ESUWIF
11 Hítiyar hu, Atambatun áhaminahamin sifaaf úne kómbokun, áŋaasann bo t’eyiŋana yeene; áhaminiinhamin kuhooj ti sifasoŋ seewayee. 2 Bare tu kunak konde keeemo ku kiraanu ku, áhaminahamin úne áŋaasann bo t’Añio. Te o t’Atambatun aŋaase fu éewuwan dóonodoon fe, o yooŋ a ajifane fu kaanuku eebin éekini doon areyi fe. 3 Meejaaŋe mite kániku kite Atambatun mujukanajukano te o. Akina átumbe fu áyemi búnokoorum bite Atambatun, abe akina áyekane fu dóonodoon fe ni hirim hoone heebaje hu sembe. H’aamo hu akuurana kúŋgowulan ku tu wuhoofoor wooniin ahaban, n’ariiko t’etiir bufor bu inde baatos Atambatun eehahe u. 4 Atambatun áhinahin Añio eehaŋ emalaka i, naane yooŋ huruwu h’asaano hu hihaŋe i kooniin ku. 5 Múniyo Atambatun ámusut kaanu hikee ake t’emalaka yeene: «Awe a̱amo fu Añi úuma, úmiye íñj’eemo fu Faafi.» Man yooŋ: «Íñje káyemi Faafo, abe akina káyemi Añiam.» 6 Bare kóyin k’áboñina ku Añi oone átiyar u t’etaam i, aanaan: «Emalaka íima fe kájiŋgitan hágilao.» 7 Bonde b’Atambatun afine fu asok t’emalaka i. Aanaan: «Íhinahin emalaka íima kéeyemi naane eyam; abe n’íhiniin kéeyemi naane sineemak, boko eroka íima.» 8 Bare t’Añi u aanaan: «Awe Atambatun, híyiaate húuwe hisiiŋasiiŋo hiraanu, abe ho káyemi heejoŋoore júl. 9 B’á̱maŋie bu beemo fu beejoŋoore bu, abe beejakut bu a̱huufahuuf bo. Atambatun, iŋ’ite ho h’Atambatun úuwe áyuuse fu ti hikawi éluuliin a̱atoofan. Iyu a áwufoore fu kaanuku ajokijok ahaŋ bakani.» 10 Atambatun asooñasooñ aane: «Ti kájabina ku, awe á̱wuwane fu etaam i, awe Anahaan u, abe bufor bu yooŋ, awe a̱roke fu bo nu sumoŋii. 11 Buroon bondu fe bútowuto, bare awe a̱baa káyemi. Bo búbujo naane wañ weehaane. 12 Awe kaboonu bo naane wañ aa aboonee, abe awe katitu bo naane wañ aa atitee. Bare awe afeeneŋ u ko kireyi fe, abe buroŋ búuwe iti bihabano hikee.» 13 Atambatun ámusut kaanu amalaka: «A̱riiko inde baatosam, ayak abin áami ikalaa enatoora íiwe tuus, awe á̱ayemi áyi u.» 14 Náami emalaka i boko naŋ? Kareyi fe ñúwejet barebare, iŋi karok bija t’Atambatun. Áboñiniinboñin kaanuku iŋi kabin káyokunan keeyak ku bibin kafaku.
21 Iŋ’ite ho aamo fu úwarawar kahaŋu kajoku alit tip tu múniyo m’újame mu, utum’úbin útowutanee. 2 Hirim h’emalaka i kabine hu ne ho kasaan sifaaf úne húwufoorawufoor kaanuku hite nu múniyo. Bakaake kawiinenawiinen ho, kájeŋginut ho yooŋ, abe Atambatun anijanij tu boko ásuf, aliik ti naane kanoŋke i. 3 Náami buŋ b’úyino fu kafaku tu kúnuur kondu kéesufe ku, kane arko núuwiinen hirim héeyinie hu úne kafakan, h’Anahaan u Yesu humuumo ajabe hu asok? Keejamo ku ti báhamin bu kaanaan úne hite nu múniyo. 4 Atambatun n’alitan yooŋ báhamin booniin ti káhinu buroon bánoban beehaŋe ésuk i kikaw, abe n’áhin ésuk i keebaj huruw fe doon du Búwejet Beenabe bu dundu buwun naane hutoofo i. 5 Múniyo etaam yeeware i bibin kabaju, yuy’úhamin iye iŋ’ite te yo, émalakaiit k’Atambatun awune fu sembe te yo. 6 Ake bare asokasok ti Míkiñjin mu aane: «Atambatun, húŋgowulan átumbe fu áyemi naŋ a̱yak aŋ’a̱yinoor uŋu hoone hu? Akina átumbe fu áyemi naŋ a̱yak aŋ’a̱tofotooro? 7 A̱wananowanan kawanan keefiyeit emalaka i keehaŋo. Á̱nikanonikan yooŋ dómbombokun naane áyi, 8 abe n’a̱naŋ doon fe tu wuwoto éeyemi aseef u.» Atambatun áhinohin éeyemi aseef ite doon areyi fe, abajut doon d’awase. Bare t’úemo dee, újukoorut buŋ b’aamo fu aseef ite doon fe ariike. 9 Újakutanajakutan bare bonde: Yesu awananeewanan kawanan keefiyeit, emalaka i keehaŋo. Ti kajaku kite Atambatun, n’aket bija tu kúŋgowulan ku fe. Bare hahiye uŋ’újuk kaanuku ánikanee dómbokun naane áyi iŋi sílaam s’ajuke su t’eket yeene. 10 Atambatun áwuwanawuwan doon areyi fe, abe n’ákini do yooŋ. Ámaŋamaŋi bakan keehooje kéeyemi bakañio, keebin keemaat ti kániku koone. Makamu Yesu ajukajuk sílaam, Atambatun n’áhino éeyemi ágila eereeŋe kágilan bakan, éeyini káfeŋginiin bítim bite kafaku ku. 11 Yesu aa akuuran kúŋgowulan ku wuhoofoor wooniin, ni bakan keekuuranee ku, kareyi fe Faafiin afeeneŋ. Iŋ’ite ho hi Yesu áfuñaariit fu karuwiiin bakat’o ni bákaniino. 12 Múniyo aanaan: «Atambatun, íñje kasoku bakan kúuwe fe awe a̱amo fu aañ, íñje kasokoroori tu buhooŋiiin.» 13 N’asooñ yooŋ aane: «Hikawam kayaŋgu piŋ t’awe.» Abe n’áwutiyen aane: «Íñj’ende ni bakan k’Atambatun awunam ku.» 14 Náami makamu bokondu bakan keebaje kihaay ni halan, akina yooŋ n’abin éeyemi húŋgowulan naane boko. Áhinahin iyu kaanuku man t’eket yeene n’ábuj sembe site Setani éeyekie u sembe site kayoolu bakan. 15 Iyu a arame fu bakan kéeyemie ku naane búsukateen tu buroŋ booniin bireyi fe aŋarkeyi naane kákolakoleyi yéeni eket i. 16 Múniyo émalakaiit k’abine fu káyokunan ku; aaa, bakañi Aburaham k’af’abin káyokunan ku. 17 Iŋ’ite ho h’aware fu kanokoor ni bakano tu doon areyi fe, kaanuku eebin éeyemi asaraha ómbokun u, éemeyie kayubiyen an, abe n’ájub tu burok boone hágila Atambatun. Iyu a áyinie fu kásiku buroŋ boone eesarah kaanuku man wuhoofoor wute ésuk i nu wuboŋketee. 18 Yesu humuumo aŋeseeŋes kañaku ti kaahoofoor, abe ajukajuk yooŋ sílaam. Náami áyinooni káyokunan bakan keeŋesee kañakiee ti kaahoofoor.
31 Kújakuwe, iŋ’ite ho aamo fu aruun keenabe ku, aruun k’Atambatun aruwe ku, arijondoman ti Yesu. Akina a Atambatun aboñe fu éeyemi asaraha ómbokun u. Íriyilenayilen bondu, abe bo b’if’iriwaare. 2 Múniyo ájubajub t’Atambatun eejifano u bija tu burok bondu, naane i Moyis yooŋ ájube i t’enuuf ite Atambatun ereyi fe. 3 Bare Yesu awarawar kánikanee ahaŋ Moyis, naane yooŋ anuta aa ajokee ahaŋ enuuf y’anute i. 4 Enuuf-nuuf fe, abajeebaj an eenute u yo; bare an éewuwane u doon areyi fe aamo fu Atambatun. 5 N’afin áami Moyis ájubajub tu burok bu t’enuuf ite Atambatun ereyi fe, abe n’asok ésuk i b’Atambatun aja bu bibin kasoku hágila. 6 Bare Kiris ájubajub naane Añi i Faafo asaane enuuf yeene aano áyemi hikaw hu. Abe enuuf yeene yeemo fu úne, kane arko kikaw úne keeyaŋg, abe n’únaŋ sihel site s’úne yooŋ tu doon d’úyakare du. 7 Iŋ’ite ho hu Búwejet Beenabe bu busoke fu bonde. Beenaan: «Úmiye, af’arijam kaaji kite Atambatun, 8 atum’arifeŋk ñúwejet ñoonuun naane sifaafuun kóŋkeyin t’eramba i, hi kárahanna hu te o, ti hiŋes hoone kaanuku keejuk naane aja i nu boko.» 9 Atambatun aane: «Sifaafuun kálaamanamlaaman aa t’eramba i; iŋi kaŋesam kep, kaanuku keejuk naane ija i nu boko, abe kajukajuk buroon b’íhine bu fe simit bakan bákasuba. 10 Iŋ’ite ho h’iyiŋate fu ti bakan kondu abe n’eene: "Ñúwejet ñooniin ñondu ti kahiilu kep, kámaŋiit kámeyi bítim búuma." 11 Náami ti kayiŋat ku, iwaatawaat eene: "Iti kayooso hikee t’ifaree du kaanuku yéeni keebin keeyih toko!"» 12 Kújakuwe, arinaŋ toko kikawuun, an t’aruun atum’abaj búwejet béebaanie, abe ni biyaŋg biyak bíhino éewuŋg hiñaawu Atambatun eeemo u buroŋ. 13 Atambatun ámaŋamaŋi káhamin n’úne úmiye yende yeesokee i ti Míkiñjin mu. Náami ariyaŋgananoor kikaw húnakonak fe, man kaahoofoor ku itim kibin kubuut ake t’aruun, eefeŋk Atambatun búwejeto. 14 Uf’újok alit tip t’eyakar y’úbaje i huta h’újabe hu káyilen ku bija yooŋ tu hunak hiraanu hu, n’uŋ’úbaj húrub ti Kiris. 15 Míkiñjin mu meenaan: «Úmiye, af’arijam kaaji kite Atambatun, atum’arifeŋk ñúwejet ñoonuun naane sifaafuun kóŋkeyin t’eramba i, hi kárahanna hu te o.» 16 Aañiin kaamo fu keejame ku kaaji kite Atambatun abe ni kaweteko kéerahan te o? Boko kaamo fu bakan ki Moyis ánuutanna ku Esipt kareyi fe. 17 T’aañiin t’Atambatun ayiŋate fu simit bakan bákasuba? Tu bokondu keehoofoore ku, abe ni kaket t’eramba i. 18 H’Atambatun awaate hu aane: «Iti kayooso hikee t’ifaree du kaanuku yéeni keebin keeyih toko», aañiin k’asoke fu? Bokondu kéejeŋginuto ku. 19 Abe újukajuk kaanuku kabinut káyini buyooso t’afaree du kaanuku keebin keeyih toko aŋarkeyi naane káyilenut.
41 Atambatun asokasok úne aane úne buyooso t’afaree du kaanuku núubin úuyih toko. Náami makamu bondu b’asoke bu buroŋa ni bisiiŋo bija t’úmiye, arinaŋ toko kikawuun, ake t’aruun atum’abin áhuunan, éeriikein inde hiñaawu. 2 Ábuki újamajam Hirim hondu Heetoofe hu, hite kaanuku úne buyooso t’afaree du núubin úuyih toko, naane kéeyemie ku t’eramba i kajame i ho yooŋ. Bare hirim hi kajame hu híñjeriŋutiin doon fe, ábuki káyilenut ho tu ñúwejet ñooniin. 3 Úne kéeyilene ku, úne buyooso toko t’úja du kayihu ku. Atambatun asokasok kéeyilenut ku aane: «Ti kayiŋat ku, iwaatawaat eene: "Iti kayooso hikee t’ifaree du kaanuku yéeni keebin keeyih toko!"» Iyu a Atambatun asoke fu, abe bare báayihum bu, afarafare bo huta h’aŋ’abin áwuwan etaam i. 4 Iŋi hunak hutoken hu nu kúsuba, bonde busokee fu tike tiŋ ti Míkiñjin mu. Meenaan: «Atambatun áhinahin burok boone fe kunak hutok ni hifeeneŋ. Hutoken hu nu kúsuba, n’ayih.» 5 Akina asoke fu kirim k’újame kee: «Iti kayooso t’ifaree du kaanuku yéeni keebin keeyih toko.» 6 Étiyar i ti kajamu kite Hirim Heetoofe hu kayooseit toko aŋarkeyi naane kájeŋginut Atambatun. Bakaake bare káyinooni buyooso toko. 7 Iŋ’ite ho h’Atambatun asooñe fu áfiiten hunak hite buyooso bu toko, aŋ’aane ho «úmiye». Ariikariiko simit, n’áhamin áŋaasann tu butum bite Dafit kirim konde k’arijame kee memee iŋ’ite hunak hondu. Aanaan: «Úmiye, af’arijam kaaji kite Atambatun, atum’arifeŋk ñúwejet ñoonuun.» 8 Múniyo kane Sosuwe aja yéeni ni sifaaf úne ti kaware du kayihu nu múniyo, Atambatun man asooñ áhamin iŋi hike hunak hite kayihu. 9 Náami kayihu kibajabaj bija ti bakan kite Atambatun, naane yooŋ koone ku tu hunak hutoken hu nu kúsuba. 10 Ábuki an af’ayooso t’Atambatun afaree du kaanuku núubin úuyih toko, o kayihu burok boone naane Atambatun ayihe i yooŋ tu boone bu. 11 Náami úñiŋkaan man n’úbin úyooso toko t’úware du kayihu, ake t’úne atum’abin ateñeko kájeŋgin Atambatun naane sifaaf úne t’eramba i, abe n’áyoosaati toko. 12 Hirim hite Atambatun huroŋaroŋ jes, abe yooŋ hibajabaj sembe. Hihaŋahaŋ kábura kánokan fe kariyu. Uŋu huyooso bija níbahindaa ti yaan i éfimboore du nu búwejet bu, nu tu súkulinu su sífimboore du ni matoof mu. Iŋi hifeeñal biyinoor beeemo bu tu búwejet bite an, nu doon fe d’ámaŋie káhinu. 13 An ayinaat kánuusu Atambatun doon. Doon fe d’áwuwane, aŋ’ajuk do fuufu te do tálaŋ, abe akina u úja fu kakamu buroon b’úhine bu. 14 Úbajabaj asaraha ómbokun, o aamo fu Yesu, Añi ite Atambatun. Akanakan bufor bu eeja t’Atambatun. Náami újok alit tip ti káyilen kite k’úne. 15 Asaraha ómbokun u úbaje u, káanukiiit man butumo bunooto ti sílaam site s’úne. Aŋeseeŋes kañakiee ti kaahoofoor kánokan naane úne, bare ahoofoorut mayet. 16 Náami útof, utum’úkoleyi kalohu Atambatun Áyi u aa áwufoor ésuk i kajaku koone. O kayubiyen úne, abe n’áwufoor úne yooŋ kajaku koone, kaanuku uŋ’úbin úramee kane úmiñjo.
51 Tu kúŋgowulan ku t’asaraha ómbokun fe t’af’ajifanee, abe aŋ’anaŋee toko kaanuku éeyemi aroka ooniin bija t’Atambatun. Akina af’asarah Atambatun buroon b’ésuk i bimbi kásikino iŋ’ite wuhoofoor wooniin. 2 Áyinooni kayubiyen kiŋki kahiil iŋ’ite kajokaate kooniin, ábuki akina yooŋ humuumo húŋgowulan barebare. 3 Naane aamo i akina yooŋ húŋgowulan barebare, awarawar káhinu wusarah, káanukiiit iŋ’ite wuhoofoor wute ésuk i barebare, bare bija yooŋ tu woone wu akina humuumo. 4 An ayinaat kanoŋku eeyitooro, éehinooro asaraha ómbokun. Atambatun af’aruwo eesaano burok bondu, naane abine i aruw Aaron kóŋkeyin. 5 Kiris yooŋ, iyu i bije fu; anoŋkut eeyitooro, éehinooro asaraha ómbokun. Bare Atambatun aano fu: «Awe a̱amo fu Añi úuma, úmiye íñj’eemo fu Faafi.» 6 Abe n’asooñ aane tike tiŋ ti Míkiñjin mu: «Awe káyemi asaraha hiraanu naane Melkisedek.» 7 Hi Yesu áyemie hu t’etaam ye, aŋ’alaw Atambatun éeyinio u karamu t’eket i, abe n’aŋ’áwasiyano ayak aŋ’ayiy, ti kataŋku yooŋ t’etiir. Abe Atambatun n’asa kalawu koone aŋarkeyi naane Yesu ájeŋginojeŋgin. 8 Bare naane aamo i fe Añi ite Atambatun, ajukajuk sílaam, eeliiken naŋ neemo fu kájeŋgin Atambatun. 9 H’aamo hu akuuranee but ahaban, n’áyemi ti kiŋki kájeŋgino kareyi fe an u aa afakaniin hiraanu. 10 Abe Atambatun n’áhino éeyemi asaraha ómbokun naane Melkisedek. 11 Iribajabaj beehooje bite kasokuuun tu bonde, bare kaanuku íriihandinuun bo, átaañieetaañi, ábuki árisoŋkaariit arijok. 12 Afiyee naane ariware i yéeni kaliiken bakaaku buroon bite Atambatun, bare arisawulasawulo ake asooñ aliikenuun buroon bítiyar bu bite hirim hite Atambatun. Hahiye miin m’arisawulee fu mite kájuwu, ábuki ariyinaat buñoofo maanu wéekunde. 13 An aŋ’ájuw miin barebare, an ondu aroŋa alekej; ámeyioorut beejake bu ni beejakut bu. 14 Bare maanu wéekunde wu, wo wute keehaate ku; buroon bimbi kajuk tu buroŋ booniin biliikenaliiken siheliin kámeyi beejake bu ni beejakut bu.
61 Iŋ’ite ho aamo fu úwas inde kiñaawu buroon b’újabe bu úliiken ti bítim bite Kiris, abe n’úja hágila núujok beeniŋe bu, beeemo bu bite sifaaf su. Utum’uŋk’úsooñ ti beeheeke bu beesiiŋanee ti kátiyar ku, naane buwatanooro bite kinij keebajut ku éñjeriŋ kiŋki kibin n’eket i, ni káyilen ku t’Atambatun, 2 ni kaliiken kite wuboste wu, ni bite birito bu t’eket i, ni kajoonan kiraanu ku, ni kásitu kite sumoŋu su ti bakan tu huruwu hite Atambatun. 3 Úhaŋ bija hágila kep ti bite sifaaf su! Hutoof Emit, iyu u úja fu káhinu. 4 Abajeebaj bakan ku múniyo mite Atambatun múmuse kajaaŋan, ni kajeken yooŋ tu doon d’Atambatun dand’awun, abe ni kabaj Búwejet Beenabe bu. 5 Bokondu kámusa kámeyi meejake mite hirim hite Atambatun, ni kámeyi yooŋ sembe site Jáyi jeebin ju. 6 Bare ifi kawas káyilen kooniin, an at’áyini kasooñu áhiniin keewatanooro, keewas buroŋ booniin, ábuki anokooreenokoor kite kasooña katib Añi ite Atambatun t’ekuruwa i, kéehin ésuk i yéesuwo. 7 Múwañiin ifi mimer móhujo mite etiir i, abe doon deewañee du toko nu dubukoor déeñjeriŋ bakate te mo, Atambatun ásoniyane mo. 8 Bare múwañiin mu ni mifin mubukoor esisa, n’efatakuñoor barebare, mibajut éñjeriŋ. At’afiyo n’uŋu múwuumee, abe ni mitik músufee. 9 Kújakuwe, aruun k’ímaŋie-maŋie ku, naane írihamine ee fe bare, bukuurakuur uni kaanuku aruun bokondu ti bítim beejake bu, bite kafaku ku. 10 Atambatun ájubajub. At’afiil burok b’árihine bu, ni naane árimaŋio i. Áriwufoorowufoor kaanuku árimaŋiomaŋi ti naane áriyokunane i bakan k’akino ku, abe ariroŋa yooŋ n’áriyokunaniin. 11 B’írimaŋie bu beemo fu huruw fe t’aruun áñiŋkaan kep bija yooŋ tu hunak hiraanu hu, man doon d’ariyakare du fe ni dibaj. 12 Írimaŋiit áriyemi biñek. Bare arineefan ti kiŋki kabaj doon d’Atambatun aane du o kawuniiin aŋarkeyi naane káyilenayilen, abe ni kámuñ. 13 H’Atambatun abine hu asok Aburaham aano o káhinu bike bija te o, awaatawaat tu huruwu hoone akina humuumo, ábuki abajut an eehaŋo a ayino kawaatu tu huruwu hoone. 14 Aanaan: «Nu múniyo, íñje kásoniyani, abe n’íhin kabukoor kúuwe keehooj.» 15 Aburaham n’anahan ti kámuñu yooŋ kep, abe n’abin abaj b’Atambatun afiye bu asoko. 16 Húŋgowulan af’áyemi ti kawaatu, aŋ’awaat tu huruwu hite ake eehaŋo, abe kawaatu ku ifi kíhin báhamin bu béetib t’etutiin. 17 Bakan keeware ku kabaju b’Atambatun aane bu o kawunu bakan koone, Atambatun ámaŋamaŋi bukuuriin but kaanuku b’asoke bu utu buwas hikee. Iŋ’ite ho h’áhamine fu ahaban, n’awaat. 18 Náami muroon músuba mondu miyinaatee kanuutan mike meesiiŋanee, abe Atambatun ayinaat biñako te mo. Mo miyaŋganane fu úne kikaw núujok t’eyakar y’Atambatun asoke i úne, úne keeemo ku t’ésamunan yeene. 19 T’úne, eyakar yendu eemo fu hilaŋgaar hite buroŋ bite b’úne. Húwoorawoor abe ni hiyan, abe iŋi hiŋaas ti hírido hu heeyooso bija t’Anabe-nabe du t’Atambatun aamo du, 20 ti Yesu ágilane du úne eeyooso kaanuku éeyokunan úne. Áyemia asaraha ómbokun hiraanu naane Melkisedek.
71 Melkisedek ondu áyemie fu áyi ite Salem, n’asaraha yooŋ toko ite Atambatun eeemo u t’etiir-t’etiir. H’Aburaham áyemie hu ti bíbatikeina bu bite hitiik hu kóyin k’ariiŋane ku bákayi ku, Melkisedek n’aja kéefimboor, abe n’ásoniyano. 2 Aburaham n’áruboor buroon b’ábajina bu kúrub sumoŋu, abe n’ásik hifeeneŋ awuno. Huruwu hite Melkisedek aamo fu «áyi ite bifeeneŋ». Akina yooŋ «áyi ite káasuumaay», ábuki Salem aamo fu «káasuumaay». 3 Míkiñjin mu musokut aañ aamo fu faafo, n’aañ yooŋ aamo fu íñaayo, nu noota noone. Naane abukee i, ni naane akete i fe busokutee. Akina asaraha hiraanu naane Añi ite Atambatun. 4 Arijuk naane Melkisedek aamo i an ómbokun ariike! Humuum Aburaham faaf úne, úne Israyel, árubooraruboor buroon b’ábajina bu ti hitiik hu kúrub sumoŋu, abe n’awuno hifeeneŋ. 5 Eluwa yite Moyis ewunawun esaraha i ti bakañi Lefi bítim, iŋi kasa ti bakate ku Israyel húrub hifeeneŋ tu buroon booniin kane káruboor bo kúrub sumoŋu. Iŋi kasa kúrub kondu ti bakaniin, abe bare boko yooŋ bakañi Aburaham. 6 Melkisedek, akina íteiit ti bakañi Lefi, bare Aburaham asaanosaan húrub hifeeneŋ ti keemo sumoŋu ku. Hunuut toko, n’ásoniyan Aburaham a Atambatun aane u o kawunio bike. 7 Abe an eehaŋe u af’ásoniyan áwiyo, bo bibajut síjeeŋoor. 8 Bakañi Lefi kiŋki kasa húrub hifeeneŋ ti keeemo sumoŋu tu buroon bite bakaniin, iŋi kaket naane húŋgowulan fe. Bare Melkisedek eese u húrub hondu hifeeneŋ hu t’Aburaham ahaŋiinhaŋ, ábuki ondu tu buroŋ naane Míkiñjin mu musoke i. 9 Bakañi Lefi ifi kasa kúrub ku, butum hifeeneŋ tu kúrub keemo sumoŋu t’an fe ite Israyel. Náami b’úyinie bu kasoku beemo fu Lefi asaanasaan yooŋ Melkisedek húrub hifeeneŋ, ábuki faafo Aburaham asaanasaan. 10 Ábuki naane aamo i Lefi t’abukoorutee fe, anokooreenokoor kite ámoomi t’eni yite Aburaham faaf ite faafo ómbokun h’áfimboore hu ni Melkisedek. 11 Eluwa yite Moyis eenaan esaraha i, ti bakañi Lefi ti kaware fu kánuutina. Bare burok booniin biyinaat kakuuran an. Náami ake asaraha naane Melkisedek aware fu kabaju, eenooto naane bakate ku tu hubukandin hite Aaron. 12 Abe arko kajifan kite esaraha i tu noota nondu kuwasawas, Eluwa i yooŋ ewareewar kanuutan eke yeesiiŋanee. 13 Abe Anahaan ite úne i irisoke ee diye uŋu hoone hu, akina ite ti bike butoŋ beewayee ni bite bu Lefi, abe mayet afeeneŋ tu hubukandin hoone ámuse káyemi asaraha. 14 Úmoomi fe kaanuku tu hubukandin hite Suda t’Anahaan ite úne ánuutina fu, abe Moyis asokut doon fe tu butoŋ bondu h’áhamine hu iŋ’ite keeware ku káhinu wusarah wu. 15 Beehaŋe bu kakuuran bondu beemo fu bonde: ake asaraha abinabin eeemo naane Melkisedek. 16 Áhinutee éeyemi asaraha naane Eluwa i esoke i ti bakañi Lefi; áhineehin éeyemi asaraha ti sembe site buroŋ beeyinaatee kábuju. 17 Múniyo Míkiñjin mu meenaan: «Awe káyemi asaraha hiraanu naane Melkisedek.» 18 Náami buluwa bítiyar bu bunuutaneenuutan aŋarkeyi naane bibajut sembe, abe yooŋ bibajut éñjeriŋ. 19 Múniyo Eluwa yite Moyis éhinut an fe eekuur. Bare Atambatun áhinahin úne núuyakar bike beehaŋe Eluwa i, abe bo bíkinineŋe fu n’úloho. 20 Abe bondu bíhinutee t’Atambatun awaatut. Bakaaku káyemayemi esaraha t’an awaatut. 21 Yesu bare áyemayemi asaraha h’Atambatun awaate hu eeeno: «Íñje Atemit iwaate fee, abe it’iwas bo: "Awe káyemi asaraha hiraanu."» 22 Iŋ’ite ho aamo fu kaajamoor ki Yesu áhine ku núujamoor n’Atambatun kihaŋahaŋ kítiyar ku. 23 N’abaj yooŋ bike: esaraha i bakaaku káhoojaanahoojaani ábuki iŋi kaket, bakaake ni kásein. 24 Bare Yesu abaa káyemi asaraha, abe an at’asao, ábuki ondu tu buroŋ hiraanu. 25 Iŋ’ite ho h’áyinie fu kafakan akuur but bakan ku kiŋki kaŋaas te o keeloh Atambatun, ábuki ondu tu buroŋ hiraanu kaanuku aŋ’abin alaw Atambatun bija tu boko. 26 Náami Yesu aamo fu asaraha ómbokun u u úsawulee u. Anabanab, áhinaariit meejakut, áhoofooraariit, áhinaariitee t’afeeneŋ n’ehoofoora i, abe Atambatun ayitoyit t’etiir bufor bu. 27 Yesu anooto naane bakaaku esaraha kómbokun ku keesawulee ku káhinu húnakonak fe wusarah. Iŋi káhin wo bija tu wuhoofoor wooniin boko kumuumiin, kahaban ni káhin wo yooŋ bija tu wute ésuk i. Yesu áhinahin kaasarah kifeeneŋ h’ásike hu eni yeene asaan, abe hondu hifamafam hiraanu. 28 Eluwa yite Moyis, kúŋgowulan k’ewune fu iŋi kabin káyemi esaraha kómbokun, abe bare kakuurut. Bare Eluwa i esiiŋaneesiiŋan ehaban, Atambatun n’áhamin abe n’awaat, abe n’ásik Añi oone eekuuranee u hiraanu éeyemi asaraha ómbokun.
81 Bonde beemo fu beehaŋe bu fe ti b’iriemo bu ti kasoku ku: úbajabaj asaraha ómbokun naane ondu i irisokuun u tu bondu b’únuut bee te bo. Ariikariiko t’etiir bufor bu, inde baatos báariikeim bite híyiaate hu, bite b’Atambatun eehahe u. 2 Ondu bo ti káhinu burok bite asaraha ómbokun t’Anabe du; aamo fu t’atant ite u nu múniyo. Abe atant ondu, kúŋgowulan kíiit kasiiŋano fu, bare Atemit asiiŋano fu. 3 Asaraha ómbokun fe asiiŋaneesiiŋan kaanuku aŋ’abin asarah Atambatun buroon b’ésuk i bimbi kásikino. Náami asaraha ite úne ómbokun u awarawar yooŋ kabaju doon d’aware kasarah. 4 Kane áyemi yéeni t’etaam ye, man átumb áyemi asaraha, ábuki abajeebaj esaraha naane t’Eluwa yite Moyis esoke du. 5 Burok b’esaraha i bokondu bimbi káhin t’Anabe du, diyu búnokoorum bite beebaje bu t’etiir. Hi Moyis áyemie hu ti kaanu ku eerok atant u, Atambatun n’áyeegalo aano: «A̱naŋ toko hikawi á̱ahin areyi fe aliik naane t’íwufoori du ti hirij hu.» 6 Bare hahiye Yesu asaaneesaan burok beejaaŋee bite esaraha i bakaaku, ábuki akina aamo fu t’etut Atambatun nu kúŋgowulan ku kaanuku eesiiŋan kaajamoor keehaŋe kite ku kóŋkeyin. Abe b’Atambatun asoke bu ti kaajamoor konde aane o kawunu úne bihaŋahaŋ katoofu bite bu kóŋkeyin. 7 Arko yéeni kaajamoor kítiyar ku kukuure fu but, man kunuutanee kike kúsooboriyan keesiiŋanee. 8 Bare bonde b’Atambatun awatane fu te bo bakan koone. Aaniinyen: «Íñje Atemit eene: bibin birko, íñje kajamoor ni bakate ku Israyel kaajamoor kíyeni, ni bakate ku Suda yooŋ. 9 Ko buwayo ni k’ibine ku ijamoor ni sifaafiin kómbokun, hunak h’ibine hu ijokiin tu sumoŋu kaanuku íinuutanniin t’ésuk ite Esipt. Káhinut naane kaajamoor kondu kusoke i. Náami n’inuutan ehelam tu boko; íñje íhamine fee, íñje Atemit.» 10 Abe n’áwutiyen aane: «Kaajamoor konde k’ija fu kajamoor ni bakate ku Israyel kane kunak kondu kunuut: íñje kanaŋu buluwa búuma ti siheliin, íñje kakiñju bo tu ñúwejet ñooniin. Íñje káyemi Atambatun ooniin, abe n’iŋi káyemi bakan kúuma. 11 An at’aŋk’aja kaliiken at’o, man yooŋ ake ite t’ésuk yeeniin aŋ’aano: "Á̱meyi Atambatun". Ábuki kareyi fe kámeyiam, huta hu t’añi u bija yooŋ ti faaf u. 12 Íñje kaboŋketiin wutin wooniin, it’iŋk’íbaŋino yooŋ wuhoofoor wooniin.» 13 H’Atambatun áhamine hu aane «kaajamoor kíyeni», áwufoora kaanuku kaaku kihaana. Abe doon deefiyee, abe yooŋ ni dihaan, at’ahul nu dútowuto.
91 Ti kaajamoor kítiyar ku, abajeebaj buluwa ti naane ésuk i kaware i kalawu Atambatun. N’abaj yooŋ anuuf i karoke kaanuku iŋi kabin kalawo toko. 2 Atant u n’asiiŋanee, abe n’árubooree níbahindaa t’abaj munuuf músuba: t’átiyar u ii kaane t’Anabe du, abajeebaj toko báanaŋum bite busondeel, n’ataabul u tu kumburu keesarahee ku Atambatun kinaŋee du. 3 Anuuf ii kaane t’Anabe-nabe du ámoomi inde hiñaawu hírido húsooboriyan hu. 4 Etaabul émoomi toko yite éwurus, toko t’ifi kásuf ejuraay i. N’abaj yooŋ toko ekees yéewufoore i kaajamoor k’Atambatun áhine ku ni bakan koone, yéehinee tíyaŋ fe éwurus. Éndiis ite éwurus i yéeyekie i emaan i émoomi níbahindaa ekees i, nu hunuk hite Aaron héeruufe hu, nu sujuju su ti kirim kite kaajamoor ku kikiñjee du. 5 N’abaj t’etiir ekees i muroon músuba meerokee munokoor naane emalaka. Mo múwufoore fu kaanuku Atambatun ondu toko. Síbend site te mo súkumbaloolakumbalool tand’aboŋket wuhoofoor wu. Bare háhiyeiit n’úja fu kájatinanoor bo bireyi. 6 Iyu u buroon bu bisiiŋanee fu toko, abe hunak heenee hunak, esaraha i iŋi kayooso t’anuuf átiyar u kéehin burok booniin. 7 Bare asaraha ómbokun u, o af’ayooso t’ásooboriyan u akina unoono taŋ, abe yooŋ hifeeneŋ t’emit i. Abe áyoosaariit toko t’ajeit ni halan hite enuk eesarah ho bija tu wuhoofoor woone, ni w’ésuk i wiwi káhin yooŋ ti kámeyiaate. 8 Náami Búwejet Beenabe bu búwufoorawufoor diyu kaanuku makamu atant u aroŋa n’asiiŋo, bítim bite buyooso bu t’Anabe-nabe du bífeŋginoorutee. 9 Diyu búnokoorum bite kunak k’úemo kee te ko. Bo beemo fu wusarah wuwu wúhinee bija t’Atambatun wuyinaat kakuuran suhol site kiŋki kanuutan wo. 10 Buluwa bite ti sini taŋ beemo fu diyu, tu buroon b’an awarut kateŋu, nu búhujo, ni sifasoŋ seehooje site biñawo bite bukuuranooro. Bisiiŋasiiŋo bija kóyin k’Atambatun aja ku káhinu buroon bu fe béeyemi bíyeni. 11 Bare Kiris abinabin éeyemi asaraha ómbokun ite buroon beejake bu beeheeke bu béeyemi beebe. Atant u t’áhine du burok boone ahaŋahaŋ i kúŋgowulan ku karoke u, ahaŋohaŋ yooŋ tu doon areyi fe; atant ondu íteiit t’etaam yende yéewuwanee i. 12 Kiris ayoosayooso t’Anabe-nabe du hifeeneŋ, abe hiraanu yooŋ. Ásikut halan hite kíjigen, ni hite kúruukan éehin kaasarah, bare humuum halan hoone h’ásike fu. Iyu a afakane fu úne hiraanu. 13 Naane t’ejoosan i esoke du, halan hite kíjigen ku, ni hite kúyond ku hihi hileesee ti keekuurut ku, ni hábumba hite kaayaan kéesufee ku huhu huhorotanee tu boko, bondu uŋu bukuuran sini sooniin. 14 Arko bondu bite toko, halan hite Kiris hihaŋe kame sembe! Ábuki ásikasik enio eesarah yo Atambatun kaasarah keekuure but, ti sembe site Búwejet Beenabe bu béeketaariit bu. Halan hoone kakuuran sihel site s’úne ti kinij keebajut ku éñjeriŋ kiŋki kibin n’eket i, kaanuku man n’úyini karoku bija t’Atambatun eeemo u buroŋ. 15 Iŋ’ite ho hi Kiris asiiŋee fu t’etut Atambatun nu kúŋgowulan ku, ti kaajamoor kíyeni ku k’ajamoore ku nu boko. Áhinahin bondu kaanuku man bakan k’Atambatun aruwe ku ni káyini kabaju ebaj yéehabanaariit i, y’Atambatun aane i o kawunu bakan koone. Boko kabaju yo, ábuki Kiris aketaket, abe eket yeene efakanafakan ésuk i tu wuhoofoor wi káhine wu, boko ti kájeŋgin kite kaajamoor kítiyar ku. 16 An af’akiñj kaawiit eesok naane ebaj yeene eja i kane abin aket, bijendan kakuuru kaanuku aketa, n’etik érubooree naane t’asoke du. 17 Kaawiit naane kondu kibajut éñjeriŋ an eekiñje u ko buroŋ. Kijendan kabaju éñjeriŋ kane an u aket. 18 Iŋ’ite ho aamo fu kaajamoor kítiyar ku kíbajaaniit éñjeriŋ ti halan hu húyuusoorutee. 19 Moyis ajabajaba ajaŋga tu buhooŋu ésuk i buluwa b’Atambatun asaano bu fe. Ahaban, n’ásik halan hite kúruukan ku, ni hite kíjigen ku, ágiilool nu móhujo. N’ásik yooŋ hunuk hite nike nunukanuk iŋi neenee hisop, abe n’akob te ho bihan beelaañe bite ékarniina. N’alejan bo ti halan hu, abe n’alees ti kaawiit kite eluwa i, ni t’ésuk i ereyi fe, 20 o yooŋ ti kaanu: «Diye halan hite kaajamoor ku k’Atambatun asiiŋane ku t’etutuun aruun ne o, kaanuku ariijok te ko.» 21 N’alees yooŋ halan hu t’atant u, nu doon deeemo toko fe, dindi kásik keelaw Atambatun. 22 T’Eluwa i, halan ajaja kakuuran doon areyi fe, abe kaahoofoor kiyinaatee yooŋ kaboŋket ti halan húyuuseit. 23 Arko iyu u búnokoorum bite buroon beeemo bu t’etiir buware fu kakuuranee, n’aŋ’áami kame buroon beeemo bu t’etiir bisawulasawulo wusarah weehaŋe diyu. 24 Ábuki Kiris ayooseit tiŋ t’Anabe-nab tu kúŋgowulan ku kanoŋke keerok, t’aamo búnokoorum barebare bite beeemo bu bite nu múniyo. Humuum tu bufor bu t’ayoosee fu, abe hahiye ondu bo hágila Atambatun bija t’úne. 25 Asaraha ómbokun ite Esuwif i aŋ’ayooso t’Anabe-nabe du emit-mit fe ni halan hite enuk. Bare Kiris kéehoojeiit k’ásike fu enio eesarah h’ayoosee hu tu bufor bu. 26 Arko yéeni iyu i bije fu, n’aŋ’ajuk sílaam keehooje-hooj, huta h’etaam i eŋ’ebin éwuwanee. Bare hahiye, ti kamoosen kite etaam i keelohene kee, hifeeneŋ taŋ abe yooŋ hiraanu h’áŋaasina fu, kaanuku éesik eni yeene eesarah, eenuutan wuhoofoor wute ésuk i. 27 Húŋgowulan fe, hifeeneŋ taŋ h’aware fu kaketu; ahaban, Atambatun n’aŋ’ajoonano. 28 Iyu yooŋ i Kiris ásike fu enio eesarah hifeeneŋ kaanuku eenuutan wuhoofoor wute bakan keehooje-hooj. Abe o kásooñina húsooboriyan, káanukiiit bibin kanuutan wuhoofoor wu, bare kaanuku eebin eefakan keeemo ku ti kanahan koone.
101 Eluwa yite Moyis, yo ésamunan barebare yite buroon beejake beeware bu bibin, bare étumbut éyemi humuum hite te yo buroon bondu. Iŋ’ite ho aamo fu eyinaat kakuuran kiŋki kaŋes kalohu Atambatun emit-mit fe nu wusarah wu wowo wéehabanaariit wu. 2 Kane éyini kakuuran ésuk i, bare afiyee naane wusarah wu wuraanee i káhinu, ábuki kiŋki káhin wo n’iŋi kakuuranee hifeeneŋ hiraanu, abe man iŋki kayinoor mayet wuhoofoor wooniin. 3 Bare wusarah wondu ufu wúbaŋinan ésuk i wuhoofoor wooniin emit-mit fe. 4 Ábuki halan hite kúyond ku ni hite kíjigen ku hiyinaat hikee-kee kanuutan wuhoofoor wu. 5 Iŋ’ite ho aamo fu hi Kiris áyemie hu ti bibin bu t’etaam ye, n’aane Atambatun: «A̱ŋesut man an n’asarahi enuk, a̱ŋesut yooŋ man an n’awuni dike doon, bare á̱hinamhin iibaj eni. 6 Hikawi hútoofaariit kane sunuk súsufee bija t’awe, ni kane wusarah wu yooŋ wúhinee bija ti kaboŋket kite wuhoofoor wu. 7 N’áwutiyen aane: "Atambatun, íñj’endu; ibinabin káhinu b’á̱maŋie bu, naane busokee i t’íñje ti kaawiit kite Eluwa i."» 8 Kiris ajabajaba aano: «A̱ŋesut man an n’asarahi enuk, a̱ŋesut man an n’awuni dike doon, a̱ŋesut man sunuk nu súsufee bija t’awe, a̱ŋesut yooŋ man wusarah nu wúhinee bija ti kaboŋket kite wuhoofoor wu. Wusarah wondu wútoofaariiti» (abe bare wúhineehin aliik naane t’Eluwa i esoke du). 9 Ahaban, n’áwutiyen aane: «Atambatun, íñj’ende, ibinabin káhinu b’á̱maŋie bu.» Náami Kiris awanana wusarah wútiyar wu fe, koone ku keesiiŋo. 10 Makamu Yesu Kiris áhina ahaban b’Atambatun ámaŋie bu, kaasarah k’áhine ku kite eni yeene, kifeeneŋ ku taŋ abe yooŋ kiraanu, kukuurana úne tu wuhoofoor wu. 11 Asaraha-saraha fe t’Esuwif i aŋ’asiiŋo húnakonak fe éehin burok boone. Aŋ’afand káhinu wusarah wu wowo, abe yooŋ bare wuyinaat hikee-kee kanuutan wuhoofoor wute ésuk i. 12 Kiris bare áhinahin kaasarah kifeeneŋ hiraanu bija tu wuhoofoor wu, abe n’ariiko inde baatos Atambatun. 13 Hahiyu, ondu ti kanahan kaanuku Atambatun eekalo enatoora yeene tuus, akina éeyemi áyi u. 14 Náami ni kaasarah kifeeneŋ taŋ, akuurana hiraanu bakan kéekajinee ku bija t’Atambatun. 15 Búwejet Beenabe bu busokasok úne yooŋ kaanuku bondu bite nu múniyo. Bijabajaba beene: 16 «Atemit aane: kaajamoor konde k’ija fu kajamoor nu boko kane kunak kondu kunuut: íñje kanaŋu buluwa búuma tu ñúwejet ñooniin, íñje kakiñju bo ti siheliin.» 17 Abe n’áwutiyen aane: «It’iŋk’íbaŋino wuhoofoor wooniin, nu wutin wooniin.» 18 Wuhoofoor wu ufu wuboŋketee, kaasarah yooŋ it’iŋki kisawulee kite kanuutan wo. 19 Náami kújakuwe, makamu Yesu ásikasik halan hoone eesarah, úbaja hahiyu bítim bite buyooso t’Anabe-nabe du t’úkoleyiit. 20 Áfeŋginafeŋgin úne bítim bondu bíyeni bu abe beeroŋe jes ti hírido hu, aamo fu eni yeene. 21 Úbaja asaraha ómbokun eeemo u hikaw hu t’enuuf ite Atambatun. 22 Náami úloh Atambatun nu suhol séejube, kikaw úne yooŋ kiyaŋg piŋ núuyilen, ábuki halan hite Kiris hukuuranakuuran suhol site s’úne ti biyinoor bánoban beejakut, abe sini site s’úne siñaweeñaw yooŋ nu móhujo meekuure. 23 Újok alitee t’eyakar i yuy’úwaare iye, ábuki úmoomi kaanuku Atambatun káhinu b’asoke bu. 24 Úyinoor naane úyino i kawunoor sihel kaanuku man n’úhaŋ kámaŋioori, abe n’uŋ’úhinoor yooŋ meejake mu. 25 Bakaake kafuna iŋkut kaja kéefimboor tand’afeeneŋ keelaw. Utum’úliikool nu boko. Bare úhaŋ kayaŋgananoor kikaw, ábuki arijuka kaanuku hunak h’Anahaan u ábatikein hu te ho hihaŋa kalohu. 26 Uf’únoŋk uŋ’úhoofoor, úne káaheekin ku núumeyi múniyo mu, kike kaasarah kuroŋut kabaju kéeyinie kanuutan wuhoofoor wu. 27 Beeyak bu kaŋeñen úne beemo fu biriiko núunahan n’ekoloowe yómbokun beeware bu kabaju; aamo fu hunak h’Atambatun aja hu kajoonan enatoora yeene ti sineemak sómbombokun su seeja su kásufiiin. 28 An af’atin t’Eluwa yite Moyis, abe bákasuba man yooŋ bákahaaji ni kaseede kaane kajukojuk, an ondu ite kayooliee, abe abajut kayubiyen. 29 Náami arijuker t’an eehuufe Añi ite Atambatun: an ondu ajokut doon fe halan heekuurano hu, hite kaajamoor k’Atambatun asiiŋane ku, abe aŋ’álafatin Búwejet Beenabe bu bumbu búwufoor úne kajaku kite Atambatun. Ti kaayinoor koonuun, at’anijee fíya te o ahaŋ diyu? 30 Ábuki úmoomi an eeene u: «Íñje ija fu kanukan ku, íñje yooŋ ija fu kabatikan huruw fe beejakut b’aroke bu.» Abe n’asooñ aane: «Íñje kajoonan bakan kúuma, íñje Atemit.» 31 Atambatun eeemo u buroŋ af’ajok an kilib, ákolinanieekolinani! 32 Áribaŋino beebajuun bu hítiyar hu, hu múniyo mite Atambatun mijaaŋanuun hu. Arijukajuk kóŋkeyin sílaam sómbombokun, bare arijokajok alitee. 33 Aŋarko n’árilafatinee, abe n’árihihinooree tu buhooŋu ésuk i, aŋarko n’árisiiŋoorein ni kéelaame ku naane aruun. 34 Sílaam soonuun sifeeneŋ su ni bakan keekulee ku iŋ’ite hu Yesu. Hihi karam yooŋ ebaj yeenuun, kikawuun uŋu kutoof, ábuki árimoomi kaanuku ariyakarayakar t’eke yeehaŋe yendu, abe et’ehabano hikee. 35 Náami eyakar yeenuun etum’ébujo, ábuki yo eja fu kákinineŋ n’aribaj hisiibanu hómbokun. 36 Kámuñu k’arisawulee fu, man n’árihin b’Atambatun ámaŋie bu, arihaban, n’aribaj doon d’aane du o kawunu úne. 37 Múniyo Míkiñjin mu meenaan: «Aroŋee diŋgilis, diŋgiŋgilis kep, an eeware u bibin n’aŋ’abin, abe bibin boone bikambut. 38 Atambatun aane: An éejube t’íñje, buroŋ boone káyemi bite káyilen. Bare af’añako, hikawam man hutoof te o.» 39 Úne únooto ni kiŋki kañako, abe n’iŋi kátowuto hiraanu. Úbajabaj káyilen, abe úne bokondu ti bítim bite kafaku ku.
111 Káyilen ámoomi naane iye: butum bukuura an u kaanuku doon d’ayakare du, do kabaju, abe amanteerut yooŋ kaanuku buroon béejukaariitee bu múniyo bibajabaj. 2 Bakate ku kóŋkeyin, káyilen kooniin kíkinineŋe fu ni katoof Atambatun. 3 Káyilen kíkinineŋe fu n’úmeyi kaanuku hirim hite Atambatun húwuwane fu doon areyi fe. Aamo fu buroon bumb’újuk fe, ti béejukaariitee bu tu búnuutina fu. 4 Káyilen kíkinineŋe fu Abel n’áhin kaasarah bija t’Atambatun keehaŋe kajaku kite ku Kayin. Káyilen k’Abel abaje ku kíkinineŋe fu Atambatun n’asa kaasarah koone, abe n’ajoko an éejube. Káyilen koone kíkinineŋe fu naane aamo i aketaket fe, b’áhine bu ni bíreeŋin úne. 5 Káyilen kíkinineŋe fu Enok n’ayitee bija t’Atambatun t’aketut. An abinut ajuko, ábuki Atambatun ayitoyit bija te o. Míkiñjin mu meenaan atoofatoof Atambatun bala ayitee t’etiir. 6 Abe an ayinaat katoofu Atambatun t’abajut káyilen. Múniyo an eeemo ti kalohu Atambatun awarawar káyilen kaanuku Atambatun abajabaj, abe aŋ’asiiban yooŋ kiŋki kaŋeso. 7 Káyilen kíkinineŋe fu Nowe n’arok etara yómbombokun kaanuku eefakan butoŋo. Ajamatanajamatan h’Atambatun áyeegalo hu beeware bu bibin kabaju, b’an ajukoorut bu. Iyu i Nowe áhine fu éewufoor kaanuku bakate t’etaam i kajakut. Atambatun n’ajoko an éejube iŋi káyilen koone. 8 Káyilen kíkinineŋe fu Aburaham n’ájeŋgin h’Atambatun aruwo hu eeeno aja t’ésuk y’aware i bibin kawunio. N’anuut b’áyemie bu eeja t’ámeyiit yooŋ t’aja du. 9 Káyilen kíkinineŋe fu n’akin t’ésuk yendu y’Atambatun aane i o kawunio. Buroŋ boone toko ni bíyemi naane bite amoosoora. N’akin ti mitant akina, n’Isak, ni Sakob. Bokondu yooŋ, Atambatun n’abin aaniin o kawuniiin ésuk yendu. 10 Aburaham ámoomi ti kanahan man n’akin ti hikinu heebaje hu kiñaan kítiyar keeyane-yane ku, h’Atambatun anute hu naane ámaŋie i. 11 Káyilen kíkinineŋe fu Saara, naane aamo i ámeyiit kaharat, Atambatun n’áhino éeyini kabaju añi, abe yooŋ o káahaanin húluj. Bukuurokuur kaanuku an eeeno u o kabaju añi ámoomiee káwoolu. 12 Iŋ’ite ho aamo fu butoŋ beehooje nu búnuutin t’ániine afeeneŋ taŋ, eeemo u Aburaham, eehaane húluj, abe kaketu taŋ kiŋeñeno fu yéeni. Butoŋ bondu buhoojahooj naane búloofiiloof beeemo bu t’etiir, abe kayinaatee kafinu naane an ayinaat i yooŋ kafinu baaliisiw beeemo bu ti katafa ku. 13 Bokondu fe kaketaket ti káyilen ku. Kabajut buroon b’Atambatun aane bu o kawuniiin, bare kaŋandanaŋandan bo akambee, abe kikawiin nu kutoof te bo. Ni kasok kaanuku múniyo boko emoosoora t’aduna i, kabajut toko etaam. 14 Kéehamine kii káwufoorawufoor akuur but kaanuku hikinu hi kaamo ti hiŋes bija tu boko. 15 Kane siheliin síyemi yéeni t’ésuk yi káwasina i, doon dukolenutiin fe kaanuku keebatuko. 16 Bare hikinu heehaŋe katoofu hi kámaŋie fu: ho heemo fu hikinu hite t’etiir. Iŋ’ite ho h’Atambatun áfuñaariit fu aŋ’aanee Atambatun ooniin, ábuki afareiinfare hikinu. 17 Káyilen kíkinineŋe fu Aburaham n’ásik Isak kaanuku yéeni eesaraho, h’Atambatun aŋese hu kajuku buŋ bi káyilen koone keemo fu ariike. Ásikasik añi oone afeeneŋ u kaanuku eesaraho, abe bare Atambatun káahinin koone eeyakar 18 h’abine hu aano: «T’Isak ti biñi búuwe kánuutin fu.» 19 Aburaham n’ayinoor aane Atambatun abajabaj sembe site karitan an eekete. Abe Atambatun n’abatikano añi oone, t’áami naane an eeritanee t’eket i. 20 Káyilen kíkinineŋe fu Isak n’ásoniyan Sakob n’Esawu ti beewariin bu bibin kabaju. 21 Káyilen kíkinineŋe fu h’aamo hu eket ite Sakob elohena, n’ásoniyan huruw fe ti biñi bite Siseef. Ásitasit tu hútaŋkaru hoone, abe n’asokoroor Atambatun. 22 Káyilen kíkinineŋe fu Siseef, h’aamo hu eket yeene elohena, n’áhamin ti kanuutu kite bakate ku Israyel t’Esipt, abe n’asokiin yooŋ aaniin kabin kaja nu kujoj koone kane hunak hondu hireeŋ. 23 Káyilen kíkinineŋe fu hi Moyis abukee hu, faafo n’íñaayo ni kaja ne o kaja kánuus kiim kíhaaji, ábuki kajukajuk kaanuku añi u áwarawari, abe kákoleyiit yooŋ eluwa y’áyi u asiiŋane i. 24 Káyilen kíkinineŋe fu hu Moyis aje hu ayak abin áami ahaata, n’ateñeko iŋi kaano akina añi ite ásuŋgute ite áyi eeemo u Esipt. 25 Aanaan ahaŋ kajaku n’áhihinooree akina ni bakan kite Atambatun, bare káanukiiit eeriiko ti katoofu kite kaahoofoor, abe yooŋ iti kifiyo. 26 Ajukajuk náami ifi kálafatino naane yooŋ Afakana u, bondu bihaŋahaŋ ebaj ite Esipt fe. Ayinoorayinoor bondu ábuki ásikasik ñíkino fe anaŋ ti hisiibanu hite hágila. 27 Káyilen kíkinineŋe fu Moyis n’anuut t’Esipt t’ákoleyiit naane áyi u ayiŋate i. N’ajok alit tip kite am ajuke Atambatun éejukaariitee u. 28 Káyilen kíkinineŋe fu n’asiiŋan efeet ite Kánuutina ku Esipt, abe n’asok wuruŋ wu weeleesee halan, kaanuku amalaka ite eket i atum’abin ayool aneemak u tu butoŋ fe bite Israyel. 29 Káyilen kíkinineŋe fu bakate ku Israyel ni kaja nu wuwot kakan han Heelaañe hu ti hijehee du heesay toko. Bare hi bakate ku Esipt kaŋese hu káhinu naane boko, ni kamoj. 30 Káyilen kíkinineŋe fu h’aamo hu bakate ku Israyel kañaahoora hikaŋa hite hikinu hite Seriko, iŋi kaŋolool ho kunak hutok nu kúsuba, hiñaan heeŋoloole hu hikinu hu ni hiney. 31 Káyilen kíkinineŋe fu Rahab aa afurukato aketut ni bakate ku ti hikinu hooniin kéejeŋginut ku Atambatun. Ábuki ajokajok t’enuuf te o atoofee bakate ku Israyel kéenuusee ku keebin kajuku kite hikinu hu. 32 Biin yooŋ b’iware fu káwutiyen toko? It’ibaj ejot kaanuku iisokuun bite bu Sedewoŋ, ni Barak, ni Samuson, ni Sefte, ni Dafit, ni Samiyel, n’eyiŋana yite Atambatun. 33 Káyilen kíkinineŋe fu ni kaheek búsuk beehooje ti kitiik ku, ni káhin beejoŋoore bu, abe ni kabaj b’Atambatun aane bu o kawuniiin. Kakumbakumb ñutum ñite bíŋaŋ, 34 kahokahok sineemak sómbokun hífeeneŋiit, kafakafak yooŋ ti kéemaŋiiin ku kayoolu nu wúbura. Kabajut yéeni sembe, bare kabinabina kabaj so. Kákolinanakolinani ti hitiik, abe kateyoorateyoor n’esulaan bakate ti bike búsuk. 35 Káyilen kíkinineŋe fu haare ni kajuk bakan kooniin ni karitanee t’eket i, keebatikanee boko. Abajeebaj bakan kéehihinooree kayak kaket, ábuki kateñekateñeko káwuŋgu Atambatun kiñaawu keewasanee. Bi kahaŋe bu kámaŋi beemo fu keebin keeritanee t’eket i, keebaj buroŋ beehaŋe katoofu. 36 Bakaake kásuweesuw abe ni kámiñee kikarawas, ni kakobee ni ñaasel abe ni kakulee. 37 Bakaake ni kámiñee nu bujuju kayak kaket. Bakaaku, ni kafiitiin t’etut, man yooŋ ni kayooliin nu wúbura. Bakaake n’iŋi kahiilool kep; abe wubaŋ wute bíkarniina taŋ, man yooŋ wute sijaameel weemo fu báasiimeim booniin. Kabajut doon fe, káhihinooreehihinoor, abe ni katorohanee. 38 Bakan kondu kahaŋahaŋ kajaku kaanuku keekin t’etaam ye! Iŋi kahiilool t’eramba i ni ti kirij ku, abe ni kakin tu wuwuŋ wute bilaaliñj bu, nu tu wuyeen weeemo wu t’etaam i. 39 Atambatun atoofanatoofan ti bakan kondu fe iŋ’ite káyilen kooniin, abe bare mayet afeeneŋ tu boko abaje b’Atambatun aane bu o kawuniiin. 40 Múniyo Atambatun afarafare bike beehaŋe bija t’úne. Iŋ’ite ho aamo fu iti kakuuranee hikee t’únooto.
121 Eseede keehooje-hooj kaŋoloolaŋolool úne. Náami úne yooŋ útuyinooro doon fe deekolene bija bite b’úne, ni kaahoofoor ku kuŋku kukolen yooŋ úne ti meehile jab, abe n’úñiŋkaan núutey kateyi k’úsokee ku. 2 Úsik ñíkin úne únaŋ ti Yesu éefeŋgine u úne bítim bu núubaj káyilen, abe o aja fu káhinu ko keehaŋ kayanu. Ámuñamuñ keeyoolo t’ekuruwa i, abe ajukerut yooŋ iŋ’ite ñufuñ ñeeemo ñu t’eket naane yendu, ábuki aŋandanaŋandan katoofu keefaree ku bija te o. Hahiyu ariikaa inde baatos báariikeim bite Atambatun bite híyiaate hu. 3 Ariyinoor naane Yesu ámuñe i h’ehoofoora i kahuufo hu, man siheluun itim sibin súbujo abe n’ariñako. 4 T’étuum yeenuun ni kaahoofoor ku, aritandarisanoorut ayak abin áami ariketa. 5 Kame arifiilafiil kirim k’Atambatun asokuun ku kaanuku eeyaŋgananuun kikaw, aruun bakañio? Aanaan: «Áñuumo, Atemit af’ajoŋoorani, atum’a̱jok bo doon déewiinie; abe af’akamoor t’awe, eheli etum’ébujo. 6 Ábuki Atemit aŋ’ajoŋooran an a ámaŋie u, abe aŋ’ámiñ húŋgowulan fe h’ajoke naane añio.» 7 B’ariware bu kámuñu beemo fu sílaam su, ábuki Atambatun aŋ’ajoŋooranuun naane bakañio. Abajeebaj fíya añi i faafo ájoŋooranaariit u? 8 Atambatun aŋ’ajoŋooran bakañio fe. Afut’ajoŋooranuun, n’aŋ’áami kame arinooto bakañio nu múniyo; aruun bakañi keebukee tíyaŋ. 9 Úbaŋino sifaaf úne bakate ku t’etaam ye: úne biñi bu, iŋi kajoŋooran úne, abe n’uŋ’újeŋginiin. Náami úwarawar kahaŋu kájeŋgin Atambatun Faaf ite úne eeemo u t’etiir man n’úbaj buroŋ bu. 10 Sifaaf úne iŋi kajoŋooran úne simit iye kep kane kayinoor ni kaane bijakajak. Bare Atambatun aŋ’ajoŋooran úne bija ti káasuumaay kite k’úne kaanuku man n’úbin únab hiraanu naane akina. 11 An af’áyemi ti kajoŋooran úne, újokaariit bo toko-toko naane doon dite katoofu; uŋ’útaañian. Bare bibin bifiyo, bakan keejoŋooranee kii kajuku éñjeriŋ yeeemo i toko: boko kabaju káasuumaay, nu buroŋ beejoŋoore. 12 Iŋ’ite ho aamo fu aruun kéelaame ku ti kanaban kite ku Kiris, ariyit sumoŋuuun séelaame su, abe n’arijoŋooran wújuunuun wéeŋuuhee wu! 13 Arija tu búhuhu beejoŋoore bu, man wuwot wute kiŋki kajiŋk utum wuhabanooro, bare nu wúkoyi. 14 Árihin wáhowah man káasuumaay ni kíyemi t’etutuun aruun ni bakaaku fe, abe n’aribaj buroŋ beenabe. An afut’anab, at’ajuk Atemit. 15 Arinaŋ toko kikawuun, kajaku kite Atambatun, an atum’áwuŋg ko hiñaawu. An t’aruun atum’áyemi naane nunukanuk nite miriyaay méetike; n’aŋ’átifen bakan keehooje ni kátiku koone. 16 An t’aruun atum’afurukato, man yooŋ n’ahuuf buroon beenabe naane Esawu abine i áhin. Ásikasik hifaafaate hoone ajoohen uŋu húñoofein hifeeneŋ taŋ. 17 Árimoomi kaanuku abinabina afiyo, n’ámaŋi kaanuku faafo éesoniyano kásoniyan kite aneemak u, bare faafo n’ateñeko. Biyiy b’ayiye bu yooŋ biyinaat toko doon, ábuki abajut efehe yite kanuutan b’aheeke bu éehin. 18 Arilohut hirij h’áriyinie kagoru nu sumoŋuuun, naane Israyel kóŋkeyin t’eramba i. Kajukajuk toko ti hirij hite Sinayi sineemak sómbokun ti kátifu t’etiir ho, ni káakumba, n’ébaani, n’eyam yómbokun. 19 Ni kajam yooŋ ti káabiinu kusoke, ni kaaji kéelinde. H’Israyel kajame hu kaaji kondu kite k’Atambatun, kalawalaw kaane kiraan, bike utum búwutiyenee, 20 ábuki kámaŋiit kajoku báhamin bi kaaji ku kusoke bu. Keenaan: «An fe eeyak kagoru hirij hondu, aruun kámiñio nu bujuju ayak aket, hutoof yooŋ enuk.» 21 Bi kajuke bu hunak hondu bútumb búkolinani, Moyis asooñen n’aane: «Iŋ’íbit ekoloowe taŋ!» 22 Aruun bare arilohaloh hirij hite Siyoŋ, ni hikinu hite Atambatun eeemo u buroŋ. Ho heemo fu Serusalem yite i t’etiir, t’emalaka k’an ayinaat kafinu kaamo du ti hiriy. 23 Arilohaloh ti biñi bite Atambatun keerahare ku kakuukanooree du, boko ku kuruwu kooniin kikiñjee ku t’etiir bufor bu. Arilohaloh Atambatun aa ajoonan kúŋgowulan ku kareyi fe, nu ñúwejet ñite bakan keejoŋoore ku k’Atambatun áhine ku keekuur but. 24 Arilohaloh Kiris eesiiŋee u t’etut Atambatun nu kúŋgowulan ku, ti kaajamoor kíyeni ku k’ajamoore ku nu boko. Arilohaloh yooŋ halan hoone héeyuusee hu, hihi híhamin hihaŋ hite hu Abel héekandijene hu hunukan. 25 Náami arinaŋ toko kikawuun! Atum’ariteñeko an eeemo ti báhamin n’aruun. Bakate ku Israyel keebine ku kateñeko kajamatan an éeyemie u ti káyeegal kooniin t’etaam ye, kafakut tu kúnuur ku. Náami úne, Atambatun af’anoŋk aŋ’áhaminn n’úne huta hu t’etiir bufor bu. Buŋ b’úja fu kafaku tu kúnuur ku kane arko núuwuŋgo kiñaawu? 26 Kóŋkeyin, kaaji koone kíhinahin etaam i yeeyoŋoŋanooro. Bare hahiye, asokasok úne báhamin bonde. Aanaan: «Íñje kasooñu íhin etaam i yeeyoŋoŋanooro, nu bufor bu yooŋ fe.» 27 H’aane hu «kasooñu», áwufoorawufoor kaanuku buroon b’áwuwane bu fe buyoŋoŋanooro, abe nu bútowuto, man beeyinaatee bu kayoŋoŋan ni bisiiŋo hiraanu. 28 Makamu Atambatun ondu ti kawunu úne jáyi jeeyinaatee kayoŋoŋan, úeno eyeehen. Úroko naane hutoofo i. Újeŋgino n’ekoloowe yooŋ, 29 ábuki Atambatun ite úne ámoomi naane sineemak séesufe júm.
131 Árimaŋioori ko kireyi fe naane baatiaay, aruun bakan kite Atambatun. 2 Atum’arifiil kaanuku ariwarawar kajoku áwariee emoosoora i kiŋki kawanan t’aruun. Bakaake káhinahin iyu, ni kahaŋ kawanan tu boko emalaka ti kámeyiit. 3 Áribaŋino keeemo ku tu bukulu bu, anokoor naane aruun nu boko ariemo fii te bo. Áribaŋino yooŋ kéehihinooree ku, anokoor naane arijukajuk sílaam naane boko. 4 Huruw fe aja áhin nu múniyo ti biseño bu: ániine u araan t’anaare u, anaare u yooŋ n’araan t’ániine u. Ábuki Atambatun kajoonan kiŋki kaŋot ti kaseñoorut, ni kiŋki kaŋot ni bakan ki kaseñeit. 5 Atum’árisik kikawuun arinaŋ ti sírirem. Kikawuun kutoof kep tu doon d’aribaje du, ábuki Atambatun aanaan: «It’iwasuun hikee, it’ífiitenuun yooŋ.» 6 Náami huruw fe t’úne áyinooni kasoku ni hikaw heeyaŋge aŋ’aane: «Atemit, o af’áyokunanam, it’íkoleyi doon fe. Naŋ n’ake áyinie t’íñje?» 7 Áribaŋino égila yeenuun keesokuun ku hirim hite Atambatun. Ariyinoor buŋ bu buroŋ booniin búmuje fe, abe n’arineefan ti káyilen kooniin. 8 Yesu Kiris afeeneŋ u hukan, n’úmiye, bija yooŋ kuwaatu fe. 9 Atum’ariwas an eebuutuun ni maliikenar mánoman, meewayee ni m’ariliikenee mu. Ajakeejak suhol site s’úne ni sibaj sembe séenuutina ti kajaku k’Atambatun kaŋk’áwufoor úne. Sembe sondu súnuutinoot ti kájeŋgin kite buluwa beesoke bu tu buroon b’an awarut kateŋu. Ábuki buluwa bondu bibajut éñjeriŋ bija ti kiŋki kájeŋgin bo. 10 Esuwif i kiŋki káhin wusarah wu t’atant u kawarut kateŋu tu doon deesarahee t’ataabul ite úne. 11 Asaraha ómbokun u aŋ’áhin wusarah t’Anabe-nabe du bija ti kaboŋket kite wuhoofoor wu. Aŋ’aja toko ni halan hite sunuk, bare sini site sunuk sondu uŋu súsufee tíyaŋ hikinu hu. 12 Iŋ’ite ho hi Yesu yooŋ akete fu tíyaŋ hikinu hu, kaanuku eekuuran ésuk i ni halan hoone. 13 Náami úja úŋaaboo tíyaŋ hikinu hu, núulafatinee naane akina. 14 Ábuki úbajut t’etaam ye hikinu hite hiraanu. Hikinu heeware hu bibin h’úŋes fu. 15 Ko kireyi fe, úhin kaasarah kite kasokoroor Atambatun úŋaasann ko ti Yesu Kiris; aamo fu úsokoroor huruwu hite Atambatun. 16 Atum’aŋ’arifiil káhinu kite meejake mu, abe n’aŋ’áriyokunanoor yooŋ, ábuki wusarah naane wondu ufu wutoof Atambatun. 17 Árijeŋgin égila yeenuun, abe n’aŋ’arijam tu boko. Boko ifi kajukar siyaan soonuun, ábuki Atambatun kákandijeniin naŋ ni karoke fu. Af’árijeŋginiin, boko káhinu burok booniin ni katoofu kómbokun. Afut’árijeŋginiin, n’iŋi káhin bo ni kaseetu, abe man arijuk toko mayet éñjeriŋ. 18 Arilaw bija t’uni. Bukuurakuur uni kaanuku ñúwejet ñite ñ’uni ñukuurakuur, abe írimaŋamaŋi káhinu ko kireyi fe meejake. 19 Bonde b’ihaŋuun fu kalawu fe: waasuun, arilaw man Atambatun n’áhin íisooñin t’aruun ahilee. 20 Atambatun aa awun káasuumaay ku, abe n’aritan Anahaan ite úne Yesu t’eket i, aja awunuun sembe aŋ’aribin árihin meejake mu, man n’áriyini káhinu b’ámaŋie bu. Aja áhin t’úne burok beetoofo bu tu huruwu hite Yesu Kiris, eeemo u ahaawa ómbokun ite síkarniina su. Halan hite kaasarah koone híkinineŋe fu kaajamoor kéehabanaariit ku ni kisiiŋanee t’etut Atambatun nu kúŋgowulan ku. Yesu Kiris aja ákini kániku ku hiraanu! Amiin. 22 Kújakuwe, íñj’endu ti káwasiyanuun bonde: arijamatan jak kirim konde kite kayaŋgananuun kikaw k’íkiñjinuun kee t’eleetar yende yeekambut yee. 23 Íñj’endu ti kasokuuun kaanuku ati úne Timote ánuutino t’ekulu i. Af’asoŋk áreeŋin, n’iŋ’íriboorin ne o iriibin irijukuun. 24 Arisaaf égila yeenuun kareyi fe, ni bakan k’Atambatun akino ku yooŋ fe. Bakate ku Itali kéeyilene ku kasaafuun. 25 Atambatun aja ásoniyanuun arireyi fe.