1 SAAŊ

¹ Uni írikiñjinuun fee iŋ’ite Hirim hu huhu huwun buroŋ bu. Híyemayemi huta hu t’Atambatun áwuwanoorut doon areyi fe. Irijamajam ho, irijukajuk ho yooŋ féet, íriheelinaheelin te ho, abe irigoragor ho. ² An u aa awun buroŋ bu áŋaasinoŋaasin, abe irijukojuk. Iŋ’iriseedoo t’aruun, abe n’irisokuun an eeemo u buroŋ béehabanaariit bu. Ámoomi ti Faaf u, abe n’afeeñ t’uni. ³ B’irijame bu abe n’irijuk, iriisokuun bo yooŋ kaanuku man n’árihin n’uni t’afeeneŋ, naane írihine i t’afeeneŋ n’Atambatun Faaf u, n’Añio Yesu Kiris. ⁴ Uni bokondu ti kákiñjinuun bonde kaanuku man katoofu kite k’uni ni kireeŋ. ⁵ Hirim h’irijame hu ti Yesu Kiris, uni kasokuuun ho; ho heemo fu honde: Atambatun akina meejaaŋe, abe ébaani étumbut éyemi te o. ⁶ Uf’úene úhinahin ne o t’afeeneŋ, abe n’úkin yooŋ t’ébaani, újuusa, abe úhinut naane múniyo mu musoke i. ⁷ Bare uf’úkin ti meejaaŋe mu, naane Atambatun humuumo aamo i ti meejaaŋe mu, n’aŋ’áami úne kéeyilene ku úhinahin t’afeeneŋ, abe halan hite Añio Yesu n’uŋu hukuuran úne ti kaahoofoor kánokan. ⁸ Uf’úene úbajut mayet kaahoofoor, úbuuta kikaw úne, abe múniyo mu munooto t’úne. ⁹ Bare uf’úsok Atambatun wuhoofoor wute w’úne, makamu ájubajub, abe doon fe d’asoke aŋ’áhin do, o kaboŋket úne wuhoofoor wu, abe n’aŋ’akuuran úne ti meejakut mánoman. ¹⁰ Uf’úene úbajut wuhoofoor, újoka Atambatun ajuusa, hirim hoone yooŋ hunooto t’úne.

¹ Kúñuumo, íñj’endu ti kákiñjinuun bonde kaanuku atum’aŋ’arihoofoor. Bare ake af’áhin kaahoofoor, úbajabaj an aa areeŋo úne t’Atambatun: o aamo fu Yesu Kiris éejube u. ² Akina awune fu enio yeesarahee kaanuku man wuhoofoor wute w’úne nu wuboŋketee. Káanukiiit wute w’úne barebare, bare bija yooŋ nu wute bakaaku kúŋgowulan fe. ³ Uf’újeŋgin buluwa bite Atambatun, bukuur úne kaanuku úmoomio. ⁴ An af’aane ámoomio, abe bare ájeŋginut buluwa boone, akina ajuusa, abe múniyo mu munooto te o. ⁵ An bare éejeŋgine hirim hoone, kámaŋi k’ámaŋie ku Atambatun keeyane faŋ. Iye u úyinie fu kámeyi man úhinahin t’afeeneŋ n’Atambatun. ⁶ An af’asok aane áhinahin t’afeeneŋ n’Atambatun, awarawar kanaban tu wuwot wute Yesu. ⁷ Kújakuwe, aruun k’ímaŋie-maŋie ku, eluwa éyeniiit y’ikiñjuun fee. Eluwa yeefiyee, y’arisaanee huta hu ti kájabina ku. Eluwa yendu yeefiyee i yeemo fu hirim h’arijame hu. ⁸ Bare eluwa yende y’ikiñjuun yee éyeni yooŋ. Múniyo mite te yo mujukeejuk ti Kiris, ni t’aruun yooŋ, ábuki ébaani yendu ti bija bútowuto, abe meejaaŋe mite mu nu múniyo miheeka méeŋaasin. ⁹ An af’aane ondu ti meejaaŋe mu, abe bare n’ahuuf at’o, an ondu aroŋa t’ébaani i. ¹⁰ An af’ámaŋi at’o, an ondu ondu ti meejaaŋe mu, abe doon fe diyinaato káhinu eeney ti kaahoofoor. ¹¹ Bare an eehuufe at’o, an ondu ondu t’ébaani i; aŋ’añaah t’ébaani i, abe ámeyiaariit diin t’aamo fu ti bija bu, ábuki ébaani i ébujobuj ñíkin. ¹² Kúñuumo, iikiñjuun bonde: wuhoofoor woonuun wuboŋketeeboŋket, Kiris éekinineŋ. ¹³ Aruun sifaaf su, iikiñjuun bonde: árimoomi an éeyemie u huta hu ti kájabina ku. Aruun biñi bu, iikiñjuun bonde: arikalakalo Batuuk bu. ¹⁴ Kúñuumo, isooñ ikiñjuun bonde: árimoomi Faaf u. Aruun sifaaf su, isooñ ikiñjuun bonde: árimoomi an éeyemie u huta hu ti kájabina ku. Aruun biñi bu, isooñ ikiñjuun bonde: aribajabaj sembe; hirim hite Atambatun hondu t’aruun, abe yooŋ arikalaa Batuuk bu. ¹⁵ Atum’árimaŋi etaam i, nu buroon beeemo bu te yo fe. An af’ámaŋi etaam i, an ondu ámaŋiit Faaf u. ¹⁶ Ábuki buroon bite t’etaam i búmoomi naane bonde: wúfaŋi weejakut wu wute kúŋgowulan ku, bimero bite doon fe deejukee, ni biyitooro bu iŋi ebaj i. Bondu fe t’Átambatuniit t’ufu búnuutin, bare t’etaam i. ¹⁷ Etaam i yendu ti bija bihabano, nu wúfaŋi wu fe weeemo wu te yo. Bare an eeemo aŋ’áhin b’Atambatun ámaŋie bu, o karoŋu hiraanu. ¹⁸ Kúñuumo, kamoosen kite etaam i kulohena! Arijamajam kaanuku Anatoora ite Kiris awarawar bibin. Abe hahiye enatoora yite Kiris keehooje kabina; iŋ’ite ho h’úmeyie fu kaanuku kamoosen kite etaam i kulohena. ¹⁹ Bokondu bakan úneiit nu múniyo, iŋ’ite ho hi kanuute fu t’úne. Múniyo kane káyemi bakan úne, n’iŋi kariiko yéeni n’úne. Bare iyu i bije fu t’ahaŋ kakuuru kaanuku mayet afeeneŋ tu boko aamo n’úne. ²⁰ Aruun bare, aribajabaj Búwejet Beenabe bu bi Kiris awunuun bu, abe iyu a árimeyie fu arireyi fe múniyo mu. ²¹ Náami if’íkiñjinuun, iŋi káanukiiit man aruun árimeyiit múniyo mu, bare aŋarkeyi naane árimoomi mo. Abe árimoomi yooŋ kaanuku haajuus hiyinaat kánuutina tu múniyo mu. ²² Kame aañ aamo fu ajuusa u? O aamo fu an eejeeŋe u kaanuku Yesu aamo fu Kiris. An ondu aamo fu Anatoora ite Kiris, abe ateñekateñeko Faaf u n’Añi u. ²³ Abe an eeteñekee Añi u, ámeyiit yooŋ Faaf u. An éesiiŋooreina n’Añi u, ámoomi yooŋ Faaf u. ²⁴ Iŋ’ite ho aamo fu áriwasiyoor ariinaŋ ti siheluun hirim h’arijame hu huta hu ti kájabina ku. Arko b’arijame bu huta hu ti kájabina ku bondu ti siheluun, aruun yooŋ káyemi t’afeeneŋ n’Añi u ni Faaf u. ²⁵ Abe bonde bi Kiris aane fu o kawunu úne: buroŋ béehabanaariit bu. ²⁶ Ikiñjuunkiñj bondu iŋi bakan keeŋes ku kabuutuuun. ²⁷ Aruun bare, Kiris awunuunwun Búwejet boone. Makamu Búwejet boone bondu t’aruun, arisawuleit an aliikenuun. Ábuki Búwejet bu iŋi biliikenuun doon areyi fe, abe doon dindi biliikenuun dite toko, díteiit haajuus. Iŋ’ite ho aamo fu arijok alitee ti káhinu k’árihine ku t’afeeneŋ ni Kiris naane Búwejet bu biliikenuun i. ²⁸ Hee kúñuumo, arijok alitee ti káhinu k’árihine ku t’afeeneŋ ni Kiris, man hunak h’abin hu ifi hireeŋ, kikaw úne ni kiyaŋg piŋ; utum’úbin úfuño hágilao hunak hondu. ²⁹ Árimoomi kaanuku Kiris ájubajub. Náami ariwarawar yooŋ kámeyi kaanuku an fe aŋ’áhin beejoŋoore, akina añi ite Atambatun.

¹ Arijuk naane Faaf u ámaŋie i úne ariike, asooñen n’aŋ’aane úne bakañio! Abe nu múniyo, úne bakañio. Bakate ku t’etaam ye kámeyiit Faaf u; bo bíkinineŋe fu kámeyiit úne yooŋ. ² Kújakuwe, aruun k’ímaŋie-maŋie ku, hahiyu úne biñi bite Atambatun, bare naane úja i kanokoor búwuforoorutee. Bare úmoomi kaanuku Kiris af’abin ásooñin, úne káyemi naane akina, ábuki úne kajukio naane aamo i. ³ An fe eebaje eyakar yendu ti Kiris bukuuranooro naane Yesu Kiris akuure i. ⁴ An fe éehine kaahoofoor atina t’Eluwa yite Atambatun, ábuki kaahoofoor aamo fu katinu t’Eluwa i. ⁵ Árimoomi bare kaanuku Yesu Kiris abinabin iŋi kanuutan wuhoofoor wute w’úne. Akina abajut mayet kaahoofoor. ⁶ Náami an fe éehine ne o t’afeeneŋ araana kahoofoor; bare an fe aŋ’ahoofoor, ajukuto, abe ámeyiito yooŋ. ⁷ Kúñuumo, atum’ariwas an fe eebuutuun! An aŋ’áhin béejube, ájubajub naane Yesu Kiris ájube i. ⁸ An eekine ti kaahoofoor, akina an ite Setani, ábuki Setani ahoofoorahoofoor huta hu ti kájabina ku. Bonde bíkinineŋe fu Añi ite Atambatun n’abin: kaanuku éebuj burok bite Setani. ⁹ An fe eeemo añi ite Atambatun araana kahoofoor, ábuki buroŋ béenuutina bu t’Atambatun bondu te o. At’aŋk’áyini kakinu ti kaahoofoor, ábuki akina añi ite Atambatun. ¹⁰ Tu bonde ti biñi bite Atambatun kawayee fu ni biñi bite Setani: an fe éehinaariit beejake, man yooŋ éemaŋiit at’o, an ondu anooto añi ite Atambatun. ¹¹ Múniyo, hirim honde h’arijame fu huta hu ti kájabina ku: úmaŋioori. ¹² Úwarut káyemi naane Kayin eeyoole u at’o. Akina an ite Setani. Kame iŋi naŋ n’ayoolo fu? Aŋarkeyi naane buroon bamb’áhin bijakut, abe bare bite b’at’o bijakajak. ¹³ Kújakuwe, atum’arijahale naane bakate ku t’etaam ye kahuufuun i. ¹⁴ Úne úmoomi kaanuku únuutino t’eket i núuyooso tu buroŋ bu. Úmoomi bo aŋarkeyi naane úmaŋamaŋi bakati úne. An éemaŋiit at’o, an ondu aroŋa t’eket i. ¹⁵ An fe eehuufe at’o, an ondu ayoola bakan. Abe árimoomi kaanuku ayoola bakan abajut te o buroŋ béehabanaariit bu. ¹⁶ Iye u úmeyie fu naŋ neemo fu kámaŋi: Yesu Kiris ásikasik síhiinio asaan bija t’úne. Náami úne yooŋ úwarawar kásiku síhiinu úne úsaan bija ti bakati úne. ¹⁷ An eebaje af’ajuk at’o n’ahaŋk, abe n’ateñeko káyokunano, buŋ b’ayino fu kaanu ámaŋamaŋi Atambatun t’eholo? ¹⁸ Kúñuumo, úwarut kámaŋioori ni kirim keetoofe barebare; úwarawar kámaŋioori nu múniyo tu buroon bumb’úhin. ¹⁹ Uf’úmaŋioori, n’uŋ’úmeyi kaanuku múniyo mu mikino fu úne; iyu, n’uŋ’úrooŋan sihel site s’úne hágila Atambatun. ²⁰ Hutoof sihel site s’úne ni siwatan úne, sibaa bare burooŋo, ábuki Atambatun ahaŋahaŋ so, abe ámoomi doon areyi fe. ²¹ Náami kújakuwe, aruun k’ímaŋie-maŋie ku, sihel site s’úne ifit siwatan úne, kikaw úne n’iŋi kiyaŋg t’Atambatun. ²² Aŋ’awun úne doon fe d’úlawo, ábuki uŋ’újeŋgin suluwa soone, abe beetoofo bu b’uf’úhin. ²³ Eluwa yende y’asaane i úne: aane úyilen tu huruwu hite Añio Yesu Kiris, abe yooŋ n’úmaŋioori naane asoke i úne. ²⁴ An éejeŋgine suluwa site Atambatun, an ondu áhina t’afeeneŋ n’Atambatun, Atambatun yooŋ áhina ne o t’afeeneŋ. Abe úmoomi kaanuku Atambatun áhinahin n’úne t’afeeneŋ, ábuki awunawun úne Búwejet boone.

¹ Kújakuwe, aruun k’ímaŋie-maŋie ku, atum’áriyilen ésuk i fe kiŋki kaane Búwejet Beenabe bu bondu tu boko. Ariŋesiin kep ariijuk man búwejet bi kabaje bu, t’Atambatun tu búnuutina. Isokuunsok bonde ábuki kiŋki kajuus kaane boko kaamo eyiŋana yite Atambatun bokondu t’etaam i, abe kahoojahooj. ² Iye a arija fu kámeyi man ake abajabaj Búwejet bite Atambatun man yooŋ: an fe eeene múniyo Yesu Kiris abinabin éeyemi húŋgowulan, an ondu abajabaj Búwejet béenuutina bu t’Atambatun. ³ Bare an fe eeteñekee bondu, an ondu abajut Búwejet béenuutina bu t’Atambatun. Búwejet b’abaje bu bite Anatoora ite Kiris, a arijame u kaanuku awarawar bibin, abe hahiyu aheeka éereeŋin t’etaam ye. ⁴ Kúñuumo, aruun bare bakan bakate Atambatun, abe arikalakalo kiŋki kajuus kaane boko kaamo eyiŋana yite Atambatun. Ábuki Búwejet beeemo bu t’aruun bihaŋahaŋ sembe beeemo bu ti bakate ku t’etaam ye. ⁵ Boko bakan bakate t’etaam ye. Iŋ’ite ho h’ifi káhamin naane bakate ku t’etaam ye, abe bakate ku t’etaam ye iŋi kajamataniin. ⁶ Úne bare bakan bakate Atambatun. An éemeyie Atambatun aŋ’ajamatan úne; bare an eenooto ite Atambatun ájamatanaariit úne. Iyu u úyino fu kakeetan Búwejet bite múniyo mu, nu búwejet bite haajuus hu. ⁷ Kújakuwe, aruun k’ímaŋie-maŋie ku, árimaŋioori, ábuki kámaŋi ku, t’Atambatun tu kúnuutina fu. An af’ámaŋi ésuk i, an ondu añi ite Atambatun, abe ámoomi Atambatun. ⁸ An eefinut ámaŋi ésuk i, an ondu ámeyiit Atambatun, ábuki Atambatun ámaŋamaŋi ésuk i. ⁹ Iye a Atambatun áwufoore fu naane ámaŋie i úne: áboñinoboñin Añio afeeneŋ u t’etaam ye, kaanuku núubaj te o buroŋ bu. ¹⁰ Iye i kámaŋi aamo fu: káanukiiit man úne úmaŋie Atambatun, bare akina ámaŋie fu úne. N’áboñin Añio kaanuku man wuhoofoor wute w’úne nu wuboŋketee iŋ’ite kaasarah koone. ¹¹ Kújakuwe, aruun k’ímaŋie-maŋie ku, makamu iyu a Atambatun ámaŋie fu úne, úne yooŋ úwarawar kámaŋioori. ¹² An ámusut kajuku Atambatun; bare uf’úmaŋioori, Atambatun n’aŋ’áhin n’úne t’afeeneŋ, abe kámaŋi k’ámaŋie ku úne kiyanayan faŋ. ¹³ Iye u úmeyie fu kaanuku úhinahin t’afeeneŋ n’Atambatun, abe akina yooŋ n’áhin n’úne t’afeeneŋ: awunawun úne Búwejet boone. ¹⁴ Irijukajuk ni ñíkin uni, abe n’iriseede kaanuku Faaf u áboñinoboñin Añio eebin éeyemi Afakana ite kúŋgowulan ku. ¹⁵ An af’asok aane Yesu aamo fu Añi ite Atambatun, Atambatun káhinu ne o t’afeeneŋ, akina yooŋ n’áhin t’afeeneŋ n’Atambatun. ¹⁶ Uni írimoomi kámaŋi k’Atambatun ámaŋie ku úne, abe íriyilenayilen ko. Atambatun ámaŋamaŋi ésuk i. An éemaŋie bakan, áhinahin t’afeeneŋ n’Atambatun, abe Atambatun áhina ne o t’afeeneŋ. ¹⁷ Arko kámaŋi keeemo ku t’úne kiyanayan, kikaw úne kayaŋgu piŋ hunak h’Atambatun aja hu kajoonan te ho, ábuki manoŋkar mite m’úne t’etaam ye múmoomi naane mite mu Yesu Kiris. ¹⁸ Kámaŋi ariboorut n’ekoloowe. Ábuki kámaŋi keeyane aŋ’anuutan ekoloowe. Ekoloowe, at’o kúnuur. Náami an af’aŋ’ákoleyi, kámaŋi kite Atambatun kiyanut te o. ¹⁹ Atambatun ajabe fu ámaŋi úne. Iŋ’ite ho h’úmaŋio fu, akina nu kúŋgowulan ku fe. ²⁰ An af’ahuuf at’o, abe bare n’aane ámaŋamaŋi Atambatun, akina ajuusa. Múniyo afut’ámaŋi at’o aa ajuk, ayinaat kámaŋi Atambatun a ájukaariit u. ²¹ Náami eluwa yende yi Kiris asaane i úne: an éemaŋie Atambatun awarawar yooŋ kámaŋi at’o.

¹ An fe éeyilene kaanuku Yesu aamo fu Kiris, akina añi Atambatun, abe an fe éemaŋie Faaf u, aŋ’ámaŋi yooŋ bakañio. ² Uf’úmaŋi Atambatun, abe n’úhin yooŋ naane buluwa boone busoke i, n’uŋu bukuur úne kaanuku úmaŋamaŋi bakañio. ³ Kámaŋi Atambatun aamo fu kájeŋgin buluwa boone. Abe buluwa boone biniŋut, ⁴ ábuki añi fe ite Atambatun áyinooni kaheeku buroon beejakut bite bu t’etaam i. Ti káyilen kite k’úne t’uf’úheek buroon bondu. ⁵ Aañ ayino fu kaheeku bo? Kane arko fu taŋ an éeyilene u kaanuku Yesu aamo fu Añi ite Atambatun. ⁶ Yesu Kiris aamo fu an éeŋaasina u t’etaam i: n’ayooso tu móhujo ti kaboste koone, n’áyuus yooŋ halan hoone ti kaketu ku. Tu móhujoiit barebare t’áŋaasina fu, bare áŋaasinoŋaasin tu móhujo, ni ti halan yooŋ. Abe Búwejet Beenabe bu iŋi biseede kaanuku bondu bite nu múniyo, ábuki Búwejet bu beemo fu múniyo mu. ⁷ Eseede bákahaaji kabaje fu: ⁸ Búwejet Beenabe bu, móhujo mu, ni halan hu, abe t’éhaajiiin fe kajokajok ti bifeeneŋ. ⁹ Kúŋgowulan ku iŋi kaseede bike, n’uŋ’úyileniin; b’Atambatun bamb’aseede bihaŋahaŋ bo bireyi fe, bo beemo fu b’aseede bu t’Añio. ¹⁰ Náami an éeyilene u t’Añi ite Atambatun anaŋa t’eholo kaseede konde. Bare an éeyilenut u t’Atambatun ajokojok ajuusa, ábuki áyilenut b’Atambatun aseede bu t’Añio. ¹¹ Bonde b’Atambatun aseede fu: awunawun úne buroŋ béehabanaariit bu, abe buroŋ bondu bondu t’Añio. ¹² An éehine u t’afeeneŋ n’Añi u abaja buroŋ bu, bare an éehinut u t’afeeneŋ n’Añi ite Atambatun abajut buroŋ bu. ¹³ Ikiñjakiñj bonde fe bija t’aruun kéeyilene ku tu huruwu hite Añi ite Atambatun, man n’áriyilen kaanuku aribaja buroŋ béehabanaariit bu. ¹⁴ Bonde bíkinineŋe fu kikaw úne ni kiyaŋg t’Atambatun: úmoomi kaanuku uf’úlawo dike doon deeriibe ni kámaŋi koone, o kajamatan úne. ¹⁵ Abe makamu úmoomi kaanuku aŋ’ajamatan úne kane úlawo dike doon, úmeyi yooŋ kaanuku aŋ’awun úne doon d’úlawo. ¹⁶ An af’ajuk at’o ti káhinu kaahoofoor k’ámeyie kaanuku keejarut eket, awarawar kalawu, abe Atambatun n’aŋ’awun at’o ondu buroŋ bu. Keeemo ku wuhoofoor wooniin wujarut eket k’isoke fu barebare. Bare abajeebaj kaahoofoor keejare eket, abe eenut ariwarawar kalawu bija t’an éehine kaahoofoor naane kondu. ¹⁷ Hinij heejakut fe kaahoofoor, bare abajeebaj wuhoofoor weejarut eket. ¹⁸ Úmoomi kaanuku añi fe ite Atambatun aŋ’araan kahoofoor, ábuki Añi ite Atambatun aŋ’ajukaro, abe Batuuk bu biyinaat te o doon. ¹⁹ Úmoomi kaanuku Atambatun akino fu úne, bare etaam i ereyi fe yendu ti sembe site Batuuk bu. ²⁰ Úmoomi kaanuku Añi ite Atambatun abinabin, abe n’awun úne búwesinato kaanuku núumeyi Atambatun ite u nu múniyo. T’Añio Yesu Kiris t’úhine fu t’afeeneŋ n’Atambatun ite u nu múniyo. Añi u aamo fu Atambatun ite u nu múniyo, akina aamo fu yooŋ buroŋ béehabanaariit bu. ²¹ Kúñuumo, aritey ñájiim ñu!