̱buutabuut biheet bu fe ni kálugus kúuwe. 24 Náami bondu fe bija fu kabajii, ábuki halan hite eyiŋana yite Atambatun hujukeejuk t’awe, ni hite bakan koone, ni hite bakan keeyoolee ku fe t’etaam i.»

19

1 Hunuut toko, n’ijam naane wuji wute bakan keehooje-hooj t’etiir bufor bu ti kataŋku uŋu weene: «Aleluya! Atambatun ite úne akino fu kafaku ku, ni kániku ku, ni sembe su! 2 Majoonanar moone mite nu múniyo, abe mujoŋoorajoŋoor! Ábuki ajoonana hikinu hómbombokun hu huhu hubuusatan yéeni etaam i nu bufurukato bite te ho. Anukana te ho aŋarkeyi naane húyuusayuus halan hite eroka yeene.» 3 Wuji wu nu wusooñ weene: «Aleluya! Hárunda hite hikinu héesufee hu hibaa birito hiraanu!» 4 Bíhaaniin bu butuman ni bakabaakiir ku ni kásukaay, nu muroon mibaakiir meeroŋe mu, keesokoroor Atambatun eeriikee u t’eriikeey ite híyiaate hu abe ni kaane: «Amiin! Aleluya!» 5 Kaaji ni kíhaminn t’eriikeey ite híyiaate hu keene: «Arisokoroor Atambatun ite úne aruun arireyi fe, sifaaf su ni biñi bu keeemo ku eroka yeene kéejeŋgino ku!» 6 Abe n’ijam naane wuji wute bakan keehooje-hooj, uŋu wusok naane kúsuw kite káajuŋeey, ni naane biranda bu. Wuji wu n’uŋu weene: «Aleluya! Ábuki Atemit, Atambatun ite úne eehaŋe u ebaja sembe asiiŋana jáyi joone! 7 Kikaw úne kutoof, abe n’útoofan núunikano, ábuki asibar ite Ametek u afaraa, abe huyoosan hoone hireeŋa! 8 Kawunowun eesiimo wañ wéewarie-wari, weesilane, abe nu wukuur but.» (Kaawañ kéewarie-warie ku keemo fu burok beejake bi bakan kite Atambatun káhine bu.) 9 Amalaka u n’aanam: ---A̱kiñj bonde: atoof ti keeruwee ku bite hiriy hu tu huyoosan hite asibar ite Ametek u. Abe n’asooñ aanam: ---Diye kirim kite Atambatun, kirim kite nu múniyo. 10 Náami íjiŋgitana bite wuwoto kaanuku íisukaayo, bare n’aanam: ---A̱was, atum’á̱hin bondu! Íñje aroka yooŋ naane awe, ni bakatii keejoke ku múniyo mi Yesu áwufoore mu. Á̱sukaay Atambatun! Múniyo mi Yesu áwufoore mu meemo fu búwejet beeemo bu t’eyiŋana yite Atambatun. 11 Hunuut toko, n’ijuk bufor béefeŋginee, abe efaliñj yeefañje n’éŋaasin. An eerabee u te yo huruwu hoone Éejube u, huruwu hoone yooŋ Múniyo mu. Aŋ’ajoonan, abe n’átuum ajoŋooree. 12 Ñíkino iŋi ñisilan naane sineemak, abe asolasol búkuhe beehooje bite híyiaate. Kakiñjakiñj te o huruwu h’an ámeyiit, kane arko akina taŋ. 13 Asolasol kájufa kéetuusanee ti halan. Huruwu hoone «Hirim hite Atambatun». 14 Esulaan i bakate ku t’etiir iŋi kasao ti hiñaawu. Kasiimasiimo wañ weefañje wéewarie naane, nu wukuur yooŋ but, abe karabarabo ti bifaliñj beefañje. 15 Kábura keebaliŋge suf iŋi kíŋaasin tu butumo; ne ko n’aja fu kámiñu biheet bu fe. O kahaawu bo nu hútaŋkaru hite mañ, abe n’atuusan bo naane kireseŋ ti báatuusanum bite b’Atambatun eehaŋe u ebaja sembe bite bu kane ayiŋat dómbokun. 16 Kakiñjakiñj ti kájufa koone nu tu huboŋo huruwu honde: «Áyi ite bákayi ku, n’Anahaan ite kunahaan ku». 17 Abe n’ijuk ake amalaka eesiiŋee ti taanak tu. N’ataŋk áhamin ni bilele bu bumbu búwiito biliŋan aane bo: «Aribin, arikuukanooro bija bite hiriy hómbokun hu hite h’Atambatun! 18 Aribin ariiteŋ kihaay kite bákayi ku, ni kite esulaan i n’eseef yeeniin, ni kite bifaliñj bu, ni kite bakan keerabee ku te bo, ni kite ésuk i fe, biñi bu ni sifaaf su, búsukateen bu ni keenooto ku búsukateen.» 19 Náami ijuka éndakakureŋ i, ni bákayi kite etaam i, n’esulaan yeeniin ni kakuukanooro keetiik n’an eerabee u t’efaliñj i n’esulaan yeene. 20 Éndakakureŋ i n’ejokee, yo n’an u aa ajuus aane akina ayiŋana ite Atambatun, eebine u áhin buroon beehaŋe bu ésuk i kikaw tu buhooŋu éndakakureŋ i. (Nu bondu beehaŋe bu ésuk i kikaw n’abuute fu bakan kéeyekie ku ékeetanuma yite éndakakureŋ i, abe n’iŋi kásukaay búwisenum bite te yo.) Éndakakureŋ i n’an u aa ajuus aane akina ayiŋana ite Atambatun ni káfiitenee bároŋari ti han hite sineemak su n’efor yéesufe i. 21 Keeŋeñene ku ni kayoolee ni kábura ku kiŋki kíŋaasin tu butum bite an eerabee u t’efaliñj i, abe bilele bu fe ni biteŋ kihaay kooniin biyak bibir bib.

20

1 Hunuut toko, n’ijuk amalaka tu búwaneina ánuutin t’etiir bufor bu. Ajokajok t’emoŋio ejaab ite kaayeen kéesulie-sulie ku, ni baasel bómbokun. 2 N’ajok éjufuur i, doon dúbuunaay dihaan du dindi kaane Batuuk bu man yooŋ Setani, abe n’afaak yo ni baasel bu bija simit éñjune. 3 N’áfiiten yo ti kaayeen kéesulie-sulie ku; ahaban, n’akul karuŋ ku n’ejaab, abe n’árur ko tíyaŋ, kaanuku éjufuur i etum’eŋk’éyini kabuutu biheet bu ayak abin áami yooŋ simit su éñjune i sihabanaa. Simit sondu ifi sihabano, ewareewar káfaakin, bare kunak keefamut. 4 Hunuut toko, n’ijuk siriikeey site híyiaate. Keeriikee ku te so ni kawunee sembe site kajoonan. N’ijuk yooŋ siyaan site bakan ki kafarane ku kikaw iŋi naane ii kaseede Yesu, abe ni kawaare yooŋ hirim hite Atambatun. Boko kásukaayut éndakakureŋ i, nu búwisenum bite te yo, abe káhinutee ékeetanuma i tu kúyuut, nu tu sumoŋu. Ni kásooñin buroŋ, kéeyemi bákayi ni Kiris bija simit éñjune. 5 Bo beemo fu bíriteina bítiyar bu bite t’eket i. (Bakaaku keekete ku kásooñinoot buroŋ, ajendan káyemi simit su éñjune i sihabanaa.) 6 Atoof ti keeyak ku karitanee ti bíriteina bítiyar bondu bite t’eket i. Boko bakan bakate Atambatun! Eket ésooboriyan i et’éyini tu boko doon. Boko káyemi éhina wusarah bakate Atambatun ni Kiris, abe ni káyemi bákayi ni Kiris bija simit éñjune. 7 Simit su éñjune i ifi sihabano, Setani n’aŋ’ánuutannee t’ekulu i. 8 Abe akina bija kaanuku eebuut biheet bu fe beeemo bu tu suwus sibaakiir site etaam i; biheet bondu beemo fu Gog ni Magog. O kakuukan bo beeja beetiik bakan kite Atambatun, abe bo kahooju naane baaliisiw bu ti katafa ku. 9 Naane ijuke i bo, kasarasar keeja t’etaam i ereyi bif, abe ni kaŋolool hikinu h’Atambatun ámaŋie-maŋie hu, ti bakan koone kaamo du. Bare sineemak nu súnuutin t’etiir bufor bu, abe nu súsufiin. 10 Náami Setani aa abuut biheet bu áfiitenee ti han hite sineemak su n’efor yéesufe i, t’éndakakureŋ i éfiitenee du yéeni, yo n’ajuusa eeene u akina ayiŋana ite Atambatun. Kabaa káhihinooree bújom tujon hiraanu. 11 Hunuut toko, n’ijuk eriikeey yómbokun yeefañje yite híyiaate, n’an eeriikee u te yo. Etaam i n’etey ekambo, bija bufor bu fe, an abinut asooñ áheelin tu buroon bondu. 12 Abe n’ijuk keekete ku, sifaaf su ni biñi bu ti kasiiŋee hágila eriikeey ite híyiaate hu. Wuwiit nu wúfeŋginee. Kike kaawiit yooŋ ni kífeŋginee: ko keemo fu kaawiit kite buroŋ bu. Keekete ku ni kajoonanee aliik tu buroon bi karoke bu, naane bikiñjee i tu wuwiit wu. 13 Han hu ni híbatikann keekete kéeyemie ku te ho fe. Eket i ni hikinu hite eket i ni kábatikann bakan ki kájokaanie ku. Kareyi fe ni kajoonanee aliik tu buroon bi karoke bu. 14 Eket i ni hikinu hite eket i ni káfiitenee ti han hite sineemak su. (Ho heemo fu eket ésooboriyan i.) 15 An fe eeemo huruwu hoone hikiñjutee ti kaawiit kite buroŋ bu, n’áfiitenee ti han hite sineemak su.

21

1 Hunuut toko, n’ijuk bufor bíyeni, n’etaam éyeni. Bufor bítiyar bu bútowutatowuto, n’etaam i yooŋ fe, han hu yooŋ iŋkut hibaj. 2 N’ijuk hikinu heenabe hu, heeemo hu Serusalem éyeni i tu búwaneina húnuutin t’Atambatun t’etiir bufor bu. Hifareefare áwari, naane anaare aa asiimo áwariee keejoo huyoosan. 3 N’ijam kaaji kómbokun kéehaminna t’eriikeey ite híyiaate hu keene: «Hahiyu Atambatun kakinu nu kúŋgowulan ku! O biriiko nu boko. Boko káyemi bakan koone, akina humuumo káyemi nu boko, abe n’áyemi Atambatun ooniin. 4 O katotu muhuw mánoman ti ñíkiniin. Eket eroŋut kabaju, ni kátiñja, ni biyiy, ni sílaam, ábuki buroon bítiyar bu fe bútowutaa.» 5 Náami an eeriikee u t’eriikeey ite híyiaate hu n’aane: «Hahiyu íhina buroon bu fe bíyeni.» Ahaban n’aanam: ---A̱kiñj bonde, ábuki kirim konde kéewoore, kite nu múniyo. 6 Abe n’áwutiyen aane: ---Hahiyu ahabanee! Íñj’eemo fu átiyar u n’araan u toko, kájabina ku ni bihabanooreey bu. An i nukuno nisaye, íñje kawunio éehujo fuufu ti káabulanu kite móhujo mite buroŋ bu. 7 An fe eeriiŋane, o kabaju bondu t’íñje. Íñje káyemi Atambatun oone, abe n’aŋ’áyemi añi úuma. 8 Bare bukoloow bu, ni kéeyilenut ku, ni kiŋki káhin buroon béekojie bu, ni kiŋki kayool bakan, ni kiŋki kaŋot ni bakan ki kaseñeit ku, n’élugusa i, ni kiŋki kásukaay ñúwisenum ñu, n’ejuusa i fe, boko káyemi ti han héesufe-sufe hu hite sineemak su n’efor i. Ho heemo fu eket ésooboriyan i. 9 Ake t’emalaka i hutok ni bákasuba kéeyekie ku sukot hutok nu súsuba seehooje su nu wútaañi wu hutok nu wúsuba wuraanu wu n’aanam: ---A̱bin, abe n’iŋ’íwufoori anaare eeemo u ti biseño bu, asibar ite Ametek u. 10 Búwejet Beenabe bu nu bujokam, abe amalaka u n’aja n’íñje ti hirij hómbokun heeliite jáŋgaraŋ. N’áwufooram Serusalem hikinu heenabe hu, tu búwaneina húnuutin t’Atambatun t’etiir bufor bu, 11 kániku koone ti kajaaŋan ho yooŋ. Masilanar mite hikinu hu múmoomi naane mite ekuur yeeseere-seer yeejaaŋe naane eweer. 12 Hiñaan heeŋoloole hu hikinu hu hiliitaliit jáŋgaraŋ. Hibajabaj wuruŋ weemo sumoŋu nu wúsuba, abe emalaka sumoŋu ni bákasuba ifi kajukar wo. Kuruwu keemo sumoŋu nu kúsuba kikiñjeekiñj tu wuruŋ wu: ko keemo fu kuruwu kite bakañi Israyel. 13 Hiñaan-ñaan fe hibajabaj wuruŋ wúhaaji: wúhaaji káasiŋ ki taanak tu tundu túnuutin, wúhaaji káasiŋ ku tundu túlumo, wúhaaji ni baamay kane a̱joŋoor ni káasiŋ ki taanak tu tundu túnuutin, wúhaaji ni baatos. 14 Hiñaan heeŋoloole hu hikinu hu hisiiŋasiiŋo tu sujuju seemo sumoŋu nu súsuba, abe kakiñjakiñj te so kuruwu kite epotor i sumoŋu ni bákasuba ku bakate Ametek u. 15 Amalaka éeyemie u ti báhamin bu n’íñje ajokajok naane yariyoon ite éwurus yite kaliiku hikinu hu, nu wuruŋ wu, ni hiñaan hu. 16 Hikinu hu, kaŋabu ku kirare ni kakambu ku. Amalaka u n’aliik hikinu hu ni yariyoon yeene: ni hibaj ti kakambu ku síkilomeetar seemo súñjune súsuba ni síteemeer súsuba, abe kakambu ku kirare ni kaŋabu ku, ni kaliitu ku yooŋ. 17 Amalaka u n’aliik hiñaan hu ti maliikar mite húŋgowulan: kaliitu ku, hibaja simeetar bakan bákahaaji nu hutok. 18 Hiñaan hu hunuteenut nu bujuju bimbi kaane esasip, abe hikinu hu hurokeerok n’éwurus yeekuure but yeejaaŋe naane eweer. 19 Sujuju su ti hiñaan heeŋoloole hu hikinu hu hisiiŋanee du sisaŋganeesaŋgan nu bukuur bánoban fe beeseere-seer: étiyar i iŋi kaane yo esasip, ésooboriyan i esafiir, éhaajiyan i eyagat, ébaakiiriyan i émerod, 20 etoken i onikis, etoken i n’efeeneŋ esariduwan, etoken i nu súsuba ekirisolit, etoken i ni síhaaji eberil, etoken i ni sibaakiir etopaas, yéehine i sumoŋu ekirisopuraas, yéehine i sumoŋu n’efeeneŋ eturukuwaas, yéehine i sumoŋu nu súsuba ametisit. 21 Wuruŋ wu sumoŋu nu wúsuba wu, wo sukuur seeseere-seer. Karuŋ-ruŋ fe kurokeerok n’ekuur efeeneŋ. Éhuhu yite hikinu hu, yo éwurus yeekuure but, abe eŋ’ejaaŋ wililil naane eweer. 22 Ijukut ti hikinu hondu báalawum, ábuki Atemit, Atambatun eehaŋe u ebaja sembe, n’Ametek u kaamo fu báalawum bu. 23 Hikinu hu hisawuleit taanak tu tijaaŋan ho, man yooŋ hiim hu, ábuki kániku kite Atambatun iŋi kijaaŋan ho, abe Ametek u aamo fu ejaaŋana yite te ho. 24 Biheet bu fe kañaahu ti meejaaŋe mite te ho, abe bákayi kite etaam i kásikina toko ebaj yeeniin. 25 At’arko hikee-kee wuruŋ wute hikinu hu nu wufeŋkee, ábuki káajiim iti kibaj toko. 26 Kániku ku n’ebaj ite etaam i kásikinee toko. 27 Bare doon fe deekuurut utu duyooso toko, n’an fe aŋ’áhin buroon béekojie, man yooŋ n’aŋ’ajuus. Keeemo ku kuruwu kooniin kikiñjee fu ti kaawiit kite buroŋ bu taŋ, kite k’Ametek u kaja fu buyooso ti hikinu hondu.

22

1 Hunuut toko, amalaka u n’áwufooram kaayelu kite móhujo mite buroŋ bu, kéenuutina ku t’eriikeey ite híyiaate hu yite i Atambatun n’Ametek u, abe ni kijaaŋ wililil naane eweer. 2 Móhujo mu iŋi mitey t’etut éhuhu yite hikinu hu. Nunukanuk nu nunnu nuwun buroŋ bu númoomi ti kaayelu ku kilandoole du, abe uŋu nubuk keemo sumoŋu nu kúsuba t’emit i, hiim-hiim fe hifeeneŋ. Búsuus bite te no uŋu busonten biheet bu fe. 3 Doon fe iti díyemi toko déewuumee. Eriikeey ite híyiaate hu yite i Atambatun n’Ametek u káyemi ti hikinu hu, abe eroka yite Atambatun kásukaayo. 4 Boko kajuku buhooŋio, abe huruwu hoone kakiñjiee tu kúyuutiin. 5 Káajiim kuroŋut kabaju, abe karoŋut bisawulo meejaaŋe mite ejaaŋana, ni mite taanak tu, ábuki Atemit Atambatun aja fu kajaaŋaniin, abe boko káyemi bákayi hiraanu. 6 Abe amalaka u n’aanam: ---Kirim konde kúwoorawoor, kite nu múniyo. Abe Atemit, Atambatun aa awun eyiŋana yeene Búwejet boone áboñina fu amalaka oone eebin éewuforoor eroka yeene beeware bu kabaju memee. 7 Yesu n’aane: ---Arijamatan, íñje bibin memee! Atoof t’an éejeŋgine u báhamin béenuutina bu t’Atambatun, beesokee bu ti kaawiit konde! 8 Íñje Saaŋ, íñje ijame fu bondu, abe n’ijuk bo. Abe h’aamo hu ijama bo, abe n’ijuk bo ihaban, n’íjiŋgitan bite wuwot wute amalaka éewufooram u bo kaanuku íisukaayo. 9 Bare n’aanam: ---A̱was, atum’á̱hin bondu! Íñje aroka yooŋ naane awe, naane yooŋ bakatii eyiŋana yite Atambatun, ni kéejeŋgine ku báhamin bite ti kaawiit konde. Á̱sukaay Atambatun! 10 Abe n’aanam: ---Atum’á̱nuus báhamin béenuutina bu t’Atambatun, beesokee bu ti kaawiit konde, ábuki memee bo kabaju. 11 An eejakut u ajok alitee ti kajakaate ku, an eekuurut u yooŋ ajok alitee ti kakuuraate ku; an eejake u ajok alitee ti kajaku ku, an eenabe u yooŋ ajok alitee ti kanabu ku. 12 Yesu n’aane: ---Arijamatan, íñje bibin memee! Íñje bibin ni kisiibanu, abe íñje kabatikan huruw fe aliik tu doon d’aroke du. 13 Íñj’eemo fu átiyar u n’araan u toko, kájabina ku ni bihabanooreey bu. 14 Atoof ti kiŋki kañaw wañ wooniin. Boko kaŋaasu tu wuruŋ wute hikinu hu keeyooso, abe n’iŋi káyini kateŋu ti miriyaay mite nunukanuk nunnu nuwun buroŋ bu. 15 Bare kiŋki káhin meejakut mu, n’élugusa i, ni kiŋki kaŋot ni bakan ki kaseñeit ku, ni kiŋki kayool bakan, ni kiŋki kásukaay ñúwisenum ñu, n’ejuusa i fe kiŋki kámaŋi buroon bite haajuus hu, boko káyemi tíyaŋ! 16 «Íñje Yesu íboñina fu amalaka úuma eebin eesokuun bo aruun kéeyilene ku. Íñje ite tu butoŋ bite áyi u Dafit, íñj’eemo fu yooŋ kaarabu ku.» 17 Búwejet Beenabe bu n’anaare ite Ametek u ni kaano: «A̱bin!» An yooŋ eejame bonde aja aano: «A̱bin!» An i nukuno nisaye abin. An éemaŋie búhujo tu móhujo mite buroŋ bu aja áhujo te mo fuufu. 18 Íñje Saaŋ íñj’endu ti káyeegal an fe eejame báhamin béenuutina bu t’Atambatun, beesokee bu ti kaawiit konde: an af’áwutiyen toko dike doon, Atambatun káwutiyeno wútaañi weesokee wu ti kaawiit konde. 19 Abe an n’afin anuutan dike doon ti báhamin béenuutina bu t’Atambatun, beesokee bu ti kaawiit konde, Atambatun kanuutano húrub hoone tu nunukanuk nunnu nuwun buroŋ bu, nu húrub hoone yooŋ ti hikinu heenabe hu heesokee hu ti kaawiit konde. 20 An eeseedee u kaanuku bondu fe bite nu múniyo aane: «Hee, íñje bibin memee!» Amiin! A̱bin Anahaan u Yesu! 21 Anahaan u Yesu aja ásoniyanuun arireyi fe.