1 TESALONIK

1

1 Íñje Pool, ni Silas, ni Timote, irikiñjuun fee, aruun bakate ku Tesalonik kéeyilene ku, aruun k’Atambatun Faaf u, n’Anahaan u Yesu Kiris kakino ku. Atambatun aja ásoniyanuun, abe n’awunuun káasuumaay. 2 Iŋ’iriene Atambatun ko kireyi fe eyeehen uŋu hoonuun hu arireyi fe, abe iŋ’irilaw yooŋ ko kireyi fe bija t’aruun. 3 Iŋ’iriboo bíbaŋino hágila Atambatun Faaf úne buroon bamb’árihin béewufoore bu káyilen koonuun ti Yesu, nu buŋ b’áriñiŋkaane fu tu burok aŋarkeyi naane árimaŋiomaŋi, nu buŋ b’eyakar yeenuun t’Anahaan ite úne Yesu Kiris eyane fu. 4 Kújakuwe, írimoomi kaanuku Atambatun ámaŋiuunmaŋi, abe n’ajifanuun kaanuku áriiyemi bokoone ku. 5 Irisokuunsok Hirim Heetoofe hu, káanukiiit ni kirim barebare, bare yooŋ ni sembe site Búwejet Beenabe bu, abe bukuurakuur uni kaanuku Hirim honde Heetoofe hu hite nu múniyo. Abe arijukajuk naane biriiko bite b’uni t’aruun bíñjeriŋuun i. 6 Arineefananeefan ti máhinar mite m’uni, ni mite m’Anahaan u; arijukajuk sílaam iŋ’ite Hirim Heetoofe hu, bare arijokajok ho ni katoofu ku, ku Búwejet Beenabe bu kuŋku buwun. 7 Iyu yooŋ i bakate ku Maseduwan kéeyilene ku, ni bakate ku Akayi kareyi fe ifi kafin yooŋ kaneefan ti máhinar moonuun. 8 Múniyo hirim hite Anahaan u t’aruun tu hunuute fu heejamo Maseduwan n’Akayi, abe hiraanut toko; tánotan yooŋ fe, káyilen koonuun t’Atambatun kijamajamo. Náami iribajut bike bite káwutiyen te bo. 9 Ésuk i fe eŋ’esok naane arijoke i uni áwariee h’iribine hu t’aruun, ni naane ariwase i ñájiim ñu ariijok t’Atambatun eeemo u buroŋ, abe n’árijeŋgino, akina ite u nu múniyo. 10 Aruun bokondu ti kanahan Añio eeyak u kánuutina t’etiir eebin. Añio ondu aamo fu Yesu a aritane u t’eket i. Akina afakane fu úne tu kúnuur keebin ku tu hunak hoone hite Kajoonan ku.

2

1 Kújakuwe, aruun kumuumuun árimoomi akuur but kaanuku iribinut t’aruun fuufu. 2 Árimoomi yooŋ kaanuku h’íriyemie hu Fílip, bakate ku bo káhihinoorahihinoor uni, abe ni kálafatin uni. Bare h’írireeŋina hu t’aruun, naane átaañie i fe, Atambatun ayaŋgananayaŋganan uni kikaw iriisokuun Hirim Heetoofe hu héenuutina hu te o. 3 Hih’iriene ésuk i kajok ti Hirim Heetoofe hu, háajuusiit, káyinooriit yooŋ keejakut keemo ti kikaw uni, abe íriŋesaariit yooŋ kabuutu an. 4 H’Atambatun ajuke hu t’uni, n’áwoolu kasaan uni Hirim Heetoofe hu iŋ’iriwaare ho. Kane íriyemi ti kawaare, kúŋgowulan kíiit k’if’iriŋes katoofu, bare Atambatun aa ajondoman tu suhol site s’úne. 5 Árimoomi kaanuku írimusut kásoŋotiyanuun, abe Atambatun ámoomi kaanuku irimereit sírirem soonuun. 6 Iriŋesut t’an husokorooru, bija yooŋ t’aruun, ni ti bakaaku fe. 7 Abe bare naane iriemo i epotor bakate Kiris, írinooniuun yéeni kanoŋkooran áriihin doon fe d’iriyakuun kasoku. Bare h’íriyemie hu t’aruun, irisaahasaaho t’aruun tíŋ, naane anaare aa asaaho ti bakañio. 8 Náami iŋi kámaŋi k’írimaŋiuun ku, irijaja ayak abin áami irifaraa, káanukiiit kasokuuun Hirim Heetoofe hite h’Atambatun barebare, bare yooŋ kawunu buroŋ bite b’uni uŋu hoonuun hu, ábuki irijokuunjok naane bakan! 9 Kújakuwe, áribaŋinabaŋino naane ii irirok aniŋee. Iŋ’irirok kaajiŋgan ni káajiim kaanuku an t’aruun atum’álaam t’uni, uni ti kasoku koonuun Hirim Heetoofe hite h’Atambatun. 10 Arijukajuk b’írihine bu, Atambatun yooŋ ajukajuk bo: iririikariiko n’aruun kéeyilene ku biriiko beejoŋoore, beekuure, abe an ayinaat kawatan uni tu doon. 11 Árimoomi yooŋ kaanuku huruw fe t’aruun, írimoomi n’akina naane faaf ni bakañio. 12 Iririmuunrim, n’iriyaŋgananuun kikaw, n’irilawuun yooŋ abe n’irisooñoor, kaanuku man buroŋ boonuun ni biriib naane t’Atambatun ámaŋie du, akina eeruwuun u kaanuku ariiyooso ti Jáyi joone ariijuk kániku koone. 13 Iŋ’iriene Atambatun ko kireyi fe eyeehen ti bike yooŋ: h’irisokuun hu hirim hite Atambatun, arijamatanajamatan, abe n’áriyilen ho náaneiit hirim hite húŋgowulan, bare naane hirim hite Atambatun; múniyo hite h’Atambatun, abe uŋu hurok t’aruun kéeyilene ku. 14 Kújakuwe, beebaje bu kéeyilene ku t’Atambatun bakate ku Súde ki Yesu Kiris akino ku, bo yooŋ bibajuun fu. Sílaam si kajuke su t’Esuwif i, so yooŋ s’arijuke fu ti bakate ku t’ésuk yeenuun. 15 Esuwif i kayoolayool eyiŋana yite Atambatun, n’Anahaan u Yesu, abe ni káhihinoor uni. Katoofut Atambatun tuf, abe boko enatoora yite kúŋgowulan ku fe! 16 Iŋi kaŋes kafitu uni kaanuku itim’irisok keenooto ku Esuwif hirim héeyiniiin hu kafakan. Iyu i kálilane fu wuhoofoor wiwi kafiy káhin. Bare kayiŋat k’Atambatun ayiŋate ku tu boko kitika kireeŋiin. 17 Kújakuwe, uni bare huta h’uŋ’úbin úwasoor, káwasooriit kite hiraanu --- sini site s’úne sikamboore fu, bare sihel síiit --- íritumbatumba írimaŋi kasooñu irijukuun irisooñen n’írihin wáhowah kaanuku man ni bibaj. 18 Írimaŋamaŋi yéeni kásooñina t’aruun. Íñje Pool iŋesaŋes bo káhinu hífeeneŋiit, bare Setani n’ábuj uni. 19 Aañiin kaamo fu eyakar ite uni? Aañiin kayak fu kákinineŋ n’iritoofan, abe n’iribaj yooŋ hisiibanu hite búriiŋan bu b’irija bu kasaŋgoor ne bo hágila Anahaan ite úne Yesu Kiris kane ábatikein? Eeman aruun? 20 Hee, n’aruun n’if’irisaŋg, t’aruun yooŋ ti kikaw uni kutoofe fu!

3

1 Hireeŋareeŋ toko iŋkut íriyini kanahan; n’iriene kame iririiko Aten unoon uni, 2 abe n’íriboñinuun ati úne Timote aa arok n’uni bija t’Atambatun ti kawaare kite Hirim Heetoofe hu, heesoke hu iŋ’ite hu Kiris. Íriboñinuunboñino kaanuku eeyaŋgananuun kikaw ti bítim bu, abe n’ahaŋ yooŋ kalitan káyilen koonuun. 3 Káhinu iyu, an t’aruun man awas bítim bu iŋ’ite sílaam site su hahiye. Árimoomi aruun kumuumuun kaanuku sílaam naane sondu, so káreeŋina úne. 4 H’íriyemie hu t’aruun, irisoŋkuun busok kaanuku úne káhihinooree. Abe árimoomi kaanuku bo yooŋ bibaje fu. 5 Ho híkinineŋe fu naane aamo i iŋkut íyini kanahan, n’íboñin Timote eebin eejuk buŋ bi káyilen koonuun keemo fu. Íkolakoleyi iŋ’eene yéeni man Setani n’abuutuun, butum burok b’iriroke bu fe bite fuufu. 6 Bare Timote ábatikeino afiyeitee, abe asokasok uni beejake ti káyilen koonuun, ni kámaŋioori koonuun. Asokasok uni yooŋ kaanuku siheluun fe sondu t’uni kep, abe árimaŋamaŋi kajuku uni naane írimaŋie i yooŋ kasooñu irijukuun. 7 Náami kújakuwe, naane irijuke i kúnuur ni sílaam fe, káyilen koonuun ni kiyaŋganan uni kikaw. 8 Ábuki hahiye buroŋ bu busooña butoof t’uni aŋarkeyi naane arijokajok alitee t’Anahaan u. 9 Kaanu yooŋ Atambatun eyeehen uŋu hoonuun hu, ti katoofu k’árihine ku uni hágilao, at’afamee hikee. 10 Kaajiŋgan ni káajiim, iŋ’irilawo ni sembe man n’asooñ áhin uni íriheelin t’aruun, abe n’irihabanooruun beeŋeñene bu ti káyilen koonuun. 11 Yala Atambatun Faaf úne humuumo, n’Anahaan ite úne Yesu ni káhin bítim bite b’uni beeŋaas kaanuku man n’íriyini bibin t’aruun! 12 Anahaan u áhin ariihaŋ kámaŋioori, abe n’arihaŋ yooŋ kámaŋi ésuk i fe; árimaŋi bakaaku naane írimaŋiuun i. 13 Káhinu iyu, o káwutiyenuun sembe kaanuku man hunak h’ábatikein hu te ho, akina Anahaan ite úne Yesu ni bakan k’akino ku fe, n’aŋ’áriyemi bakan keenabe hágila Atambatun Faaf úne, abe an at’áyiniuun kawatan tu doon areyi fe.

4

1 Hahiyu kújakuwe, arijamajam t’uni buŋ b’ariware fu káhinu ariitoof Atambatun, abe múniyo bo yooŋ b’af’árihin. Bare uni bokondu ti kalawuuun tu huruwu hite Anahaan u Yesu, abe n’íriwasiyanuun bo yooŋ man n’árihin ahaŋ diyu. 2 Ábuki árimoomi báhamin b’irisokuun bu, béenuutina bu t’Anahaan u Yesu. 3 Bonde b’Atambatun ámaŋie fu: áriiyemi bakan keenabe. Aamo fu atum’ariŋot ni bakan k’ariseñeit. 4 Huruw fe t’aruun awarawar biriiko n’anaar’o biriiko beenabe abe nu bujoŋoor, 5 abe atum’awas wúfaŋi weejakut wu weehaŋo sembe, naane kéemeyiit ku Atambatun ii káhin. 6 An awarut kahoofoor, man yooŋ n’abuut áwiyo éeyilene naane akina tu buroon bite haare hu. Irisokuunsok ayan faŋ kaanuku Anahaan u kaniju ásuf ti kiŋki káhin wuhoofoor naane wondu. 7 Atambatun aruwut úne kaanuku núuyemi bakan keekuurut, bare kaanuku núuyemi bakan keenabe. 8 Iŋ’ite ho aamo fu an eeteñekee hirim hondu, húŋgowulaniit h’ateñekee fu, bare Atambatun aa awunuun Búwejet boone Beenabe bu a ateñekee fu. 9 Kújakuwe, ti kámaŋioori keeware ku kabaju t’etut bakan kéeyilene, arisawuleit ariikiñjee tu bondu, ábuki Atambatun humuumo áwufooruunwufoor naane ariware i kámaŋioori. 10 Iyu yooŋ a arijoke fu kéeyilene ku fe bakate ku Maseduwan ereyi bif. Bare uni bokondu ti káwasiyanuun man n’árihin ahaŋ diyu. 11 Áriñiŋkaan ariikin ti káasuumaay, atum’ariyooso ti b’arikolut bu ne bo, abe n’aŋ’arinoŋk áriikuumanooro n’ésuwa yeenuun naane iribine i irisokuun. 12 Af’árihin iyu, kéeyilenut ku ti Kiris n’iŋi kasok t’aruun beejake, abe at’árilaaman an fe tu doon. 13 Kújakuwe, ti bite keekete ku, írimaŋiituun kawasu t’ébaani, kaanuku atum’áritaañian naane bakaaku keebajut ku eyakar. 14 Íriyilenayilen kaanuku Yesu aketaket, abe n’arito t’eket i; iyu yooŋ i íriyilene fu kaanuku Atambatun karitan t’eket i kéeyilene ku ti Yesu kaanuku kéeyemi ne o. 15 Bonde b’Anahaan u asoke bu b’irija fu kasokuuun: úne keeja ku káyemi buroŋ kane Anahaan u ábatikein, ut’úgilan keekete ku. 16 Hunak hondu, úne kajamu ekaaw yómbokun yite buruw, ni kaaji kite aseef ite emalaka i, ni káabiinu kite Atambatun. N’aŋ’áami Anahaan u Yesu Kiris humuumo n’aŋ’ánuutin t’etiir, éewanein. Kéeyilene ku te o abe ni kaket kaja fu kajabu káritein. 17 Ahaban, úne keeyak ku káyemi buroŋ t’ewahatu yendu, úne kayitiee nu boko tu bufor bu, núuja úfimboor n’Anahaan u t’etiir. Iyu, n’uŋ’úyemi n’Anahaan u ko kireyi fe. 18 Náami ariyaŋgananoor kikaw ni kirim kondu.

5

1 Kújakuwe, bite hunak hu n’ewahatu yu bondu bibaj hu, arisawuleit írikiñjinuun iŋ’ite te bo. 2 Ábuki árimoomi akuur but aruun kumuumuun kaanuku hunak h’Anahaan u ábatikein hu te ho, ho káfufu naane ákuw aa áfuf nu huhuk. 3 Ésuk i ef’ebin eene: «Káasuumaay kibaja», man yooŋ: «Abebee», toko yooŋ tu búbujo bu bija fu káfufu beebin tu boko. Bo káfufu naane káseñji kite anaare eeemo ti bija bíyihino, abe ésuk i iti kafak bo. 4 Kújakuwe, aruun bare arinooto t’ébaani, abe hunak hondu huwarutuun káfufu naane ákuw. 5 Múniyo arireyi fe meejaaŋe míkiniuun, kaajiŋgan yooŋ kíkiniuun. Únooto bakan bakate káajiim, man yooŋ bakate t’ébaani. 6 Náami utum’úŋot naane bakaaku; bare úniyo, abe n’újok kikaw úne. 7 Káajiim n’ésuk i ef’eŋot, káajiim yooŋ n’ésuk i ef’éwusan. 8 Bare úne, kaajiŋgan kíkinie fu úne, abe úwarawar kajoku kikaw úne. Úwarawar kasolu káyilen ku ni kámaŋioori ku naane uu úsol ebaŋgal kaanuku eŋ’eram úne. N’úsol yooŋ eyakar ite úne yite kafaku ku naane uu úsol ékuhe yite hitiik. 9 Atambatun ajifanut úne kaanuku núubin újuk kayiŋat koone, bare kaanuku eebin eeŋaas t’Anahaan ite úne Yesu Kiris eefakan úne. 10 Ábuki Kiris aketaket iŋ’ite h’úne, kaanuku man n’úroŋ ne o kane aja abin, hutoof úne buroŋ, man yooŋ úne káaketin. 11 Náami ariyaŋgananoor kikaw, abe n’áriwutiyenoor káyilen naane aa arifiy árihin. 12 Kújakuwe, uni bokondu ti kalawuuun bonde: árijeŋgin égila yeenuun kiŋki karok t’aruun, abe ni karimuun, ábuki Anahaan u ajifaniin fu. 13 Arijokiin nu sumoŋu súsuba, abe n’árimaŋiiin yooŋ uŋu burok bu bimbi káhin. Síñakoor itim sibaj t’etutuun. 14 Kújakuwe, uni bokondu ti kalawuuun yooŋ bonde: árihamin ayanee biñek bu; ariyaŋganan kikaw kiŋki kañako ni hiñaawu; áriyokunan keebajut ku sembe, abe n’aŋ’árimuñ n’ésuk i ereyi fe. 15 Áriwasiyoor tu búnukanoor bu; ariŋes ko kireyi fe káhinoor meejake t’etutuun, ni ti bakaaku fe. 16 Kikawuun kutoof ko kireyi fe; 17 ko kireyi fe arilaw Atambatun; 18 doon fe deeyak kabaju, arieno eyeehen. Bo b’ámaŋie fu t’aruun kéehine ku t’afeeneŋ ni Yesu Kiris. 19 Atum’aŋ’arifit Búwejet Beenabe bu; 20 atum’ariteñeko báhamin bite kiŋki kayiŋan tu huruwu hite Atambatun. 21 Bare arijondoman jak tu buroon bu fe: arijok ti beejake bu, 22 abe n’ariteñeko rakas doon fe deejakut. 23 Atambatun humuumo aa awun káasuumaay ku, áhin áriiyemi bokoone ku árihabanein. Aja ajukaruun yooŋ búwejet bu, yaan i, n’eni i fe, atum’aribin ariwatanee tu doon hunak h’Anahaan ite úne Yesu Kiris ábatikein hu te ho. 24 An eeruwuun u, o káhinu bondu, ábuki doon fe d’asoke aŋ’áhin do. 25 Kújakuwe, arilaw bija t’uni. 26 Arisaaf kéeyilene ku fe ti káfoonoor kite baatiaay. 27 Íñj’endu ti kasokuuun bonde tu huruwu hite Anahaan u: arijaŋga bakaaku kéeyilene ku fe eleetar yende. 28 Anahaan ite úne Yesu Kiris aja ásoniyanuun.