GALASI

1

1 Íñje Pool ikiñje fee, íñje eeemo u apotor káanukiiit ti kámaŋi kite kúŋgowulan ku, man yooŋ kite ake, bare naane ti Yesu Kiris ámaŋie du, n’Atambatun yooŋ Faaf u eeritano u t’eket i. 2 Íñje ni kéeyilene ku keeemo ku beebe fe írikiñjinuun fee aruun bakate ku Galasi kéeyilene ku. Uni bokondu ti kasokuuun bonde: 3 Atambatun Faaf úne, n’Anahaan u Yesu Kiris kaja kásoniyanuun, abe ni kawunuun káasuumaay. 4 Yesu Kiris humuumo ásikasik síhiinio asaan kaanuku eefakan úne tu wuhoofoor wu. Aramaram úne ti sembe site t’etaam ite hahiye yeejakut yee, naane t’Atambatun Faaf úne ámaŋie du. 5 Atambatun aja ákini kániku ku hiraanu! Amiin. 6 Ítumbatumba ijahale dómbokun naane ariemo i ti káwuŋgu Atambatun kiñaawu ahil iye, akina eeruwuun u ti kajaku kite Kiris, ariisooñ arijok ti hike hirim heetoofe. 7 Káanukiiit man abajeebaj hike hirim heetoofe, aaa, abajutee. Bare abajeebaj bakan keeemo ti kábujuuun sihel, kéemaŋie kawetekanoor Hirim Heetoofe hite hu Kiris. 8 Hutoof ake t’uni af’asokuun iye hirim heetoofe heewayee ni h’irisokuun hu, man yooŋ amalaka ite t’etiir, Atambatun aja áwuumoo! 9 Irisokuunsok bo, abe íñje kasooñu isok bo hahiye: an af’asokuun hirim heetoofe heewayee ni h’arijame hu, Atambatun aja áwuumoo! 10 Íñje fíya eemo ti kaŋesu man ésuk i n’esokorooram? Aaa, Atambatun i ímaŋie fu asokorooram. Íñje fíya eemo ti kaŋesu man ésuk i kikawiin nu kutoof t’íñje? Kane isooñ iŋes man ésuk i kikawiin nu kutoof t’íñje, man íyemi aroka ite Kiris. 11 Kújakuwe, íñj’endu ti kasokuuun bonde: Hirim Heetoofe h’iwaareuun hu, húŋgowulaniit átuute ho. 12 Ijamut ho t’an, ániit yooŋ aliikenam ho, bare Yesu Kiris humuumo áwufooram fu ho. 13 Arijamajam naane ii inoŋk kóŋkeyin, íñje káaroŋin ku n’ijok ti bítim bite Esuwif i. Arijamajam naane ii íhihinoor yéeni ni sembe kéeyilene ku ti Kiris kaanuku íibujiin. 14 Hite bítim bite Esuwif i, keehooje ti k’írifuroore ku ijaaŋeiinjaaŋo, ihaŋiinhaŋ yooŋ káñiŋkaan t’ejoosan ite sifaaf uni. 15 Bare Atambatun afiyafiya ajifanam t’ibukoorutee, abe n’aruwam ti kajaku koone. Abe h’áhabaneina hu 16 kaanuku éewufooram Añio, man n’iŋ’ija iŋ’iwaare keenooto ku Esuwif Hirim Heetoofe hu heesoke hu moone mu, ijeit t’an eerimam; 17 ijeit yooŋ Serusalem kajuku keejabe ku káyemiam epotor. Bare ijaja toko-toko bija Arabi, ihaban n’íbatikein Damas. 18 Abaj simit síhaaji, n’itik ija Serusalem kaanuku íriimeyioori ni Piyeer, abe n’iriiko bo ne o sirimaas súsuba barebare. 19 Ijukut bo mayet ake apotor, kane arko Saak at’ute Anahaan u taŋ. 20 B’íkiñjinuun bee, Atambatun yooŋ ajama, bíteiit haajuus. 21 Hunuut toko, n’ija tu búsuk bite Siri ni Silisi. 22 Bare bakate ku Súde kéeyilene ku ti Kiris kámusut káheelin t’íñje. 23 Kajamajam barebare naane ésuk i eene: «Áyin u aa áhihinoor úne hítiyar hu ondu hahiye ti kawaare Hirim Heetoofe hu h’ámaŋie hu yéeni kábuju.» 24 Abe n’iŋi kasokoroor Atambatun uŋu húuma hu.

2

1 Abaj simit sumoŋu ni sibaakiir, n’ibatuko Serusalem íñje ni Barnabas. Irijaja yooŋ ni Tit. 2 Ijaja bo aŋarkeyi naane Atambatun afeeñafeeñ t’íñje eeenam iwarawar bija bo. N’irijukoor ni sifaaf site kéeyilene ku job, abe n’íwufooriin Hirim Heetoofe hu hih’iwaare keenooto ku Esuwif, ábuki ímaŋiit kaanuku t’áami burok b’iroke bu, man yooŋ b’ija bu karoku ni bíyemi bite fuufu. 3 Tit i iririboore u eeemo u Agerek, kálaamanuto yooŋ kaanuku man n’atey karam. 4 Abajeebaj ejuusa kéenuusee kéeŋaabeina uni, kaanuku keejuk naane iriwaayene i ariike, aŋarkeyi naane írihinahin t’afeeneŋ ni Yesu Kiris. Kámaŋamaŋi káhinu uni íriiyemi búsukateen bite Eluwa yite Esuwif i. 5 Bare abinut arko hikee-kee n’iriwasiin kéehin bondu, kaanuku múniyo mite Hirim Heetoofe hu ni miriiko iyu bija t’aruun. 6 Keehaŋe ku kájeŋginee ti kéeyilene ku (naane káyemie i fe butumam bunooto toko, ábuki t’Atambatun ésuk i fe erare), bokondu káwutiyenut bike ti b’isoke bu. 7 Aaa, kajukajuk kaanuku Atambatun aboñamboñ kawaare keenooto ku Esuwif Hirim Heetoofe hu, naane aboñe i yooŋ Piyeer eewaare ho Esuwif i. 8 Ábuki naane áhine i Piyeer éeyemi apotor oone t’Esuwif i, iyu yooŋ a áhinam fu íiyemi apotor oone ti keenooto ku Esuwif. 9 Saak, Piyeer, ni Saaŋ ki kéeyilene ku kajoke ku naane eseef yeeniin, kajukajuk kaanuku Atambatun asejanam fu burok beejake bondu. Náami keesaan uni sumoŋu, íñje ni Barnabas, t’áami hahiyu kajoka ti bite b’uni. N’irijamoor kaanuku uni bija ti keenooto ku Esuwif, boko ni kaja t’Esuwif i. 10 Bi kalawe bu uni kep beemo fu itim’irifiil keebajut ku. Abe iŋ’ifiy íhabanein ti káhinu kite te bo. 11 Bare hi Piyeer abine hu Antiyoos, ijoŋoorajoŋoor ne o íirahan te o, ábuki áhinut áwariee. 12 Hítiyar hu, aŋ’añoofo t’afeeneŋ ni keenooto ku Esuwif kéeyilene ku. Bare hi bakaake t’Esuwif i kéeyilene ku kéeyemie ku ni Saak káreeŋina hu, n’atey keenooto ku Esuwif, aŋkut añoofo nu boko t’afeeneŋ. Áhinahin bondu aŋarkeyi naane ákolakoleyi Esuwif i keebine ku, ábuki kaanaan keenooto ku Esuwif kéeyilene ku kawarawar katey karam. 13 Bakaaku Esuwif kéeyilene ku ni kariboor ne o tu butuuko bondu, Barnabas yooŋ humuumo n’awasiin keeyoosano te bo. 14 H’ijuke hu kaanuku kanooto ti káhinu ajoŋooree ariib nu múniyo mite Hirim Heetoofe hu, n’eene Piyeer tu buhooŋu kéeyilene ku fe: «Awe eeemo u Asuwif, á̱hinoorahinooro beebe naane keenooto ku Esuwif, á̱hinut naane Esuwif i. Buŋ b’a̱sooñe fu á̱maŋi katiŋgu keenooto ku Esuwif kéehin naane Esuwif i?» 15 Uni keebukee ku Esuwif, irinooto ni keenooto ku Esuwif k’iriene ku boko ehoofoora. 16 Bare írimoomi kaanuku húŋgowulan, káanukiiit man áhinahin naane Eluwa yite Moyis esoke i h’Atambatun ajoko fu an éejube. Aaa, káyilen koone ti Yesu Kiris taŋ kíkinineŋe fu Atambatun n’ajoko an éejube. Bondu bíkinineŋe fu uni yooŋ n’íriyilen ti Yesu Kiris, kaanuku man Atambatun n’ajok uni bakan kéejube iŋi naane íriyilene i ti Kiris; atum’ajok uni bakan kéejube aŋarkeyi naane man uni írihine naane t’Eluwa yite Moyis esoke du. Ábuki káhinu ku naane t’Eluwa yite Moyis esoke du kíkinineŋut hikee-kee Atambatun n’ajok ake an éejube. 17 Bare af’arko uni Esuwif i, uni bokondu ti kaŋesu kaanuku man Atambatun n’ajok uni bakan kéejube ti Kiris, abe yooŋ náami uni ehoofoora naane keenooto ku Esuwif, aamo fu fíya Kiris af’atiŋg uni ti kaahoofoor? Mayet! 18 Ábuki if’eene iisooñ isiiŋan Eluwa y’iheeke íibuj, n’iŋ’íhinooro an éejeŋginut Eluwa i. 19 Abe bare t’Eluwa i, íñje naane an eekete, ábuki eroŋut n’ebaj sembe t’íñje. Bondu fe bibajabaj kaanuku man n’íyini karoŋu bija t’Atambatun. Iyooleeyool ni Kiris t’ekuruwa i. 20 Náami aŋkut áami íñj’eemo fu tu buroŋ bu, bare Kiris aamo fu tu buroŋ bu t’íñje. Buroŋ bite t’etaam ye b’eemo bee te bo hahiye, íñj’endu te bo ti káyilen ku t’Añi ite Atambatun éemaŋiam u, abe n’ásik síhiinio asaan bija t’íñje. 21 It’iteñeko hikee kajaku k’Atambatun áwufoore ku. Ábuki arko Eluwa yite Moyis eja fu kákinineŋ Atambatun n’ajok ésuk i bakan kéejube, náami kame Kiris aketaket fuufu.

3

1 Áribajaatia teereŋ kikaw, aruun bakate ku Galasi! Aañ me abuutuun fu? Arisokeesok bare akuur but naane Yesu Kiris akete i t’ekuruwa i. 2 Doon difeeneŋ donde taŋ d’ímaŋie fu arisokam: Búwejet bite Atambatun, aribajabaj bo aŋarkeyi naane árijeŋginajeŋgin Eluwa yite Moyis, man yooŋ aŋarkeyi naane arijamajam Hirim Heetoofe hu abe n’áriyilen ho? 3 Aruun áritumbut aribaj ii kikaw? Ni sembe site Búwejet bite Atambatun n’arijabe fu; ariihabanoor hahiyu ni sembe soonuun? 4 Butum b’arijuke bu fe bite fuufu? Ayinaat káyemi bare bite fuufu. 5 H’Atambatun hah’awunuun Búwejet boone, abe n’aŋ’áhin t’aruun beehaŋuun kikaw, aŋarkeyi me naane aruun árijeŋgine Eluwa yite Moyis, bare me? Aaa, áhinahin bo aŋarkeyi naane aŋ’arijam Hirim Heetoofe hu abe n’áriyilen ho. 6 Arijondoman t’Aburaham ariijuk. Míkiñjin mu meenaan: «Áyilenayilen Atambatun, iŋ’ite ho h’Atambatun ajoko fu an éejube.» 7 Árinandin hahiyu kaanuku kéeyilene ku kaamo fu bakañi Aburaham nu múniyo. 8 Míkiñjin mu mifiyafiya musok meene Atambatun kajoku keenooto ku Esuwif bakan kéejube iŋi káyilen kooniin. Iŋ’ite ho hu musoŋke fu busok Aburaham hirim heetoofe honde. Meenaan: «Atambatun kásoniyan siheet site t’etaam i fe uŋu húuwe hu.» 9 Náami Atambatun aŋ’ásoniyan kéeyilene ku fe, naane ásoniyane i yooŋ Aburaham éeyilene u. 10 Kiŋki kayinoor ni kaane Atambatun kajokiiin bakan kéejube aŋarkeyi naane kájeŋginajeŋgin Eluwa yite Moyis, Atambatun káwuumiiin, ábuki Míkiñjin mu meenaan: «An fe afut’aŋ’aboo káhinu beesokee bu bireyi fe t’Eluwa yite Moyis, Atambatun káwuumio.» 11 Náami bukuurakuur but kaanuku Atambatun at’ajok ake an éejube aŋarkeyi naane an ondu ájeŋginajeŋgin Eluwa yite Moyis, ábuki Míkiñjin mu meenaan: «An éejube, buroŋ boone káyemi bite káyilen.» 12 Bare kájeŋgin kite Eluwa i kuwayawayo ni káyilen ku t’Atambatun. Míkiñjin mu meenaan: «An éejeŋgine u Eluwa i fe, o kabaju buroŋ bu.» 13 Yesu Kiris áwuumee fu eeram úne t’úware du yéeni káwuumiee iŋi naane újeŋginut i Eluwa i ereyi, ábuki Míkiñjin mu meenaan: «An fe eekobee ti kaaland kite nunukanuk eeyoolee toko, Atambatun káwuumio.» 14 Iyu i bije fu kaanuku man kásoniyan k’Atambatun aane ku o kásoniyan Aburaham, keenooto ku Esuwif ni kabaj ko yooŋ ti Yesu Kiris, abe ti káyilen kite k’úne, n’úbaj yooŋ Búwejet Beenabe bu b’Atambatun aane bu o kawunu úne. 15 Kújakuwe, iiliikuun bonde tu buroŋ bite b’úne: bakan ifi kajamoor ti bifeeneŋ béewoore abe ni kakiñj bo, an ayinaat kanuutan bondu, man yooŋ n’áwutiyen toko bike. 16 Atambatun aanaan o káhinu bike bija t’Aburaham n’añi u a aja u káyeki. Míkiñjin mu meenut: «ni bakañio», kite bakan keehooje. Aaa, afeeneŋ i musoke fu. Meenaan: «n’añi u a a̱ja u káyeki», o aamo fu Kiris. 17 Bonde b’ímaŋie fu kasoku: Atambatun n’asiiŋan kaajamoor n’Aburaham. Abaj simit síteemeer sibaakiir nu butuman nu sumoŋu, Eluwa yite Moyis n’etik esiiŋo, bare enuutanut doon fe ti b’Atambatun ajamoore bu n’Aburaham, aane o káhinu bo. 18 Arko biŋeñen b’Atambatun asoke bu t’Eluwa yite Moyis tu búnuutina, kame aŋkut áami báhamin b’afiye asok. Abe bare Atambatun ásoniyanasoniyan Aburaham naane t’afiye du asok. 19 Kame náami iŋi naŋ n’Eluwa yite Moyis esiiŋee fu? Éwutiyeneewutiyen ti hirim hondu hite h’Atambatun kaanuku yéewufoor kúŋgowulan ku wutin wooniin. Esiiŋasiiŋo bija kóyin k’añi ondu éenuutina u t’Aburaham abine ku, akina éekinineŋe u Atambatun n’asok Aburaham báhamin bu éewufooro naane aware i bibin káhinu. Eluwa yendu, t’emalaka t’Atambatun aŋaase fu eesaan yo húŋgowulan éereeŋinan yo ésuk i; o aamo fu Moyis. 20 Áreeŋinana aŋ’áyemi t’etut bakan. Bare h’Atambatun ajamoore hu n’Aburaham, o unoono, áreeŋinana áyemiit. 21 Kame aamo fu naŋ? Eluwa yite Moyis eteñekateñeko fíya b’Atambatun asoke bu aane o káhinu? Mayet fu! Arko yéeni abajeebaj Eluwa yeesaanee, yeeyino kawunu kúŋgowulan ku buroŋ, Atambatun n’aŋ’ajok úne bakan kéejube aŋarkeyi naane újeŋginajeŋgin yo. 22 Bare Míkiñjin mu meenaan kaahoofoor ku kihaŋahaŋ kúŋgowulan ku fe sembe, kaanuku man b’Atambatun aane bu o kawunu, kéeyilene ku ni kabaj bo aŋarkeyi naane káyilenayilen ti Yesu Kiris. 23 Kóŋkeyin, ti bítim bibajoorut bite káyilen ku ti Kiris, Eluwa yite Moyis ekulakul úne, ti kanahan ku kaanuku bítim bite káyilen ku béewufooree. 24 Náami Eluwa i ejukare fu úne bija yooŋ naane Kiris abine i, kaanuku man Atambatun n’ajok úne bakan kéejube iŋi naane úyilene i. 25 Náami hahiyu bítim bite káyilen ku ti Kiris búwufooree; Eluwa yite Moyis eŋkut ejukar úne. 26 Arireyi fe aruun bakañi Atambatun aŋarkeyi naane áriyilenayilen ti Yesu Kiris. 27 Aruun fe keebostee ku tu huruwu hite Kiris, áriyemia naane akina humuumo. 28 Náami Asuwif man yooŋ an eenooto Asuwif, ásukateen man yooŋ an eenooto ásukateen, ániine man yooŋ anaare, arireyi fe ariwayeit: arirare iŋi naane árihine i t’afeeneŋ ni Yesu Kiris. 29 Arko Kiris ákiniuun fu, n’aŋ’áami kame aruun bakañi Aburaham, abe n’aŋ’aribaj buroon b’Atambatun aane bu o kawunio, akina ni bakañio.

4

1 B’isoke bu beemo fu bonde: an eeware bibin kaŋeñen n’ebaj ite faafo, abe bare náami aroŋa añi, awayeit tiŋ fe n’ásukateen. Naane aamo i akina aware bibin kákini ebaj i, 2 awarawar kajamu ti bakan keeemo ku ti kajukar koone, akina n’ebaj yeene, ayak abin áami simit si faafo asoke su sireeŋa. 3 Úne yooŋ mo mifeeneŋ mu: h’úyemie hu naane biñi, úmoomi búsukateen bite ñúwejet ñite sembe su ñeeemo ñu t’etaam ye. 4 Bare h’aamo hu hunak h’Atambatun ajoke hu hireeŋa, n’áboñin Añio, anaare éeyihinoo. N’ákuumanee t’Eluwa yite Moyis 5 kaanuku eebin eeram bakan k’Eluwa yendu ékinie ku, abe n’áhin úne núuyemi bakañi Atambatun. 6 Béewufoore bu kaanuku nu múniyo aruun bakañi Atambatun, beemo fu áboñinoboñin tu suhol site s’úne Búwejet bite Añi oone. Búwejet bondu iŋi bíhin úne núutaŋk úene: «Aba! Faafa!» 7 Náami ariroŋut búsukateen, hahiyu aruun bakañio. Abe makamu aruun bakañio, Atambatun kawunuuun ti biŋeñen b’anaŋe bu bija ti bakañio. 8 Hítiyar hu, t’árimeyioorut Atambatun, aruun búsukateen yéeni bite buroon beenooto etambatun ite nu múniyo. 9 Bare hahiye naane árimeyie i Atambatun, man yooŋ iwarawar kaanu Atambatun ámeyiuun fu, buŋ b’arisooñe fu ariweteko iyu áriijeŋgin ñúwejet ñeebajut sembe, abe yooŋ ñibajut éñjeriŋ? Butum árimaŋamaŋi kasooñu áriyemi búsukateen bite te ño? 10 Bare fu aŋ’ariŋes katoofu Atambatun tu kunak k’arihaŋe kajoku kite bifeet bu, ni kike kiim, ni kiim kite burok búmanuma, ni sike simit! 11 Íkolakoleyi atum’áyemi íñje ílaame t’aruun fuufu. 12 Kújakuwe, inuutananuutan hikawam t’Eluwa i íiyemi naane aruun keenooto ku Esuwif. Hahiyu íñj’endu ti káwasiyanuun, áriyemi naane íñje. Aritinut t’íñje hikee-kee. 13 Árimoomi kaanuku hítiyar hu dók h’isokuun hu Hirim Heetoofe hu, kásomut kúuma kuwunam fu bítim bondu. 14 Árinooni yéeni kahuufiam, man yooŋ n’áritiñjam iŋ’ite kásomut kúuma, bare árihinut bo. Arijokamjok áwariee naane amalaka ite Atambatun, man yooŋ naane Yesu Kiris humuumo. 15 Kikawuun kutoofatoof faa kóŋkeyin! Náami naŋ nusooñe fu nibajuun? Bukuuramkuur bare kaanuku hítiyar hu, kane bíyini yéeni kabaju, aruun kanuutan ñíkinuun ariisaanam! 16 Butum hahiyu íyemia anatoora oonuun aŋarkeyi naane isokuunsok múniyo mu? 17 Bakan kondu kiŋki kabuutuun ii iŋi kakototooruun, bare beeemo bu ti kikawiin bijakut. Bi kaŋes bu beemo fu núuwasoor íñje n’aruun, áriisiiŋoorein nu boko. 18 Kakototoor an ajakajak kane kíhinee bija ti meejake, abe ko kireyi fe, káanukiiit kane íyemi t’aruun barebare. 19 Kúñuumo, t’eemo dee íñj’endu iŋki ti káseñji kómbokun uŋu hoonuun hu, naane anaare eeemo ti bíyihino. Káseñji kondu kibaa t’íñje ayak abin áami yooŋ arinokoora wees ni Kiris. 20 Ti kámaŋi kúuma, bare yéeni íñj’endu t’aruun hahiye. N’iŋ’íyini káhamin n’aruun awayee, ábuki áritumba arijahalam! 21 Aruun k’Eluwa yite Moyis ékinie ku, arisokam fee man arijokajok naŋ n’esoke fu. 22 Míkiñjin mu meenaan Aburaham abajabaj biñi bákasuba: ake t’anaare ásukateen u ii kaane Agaar, aau t’anaare eenooto u ásukateen ii kaane Saara. 23 A áyekie u t’ásukateen u abukeebuk naane kúŋgowulan ku fe ii kabukee, bare a áyekie u t’eenooto u ásukateen n’abukee aŋarkeyi naane Atambatun afiye asok bo faafo. 24 Bondu búwufoorawufoor úne bike: haare hondu kámoomi naane wujamoor wúsuba. Kítiyar ku (keeemo ku Agaar) kúwufoorawufoor kaajamoor k’Atambatun áhine ku nu Moyis ti hirij hihi kaane Sinayi. Biñi bite kaajamoor kondu kabukeebuk búsukateen. 25 Abe hirij hondu hite hu Sinayi heeemo hu Arabi, heemo fu naane Serusalem yite i hahiye, yeeemo i tu húsukateenaate hu, yo ni bakan keekine ku bo fe. 26 Bare kaajamoor kúsooboriyan ku keemo fu Serusalem yite i t’etiir. Enooto tu húsukateenaate, abe yo eemo fu íñaay úne. 27 Múniyo Míkiñjin mu meenaan: «Awe anaare u éemeyiit u kaharat, hikawi hutoof! A̱reŋken iŋi katoofan, awe éemeyiit u káseñji keeemo ku ti bíyihino! Ábuki biñi bite anaare eehooree u kahaŋu kahooju bakate eeemo u n’áyino.» 28 Kújakuwe, aruun bare biñi keebukee naane t’Atambatun asoke du, naane Isak. 29 Kóŋkeyin, añi u eebukee u naane kúŋgowulan ku aŋ’áhihinoor aau eebukee u naane tu Búwejet bite Atambatun bifiye du busok. Iyu yooŋ i bibaje fu hahiye. 30 Naŋ kereŋ ni Míkiñjin mu musoke fu? Meenaan: «Á̱kutoor anaare ásukateen u n’añio, ábuki añi ite ásukateen u awarut kabaju ti biŋeñen bite faafo. Aaa, añi ite anaare eenooto u ásukateen aja fu kásiku bo.» 31 Náami kújakuwe, únooto biñi bite anaare eeemo u ásukateen, úne bakañi kite anaare eenooto u ásukateen.

5

1 Kiris aramaram úne kaanuku utum’uŋk’úyemi búsukateen bite Eluwa yite Esuwif i. Náami arijok alitee, atum’aŋk’arisooñ áriyemi búsukateen. 2 Íñje Pool eenuun i: af’árisik kikawuun arinaŋ ti kateyi karam kaanuku man n’ariloh Atambatun, Kiris man aŋk’abaj t’aruun éñjeriŋ. 3 Abe iisooñ isok bo: an fe éesike hikawo anaŋ ti kateyi karam, awarawar káhinu b’Eluwa yite Moyis esoke bu fe-fe-fe. 4 Aruun keeŋes ku kaanuku man Atambatun n’aane árijubajub iŋi naane árijeŋgine i Eluwa yite Moyis, ariwasoora ni Kiris, kajaku kite Atambatun n’áruuniit. 5 Uni bare, iriyakarayakar kaanuku Atambatun kaanu írijubajub aŋarkeyi naane íriyilenayilen. Bondu b’iriemo fu ti kanahan ku ti sembe site Búwejet Beenabe bu. 6 Ábuki uf’úhin t’afeeneŋ ni Yesu Kiris, kateyi karam man yooŋ kateyaate karam, bondu fe bibajut éñjeriŋ. Beebaje bu éñjeriŋ beemo fu káyilen ku kiŋki kíhin úne núumaŋioori. 7 Arijaja yéeni áwari fe! Aañ me áhinuun fu ariiraan kájeŋgin kite múniyo mu? 8 Bi katiŋguun bu te bo, t’Átambatuniit tu búnuutina, akina eeruwuun u. 9 Ésuk i eŋ’eene: «Asaan afeeneŋ af’ábuj bihek.» 10 Bare Anahaan u áhinahin hikawam heeyaŋg t’aruun. Bukuuramkuur kaanuku at’ariyinoor beewayee nu búuma bu. Bare an u aa ábuj ii siheluun, are buŋ m’are, Atambatun kaniju te o. 11 Kújakuwe, arko múniyo iroŋa ti kawaare ésuk i eeniin kawarawar kateyi karam, n’iroŋ fíya ti káhihinooree? Arko fu yéeni múniyo, an man aŋk’átaañian t’íñje ti bimb’iwaare bite eket ite Kiris t’ekuruwa i. 12 Bokondu kiŋki kábujuun ii sihel, kaja káhin ahaŋ diyu: kakeekooro! 13 Kújakuwe, aruun bare Atambatun aruwuunruw kaanuku atum’aŋk’áriyemi búsukateen. Bare naane aŋkut i áriyemi búsukateen, atum’arikuuso te bo ariinaban wúfaŋi woonuun weejakut wu. Bare árimaŋioori, abe n’aŋ’áriyokunanoor. 14 Ábuki suluwa su fe, efeeneŋ yende ékumbaloole fu so; yo yeemo fu: «A̱warawar kámaŋi áwiyi húŋgowulan naane á̱maŋie i hikawi.» 15 Bare af’aŋ’aritakoor, abe n’aŋ’arinufanoor, arinaŋ toko kikawuun kaanuku atum’aribin áribujoor. 16 Iisokuun bonde: ariwas Búwejet Beenabe bu beejoŋooran buroŋ boonuun. Af’árihin ii, man arinaban wúfaŋi woonuun weejakut wu. 17 Ábuki wúfaŋi wute húŋgowulan wuwayawayo nu wute Búwejet Beenabe bu, abe wúfaŋi wute Búwejet Beenabe bu wuwayawayo nu wute húŋgowulan. Wútumbut wuŋaaŋ kajamoor, iŋ’ite ho h’áriyiniaariit fu káhinu b’árimaŋie bu. 18 Bare arko Búwejet Beenabe bu ufu bujoŋooranuun, n’aŋ’áami Eluwa yite Moyis ékiniituun. 19 Úmoomi naŋ nu wúfaŋi weejakut wu ufu wúsikin ésuk i: huŋotu hu ni bakan ki kaseñeit, kakuuraate ku, bufurukato bu, 20 kájeŋgin kite ñúwisenum ñu, mayaaf mu, kahuufoor ku, síheñjeŋoor su, bíhiñanoor bu, kayiŋatoor ku, kabatikanoor ku, káwaajinoor ku, 21 bimero buroon bite bakan, éwusan i, buñoofo beehahe bu, ni bike buroon yooŋ beehooje naane bondu. Iisooñ íyeegaluun naane íyeegaluun i bo: kiŋki kanij iyu iti kamaat ti Jáyi jite Atambatun. 22 Bare doon du Búwejet Beenabe bu dundu dubuk tu buroŋ bite b’úne deemo fu: kámaŋioori ku, ni katoofu ku, ni káasuumaay ku, ni kámuñu ku, ni kajaku ku, ni káyokunan kite bakaaku, ni káyemi an ite bifeeneŋ, 23 ni káneeni ku, nu bújokumooro bu. Eluwa yite Moyis eteñekeit buroon naane bondu! 24 Bakan ki Yesu Kiris akino ku kayoolayool t’ekuruwa i wúfaŋi wooniin weejakut wu. 25 Makamu Búwejet Beenabe bu buwune fu úne buroŋ bu, úwas bo beejoŋooran buroŋ bite b’úne. 26 Utum’úyitooro, utum’uŋ’úlob, utum’uŋ’úhiñanoor yooŋ.

6

1 Kújakuwe, an af’ajokee ti káhinu bike beejakut, arijoŋoorano aruun kaŋk’árijeŋgin Búwejet bite Atambatun. Abe bare n’arisaaho te o. Bare arinaŋ kikawuun atum’aribin ariney yooŋ ti kaahoofoor. 2 Áriyokunanoor ti bisejo bite meeniŋe moonuun. Af’árihin iyu, n’aŋ’árijeŋgin eluwa yite Kiris. 3 An af’ayinoor ti hikawo n’aane akina an ómbokun, abe bare anooto doon fe, an ondu abuuta hikawo. 4 Huruw fe ajondoman ti manijar moone. Af’ajuk toko bike bite busokorooro, ajuk bo te o unoono, atum’aŋes kaliiku t’ake. 5 Ábuki huruw fe b’áhine bu, hikawo. 6 An i kaamo ti kaliiken Hirim Heetoofe hu, awarawar káruboor buroon fe beejake n’an eeemo u ti kaliiken koone. 7 Atum’aribuut kikawuun: Atambatun ásuwaariitee. Huruw fe káhotukan doon d’awañe du. 8 An af’awañ wúfaŋi woone weejakut wu weetoofo wu barebare, wo káhinio éehotukan eket i. Bare an n’afin awañ beetoofe bu Búwejet Beenabe bu, bo káhinio éehotukan buroŋ béehabanaariit bu. 9 Utum’úene úlaama ti káhinu kite meejake mu, ábuki uf’úñiŋkaan, af’areeŋee kep, úne káhotukan. 10 Náami kóyin k’úbaje bítim kep, úhin meejake bija t’ésuk i ereyi fe, áhaŋum ti kéeyilene ku naane úne. 11 Arijuk hahiyu míkiñjin méekunde mee: íñje inoŋke fu iikiñj iye n’emoŋiam. 12 Kiŋki katiŋguun ii kaane ariwarawar kateyi karam, kámaŋamaŋi bujukano ésuk i tu buroon bite kúŋgowulan. Bondu bimbi káhin ii, kaanuku taŋ itim kabin káhihinooree naane kiŋki kawaare eket ite Kiris t’ekuruwa i. 13 Keeteye ku karam boko kumuumiin kájeŋginaariit Eluwa yite Moyis ereyi. Kámaŋamaŋi aritey karam kaanuku iŋi kabin kamak kaane boko kákinineŋe fu n’aritey karam. 14 Íñje bare, ekuruwa yite Anahaan ite úne Yesu Kiris taŋ y’ija fu kamaku. Eket yeene t’ekuruwa i ékinineŋe fu n’ijok buroon bite aduna i naane beekete, bo yooŋ nu bujokam naane an eekete. 15 Kateyi karam man yooŋ kateyaate karam, bondu bibajut éñjeriŋ; beeemo bu toko beemo fu Atambatun awun úne buroŋ bíyeni. 16 Kiŋki kajok fe buroŋ bondu b’isokuun bu, Atambatun aja awuniin káasuumaay, abe n’ayubiyeniin, boko ni bakaaku yooŋ k’akino ku fe. 17 Hahiyu an atum’aŋk’áhinam sílaam. Ábuki kimilenu keeemo ku t’eniam kúwufoorawufoor kaanuku íñje an ite Yesu. 18 Kújakuwe, Anahaan ite úne Yesu Kiris aja ásoniyanuun arireyi fe! Amiin.