Amangʼana Amajomu ga Yeesu Kiristu
kya ego gaangʼoorwa na
Yoana
Obhukangati
Ekitabho kinu kyangʼoorwa na Yoana. Yoana yaaringa oumwi gati ya abheehigira ekumi na bhabhiri bha Yeesu bharya. Yaangʼoora ekitabho kinu, naho abheere abheekirirya bhonsego, Abhayahudi na bhanú bhataringi Abhayahudi, bhakamwikirirya Yeesu, kwa okubha bhaarora ebhimanyiiriryo bhinú yaaringa arakora. Ataangʼoora amangʼana ga obhuhoru bhwa Yeesu obhwenego, nawe, aragana kora na amangʼana ga ebhimanyiiriryo ebhyaru bhinú Yeesu yaakora, na ameehigiryo ganú yeehigirya. Amangʼana gayo gonsego garoorokya ega, Yeesu ataaringa omuntu ego, nawe, yaaringa Waryubha.
Kubhwambiro bhwa ekitabho kinu Yoana arakomererya ega, Yeesu ngʼo Engʼana ya Waryubha. Kweki aragamba ega, oruku rwaye n-kimwenso kinú kiratuurya abhantu okurwa mubhusarya bhwabho, na kweki ega, Yeesu ngʼo Masiha unú abharooti bha Eriragano rya Akare bhaaroota. Mukiseku kya 13-17 arahairira obhuhanje bhwa Yeesu kubheehigira bhaaye na amangʼana ganú yaabhakeerya, naho abhateremye omutima mugoroobha hanú yaagwatwa. Ekitabho kiramariisirirya kwa okugana kya ego Yeesu yaabhuturirwa ekiina na okubhambwa kumusarabha, na kya ego yaahyuka okurwa mubhaku, na okwibhukira abheehigira bhaaye mara kaaru.
1Engʼana yaaja mukyaro okubha omuntu
1Kubhusimuka hayo, Engʼana yaaringa-ho. Engʼana uyo, yaaringa hamwi na Waryubha, Engʼana uyo, yaaringa Waryubha. 2Okurwa obhusimuka, Engʼana uyo, yaaringa hamwi na Waryubha. 3Ebhintu bhyonsego bhyabhumbwa okuhitira ku Engʼana uyo. Kitariho kora ekintu ekimwi kinú kyabhumbwa bira weeki. 4Engʼana uyo, ngʼo obhusimuka bhwa obhuhoru, na obhuhoru bhuyo, mbo bhurareeta endingaasi kubhantu bhonsego. 5Endingaasi iyo, erangʼarabha mukisunte, kora ekisunte kitaatura okuihiga.
6Yeebhuka omuntu oumwi, unú yaatumwa na Waryubha. Omuntu uyo, yaabhirikirwanga ega, Yoana.1:6 Yoana. Yoana unu yaaringa Yoana Omubhatiiji.7Yoana uyo, yaaja okwimiririra endingaasi iyo, naho abhantu bhonsego, bhature okuyiikirirya kwa okuhitira obhwimiririri bhwaye. 8Weeki ataaringa endingaasi iyo, nawe, yaaja naho ayiimiririre. 9Endingaasi eritinya iyo erangʼarabhira abhantu bhonsego, yaaringa eraaja mukyaro kinu.
10Uyo ngʼo yaaringa mukyaro munu, kweki ekyaro kyonsego kyabhumbwa okuhitira kuweeki. Nawe, abhantu bha mukyaro bhataamumanya. 11Yaaja kubhantu bhaaye, nawe, bheeki bhataamwikirirya. 12Nawe, bhonsego bhanú bhaamuturuungʼana na okumwikirirya, akabhahaana obhuturo bhwa okubha abhaana bha Waryubha. 13Bhayo bhataringi abhaana bha Waryubha, kwa okwibhurwa kwa enjira ya abhantu, kasi kwa orunamba rwa omubhiri, kora kwa obhwendi bhwa omuntu, nawe, n-kwa obhwendi bhwa Waryubha.
14Mbe, Engʼana uyo, akabha omuntu, akeekara gati yeetu. Na bheetu tukarora obhukuru bhwaye, obhukuru bhwa Omwana omumwemwe wa Taata Waryubha. Yaaringa na eriruguto erinene na obhuheene bhonsego.
15Yoana yaamwimiririra, akagamba kwa eriisi erinene ega, “Uyo ngʼo naaringa ndabhakeerya eguru yaaye ega, ‘Araaja omuntu oumwi enyuma yaani, omukuru okunkira oni, kwa okubha yaaringa-ho oni ntareebhurwa.’”
16Okurekana na obhukunaani bhwaye, Waryubha atuheeri bheetu bhonsego eriruguto ryaye, kweki aragendererya okutoongerya eriruguto erindi. 17Okurwa akare, Waryubha yaaruusya amaragiriryo gaaye, okuhitira ku Musa,1:17 Musa. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. na bhoono aruusirye eriruguto ryaye na obhuheene bhwaye, okuhitira ku Yeesu Kiristu. 18Atariho omuntu unú yaakamuruuji Waryubha. Nawe, nu-Mwana waaye omumwemwe omwenego, weeki wonse ngʼ-Waryubha, aringi hamwi na Taata Waryubha, uyo ngʼo yaakora tukamumanya Waryubha.
Obhwimiririri bhwa Yoana Omubhatiiji
(Mataayo 3:1-12; Mariko 1:1-8; Ruuka 3:1-18)
19Bhunu mbo obhwimiririri bhunú Yoana yaaruusya hanú abhatungi bha Abhayahudi bhaatuma abhasyengeri1:19a Abhasyengeri. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. na Abharaawi1:19b Abharaawi. Abharaawi bhaaringa erikabhira rimwi mukyaro kya Isiraeri, bhaabheeranga abhasyengeri bha Waryubha, mwisyengerero erikuru rya Waryubha. Maaha mukitabho kya Okubhara 3:1-13. okurwa Yerusaremu,1:19c Yerusaremu. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. bhagye ku Yoana bhamubhuurye ega, “Uuwe niwi?” 20Akabhakyukya bira okubhisa obhuheene ega, “Oni ntaringi Kiristu Omutuurya.”1:20 Kiristu Omutuurya. Ekiyunani kiragamba ega, Kiristu. Ensonga ya eringʼana rinu niiga, m-muntu unú yaasorwa na Waryubha okutuurya abhantu okurwa munyanko. Maaha Kiristu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu.21Bhakamubhuurya kweki ega, “Bhoono uuwe niwi? Uuwe nuuwe omurooti Eriya?” Yoana akabhakyukya ega, “Oni ntaringi Eriya.” Bhakamubhuurya kweki ega, “Uuwe nuuwe omurooti unú turaganyirira okurwa ku Waryubha?”1:21 Maaha mukitabho kya Obhuhiituki bhwa Amaragiriryo 18:15-22. Yoana akabhakyukya ega, “Ntaringi oni.” 22Bhakamubhuurya kweki ega, “Bhoono uuwe niwi? Tukeerye, naho tugende tubhakeerye bhanú bhatutumiri. Uuwe oragamba egaki eguru yaaho uuwe omwene?” 23Yoana akabhakyukya okurekana na amangʼana ganú omurooti Isaaya yaagamba, ega,
“Oni ngʼ-urya ‘omuntu unú aribhanga kukibhara araraarika kwa eriisi erinene ega,
Mwimye enjira inú Omukuru Waryubha arihita!’ 1:23 Maaha mukitabho kya Isaaya 40:3.”
24Gati ya abhantu bhanú bhaaringa bhatumirwe ku Yoana, bhaaringa-mo na Abhafarisaayo.1:24 Abhafarisaayo. M-muganda gwa abhatungi bha edini ya Abhayahudi. Maaha Abhafarisaayo mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu.25Bhakamubhuurya ega, “Nyoore uuwe otaringi Kiristu Omutuurya, kora omurooti Eriya, kora omurooti unú turaganyirira okurwa ku Waryubha, kwaki orabhatiija abhantu?” 26Yoana akabhakyukya ega, “Oni ndabhatiija abhantu kwa amanji, nawe, gati yeenyu ariho omuntu unú bheenyu mutamumanyiri. 27Uyo ngʼo araaja enyuma yaani. Ntakwenderwa kora okubha omugaya waaye, wa okusibhura egingoye gya eginkeeto gyaye.”1:27 Ntakwenderwa kora okubha omugaya waaye, wa okusibhura egingoye gya eginkeeto gyaye. Kuginsiku girya, nyoore omugeni arasoha munyumba, omugaya wa insi bhukongʼu yaaringa aramusibhura eginkeeto na okoogya amaguru gaaye.
28Amangʼana gayo, gaakoreka mumugi gunú gurabhirikirwa ega, Bhetania, orubhaara rwa bhuturira-ryubha rwa oruuji rwa Yorodani, ahasi hanú Yoana yaaringa arabhatiija abhantu.
Yeesu m-Mwana wa Eringʼondi wa Waryubha
29Ejo wendeko, Yoana akamurora Yeesu aramuuja-ko. Akabhakeerya abhantu bhanú bhaaringa hayo ega, “Mumaahe, uyo ngʼo Omwana wa Eringʼondi1:29a Omwana wa Eringʼondi. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. wa Waryubha, unú aragega obhusarya bhwa abhantu bhonsego bha mukyaro munu!1:29b Maaha mukitabho kya Okuhuruka 12:21-28.30Uyo ngʼo naaringa ndabhakeerya eguru yaaye ega, ‘Araaja omuntu oumwi enyuma yaani, omukuru okunkira, kwa okubha yaaringa-ho oni ntareebhurwa.’ 31Kora oni ntaaringa mmanyiri ega, weeki niwi, nawe, niijiri okubhatiija abhantu kwa amanji, naho atubhurwe kubhantu bha Isiraeri.” 32Nho, Yoana akeemiririra ganú yaaringa aruuji, akagamba ega, “Naarora Omutima Omurabhu,1:32 Omutima Omurabhu. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. areetuuma okurwa murwire kya enguuti, na okwikara eguru yaaye. 33Nawe, oni ntaaringa mmanyiri ega, weeki niwi, nawe, Waryubha unú yaantuma okubhatiija kwa amanji, ngʼo yaankeerya ega, ‘Omuntu unú orirora, Omutima Omurabhu areetuuma na okwikara eguru yaaye, uyo ngʼo aribhatiija abhantu kwa Omutima Omurabhu.’ ” 34Hayo, Yoana akagamba ega, “Oni nduuji gayo gonsego, na bhoono ndeemiririra ega, uyo ngʼo Omwana wa Waryubha.1:34 Omwana wa Waryubha. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu.”
Yeesu arasora abheehigira bhaaye bha okwamba
35Ejo wendeko, Yoana yaaringa yeemiriiri hayo kweki, hamwi na abhabhiri gati ya abheehigira bhaaye. 36Nho, akamurora Yeesu aragenda haangʼi nabho, akabhakeerya abheehigira bhaaye ega, “Mumaahe, uyo ngʼo Omwana wa Eringʼondi wa Waryubha!” 37Hanú abheehigira bhabhiri bhayo bheegwa ego, bhakamuseeta Yeesu. 38Yeesu akeekyukya, akabharora bharamuseeta. Akabhabhuurya ega, “Muratuna-ki?” Bheeki bhakamukyukya ega, “Ee Rabhi, oreekara-ha?” Ensonga ya eringʼana “Rabhi” niiga, “Omwihigirya”. 39Yeesu akabhakeerya ega, “Muuje muharore.” Nho, bhakagya bhakarora hanú yaaringa areekara. Hanú bhaahika hayo, yaaringa ensa ekumi gya mugoroobha, bhakeekara nawe kwa orusiku ruyo.
40Omwihigira oumwi gati ya abheehigira bhabhiri bhanú bheegwa amangʼana ga Yoana, bhakamara bhakamuseeta Yeesu, yaaringa arabhirikirwa Andurea, omumura waabho Simoni Petero enda eimwi. 41Rumwigo, akagya okumutuna omumura waabho unú yaabhirikirwanga ega, Simoni. Hanú yaamunyoora, akamukeerya ega, “Tumuruuji Masiha!” Ensonga ya eringʼana “Masiha” niiga, “Kiristu Omutuurya.” 42Kimwi Andurea akamuhira Simoni ku Yeesu. Yeesu akamumaahirira Simoni, akamara akamukeerya ega, “Uuwe n-Simoni, omwana wa Yoana. Nawe bhoono, oraabhirikirwenga ega, Kefa.” Eriina riyo, mu Kiyunani, n-Petero, ensonga yaaryo niiga, “Eritare”.
Yeesu arasora abheehigira abhandi bhabhiri
43Ejo wendeko, Yeesu akaamura ega, agye mukyaro kya Gariraaya. Nho, akamurora Firipo, akamukeerya ega, “Njo, unsoorane.” 44Firipo yaaringa omuntu wa mumugi gwa Bhetisaida, omugi gunú Andurea na Petero bhonse bhaaringa bhararwira.
45Mbe, Firipo akamurora Natanaeri, akamukeerya ega, “Tumuruuji omuntu unú Musa yaangʼoora amangʼana eguru yaaye, mubhitabho bhya amaragiriryo, na uyo ngʼo abharooti bhonse bhaangʼoora amangʼana eguru yaaye. Eriina ryaye arabhirikirwa Yeesu wa Najareeti, omwana wa Yusufu.” 46Nawe, Natanaeri akamubhuurya Firipo ega, “Ekintu kyokyonse ekijomu, kiratura okurwa mumugi gwa Najareeti?” Firipo akamukyukya ega, “Njo, orore.”
47Hanú Yeesu yaamurora Natanaeri aramuuja-ko, akagamba eguru yaaye ega, “Mumaahe, omuntu uyo m-Mwisiraeri eritinya, ataana obhungʼeeningʼeeni.” 48Natanaeri akamubhuurya Yeesu ega, “Ummanyiri egaki?” Yeesu akamukyukya ega, “Kora hanú Firipo yaari atarakubhirikira, oni naari nkuruuji wikeeri hansi mumuti gwa omutini.” 49Natanaeri akamukyukya ega, “Rabhi,1:49 Rabhi. Ensonga ya eringʼana rinu niiga, Omwihigirya. Rabhi kyaringa n-kyeo kya omwihigirya wa edini ya Ekiyahudi. uuwe m-Mwana wa Waryubha! Nuuwe Omukama wa Isiraeri!” 50Yeesu akamubhuurya ega, “Oreekirirya kwa okubha nkukeererye ega, nkuruuji wikeeri hansi mumuti gwa omutini? Orirora amangʼana agandi amarito okukira ganu!” 51Kimwi akamukeerya ega, “Ndabhakeerya obhuheene ega, murirora orwire rusiikukiri, na murirora bhamaraika1:51a Bhamaraika. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. bha Waryubha bharariina na okwituuma kwa Omwana wa Adamu.”1:51b Omwana wa Adamu. Kwa okutumira eriina riyo, Yeesu yaaringa areegamba omwene. Ensonga ya eriina riyo niiga, omuntu unú yaahaanwa obhuturo okurwa ku Waryubha. Maaha mukitabho kya Danyeri 7:13-14, kasi maaha Omwana wa Adamu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu.
2Enyangi ya obhwenga mumugi gwa Kana
1Mbe, hanú gyahita eginsiku ebhiri, yaakoreka enyangi eya obhwenga mumugi gwa Kana, mukyaro kya Gariraaya. Mubhwenga bhuyo, ngʼina waabho Yeesu, yaaringa-mo. 2Yeesu wonse hamwi na abheehigira bhaaye, bhaaringa bharaarikirwe mubhwenga bhuyo. 3Hanú edivai2:3a Edivai. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. yonsego yaahwa, ngʼina waabho Yeesu akamukeerya Yeesu ega, “Edivai ebhahwereeri.”2:3b Edivai ebhahwereeri. Kuginsiku giyo, yaaringa ni-nsoni bhukongʼu kubheenga okuhwerwa edivai bhwangu ego munyangi.4Yeesu akamukyukya ngʼina waabho ega, “Maayi, kwaki orankeerya ego? Eribhaga rya okukora emirimu gyani ritarahika.” 5Nho, ngʼina waabho akakeerya abhakori bha emirimu ega, “Ryoryonse rinú araabhakeerye, mukore.”
6Mbe, gyaringa-ho eginyungu esansabha gya amanji, ginú gyaringa gikorerwe na amagina. Abhayahudi bhaaringa bharatuura amanji muyo, ga okukorera obhusimuka bhwa okwiraama. Kira enyungu yaaringa ereejuribhwa na amadebhe gataanu kasi gasansabha. 7Kimwi Yeesu akabhakeerya abhakori bha emirimu bhayo ega, “Mwijurye amanji muginyungu muyo.” Bhonse bhakagiijurya amanji jabhi. 8Akamara akabhakeerya ega, “Bhoono, mutahe amanji mumuhirire omwimiririri wa enyangi.” Bhonse, bhakamuhirira. 9Omwimiririri wa enyangi akarabha amanji ganú Yeesu yaaringa ahunjwiri, gabheeri edivai. Weeki ataamanya enú edivai iyo, yaaringa erwiri, nawe, abhakori bha emirimu bhanú bhaaringa bhatahiri amanji muginyungu, bheeki bhaamanya enú edivai erwiri. Nho, omwimiririri wa obhwenga uyo, akamubhirikira omuteti. 10Akamukeerya ega, “Kira omukori wa enyangi, araamba okubhahaana abhageni edivai enjomu mbere. Hanú oranyoora abhageni bhamariri okunywa na okwiswa, nho, arareeta inú etaringi enjomu. Nawe, uuwe oreeteri edivai enjomu bhukongʼu kubhuteero!”
11Yeesu yaakora ekimanyiiriryo kiyo, mumugi gwa Kana mukyaro kya Gariraaya. Ekimanyiiriryo kiyo kyaringa kya okwamba okoorokya obhukuru bhwaye, na abheehigira bhaaye bhakamwikirirya. 12Hanú obhwenga bhwahwa, Yeesu akagya mumugi gwa Kaperinaumu, hamwi na ngʼina waabho, abhake bhaaye, na abheehigira bhaaye. Bhakeekara eyo eginsiku nkego.
Yeesu arakenyia abhakori bha ebhyasarabharwe mwisyengerero rya Waryubha
(Mataayo 21:12-13; Mariko 11:15-17; Ruuka 19:45-46)
13Enyangi ya Epasaka2:13 Enyangi ya Epasaka. Ni-nyangi ya Abhaisiraeri eya okuhiituka kya ego Waryubha yaatungurya bhajaaji waabho okurwa mubhugaya, mukyaro kya Misiri. Obhutungurya bhuyo, bhwakoreka kwibhaga rya Musa. Maaha mukitabho kya Okuhuruka 12. Kweki maaha Epasaka mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. ya Abhayahudi yaaringa haangʼi, kwa ego, Yeesu akariina okugya Yerusaremu. 14Mbe, hanú yaahika, akasoha murubhanja rwa erisyengerero erikuru rya Waryubha.2:14a Erisyengerero erikuru rya Waryubha. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. Akanyoora abhantu, bharagurirya abhantu egingʼombe, amangʼondi, na eginguuti kurusumo rwa okuruusya ekimwenso,2:14b Ekimwenso. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. na abhaswenʼya bha egimbirya bhaaringa bheekeeri kugimeja gyabho, bharaswenʼya egimbirya gya okutumira mwisyengerero.2:14c Bharaswenʼya egimbirya gya okutumira mwisyengerero. Etaaringa kira egimbirya gyeenderwanga okutumira mwisyengerero, nawe, ginú gyatumirwanga, ni-gimbirya gya Ekiyahudi egyenego.15Hanú Yeesu yaarora gayo, akabhasya omujariti gwa orugoye, akakenyia bhonsego bhanú bhaaringa bharagurya murubhanja rwa erisyengerero muyo, hamwi na amangʼondi na egingʼombe. Kweki, akahenura egimeja gya bhanú bhaaringa bharaswenʼya egimbirya, na okunyaraganʼya egimbirya gyabho. 16Nho, akabhakeerya bhanú bhaaringa bharagurya eginguuti ega, “Muruusye munu ebhintu bhyenyu! Mutakora enyumba ya Taata, okubha omudiira!” 17Hanú abheehigira bhaaye bheegwa gayo, bhakahiituka amangʼana ganú gaangʼoorwa mu Mangʼoore Amarabhu ega, “Obhuhanje bhwani eguru ya enyumba yaaho bhookeri munsi waani na bhurimmara.”2:17 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 69:9.
18Mbe, hanú abhatungi bha Abhayahudi bhaarora ganú Yeesu akoreri, bhakamubhuurya ega, “Oraakore ekimanyiiriryo-ki okoorokya ega, uuna obhutungi bhwa okukora amangʼana gayo?” 19Yeesu akabhakyukya ega, “Muhaanyure erisyengerero rinu, na oni ndaarihagaaje kwa eginsiku esatu.” 20Nho, bhakamukeerya ega, “Erisyengerero rinu ryahagaajwa kwa emyaka mirongo ena na esansabha (46)! Uuwe oratura egaki okurihagaaja kwa eginsiku esatu?” 21Yeesu ataahairanga eguru ya erisyengerero eryene, nawe, yaaringa arahaira eguru ya omubhiri gwaye. 22Hanú Yeesu yaahyuka okurwa mubhaku, abheehigira bhaaye bhakahiituka amangʼana ganú yaagamba. Kwa enjira iyo, bhakeekirirya Amangʼoore Amarabhu, na amangʼana ganú Yeesu yaagamba.
Yeesu amanyiri ganú garingi mumitima gya abhantu bhonsego
23Hanú Yeesu yaaringa Yerusaremu munyangi ya Epasaka, abhantu abhaaru bhakamwikirirya, kwa okubha bhaarora ebhimanyiiriryo bhinú yaaringa arakora. 24Nawe, Yeesu ataabha na eimani nabho, kwa okubha yaaringa abhamanyiri bhonsego, ganú bhareeganirirya mumitima gyabho. 25Ateenda omuntu wowonse amukeerye ganú abhantu bhareeganirirya, kwa okubha yaaringa amanyiri gonsego ganú garingi mumutima gwa kira omuntu.
3Nikodemasi aramutaarira Yeesu
1Yaaringa-ho omutungi oumwi wa Abhayahudi wa omuganda gwa Abhafarisaayo, eriina ryaye yaabhirikirwanga ega, Nikodemasi. 2Orusiku rumwi, obhutiku, akagya ku Yeesu akamukeerya ega, “Rabhi, tumanyiri ega, uuwe m-mwihigirya unú waatumwa na Waryubha, kwa okubha atariho omuntu unú aratura okukora ebhimanyiiriryo bhinú uuwe orakora, nyoore Waryubha ataringi hamwi nawe.” 3Yeesu akamukyukya ega, “Ndakukeerya obhuheene ega, atariho omuntu unú aratura okusoha mubhukama bhwa Waryubha3:3a Mubhukama bhwa Waryubha. Maaha Obhukama bhwa Waryubha mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. nyoore ateebhurwe orwa kabhiri.”3:3b Maaha mukitabho kya Yoana 1:13.4Nikodemasi akamubhuurya Yeesu ega, “Omuntu aratura egaki okwibhurwa orwa kabhiri enu agoteri? Bhoono, aratura okuhunjuka munda ya ngʼina waabho yeebhurwe kweki?” 5Yeesu akamukyukya ega, “Ndakukeerya obhuheene ega, atariho omuntu unú aratura okusoha mubhukama bhwa Waryubha, nyoore ateebhurwe kwa amanji na kwa Omutima Omurabhu. 6Omuntu areebhurwa na abheebhuri bhaaye kwa enjira ya omubhiri, nawe, kwa omutima, areebhurwa na Omutima Omurabhu. 7Otaruguura kwa okubha nkukeererye ega, ‘Oreenderwa wibhurwe orwa kabhiri.’ 8Omuyaga gurahuuta okubhata enú gureenda. Omuntu areegwa, nawe, atakumanya ahasi enú gurarwa na enú guragya. Niigo eringi kumuntu wowonse unú yeebhurwa na Omutima Omurabhu wa Waryubha.” 9Nikodemasi akamubhuurya Yeesu ega, “Bhoono, omuntu aratura egaki okwibhurwa na Omutima Omurabhu wa Waryubha?” 10Yeesu akamukyukya ega, “Uuwe m-mwihigirya unú orasuukwa bhukongʼu mukyaro kya Isiraeri, na uuwe otamanyiri amangʼana gayo? 11Ndabhakeerya obhuheene ega, bheetu turagamba ganú tumanyiri, na tureemiririra ganú twarora. Nawe, bheenyu mutakwikirirya obhwimiririri bhwetu. 12Mbakeererye eguru ya amangʼana ga mukyaro hanu, nawe, bheenyu mutakunyikirirya. Bhoono muratura egaki okunyikirirya nyoore ndaabhakeerye eguru ya amangʼana ga murwire? 13Atariho omuntu wowonse unú yaakagiiri murwire. Nawe, Omwana wa Adamu, ngʼo yaaja okurwa murwire.
14“Hanú Abhaisiraeri bhaaringa kukibhara, Musa yaakora ekisusano kya enjoka ya eshabha na okukiriinʼya kumuti.3:14 Maaha mukitabho kya Okubhara 21:4-9. Egoego Omwana wa Adamu areenderwa ariinibhwe, 15naho kira omuntu unú aramwikirirya abhe na obhuhoru bhwa koko.”
16Waryubha yaahanja bhukongʼu abhantu bhonsego bha mukyaro. Kiyo nkyo kyakora akatuma Omwana waaye omumwemwe yaaje mukyaro, naho, kira omuntu unú aramwikirirya atabhura, nawe, abhe na obhuhoru bhwa koko. 17Waryubha ataamutuma Omwana waaye mukyaro, naho abhuturire ekiina abhantu, nawe, abhatuurye okuhitira kuweeki. 18Waryubha atakubhuturira ekiina omuntu unú aramwikirirya Omwana waaye. Nawe, omuntu unú atakumwikirirya, amariri okubhuturirwa ekiina, kwa okubha ataramwikirirya Omwana waaye omumwemwe. 19Okubhutura ekiina kuringi ega, endingaasi yaaja mukyaro munu,3:19 Maaha mukitabho kya Yoana 1:4-5. nawe, abhantu bhakahanja ekisunte okukira endingaasi, kwa okubha amakorwa gaabho m-mabhiibhi. 20Abhantu bhonsego bhanú bharakora amakorwa amabhiibhi, bheeki bharaiibhihirirwa endingaasi. Bhatakwenda okuuja mundingaasi, naho amakorwa gaabho amabhiibhi gatariija okumanyikana. 21Nawe, abhantu bhonsego bhanú bharakora amakorwa ga heene, bheeki bharatuna okubha mundingaasi, naho emanyikane ega, ngʼ-Waryubha unú arabhahaana obhuturo bhwa okugakora.
Yoana Omubhatiiji areemiririra Yeesu
22Mbe, hanú gayo gaahwa, Yeesu na abheehigira bhaaye bhakarwa mumugi gwa Yerusaremu bhakagya mukyaro kya Yudea. Akeekara eyo kwa eribhaga nyabhurebhe, akabhanga arabhatiija abhantu. 23Yoana wonse yaaringa arabhatiija abhantu ahasi hanú haabhirikirwanga ega, Ainoni, haangʼi na ekijiji kya Saremu. Eyo ngʼyo gaaringa-yo amanji amaaru, na abhantu bhakagya ku Yoana, naho abhabhatiije. 24Kwibhaga riyo, Yoana yaaringa ataragwatwa na okutuurwa mwigereja.
25Mbe orusiku rumwi, abheehigira bha Yoana bhakaamba okuhakaananʼya na Omuyahudi oumwi eguru ya egimiira gya okwiraama. 26Nho, abheehigira bhakagya ku Yoana, bhakamukeerya ega, “Rabhi, orahiituka omuntu unú waaringa nawe ngʼambu ya oruuji rwa Yorodani, na uuwe weemiririra amangʼana gaaye. Bhoono weeki wonse arabhatiija, na abhantu bhonsego bharamugya-ko!” 27Yoana akabhakyukya ega, “Omuntu atakutura okunyoora ekintu kyokyonse, nyoore Waryubha ataramuhaana. 28Bheenyu m-beemiririri bhaani, kuganú naagamba ega, ‘Oni ntaringi Kiristu Omutuurya, nawe, Waryubha yaantuma, naho mmukangatire Kiristu Omutuurya.’ 29Omwenga ngʼ-wa omuteti. Nawe, omusaani wa omuteti, unú areemirira haangʼi na omuteti, na okwitegeerera kya ego aragamba, arajomerwa bhukongʼu hanú areegwa eriisi rya omuteti. Kwa ego, kuyo nko okujomerwa kwani, kunú kukuneeni. 30Weeki areenderwa abhe omukuru okukira oni, nawe, oni mbe omuke bhukongʼu.”
Amangʼana ga unú arwiri murwire
31Unú arwiri eguru murwire, yaana obhutungi okukira ebhintu bhyonsego bhinú bhiringi mukyaro. Wowonse unú ararwa mukyaro aragamba amangʼana ga mukyaro munu. Nawe, unú arwiri murwire, yaana obhutungi okukira ebhintu bhyonsego. 32Weeki areemiririra ganú yaarora na okwigwa, nawe, atariho omuntu wowonse unú areekirirya amangʼana gaaye. 33Omuntu wowonse unú areekirirya obhwimiririri bhwaye, areemiririra ega, Waryubha ngʼ-wa obhuheene, 34kwa okubha Waryubha yaamutuma Yeesu, naho agambe amangʼana gaaye. Waryubha amuheeri Omutima Omurabhu bira endengo. 35Taata Waryubha amuhanjiri Omwana waaye, kweki amuheeri obhutungi eguru ya ebhintu bhyonsego. 36Omuntu wowonse unú aramwikirirya Omwana wa Waryubha, uyo yaana obhuhoru bhwa koko. Nawe, omuntu wowonse unú aramwanga, uyo ataana obhuhoru bhwa koko, kwa okubha enkoro ya Waryubha eragendererya okubha eguru yaaye.
4Yeesu arahaira na omukari Omusamaria
1Mbe, Yeesu akeegwa ega, Abhafarisaayo bhakeeriibhwe ega, arabhatiija na okunyoora abheehigira abhaaru okukira Yoana. 2Nawe, obhuheene niiga, Yeesu omwene ataabhatiijanga, nawe, abheehigira bhaaye mbo bhaaringa bharabhatiija. 3Kwa ego, akeemuka okurwa mukyaro kya Yudea hayo, hamwi na abheehigira bhaaye, akahunjuka mukyaro kya Gariraaya. 4Mbe, bhoono yaaringa ereenderwa ega, ahite mukyaro kya Samaria. 5Mbe, bhakahika mumugi gwa Samaria gunú gwabhirikirwanga ega, Sikaari. Omugi guyo, gwaringa haangʼi na omugunda gunú Yakobho yaamuhaana engabho omwana waaye Yusufu.4:5 Maaha mukitabho kya Obhwambiro 48:21-22.6Hayo nho, kyaringa-ho ekisima kya Yakobho. Mbe, Yeesu akeekara embarika wa ekisima kiyo, naho amuunye, kwa okubha yaaringa aroseri na orugendo. Yaaringa muna ensa esansabha gya omubhasu.
7Kimwi, omukari oumwi Omusamaria akaaja okutaha amanji mukisima hayo. Yeesu akamukeerya ega, “Maayi, ngʼaana amanji nnywe.” 8Eribhaga riyo, abheehigira bhaaye bhaaringa bhagiiri mumugi okugura ebhyakurya. 9Mbe, omukari uyo, akamukyukya ega, “Uuwe m-Muyahudi, na oni m-mukari Omusamaria. Kwaki oransabha nkuhaane amanji ga okunywa?” Yaagamba ego, kwa okubha Abhayahudi bhataasanganga na Abhasamaria. 10Yeesu akamukyukya ega, “Nyoore okaamanyiri omutuho gwa Waryubha, na ega, niwi arakusabha amanji, okaamusabhiri, na wonse akaaturiri okukuhaana amanji ga obhuhoru.” 11Omukari uyo akamukyukya Yeesu ega, “Omukuru, uuwe otaana kora ekintu kya okutahaira amanji, na ekisima kinu n-kitambi. Bhoono nunyoora-ha amanji ga obhuhoru gayo? 12Jaaji weetu Yakobho omwene yaatuhaana ekisima kinu, wonse yaaringa aranywa amanji gaakyo hamwi na abhaana bhaaye na egintugo gyaye. Bhoono mbe, oreerora ega, uuwe m-mukuru okumukira weeki?” 13Nho, Yeesu akamukyukya ega, “Omuntu wowonse unú aranywa amanji ganú gararwa mukisima kinu, ariigwa enyonta kweki. 14Nawe, omuntu unú arinywa amanji ganú oni ndimuhaana, atariigwa enyonta koko. Amanji ganú ndimuhaana, garibha muna ekisekaani kya amanji munsi waaye, na garibha gararuusya obhuhoru bhwa koko.”4:14 Maaha mukitabho kya Isaaya 58:11.15Nho, omukari uyo akamukeerya Yeesu ega, “Omukuru, ngʼaana amanji gayo, naho nteegwa enyonta kweki, na ntabhanga ndaaja okutaha amanji hanu.” 16Yeesu akamukyukya ega, “Genda obhirikire omusaaja waaho, uuje nawe hanu.” 17Omukari uyo, akamukyukya Yeesu ega, “Oni ntaana omusaaja.” Yeesu akamukeerya ega, “Ogambiri obhuheene ega, otaana omusaaja, 18kwa okubha waamara okubha na abhasaaja bhataanu, na omusaaja unú oreekara nawe bhoonwego, ataringi omusaaja waaho. Ogambiri obhuheene.” 19Omukari uyo, akamukyukya ega, “Omukuru, ndarora bhoono uuwe m-murooti. 20Bhajaaji weetu bhaaringa bharamusyengera Waryubha munkuku inu, nawe, bheenyu Abhayahudi muragamba ega, ahasi ha okumusyengera Waryubha n-Yerusaremu.”4:20 Maaha mubhitabho bhya Obhuhiituki bhwa Amaragiriryo 11:29; 2 Amangʼana ga Eribhaga 6:6.21Yeesu akamukyukya ega, “Maayi, unyikirirye, eribhaga ririija rinú abhantu bhatarimusyengera Taata Waryubha munkuku inu, kasi Yerusaremu erya. 22Bheenyu Abhasamaria murasyengera kinú mutamanyiri. Nawe, bheetu Abhayahudi turasyengera kinú tumanyiri, kwa okubha Waryubha arituurya abhantu kwa okuhitira ku Bhayahudi.4:22 Maaha mukitabho kya Obhwambiro 12:3.23Eribhaga riraaja, kweki rimariri okuhika, rinú abhantu bhanú bharamusyengera Taata Waryubha kwa obhuheene, bharibha bharamusyengera kwa Omutima na kwa obhuheene. Taata Waryubha aratuna abhantu bhanú bharamusyengera kwa enjira iyo. 24Waryubha m-Mutima. Abhantu bhanú bharamusyengera, bhareenderwa bhabhe bharamusyengera kwa Omutima na kwa obhuheene.” 25Omukari uyo, akamukeerya Yeesu ega, “Mmanyiri ega, Masiha araaja, unú arabhirikirwa Kiristu Omutuurya. Kweki mmanyiri ega, hanú ariija, aritukeerya amangʼana gonsego.” 26Kimwi, Yeesu akamukyukya ega, “Oni unú ndahaira na uuwe, nooni Masiha.”
27Mbe, eribhaga riyo, abheehigira bhaaye bhakahunjuka. Bhakaruguura bhukongʼu, kwa okubha Yeesu yaaringa arahaira na omukari.4:27 Bhakaruguura bhukongʼu, kwa okubha Yeesu yaaringa arahaira na omukari. Abheehigirya bha Abhayahudi bhataahairanga na abhakari eribhaga bharingi abheenego, ekinene na abhakari bhanú bhataringi Abhayahudi. Nawe, atariho kora oumwi unú yaabhuurya Yeesu ega, “Oreenda-ki kumwene?” kasi ega, “Kwaki orahaira nawe?”
28Mbe, omukari uyo akatiga ensengo yaaye ya amanji hayo, akagya mumugi. Hanú yaahika, akakeerya abhantu ega, 29“Tugende, murore omuntu unú yaankeererye amangʼana gonsego ganú naamara okugakora! Mbe, eratura okubha ega, uyo ngʼo Kiristu Omutuurya?” 30Hanú abhantu bheegwa gayo, bhakarwa mumugi muyo, bhakagya ku Yeesu.
31Hanú abhantu bhayo bhaaringa bhatarahika ku Yeesu, abheehigira bhaaye bhakamusabha ega, “Rabhi, nuurye ebhyakurya.” 32Nawe, akabhakyukya ega, “Oni niina ebhyakurya bhinú bheenyu mutamanyiri.” 33Nho, abheehigira bhaaye bhakabhuuranʼya ega, “Mbe, kuuna omuntu unú amureeteeri ebhyakurya?” 34Yeesu akabhakyukya ega, “Ebhyakurya bhyani, n-kukora ganú areenda unú yaantuma, na okukunaanʼya emirimu gyaye. 35Bheenyu mwanara okugamba ega, ‘Gitamiri emyeri ena ego okuhika omugeso.’ Nawe, oni ndabhakeerya ega, mumaahe emigunda kya ego giringi, omugeso gumariri okukongʼa, gureenderwa gugeswe. 36Omugesi aranyoora amariho gaaye, wonse arakumanʼya omugeso kurusumo rwa obhuhoru bhwa koko. Kwa ego, omuhambi na omugesi, bhonsego bharanyoora obhujomerwa hamwi. 37Bhuriho obhugambi bhunú bhuragamba obhuheene ega, ‘Omuntu oumwi arahamba, na oundi aragesa.’ 38Oni naabhatuma bheenyu okugesa bhinú mutaahamba. Abhantu abhandi bhaakora emirimu emikongʼu, na bheenyu munyooreri obhwera bhwa emirimu gyabho.”
39Mbe, Abhasamaria abhaaru bha mumugi guyo, bhakamwikirirya Yeesu, kwa okubha bheegwa obhwimiririri bhwa omukari uyo ega, “Omuntu uyo yaankeererye amangʼana gonsego ganú naamara okugakora.” 40Hanú Abhasamaria bhaahika ku Yeesu, bhakamwisasaama yeekare hamwi nabho. Nho, akeekara mumugi guyo kwa eginsiku ebhiri. 41Abhantu abhaaru bhukongʼu bhakamwikirirya Yeesu, okurekana na amangʼana ganú yaaringa aragamba. 42Bhakamukeerya omukari uyo ega, “Obhwa mbere tumwikiriirye omuntu unu, kwa ekisigo kya amangʼana ganú otukeererye uuwe. Nawe bhoono, turamwikirirya kwa okubha twigwiri bheetu abheene ganú aragamba, na tumanyiri ega, heene unu ngʼo Omutuurya wa ekyaro.”
Yeesu arahwenʼya omwana wa omutungi
(Mataayo 8:5-13; Ruuka 7:1-10)
43Hanú gyahita eginsiku ebhiri, Yeesu na abheehigira bhaaye bhakarwa eyo, bhakagendererya na orugendo rwa okugya mukyaro kya Gariraaya. 44Yeesu yaaringa agambiri ega, “Omurooti atakusuukwa na abhantu bha mumugi gwa owaabho.” 45Mbe, hanú yaahika Gariraaya eyo, abhantu bhakamugenihya, kwa okubha, bhonse bhaaringa bharuuji gonsego ganú Yeesu yaakora munyangi ya Epasaka, Yerusaremu eyo.
46Yeesu akagya kweki mumugi gwa Kana ya Gariraaya, hanú yaaringa ahunjwiri amanji okubha edivai. Mbe, yaaringa-ho omukuru oumwi wa ekikama okurwa mumugi gwa Kaperinaumu. Omukuru uyo, yaaringa na omwana wa ekimura omurweri. 47Omukuru uyo akeegwa ega, Yeesu ahindiri okurwa Yudea, na aringi Gariraaya. Akagya ku Yeesu na akamusabha ega, yaaje Kaperinaumu, amuhwenʼye omumura waaye, kwa okubha yaaringa omurweri omusingu. 48Yeesu akamukyukya ega, “Bheenyu, nyoore mutaarore ebhimanyiiriryo na ebhiruguuryo, muteekirirye kora ahake!” 49Omukuru uyo, akamukyukya ega, “Omukuru, ndakwisasaama, tugende omuhwenʼye omumura waani, akyari okukwa.” 50Nawe, Yeesu akamukyukya ega, “Genda, omumura waaho, ahweneri.” Omukuru uyo, akeekirirya amangʼana ganú Yeesu amukeererye, kimwi akeemuka okugya iika.
51Ejo wendeko, hanú yaaringa akyari kunjira, akasikana na abhakori bha emirimu bhaaye, bhakamukeerya ega, omumura waaye ahweneri. 52Nho, akabhabhuurya ensa inú yaamba okukankamuka. Bhakamukyukya ega, “Ehooma yamwamukiri okwambira ejo, ensa muhungati gya omubhasu.” 53Mbe, esewaabho akamanya ega, yaahweneri kwibhaga riryarirya Yeesu yaamukeerya ega, “Omumura waaho ahweneri.” Hayo, omukuru uyo, hamwi na abhantu bhonsego bha iika owaaye, bhakamwikirirya Yeesu. 54Kinu kyaringa ekimanyiiriryo kya kabhiri kinú Yeesu yaakora mukyaro kya Gariraaya, hanú yaarwa mukyaro kya Yudea.4:54 Maaha mukitabho kya Yoana 2:11.
5Yeesu arahwenʼya omubheeru
1Mbe, hanú gayo gaahwa, Yeesu na abheehigira bhaaye bhakagya mumugi gwa Yerusaremu, kunyangi nyabhurebhe eya Abhayahudi. 2Yerusaremu hayo, kyaringa-ho ekiita ekinene kinú kyabhirikirwanga ega, “Ekiita kya Amangʼondi.”5:2 Yerusaremu hayo, kyaringa-ho ekiita ekinene kinú kyabhirikirwanga ega, “Ekiita kya Amangʼondi.” Omugi gwa Yerusaremu gwaringa gwinaarirwe na orubhago rwa amagina, rweenaara omugi gonsego. Orubhago ruyo rwaringa na ebhiita ebhyaru. Kira ekiita kyaringa na eriina ryaye. Ekiita ekimwi kyabhirikirwanga “Ekiita kya Amangʼondi” kwa okubha kyaringa haangʼi na omudiira gunú bhaaringa bharagurirya-mo amangʼondi na egintugo egindi. Maaha mukitabho kya Nehemia 3:1, 12:39. Haangʼi na ekiita kiyo, haaringa na erirambo rinú mu Kiebhurania ryabhirikirwanga ega, Bhetejata. Erirambo riyo, ryaringa riinaarirwe na amabhuru gataanu ganú gaaringa na egintimu. 3Mumabhuru muyo, bhaaringa bhararaara-mo abharweri abhaaru, abhahoku, abhabheeru, na bhanú bhaana omujimu. [Bhaaganyiriranga amanji gabhurungurwe, 4kwa okubha maraika wa Waryubha, yaajanga okubhurungura amanji mwirambo muyo. Omurweri unú yaakangatanga okusoha mumanji muyo, yaahwenanga obhurweri bhunú yaaringa nabho.]5:3-4 Amangʼana mumabhano ganu […] gataringi mumangʼoore agandi ga akare aga Ekiyunani.5Mbe, gati ya abharweri bhayo, yaaringa-mo omusaaja oumwi unú yaaringa omurweri kwa eribhaga rya emyaka mirongo esatu na munaane (38). 6Kimwi, Yeesu akamurora areeri hayo. Akamanya ega, omuntu uyo, yaarwara kwa eribhaga eritambi, akamubhuurya ega, “Oreenda okuhwena?” 7Wonse akamukyukya ega, “Omukuru, eribhaga amanji gaabhurungurwanga, ntaaringa na omuntu wa okunsohya mwirambo. Kira hanú ndasakya okusoha, omuntu oundi arankangatira okusoha-mo.” 8Kimwi, Yeesu akamukeerya ega, “Imirira, ogege ekirago kyaho, ogende.” 9Hayohayo, omuntu uyo akahwena, akagega ekirago kyaye akeemuka.
Nawe, eringʼana rinu ryakoreka orusiku rwa Esabhato. 10Kwa ego, abhatungi bha Abhayahudi bhakamukeerya omuntu unú yaahwenibhwa ega, “Reero n-dusiku rwa Esabhato.5:10 Esabhato. Rwaringa n-dusiku rwa okumuunya na okumusyengera Waryubha. Eteekiriribhwa okukora emirimu gyogyonse. Maaha mubhitabho bhya Okuhuruka 20:8-11, 34:21; Obhuhiituki bhwa Amaragiriryo 5:12-15, 23:25, kasi maaha Esabhato mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. Amaragiriryo geetu gatakukwikiririrya okugega ekirago.” 11Nawe, akabhakyukya ega, “Omuntu unú yaanhwenerye, ngʼo yaankeererye ega, ‘Gega ekirago kyaho, ogende.’” 12Abhatungi bhayo, bhakamubhuurya ega, “Niwi unú akukeererye ega, ‘Gega ekirago kyaho, ogende’?” 13Nawe, ataamumanya unú amuhwenerye, kwa okubha Yeesu yaaringa amariri okurwa hayo, na abhantu bhaaringa abhaaru bhukongʼu.
14Mbe, hanú gayo gaahwa, Yeesu akamunyoora omuntu uyo, murubhanja rwa erisyengerero erikuru, akamukeerya ega, “Itegeerera, bhoono ohweneri. Otakora kweki obhusarya, ritariija okukunyoora eringʼana eribhiibhi bhukongʼu.” 15Rumwigo, omuntu uyo akagya kubhatungi bha Abhayahudi, akabhakeerya ega, Yeesu ngʼo yaamuhwenʼya. 16Kimwi, abhatungi bha Abhayahudi bhakaamba okumunyankya Yeesu, kwa okubha yaaringa arahwenʼya abhantu kora orusiku rwa Esabhato. 17Nawe, Yeesu akabhakeerya ega, “Taata arakora emirimu eginsiku gyonsego, na oni ndakora egoego.” 18Mbe, okurekana na amangʼana gayo, abhatungi bha Abhayahudi bhakagendererya okutuna enjira ya okumwita Yeesu. Etaringi kwa okusarya orusiku rwa Esabhato okwenego, nawe, na kwa okubha Yeesu yaaringa aragamba ega, Waryubha ni-Sewaabho. Kwa okugamba ego, yaaringa areekorya ega, aringi kya Waryubha.5:18 Maaha mukitabho kya Abhafiripi 2:6.
Obhutungi bhwa Omwana wa Waryubha
19Yeesu akakeerya abhatungi bhayo ega, “Ndabhakeerya obhuheene ega, Omwana wa Waryubha atakutura okukora ryoryonse kwa obhuturo bhwaye. Arakora ganú ararora Esewaabho arakora. Gonsego ganú Esewaabho arakora, ngo na Omwana wonse arakora. 20Mbe, kwa okubha Taata amuhanjiri Omwana waaye, kiyo nkyo kirakora aramoorokya emirimu gyonsego ginú arakora. Kora na emirimu eminene okukira giyo, arimoorokya, na bheenyu muriruguura bhukongʼu. 21Kya ego Taata arahyukya abhaku na okubhahaana obhuhoru, egoego Omwana wonse arabhahaana obhuhoru bhwa koko, abhantu bhanú areenda okubhahaana. 22Taata atakubhuturira ekiina omuntu wowonse, nawe, amuheeri Omwana waaye obhutungi bhonsego bhwa okubhuturira ekiina abhantu. 23Yaakora ego, naho abhantu bhonsego bhamusuuke Omwana kya ego bharamusuuka Esewaabho. Omuntu wowonse unú atakumusuuka Omwana, uyo atakumusuuka Esewaabho unú yaamutuma. 24Ndabhakeerya obhuheene ega, omuntu wowonse unú areegwa amangʼana gaani na okumwikirirya Waryubha unú yaantuma, uyo yaana obhuhoru bhwa koko. Omuntu uyo ataribhuturirwa ekiina, nawe, yaamara okuhita okurwa muruku na okusoha mubhuhoru. 25Ndabhakeerya obhuheene ega, eribhaga riraaja, bhoono eribhaga riyo rihikiri, rinú abhaku bhariigwa eriisi rya Omwana wa Waryubha. Na bhanú bhaririigwa, bharibha na obhuhoru. 26Kya ego Taata nu-bhusimuka bhwa obhuhoru bhwa koko, egoego amuheeri Omwana waaye wonse, okubha obhusimuka bhwa obhuhoru bhuyo. 27Kweki, amuheeri Omwana waaye obhutungi bhwa okubhuturira ekiina abhantu, kwa okubha weeki ngʼo Omwana wa Adamu. 28Mutaruguura amangʼana gayo! Ririija eribhaga rinú abhaku bhonsego bhariigwa eriisi rya Omwana uyo, 29bhonse bharihyuka na okurwa mugimbihira gyabho. Abhantu bhanú bhaaringa bharakora amajomu, bharihaanwa obhuhoru bhwa koko, nawe, bhanú bhaaringa bharakora amabhiibhi, bharibhuturirwa ekiina.
30“Kitariho ekintu kyokyonse kinú ndatura okukora kwa obhutungi bhwani omwene. Ndabhuturira ekiina abhantu okurekana na kya ego Taata arankeerya. Obhubhuturi bhwani bhwa ekiina m-bwa heene, kwa okubha ntakukora kya ego oni omwene ndeenda, nawe, ndakora kya ego Taata unú yaantuma areenda. 31Nyoore ndeeyimiririre oni omwene, obhwimiririri bhwani bhutakubha bhwa obhuheene. 32Nawe, ariho oundi unú areemiririra obhwimiririri bhwani kubheenyu, uyo ngʼ-Waryubha. Na oni mmanyiri ega, obhwimiririri bhwaye m-bwa obhuheene. 33Bheenyu mwatuma abhachaama ku Yoana Omubhatiiji, wonse akeemiririra obhuheene eguru yaani. 34Oni ntakwisigira obhwimiririri bhwa abhantu, nawe, ndabhakeerya gonsego gayo, naho muture okutuuribhwa. 35Yoana Omubhatiiji yaaringa kya ekorobhoi inú erooka na okumurika mukisunte, na bheenyu mukajomererwa endingaasi iyo kwa eribhaga ekego. 36Nawe, oni niina obhwimiririri obhunene okukira obhwa Yoana bhurya. Giyo ngyo emirimu ginú Taata yaangʼaana okukunaanʼya. Na emirimu giyo ngyo giroorokya ega, Taata ngʼo yaantuma. 37Taata unú yaantuma, weeki omwene yanyimiririiri kubheenyu. Bheenyu mutaakeegwiri eriisi ryaye, kora mutaakamuruuji ekisusa kyaye kya ego kiringi. 38Amangʼana gaaye, mutaanago mumitima gyenyu, kwa okubha mutakunyikirirya oni unú naatumwa kubheenyu.
39“Murageekomya Amangʼoore Amarabhu, kwa okubha murakanya ega, muratura okunyoora muyo obhuhoru bhwa koko. Mbe bhoono, Amangʼoore gayo ngo garanyimiririra oni! 40Kweki, muraanga okuuja kuoni, naho munyoore obhuhoru bhwa koko. 41Oni ntakwisigira eginkuma okurwa kubhantu. 42Nawe, mmanyiri kya ego bheenyu muringi, mutaana obhuhanje bhwa Waryubha mumitima gyenyu. 43Oni niijiri kwa obhutungi bhwa Taata, nawe, bheenyu muraanga okunturuungʼana. Nawe, hanú araaje omuntu oundi kwa obhutungi bhwaye omwene, muraamuturuungʼane. 44Bheenyu muhanjiri okugungibhwa na abharikyenyu, nawe, mutakutuna eginkuma ginú girarwa ku Waryubha omumwemwe. Bhoono, muratura egaki okunyikirirya oni? 45Muteeganirirya ega, oni ndibhajongera ku Taata. Omujongeri weenyu m-Musa, kwa okubha uyo ngʼo mureesiga. 46Nyoore heene mukeekiriirye amangʼana ga Musa, mbe oni wonse mukaanyikiriirye, kwa okubha Musa yaangʼoora amangʼana eguru yaani. 47Nawe, nyoore mutakwikirirya amangʼana ganú Musa yaangʼoora, muratura egaki okwikirirya amangʼana gaani?”
6Yeesu arariisya abhantu okwambuka ebhiku bhitaanu
(Mataayo 14:13-21; Mariko 6:30-44; Ruuka 9:10-17)
1Mbe, hanú gayo gaahwa, Yeesu akaambuka enyanja ya Gariraaya, inú eriina erindi yaabhirikirwanga ega, enyanja ya Tibheria. 2Omuganda omunene gwa abhantu bhaaringa bharamusoorana, kwa okubha bhaaringa bhararora ebhimanyiiriryo bhinú yaaringa arakora kubharweri. 3Nho, Yeesu akariina munkuku nyabhurebhe na abheehigira bhaaye, akeekara eyo hamwi nabho. 4Eribhaga riyo, enyangi ya Abhayahudi, eya Epasaka yaaringa haangʼi.
5Yeesu akarekera ameeso, akarora omuganda omunene gwa abhantu guramuuja-ko. Kimwi, akabhuurya Firipo ega, “Ntugura-ha emikaate gya okwisa abhantu bhanu bhonsego?” 6Yeesu yaamubhuurya Firipo ego, naho okumusakya, kwa okubha omwene yaaringa amanyiri kinú akaakoreri. 7Firipo akamukyukya ega, “Kora nyoore tukaaguriri emikaate emike gya egidinari magana gabhiri,6:7 Egidinari magana gabhiri. Egimbirya giyo gyaringa m-mariho ga omuntu oumwi kwa emyeri munaane. Maaha Edinari mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. naho kira omuntu agabhirwe kabhaara kakekake, gitakeesiri.” 8Nho, Andurea, omwihigira oundi wa Yeesu, unú yaaringa omumura waabho Simoni Petero, akamukeerya Yeesu ega, 9“Aringi hanu omumura oumwi, unú yaana emikaate etaanu gya egishayiri na eginswi ebhiri. Nawe bhoono, ebhyakurya bhinu mbitura okwisa omuganda gunu gonsego?” 10Mbe, Yeesu akabharagirirya abheehigira bhaaye ega, “Mubhakeerye abhantu bheekare hansi.” Ahasi hayo, haaringa na obhunyanki obhwaru. Nho abhantu bhonsego bhakeekara hansi. Gati yaabho, bhaaringa-mo abhasaaja ebhiku ebhitaanu. 11Kimwi, Yeesu akagega emikaate etaanu giyo, akamukumya Waryubha, akagabhira abhantu bhonsego bhanú bhaaringa bheekeeri hayo. Akakora egoego na eginswi ebhiri girya gyonse, akabhagabhira. Abhantu bhonsego bhakarya kya ego bheendanga.
12Hanú bheeguta, Yeesu akakeerya abheehigira bhaaye ega, “Mukumanʼye amasaagyo gonsego, naho gataaja okusarika.” 13Mbe, bhakakumanʼya amasaagyo gonsego, bhakeejurya ebhikapo ekumi na bhibhiri bhya amasaagyo ga emikaate gya egishayiri.
14Hanú abhantu bhayo bhaarora ekimanyiiriryo kinú Yeesu akoreri, bhakagamba ega, “M-maheene omuntu unu ngʼo omurooti wa Waryubha, unú twaganyiriranga yaaje mukyaro kinu.”6:14 Maaha mukitabho kya Obhuhiituki bhwa Amaragiriryo 18:15-19.15Kimwi Yeesu akamanya ega, abhantu bhayo bheendanga okumubhandirirya kwa eginguru, naho bhamukore okubha omukama waabho. Nawe, Yeesu akeemuka hayo, akagya kweki munkuku omwenego.
Yeesu aragenda eguru ya amanji
(Mataayo 14:22-33; Mariko 6:45-52)
16Hanú yaahika mugoroobha, abheehigira bha Yeesu bhakahiringita okugya kunyanja ya Gariraaya. 17Bhakasoha mubhwato, naho bhaambuke enyanja okugya mumugi gwa Kaperinaumu. Eribhaga riyo, ekisunte kyaringa kyambiri okusoha, nawe, Yeesu yaaringa ataraaja.
18Mbe, enyanja ekasarika, kwa okubha omuyaga omuhaari gwaringa gurahuuta. 19Hanú abheehigira bha Yeesu bhaahika muna egikirometa etaanu kasi esansabha, bhakamurora Yeesu aragenda eguru ya amanji na aringi haangʼi okuhikira obhwato bhwabho. Bhakoobhoha bhukongʼu. 20Nho, Yeesu akabhakeerya ega, “Mutoobhoha! Nooni!” 21Mbe, bheeki bhakeenda ega, ariine mubhwato. Hayohayo, obhwato bhukahika ngʼambu enú bhaaringa bharagya.
Yeesu ngʼo ebhyakuryabhinú bhirabhahaana abhantu obhuhoru
22Ejo wendeko, omuganda omunene gwa abhantu bhanú bhaaringa bhatamiri ngʼambu harya, bhakarora obhwato bhumwi ego hayo. Kweki bhakamanya ega, Yeesu ataagiiri mubhwato hamwi na abheehigira bhaaye. Nawe, abheehigira bhaaye bhaagiiri abheenego. 23Kimwi, abhantu abhandi bhakaaja na amaato okurwa mumugi gwa Tibheria, bhakahika hanú omuganda gwa abhantu bhaarya emikaate, hanú Omukuru Yeesu yaamara okumukumya Waryubha. 24Hanú omuganda guyo bhaarora ega, Yeesu na abheehigira bhaaye bhataringi hayo, bhakasoha mumaato gayo, bhakagya Kaperinaumu okumutuna Yeesu.
25Hanú abhantu bhayo bhaahika ngʼambu ya enyanja, bhakamunyoora Yeesu, bhakamubhuurya ega, “Rabhi, waahikiri enu ruuha?” 26Yeesu akabhakyukya ega, “Ndabhakeerya obhuheene ega, murantuna kwa okubha naabhaheeri emikaate, mukarya mukeeguta, etaringi kwa okurora ekimanyiiriryo kinú naakoreri. 27Mutakora emirimu kurusumo rwa okunyoora ebhyakurya bhinú bhirasarika, nawe, mukore emirimu kurusumo rwa okunyoora ebhyakurya bhinú bhitakusarika, bhinú bhirabhahaana obhuhoru bhwa koko. Omwana wa Adamu, arabhahaana ebhyakurya bhiyo, kwa okubha Taata Waryubha amuheeri obhutungi bhwa okukora ego.” 28Kimwi, bheeki bhakamubhuurya ega, “Mbe, tukore-ki, naho tuture okukora amangʼana ganú Waryubha areenda?” 29Yeesu akabhakyukya ega, “Amangʼana ganú Waryubha areenda mukore, nu-kwikirirya unú yaatuma.”
30Hayo bhakamubhuurya ega, “N-kimanyiiriryo-ki orikora, naho turore na okukwikirirya? Ni-ngʼana-ki oraakore? 31Bhajaaji weetu, hanú bhaaringa kukibhara, bhaarya ebhyakurya bhinú bhirabhirikirwa ega, mana.6:31a Maaha mukitabho kya Okuhuruka 16:4-36. Engʼoorerwe mu Mangʼoore Amarabhu ega, ‘Yaabhahaana ebhyakurya bhiyo okurwa murwire, naho bharye.’ ”6:31b Maaha mukitabho kya Egijabhuri 78:24.32Mbe, Yeesu akabhakeerya ega, “Ndabhakeerya obhuheene ega, etaringi ega, Musa ngʼo yaabhahaana bhajaaji weenyu ebhyakurya okurwa murwire, nawe, n-Taata. Weeki ngʼo arabhahaana bheenyu ebhyakurya bhya heene okurwa murwire. 33Ebhyakurya bhya Waryubha ngʼ-unú areetuuma okurwa murwire, naho abhahaane abhantu bhonsego bha ekyaro kinu obhuhoru bhwa koko.” 34Kimwi bhakamukeerya Yeesu ega, “Omukuru, otuhaanenga ebhyakurya bhiyo eginsiku gyonsego.” 35Yeesu akabhakyukya ega, “Oni nooni ebhyakurya bhinú bhirabhahaana abhantu obhuhoru bhwa koko. Omuntu wowonse unú araaja kuoni, atariigwa omweko kweki! Na unú arinyikirirya maheene atariigwa enyonta kweki.
36“Nawe, oni naabhakeerya ega, munduuji, nawe, mutakunyikirirya. 37Abhantu bhonsego bhanú Taata arangʼaana, bhariija kuoni. Oni ntaryanga kora oumwi unú araaja kuoni. 38Oni ntaaja okurwa murwire, naho mbe ndakora kya ego oni ndeenda, nawe, mbe ndakora kya ego Taata unú yaantuma areenda. 39Taata unú yaantuma areenda ega, ntabhurya kora omuntu oumwi, kubhanú yaangʼaana, nawe, mbahyukye bhonsego kurusiku rwa obhuteero. 40Kinú Taata areenda niiga, kira omuntu unú amanyiri ega, oni m-Mwana waaye na okunyikirirya, abhe na obhuhoru bhwa koko. Oni ndimuhyukya kurusiku rwa obhuteero.”
41Mbe, Abhayahudi bha hayo, bhakaamba okwingʼeheerya, kwa okubha Yeesu yaagamba ega, “Oni nooni ebhyakurya bhinú bhyeetuuma okurwa murwire.” 42Bhakabhuuranʼya ega, “Mbe, omuntu unu ti-Yeesu, omwana wa Yusufu? Kora abheebhuri bhaaye tubhamanyiri. Bhoono aratura egaki okugamba ega, yeetuuma okurwa murwire?” 43Yeesu akabhakyukya ega, “Mutige okwingʼeheerya bheenyu abheene kwa abheene. 44Atariho omuntu unú aratura okuuja kuoni, nyoore ataroorokereribhwa na Taata unú yaantuma. Na oni ndimuhyukya kurusiku rwa obhuteero. 45Engʼoorerwe mu Mangʼoore Amarabhu mubhitabho bhya abharooti ega, ‘Abhantu bhonsego bhariihigiribhwa na Waryubha.’6:45 Maaha mukitabho kya Isaaya 54:13. Mbe, omuntu wowonse unú areetegeerera na okwihigira okurwa ku Taata, araaja kuoni. 46Atariho omuntu unú yaamurora Taata Waryubha, nawe oni omwene, kwa okubha naarwa kuweeki.
47“Ndabhakeerya obhuheene ega, omuntu wowonse unú aranyikirirya, uyo yaana obhuhoru bhwa koko. 48Oni nooni ebhyakurya bhinú bhirabhahaana abhantu obhuhoru bhuyo. 49Onyoora bhajaaji weenyu bhaarya kukibhara ebhyakurya bhinú bhirabhirikirwa ega, mana, nawe, bhaakwa. 50Nawe, hanu bhiriho ebhyakurya bhinú bhiituumiri okurwa murwire. Kwa ego, omuntu wowonse unú ararya ebhyakurya bhiyo, atarikwa. 51Oni nooni ebhyakurya bhinú bhiituumiri okurwa murwire, bhinú bhirahaana abhantu obhuhoru bhwa koko. Omuntu wowonse unú ararya ebhyakurya bhiyo, aribha na obhuhoru bhuyo. Ebhyakurya bhiyo m-mubhiri gwani gunú ndaruusya kurusumo rwa abhantu bhonsego bha ekyaro kinu, naho bhabhe na obhuhoru bhwa koko bhuyo.”
52Mbe, Abhayahudi bhayo bhakaamba okuhakaananʼya bhukongʼu, bharabhuuranʼya ega, “Omuntu unu aratura egaki okutuhaana omubhiri gwaye, naho turye?” 53Kimwi, Yeesu akabhakeerya ega, “Ndabhakeerya obhuheene ega, nyoore mutaarye omubhiri gwa Omwana wa Adamu, na okunywa amanyinga gaaye, mutaribha na obhuhoru bhwa koko. 54Omuntu wowonse unú ararya omubhiri gwani na okunywa amanyinga gaani, uyo yaana obhuhoru bhwa koko, na oni ndimuhyukya kurusiku rwa obhuteero. 55Omubhiri gwani ngo ebhyakurya bhya heene, na amanyinga gaani ngo ebhyokunywa bhya heene. 56Omuntu wowonse unú ararya omubhiri gwani na okunywa amanyinga gaani, uyo arabha munsi waani, na oni nonse ndabha munsi waaye. 57Kya ego Taata omuhoru yaantuma, na oni niina obhuhoru okurwa kuweeki. Egoego, omuntu wowonse unú arandya, aranyoora obhuhoru okurwa kuoni.6:57 Maaha mukitabho kya Yoana 5:21.58Mbe, oni nooni ebhyakurya bhinú bhiituumiri okurwa murwire. Ebhyakurya bhiyo bhitakuhunkana na ebhyakurya bhinú bhajaaji weenyu bhaarya, nawe bhakakwa. Nawe, omuntu wowonse unú ararya ebhyakurya bhinu, aribha na obhuhoru bhwa koko.” 59Yeesu yaagamba amangʼana gayo, hanú yaaringa areehigirya mumasinagogi6:59 Mumasinagogi. Erisinagogi ryaringa enyumba ya Abhayahudi ya okusyengera Waryubha orusiku rwa Esabhato. Maaha Erisinagogi mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. ga Kaperinaumu eyo.
Abheehigira abhaaru bhakamutiga Yeesu
60Abhaaru gati ya abheehigira bhaaye hanú bheegwa amangʼana gayo, bhakagamba ega, “Ameehigiryo ganu n-ga okujimya bhukongʼu! Niwi aratura okugeekirirya?” 61Yeesu akamanya ega, abheehigira bhaaye bhareengʼeheererya amangʼana ganú yaaringa agambiri, kwa ego akabhabhuurya ega, “Mbe, eringʼana rinu ribhajimirye? 62Bhoono, eribha egaki hanú murimurora Omwana wa Adamu arariina okugya murwire, enú yaaringa kubhwambiro? 63Omutima wa Waryubha6:63 Omutima wa Waryubha. Maaha Omutima Omurabhu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu ngʼo arabhahaana abhantu obhuhoru. Omuntu atakutura okukora kyokyonse kwa eginguru gyaye omwene. Amangʼana ganú mbakeererye n-ga Omutima wa Waryubha, na garareeta obhuhoru bhwa koko. 64Nawe, bhariho abhandi gati yeenyu bhanú bhatakumwikirirya.” Yeesu yaagamba ego, kwa okubha yaaringa amanyiri okurwa kubhwambiro ega, m-bawi bhanú bhatakumwikirirya, na ega, niwi arimuriira eniku. 65Mbe, akagendererya okubhakeerya ega, “Kiyo nkyo kikoreri mbakeererye ega, atariho omuntu unú aratura okuuja kuoni, nyoore ataroorokereribhwa na Taata.”
66Okwambira hanú bheegwa amangʼana gayo, abhaaru gati ya abheehigira bhaaye, bhakamutiga, bhataamusoorana kweki. 67Kimwi, Yeesu akabhuurya abheehigira bhaaye ekumi na bhabhiri ega, “Mbe, na bheenyu bhonse mureenda okuntiga?” 68Simoni Petero akamukyukya ega, “Omukuru, tugende kuwi? Uuwe omwene uuna amangʼana ganú garatuhaana obhuhoru bhwa koko. 69Bheetu tureekirirya na tumanyiri ega, uuwe nuuwe Omurabhu wa Waryubha.” 70Nho, Yeesu akabhakeerya ega, “Naabhasora bheenyu ekumi na bhabhiri okubha abheehigira bhaani, nawe, oumwi gati yeenyu aroorokereribhwa na Erisambwa.6:70 Erisambwa. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu.” 71Hayo Yeesu yaaringa arahairira Yuda, omwana wa Simoni Esikariote. Kwa okubha Yuda uyo, ngʼo yaamuriira eniku Yeesu, onyoora yaaringa oumwi gati ya abheehigira bhaaye ekumi na bhabhiri.
7Yeesu aragya Yerusaremu munyangi ya Ebhihuuna
1Mbe, hanú gayo gaahwa, Yeesu akeenaara mukyaro kya Gariraaya. Ateenda okwinaara mukyaro kya Yudea, kwa okubha abhatungi bha Abhayahudi bhaaringa bhareenda okumwita. 2Eribhaga riyo, enyangi ya Abhayahudi ya Ebhihuuna7:2 Enyangi ya Abhayahudi ya Ebhihuuna. Yaaringa enyangi inú Abhayahudi bharajomererwa omugeso gwa emijabhibhu na emijeituni, na okusabha bhanyoore embura ya omwaka gunú guraaja. Hanú bhaaringa bharajomererwa enyangi iyo, bhaaringa bhareekara mubhihuuna bhinú bhaahagaajira amasya ga emiti. Kwa okukora ego, bhaahiituka kya ego bhajaaji bhwabho bhaagenda na okwikara kukibhara emyaka mirongo ena. Maaha mubhitabho bhya Abharaawi 23:33-36, 39-43; Obhuhiituki bhwa Amaragiriryo 16:13-16. Abhantu abhaaru bhaaringa bharagenda orugendo okugya Yerusaremu okujomererwa enyangi iyo hamwi. yaaringa haangʼi. 3Nho, abhaana bhaabho Yeesu bhakamukeerya ega, “Nuurwe hanu, ogende Yudea, naho abheehigira bhaaho bharore ebhika bhinú orakora. 4Nyoore omuntu areenda okumanyikana kubhantu, atakukora emirimu gyaye kwa obhwibhise. Mbe, nyoore uuwe oratura okukora amangʼana gayo, genda wiyorokye kubhantu bhonsego, naho bhakumanye.” 5Abhaana bhaabho bhayo, bhaagamba ego, kwa okubha kora bheeki abheene bhataamwikirirya Yeesu. 6Nho, Yeesu akabhakeerya ega, “Eribhaga ryani rya okugya eyo, ritarahika, nawe, bheenyu muratura okugya eribhaga ryoryonse. 7Abhantu bha mukyaro kinu, bhataana ekisigo kya okubhajimira bheenyu. Nawe, bharanjimira oni, kwa okubha ndabhakeerya ega, amakorwa gaabho m-mabhiibhi. 8Bheenyu mugende Yerusaremu okujomererwa enyangi. Oni ntakugya eyo, kwa okubha eribhaga ryani ritarahika.” 9Hanú Yeesu yaamara okugamba amangʼana gayo, akatigara mukyaro kya Gariraaya.
10Nawe, hanú abhaana bhaabho abhake bha ekimura bhaagya Yerusaremu okujomererwa enyangi iyo, Yeesu wonse akagya eyo, nawe, kwa obhwibhise, bira okwiyorokya kubhurabhu. 11Mbe, abhatungi bha Abhayahudi bhanú bhaaringa munyangi iyo, bhaamutunanga Yeesu. Bhakabhuurya abhantu ega, “Omuntu urya aringi-ha?” 12Abhantu abhaaru bhakabha bharahakaananʼya eguru ya Yeesu. Abhandi bhaagambanga ega, “Yeesu m-muntu wa heene,” nawe, abhandi bhaagambanga ega, “Tiigo-ha, arangʼeena abhantu.” 13Nawe, ataaringa-ho omuntu unú yaaringa aramugamba Yeesu kubhurabhu, kwa okubha bhoobhohanga abhatungi bha Abhayahudi.
Yeesu areehigirya abhantu mwisyengerero
14Hanú eginsiku gya enyangi gyahika gatigati, Yeesu akagya, akasoha murubhanja rwa erisyengerero erikuru, akaamba okwihigirya abhantu. 15Nho, abhatungi bha Abhayahudi bhakaruguura kwa ameehigiryo gaaye, bhakagamba ega, “Mbe, omuntu unu aratura egaki okumanya gonsego ganu, enu ataasoma?” 16Mbe, Yeesu akabhakeerya ega, “Ameehigiryo ganú ndeehigirya, gataringi gaani, nawe, garwiri ku Waryubha unú yaantuma. 17Omuntu wowonse unú areenda okukora ganú Waryubha areenda, uyo araamanye ega, ameehigiryo gaani garwiri ku Waryubha, na ega, ntakugamba kwa obhutungi bhwani. 18Omuntu wowonse unú aragamba kwa obhutungi bhwaye omwene, uyo areetunira obhusuuku bhwaye omwene. Nawe, unú aratuna obhusuuku bhwa unú yaamutuma, uyo aragamba obhuheene, atakugamba obhubheehi.”
19Yeesu akagendererya okugamba ega, “Mumanyiri ega, Musa yaabhahaana amaragiriryo ga Waryubha. Nawe, atariho omuntu gati yeenyu unú aragwata amaragiriryo gayo. Bhoono, kwaki mureenda okunyita?” 20Omuganda guyo gukamukyukya ega, “Uuwe uuna ekihwi ekibhiibhi! Niwi unú areenda okukwita?” 21Yeesu akabhakyukya ega, “Naakora hanu ekika ekimwi kurusiku rwa Esabhato, na bheenyu bhonsego mukaruguura.7:21 Maaha mukitabho kya Yoana 5:1-15.22Maaha, Musa yaabhakeerya okusaara abhaana bheenyu bha ekimura. Etaringi ega, eriragiriryo riyo ryarwa ku Musa, nawe, ryarwa kubhajaaji weenyu bha okwamba. Bhoono, bheenyu mutakusaara abhaana bheenyu kora kurusiku rwa Esabhato? 23Murakora ekituunyo okugwata amaragiriryo ga Musa, kwa okusaara abhaana bheenyu bha ekimura, kora kurusiku rwa Esabhato. Bhoono, kwaki mwanjimira kwa okubha naahwenʼya omuntu kurusiku rwa Esabhato? 24Mutabhuturira ekiina omuntu okurekana na amangʼana ganú garamaahikana kwa kibhara, nawe, mumubhuturire ekiina kwa heene.”
Abhantu bharabhuuranʼya nyoore Yeesu ngʼoKiristu Omutuurya
25Mbe, abhantu abhandi bha Yerusaremu hayo, bhakabha bharabhuuranʼya ega, “Bhoono, omuntu unu ti-unú abhatungi bheetu bhareenda okumwita? 26Maaha, bhoono aragamba kubhurabhu, nawe, bheeki bhatakumukeerya kyokyonse! Mbe, eraturikana ega, abhatungi bheetu bhonse bhamanyiri kwa obhuheene ega, uyo ngʼo Kiristu Omutuurya? 27Omuntu unu, tumanyiri enú arwiri. Nawe, hanú Kiristu Omutuurya omwene ariija, atariho omuntu unú arimanya enú arwiri.” 28Hanú Yeesu yaaringa areehigirya murubhanja rwa erisyengerero erikuru, akagamba kwa eriisi erinene ega, “Maheene mummanyiri, na mumanyiri enú naarwa. Oni ntaaja kwa obhutungi bhwani, nawe, Waryubha unú aringi omuheene, ngʼo yaantuma. Bheenyu mutamumanyiri. 29Oni mmumanyiri, kwa okubha naarwa kumwene. Weeki ngʼo yaantuma.” 30Nho, abhantu bhakeenda okumugwata, nawe, ataaringa-ho omuntu unú yaamugwata, kwa okubha eribhaga ryaye ryaringa ritarahika.
31Nawe, gati ya abhantu bhanú bhaaringa hayo, abhaaru bhakamwikirirya Yeesu. Abhantu bhayo bhakagamba ega, “Bhoono, hanú Kiristu Omutuurya ariija, heene arikora ebhimanyiiriryo ebhyaru okukira bhinú omuntu unu akoreri?”
Abhasirikare bharatumwa okumugwata Yeesu
32Mbe, Abhafarisaayo bhakeegwa kya ego omuganda gwa abhantu gwaringa gurajujuuma eguru ya Yeesu. Kwa ego, Abhafarisaayo bhayo, hamwi na abhasyengeri abhakuru,7:32 Abhasyengeri abhakuru. Maaha Abhasyengeri mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. bhakatuma abhasirikare, naho bhamugwate Yeesu. 33Nho, Yeesu akakeerya abhantu bhayo ega, “Ndaabhe na bheenyu kwa eribhaga ekego. Kimwi ndihunjuka kuunú yaantuma. 34Murintuna, nawe, mutarinnyoora. Kweki, enú oni ndibha, bheenyu mutakunagya okuuja eyo.” 35Nho, Abhayahudi bhakabhuuranʼya ega, “Mbe, omuntu unu arigya-ha enú bheetu tutaritura okumunyoora? Bhoono, areenda okugya ku Bhayahudi bhanú bhanyarageeni mubhyaro ebhindi, na okwihigirya abhantu bhanú bhataringi Abhayahudi? 36Mbe, ensonga yaaye niki hanú aragamba ega, ‘Murintuna, nawe, mutarinnyoora.’ Kweki, ‘Enú oni ndibha, bheenyu mutakunagya okuuja’?”
Yeesu arahaira eguru ya okuuja kwa Omutima Omurabhu
37Orusiku rwa okumariisirya enyangi ya Ebhihuuna, rwaringa orusiku orunene. Mbe, Yeesu akeemirira murubhanja rwa erisyengerero erikuru, akagamba kwa eriisi erinene ega, “Omuntu akeegwa enyonta, yaaje kuoni, anywe amanji! 38Amangʼoore Amarabhu garagamba ega, omuntu wowonse unú aranyikirirya, ‘eginyuji gya amanji ga obhuhoru bhirigera okurwa munsi yaaye.’7:38 Maaha mukitabho kya Isaaya 44:3, 55:1, 58:11.” 39Yeesu yaaringa arahairira Omutima Omurabhu, unú bharahaanwa abhantu bhanú bharamwikirirya. Eribhaga riyo, Waryubha yaaringa ataratuma Omutima Omurabhu kubheene, kwa okubha Yeesu yaaringa atarasoha mubhukuru bhwaye.
Abhantu bharaahukana kwa ekisigo kya Yeesu
40Hanú abhantu abhandi bha mumuganda guyo bheegwa amangʼana gayo, bhakagamba ega, “Heene, omuntu unu ngʼo omurooti unú turaganyirira okurwa ku Waryubha.”7:40 Maaha mukitabho kya Obhuhiituki bhwa Amaragiriryo 18:15-22.41Abhantu abhandi bhakagamba ega, “Omuntu unu ngʼo Kiristu Omutuurya.” Nawe, abhandi bhakagamba ega, “Tiigo-ha, Kiristu Omutuurya atakutura okurwa mukyaro kya Gariraaya. 42Mbe, Amangʼoore Amarabhu gatakugamba ega, Kiristu Omutuurya arirwa murwibhuro rwa omukama Daudi?7:42a Daudi. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. Kweki ega, ariibhurirwa Bhetereheemu, mumugi gunú Daudi yeebhurirwa?”7:42b Maaha mubhitabho bhya 2 Samweri 7:12-16; Mika 5:2; Mataayo 2:5-6.43Kwa ego, abhantu bhakaahukana kwa ekisigo kya Yeesu. 44Abhandi bhakeenda ega, bhamugwate, nawe, ataaringa-ho omuntu unú yaamugwata.
Abhatungi bha Abhayahudi bhatakumwikirirya Yeesu
45Mbe, abhasirikare bhayo, bhakahunjuka kubhasyengeri abhakuru na Abhafarisaayo. Abhatungi bhayo bhakabhabhuurya ega, “Kwaki mutamugwatiri Yeesu na okumureeta hanu?” 46Abhasirikare bhayo bhakakyukya ega, “Tutaakeegwiri omuntu oundi unú aratura okugamba kya ego weeki aragamba.” 47Kimwi Abhafarisaayo bhakabhabhuurya ega, “Mbe, kora na bheenyu bhonse mumariri okungʼeenwa? 48Bhoono, ariho omutungi wowonse urya kasi Omufarisaayo kora oumwi unú aramwikirirya? 49Nawe, omuganda gwa abhantu bhanú bharamwikirirya, bhatamanyiri amaragiriryo ga Musa. Bhayo bheehiimwa na Waryubha!”
50Nho, Nikodemasi, oumwi wa abhatungi bha Abhafarisaayo unú yaagya ku Yeesu orusiku orumwi obhutiku, akabhuurya abharikyaye ega, 51“Mbe, amaragiriryo geetu gareekirirya okumubhuturira ekiina omuntu enu tutaramwitegeerera na okumanya ganú akoreri?” 52Bheeki bhakamukyukya Nikodemasi ega, “Bhoono, na uuwe wonse orarwira Gariraaya? Genda wikomye bhujomu Amangʼoore Amarabhu, na oraamanye ega, atariho omurooti unú ararwira Gariraaya.”
81[Nho, bhayo bhonsego bhakeemuka eyo, bhakahunjuka iika. Yeesu wonse akeemuka murubhanja rwa erisyengerero erikuru, akagya munkuku ya Emijeituni.
Omukari unú yaagwatwa arakora obhusimbe
2Hanú bhwakya, Yeesu akagya kweki akasoha murubhanja rwa erisyengerero erikuru. Abhantu bhonsego bhakamugya-ko, kimwi akeekara, akaamba okubheehigirya. 3Abheehigirya bha amaragiriryo8:3 Abheehigirya bha amaragiriryo. Bhaaringa abhasomi bhanú bhasomeeri amaragiriryo ga Waryubha, na mbo bhoonjooranga na okwihigirya abhantu amaragiriryo gayo, na egimiira gyabho. Maaha Abheehigirya bha amaragiriryo mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. na Abhafarisaayo bhakamuhirira omukari oumwi unú yaagwatwa arakora obhusimbe, bhakamutuura gatigati ya omuganda gwa abhantu. 4Bhakamukeerya Yeesu ega, “Omwihigirya, omukari unu, yaagwatwa arakora obhusimbe. 5Mbe, mumaragiriryo gaaye, Musa yaatwamura okwita omukari kya unu, kwa okumutema amagina.8:5 Maaha mubhitabho bhya Abharaawi 20:10; Obhuhiituki bhwa Amaragiriryo 22:22-24. Mbe, uuwe oragamba egaki?” 6Bhaamubhuurya ego, kwa okumusakya Yeesu, naho bhanyoore engʼana ya okumujongera. Nawe, Yeesu akeehiinya, akaamba okungʼoora hansi kwa ekyara kyaye. 7Hanú bhaagendererya okumubhuurya, Yeesu akeemirira, akabhakyukya ega, “Nyoore ariho oumwi gati yeenyu unú ataana obhusarya, abhe owa okwamba okumutema omukari unu na erigina.” 8Mbe, Yeesu akeehiinya kweki hansi, akagendererya okungʼoora. 9Hanú bheegwa gayo, bhakajongerwa na ameetegeerero gaabho,8:9 Bhakajongerwa na ameetegeerero gaabho. Amangʼoore agandi ga akare aga Ekiyunani gataana amangʼana ganu. bhakaamba okwimuka kiumwiumwi, okwambira abhakaruka, okuhikira abhamura. Kubhuteero, Yeesu akatigara omwene na omukari uyo yeemiriiri embere yaaye. 10Kimwi, Yeesu akeemirira, akamubhuurya ega, “Maayi, bharingi-ha bhanú bhaari bharakujongera? Bhoono, atariho kora oumwi unú atamiri, naho akubhuturire ekiina?” 11Akamukyukya ega, “Omukuru, atariho kora oumwi.” Mbe, Yeesu akamukeerya ega, “Kora oni ntakukubhuturira ekiina. Genda, nawe, okwambira reero, otakora kweki obhusarya.”]8:1-11 Amangʼana mumabhano ganu […] gataringi mumangʼoore agandi ga akare aga Ekiyunani.
Yeesu ngʼo endingaasi ya ekyaro
12Mbe, Yeesu akagendererya okugamba ega, “Oni nooni endingaasi ya ekyaro. Omuntu wowonse unú aranseeta oni, atakugenda mukisunte kora orusiku orumwi, nawe, aribha na endingaasi inú eramoorokererya mubhuhoru bhwa koko.” 13Abhafarisaayo bhakamukeerya Yeesu ega, “Uuwe oreeyimiririra omwene. Obhwimiririri bhwaho bhutaringi bhwa obhuheene!” 14Yeesu akabhakyukya ega, “Kora nyoore ndeeyimiririra omwene, obhwimiririri bhwani m-bwa obhuheene. Oni mmanyiri enú naarwa, na enú ndagya. Nawe, bheenyu mutamanyiri enú naarwa na enú ndagya. 15Bheenyu murambuturira ekiina okurekana na amangʼana ga abhantu, nawe, oni ntakubhuturira ekiina omuntu wowonse. 16Nawe, nyoore ndabhuturira ekiina omuntu, ndamubhuturira ekiina kwa obhuheene, kwa okubha oni ntaringi oni omwene, nawe, ndingi hamwi na Taata unú yaantuma. 17Mumaragiriryo geenyu engʼoorerwe ega, obhwimiririri bhwa abhantu abhabhiri bhuratura okwisigirwa ega, m-bwa obhuheene.8:17 Maaha mukitabho kya Obhuhiituki bhwa Amaragiriryo 17:6, 19:15.18Mbe, oni ndeeyimiririra omwene, na Taata unú yaantuma wonse aranyimiririra.”
19Nho, Abhafarisaayo bhakamubhuurya Yeesu ega, “Bhoono, Eseweenyu aringi-ha?” Yeesu akabhakyukya ega, “Bheenyu mutammanyiri oni, na kora Taata mutamumanyiri. Nyoore mukaamanyiri oni, mukaamumanyiri Taata wonse.”
20Yeesu yaagamba gayo gonsego, hanú yaaringa areehigirya mwisyengerero erikuru, ahasi hanú bhaaringa bharatuura amasandiko ga egisadaaka. Nawe, ataaringa-ho omuntu unú yaamugwata, kwa okubha eribhaga ryaye ryaringa ritarahika.
Yeesu arahaira eguru ya oruku rwaye
21Mbe, Yeesu akakeerya Abhafarisaayo bhayo kweki ega, “Oni ndagya, murintuna, na murikwa kurusumo rwa obhusarya bhwenyu. Enú oni ndagya, bheenyu mutakunagya okuuja-yo.” 22Nho, abhatungi bha Abhayahudi bhakaamba okubhuuranʼya ega, “Kwaki aragamba ega, ‘Enú oni ndagya bheenyu mutarinagya okuuja-yo’? Bhoono, aratura okwiyita?” 23Yeesu akagendererya okubhakeerya ega, “Bheenyu murwiriri mukyaro kinu, nawe, oni naarwa eguru murwire. Bheenyu m-ba mukyaro kinu, nawe, oni ntaringi wa mukyaro kinu. 24Kiyo nkyo kyakora nkabhakeerya ega, murikwa kwa ekisigo kya obhusarya bhwenyu. Mbe, nyoore mutakwikirirya ega, ‘Oni Nooni,’8:24 Oni Nooni. Hanu Yeesu areegamba kya ego Waryubha areegamba ku Riragano rya Akare. Maaha mubhitabho bhya Okuhuruka 3:14; Isaaya 43:10-11. murikwa kwa ekisigo kya obhusarya bhwenyu.” 25Bhonse bhakamubhuurya ega, “Tukeerye, nuuwe-wi?” Yeesu akabhakyukya ega, “Naabhakeerya okurwa hanú naamba okwihigirya ega, oni niwi! 26Niina amangʼana amaaru ganú nkaaturiri okugamba eguru yeenyu, na okubhabhuturira ekiina. Nawe, ntaakore ego, kwa okubha oni ndabhakeerya abhantu bhonsego amangʼana ganú ndeegwa okurwa kuweeki unú yaantuma. Weeki ngʼ-wa obhuheene.”
27Hanú bheegwa gayo, bhataamanya ega, yaaringa aragamba nabho eguru ya Esewaabho owa murwire. 28Mbe, Yeesu akabhakeerya ega, “Hanú murimuriinʼya kumusarabha Omwana wa Adamu, hayo nho murimanya ega, oni nooni. Kweki murimanya ega, gonsego ganú ndakora, ntakukora kwa obhutungi bhwani omwene, nawe, ndagamba kya ego Taata yaanyihigirya. 29Unú yaantuma aringi hamwi na oni. Atakuntiga oni omwene, kwa okubha eribhaga ryonsego ndakora ganú garamungʼarira.”
30Hanú Yeesu yaaringa aragamba amangʼana gayo, abhantu abhaaru bhakamwikirirya.
Waryubha arahaana abhantu obhwiyagaari
31Mbe, Yeesu akakeerya Abhayahudi bhanú bhaamwikirirya ega, “Nyoore muragendererya okugwata ameehigiryo gaani, hayo nho muraabhe abheehigira bhaani bha heene. 32Kweki muraamanye obhuheene, na obhuheene bhuyo, bhuribhatuura mubhwiyagaari.” 33Bheeki bhakamukyukya ega, “Bheetu n-dwibhuro rwa Abhurahamu.8:33 Abhurahamu. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. Tutaakabheeri abhagaya bha omuntu wowonse. Kwaki oragamba ega, bheetu turaabhe abheeyagaari?” 34Yeesu akabhakyukya ega, “Ndabhakeerya obhuheene ega, omuntu wowonse unú aragendererya okukora obhusarya, uyo m-mugaya wa obhusarya.8:34 Maaha mukitabho kya Abharuumi 6:12-23.35Omugaya atakwikara munyumba ya omukuru waaye eginsiku gyonsego, nawe, omwana ngʼo aratama munyumba eginsiku gyonsego. 36Mbe, nyoore Omwana wa Waryubha aribhasibhura murwe mubhusarya bhwenyu, mutaribha abhagaya kweki, nawe, muribha abheeyagaari heene. 37Mmanyiri ega, bheenyu n-dwibhuro rwa Abhurahamu. Nawe, mureenda okunyita, kwa okubha muraanga okwikirirya ganú ndabheehigirya. 38Oni ndabhakeerya ganú naarora ku Taata, nawe, bheenyu murakora ganú eseweenyu yaabheehigirya.” 39Bheeki bhakamukyukya ega, “Abhurahamu ngʼo taata!” Yeesu akabhakeerya ega, “Nyoore heene mukaabheeri abheebhurwa bha Abhurahamu, mukaakoreri ganú Abhurahamu yaaringa arakora. 40Nawe, bhoono muratuna enjira ya okunyita, onyoora mbakeererye obhuheene bhunú neegwa okurwa ku Waryubha. Abhurahamu ataakora kya ego bheenyu mureenda okukora. 41Amakorwa ganú bheenyu murakora, gararwa kwiseweenyu oundi.” Nho, bhakamukyukya ega, “Bheetu m-baana bhaaye bha heene. Waryubha omwenego ngʼo Taata!” 42Yeesu akabhakyukya ega, “Nyoore Waryubha akaabheeri Eseweenyu, mukaanhanjiri, kwa okubha naarwa ku Waryubha, na bhoono ndingi hanu. Oni ntaaja kwa obhutungi bhwani, nawe, Waryubha ngʼo yaantuma. 43Kwaki mutakumanya ganú ndabhakeerya? N-kwa okubha mutakwenda okwitegeerera amangʼana ganú ndabhakeerya. 44Bheenyu m-ba Erisambwa, riyo ndyo eseweenyu! Kwa ego, mureenda okukora ganú eseweenyu areegomba. Erisambwa ni-riiti okwambira obhusimuka. Ritahanjiri obhuheene, kwa okubha obhuheene bhuyo, bhutarimo mumutima gwaryo. Ryeki riragamba obhubheehi, ngʼyo enteemo yaaryo, kwa okubha eryene ni-bheehi, kweki ndyo esewaabho obhubheehi bhonsego. 45Nawe, kwa okubha oni ndabhakeerya obhuheene, kiyo nkyo kirakora mutakunyikirirya. 46Niwi gati yeenyu unú aratura okwimiririra ega, oni m-mukori wa obhusarya? Nyoore ndabhakeerya obhuheene, kwaki mutakunyikirirya? 47Omuntu wowonse unú aringi wa Waryubha, uyo areegwa amangʼana gaaye. Bheenyu mutakwigwa ganú Waryubha aragamba, kwa okubha mutaringi abhantu bhaaye.”
Yeesu m-mukuru okukira Abhurahamu
48Abhayahudi bhakamubhuurya Yeesu ega, “Mbe, tutakugamba obhuheene, hanú turagamba ega, uuwe m-Musamaria, na ega, uuna ekihwi ekibhiibhi?” 49Yeesu akabhakyukya ega, “Oni ntaana ekihwi ekibhiibhi. Oni ndamusuuka Taata, nawe, bheenyu muranjeera. 50Oni ntakwenda okwigungya, nawe, ariho unú aratuna okungungya, kweki ngʼo aribha omubhuturi wa ekiina owa heene. 51Ndabhakeerya obhuheene ega, omuntu wowonse unú aragwata ameehigiryo gaani, atarikwa kora orusiku rumwi.” 52Mbe, Abhayahudi bhayo bhakamukeerya Yeesu ega, “Bhoono tumanyiri ega, uuwe uuna ekihwi ekibhiibhi! Abhurahamu yaakwa, na abharooti bhonse bhaakwa. Nawe, uuwe oragamba ega, ‘Omuntu wowonse unú aragwata ameehigiryo gaani, atarikwa kora orusiku rumwi.’ 53Bhoono, oreekorya ega, uuwe m-mukuru okukira jaaji weetu Abhurahamu? Weeki yaakwa, na abharooti bhonse bhaakwa. Bhoono, uuwe oreekorya ega, niwi?” 54Yeesu akabhakyukya ega, “Nyoore ndeegungye oni omwene, okwigungya kwani kutakubha na ensonga yoyonse. Nawe, Taata unú bheenyu muragamba ega, ngʼ-Waryubha weenyu, ngʼo arangungya. 55Bheenyu mutamumanyiri, nawe, oni mmumanyiri. Nyoore nkaagambiri ega, ntamumanyiri, nkaabheeri omubheehi kya bheenyu. Nawe, oni mmumanyiri, kweki ndagwata ganú aragamba. 56Eseweenyu Abhurahamu, yaajomerwa bhukongʼu okurora orusiku rwa okuuja kwani. Hanú yaarurora, akajomerwa bhukongʼu.”
57Mbe, Abhayahudi bhakamubhuurya Yeesu ega, “Uuwe otarahikya emyaka mirongo etaanu. Wonse waarora Abhurahamu?” 58Yeesu akabhakyukya ega, “Ndabhakeerya obhuheene ega, kora hanú Abhurahamu yaaringa atareebhurwa, oni ndiho.”8:58 Oni ndiho. Hanu Yeesu aratumira eriina rya Waryubha kya ego ringʼoorerwe mubhitabho bhya Okuhuruka 3:14 na Isaaya 43:10.59Hanú Abhayahudi bheegwa gayo, bhakabhooja amagina, naho bhamuteme nago na okumwita.8:59 Bhakabhooja amagina, naho bhamuteme nago na okumwita. Abhayahudi bheendanga okumwita Yeesu, kwa okubha bhaamanyanga ega, aramutuka Waryubha kurusumo rwa okutumira eriina ryaye. Nawe, Yeesu akeebhisa, akeemuka murubhanja rwa erisyengerero erikuru.
9Yeesu arahwenʼya omuhoku
1Orusiku orumwi, hanú Yeesu yaaringa aragenda, akamurora omuntu oumwi unú yeebhurwa omuhoku. 2Abheehigira bhaaye bhakamubhuurya ega, “Rabhi, omuntu unu yeebhurwa omuhoku kwa ekisigo kya obhusarya bhwawi? M-bwa omuntu unu omwene, kasi m-bwa abheebhuri bhaaye?” 3Yeesu akabhakyukya ega, “Unu ataabha omuhoku okurekana na obhusarya bhwaye, kasi obhusarya bhwa abheebhuri bhaaye. Nawe, yeebhurwa omuhoku, naho obhuturo bhwa Waryubha bhumaahikane kubhantu okuhitira obhuhoru bhwa omuntu unu. 4Tureenderwa okukora emirimu gya Waryubha unú yaantuma, eribhaga rikyari omubhasu. Obhutiku bhuraaja, bhunú tutaritura okukora emirimu giyo. 5Eribhaga rinú nkyari mukyaro munu, oni ni-ndingaasi kubhantu bhonsego.”
6Hanú Yeesu yaamara okugamba amangʼana gayo, akatuuja amate hansi, akakonya obhutoto kwa amate, akahaka obhutoto kumeeso ga omuhoku uyo. 7Kimwi akamukeerya omuhoku uyo ega, “Genda woogye obhusu bhwaho mwirambo rya Siroamu.” Siroamu, ensonga yaaye niiga, “Unú atumirwe.” Nho, omuhoku uyo akagya, akoogya obhusu, akahunjuka iika owaaye enu ararora bhujomu.
8Mbe, abhamenyani bhaaye na abhandi bhanú bhaamuroranga arasabhiirirya, bhakabhuuranʼya ega, “Omuntu unu ti-unú yaaringa areekara arasabhiirirya?” 9Abhandi bhakagamba ega, “Ngʼo.” Abhandi bhakagamba ega, “Ataringi weeki, nawe, arahunkana nawe bhukongʼu.” Nawe, weeki omwene akabhakeerya ega, “M-maheene, nooni.” 10Nho, bhakamubhuurya ega, “Nyoore heene nuuwe, ameeso gaaho gaturiri egaki okurora?” 11Wonse akabhakyukya ega, “Omuntu oumwi unú arabhirikirwa ega, Yeesu, atuujiri amate hansi, akonyeri obhutoto, amariri ahakiri kumeeso gaani. Kimwi yaankeerya ega, ‘Genda woogye obhusu bhwaho mwirambo rya Siroamu.’ Mbe, nkagya nkeeyogya obhusu, nkaamba okurora.” 12Bheeki bhakamubhuurya ega, “Bhoono, omuntu uyo aringi-ha?” Wonse akabhakyukya ega, “Oni ntakumanya.”
Abhafarisaayo bharamubhuuririrya unú yaaringa omuhoku
13Kimwi, bhakamuhira omuhoku uyo ku Bhafarisaayo. 14Orusiku runú Yeesu yaakonya obhutoto kwa amate, na okumuhwenʼya omuhoku uyo, rwaringa orusiku rwa Esabhato. 15Mbe, Abhafarisaayo bhonse bhakamubhuurya omuntu uyo kya ego yaatura okurora. Wonse akabhakyukya ega, “Omuntu oumwi yanhakiri obhutoto kumeeso gaani, neeyogya, na bhoono ndarora.” 16Nho, Abhafarisaayo abhandi bhakagamba ega, “Omuntu unú yaakora ego, atakurwa ku Waryubha, kwa okubha atakugwata Esabhato.” Nawe, abhandi bhakagamba ega, “Bhoono, omukori wa obhusarya aratura okukora egaki ebhimanyiiriryo kya bhiyo?” Ego, bhakahabhana abheene kwa abheene. 17Nho, Abhafarisaayo bhakamubhuurya kweki ega, “Omuntu unú akuhwenerye ameeso gaaho, oragamba-ki eguru yaaye?” Wonse akabhakyukya ega, “Oni ndarora ega, omuntu uyo, m-murooti wa Waryubha.”
18Nawe, abhatungi bha Abhayahudi bhayo, bhateekirirya ega, omuntu unú ararora bhoonwego, yeebhurwa omuhoku. Kwa ego, bhakabhirikira abheebhuri bhaaye. 19Bhakabhabhuurya ega, “Omuntu unu m-mwana weenyu? Na m-maheene ega, yeebhurwa omuhoku? Nyoore niigo, bhoono akoreri egaki aruuji?” 20Nho, abheebhuri bhaaye, bhakabhakyukya ega, “Bheetu tumanyiri obhuheene ega, omwana unu ngʼ-weetu, yeebhurwa omuhoku. 21Nawe, tutamanyiri kya ego yaatura okurora, kweki tutamumanyiri omuntu unú yaamuhwenʼya ameeso gaaye. Mumubhuurye omwene, kwa okubha m-muntu omukuru, aratura okugamba omwene.” 22Abheebhuri bhaaye bhaagamba ego, kwa okubha bhaaringa bharoobhoha abhatungi bhayo. Abhatungi bha Abhayahudi bhayo, bhaaringa bheekirireenʼye ega, omuntu wowonse unú areekirirya ega, Yeesu ngʼo Kiristu Omutuurya, aryahurwa okurwa mumasinagogi gaabho. 23Kiyo nkyo kyakora abheebhuri bhakagamba ega, “Mumubhuurye omwene, kwa okubha m-muntu omukuru.”
24Mbe, abhatungi bha Abhayahudi bhakamubhirikira kweki omuntu unú yaaringa omuhoku, bhakamukeerya ega, “Orye emuuma ku Waryubha ega, oragamba obhuheene! Bheetu turamanya ega, omuntu unú yaakuhwenʼya, m-mukori wa obhusarya.” 25Wonse akabhakyukya ega, “Oni ntakumanya nyoore omuntu uyo m-mukori wa obhusarya, nawe, mmanyiri ekintu ekimwi ego. Naaringa omuhoku, nawe bhoono, ndarora.” 26Kimwi bhakamubhuurya ega, “Bhoono, omuntu uyo yaakukorera-ki? Yaahwenʼya egaki ameeso gaaho?” 27Wonse akabhakyukya ega, “Mmariri okubhakeerya amangʼana gayo, nawe, muteegwiri. Kwaki mureenda mbakeerye kweki? Bhoono, na bheenyu mureenda okubha abheehigira bhaaye?” 28Mbe, bheeki bhakamutuka ega, “Uuwe nuuwe omwihigira waaye! Nawe, bheetu turingi abheehigira bha Musa.9:28 Musa. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu.29Tumanyiri ega, Waryubha yaagamba na Musa, nawe, omuntu uyo, tutamanyiri enú yaarwira.” 30Wonse akabhakyukya ega, “Oni ndaruguura bhukongʼu! Mutamanyiri enú yaarwira, nawe, uyo ngʼo yaahwenerye ameeso gaani! 31Tumanyiri ega, Waryubha atakwigwa amasabho ga abhakori bha obhusarya, nawe, areegwa omuntu wowonse unú aramwigwa na okukora ganú Waryubha areenda.9:31 Maaha mubhitabho bhya Egijabhuri 34:15-16; Egimesaari 15:29.32Okwambira obhusimuka, tutaakeegwiri kora rumwi ega, omuntu ahwenerye omuntu unú yeebhurwa omuhoku. 33Nyoore omuntu uyo ataarwa ku Waryubha, atakaaturiri okukora gayo.” 34Bheeki bhakamukyukya ega, “Uuwe weebhurwa na okurerwa kya omukori wa obhusarya. Bhoono, uuwe uuna obhutungi-ki bhwa okutwihigirya bheetu?” Mbe, bhakamukenyia muyo.
Obhuhoku bhwa mumutima
35Hanú Yeesu yeegwa ega, omuntu uyo akenyiibhwe, akagya okumutuna. Hanú yaamunyoora, akamubhuurya ega, “Bhoono, oramwikirirya Omwana wa Adamu?” 36Omuntu uyo akamukyukya ega, “Omukuru, unkeerye Omwana wa Adamu niwi, naho mbenga ndamwikirirya.” 37Yeesu akamukeerya ega, “Uuwe waamara okumurora, kweki ngʼo unú arahaira na uuwe.” 38Omuntu uyo akagamba ega, “Ndakwikirirya, Omukuru.” Kimwi, akamusyengera.
39Mbe, Yeesu akagamba ega, “Oni naaja mukyaro munu okubhutura ekiina, naho abhahoku bharore, na bhanú bhararora, bhahoke.” 40Nho, Abhafarisaayo abhandi bhanú bhaaringa hayo, hanú bheegwa amangʼana gayo, bhakamubhuurya ega, “Bhoono, oragamba ega, kora bheetu turingi abhahoku?” 41Yeesu akabhakyukya ega, “Nyoore mukaabheeri abhahoku, mutakaabheeri abhakori bha obhusarya. Nawe, kwa okubha muragamba ega, murarora, kiyo nkyo kirakora muratama na obhusarya bhwenyu.”
10Ekirengyo kya omuriisya wa heene
1Yeesu akagendererya okugamba ega, “Ndabhakeerya obhuheene ega, omuntu wowonse unú atakusohera mukiita kya ekikooro kya amangʼondi, nawe, arasohera ahandi, uyo m-mwibhi. 2Nawe, unú arasohera mukiita kya ekikooro, uyo m-muriisya wa amangʼondi. 3Omwangarariri wa ekikooro aramusiikurira ekiita, na amangʼondi gareegwa eriisi ryaye. Omuriisya arabhirikira kira eringʼondi kwa eriina ryaryo na okugoorokerererya okugya kibhara. 4Hanú aramara okuhurukya amangʼondi gaaye kibhara, arakangata embere, gonse garamuseeta, kwa okubha gamanyiri eriisi ryaye. 5Amangʼondi gatakutura okumuseeta omugeni, nawe, garamungʼosa, kwa okubha gatamanyiri eriisi ryaye.” 6Yeesu yaabhakeerya Abhafarisaayo ekirengyo kinu, nawe, bheeki bhataamanya ganú yaaringa arabhakeerya.
7Mbe, Yeesu akabhakeerya kweki ega, “Ndabhakeerya obhuheene ega, oni nooni ekiita kinú amangʼondi garahita-mo okusoha mukikooro. 8Bhonsego bhanú bhaankangatira, bhaaringa abheebhi, nawe, amangʼondi gataabheetegeerera. 9Oni nooni ekiita kiyo. Wowonse unú arasoha mukikooro okuhitira kuoni arituuribhwa, kweki aribha arasoha na okuhuruka, okugya okuriisya mukiriisyo ekijomu. 10Omwibhi araaja mukikooro, naho yeebhe amangʼondi, na yeete na okusarya. Nawe, oni niijiri naho bhabhe na obhuhoru, kweki bhabhe nabho deke.
11“Oni nooni omuriisya wa heene. Omuriisya wa heene, araruusya obhuhoru bhwaye, kurusumo rwa amangʼondi gaaye. 12Omukori wa emirimu unú ataringi omuriisya wa amangʼondi na amangʼondi gataringi gaaye, hanú ararora ensuuji eraaja, arakenya na okutiga amangʼondi ageenego. Ensuuji eragagwata na okuganyaraganʼya. 13Omukori wa emirimu uyo, arakenya, kwa okubha ataana obhururu na amangʼondi gayo.
14“Oni nooni omuriisya wa heene. Mmanyiri bhujomu amangʼondi gaani, gonse gammanyiri, 15kya ego Taata yaammanyiri oni, na oni nonse mmumanyiri. Oni ndaruusya obhuhoru bhwani kurusumo rwa amangʼondi gaani. 16Oni niina amangʼondi agandi ganú gataringi ga mukikooro kinu, gayo gonse ndeenderwa ngareete. Geeki gariigwa eriisi ryani. Kimwi riribha erihijo rimwi, na omuriisya oumwi.
17“Taata yaanhanjiri, kwa okubha ndaruusya obhuhoru bhwani, naho mbugege kweki. 18Atariho omuntu unú aratura okunduusya obhuhoru bhwani. Nooni omwene ndaruusya obhuhoru bhwani. Niina obhutungi bhwa okuruusya obhuhoru bhwani, kweki niina obhutungi bhwa okugega obhuhoru bhwani. Taata omwene ngʼo yaantuma okukora ego.”
19Hanú Abhayahudi bheegwa amangʼana gayo, bhakahabhana abheene kwa abheene. 20Abhaaru gati yaabho, bhakagamba ega, “Unu yaana ekihwi ekibhiibhi! Kweki m-mujuuru! Kwaki muramwitegeerera?” 21Nawe, abhandi bhakagamba ega, “Amangʼana gayo gatakurwa kumuntu unú yaana ekihwi ekibhiibhi. Bhoono, ekihwi ekibhiibhi kiratura okumukora omuhoku arore?”
Abhantu abhaaru bharamwanga Yeesu
22Mbe, rikahika eribhaga rya enyangi ya Abhayahudi ya okuhiituka okuraamwa kwa erisyengerero rya Waryubha rya Yerusaremu.10:22 Erisyengerero rya Waryubha rya Yerusaremu. Maaha Erisyengerero erikuru rya Waryubha mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. Eribhaga riyo, ryaringa rya embeho. 23Yeesu yaaringa aragenda murubhanja rwa erisyengerero, ahasi hanú harabhirikirwa ega, Eribharaja rya Soromoni.24Kimwi Abhayahudi abhandi bhakamwinaara, bhakamubhuurya ega, “Bhoono, oritunyankyanyankya mumitima gyetu okuhikira ruuha? Nyoore uuwe nuuwe Kiristu Omutuurya, otukeerye kubhurabhu.” 25Nawe, Yeesu akabhakyukya ega, “Oni naamariri okubhakeerya ego, nawe, bheenyu mutakwikirirya. Ebhika bhinú ndakora, ndabhikora kwa obhutungi bhwa Taata, ngʼo aranyimiririra ega, oni niwi. 26Nawe, mutakwenda okunyikirirya, kwa okubha bheenyu mutaringi amangʼondi gaani. 27Amangʼondi gaani gareegwa eriisi ryani. Oni ngamanyiri, gonse garansoorana. 28Oni ndagahaana obhuhoru bhwa koko, na gataribhura kora orusiku rumwi. Kora atariho omuntu unú aratura okugasaka okurwa mumabhoko gaani. 29Taata yangʼeeri amangʼondi gayo, na weeki ngʼo omukuru okukira bhonsego. Kora atariho omuntu unú aratura okugasaka mumabhoko gaaye. 30Oni na Taata turingi n-kintu kimwi.”
31Hayo nho, Abhayahudi bhakabhooja amagina kweki, naho bhamuteme nago na okumwita. 32Nawe, Yeesu akabhakeerya ega, “Mboorokeerye ebhika ebhyaru ebhijomu bhinú naakora kwa eginguru gya Taata. Ni-ringʼana-ki rinú rirabhakora bheenyu mureenda okuntema na amagina?” 33Abhayahudi bhakakyukya ega, “Tutakwenda okukutema na amagina kwa ekisigo kya okukora amangʼana amajomu, nawe, kwa okubha oramutuka Waryubha. Kweki uuwe oreekorya ega, ngʼ-Waryubha, enú uuwe m-muntu kya abhantu abhandi!” 34Yeesu akabhabhuurya ega, “Bhoono, etaangʼoorwa mumangʼoore geenyu ga amaragiriryo ega, Waryubha yaagamba ega, ‘Bheenyu n-kya Waryubha’?10:34 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 82:6.35Engʼoorerwe mu Mangʼoore Amarabhu ega, abhantu bhanú bhaanyoora amangʼana ga Waryubha, Waryubha yaabhagamba ega, n-kya Waryubha. Na bheetu tumanyiri ega, ganú gaangʼoorwa mu Mangʼoore Amarabhu m-buheene. 36Taata ngʼo yaansora na okuntuma mukyaro munu. Mbe bhoono, kwaki muragamba ega, oni ndamutuka Waryubha, hanú ndagamba ega, ‘Oni m-Mwana wa Waryubha’?10:36 Oni m-Mwana wa Waryubha. Maaha Omwana wa Waryubha mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu.37Nyoore ntakukora emirimu gya Taata, mbe mutanyikirirya. 38Nawe, nyoore ndakora emirimu gya Taata, kora nyoore mutakunyikirirya oni, mbe mwikirirye emirimu giyo. Nho, murimanya ega, Taata aringi munsi waani na oni ndingi munsi wa Taata.” 39Hanú Abhayahudi bheegwa amangʼana gayo, bhakeenda okumugwata kweki, nawe, Yeesu akasurutuka mumabhoko gaabho.
40Kimwi, Yeesu akagya kweki ngʼambu ya oruuji rwa Yorodani, akahika hanú Yoana yaabhatiijiranga abhantu kubhwambiro, akeekara eyo eginsiku nkego. 41Abhantu abhaaru bhakamuseeta, bhakagamba ega, “Kora nyoore Yoana ataakora ekimanyiiriryo kora ekimwi, nawe, amangʼana gonsego ganú yaaringa aragamba eguru ya Yeesu, gaaringa ga obhuheene.” 42Na abhantu abhaaru bhanú bhaaringa hayo, bhakamwikirirya Yeesu.
11Oruku rwa Rajaaro
1Yaaringa-ho omuntu oumwi unú yaabhirikirwanga ega, Rajaaro, yaaringa omurweri. Yaaringa areekara mukijiji kya Bhetania hamwi na abhahara bhaabho, Mariamu na Maarita. 2Mariamu uyo, ngʼo yaamuhaka Omukuru Yeesu amaguta ganú gaabhirikirwanga ega, manemane na okumweya amaguru kwa egintuukya gyaye.11:2 Maaha mukitabho kya Yoana 12:1-8.3Mbe, Mariamu na Maarita bhakatuma amangʼana ku Yeesu ega, “Omukuru, omusaani waaho Rajaaro m-murweri.” 4Hanú Yeesu yeegwa amangʼana gayo, akagamba ega, “Obhurweri bhuyo, bhutaringi bhwa okumwita, nawe m-bwa okoorokya obhukuru bhwa Waryubha, naho Omwana wa Waryubha agungibhwe okuhitira obhurweri bhuyo.” 5Yeesu yaaringa abhahanjiri bhukongʼu Maarita, Mariamu na Rajaaro. 6Mbe, hanú Yeesu yeegwa ega, Rajaaro m-murweri, akagendererya okwikara ahasi hayo yaaringa eginsiku ebhiri.
7Hanú eginsiku giyo gyahwa, Yeesu akabhakeerya abheehigira bhaaye ega, “Tuhunjuke mukyaro kya Yudea.” 8Abheehigira bhaaye bhakamukyukya ega, “Rabhi, m-bwangu hanu Abhayahudi bheendanga okukutema na amagina, naho bhakwite. Bhoono n-kwaki oreenda okugya eyo kweki?” 9Yeesu akabhakyukya ega, “Bhoono, omubhasu gutaana amasaa ekumi na gabhiri? Nyoore omuntu aragenda omubhasu, atakutura okwikuujura okuguru kwaye kwa okubha endingaasi erangʼarabhira bhyonsego. 10Nawe, unú aragenda obhutiku, areekuujura kwa okubha endingaasi ya okumungʼarabhira etariho.”11:9-10 Maaha mukitabho kya Yoana 8:12.
11Hanú Yeesu yaamara okugamba gayo, akagendererya okubhakeerya abheehigira bhaaye ega, “Omusaani weetu Rajaaro areeri, nawe, ndagya okumubhuukya.” 12Mbe, abheehigira bhaaye bhakamukyukya ega, “Ee Omukuru, nyoore naareeri, arahwena.” 13Hanu Yeesu yaaringa aragamba ega, Rajaaro akwiri, nawe, abheehigira bhaaye bhakeeganirirya ega, aragamba ega, areeri egintiro. 14Kimwi, Yeesu akabhakeerya kubhurabhu ega, “Rajaaro akwiri. 15Nawe, oni ndajomerwa ega, hanú Rajaaro yaakwiri ntaaringa-ho, naho bheenyu muture okunyikirirya. Mbe, tugende kumwene.” 16Mbe, omwihigira oumwi eriina ryaye Tomaso unú yaabhirikirwanga ega, Ekisare, akabhakeerya abheehigira abharikyaye ega, “Na bheetu tugende, naho tukwe hamwi nawe.”
Yeesu yaana eginguru gya okuhyukya abhaku
17Mbe, hanú Yeesu yaahika mukyaro kya Yudea mukijiji kya Bhetania, akanyoora Rajaaro amariri eginsiku ena mumbihira. 18Omugi gwa Bhetania gwaringa muna egikirometa esatu ego okurwa Yerusaremu. 19Abhayahudi abhaaru okurwa Yudea bhaaringa bhaajiri Bhetania okubhahorisya Maarita na Mariamu, kwa ekisigo kya oruku rwa Rajaaro omumura waabho.
20Mbe, Maarita akeegwa ega, Yeesu araaja, akahuruka kibhara na okugya okumuturuungʼana, nawe, Mariamu akatigara munyumba. 21Maarita hanú yaamunyoora Yeesu, akamukeerya ega, “Ee Omukuru, nyoore okaabheeri-ho, omumura weetu atakaakwiri. 22Nawe, kora bhoono mmanyiri ega, kyokyonse kinú oraamusabhe Waryubha, arakuhaana.” 23Kimwi, Yeesu akamukyukya ega, “Omumura weenyu araahyuke.” 24Maarita akagamba ega, “Ee Omukuru, mmanyiri ega, Waryubha hanú aribhahyukya abhantu bhonsego kurusiku rwa okubhuturirwa ekiina, wonse arihyuka.” 25Yeesu akamukyukya ega, “Oni nooni obhuhyuki bhuyo, kweki oni nooni obhuhoru. Omuntu wowonse unú aranyikirirya oni, kora nyoore akaakwa, aribha omuhoru. 26Na wowonse unú aringi omuhoru na aranyikirirya oni, atarikwa kora orusiku rumwi. Bhoono, oreekirirya gayo?” 27Maarita akamukyukya ega, “Maheene Omukuru, ndeekirirya ega, uuwe n-Kiristu Omutuurya,11:27 Kiristu Omutuurya. Maaha Kiristu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. Omwana wa Waryubha, unú yeenderwa okuuja mukyaro.”
Yeesu arakuura
28Hanú Maarita yaamara okugamba gayo, akagya okumubhirikira Mariamu. Mbe, akamukeerya kabhejyo ega, “Omwihigirya aringi hanu, arakubhirikira.” 29Hanú Mariamu yeegwa gayo, akeemuka bhwangu, akagya ku Yeesu. 30Yeesu yaaringa akyari okusoha mukijiji kiyo, yaaringa hanú Maarita yaagya okumuturuungʼana. 31Abhayahudi bhanú bhaamuhorisyanga Mariamu, hanú bhaarora areemuka bhwangu na okuhuruka kibhara, bhakamuseeta, kwa okubha bhaamanyanga ega, Mariamu aragya kumbihira, naho akuurire eyo.
32Mbe, hanú Mariamu yaahika hanú Yeesu yaaringa, akamurora, akamutemera ebhiru, akamukeerya ega, “Ee Omukuru, nyoore okaabheeri-ho hanu, omumura weetu atakaakwiri.” 33Hanú Yeesu yaamurora Mariamu arakuura na Abhayahudi bhanú yaajiri nabho bhonse bharakuura, akabhihirirwa bhukongʼu mumutima gwaye. 34Mbe, akabhabhuurya ega, “Mumutuuriri-ha?” Bhakamukyukya ega, “Ee Omukuru, tugende tukoorokye.” 35Yeesu akakuura. 36Mbe, Abhayahudi bhanú bhaaringa bhaajiri muruku bhakagamba ega, “Maaha kya ego yaaringa amuhanjiri Rajaaro!” 37Nawe, abhandi bhakagamba ega, “Omuntu unu ngʼo yaamuhwenʼya omuhoku, mbe kwaki ataakora ryoryonse ku Rajaaro, naho atakwa?”
Yeesu aramuhyukya Rajaaro
38Hanú Yeesu yaaringa akyabhihiriirwe mumutima gwaye, akahika kumbihira. Embihira iyo, ryaringa erisana rinú bhaakundikirya na erigina erinene kumunwa. 39Yeesu akabhakeerya abhantu bhanú bhaaringa-ho harya ega, “Muruusye-ho erigina riyo kumunwa.” Mbe, Maarita, unú yaaringa omuhara waabho Rajaaro, akamukyukya ega, “Ee Omukuru, bhoono aranyunka, kwa okubha gyahitiri eginsiku ena aringi mumbihira.” 40Mbe, Yeesu akamukeerya ega, “Bhoono, ntaakukeerya ega, nyoore oreekirirya, oribhurora obhukuru bhwa Waryubha?”
41Mbe, bhakariruusya-ho erigina rirya. Yeesu akamaaha murwire, akasabha ku Waryubha ega, “Ee Taata, ndakukumya kwa okubha wigwiri amasabho gaani. 42Mmanyiri ega, oranyigwa eribhaga ryonsego, nawe, ndagamba ganu kwa ekisigo kya omuganda gwa abhantu bhanu, naho bheekirirye ega, nuuwe waantuma.” 43Hanú Yeesu yaamara okugamba gayo, akagamba kwa eriisi erinene ega, “Rajaaro, njo kibhara enu!” 44Mbe, unú yaaringa akwiri, akahuruka kibhara. Amaguru na amabhoko gaaye garingisiririibhwe ensanda, kweki yaaringa na ekitambaara kinú bhaamubhoha mubhusu. Mbe, Yeesu akabhakeerya abhantu bharya ega, “Mumusibhure ekitambaara kiyo, mumutige agende.”
Abhatungi bha Abhayahudi bharatunaenjira ya okumwita Yeesu
(Mataayo 26:1-5; Mariko 14:1-2; Ruuka 22:1-2)
45Mbe, Abhayahudi abhaaru bhanú bhaaja okumurora Mariamu, hanú bhaarora ganú Yeesu yaakora, bhakamwikirirya. 46Nawe, Abhayahudi abhandi bhakagya ku Bhafarisaayo na okubhakeerya ganú Yeesu yaakora. 47Mbe, abhasyengeri abhakuru na Abhafarisaayo bhakabhirikira eribharaja erikuru ryabho11:47 Eribharaja erikuru ryabho. Maaha Eribharaja erikuru rya Abhayahudi mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. bhakabhuuranʼya ega, “Tukore egaki? Kwa okubha omuntu unu arakora ebhimanyiiriryo ebhyaru. 48Nyoore turaamutige, naho akore ebhimanyiiriryo bhiyo, abhantu bhonsego bharaamwikirirye. Abharuumi bhariija na okusarya ekyaro kyetu na erisyengerero ryetu.”
49Mbe, oumwi kubhakuru bharya eriina ryaye Kayafa, unú yaaringa omusyengeri omukuru11:49 Omusyengeri omukuru. Maaha Abhasyengeri mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. wa omwaka guyo, akabhakeerya ega, “Bheenyu mutamanyiri engʼana yoyonse! 50Bhoono, mutamanyiri ega, nyakara kubheenyu omuntu oumwi akwe kurusumo rwa abhantu bhonsego, okukira ekyaro kyonsego kisikibhwe?” 51Kayafa ataagamba gayo kwa obhwendi bhwaye omwene. Nawe, kwa okubha yaaringa omusyengeri omukuru omwaka guyo, yaaroota ega, Yeesu arikwa kurusumo rwa ekyaro kya Abhayahudi. 52Etaringi kurusumo rwa ekyaro kiyo ekyenego, nawe, abhakumanʼye abhaana bha Waryubha bhanú bhanyarageeni, bhabhe hamwi.
53Mbe, okurwa orusiku ruyo, abhatungi bha Abhayahudi bhakaamba okutuna enjira ya okumwita Yeesu. 54Kwa ekisigo kiyo, Yeesu akatiga okugenda aharabhu gati ya Abhayahudi. Nawe, akeemuka na okugya haangʼi na kukibhara, mumugi gunú gwabhirikirwanga ega, Efurahimu, akeekara eyo hamwi na abheehigira bhaaye.
55Enyangi ya Epasaka11:55a Epasaka. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. ya Abhayahudi yaaringa haangʼi. Mbe, abhantu abhaaru bhakeemuka okurwa mumigi gyabho okugya Yerusaremu, enyangi ya Epasaka yaaringa etarahika, naho bheeraame.11:55b Maaha mubhitabho bhya 2 Amangʼana ga Eribhaga 30:17-19; Okubhara 9:10.56Mbe, bhakagendererya okumutuna Yeesu. Hanú bhaaringa bheemiriiri murubhanja rwa erisyengerero erikuru bhakabhuuranʼya ega, “Bheenyu muramaaha egaki? Bhoono, omuntu uyo atakuuja munyangi?” 57Abhasyengeri abhakuru na Abhafarisaayo bhaaringa bhaamwiri ega, omuntu wowonse unú amanyiri enú Yeesu aringi, areete amangʼana, naho bhamugwate.
12Mariamu aramuhaka Yeesu amaguta
(Mariko 14:3-9; Mataayo 26:6-13; Ruuka 7:36-50)
1Hanú gyatama eginsiku esansabha okuhika enyangi ya Epasaka, Yeesu akahika kweki Bhetania, mumugi gunú yaamuhyukya Rajaaro okurwa mubhaku. 2Mbe, abhantu bha eyo bhakamutekera ebhyakurya bhya mugoroobha. Maarita akamukorera Yeesu ebhyakurya, na Rajaaro yaaringa oumwi gati ya abhageni bhanú bheekara kumeja hamwi na Yeesu. 3Mbe, Mariamu akagega enchupa ya amaguta ga obhurange aga obhuguri obhunene bhukongʼu, ganú gaabhirikirwanga ega, narido. Akamuhaka Yeesu kumaguru, akamweya kwa egintuukya gyaye. Enyumba yonsego ekeejura ekarangasira obhurange obhujomu.
4Nawe, oumwi wa abheehigira bhaaye eriina ryaye Yuda Esikariote, unú eribhaga erindi yaamuriira eniku Yeesu, akagamba ega, 5“Kwaki amaguta gayo gataaguribhwa kwa egidinari magana gasatu,12:5 Egidinari magana gasatu. Egimbirya giyo gyaringa m-mariho ga omuntu oumwi kwa omwaka omugima. Maaha Edinari mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. na egimbirya giyo bhakaaheerwe abhatobhu?” 6Yuda ataagamba ego kwa ekisigo kya okubhaabhira abhatobhu, nawe, kwa okubha yaaringa omwibhi. Weeki ngʼo yaaringa arabhiika ensaho ya egimbirya. Yaaringa areebha bhinú bhyaringa munsaho muyo. 7Mbe, Yeesu akamukyukya Yuda ega, “Otamunyankya omukari unu, omutige, yanhakiri amaguta kurusumo rwa orusiku runú bharimbiika. 8Abhatobhu bharingi hamwi na bheenyu eginsiku gyonsego, nawe, oni ntaribha hamwi na bheenyu eginsiku gyonsego.”
Abhatungi bha Abhayahudi bhareenda okumwita Rajaaro
9Mbe, abhantu abhaaru bhakeegwa ega, Yeesu aringi Bhetania, bhakagya etaringi kwa okumurora weeki omwenego, nawe, na okumumaaha Rajaaro wonse, unú Yeesu yaamuhyukya okurwa mubhaku. 10Nho, abhasyengeri abhakuru, bhakatuna enjira ya okumwita Rajaaro wonse, 11kwa okubha okurekana na okuhyukibhwa kwaye, Abhayahudi abhaaru bhaatiga abhatungi bhaabho, bhakamwikirirya Yeesu.
Abhantu bharamuturuungʼana Yeesukwa obhujomerwa Yerusaremu
(Mataayo 21:1-11; Mariko 11:1-11; Ruuka 19:28-40)
12Ejo wendeko, omuganda omunene gwa abhantu bhanú bhaaringa bhaajiri okurya enyangi ya Epasaka, bhakeegwa ega, Yeesu aringi kunjira araaja Yerusaremu.12:12 Yerusaremu. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu.13Mbe, bhakagega amasagi ga emitende, bhakagya okumuturuungʼana Yeesu. Bhakagamba kwa eriisi erinene ega,
“Hosana!12:13a Hosana. Ensonga yaaye niiga, Ee Omukuru otutuurye.
Anonkerwe unú araaja kwa eriina rya Omukuru Waryubha!
Anonkerwe Omukama wa Abhaisiraeri.”12:13b Maaha mukitabho kya Egijabhuri 118:25-26.
14Mbe, Yeesu akanyoora ekimoori kya entikiri, akariina12:14 Yeesu akanyoora ekimoori kya entikiri, akariina. Abhakama bha eribhaga riyo, bhaagenderanga kugifaraasi gya eriihe. Kwa ego, Yeesu okugendera kukimoori kya entikiri hanú yaaringa arasoha Yerusaremu, yaaringa aroorokya ega, weeki araaja kwa obhunyoohu. kya ego yaangʼoorwa mu Mangʼoore Amarabhu ega,
15“Bheenyu abhantu bha Sayuni,12:15a Sayuni. Ni-riina erindi rya Yerusaremu. mutoobhoha!
Maaha, omukama weenyu araaja,
ariiniri kukimoori kya entikiri!”12:15b Maaha mukitabho kya Jakaria 9:9.
16Eribhaga riyo, abheehigira bha Yeesu bhataamanya gayo. Nawe, hanú Yeesu yaahyuka, mbe bhakahiituka ega, gayo gaaringa gangʼoorerwe eguru yaaye, na niigo bhaamukorera.
17Abhantu bhanú bhaaringa na Yeesu, hanú yaamubhirikira Rajaaro okurwa mumbihira na okumuhyukya okurwa mubhaku, bhakanyaraganʼya amangʼana gayo. 18Mbe, abhantu abhaaru bhakeegwa amangʼana ga ekika kinú yaakora, nkyo kyakora bhakarwa Yerusaremu bhakagya okumuturuungʼana Yeesu. 19Nawe, Abhafarisaayo bhakabhuuranʼya ega, “Murarora? Tutakutura okukora kyokyonse! Maaha, abhantu bhonsego bharamuseeta.”
Yeesu arahaira eguru ya oruku rwaye
20Bhaaringa-ho abhantu bhanú bhataaringa Abhayahudi gati ya abhantu bhanú bhaagya Yerusaremu okumusyengera Waryubha kunyangi ya Epasaka. 21Mbe, abhantu bhayo bhakagya ku Firipo unú yaarwa Bhetisaida mukyaro kya Gariraaya, bhakamukeerya ega, “Omusuukwa, turasabha tumaahane na Yeesu.” 22Firipo akagya akakeerya Andurea amangʼana gayo, kimwi bhabhiri bhonsego bhakagya ku Yeesu, bhakamukeerya. 23Yeesu akabhakyukya ega, “Eribhaga rihikiri rya obhukuru bhwa Omwana wa Adamu12:23 Omwana wa Adamu. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. okumaahikana aharabhu. 24Ndabhakeerya obhuheene ega, nyoore embusuro ya engano etarasiikiriribhwa mwirobha kya omuntu unú yaakwa, etakutura okumera, nawe, nyoore esiikiririibhwe, eramera na okwama emisumo emyaru. 25Omuntu wowonse unú areenda okwangararira obhuhoru bhwaye, aribhurwa obhuhoru bhwa koko, nawe, omuntu wowonse unú atakubhwangararira obhuhoru bhwa mukyaro kinu, uyo araangararira obhuhoru bhwaye, koko. 26Omuntu wowonse unú arankorera emirimu, ereenderwa yansoorane. Kweki hohonse hanú ndingi, hayo nho, omukori wa emirimu waani aribha. Taata arimusuuka omuntu wowonse unú arankorera emirimu.
27“Bhoono, naambiri okubhaabhahira bhukongʼu mumutima gwani. Bhoono, ngambe-ki? Bhoono, ngambe ega, ‘Ee Taata, ndakusabha untuurye kwibhaga rya enyanko inu?’ Tiigo-ha kora ahake, ntakutura okusabha ego, kwa okubha niijiri okunyanka mukyaro hanu. 28Ee Taata Waryubha, otubhure obhukuru bhwa eriina ryaho.”
Mbe, eriisi rikagamba okurwa murwire ega, “Mbutubhwiri, kweki ndagendererya okubhutubhura.” 29Omuganda gwa abhantu bhanú bhaaringa harya, hanú bheegwa eriisi okurwa murwire, abhandi bhakagamba ega, “Orukubha rubharukiri,” na abhandi bhakagamba ega, “Maraika12:29 Maraika. Maaha Bhamaraika mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. wa Waryubha arahaira nawe.” 30Nawe, Yeesu akabhakeerya abhantu bhayo ega, “Eringʼana rinú mwaringa mureegwa ritaringi kurusumo rwani, nawe, ryaringa kurusumo rwenyu. 31Bhoono, rihikiri eribhaga rya Waryubha okubhabhuturira ekiina abhantu bha mukyaro kinu. Na rihikiri eribhaga rya Waryubha rya okukenyia Erisambwa12:31 Erisambwa. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. rinú riratunga mukyaro hanu. 32Oni hanú ndiriinibhwa, ndibharuta bhonsego, naho bhaaje kuoni.” 33Yeesu yaagamba ego, okoorokya kya ego arikwa.
34Mbe, omuganda gwa abhantu bhakamukyukya Yeesu ega, “Tureegwa mu Mangʼoore Amarabhu ega, Kiristu Omutuurya aribha omuhoru koko.12:34 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 110:4. Bhoono, kwaki oragamba ega, abhantu bharimuriinʼya Omwana wa Adamu? Mbe, Omwana wa Adamu niwi?” 35Yeesu akabhakeerya ega, “Endingaasi erabha hamwi na bheenyu kwa eribhaga ekego. Mugendererye okugenda mundingaasi inu eribhaga ekyari-ho, naho ekisunte kitariija okubhahiga, kwa okubha omuntu unú aragenda mukisunte, atakumanya enú aragya. 36Mwisigire endingaasi iyo, eribhaga mukyari nayo, naho mubhe abhaana bha endingaasi.” Hanú Yeesu yaagamba gayo, akatiga omuganda gurya, akagya okwibhisa.
Abhayahudi abhaaru bharaanga okumwikirirya Yeesu
37Onyoora Yeesu yaakora ebhika ebhyaru embere yaabho, kora ego abhantu abhaaru bhataamwikirirya. 38Yaabha ego, naho gakunaane amangʼana ganú omurooti Isaaya yaagamba ega,
“Omukuru Waryubha, niwi unú yeekirirya amangʼana geetu?
Kweki, Omukuru amoorokerye owi eginguru gyaye?”12:38 Maaha mukitabho kya Isaaya 53:1.
39Bhataatura okwikirirya, kwa okubha Waryubha yaagamba okuhitira kumurooti Isaaya ega,
40“Ahokerye ameeso gaabho,
na okugikora emitima gyabho gibhe emikongʼu,
naho bhatarora kwa ameeso gaabho,
bhatamanya kwa emitima gyabho,
bhataaja bhanyihunjurire,
naho mbatuurye.”12:40 Maaha mukitabho kya Isaaya 6:10.
41Isaaya yaagamba gayo, kwa okubha yaarora obhukuru bhwa Yeesu na okugamba amangʼana eguru yaaye.
42Kora ego, abhatungi abhaaru bha Abhayahudi bhakamwikirirya Yeesu, nawe, kwa ekisigo kya Abhafarisaayo12:42 Abhafarisaayo. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. bhataagamba kubhurabhu ega, bhamwikiriirye, kwa okubha bhaaringa bharoobhoha okukenyibhwa mwisinagogi. 43Abhatungi bhayo, bhaaringa bhahanjiri bhukongʼu okusuukwa na abhantu, okukira okusuukwa na Waryubha.
Abhantu bharibhuturirwa ekiinakwa amangʼana ganú Yeesu agambiri
44Mbe, Yeesu akagamba kwa eriisi erinene ega, “Omuntu unú aranyikirirya oni, atakunyikirirya oni omwene, nawe, aramwikirirya na unú yantumiri. 45Hanú arandora oni, aramurora na unú yantumiri. 46Oni niijiri mukyaro munu kya endingaasi, naho kira omuntu unú aranyikirirya atige okubha mukisunte.
47“Omuntu wowonse unú areetegeerera amangʼana gaani, nawe, atakugagwata, oni ntakumubhuturira ekiina. Ndagamba ego, kwa okubha ntaaja mukyaro munu okubhabhuturira abhantu ekiina, nawe, naaja okubhatuurya. 48Omuntu wowonse unú aranyanga oni hamwi na amangʼana gaani, aribhuturirwa ekiina. Amangʼana ganú ndagamba, ngo garimubhuturira ekiina kurusiku rwa obhuteero. 49Ntakugamba kwa obhutungi bhwani omwene, nawe, Taata unú yantumiri, ngʼo yantumiri okugamba, kya ego ndagamba. 50Kweki, mmanyiri ega, eriragiriryo ryani rirabhahaana abhantu obhuhoru bhwa koko. Mbe, oni ndagamba ganú Taata yaantuma okugamba.”
13Yeesu arabhoogya amaguru abheehigira bhaaye
1Mbe, hanú enyangi ya Epasaka yaaringa ekyari okuhika, Yeesu akamanya ega, eribhaga ryaye rihikiri rya okwimuka mukyaro munu okugya kwi Esewaabho. Yeesu yaaringa abhahanjiri abhantu bhaaye bhanú bhaaringa mukyaro, kweki yaabhahanja okuhikira kubhuteero.
2Yeesu na abheehigira bhaaye bhakeekara okurya ebhyakurya bhya mugoroobha. Eribhaga riyo, Erisambwa ryaringa rimungʼeenereerye Yuda, omwana wa Simoni Esikariote, naho amuriire eniku Yeesu. 3Yeesu yaaringa amanyiri ega, Taata yaamuhaana obhutungi bhwa okubhitunga ebhintu bhyonsego. Kweki yaaringa amanyiri ega, yaarwa ku Waryubha, na ega, arihunjuka ku Waryubha. 4Mbe, hanú bhaaringa bhararya, Yeesu akeemirira, akaruusya enkanju yaaye, akagega etaahuro, akeesibhika mubhukende. 5Kimwi akahuma amanji mwibhakuri, akaamba okubhoogya abheehigira bhaaye amaguru, na okubheeya na etaahuro inú yaaringa yeesibhikiri.
6Hanú Yeesu yaamuhikiira Simoni Petero, Petero akamubhuurya ega, “Omukuru, bhoono oreenda okunyogya amaguru?” 7Yeesu akamukyukya ega, “Uuwe otakumanya ganú ndakora bhoonwego, nawe, origamanya eribhaga erindi.” 8Petero akamukyukya ega, “Otakutura kora orusiku rumwi, okunyogya amaguru gaani!” Yeesu akamukyukya ega, “Nyoore ntaakoogye uuwe, otakutura okubha hamwi na oni kweki.” 9Simoni Petero akamukyukya ega, “Omukuru, nyoore niigo, otanyogya amaguru ageenego, nawe, kora na amabhoko gaani hamwi na omutwe gwani.” 10Yeesu akamukyukya ega, “Omuntu unú yoogeri, atakwenderwa okooga kweki, nawe, okoogya amaguru okwenego. Uyo m-mungʼaru bhukongʼu. Na bheenyu m-bangʼaru, nawe, etaringi ega, m-bonsego.” 11Yeesu yaaringa amumanyiri unú arimuriira eniku, nkyo kyakora akagamba ega, “Nawe, etaringi ega, m-bonsego.”
12Hanú Yeesu yaamara okubhoogya abheehigira bhaaye amaguru, akeebhoha enkanju yaaye, akeekara kweki okurya ebhyakurya, akabhabhuurya ega, “Bhoono, mumanyiri ganú mbakoreeri bheenyu? 13Bheenyu murambirikira oni ega, ‘Omwihigirya,’ kweki murambirikira ega, ‘Omukuru’. Muragamba obhuheene, kwa okubha oni m-Mwihigirya, na kweki m-Mukuru. 14Mbe, nyoore oni unú m-Mukuru na Omwihigirya weenyu, mboogerye amaguru geenyu, bheenyu bhonse mureenderwa mooganʼye amaguru. 15Mboorokeerye ekirengyo, naho na bheenyu bhonse mukorerane kya ego oni mbakoreeri. 16Ndabhakeerya obhuheene ega, omugaya ataringi omukuru okukira omukuru waaye, kweki unú aratumwa ataringi omukuru okukira unú aramutuma. 17Nyoore mugamanyiri gayo, mbe, Waryubha aribhanonka nyoore muragwata ekirengyo kinu.
18“Ntakugamba ganu kurusumo rwenyu bhonsego. Mbamanyiri abhantu bhanú nsoreri okubha abheehigira bhaani. Nawe, ngambiri ganu, naho gakunaane ganú gaangʼoorwa mu Mangʼoore Amarabhu ega, ‘Omuntu unú yaaringa ararya ebhyakurya hamwi na oni, yeehunjwiri okubha omusigu waani.’13:18 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 41:9.19Ndabhakeerya ganu gonsego eribhaga gatareebhuka, naho hanú gariibhuka, muriikirirya ega, ‘Oni Nooni.’13:19 Oni Nooni. Hanu Yeesu areegamba kya ego Waryubha areegamba ku Riragano rya Akare. Maaha mubhitabho bhya Okuhuruka 3:14; Isaaya 43:10-11.20Ndabhakeerya obhuheene ega, omuntu wowonse unú aramuturuungʼana unú mmutumiri, aranturuungʼana oni. Egoego, unú aranturuungʼana oni, aramuturuungʼana Taata unú yantumiri.”
Yeesu aragamba eguru ya unú arimuriira eniku
(Mataayo 26:20-25; Mariko 14:17-21; Ruuka 22:21-23)
21Hanú Yeesu yaamara okugamba gayo, akasurumbara bhukongʼu mumutima gwaye, akagamba aharabhu ega, “Ndabhakeerya obhuheene ega, oumwi gati yeenyu, yaakandiire eniku.” 22Mbe, abheehigira bhaaye bhakaamba okumaahirirana, bhakaruguura, kwa okubha bhataamanya niwi unú Yeesu yaaringa aragamba. 23Yaaringa-ho omwihigira oumwi, unú Yeesu yaaringa ahanjiri bhukongʼu. Weeki yaaringa yeekeeri haangʼi nawe. 24Mbe, Simoni Petero akamusima omwihigira uyo, akamukeerya ega, “Mubhuurye Yeesu ega, aragamba eguru yawi gati yeetu.” 25Mbe, omwihigira urya akeehegeka ku Yeesu, akamubhuurya ega, “Ee Omukuru, tukeerye niwi?” 26Yeesu akamukyukya ega, “Ngʼ-unú nakahaane ekibhaara kya omukaate kinú nakatongye mukibhakuri.” Mbe, akagega ekibhaara kya omukaate akatongya mukibhakuri, akamuhaana Yuda, omwana wa Simoni Esikariote. 27Yuda hanú yaamara okugega ekibhaara kiyo, Erisambwa rikamusoha. Kimwi, Yeesu akamukeerya ega, “Ganú oreenda okukora, gakore bhwangu!” 28Nawe, atariho kora oumwi gati ya bhanú bhaaringa bhararya unú yaamanya ega, kwaki Yeesu amukeererye ego. 29Kwa okubha Yuda ngʼo yaaringa arabhiika ensaho ya egimbirya, abhandi bhakeeganirirya ega, Yeesu amukeererye ega, agure bhinú bhireenderwa munyangi, kasi ega, abhahaane abhatobhu egimbirya. 30Mbe, hanú Yuda yaagega ekibhaara kirya, rumwigo akahuruka kibhara. Eribhaga riyo, yaaringa obhutiku.
Yeesu arabhahaana abheehigira bhaaye eriragiriryo erihya
31Mbe, hanú Yuda yaahuruka kibhara, Yeesu akabhakeerya abheehigira bhaaye ega, “Bhoono obhukuru bhwa Omwana wa Adamu bhuringi haangʼi okumaahikana kubhurabhu. Kweki bhurimaahikana kubhurabhu obhukuru bhwa Waryubha okuhitira kumakorwa ga Omwana wa Adamu. 32Kya ego obhukuru bhwa Waryubha bhuramaahikana okuhitira kumakorwa ga Omwana wa Adamu, mbe Waryubha wonse aribhoorokya abhantu obhukuru bhwa Omwana wa Adamu, na arikora ego bhwangu.
33“Bheenyu abhaana bhaani abhahanje, ndibha na bheenyu kwa eribhaga ekego. Murintuna, nawe, kya ego naaringa mbakeererye abhatungi bha Abhayahudi, egoego ndabhakeerya na bheenyu bhoono ega, ahasi enú ndagya oni, bheenyu mutakunagya okuuja-yo. 34Ndabhahaana eriragiriryo erihya, ‘Muhanjane. Kya ego oni mbahanjiri bheenyu, egoego na bheenyu muhanjane.’ 35Nyoore muraahanjane, mbe abhantu bhonsego bharimanya ega, bheenyu m-beehigira bhaani.”
Yeesu araruusya obhurooti ega, Petero yaakamwange
(Mataayo 26:31-35; Mariko 14:27-31; Ruuka 22:31-34)
36Mbe, Simoni Petero akamubhuurya Yeesu ega, “Omukuru, oragya-ha?” Yeesu akamukyukya ega, “Ndagya enú uuwe otakutura okunseeta bhoonwego, nawe, orinseeta eribhaga erindi.” 37Petero akamubhuurya ega, “Ee Omukuru, kwa ekisigo-ki ntakutura okukuseeta bhoonwego? Oni ndikwa kurusumo rwaho!” 38Yeesu akamukyukya ega, “Petero, m-maheene wiseemerye okukwa kurusumo rwani? Ndakukeerya obhuheene ega, eribhaga ensarigoko ekyari okuragura, wakabhe unyangiri mara kasatu.”
14Enjira ya okugya ku Waryubha
1Yeesu akagendererya okubheehigirya ega, “Mutakaasurumbara mumitima gyenyu, mumwikirirye Waryubha, kweki munyikirirye na oni. 2Muuna emenyo owa Taata. Nyoore etakaabheeri ego, nkaabhakeererye. Kwa okubha ndagya okubhaseemerya emenyo. 3Hanú ndimara okubhaseemerya emenyo, ndihunjuka kweki okubhagega, naho hanú ndingi, na bheenyu mubhe hayo. 4Bheenyu, mumanyiri enjira ya okuhika enú ndagya.”
5Kimwi, Tomaso akamubhuurya Yeesu ega, “Ee Omukuru, bheetu tutamanyiri enú oragya. Bhoono, turatura egaki okumanya enjira?” 6Yeesu akamukyukya ega, “Oni nooni enjira, na obhuheene, na obhuhoru. Atariho omuntu wowonse unú aratura okuuja ku Taata nyoore atarahitira kuoni. 7Nyoore mukaamanyiri oni, mbe mukaabheeri mumumanyiri na Taata. Okwambira bhoonwego, mumumanyiri, kweki mumuruuji.”
8Firipo akamukeerya ega, “Ee Omukuru, turakusabha otoorokye Taata, na riyo eryenego rireesa.” 9Yeesu akamukyukya ega, “Firipo, neekara hamwi na bheenyu eribhaga eritambi, kora mukyari okumanya oni? Omuntu wowonse unú yaanduuji oni, amuruuji Taata. Bhoono, kwaki orambuurya ega, ‘Toorokye Taata?’ 10Bhoono, otakwikirirya ega, oni ndingi munsi wa Taata, na Taata aringi munsi yaani? Amangʼana ganú ndabhakeerya gatakurwa mumeetegeerero gaani, nawe, Taata, unú aringi munsi waani, ngʼo arakora emirimu gyaye. 11Mwikirirye ganú ndabhakeerya ega, oni ndingi munsi ya Taata, na Taata aringi munsi waani. Nawe, nyoore bheenyu mutakwikirirya gayo, mbe, mwikirirye kwa ekisigo kya emirimu ginú ndakora. 12Ndabhakeerya obhuheene ega, omuntu wowonse unú aranyikirirya, emirimu ginú ndakora wonse arigikora. Kweki arikora emirito okukira ginú oni ndakora, kwa okubha ndagya ku Taata. 13Nyoore murasabha ekintu kyokyonse kwa eriina ryani, ndikikora kya ego murasabha, naho obhukuru bhwa Taata bhumaahikane okuhitira ku Mwana waaye. 14Nyoore muransabha ekintu kyokyonse kwa eriina ryani, ndikora kya ego murasabha.
Yeesu arahaira kweki eguru ya okuuja kwa Omutima Omurabhu
15“Nyoore muraanhanje, muraagwate emigiro gyani. 16Mbe, na oni ndimusabha Taata, wonse aribhahaana Omubheeri oundi,14:16 Omubheeri oundi. Rinu ni-riina erindi rya Omutima Omurabhu. Kwa obhoonjoori obhundi bhwa Omutima Omurabhu, maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. naho abhe hamwi na bheenyu, eginsiku gyonsego. 17Uyo ngʼo Omutima unú aribhatubhurira abhantu obhuheene. Abhantu bhanú bharamwanga Waryubha, bhatakutura okunyoora Omutima uyo, kwa okubha bhatakumurora, kweki bhatamumanyiri. Nawe, bheenyu mumanyiri Omutima uyo, kwa okubha areekara hamwi na bheenyu, kweki aribha munsi yeenyu.
18“Ntaribhatiga bheenyu abheene kya abhataka, nawe ndiija kweki kubheenyu. 19Rikyari eribhaga ekego ntarimaahikana kweki mukyaro kinu. Nawe, bheenyu murindora. Kwa okubha oni m-muhoru, na bheenyu muribha abhahoru. 20Orusiku ruyo, murimanya ega, oni ndingi munsi wa Taata, na bheenyu muringi munsi waani, na oni ndingi munsi weenyu. 21Omuntu wowonse unú aragwata emigiro gyani, uyo ngʼo yaanhanjiri. Na unú yaanhanjiri, Taata wonse aramuhanja. Na oni ndimuhanja na okwiyorokya kumwene.”
22Mbe, omwihigira oumwi eriina ryaye Yuda, ataringi Yuda Esikariote, akamubhuurya Yeesu ega, “Ee Omukuru, eraturikana egaki okwiyorokya kubheetu, nawe, otakwiyorokya kubhantu abhandi bhonsego?” 23Yeesu akamukyukya ega, “Omuntu wowonse akaanhanja, arigakora ganú naamukeerya. Taata arimuhanja, kweki oni na Taata turiija kumwene na okwikara hamwi nawe. 24Nawe, omuntu wowonse unú atanhanjiri, atakukora ganú naamukeerya. Kweki, ganú ndabharagirirya gataringi gaani, nawe, gararwa ku Taata unú yaantuma kubheenyu.
25“Mbakeererye gonsego gayo eribhaga nkyari hamwi na bheenyu. 26Nawe, Omubheeri uyo, Omutima Omurabhu, unú Taata arituma kubheenyu kwa eriina ryani, aribheehigirya na okubhahiitukya gonsego ganú naaringa mbakeererye. 27Hanú ndiimuka, ndibhatigira omurembe, omurembe gwani gunu ndabhahaana. Omurembe guyo gutaringi kya gunú gurarwa kubhantu bhanú bharamwanga Waryubha. Mutasurumbara mumitima gyenyu, kweki mutoobhoha kyokyonse. 28Mwigwiri ganú ndabhakeerya ega, ‘Ndagya, nawe, ndiija kweki kubheenyu.’ Nyoore heene munhanjiri, mukaabheeri murajomerwa okwigwa ega, ndagya ku Taata, kwa okubha Taata m-mukuru okunkira oni.
29“Mbakeererye gonsego gayo bhoonwego, eribhaga amangʼana gayo gakyari okumaahikana, naho hanú gariibhuka munyikirirye. 30Ntakutura okugamba na bheenyu eribhaga eritambi, kwa okubha Erisambwa rinú riratunga mukyaro hanu riraaja. Nawe, ritaana obhuturo eguru yaani. 31Ganú Taata yaandagirirya okukora, ngo ndakora, naho abhantu bhonsego bhamanye ega, nhanjiri Taata.
“Bhoono, mwimuke, turwe hanu.”
15Yeesu m-mujabhibhu gwa heene
1Yeesu akagendererya okubheehigirya ega, “Oni nooni omujabhibhu gwa heene, na Taata ngʼo omurimi. 2Kira erisagi munsi yaani rinú ritakwama emisumo, Taata arariruusya-ho. Nawe, kira rinú riraama emisumo, Taata arariharurirya, naho ryame bhukongʼu. 3Bheenyu mwamariri okubha abhajomu, kwa okubha mweekirirya ameehigiryo gaani. 4Mwikare munsi yaani, na oni nikare munsi yeenyu. Kya ego erisagi ritakutura okwama emisumo eryenego bira okubha kumujabhibhu, egoego na bheenyu mutakutura okwibhura emisumo bira okwikara munsi yaani.
5“Oni m-mujabhibhu, na bheenyu m-masagi. Omuntu unú areekara munsi yaani, na oni nikare munsi yaaye, uyo aribha areebhura emisumo emyaru, kwa okubha bira oni, mutakunagya okukora ryoryonse. 6Omuntu wowonse unú atakwikara munsi yaani, areeswa kibhara kya erisagi rinú rireeswa kibhara na okooma. Mbe, abhantu bhararibhooja na okuryesa mumururo, rirarungura. 7Nyoore mureekare munsi yaani na amangʼana gaani geekare munsi weenyu, mbe kyokyonse kinú mureenda, musabhe Taata arabhahaana. 8Nyoore mureebhura emisumo emyaru na okubha abheehigira bhaani bha heene, hayo muribha muroorokya harabhu obhukuru bhwa Taata. 9Kya ego Taata yaanhanjiri oni, niigo na oni mbahanjiri bheenyu. Mbe mwikare mubhuhanje bhwani. 10Mukaagwata amaragiriryo gaani, mureekare mubhuhanje bhwani, kya ego oni naagwata amaragiriryo ga Taata na okwikara mubhuhanje bhwaye.
11“Mbakeererye ganu, naho obhujomerwa bhwani bhubhe munsi weenyu, na obhujomerwa bhwenyu bhukunaane. 12Eriragiriryo ryani n-dinu, muhanjane kya ego oni mbahanjiri bheenyu. 13Atariho omuntu unú yaana obhuhanje okukira bhunu, obhwa omuntu okuruusya obhuhoru bhwaye kurusumo rwa abhasaani bhaaye. 14Nyoore murakora ganú ndabharagirirya, bheenyu murabha abhasaani bhaani. 15Ntakubhabhirikira kweki abhagaya, kwa okubha omugaya atamanyiri kinú omukuru waaye arakora. Nawe, bheenyu mbatubhuriiri gonsego ganú neegwa okurwa ku Taata, kwa ego ndaabhabhirikirenga ega, abhasaani bhaani. 16Etaringi ega, bheenyu mbo mwansora oni, nawe, nooni naabhasora bheenyu. Naabhasora, naho mwibhure emisumo ginú gitakuhwa. Mukaakora ego, gonsego ganú murasabha kwa eriina ryani, Taata arabhahaana. 17Mbe, ndabharagirirya bheenyu ega, muhanjane.”
Abhantu bha mukyaro munu bharabhabhihirirwabhanú bharamwikirirya Yeesu
18Yeesu akagendererya okubheehigirya ega, “Nyoore abhantu bha mukyaro munu bharabhabhihirirwa bheenyu, mumanye ega, bhaakangata okumbihirirwa oni. 19Nyoore mukaabheeri abhantu bha mukyaro munu, mbe abhantu bhayo, bhakaabhahanjiri, kya ego bhabhahanjiri abhantu bhaabho. Bheenyu mutaringi bha mukyaro munu, nawe, mbasoreri okurwa mukyaro munu. Nkyo kirakora abhantu bha mukyaro munu bharabhabhihirirwa. 20Muhiituke eringʼana rinú naabhakeerya ega, ‘Omugaya ataringi omukuru okukira omukuru waaye.’ Mbe, nyoore bhaannyankya oni, mbaribhanyankya na bheenyu bhonse. Nawe, nyoore bhareekirirya ameehigiryo gaani, bhariikirirya na ageenyu gonse. 21Nawe, bharibhakorera gonsego gayo, kurusumo rwa okunsoorana oni, kwa okubha bhatamanyiri unú yaantuma. 22Nyoore ntakaajiri na okuhaira nabho, mbe bhatakaabheeri na obhusarya. Nawe, bhoono, bhatakutura okwibhagirira ega, bhataana obhusarya. 23Omuntu wowonse unú arambihirirwa oni, aramubhihirirwa na Taata wonse. 24Naakora ebhika ebhinene bhinú ataakakoreri omuntu wowonse. Nyoore bhatakaabhiruuji, bhatakaabheeri na obhusarya. Nawe bhoono, bharuuji gonsego ganú naakora, kora ego bhakyambihiriirwe, na bhamubhihiriirwe Taata wonse. 25Gayo gakorekeri, naho gakunaane ganú gaangʼoorwa mu Mangʼoore Amarabhu ega, ‘Bhaamubhihirirwa bhusa.’15:25 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 35:19, 69:4.
26“Ndamutuma kubheenyu Omubheeri, unú m-Mutima Omurabhu, wa okubhatubhurira abhantu bhonsego obhuheene. Ararwa ku Taata, na hanú arihika kubheenyu, aribhatubhurira obhuheene eguru yaani. 27Kweki na bheenyu bhonse muriimiririra amangʼana gaani, kwa okubha mwaringa hamwi na oni okurwa kubhwambiro.
161“Mbakeererye amangʼana gonsego gayo, naho mutatiga okunyikirirya. 2Abhantu bharibha bharabhaahura bheenyu mumasinagogi. Ririija eribhaga rinú kira omuntu unú aribheeta, ariiganirirya ega, arakora emirimu gya Waryubha. 3Bharibhakorera ego, kwa okubha bhatamumanyiri Taata, na kora oni nonse bhataammanyiri. 4Mbakeererye gayo, naho eribhaga ryabho rya okukora gayo hanú ririhika, muhiituke ega, naabhakeerya.
Emirimu gya Omutima Omurabhu
“Ntaabhakeerya gayo gonsego kubhwambiro, kwa okubha naaringa hamwi na bheenyu. 5Mbe bhoono, ndagya ku Taata, uyo ngʼo yaantuma kubheenyu. Nawe, atariho wowonse gati yeenyu owa okumbuurya ega, ‘Bhoono, oragya-ha?’ 6Musurumbeeri bhukongʼu mumitima gyenyu, kwa okubha mbakeererye ega, ndagya ku Taata.
7“Ndabhakeerya obhuheene ega, m-bujomu kubheenyu oni ngye ku Taata. Nyoore ntaagye, Omubheeri urya atakutura okuuja kubheenyu. Nawe, hanú oni ndigya, ndimutuma kubheenyu. 8Hanú ariija, aribha arabhoorokya abhantu bhonsego ega, m-bakori bha obhusarya, na ega, oni m-muheene, kweki ega, Waryubha ariija okubhabhuturira ekiina. 9Aribha arabhoorokya ega, bheeki m-bakori bha obhusarya, kwa okubha bhatakunyikirirya oni. 10Aryorokya ega, oni m-muheene, kwa okubha ndagya ku Taata na mutarindora kweki. 11Aribha arabhoorokya aharabhu ega, Waryubha aribhabhuturira ekiina, kwa okubha abhuturiiri ekiina Erisambwa rinú riratunga mukyaro hanu.
12“Nkyari na amangʼana amaaru ga okubhakeerya, nawe, kwibhaga rinu mutakutura okugeegumirirya. 13Hanú ariija Omutima Omurabhu, aribhoorokererya obhuheene bhonsego. Atarigamba kwa obhutungi bhwaye omwene, nawe, arigamba ganú yeegwa na okubhakeerya ganú garimaahikana. 14Omutima Omurabhu uyo aribha arabhoorokya obhukuru bhwani, kwa okubha aribhakeerya gonsego ganú ariigwa okurwa kuoni. 15Ebhintu bhyonsego bhinú Taata yaanabhyo, m-byani. Nkyo kirakora ndagamba ega, Omutima uyo, aribhakeerya gonsego ganú aribha areegwa okurwa kuoni.
Okusurumbara kurihunjurwa kubhe okujomerwa
16“Rikyari eribhaga ekego na bheenyu mutarindora, kweki hanú eribhaga ekego ririhwa, murindora.” 17Mbe, abheehigira bhaaye abhandi bhakabhuuranʼya ega, “Bhoono, ensonga yaaye niki hanú aragamba ega, ‘Rikyari eribhaga ekego na bheenyu mutarindora, kweki eribhaga ekego murindora,’ na ega, ‘Ndagya ku Taata’?” 18Kweki, bhakagendererya okubhuuranʼya ega, “Ensonga ya ‘Eribhaga ekego’ niki? Bheetu tutakumanya ganú aragamba.” 19Yeesu akamanya ega, bheendanga okumubhuurya ganú agambiri, kimwi akabhabhuurya ega, “Bhoono, murabhuuranʼya ganú ngambiri ega, ‘Rikyari eribhaga ekego na bheenyu mutarindora, na hanú ririhwa eribhaga ekego murindora kweki?’ 20Ndabhakeerya obhuheene ega, bheenyu murikuura na okusurumbara, nawe, abhantu bha mukyaro munu bharijomerwa. Murisurumbara, nawe, obhusurumbaru bhwenyu bhurihunjura okubha obhujomerwa. 21Omukari hanú aratuna okwibhura arasurumbara, kwa okubha eribhaga rya enyanko yaaye rihikiri. Nawe, hanú aramara okwibhura, atakuhiituka kweki enyanko iyo, kwa ekisigo kya obhujomerwa bhwa okwibhurwa omwana mukyaro. 22Bheenyu bhonse musurumbeeri kwa eribhaga rinu. Nawe, ndiija kweki kubheenyu, mbe, murijomerwa mumitima gyenyu. Atariho omuntu unú ariruusya-ho obhujomerwa bhuyo mumitima gyenyu. 23Kweki hanú eribhaga riyo rihikiri, mutarimbuurya eringʼana ryoryonse.
“Ndabhakeerya obhuheene ega, gonsego ganú murasabha kwa eriina ryani, Taata aribhahaana. 24Okuhikira bhoonwego, mutarasabha kyokyonse ku Waryubha okutumira eriina ryani. Musabhe Waryubha, na bheenyu murinyoora. Kwa enjira iyo, murigendererya okubha na obhujomerwa bhukongʼu mumitima gyenyu.
Yeesu ahigiri eginguru egimbiibhi gya mukyaro
25“Mbakeererye amangʼana gayo gonsego kwa enjira ya ebhirengyo. Eribhaga riraaja rinú ntarihaira na bheenyu kwa enjira ya ebhirengyo, nawe, ndibhakeerya aharabhu eguru ya Taata. 26Kwibhaga riyo, muritumira eriina ryani okumusabha Waryubha. Ntakugamba ega, oni ndibhasabhira ku Taata. 27Taata omwene abhahanjiri bheenyu, kwa okubha bheenyu munhanjiri oni, kweki mureekirirya ega, naarwa ku Taata. 28Naaja mukyaro munu okurwa ku Taata, nawe, bhoono, ndarwa mukyaro munu, ndahunjuka ku Taata.” 29Mbe, abheehigira bhaaye bhakamukeerya ega, “Bhoono wambiri okugamba na bheetu harabhu bira okutumira ebhirengyo! 30Bhoono mbe, tumanyiri ega, omanyiri amangʼana gonsego, kweki otakwenda omuntu akubhuurye ryoryonse. Gayo ngo gatukoreri okwikirirya ega, waarwa ku Waryubha.” 31Yeesu akabhabhuurya ega, “Bhoono mwambiri okwikirirya? 32Eribhaga riringi haangʼi, kweki riringi haangʼi bhukongʼu, hanú bhonsego murinyaragana. Bhonsego murigya oweenyu, na okuntiga oni omwene. Nawe, ntaribha oni omwene, kwa okubha Taata aringi hamwi na oni. 33Ndabhakeerya amangʼana gayo gonsego, naho mubhe na omurembe mumitima gyenyu, kwa okubha muringi munsi waani. Mukyaro munu murinyoora enyanko enjaru, nawe, mutoobhoha, kwa okubha oni nkihigiri ekyaro.”
17Yeesu aramusabha Waryubha
1Hanú Yeesu yaamara okugamba gayo gonsego, akamaahirira murwire, akasabha ega,
“Ee Taata, eribhaga rihikiri. Obhoorokye abhantu obhukuru bhwa Omwana waaho, naho Omwana wonse abhoorokye obhukuru bhwaho kya ego bhuringi. 2Ungʼeeri obhutungi eguru ya abhantu bhonsego, naho mbahaane obhuhoru bhwa koko bhonsego bhanú waangʼaana. 3Obhuhoru bhwa koko mbo bhunu, abhantu bhakumanye uuwe, unú ngʼ-Waryubha owa heene omwenego, kweki bhamanye oni Yeesu Kiristu, unú waantuma kubheene. 4Oni noorokerye obhukuru bhwaho kubhantu bhonsego mukyaro hanu, kwa okukunaanʼya emirimu ginú waantuma okugikora. 5Ee Taata, ndasabha ungʼaane obhukuru haangʼi na uuwe, obhukuru bhunú naaringa nabho eribhaga rinú twaringa hamwi, kora ekyaro kitarabhumbwa.
Yeesu arabhasabhira abheehigira bhaaye
6“Ee Taata, nkutubhwiri kya ego oringi uuwe kubhantu bhanú ungʼeeri mukyaro hanu. Bheeki bhaaringa bhaaho, uuwe okangʼaana oni, bhonse bhagwatiri eringʼana ryaho. 7Bhoono mbe, bhamanyiri ega, ebhintu bhyonsego bhinú waangʼaana, bhyarwa kuuwe, 8kwa okubha mbakeererye gonsego ganú waankeerya, bhonse bhageekiriirye. Bhamanyiri obhuheene ega, naarwa kuuwe, kweki bheekiriirye ega, nuuwe waantuma. 9Ndabhasabhira bhayo, ntakusabhira ekyaro, nawe, ndabhasabhira abhantu bhanú waangʼaana kwa okubha m-baaho. 10Abhantu bhaani bhonsego, m-baaho, kweki abhantu bhaaho bhonsego, m-baani. Obhukuru bhwani bhumaahikeeni kubhantu, okuhitira kubhanú waangʼaana. 11Oni ntaribha kweki mukyaro munu, nawe, bhoono ndaaja kuuwe. Nawe, bheeki bharigendererya okubha mukyaro hanu. Taata Omurabhu, ndakusabha obhaangararire kwa obhuturo bhwa eriina ryaho rinú ungʼeeri, naho bhabhe ekintu kimwi, kya ego oni na uuwe turingi ekintu kimwi. 12Hanú naaringa hamwi nabho naabhaangararira kwa obhuturo bhwa eriina ryaho, rinú waangʼaana. Naabhaangararira bhujomu, naho ntabhurya kora oumwi gati yaabho, okutiga unú areenderwa okusikibhwa, naho gakunaane ganú gaangʼoorwa mu Mangʼoore Amarabhu.17:12 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 41:9.
13“Taata, bhoono ndaaja kuuwe. Oni ndabhakeerya abheehigira bhaani gonsego gayo, eribhaga nkyari mukyaro kinu, naho bhabhe na obhujomerwa bhwani bhonsego mumitima gyabho. 14Mbakeererye abheehigira bhaani amangʼana ganú waangʼaana. Nawe, abhantu bha mukyaro munu bharabhabhihirirwa, kwa okubha bheeki bhataringi bha mukyaro hanu, kya ego oni ntaringi wa mukyaro hanu.
15“Taata, ntakusabha ega, obharuusye mukyaro hanu, nawe ega, obhatuurye na omusarya urya Erisambwa. 16Bheeki bhataringi bha mukyaro munu, kya ego oni ntaringi wa mukyaro munu. 17Taata, ndakusabha obhakore okubha abhantu bhaaho kimwi, kubhuheene bhwaho, kwa okubha eringʼana ryaho ndyo obhuheene. 18Kya ego waantuma oni mukyaro, egoego na oni mbatumiri bheeki mukyaro. 19Niruusirye oni omwene kuuwe, kurusumo rwabho, naho bheeruusye kubhuheene bhwaho.
Yeesu arabhasabhira bhanú bharamwikirirya
20“Ntakubhasabhira bhayo abheenego, nawe, ndabhasabhira kora bhonsego bhanú bharinyikirirya kwa ekisigo kya ganú abheehigira bhaani bhareehigirya. 21Ndasabha ega, bhayo bhabhe ekintu kimwi. Taata, ndasabha bhabhe munsi weetu, kya ego uuwe oringi munsi waani, na oni ndingi munsi yaaho. Ndasabha ega, bhabhe ekintu kimwi, naho abhantu bha ekyaro bheekirirye ega, nuuwe waantuma. 22Obhukuru bhunú waangʼaana oni, mbaheeri abheehigira bhaani, naho bhabhe ekintu kimwi, kya ego oni na uuwe turingi ekintu kimwi. 23Oni mbe munsi waabho, kya ego uuwe oringi munsi yaani. Kwa ego, ndasabha ega, bhakunaane kubhumwi bhwabho, naho abhantu bhonsego bha mukyaro bhamanye ega, nuuwe waantuma, kweki bhamanye ega, obhahanjiri kya ego unhanjiri oni.
24“Taata, ndeegomba ega, bhanú ungʼeeri bhabhe hamwi na oni hanú ndibha, naho bhabhurore obhukuru bhwani bhunú waangʼaana, kwa okubha waanhanja kora ekyaro kitarabhumbwa. 25Taata wa heene, abhantu bha mukyaro munu bhatakumanyiri. Nawe, oni nkumanyiri, kweki abheehigira bhaani bhamanyiri ega, nuuwe waantuma. 26Oni mbeehigiirye kya ego uuwe oringi, kweki ndagendererya okukora ego, naho bhahanjane kya ego unhanjiri oni, na oni mbe munsi waabho.”
18Abhatungi bha Abhayahudi bharamugwata Yeesu
(Mataayo 26:47-56; Mariko 14:43-50; Ruuka 22:47-53)
1Hanú Yeesu yaamara okusabha, akeemuka na abheehigira bhaaye, akaambuka eriteka rya Keduroni, akahika hanú gwaringa omugunda gwa emijeituni, bhakasoha muyo.
2Mbe, Yuda unú yaaringa areenda okumuriira eniku Yeesu, yaaringa agumanyiri omugunda guyo, kwa okubha Yeesu yaaringa anariri okugya muyo mara kaaru hamwi na abheehigira bhaaye. 3Kwa ego, akoorokererya omuganda gwa abhasirikare bha Ekiruumi, hamwi na abhakori bha emirimu okurwa kubhasyengeri abhakuru na ku Bhafarisaayo. Bhakagya mumugunda guyo, bhagwatiriri egikorobhoi, emyenge na ebhigwato.
4Yeesu yaaringa amanyiri gonsego ganú gaaringa gareendwa okukoreka kumwene. Mbe, akeemuka akabhabhuurya abhantu bhanú bhaaringa bhaajiri ega, “Bhoono, niwi muratuna?” 5Bheeki bhakamukyukya ega, “Turamutuna Yeesu wa Najareeti.” Yeesu akabhakyukya ega, “Oni Nooni.”18:5 Oni Nooni. Hanu Yeesu aratumira eriina rya Waryubha kya ego ringʼoorerwe mubhitabho bhya Okuhuruka 3:14 na Isaaya 43:10-11.
Yuda unú yaamuriira Yeesu eniku yaaringa yeemiriiri na abhasirikare bhayo. 6Mbe, hanú Yeesu yaabhakeerya ega, “Oni nooni,” abhasirikare bharya bhakahunjuka enyuma na okugwa hansi. 7Yeesu akabhabhuurya kweki ega, “Niwi muratuna?” Bheeki bhakamukyukya ega, “Turatuna Yeesu wa Najareeti.” 8Yeesu akabhakeerya ega, “Mbakeererye ega, nooni. Nyoore nooni muratuna, mbe mubhatige abhantu bhanú bharingi hamwi na oni bhagende.” 9Yeesu yaagamba ego, naho gakunaane ganú yaagamba kubhwambiro ega, “Naaringa ndabhaangararira bhujomu, naho ntabhurya kora oumwi kubhanú waangʼaana.”18:9 Maaha mukitabho kya Yoana 6:39, 17:12.
10Simoni Petero, yaaringa na omuhyu, mbe akagusomora, akamukebha okutwi kwa obhuryo omukori wa emirimu wa omusyengeri omukuru. Omukori wa emirimu uyo, eriina yaaye yaabhirikirwanga Mariko. 11Nawe, Yeesu akaamura Petero ega, “Petero, hunjukya omuhyu gwaho mukyubhu. Bhoono, otamanyiri ega, ndeenderwa okunyankibhwa kya ego Taata yaaseemya, naho nnyankibhwe?”18:11 Bhoono, otamanyiri ega, ndeenderwa okunyankibhwa kya ego Taata yaaseemya, naho nnyankibhwe? Ekiyunani kiragamba ega, Ntariija okunywera ekikombe kinú Taata yangʼeeri, naho nnywe?
Abhatungi bha Abhayahudi bharamuhira Yeesu embere ya Anasi
(Mataayo 26:57-58; Mariko 14:53-54; Ruuka 22:54)
12Mbe, omukuru wa abhasirikare, hamwi na omuganda gwaye, na abhakori bha emirimu bha abhatungi bha Abhayahudi, bhakamugwata Yeesu, bhakamubhoha. 13Mbe, bhakamuhira mbere ku Anasi, unú yaaringa esebhyara waabho Kayafa. Kayafa uyo, ngʼo yaaringa omusyengeri omukuru kwibhaga riyo. 14Kuginsiku gya enyuma, Kayafa ngʼo yaabhatongera abhatungi bha Abhayahudi ega, nyakara omuntu oumwi akwe kurusumo rwa abhantu bhonsego.18:14 Maaha mukitabho kya Yoana 11:50.
Petero aramwanga Yeesu
(Mataayo 26:58, 26:69-70; Mariko 14:54, 14:66-68; Ruuka 22:55-57)
15Simoni Petero na omwihigira oundi, bhaaringa bharamusoorana Yeesu. Omwihigira oundi uyo, omusyengeri omukuru yaaringa amumanyiri. Kwa ego, akasoha na Yeesu murubhanja rwa enyumba ya omusyengeri omukuru. 16Nawe, Petero akeemirira kibhara kukiseku. Nho, omwihigira oundi unú omusyengeri omukuru yaaringa amumanyiri, akahuruka kibhara. Akahaira na omuhara oumwi unú yaaringa ararinda mukiita, akamwikiririrya Petero asohe murubhanja.
17Mbe, omwangarariri urya, akamubhuurya Petero ega, “Bhoono, na uuwe wonse otari oumwi wa abheehigira bha omuntu uyo?” Petero akamukyukya ega, “Tiigo-ha kora ahake, ntari oni.”
18Kwa okubha haaringa na embeho, abhagaya na abhakori bha emirimu bharya bhaaringa bhagwatirye omururo gwa amakara, bhakabha bharoota omururo. Petero wonse yaaringa yeemiriiri hamwi nabho, aroota omururo.
Omusyengeri omukuru arabhuurya Yeesu amabhuuryo
(Mataayo 26:59-66; Mariko 14:55-64; Ruuka 22:66-71)
19Mbe, omusyengeri omukuru uyo, eriina ryaye yaabhirikirwanga Anasi, akamubhuurya Yeesu eguru ya abheehigira bhaaye na ameehigiryo gaaye. 20Yeesu akamukyukya ega, “Eribhaga ryonsego naaringa ndagamba kubhantu bhonsego aharabhu, naaringa ndeehigirya abhantu mumasinagogi18:20 Mumasinagogi. Maaha Erisinagogi mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. geenyu na murubhanja rwa erisyengerero munú Abhayahudi abhaaru bharasanga hamwi. Neehigirya ameehigiryo gaani gonsego aharabhu. 21Bhoono kwaki murambuurya oni? Mbe, kwaki mutakubhuurya abhantu bhanú bhaaringa bharanyitegeerera hanú naaringa ndeehigirya? Bheeki bhagamanyiri ganú naaringa ndagamba na okwihigirya.” 22Hanú Yeesu yaagamba gayo, omusirikare oumwi unú yaaringa yeemiriiri haangʼi nawe, akamutema erikoofi, akamubhuurya ega, “Kwaki oramukyukya ego omusyengeri omukuru?” 23Yeesu akamukyukya ega, “Nyoore ngambiri bhubhiibhi, yoorokya obhubhiibhi bhwani. Nawe, nyoore ngambiri obhuheene, bhoono, kwaki orantema?” 24Mbe, hanú Yeesu yaaringa akyabhoherwe, Anasi akaamura ega, bhamuhire kumusyengeri omukuru, Kayafa.
Petero aramwanga Yeesu kweki
(Mataayo 26:71-75; Mariko 14:69-72; Ruuka 22:58-62)
25Mbe, hanú Simoni Petero yaaringa yeemiriiri akyoota omururo, abhantu nyabhurebhe bhakamubhuurya ega, “Bhoono, na uuwe tu-umwi wa abheehigira bha omuntu urya?” Petero akaanga ega, “Tiigo-ha kora ahake, ntari oni.” 26Nawe, oumwi wa abhakori bha emirimu bha omusyengeri omukuru unú yaaringa omuhiiri wa omuntu urya Petero yaakebha okutwi, akamubhuurya ega, “Bhoono, oni ntaakurora hanú waaringa hamwi na Yeesu mumugunda?” 27Petero akaanga kweki ega, “Ntari oni.” Rumwigo, ensarigoko ekaragura.
Abhatungi bha Abhayahudi bharamuhira Yeesu ku Pirato
(Mataayo 27:1-2, 27:11-14; Mariko 15:1-5; Ruuka 23:1-5)
28Mbe, hanú bhwakya, abhatungi bha Abhayahudi bhakamugega Yeesu okurwa ku Kayafa. Bhakagya nawe, mumenyo enkuru ya omwanangwa wa Ekiruumi. Nawe, bheeki bhataasoha munyumba, naho bhateekonʼya na okutiga okurya ebhyakurya bhya enyangi ya Epasaka.18:28 Okurekana na egimiira gya Abhayahudi, nyoore Omuyahudi asoheri munyumba ya omuntu unú ataringi Omuyahudi arabha omukonu, atakaaturiri okurya ebhyakurya bhya enyangi ya Epasaka.29Mbe, omwanangwa wa Ekiruumi, eriina ryaye Pirato, akahuruka kibhara na okugya hanú bhaaringa, akabhabhuurya ega, “Bhoono, omuntu unu akoreri obhusarya-ki bhunú muramujongera?” 30Bheeki bhakamukyukya ega, “Nyoore omuntu unu atakaabheeri na obhusarya, tutakaamureeteri kuuwe.” 31Pirato akabhakeerya ega, “Mbe, bheenyu mumugege mumubhuturire ekiina okurekana na amaragiriryo geenyu.” Nawe, Abhayahudi bhakamukyukya ega, “Tutaana obhutungi bhwa okumubhuturira ekiina omuntu wowonse ega, akwe.” 32Gayo gaakoreka ego, naho amangʼana ganú Yeesu yaagamba gakunaane okoorokya kya ego arikwa.
Pirato arabhuurya Yeesu amabhuuryo
33Mbe, Pirato akasoha kweki munyumba, akaamura ega, bhamuhire Yeesu kumwene, akamubhuurya ega, “Bhoono, uuwe m-Mukama wa Abhayahudi?” 34Yeesu akamukyukya ega, “Bhoono, ganú orambuurya gararwa mumeetegeerero gaaho kasi abhantu abhandi bhakukeererye amangʼana eguru yaani?” 35Pirato akamukyukya ega, “Mbe, oni m-Muyahudi? Abhantu bha mukyaro kyaho hamwi na abhasyengeri abhakuru mbo bhakureeteri kuoni, naho nkubhuturire ekiina. Bhoono, m-busarya-ki okoreri?” 36Yeesu akamukyukya ega, “Obhukama bhwani18:36 Obhukama bhwani. Maaha Obhukama bhwa Waryubha mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. bhutaringi bhwa mukyaro munu. Nyoore bhukaabheeri bhwa mukyaro munu, mbe abheehigira bhaani bhakaandwaniiri, naho ntagwatwa na Abhayahudi. Nawe, obhukama bhwani bhutaringi bhwa mukyaro munu.”
37Mbe, Pirato akamubhuurya ega, “Bhoono mbe, m-maheene ega, uuwe m-mukama?” Yeesu akamukyukya ega, “Nuuwe ogambiri ega, oni m-mukama. Oni neebhurwa na okuuja mukyaro munu, naho mbeehigirye abhantu obhuheene. Omuntu wowonse unú arakora obhuheene, arageegwa amangʼana gaani.” 38Pirato akamubhuurya ega, “Obhuheene niki?”
Hanú Pirato yaagamba gayo, akahuruka kweki kibhara, akabhakeerya abhatungi bha Abhayahudi ega, “Oni ntararora obhusarya bhobhonse bhwa okujongera omuntu unu. 39Nawe, muuna emiira ya okunsabha okubhahaatirira omubhohwa oumwi, eribhaga rya enyangi ya Epasaka. Bhoono, mureenda mbahaatirire Omukama wa Abhayahudi?” 40Nho, abhantu bhonsego bhakatema ekituri bharagamba ega, “Tiigo-ha kora ahake! Otatuhaatirira omuntu uyo, nawe, otuhaatirire Bharaabha.” Bharaabha yaaringa abhoherwe mwigereja kwa ekisigo kya okwanga eserikari ya Abharuumi.
19Pirato arabhuturira ekiina Yeesu yeetwe
(Mataayo 27:15-31; Mariko 15:6-20; Ruuka 23:13-25)
1Mbe, Pirato akaamura abhasirikare bhaaye ega, bhamugege Yeesu, bhamuteme na emijariti. 2Abhasirikare bhakakora eritaaji rya amahwa, bhakamwibhohya kumutwe. Kweki bhakamwibhohya enkanju ya jambaraawe. 3Bhakabha bharagya ku Yeesu, bharamukeeranʼya ega, “Turakukeeranʼya, Omukama wa Abhayahudi!” Bhakamutema amakoofi.
4Pirato akahuruka kweki kibhara, akakeerya omuganda gwa abhantu bharya ega, “Mwitegeerere, ndamureeta kibhara kubheenyu omuntu unu, naho mumanye ega, ntararora obhusarya bhobhonse kumwene.” 5Mbe, Yeesu akahuruka kibhara, enu yeebhoheri eritaaji rya amahwa na enkanju ya jambaraawe. Mbe, Pirato akabhakeerya abhantu bharya ega, “Maaha, omuntu omwene ngʼ-uyo.”
6Hanú abhasyengeri abhakuru na abharindi bha mwisyengerero erikuru bhaamurora Yeesu, bhakatema ekituri ega, “Mubhambe kumusarabha, mubhambe kumusarabha!” Mbe, Pirato akabhakeerya ega, “Mumugege bheenyu abheene mumubhambe kumusarabha, kwa okubha oni ntararora obhusarya bhobhonse bhwa okujongera omuntu unu.” 7Abhayahudi bhakamukyukya ega, “Bheetu tuuna eriragiriryo. Okurekana na eriragiriryo riyo, areenderwa okwitwa, kwa okubha areegamba ega, m-Mwana wa Waryubha.”19:7 Maaha mukitabho kya Abharaawi 24:16.
8Hanú Pirato yeegwa amangʼana gayo, akoobhoha bhukongʼu. 9Mbe, akasoha kweki munyumba, akamubhuurya Yeesu ega, “Uuwe orwiri-ha?” Nawe, Yeesu ataamukyukya ryoryonse. 10Mbe, Pirato akamukeerya ega, “Kwaki otakunkyukya? Bhoono, otamanyiri ega, niina obhutungi bhwa okukuhaatira, na obhwa okukubhamba kumusarabha?” 11Yeesu akamukyukya Pirato ega, “Otakaabheeri na obhutungi bhobhonse nyoore otakaaheerwe na Waryubha. Kwa ego, omuntu unú yantuuriri mumabhoko gaaho, yaana obhusarya obhunene bhukongʼu.”
12Mbe, hanú Pirato yeegwa gayo, akasakya okutuna enjira ya okumuhaatira Yeesu, nawe, Abhayahudi bhakatema kweki ekituri ega, “Nyoore oraamuhaatire omuntu uyo, mbe, uuwe otaringi omusaani wa Kaisari.19:12 Kaisari. Kiyo n-kyeo kya omutungi omukuru wa ekyaro kyonsego kya Abharuumi. Yaaringa omukama wa Abharuumi, kweki ngʼo yaatunga ekyaro kya Isiraeri kwibhaga rirya. Maaha Kaisari mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. Omuntu wowonse unú areekorya ega, m-mukama, aramwanga Kaisari.” 13Hanú Pirato yeegwa amangʼana gayo, akamuhurukya Yeesu kibhara, akagya okwikara kukitumbi kya okubhuturira ekiina, ahasi hanú bhaahabhirikiranga ega, Ekibhuga kya Amagina. Mu Kiebhurania bharagamba ega, Gabhata. 14Gyaringa muna ensa esansabha kurusiku rwa okwiseemya kurusumo rwa enyangi ya Epasaka.
Pirato akakeerya Abhayahudi ega, “Maaha, omukama weenyu ngʼ-unu!” 15Bheeki bhakatema ekituri bharagamba ega, “Mwite, mwite! Mubhambe kumusarabha!” Pirato akabhabhuurya ega, “Bhoono, mureenda mmubhambe kumusarabha omukama weenyu?” Abhasyengeri abhakuru bhakamukyukya ega, “Bheetu tutaana omukama oundi, nawe Kaisari omwenego!” 16Mbe, nho Pirato akamutuura Yeesu mumabhoko gaabho, naho abhambwe kumusarabha.
Yeesu arabhambwa kumusarabha
(Mataayo 27:32-44; Mariko 15:21-32; Ruuka 23:26-43)
Mbe, abhasirikare bhakamugega Yeesu bhakagya nawe. 17Akagega omusarabha gwaye, akeemuka mumugi, akagya ahasi hanú mu Kiebhurania, bhaahabhirikiranga ega, Gorigota, ensonga yaaye niiga, Ekihuuri kya Omuntu. 18Hanú bhaahika hayo, bhakamubhamba Yeesu kumusarabha. Ahasi hayo bhaaringa-ho abhantu abhandi bhabhiri bhanú bhabhambirwe kumusarabha hamwi nawe, oumwi orubhaara rwa obhuryo, na oundi orubhaara rwa obhumosi.
19Pirato akaamura ega, gangʼoorwe amangʼana na gatuurwe kumusarabha gwa Yeesu, ganú garagamba ega, “unu n-yeesu wa najareeti, omukama wa abhayahudi.”20Amangʼoore gayo, gaangʼoorwa mukigambo kya Ekiebhurania, Ekiruumi, na Ekiyunani. Abhayahudi abhaaru bhaaringa bharasoma amangʼoore gayo, kwa okubha ahasi hanú bhaamubhamba kumusarabha, haaringa haangʼi na Yerusaremu.
21Mbe, abhasyengeri abhakuru bhakamukeerya Pirato ega, “Otangʼoora ega, ‘Unu m-Mukama wa Abhayahudi,’ nawe, ongʼoore ega, ‘Omuntu unu yaagamba ega, weeki m-Mukama wa Abhayahudi.’ ” 22Pirato akabhakyukya ega, “Tiigo-ha kora ahake, amangʼoore gatame egoego kya ego naamura.”
23Hanú abhasirikare bhaamubhamba Yeesu kumusarabha, bhakagega emyenda gyaye, bhakagabha amasemunta gane. Kira omusirikare akagega ogusemunta gwaye. Kweki, bhakagega enkanju yaaye. Enkanju iyo etaaringa etumirwe, yaaringa erukirwe yonsego. 24Mbe, bhakabhuuranʼya ega, “Tutataamura enkanju inu, nawe tuteme ekuura,19:24a Tuteme ekuura. Bhaatuuranga mukintu, ebhiti bhinú bhiina ebhimanyiiriryo kasi amagina ga amariina, naho kira oumwi agege omwenda gunú guraagwire kukimanyiiriryo kyaye. turore ega, eraabhe yawi.” Gayo gaakoreka ego, naho gakunaane ganú gaangʼoorwa mu Mangʼoore Amarabhu ega, “Bhaagabhana emyenda gyani, na okuitemera ekuura enkanju yaani.”19:24b Maaha mukitabho kya Egijabhuri 22:18. Mbe, niigo abhasirikare bhayo bhaakora.
25Mbe, bhaaringa-ho abhakari bhane bhanú bhaaringa bheemiriiri haangʼi na omusarabha gwa Yeesu. Gati ya abhakari bhayo, yaaringa-ho ngʼina waabho Yeesu, ngʼina muke waabho Yeesu, Mariamu omukari wa Kiriopa, na Mariamu Magidarena. 26Hanú Yeesu yaamurora ngʼina waabho na omwihigira unú yaaringa amuhanjiri bhukongʼu yeemiriiri haangʼi na ngʼina waabho, akagamba ega, “Ee maayi, maaha! Uyo ngʼo omwana waaho.” 27Kweki akamukeerya omwihigira urya ega, “Maaha, unu ngʼo ngʼina weenyu.” Mbe, okurwa eribhaga riyo omwihigira uyo akamugega ngʼina waabho Yeesu, akagya okwikara nawe, mumugi gwaye.
Yeesu arakwa
(Mataayo 27:45-56; Mariko 15:33-41; Ruuka 23:44-49)
28Kimwi, Yeesu akamanya ega, yaaringa amariri okukora emirimu gyaye gyonsego. Mbe, akagamba ega, “Ndeegwa enyonta.” Kwa ego, gakakunaana ganú gaangʼoorwa mu Mangʼoore Amarabhu.19:28 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 69:21.29Ahasi hayo haaringa na ekintu kinú bheejurya-mo omusuka gwa edivai. Kimwi, bhakagega amakaafu, bhakatobheka mumusuka muyo, bhakatuura kumwanji, bhakamutuurira Yeesu mumunwa. 30Yeesu hanú yaarabha omusuka guyo, akagamba ega, “Emirimu gyani gihweri!” Mbe, akahiinya omutwe gwaye, gukahwa-mo.
Abhasirikare bharamubhita Yeesu na eritimu
31Rwaringa orusiku rwa okwiseemya kwa Esabhato, kweki Esabhato iyo yaaringa orusiku orukuru okukira egindi.19:31a Esabhato iyo yaaringa orusiku orukuru okukira egindi. Yaabha ego, kwa okubha yaaringa kurusiku rwa enyangi ya Epasaka. Abhatungi bha Abhayahudi bhateenda omubhiri gutame eguru ya omusarabha kurusiku rwa Esabhato.19:31b Esabhato. Orusiku rwa Esabhato rwaambanga eribhaga eryubha rirasikira orusiku rwa kasansabha, okwimukira orusiku rwa muhungati. Amaragiriryo ga Abhayahudi gateekiriryanga okubhiika omuntu orusiku rwa Esabhato. Maaha Esabhato mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. Kwa ego, bhakagya ku Pirato, bhakamusabha ega, abhasirikare bhagye bhabhabhune amaguru19:31c Bhabhabhune amaguru. Bhaakora ego, naho bhakwe rumwigo. abhantu bhanú bhaabhambwa kumisarabha, na okuruusya-ko emibhiri gyabho. 32Mbe, bhakagya, bhakabhuna amaguru owa okwamba na owa kabhiri kubhanú bhatemereerwa hamwi na Yeesu. 33Nawe, hanú bhaahika ku Yeesu, bhakanyoora amariri okukwa, kwa ego bhataamubhuna amaguru. 34Nawe, omusirikare oumwi, akamubhita Yeesu na eritimu murubharu. Kimwi, amanyinga na amanji gakarwa. 35Amangʼana ganu, gangʼoorerwe na omuntu unú yaaringa aragarora ganú gaaringa garakoreka. Ganú aragamba n-ga heene, wonse amanyiri ega, ganú aragamba n-ga heene. Mbe, kwa ego na bheenyu mwikirirye. 36Gayo gaakoreka naho gakunaane ganú gaangʼoorwa mu Mangʼoore Amarabhu ega, “Ritariho eriguha ryaye kora erimwi rinú riribhunwa.”19:36 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 34:20.37Kweki Amangʼoore Amarabhu garagamba ega, “Bhariija okumumaaha unú bhaabhita na eritimu.”19:37 Maaha mukitabho kya Jakaria 12:10.
Yeesu arabhiikwa
(Mataayo 27:57-61; Mariko 15:42-47; Ruuka 23:50-56)
38Hanú gayo gaahwa, akaaja omuntu oumwi eriina ryaye Yusufu, unú yaarwa mumugi gwa Arimataya. Omuntu uyo, yaaringa omwihigira wa Yeesu, nawe, kwa obhwibhise, kwa okubha yaaringa arabhoobhoha abhatungi bha Abhayahudi. Mbe, omuntu uyo akagya ku Pirato, akamusabha ega, agege omubhiri gwa Yeesu, agubhiike. Pirato akamwikiririrya. Kimwi, Yusufu akagya, akaruusya-ho omubhiri gwa Yeesu.
39Nho, Nikodemasi unú yaagenda ku Yeesu obhutiku,19:39 Maaha mukitabho kya Yoana 3:1-2. akaaja na amaguta ga obhurange obhujomu gasangeenʼye na manemane, gaaringa egikiro mirongo esatu. 40Mbe, abhabhiri bhayo, bhakagega omubhiri gwa Yeesu, bhakaguhaka amaguta ga obhurange obhujomu, bhakagukundikirya ensanda endabhu, okurekana na kya ego gyaringa egimiira gya Abhayahudi gya okubhiika abhantu. 41Ahasi hanú bhaamubhamba Yeesu kumusarabha, gwaringa-ho omugunda. Mumugunda muyo, yaaringa-mo embihira ehya inú bhataakabhiikiri-mo omuntu wowonse.19:41 Mumugunda muyo, yaaringa-mo embihira ehya inú bhataakabhiikiri-mo omuntu wowonse. Egimiira gya Abhayahudi gya okubhiika abhantu niiga, bhaaringa bharatuura abhaku mumasana na okutuura erigina kumunwa. Embihira ya Yeesu yaaringa mwisana.42Orusiku ruyo, rwaringa orusiku rwa Abhayahudi okwiseemya kwa Esabhato. Kwa ekisigo kiyo, bhakamubhiika Yeesu mumbihira irya, kwa okubha yaaringa haangʼi.
20Yeesu arahyuka
(Mataayo 28:1-8; Mariko 16:1-8; Ruuka 24:1-12)
1Kurusiku rwa okwamba rwa obhutuuro, nyenkyo juri, Mariamu Magidarena akagya kumbihira ya Yeesu. Akanyoora erigina rinú ryaringa riteerwe kumunwa gwa embihira, rihiringitiibhwe. 2Mbe, akarwa-ho hayo nkenyo, akagya ku Simoni Petero na kumwihigira unú Yeesu yaaringa ahanjiri. Akabhakeerya ega, “Abhantu bharuusirye omubhiri gwa Omukuru weetu mumbihira, kora tutamanyiri enú bhaguteeri!”
3Mbe, Petero na omwihigira oundi uyo, bhakeemuka, bhakagya kumbihira. 4Bhonsego bhabhiri bhaaringa bharakenya, nawe, omwihigira oundi uyo akakenya okukira Petero na akamukangatira okuhika kumbihira. 5Akeehiinya, akasoomererya mumbihira, akarora ensanda endabhu inú bhaamubhiikira Yeesu, nawe, ataasoha munsi.
6Mbe, Simoni Petero akamurwa enyuma, akahika harya, akasoha mumbihira na akamaaha ensanda endabhu inú bhaamubhiikira Yeesu. 7Kweki akamaaha ekitambaara kinú bhaamubhoha Yeesu kumutwe. Kitaaringa hamwi na emyenda egindi, nawe, kyaringa kikunyirwe na okutuurwa embarika. 8Kimwi, omwihigira oundi uyo, unú yaakangata okuhika hayo, wonse akasoha mumbihira. Akamaaha, akeekirirya, 9onyoora bhaaringa bhakyari okumanya Amangʼoore Amarabhu ganú garagamba ega, Yeesu areenderwa ahyuke okurwa mubhaku. 10Mbe, abheehigira bharya bhakagya iika owaabho.
Yeesu aramwibhukira Mariamu Magidarena
(Mataayo 28:9-10; Mariko 16:9-11)
11Nawe, Mariamu Magidarena yaaringa yeemiriiri haangʼi na embihira enu arakuura. Hanú yaaringa arakuura, akeehiinya akasoomererya mumbihira, 12akabharora bhamaraika20:12 Bhamaraika. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. bhabhiri, bheebhoheri emyenda emirabhu. Bheekeeri hanú bhaaringa bhareerye omubhiri gwa Yeesu. Maraika oumwi yaaringa yeekeeri orubhaara rwa kumutwe, oundi yaaringa yeekeeri orubhaara rwa kumaguru. 13Bhamaraika bharya bhakamubhuurya ega, “Ee maayi, kwaki orakuura?” Wonse akabhakyukya ega, “Abhantu bhagegeri omubhiri gwa Omukuru waani, kweki ntakumanya enú bhaguteeri!” 14Hanú Mariamu yaagamba amangʼana gayo, akeekyukya, akamurora Yeesu yeemiriiri haryaharya, nawe, Mariamu ataamumanya.
15Yeesu akamubhuurya ega, “Ee maayi, kwaki orakuura? Bhoono, oratuna-wi?” Mariamu akeeganirirya ega, omuntu urya yaaringa omukori wa emirimu mumugunda, akamukyukya ega, “Ee taata, nyoore nuuwe ogugegeri-mo omubhiri gwaye, nkeerya enú oguteeri, oni ngende okugugega.” 16Yeesu akamubhirikira eriina yaaye ega, “Uuwe Mariamu!” Mariamu akeekyukya, akamurora Yeesu, akagamba mukigambo kya Ekiebhurania ega, “Rabhoni!” Rabhoni, ensonga yaaye niiga “Omwihigirya.” 17Yeesu akamukeerya ega, “Otangwata, nkyari okugya murwire ku Taata. Mbe, genda obhakeerye abheehigira bhaani ega, ndagya murwire ku Taata, unú ni-Seweenyu, ku Waryubha waani, unú ngʼ-Waryubha weenyu.” 18Mbe, Mariamu Magidarena akagya kubheehigira bha Yeesu, akabhakeerya amangʼana ganu, ega, “Maaha, oni mmuruuji Omukuru!” Kimwi, akabhatondera gonsego ganú Yeesu yaamuragirirya.
Yeesu arabheebhukira abheehigira bhaaye
(Mataayo 28:16-20; Mariko 16:14-18; Ruuka 24:36-49)
19Ekabha mugoroobha orusiku ruryarurya rwa okwamba rwa obhutuuro. Abheehigira bha Yeesu bhaaringa bheekumeenʼye munyumba eimwi na okusiika ebhiseku, kwa okubha bhaaringa bharabhoobhoha abhatungi bha Abhayahudi. Kora onyoora ebhiseku bhyaringa bhisiikirwe, rumwigo Yeesu akamaahikana kubhurabhu, na okwimirira gati waabho, akabhakeerya ega, “Omurembe gubhe na bheenyu!” 20Yeesu hanú yaamara okubhakeerya gayo, akabhoorokya amabhoko gaaye na orubharu rwaye. Hanú abheehigira bhaamurora Omukuru, bhakajomerwa bhukongʼu. 21Yeesu akabhakeeranʼya kweki ega, “Omurembe gubhe na bheenyu. Kya ego Taata Waryubha yaantuma oni, egoego na oni ndabhatuma bheenyu mukyaro hanu.” 22Mbe, hanú yaamara okugamba gayo, akabhahuutira omwika, akabhakeerya ega, “Munyoore Omutima Omurabhu.20:22 Omutima Omurabhu. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu.23Nyoore muraabhira abhantu obhusarya bhwabho, Waryubha wonse aribhaabhira obhusarya bhwabho. Nyoore mutakubhaabhira, Waryubha wonse ataribhaabhira.”
Yeesu aramwibhukira Tomaso
24Omwihigira oumwi wa abheehigira bha Yeesu ekumi na bhabhiri bharya, eriina ryaye Tomaso, unú bhaamubhirikira ega, Ekisare, ataaringa hamwi na abheehigira abhandi hanú Yeesu yaabheebhukira. 25Mbe, abheehigira abhandi bharya bhakamukeerya ega, “Bheetu tumuruuji Omukuru.” Nawe, weeki akabhakyukya ega, “Oni nyoore ntaarore ebhimoa bhya emisumaari mumabhoko gaaye, na okumukuunʼya ebhimoa bhiyo na ebhyara bhyani na okutuura okubhoko kwani kurubharu harya, ntakwikirirya kora ahake.”
26Hanú gyahwa eginsiku munaane, abheehigira bha Yeesu bhakeekumanʼya hamwi kweki munyumba. Orusiku ruyo Tomaso wonse yaaringa hamwi nabho. Ebhiseku bhyaringa bhisiikirwe, rumwigo, Yeesu akamaahikana kubhurabhu, akeemirira gatigati waabho, akabhakeeranʼya ega, “Ndabhakeeranʼya. Omurembe gubhe na bheenyu!” 27Mbe, Yeesu akamukeerya Tomaso ega, “Nuuje unkuunʼye na ekyara kyaho mumabhoko gaani. Kweki, unkuunʼye na okubhoko kwaho kurubharu rwani. Otagendererya okwanga okwikirirya, nawe wikirirye.” 28Tomaso akamukyukya ega, “Omukuru waani na Waryubha waani!” 29Yeesu akamukyukya ega, “Wikiriirye kwa okubha unduuji. Bhanonkerwe bhanú bhaanyikiriirye, kora nyoore bhatarandora.”
Ensonga ya ekitabho kinu
30Yeesu yaakora ebhika ebhindi ebhyaru, bhinú abheehigira bhyaye bhaabhirora, bhinú bhitaangʼoorwa mukitabho kinu. 31Nawe, ebhimanyiiriryo bhinú bhiringi mukitabho kinu, bhyangʼoorwa, naho mwikirirye ega, Yeesu ngʼo Kiristu Omutuurya,20:31a Kiristu Omutuurya. Maaha Kiristu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. Omwana wa Waryubha,20:31b Omwana wa Waryubha. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. naho kwa okumwikirirya, munyoore obhuhoru kwa eriina ryaye.
21Yeesu arabheebhukira abheehigira bhaaye Gariraaya
1Hanú gayo gaahwa, Yeesu akabheebhukira kweki abheehigira bhaaye embarika wa enyanja ya Tibheria. Weeki yaabheebhukira kwa enjira inu. 2Bhaaringa-ho Simoni Petero, Tomaso unú eriina erindi arabhirikirwa Ekisare, Natanaeri unú yaarwa Kana ya Gariraaya, abhaana bhabhiri bha Jebhedayo,21:2 Abhaana bhabhiri bha Jebhedayo. Amariina gaabho bhaaringa Yakobho na Yoana. Maaha mukitabho kya Mataayo 10:2. na abheehigira abhandi bhabhiri. 3Simoni Petero akabhakeerya abharikyaye ega, “Mbere ngende okutega eginswi.” Bhonse bhakamukyukya ega, “Na bheetu tiga tugende hamwi na uuwe.” Mbe bhakagya, bhakariina mubhwato, bhakatega obhutiku kyo, nawe, bhataagwatya kora enswi yoyonse.
4Nyenkyo juri, Yeesu akeemirira embarika wa enyanja, nawe, abheehigira bhaaye bhataamanya ega, n-Yeesu. 5Mbe, Yeesu akabhabhirikira ega, “Bheenyu abhasaani bhaani, bhoono, mugwatirye enswi yoyonse?” Bheeki bhakamukyukya ega, “Tiigo-ha.” 6Yeesu akabhakeerya ega, “Mwese emitego orubhaara rwa obhuryo rwa obhwato, muraagwatye eginswi.”
Mbe, bhakeesa emitego, nawe, bhakatamwa okuguruta kwa okubha bhaagwatya eginswi eginjaru bhukongʼu. 7Omwihigira unú Yeesu yaamuhanja bhukongʼu, akamukeerya Petero ega, “M-Mukuru!” Hanú Simoni Petero yeegwa ega, m-Mukuru, akeebhoha omwenda gwaye gunú yaaruusya hanú yaamba okutega, akeeyesa munyanja. 8Abheehigira abhandi bhakagya embarika wa enyanja na obhwato, enu bhararuta omutego gunú gwaringa gwijwiri eginswi. Bhataaringa ahare, nawe, bhaaringa muna amatambuka egana rimwi ego.
9Hanú bhaahika kumurambo, bhakanyoora omururo. Omururo guyo, gwaringa gukoreri amakara, na eguru ya amakara gayo, gyaringa-ko eginswi na omukaate. 10Yeesu akabhakeerya abheehigira bhaaye ega, “Mureete hanu eginswi nkego kuginú mugwatirye.”
11Mbe, Simoni Petero akasoha mubhwato, akaruta embarika omutego gunú gwaringa gwijwiri eginswi. Omutego guyo gyaringa-mo eginswi eginene egana rimwi mirongo etaanu na esatu (153). Onyoora gyaringa-mo eginswi eginjaru bhukongʼu, omutego gutaataamuka.
12Yeesu akabhakeerya abheehigira bhaaye ega, “Muuje murye ebhyakurya.” Ataabha-ho omwihigira kora oumwi unú yaasakya okumubhuurya ega, “Uuwe niwi?” kwa okubha bhaamanya ega, m-Mukuru. 13Mbe, Yeesu akaaja, akagega omukaate, akabhahaana abheehigira bhaaye. Kweki, akagega na enswi yonse, akakora egoego. 14Ruyo rwaringa orwa kasatu Yeesu okubheebhukira abheehigira bhaaye, hanú yaamara okuhyuka okurwa mubhaku.
Yeesu arahaira na Petero
15Hanú bhaamara okurya, Yeesu akamubhuurya Petero ega, “Simoni, omwana wa Yoana, bhoono, unhanjiri bhukongʼu okukira kya ego bhanhanjiri abharikyaho?” Petero akamukyukya ega, “Niigo, Omukuru, omanyiri ega, nkuhanjiri.” Yeesu akamukeerya ega, “Riisya ebhimaanwa bhya amangʼondi bhyani.” 16Yeesu akamubhuurya Petero orwa kabhiri ega, “Simoni, omwana wa Yoana, bhoono unhanjiri?” Petero akamukyukya ega, “Niigo, Omukuru, omanyiri ega, nkuhanjiri.” Yeesu akamukeerya ega, “Riisya amangʼondi gaani.” 17Akamubhuurya orwa kasatu ega, “Simoni, omwana wa Yoana, bhoono unhanjiri?” Mbe, Petero akasurumbara kwa okubha yaamubhuurya orwa kasatu ega, “Bhoono, unhanjiri?” Akamukyukya ega, “Ee Omukuru, omanyiri gonsego. Omanyiri ega, nkuhanjiri.” Yeesu akamukeerya ega, “Riisya amangʼondi gaani. 18Ndakukeerya obhuheene ega, hanú waaringa omumura, weebhohanga emyenda gyaho omwene, na okugya hohonse enú weendanga okugya. Nawe, hanú origota, oriinura amabhoko gaaho na omuntu oundi arikwibhohya emyenda gyaho, na okukuhira enú otakwenda okugya.” 19Yeesu yaagamba ego, okoorokya enjira inú Petero arikwa na okumugungya Waryubha. Mbe, Yeesu akamukeerya Petero ega, “Nsoorana.”
20Mbe, Petero akeekyukya, akamurora omwihigira unú Yeesu yaamuhanja, yaaringa arabhasoorana. Omwihigira uyo ngʼ-unú yeekara haangʼi na Yeesu hanú bhaaryanga ebhyakurya, na okumubhuurya ega, “Ee Omukuru, niwi arikuriira eniku?” 21Mbe, hanú Petero yaamurora omwihigira urya, akamubhuurya Yeesu ega, “Ee Omukuru, bhoono, n-kintu-ki kirimaahikana kumwihigira uyo?” 22Yeesu akamukyukya ega, “Nyoore ndeenda abhe omuhoru okuhikira hanú ndihunjuka, kwaki gayo garakutunʼya? Uuwe unsoorane.” 23Mbe, amangʼana gayo gakanyaragana gati ya abharikyaye ega, omwihigira uyo atarikwa. Nawe, Yeesu ataamukeerya omwihigira uyo ega, atarikwa, nawe, yaagamba ega, “Nyoore ndeenda abhe omuhoru okuhikira hanú ndihunjuka, kwaki gayo garakutunʼya?” 24Omwihigira uyo ngʼo areemiririra ganu na okugangʼoora. Bheetu tumanyiri ega, ganú aragamba n-ga heene.
Yeesu yaakora amangʼana agandi amaaru
25Gariho amangʼana agandi amaaru ganú Yeesu yaaringa arakora. Nyoore gonsego gayo gakaangʼoorerwe, ekyaro kyonsego kitakeesiri okutuura-mo ebhitabho bhinú bhikaangʼoorerwe.