Enyarubha ku

Abhaebhurania

Obhukangati

Omungʼoori wa enyarubha ya Abhaebhurania atamanyikeeni kubheetu, aratura okubha omutumwa Pauro, Ruuka, Bharinabha, kasi oundi. Omungʼoori wa enyarubha inu yaaringa Omukiristu unú yaaringa omumanyi bhukongʼu wa Eriragano rya Akare. Enyarubha yaaye eroorokya ega, yaangʼoorwa eribhaga erisyengerero rya Waryubha rya mumugi gwa Yerusaremu rikyari okuhaanyurwa. Erisyengerero riyo, ryahaanyurwa kumwaka gwa mirongo muhungati okurwa eribhaga rinú Yeesu Kiristu yeebhurwa.

Omungʼoori yaabhangʼoorera Abhakiristu bha Ekiyahudi bhanú bhaaringa bharanyankibhwa na abhantu bhanú bhaaringa bharaanga eguru ya eimani yaabho. Omungʼoori yaaringa arabhateremya omutima kuimani yaabho kwa enjira ya okoorokya ega, Yeesu Kiristu ngʼ-wa heene, kweki ngʼo aratubhura amakorwa gonsego ga Waryubha.

Ensonga ya omungʼoori yaaringa n-koorokya ega, Yeesu ngʼo aroorokya obhukuru bhwa Waryubha. Kweki arakomererya ega, Kiristu m-Mukuru okukira bhamaraika, abhatungi na abhasyengeri bhonsego. Kwa enjira ya Kiristu, abhantu bhonsego bharanyoora obhutuurya bhwa heene.

1

Waryubha ahairi okuhitira ku Mwana waaye

1Akare hayo, Waryubha yaahairanga na bhajaaji weetu okuhitira kubharooti. Yaakoranga ego, mara kaaru na kwa eginjira eginjaru. 2Nawe, kuginsiku gya obhuteero ginu, Waryubha ahairi na bheetu okuhitira ku Mwana waaye.1:2 Mwana waaye. Maaha Omwana wa Waryubha mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. Yaamusora Omwana uyo, agabhe ebhintu bhyonsego, kweki okuhitira kuweeki, Waryubha yaabhumba ekyaro. 3Omwana uyo, arangʼesangʼesa kwa obhukuru bhwa Waryubha, na aroorokya kubhurabhu kya ego Waryubha aringi. Arakora ebhintu bhyonsego bhigendererye okubha kya ego bhiringi kwa eringʼana ryaye rya obhuturo. Weeki yeeruusya okubha ekimwenso1:3 Ekimwenso. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. kya okuruusirya abhantu obhusarya, akagya murwire akeekara orubhaara rwa obhuryo rwa Waryubha owa obhuturo.

Yeesu m-mukuru okukira bhamaraika

4Waryubha yaamukora Omwana waaye, abhe omukuru okukira bhamaraika,1:4 Bhamaraika. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. kya ego yaamuhaana eriina erikuru okukira erya bhamaraika. 5M-maheene, kwa okubha atariho maraika unú yaakeeribhwa na Waryubha, amangʼana ganú yaakeerya Yeesu ega,

“Uuwe m-Mwana waani,

oni reero mbeeri Eseweenyu.”1:5a Maaha mukitabho kya Egijabhuri 2:7.

Na Waryubha ataagamba eguru ya maraika wowonse ega,

“Ndibha Esewaabho,

wonse aribha Omwana waani.”1:5b Maaha mukitabho kya 2 Samweri 7:14.

6Kweki Waryubha hanú yaatuma Omwana waaye omumwemwe mukyaro, yaagamba ega,

“Bhamaraika bhaani bhonsego, bhamusyengere Omwana uyo.”1:6 Maaha mukitabho kya Obhuhiituki bhwa Amaragiriryo 32:43.

7Nawe, eguru ya bhamaraika, yaagamba ega,

“Bhamaraika bhaani, oni ndabhakora bhabhe omuyaga,1:7a Omuyaga. Eringʼana rya Ekiyunani ensonga yaaye niiga, omuyaga na enkoro. Maaha mukitabho kya Abhaebhurania 1:14.

abhakori bha emirimu bhaani, oni ndabhakora bhabhe egindimi gya omururo.”1:7b Maaha mukitabho kya Egijabhuri 104:4.

8Nawe, eguru ya Omwana waaye, weeki aragamba ega,

“Uuwe Waryubha, oritunga koko na koko,

na obhutungi bhwaho, bhuribha bhwa obhuheene.

9Uuwe ohanjiri amajomu,

na orajimira amabhiibhi gonsego.

Kwa ego oni, Waryubha waaho,

nkuhakiri amaguta ga obhujomerwa,

naho okukukora omukuru

okukira abharikyaho bhonsego.”1:8-9 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 45:6-7.

10Kweki Waryubha aramukeerya Omwana waaye ega,

“Uuwe Omukuru nuuwe waabhumba ekyaro kubhwambiro hayo,

na kweki, nuuwe waabhumba orwire kwa amabhoko gaaho.

11Ebhintu bhyonsego bhiyo bhirihwa,

bhirigota kya emyenda,

nawe, uuwe oribha-ho koko na koko.

12Uuwe oribhikunyakunya ebhintu bhiyo kya enkanju,

bhirirabhuuka kya omwenda gwa akare.

Nawe, uuwe otarihunjura,

kora emyaka gyaho gitarihwa koko na koko.”1:10-12 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 102:25-27.

13Waryubha ataakakeererye maraika wowonse ega,

“Ikara orubhaara rwani rwa obhuryo,

okuhikira hanú ndituura abhasigu bhaaho hansi ya amaguru gaaho,

bhabhe kya ekitumbi kyaho kya okutaja-ko amaguru.”1:13 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 110:1.

14Bhoono, bhamaraika n-kintu-ki? M-bakori bha emirimu bha Waryubha. Ni-nkoro, ginú Waryubha arabhatuma bhagye okukorera emirimu abhantu bhanú bharituuribhwa.

2

Obhutuurya obhukuru bhwa Waryubha

1Kwa ego, twiyangararire bhukongʼu kuganú twigwiri, naho tutakaaja okugatiga. 2Tumanyiri ega, amaragiriryo ga Waryubha ganú bhajaaji weetu bhaagwata okurwa kubhamaraika bhaaye, gaaringa na obhutungi. Ego, abhantu bhonsego bhanú bhaaringa bhatakugagwata na okugeegwa, Waryubha yaabhajibhya okurekana na obhusarya bhwabho. 3Nyoore gaakoreka ego kubheene, bhoono, bheetu turatura egaki okuhona okujibhibhwa, nyoore turajeera obhutuurya obhukuru bhunú twanyoora? Omukuru Yeesu ngʼo yaamba okuraarika obhutuurya bhuyo na abhantu bhanú bhaaringa bharamwigwa, bhaatukomererya ega, obhutuurya bhuyo, m-bwa heene. 4Waryubha wonse yaaringa arakomererya obhutuurya bhuyo, kwa okukora ebhimanyiiriryo, ebhiruguuryo na ebhika amanga amaaru. Akabhahaana abhantu ebhibharo bhya Omutima Omurabhu2:4 Omutima Omurabhu. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. kwa okuringʼaana na obhwendi bhwaye.

Okwisuuhya kwa Yeesu

5Tumanyiri ega, Waryubha ataabhahaana bhamaraika obhuturo bhwa okutunga ekyaro ekihya kinú kiriija, kinú turagamba amangʼana eguru yaakyo. Engʼoorerwe mu Mangʼoore Amarabhu ega,

6“Omuntu n-kintu-ki kora uuwe Waryubha, omwiganirirye?

Bhoono, omwana wa omuntu niwi kora omuserenʼye?

7Waamukora omuntu okubha omuke okukira bhamaraika kwa eribhaga ekego.

Nawe bhoono, omuheeri obhukuru na obhusuuku,

8na okutuura ebhintu bhyonsego mubhutungi bhwaye.”2:6-8 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 8:4-6.

Ego, Waryubha yaatuura-ho omuntu, naho abhenga aratunga ebhintu bhyonsego, kora ataatiga ekintu kyokyonse. Nawe, kwibhaga rinu tutakurora omuntu aratunga ebhintu bhiyo bhyonsego. 9Nawe, turamurora Yeesu. Waryubha yaamukora okubha omuke okukira bhamaraika kwa eribhaga ekego. Yaakora ego, naho kwa enjira ya eriruguto rya Waryubha, Yeesu akwe kurusumo rwa okutuurya abhantu bhonsego. Bhoono, Waryubha amuheeri obhukuru na obhusuuku obhunene, kwa ekisigo kya okunyankibhwa na okukwa kwaye.

10Waryubha ngʼo yaabhumba ebhintu bhyonsego na okubhikora kya ego bhiringi. Yaamungʼarira abhasohye abheekirirya abhaaru mubhukuru bhwaye, kwa ego yaakunaanʼya Yeesu kwa enjira ya okunyankibhwa, naho abhe obhusimuka bhwa obhutuurya.

11Yeesu na abhantu bhanú araraama obhusarya bhwabho, Esewaabho ngʼ-umwi. Kiyo nkyo kirakora Yeesu atakurora eginsoni okubhabhirikira ega, abhahiiri bhaaye. 12Yeesu yaagamba ega,

“Ee Waryubha, ndigamba ebhikorwa bhyaho ebhikuru kubhahiiri bhaani,

ndiimba ameembo ga okukugungya gatigati ya omuganda gwabho.”2:12 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 22:22.

13Kweki yaagamba ega,

“Ndibha ndamwisigira Waryubha.”2:13a Maaha mukitabho kya Isaaya 8:17

Na kweki yaagamba ega,

“Oni ndingi hanu na abhaana bhanú Waryubha yangʼeeri.”2:13b Maaha mukitabho kya Isaaya 8:18.

14Mbe, kwa okubha abhaana bhayo bhaana emibhiri na amanyinga, Yeesu wonse yaaja na omubhiri kya bheetu. Yaakora ego, naho okuhitira okukwa kwaye, ahige eginguru gya Erisambwa2:14 Erisambwa. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. rinú riina obhuturo bhwa okukora abhantu bhabhenga bharakwa. 15Kweki Yeesu yaakwa, naho abhakore bhanú bhaaringa abhagaya kwa ekisigo kya okoobhoha oruku, mubhuhoru bhwabho bhonsego, bheeyagaare. 16Kwa ego eroorokya kubhurabhu ega, Yeesu ataaja okubhabheera bhamaraika, nawe, yaaja okubhabheera abhantu bha orwibhuro rwa Abhurahamu.2:16 Abhurahamu. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu.17Kiyo nkyo kyakora akabha kya abhahiiri bhaaye kumangʼana gonsego, naho abhe Omusyengeri Omukuru2:17 Omusyengeri Omukuru. Maaha Abhasyengeri mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. unú yaana ekyabhira na m-muheene kumirimu gyaye, embere ya Waryubha. Kwa enjira iyo yaatura okwiruusya ekimwenso, naho Waryubha yaabhire abhantu obhusarya bhwabho. 18Kwa okubha Yeesu yaanyanka na okusakibhwa, aratura okutubheera kora bheetu bhanú turasakibhwa.

3

Yeesu m-mukuru okukira Musa

1Kwa ego, bheenyu abhahiiri bhaani kuimani, bhanú Waryubha abhasoreri okubha abhantu bhaaye, mwiganirirye eguru ya Yeesu unú aringi Omutumwa wa Waryubha, kweki m-Musyengeri Omukuru unú turamwikirirya. 2Weeki yaaringa omuheene ku Waryubha unú yaamusora, kya ego Musa3:2a Musa. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. wonse yaaringa omutungi omuheene kubhantu bhonsego bha enyumba ya Waryubha, yaani Abhaisiraeri.3:2b Maaha mukitabho kya Okubhara 12:7.3Omuhagaaji arasuukwa okukira enyumba inú ahagaajiri, egoego Yeesu wonse areenderwa okusuukwa bhukongʼu okukira Musa. 4Kira enyumba erahagaajwa na omuhagaaji nyabhurebhe, nawe, Waryubha ngʼo Omuhagaaji Omukuru wa ebhintu bhyonsego.

5Musa yaaringa omukori wa emirimu omuheene gatigati ya abhantu bhonsego bha enyumba ya Waryubha. Emirimu gyaye gyaringa n-gya okubhakeerya abhantu bhayo gonsego ganú Waryubha yaaringa aseemerye okuhaira embere eyo. 6Nawe Kiristu, weeki m-Mwana omuheene unú areemiririra abhantu bha enyumba ya Waryubha. Na bheetu mbo abhantu bhayo, nyoore turagendererya okuhikira obhuteero okubha abhahaari na okwirora kuganú tureesigira.

Obhukemeri eguru ya okwanga okwikirirya

7Kwa ego, tureenderwa okwigwa ganú Waryubha yaagamba okuhitira ku Mutima Omurabhu ega,

“Reero, nyoore mwakeegwe eriisi ryani,

8mutaaja okukora emitima gyenyu okubha emikongʼu,

kya ego bhajaaji weenyu bhaaringa bharaanga okoorokereribhwa na oni,

kwibhaga rirya bhaaringa bharansakya kukibhara.

9Kukibhara eyo ngʼyo bhajaaji weenyu, bhaaringa bharansakya,

onyoora naabhakorera ebhika ebhyaru kwa emyaka mirongo ena.

10Mbe, kwa ekisigo kiyo naajimira abhantu bhayo, nkagamba ega,

‘Abhantu bhanu m-bajeemi eginsiku gyonsego,

m-bantu bhanú bhatakwenda okugwata enjira yaani.’

11Kwa ego naajima na okuteena, nkagamba ega,

‘Ntaribheekiririrya kora orusiku rumwi, abhantu bhayo okusoha ahasi ha okumuunya,

hanú naaseemya kurusumo rwabho.’”3:7-11 Maaha mubhitabho bhya Egijabhuri 95:7-11; Okubhara 14:21-23.

12Mbe bheenyu abhahiiri bhaani kuimani, mwiyangararire, naho atariija okubha-ho omuntu wowonse gatigati yeenyu unú aringi na omutima omubhiibhi unú atakwikirirya, unú areeyahura okurwa ku Waryubha omuhoru. 13Nawe, mukemerane abheene kwa abheene kira orusiku runú turabhirikira ega, “Reero,” naho gati yeenyu atabha-ho omuntu wa omutwe omukongʼu, kwa okungʼeenwa na obhusarya. 14Tukore ego, kwa okubha turagwatana hamwi na Kiristu, nyoore turamwisigira okuhikira obhuteero, kya ego twaringa turamwisigira kubhwambiro. 15Muhiituke ganú gaangʼoorwa mu Mangʼoore Amarabhu ega,

“Reero, nyoore mwakeegwe eriisi ryani,

mutaaja okukora emitima gyenyu okubha emikongʼu,

kya ego bhajaaji weenyu bhaaringa bharaanga okoorokereribhwa na oni.”3:15 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 95:7-8.

16Bhoono, m-bantu-ki bhanú bheegwa eriisi rya Waryubha, bhakaanga okoorokereribhwa nawe? M-bonsego bhanú bhaaringa bharoorokereribhwa na Musa okurwa mukyaro kya Misiri. 17Kweki, m-bantu-ki bhanú Waryubha yaabhajimira kwa emyaka mirongo ena? M-banú bhaakora obhusarya, bhakakwa, emibhiri gyabho gikanyaragana kukibhara. 18M-bantu-ki bhanú Waryubha yaateena ega, ataribheekiririrya kora orusiku rumwi, okusoha ahasi ha okumuunya hanú yaaseemya kurusumo rwabho? M-banú bhaanga okumwigwa! 19Mbe, turamanya ega, abhantu bhayo bhaatamwa okusoha ahasi ha okumuunya, kwa okubha bhaanga okumwikirirya Waryubha.

4

Okumuunya kwa abhantu bha Waryubha

1Mbe, endago ya Waryubha eya okusoha ahasi haaye ha okumuunya ekyari-ho. Kwa ego tubhenga turoobhoha, naho oumwi gati yeenyu atariija okutamwa okusoha ahasi hayo. 2Bheetu twaraarikirwa amangʼana amajomu eguru ya ahasi ha okumuunya, kya ego bhajaaji weetu bhonse bhaaraarikirwa. Nawe, bheeki amangʼana gayo gataabha na obhwera bhobhonse kubheene, kwa okubha bhaageegwa, nawe, bhataageekirirya.4:2 Nawe, bheeki amangʼana gayo gataabha na obhwera bhobhonse kubheene, kwa okubha bhaageegwa, nawe, bhataageekirirya. Amangʼoore agandi ga akare aga Ekiyunani garagamba ega, Nawe, bheeki amangʼana gayo gataabha na obhwera bhobhonse kubheene, kwa okubha hanú bhaageegwa, bhataagwatana na abhandi bhanú bhaageekirirya.3Kwa ekisigo kiyo, Waryubha yaagamba ega,

“Kwa ego, naajima na okuteena, nkagamba ega,

‘Ntaribheekiririrya kora orusiku rumwi abhantu bhayo, okusoha ahasi ha okumuunya,

hanú naaseemya kurusumo rwabho.’”4:3 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 95:11.

Nawe, bheetu bhanú turamwikirirya Waryubha, turisoha ahasi hayo ha okumuunya. Waryubha yaagamba ego, onyoora yaaringa amariri okuseemya ahasi hayo, okwambira okubhumbwa kwa ekyaro. 4Ndagamba ego, kwa okubha ahasi nyabhurebhe mu Mangʼoore Amarabhu engʼoorerwe eguru ya orusiku rwa muhungati ega, “Waryubha yaamuunya orusiku rwa muhungati, akatiga emirimu gyaye gyonsego.”4:4 Maaha mukitabho kya Obhwambiro 2:2.5Kweki, Amangʼoore Amarabhu garagamba eguru hayo ega,

“Ntaribheekiririrya kora orusiku orumwi abhantu bhayo, okusoha ahasi ha okumuunya,

hanú naaseemya kurusumo rwabho.”4:5 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 95:11.

6Onyoora bhajaaji weetu bhaabha abha mbere okuraarikirwa amangʼana amajomu ga okumuunya, nawe, bhataasoha ahasi hayo, kwa okubha bhataaringa bharamwigwa Waryubha. Mbe, okurekana na eringʼana riyo, omweya guriho gwa abhantu abhandi okusoha ahasi ha okumuunya. 7Kwa ego, Waryubha yaatuura-ho orusiku orundi rwa okusoha ahasi ha okumuunya, runú rurabhirikirwa ega, “Reero.” Waryubha yaagamba orusiku ruyo hanú gyahwa emyaka emyaru okurwa hanú bhajaaji weetu bhaatamwa okusoha ahasi hayo. Yaagamba okuhitira kumukama Daudi,4:7a Daudi. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. amangʼana ganú gagambirwe eguru hayo ega,

“Reero, nyoore mwakeegwe eriisi ryani,

mutaaja okukora emitima gyenyu okubha emikongʼu.”4:7b Maaha mukitabho kya Egijabhuri 95:7-8.

8Nyoore Yoshua akaahikirye abhantu ahasi ha okumuunya, Waryubha atakaahairiri kweki eguru ya orusiku orundi rwa okumuunya.4:8 Maaha mubhitabho bhya Obhuhiituki bhwa Amaragiriryo 34:9-11; Yoshua 13:1-2.9Kwa ego, rukyari-ho orusiku rwa okumuunya, runú Waryubha yaaseemya kurusumo rwa abhantu bhaaye. 10Na omuntu wowonse unú arasoha ahasi ha okumuunya hayo, aramuunya okukora emirimu gyaye gyonsego, kya ego Waryubha yaamuunya hanú yaamara emirimu gyaye gya obhubhumbi. 11Mbe, tukore ekituunyo okusoha ahasi ha okumuunya hayo, naho omuntu wowonse atatamwa okusoha, kwa ekisigo kya okwanga okumwigwa Waryubha, kya ego bhajaaji weetu bhaakora.

12Eringʼana rya Waryubha ni-rihoru kweki riina eginguru okukira omuhyu gogonse omoogi. Eringʼana riyo, rirabhita omuntu okuhikira kumaguha, riraahukanʼya ebhiroobhero na amaguta ganú garingi munsi wabhyo. Kweki riraanguha okumanya ameetegeerero na kinú omutima gwa omuntu gureenda. 13Kweki, kitariho ekibhumbwa kyokyonse kinú kiibhisiri ku Waryubha. Ebhintu bhyonsego bhiringi kubhurabhu embere yaaye, na bheetu tureenderwa okumukeerya amakorwa geetu ega, n-kwaki twagakora.

Yeesu m-Musyengeri Omukuru

14Mbe, tuuna Omusyengeri Omukuru, Yeesu Omwana wa Waryubha, unú yaagya akasoha murwire. Kwa ego tugwate bhukongʼu eimani yeetu inú tureekirirya. 15Omusyengeri Omukuru uyo, ngʼo amanyiri obhunyooheeru bhwetu, kwa okubha wonse yaasakibhwa kwa kira enjira kya bheetu, nawe, weeki ataakora obhusarya. 16Kwa ekisigo kiyo, tubhe abhahaari okusuntara embere ya Waryubha owa eriruguto, naho atumaahire ekyabhira na okutubheera kwa eriruguto ryaye, kwibhaga rya enyanko.

5

1Kira omusyengeri omukuru arasorwa okurwa kubhantu abharikyaye. Aratuurwa-ho, naho yeemiririre amangʼana ga Waryubha kurusumo rwa abhantu. Kweki, weeki aramuruusirya Waryubha egisadaaka na ebhimwenso kurusumo rwa obhusarya bhwa abhantu. 2Omusyengeri omukuru aratura okubhamaahira ekyabhira abhantu bhanú bharakora obhusarya kwa okwanga okumanya, kwa okubha weeki omwene wonse m-musarya. 3Kiyo nkyo kirakora areenderwa okuruusya ekimwenso, kurusumo rwa obhusarya bhwaye omwene, kya ego araruusya ekimwenso kurusumo rwa obhusarya bhwa abhantu abhandi.5:3 Maaha mukitabho kya Abharaawi 16:11-19. 4Atariho omuntu unú aratura okwituurira omwene obhusuuku bhwa okubha omusyengeri omukuru, nawe, Waryubha ngʼo aramusora kya ego yaasora Harooni.5:4 Harooni. Weeki ngʼo yaaringa omusyengeri omukuru wa mbere. Maaha mukitabho kya Okuhuruka 28:1-3.

5Egoego, Kiristu wonse ateetunira omwene obhusuuku bhwa okubha Omusyengeri Omukuru, nawe, Waryubha ngʼo yaamusora na okumukeerya ega,

“Uuwe m-Mwana waani,

oni reero mbeeri Eseweenyu.”5:5 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 2:7.

6Kweki yaagamba ahasi ahandi mu Mangʼoore Amarabhu ega,

“Uuwe nuuwe omusyengeri koko,

kya ego Merikijedeki5:6a Merikijedeki. Weeki yaaringa omusyengeri unú yaaringa aramusyengera Waryubha mumugi gwa Yerusaremu, eribhaga rinú Abhurahamu yaaringa omuhoru. Maaha mukitabho kya Obhwambiro 14:17-20. yaaringa.”5:6b Maaha mukitabho kya Egijabhuri 110:4.

7Hanú Yeesu yaaringa mukyaro hanu, yeesasaama, akasabha na akamukuurira Waryubha bhukongʼu kwa ameesori, kwa okubha yaamanya ega, Waryubha yaana obhuturo bhwa okumutuurya okurwa muruku.5:7 Maaha mubhitabho bhya Mataayo 26:36-45; Mariko 14:32-42. Waryubha akamwigwa okurekana na obhwisuuhya bhwaye embere yaaye. 8Onyoora Yeesu m-Mwana wa Waryubha, yeehigira okumwigwa Waryubha okurekana na eginyanko ginú gyaringa giramunyoora. 9Mbe, okurekana na gayo, Waryubha akamukora Yeesu yeenderwe okubha obhusimuka bhwa obhutuurya bhwa koko, kubhantu bhonsego bhanú bharamwigwa. 10Na Waryubha yaamutuura Yeesu okubha Omusyengeri Omukuru, kya ego Merikijedeki yaaringa.

Obhukemeri eguru ya okutiga eimani

11Tuuna amaaru ga okuhaira eguru ya Omusyengeri Omukuru uyo, nawe, m-bukongʼu okubhakeerya, kwa okubha bheenyu mutaringi abhangu okumanya. 12Kwibhaga rinu singa mwamara okubha abheehigirya bha abharikyenyu, nawe, mukyenda omuntu wa okubheehigirya ameehigiryo ga mbere ga eringʼana rya Waryubha! Mukyenda amabheere kora mutakwenda ebhyakurya ebhikongʼu. 13Omuntu unú akyaneena, uyo akyari omwana omurera, atakutura okumanya amajomu na amabhiibhi. 14Nawe, ebhyakurya ebhikongʼu m-bya abhantu abhakuru, bheeki bheehigira okoonjoora amajomu na amabhiibhi.

6

1Kwa ego, tutatama kuganú tweehigira eguru ya Kiristu kubhwambiro, nawe, tukore ekituunyo okugendererya okwihigira, naho tubhe abheehigira bhanú bhanagiri kuimani. Tutaamba bhuhya okwihigira eguru ya okwihunjura amakorwa ganú garareeta oruku, na okwihigira eguru ya okumwikirirya Waryubha. 2Tutabha turahindira okwihigira ameehigiryo ga obhubhatiijo, okutuurira abhantu amabhoko, okuhyuka kwa abhaku na okubhuturirwa ekiina kwa koko. 3Nyoore Waryubha araahanje, turagendererya okukiina na okunaga kuimani kwa enjira ya ameehigiryo amahya.

4Mbe, bhariho abhantu bhanú bhaahaanwa endingaasi ya eringʼana rya Waryubha, kora bhaanyoora omutuho gwa murwire, bhakakorwa okubha abhamwi na Omutima Omurabhu. 5Kweki bhaarabha obhujomu bhwa eringʼana rya Waryubha, na eginguru gya obhutungi bhwa Waryubha mukyaro kinú kiraaja. 6Nawe, abhantu bhayo bhaajeema eimani yaabho, bhakamubhamba Omwana wa Waryubha kumusarabha orwa kabhiri na okumusuukya kubhurabhu. Bhoono, turitura egaki okubhahunjukya, naho bhamwihunjurire Waryubha kweki?

7Erirobha rinú riranyoora embura mara kaaru na okunyeregetya egimbusuro ginú giina obhwera kumurimi, erirobha riyo riranonkwa na Waryubha. 8Nawe, erirobha rinú riranyeregetya amahwa na obhunyanki, ritaana obhwera bhobhonse kumurimi, Waryubha arariihiima. Kubhuteero rirasambwa mumururo.

9Abhahanje bhaani, onyoora mbangʼooreeri kwa amangʼana amahaari, nawe, niina obhuheene ega, murakora amajomu ganú garoorokya ega, mwatuuribhwa. 10Waryubha ngʼ-wa heene, atakutura okurabhirwa amakorwa amajomu ganú mwakora. Kweki atakutura okurabhirwa obhuhanje bhunú moorokya kurusumo rwaye, kwa okubhabheera abheekirirya abharikyenyu okurwa kubhwambiro nawanyareero. 11Ndeegomba bhukongʼu ega, kira oumwi kubheenyu akore ekituunyo okukora amangʼana gayo okuhikira kubhuteero, naho munyoore gonsego ganú mureesigira. 12Mutabha abharosu, nawe, mubhe kya abheekirirya bhanú bhareegumirirya, bheeki bharanyoora ganú Waryubha yaabharaga okubhahaana.

Egindago gya Waryubha n-gya heene

13Mbe, hanú Waryubha yaamuraga Abhurahamu, yaateena kwa eriina ryaye omwene, kwa okubha ataaringa-ho omukuru wowonse okumukira weeki. 14Waryubha yaateenera Abhurahamu ega, “M-maheene ndikunonka, na orwibhuro rwaho ndirwaruhya bhukongʼu.”6:14 Maaha mukitabho kya Obhwambiro 22:16-17.15Kwa ego, Abhurahamu yaaganya na okwigumirirya okuhikira hanú Waryubha yaamuhaana gonsego ganú yaaringa amuragiri.

16Nyoore abhantu bharateena, bharateena kwa eriina rya omukuru okukira bheeki, kweki okuteena kuyo kuroorokya ega, gonsego ganú garagambwa n-ga heene. Na riyo riramara eginhaka. 17Egoego Waryubha wonse yaakomererya endago yaaye kwa enjira ya okuteena. Yaaringa areenda okoorokya harabhu kubhantu bhanú bharinyoora ganú yaabharaga ega, atarigahunjura. 18Mbe, Waryubha yaakora ebhintu ebhibhiri bhinu, okuteena na okuraga. Ebhintu bhiyo, Waryubha ataribhikyukya kora orusiku rumwi, kwa okubha weeki ataringi omubheehi. Yaakora ebhintu bhibhiri bhiyo, naho atuteremye emitima bheetu bhanú tungʼoseeri kumwene, tugwatirire obhwisige bhwa amangʼana ganú garaaja embere yeetu.

19Tuuna obhwisige bhuyo mumitima gyetu, na bhweki n-kya enanga, inú eragwatirira eryato ritagegwa na omuyaga. Obhwisige bhuyo n-Yeesu unú aringi Aharabhu ha Aharabhu murwire, okuhitira mushuuka enene.6:19 Mushuuka enene. Eshuuka iyo yaaringa eraahukanʼya abhantu bhatasoha Aharabhu ha Aharabhu, hanú obhukuru bhwa Waryubha bhwaringa. Eshuuka iyo yaaringa kya eshuuka ya eribhuru erijomu rinú riroorokya okubha-ho kwa Waryubha mukitabho kya Okuhuruka 26:31-33. Maaha mukitabho kya Abhaebhurania 9:3, 10:19-22, kweki maaha Erisyengerero erikuru rya Waryubha mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu.20Weeki yaakangata okusoha ahasi hayo kurusumo rwetu. Wonse abheeri Omusyengeri Omukuru wa koko, kya ego Merikijedeki yaaringa.

7

Obhusyengeri bhwa Merikijedeki

1Merikijedeki uyo, yaaringa omukama wa omugi gwa Saremu. Kweki yaaringa omusyengeri wa Waryubha wa eguru ya bhyonsego. Merikijedeki uyo, yaasikana na Abhurahamu hanú Abhurahamu yaarwanga mwiihe. Abhurahamu yaaringa arwaniri na abhakama bhane na okubhahiga. Nho, Merikijedeki akamunonka Abhurahamu. 2Abhurahamu akaruusya eimwi ya ekumi eya ebhintu bhinú yaaringa atumbariiri mwiihe, na okumuhaana Merikijedeki.7:1-2 Maaha mukitabho kya Obhwambiro 14:17-24. Eriina rinu Merikijedeki, ensonga yaaryo niiga, “Omukama wa obhuheene,” kweki eriina rya “Omukama wa Saremu,” ensonga yaaryo niiga, “Omukama wa omurembe.” 3Eramaahikana ega, abheebhuri bha Merikijedeki bhatamanyikeeni, ehamati yaaye etamanyikeeni, okwibhurwa na okukwa kwaye, bhitamanyikeeni. Weeki m-musyengeri wa koko kya Omwana wa Waryubha.

4Mwiganirirye kya ego Merikijedeki yaaringa omukuru! Kora jaaji weetu Abhurahamu yaamuhaana eimwi ya ekumi eya ebhintu bhinú yaaringa atumbariiri mwiihe. 5Okurekana na amaragiriryo ga Musa,7:5a Amaragiriryo ga Musa. Ganu m-maragiriryo ganú Waryubha yaahaana Abhaisiraeri okuhitira kumurooti Musa. Maaha Musa mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. abhantu bhonsego okurwa mwikabhira rya Abharaawi bhanú m-basyengeri,7:5b M-basyengeri. Maaha Abhasyengeri mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. bhareenderwa okunyoora eimwi ya ekumi okurwa kubhintu bhya Abhaisiraeri abharikyabho. Niigo, onyoora Abhaisiraeri abharikyabho bhayo, bhonse m-beebhurwa bha orwibhuro rwa Abhurahamu.7:5c Maaha mubhitabho bhya Okubhara 18:21; 2 Amangʼana ga Eribhaga 31:4-6.6Onyoora Merikijedeki ataarwiranga mwikabhira rya Abharaawi, nawe, yaanyoora eimwi ya ekumi okurwa ku Abhurahamu na akamunonka Abhurahamu, unú Waryubha yaaraga okumunonka. 7Abhantu bhonsego bhamanyiri obhuheene ega, omukuru ngʼo aranonka omuke. 8Kweki abhasyengeri okurwa mwikabhira rya Abharaawi, bhanú bharanyoora eimwi ya ekumi, m-bantu bhanú bharakwa, nawe, Merikijedeki unú yaanyoora eimwi ya ekumi okurwa ku Abhurahamu, aragambwa ega, m-muhoru. 9Kwa ego, turatura okugamba ega, kora Raawi unú abhantu bha erikabhira ryaye bharanyoora eimwi ya ekumi, wonse yaaruusya eimwi ya ekumi yaaye, okuhitira ku Abhurahamu. 10Ngambiri ego, kwa okubha eribhaga rinú Merikijedeki yaaringa arasikana na Abhurahamu, Raawi yaaringa atareebhurwa.

Obhusyengeri bhwa Yeesu n-kya obhwa Merikijedeki

11Onyoora Abhaisiraeri bhaahaanwa amaragiriryo ga Musa okuhitira obhusyengeri bhwa Abharaawi, nawe, obhusyengeri bhuyo, bhutaakunaana. Kwa ego, yaaringa areendwa omusyengeri oundi kya Merikijedeki, unú atakurwa muhamati ya Harooni.7:11 Harooni. Weeki ngʼo yaaringa omusyengeri omukuru wa mbere. Maaha mukitabho kya Okuhuruka 28:1-3.12Mbe, nyoore obhusyengeri bhurakyuka, ereenderwa amaragiriryo gonse gakyuke. 13Omusyengeri unú aragambwa eguru hayo, m-Mukuru weetu Yeesu unú ataaringa Omuraawi. Kweki ataaringa-ho omuntu wowonse okurwa mwikabhira ryaye, unú yaaringa arakora emirimu gya obhusyengeri. 14Tumanyiri ego, kwa okubha emanyikeeni ega, Yeesu yaarwira mwikabhira rya Yuda, kweki hanú Musa yaaringa arahaira eguru ya abhasyengeri, ataarigamba erikabhira riyo.

15Amangʼana gayo ndagamba, garingi kubhurabhu bhukongʼu, kwa okubha omusyengeri oundi yeebhukiri unú aringi kya Merikijedeki. 16Weeki ataaringa omusyengeri, kwa ekisigo kya amaragiriryo, okurekana na ehamati yaaye, nawe, n-kwa eginguru gya obhuhoru bhwaye, bhunú bhutaana obhuteero. 17Engʼoorerwe mu Mangʼoore Amarabhu ega,

“Uuwe nuuwe omusyengeri koko,

kya ego Merikijedeki yaaringa.”7:17 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 110:4.

18Mbe, Waryubha yaaruusya-ho eriragiriryo erya mbere rirya, kwa okubha ritaaringa na eginguru, kweki ritaaringa na omurimu gogonse. 19Yaariruusya-ho kwa okubha amaragiriryo ga Musa gataaringa na obhuturo bhwa okukunaanʼya amangʼana. Nawe bhoono, Waryubha atuheeri obhwisige obhundi obhujomu bhukongʼu, bhunú bhuratukora okubha haangʼi nawe.

20-21Eribhaga rinú Abharaawi bhaaringa bharatuurwa okubha abhasyengeri, Waryubha ataateena. Nawe, hanú Waryubha yaamutuura Yeesu okubha Omusyengeri, yaateena, kya ego engʼoorerwe mu Mangʼoore Amarabhu ega,

“Omukuru ateeneri,

kweki atarikyukya ameetegeerero gaaye kora hake.

‘Uuwe nuuwe omusyengeri koko.’”7:20-21 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 110:4.

22Mbe, okurekana na obhuteeni bhuyo, Yeesu ngʼo atungwirye eriragano7:22 Eriragano. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. erihya, ribhe erijomu bhukongʼu okukira erya eribhaga rya Musa rirya.

23Eribhaga rya eriragano rya akare rirya, abhasyengeri bhaaringa m-baaru. Bhataagendererya okukora emirimu gyabho, kwa okubha bhaaringa bharakwa. 24Nawe, Yeesu m-Musyengeri koko, kwa okubha weeki m-muhoru koko. 25Kwa ekisigo kiyo, weeki yaana obhuturo bhwa okubhatuurya koko abhantu bhonsego bhanú bharagya ku Waryubha okuhitira kumwene. Weeki m-muhoru koko, naho abhasabhire ku Waryubha eribhaga ryonsego.

26Omusyengeri Omukuru kya uyo, areenderwa bhukongʼu kubheetu, kwa okubha weeki m-murabhu, ataana obhubhiibhi, kweki ataakora obhusarya bhobhonse. Waryubha yaamwahura okurwa kubhakori bha obhusarya, akamuriinʼya okugya murwire. 27Abhasyengeri abhakuru bheenderwanga okuruusya ekimwenso kurusumo rwa obhusarya bhwabho. Hanú bhaamaranga, bhaaruusyanga na ebhimwenso ebhindi, kurusumo rwa obhusarya bhwa abhantu abhandi. Kweki bhaaringa bharakora ego mara kaaru. Nawe, Yeesu ataakora kya abhasyengeri abhakuru bhayo. Weeki yeeruusya ekimwenso rumwigo, hanú yaabhambwa kumusarabha kurusumo rwa obhusarya bhwa abhantu bhonsego. 28Okurekana na amaragiriryo ga Musa, abhantu bhaaringa bharatuurwa okubha abhasyengeri abhakuru, onyoora bhaaringa m-bakori bha obhusarya. Nawe, hanú eribhaga eritambi ryahita, Waryubha yaateena hanú yaaringa aratuura Omwana waaye okubha Omusyengeri unú akuneeni koko.

8

Omusyengeri Omukuru wa eriragano erihya

1Mbe, eringʼana rya obhwera bhukongʼu kugonsego gayo turagamba, n-dinu. Bheetu tuunawe Omusyengeri Omukuru wa ekabhira iyo, unú yeekeeri orubhaara rwa obhuryo rwa ekitumbi kya ekikama ekya Waryubha owa obhuturo murwire eyo. 2Weeki arakora emirimu gya omusyengeri omukuru ahasi aharabhu murwire eyo, mwibhuru rya maheene rinú ritaahagaajwa na omuntu, nawe, ryahagaajwa na Omukuru omwene.

3Kira omusyengeri omukuru aratuurwa-ho, naho amuruusirye Waryubha egisadaaka na ebhimwenso. Egoego, Omusyengeri Omukuru weetu uyo, wonse areenderwa abhe na ekintu kya okumuruusirya Waryubha. 4Uuja okunyoora ega, Yeesu aragendererya okwikara mukyaro kinu, atakaabheeri omusyengeri, kwa okubha mukyaro kinu bhariho abhasyengeri bhanú bhararuusya ebhimwenso okurekana na amaragiriryo ga Musa. 5Amangʼana ganú abhasyengeri bhayo bharakora ahasi aharabhu, n-kirengyo na ekiiriiri bhya ganú garingi ahasi aharabhu murwire eyo. Nkyo kirakora hanú Musa yaaringa areeseemya okuhagaaja eribhuru rya okumusyengera Waryubha,8:5a Eribhuru rya okumusyengera Waryubha. Maaha Eribhuru rya okoorokya okubha-ho kwa Waryubha mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. Waryubha akamukeerya ega, “Okore kira ekintu okurekana na gonsego ganú naakoorokya kunkuku irya eya Sinai.”8:5b Maaha mukitabho kya Okuhuruka 25:40.6Nawe, Waryubha amuheeri Yeesu emirimu gya obhusyengeri egya obhwera obhunene, okukira egya abhasyengeri bha mbere bharya. Yeesu ngʼo areegwanʼya abhantu na Waryubha, kwiragano erijomu okukira erya kare, rinú bheeki bhaaringa bharagwata. Kweki eriragano riyo, rihagaajirwe kubhurusa obhujomu, ensonga yaaye niiga, rihagaajirwe eguru ya egindago eginjomu bhukongʼu okukira egindago gya eriragano rya akare rirya.

7Uuja okunyoora ega, eriragano rya mbere rikuneeni, omweya gwa eriragano rya kabhiri, gutakaatunirwe. 8Nawe, hanú Waryubha yaarora obhusarya bhwa abhantu bhaaye, akagamba ega,

“Mwitegeerere, eribhaga riraaja,

rinú ndikora eriragano erihya na abhantu bha Isiraeri na Yuda.

9Eriragano erihya riyo, ritaribha kya erya kare, rinú naakora na bhajaaji waabho,

eribhaga rinú naaringa ndabhoorokererya bhujomu okurwa mukyaro kya Misiri.

Bheeki bhataaringa abhaheene kwiragano ryani erya kare rirya.

Kiyo nkyo kyakora naabhatiga kya ego bharingi.

Ego niigo Omukuru aragamba.

10Rinu ndyo eriragano erihya rinú ndikora na Abhaisiraeri kuginsiku ginú giraaja.

Ndituura amaragiriryo gaani mumeetegeerero gaabho, ndigangʼoora mumitima gyabho.

Oni ndibha Waryubha waabho, bhonse bharibha abhantu bhaani.

11Ataribha-ho omuntu wowonse unú aribhanga areehigirya omurikyaye,

kasi wa okukeerya omuhiiri waaye ega, ‘Oreenderwa omumanye Omukuru Waryubha,’

kwa okubha bhonsego okwambira kumuke okuhikira kumukuru bharimmanya.

12Eribha ego, kwa okubha ndibhaabhira amabhiibhi gaabho,

na obhusarya bhwabho ntarihiituka kweki.”8:8-12 Maaha mukitabho kya Jeremia 31:31-34.

13Hanú Waryubha aragamba ega, eriragano rinu ni-rihya, aroorokya ega, eriragano rya mbere ni-rya akare. Mbe, ekintu kyokyonse kinú kimariri okubha ekya akare, na okurabhuuka, kitakubha na omurimu gogonse, kiringi haangʼi okubhura.

9

Amangʼana ga eriragano rya akare

1Eriragano rya akare ryaringa na amaragiriryo ganú abhantu bhaaringa bharagwata, hanú bhaaringa bharasyengera Waryubha. Kweki, eriragano riyo ryaringa na ahasi ha okumusyengera Waryubha, mukyaro kinu. 2Ryahagaajwa eribhuru kurusumo rwa okumusyengera Waryubha. Eribhuru riyo ryaringa na ebhinyumba bhibhiri. Ekinyumba kya okwamba kyaringa na ekisunga kya okwikarya-ko egikorobhoi na emeja ya okutuura-ko emikaate ginú gyaringa giratuurwa embere ya Waryubha. Ekinyumba kiyo kyabhirikirwanga ega, Ahasi Aharabhu. 3Mwibhuru muyo yaaringa-mo eshuuka enene, inú yaaringa eraahukanʼya ekinyumba kya okwamba na ekya kabhiri. Ekinyumba kya kabhiri kyabhirikirwanga ega, Aharabhu ha Aharabhu. 4Mukinyumba kiyo haaringa na ahasi ha okumwensera hanú haaringa hahagaajirwe kwa egijahaabhu aha okutuutira ekurusu. Kweki ryaringa-mo na erisandiko rya eriragano rinú ryaringa rihakirwe egijahaabhu mbaara gyonsego. Mwisandiko riyo haaringa-mo na ekibhiga kya egijahaabhu, kinú kyaringa na ebhyakurya bhinú bhirabhirikirwa ega, mana.9:4a Mana. Bhyaringa ebhyakurya bhinú Waryubha yaahaana Abhaisiraeri, bhinú bhaaryanga kukibhara eribhaga rya okurwa Misiri. Na kweki yaaringa-mo engʼimbo ya Harooni inú yaasebhuka amasya, na ebhibhaara ebhibhiri bhya amagina bhinú bhyangʼoorwa-ko amaragiriryo ekumi ga eriragano.9:4b Maaha mukitabho kya Okuhuruka 25:10-16.5Eguru ya erisandiko riyo, bhyaringa-ko ebhisusano bhya ebhibhumbwa bhibhiri bhinú bhyaringa bhiroorokya obhukuru bhwa Waryubha. Ebhibhumbwa bhiyo bhyaringa na amabhabha ganú gaakundikirya erisandiko ahasi hanú harabhirikirwa ega, ekitumbi kya ekyabhira.9:5 Maaha mukitabho kya Okuhuruka 25:17-22.Nawe, kwibhaga rinu tutakutura okoonjoora bhujomu gonsego gayo kya ego garingi.

6Hanú ebhintu bhyonsego bhiyo bhyaseemibhwanga, abhasyengeri bhaasohanga kira orusiku mukinyumba kya okwamba kirya mwibhuru, okumukorera Waryubha emirimu gya obhusyengeri. 7Nawe, omusyengeri omukuru omwenego ngʼo yaaringa areekiriribhwa okusoha mukinyumba kya kabhiri kirya, wonse yaaringa arasoha rumwigo kumwaka. Kweki yeenderwa okusoha muyo yaana amanyinga ga egintugo. Amanyinga gayo ngo gaaringa ekimwenso ku Waryubha kurusumo rwa obhusarya bhwaye, na obhwa abhantu abhandi bhunú bhaaringa bharakora kwa okwanga okumanya. 8Okurekana na gayo gonsego, Omutima Omurabhu aratoorokya kubhurabhu ega, eribhaga eribhuru rya mbere rirya ryaringa rikyari-ho, enjira ya okusoha Aharabhu ha Aharabhu yaaringa etaroorokibhwa kubhantu abhandi.

9Amangʼana gonsego ganú gaaringa garakoreka mwibhuru murya, n-kirengyo kurusumo rwa eribhaga rya bhoonwego. Ekirengyo kinu kiroorokya ega, egisadaaka na ebhimwenso bhyonsego bhinú bhaaringa bhararuusya ku Waryubha, bhitakutura okubhakora abhantu bhanú bharamusyengera, bhakunaane. 10Amangʼana gayo, gaaringa eguru ya ebhyakurya, ebhyokunywa na okwiraama emibhiri, gayo m-mangʼana ga kibhara ego. Gonsego gayo garihwa eribhaga rinú Waryubha arikyukya ebhintu okubha ebhihya.

Kiristu areegwanʼya abhantu na Waryubha kwiragano erihya

11Kiristu yaaja abhe Omusyengeri Omukuru wa amangʼana amajomu ganú garaaja. Weeki ngʼo arakora emirimu mwibhuru erindi erijomu, rinú rikuneeni okukira erya okwamba rirya. Eribhuru riyo ritaahagaajwa na abhantu, ensonga yaaye niiga, ritaringi rya mukyaro kinu. 12Weeki yaasoha rumwigo Ahasi Aharabhu ha Aharabhu. Ataasoha na amanyinga ga egimburi kasi aga ebhimoori, nawe, yaasoha na amanyinga gaaye omwene okwiruusya ekimwenso, naho twiyagaare koko. 13Okurekana na amaragiriryo ga Musa, abhasyengeri bhaaringa bharahumirira amanyinga ga egimburi na aga egigeeni na eriibhu rya ekimoori kubhantu bhanú bhaaringa abhakonu, naho bhabharaame emibhiri gyabho. 14Nawe, amanyinga ga Kiristu gaana eginguru bhukongʼu okukira amanyinga ga egintugo giyo! Kwa enjira ya Omutima wa koko, weeki yeeruusya ku Waryubha okubha ekimwenso kinú kikuunaniri. Amanyinga gaaye ngo gararaama ameetegeerero geetu9:14 Geetu. Amangʼoore agandi ga akare aga Ekiyunani garagamba ega, geenyu. eguru ya amakorwa ganú garareeta oruku, naho tumukorere emirimu Waryubha omuhoru.

15Kwa ekisigo kiyo, Yeesu ngʼo areegwanʼya abhantu na Waryubha kwiragano erihya, naho abhantu bhanú Waryubha abhasoreri, bhanyoore obhuhoru bhwa koko bhunú yaabharaga okubhahaana. Oruku rwa Yeesu ndo ruratuurya abhantu okurwa mubhusarya bhunú bhaakora kwibhaga rya eriragano rya akare rirya.

16Nyoore omuntu yaangʼoora eguru ya engabho ya ebhintu bhyaye, ganú angʼooreri garakora emirimu hanú oraanyoore omuntu uyo amariri okukwa. 17Engabho ya ganú angʼooreri etakutura okukorwa hanú oraanyoore omuntu uyo atarakwa, nawe, hanú araakwe, garabha na eginguru. 18Kiyo nkyo kyakora, kora eriragano rya akare rirya, ritaabhanga na eginguru bira amanyinga ga egintugo okwitika.

19Hanú Musa yaamaranga okuraarika amaragiriryo gonsego ga Waryubha ku Bhaisiraeri bhonsego, kya ego amaragiriryo gaaragiriryanga, yaagega amanyinga ga ebhimoori na aga egimburi, na okugasanganʼya na amanji. Hanú yaamara, akahumirira amanyinga gayo kukitabho kya amaragiriryo na kubhantu bhonsego. Yaakora ego, kwa okutumira amakaafu amakangaaru ganú gaabhohwanga kwisagi rya omuti gunú gwabhirikirwanga ega, hisopo. 20Nho, Musa akabhakeerya abhantu bhonsego ega, “Ganu m-manyinga ganú gareemiririra eriragano rya Waryubha rinú yaamura ega, mubhenga murarigwata.”9:20 Maaha mukitabho kya Okuhuruka 24:8.21Egoego, Musa akahumirira amanyinga eribhuru na ebhintu bhyonsego bhinú bhaaringa bharatumira hanú bharamusyengera Waryubha. 22Okurekana na amaragiriryo ga Musa, amanyinga ngo gaaringa gararaama okuhikira kira ekintu. Bira amanyinga okwitika, Waryubha atakwabhira abhantu obhusarya bhwabho.

Okwiruusya kwa Kiristu

23Eribhuru rya okumusyengera Waryubha na ebhintu bhyonsego bhinú abhasyengeri bhaaringa bharatumira okuruusya ekimwenso, bhyaringa ebhirengyo bhya ebhintu bhinú bhiringi murwire. Eribhuru na ebhintu bhiyo bhyaringa bhiraraamwa kwa enjira ya amanyinga ga egintugo, nawe, ebhintu bhya murwire bhireenderwa okuraamwa na ekimwenso ekijomu okukira amanyinga ga egintugo gayo. 24Kiristu ataasoha Ahasi Aharabhu ha Aharabhu hanú hahagaajirwe na abhantu, ahasi hayo n-kirengyo kya ahasi hanú haringi murwire. Nawe, yaasoha Ahasi Aharabhu ha Aharabhu murwire eyo, na kwibhaga rinu aratusabhira embere ya Waryubha. 25Omusyengeri omukuru arasoha Ahasi Aharabhu ha Aharabhu kira omwaka na amanyinga ga egintugo. Nawe, Kiristu ataasoha murwire, naho yeeruusye okubha ekimwenso mara kaaru. Nawe, yeeruusya rumwigo. 26Nyoore etakaabheeri ego, mbe akaabheeri areenderwa okunyanka mara kaaru okwambira hanú Waryubha yaabhumba ekyaro. Nawe bhoono, kuginsiku gya obhuteero, yaajiri na okwiruusya okubha ekimwenso rumwigo, naho aturuusirye-ho obhusarya bhwetu. 27Kira omuntu areenderwa okukwa rumwigo, na hanú amariri okukwa, arabhuturirwa ekiina na Waryubha. 28Egoego Kiristu yaaruusibhwa okubha ekimwenso rumwigo, naho agege obhusarya bhwa abhantu abhaaru. Kweki Kiristu ariija orwa kabhiri, kwibhaga riyo atariija okuruusya-ho obhusarya. Nawe, ariija okubhahaana obhutuurya abhantu bhanú bharamuganyirira kwa ekituunyo.

10

1Mbe, amaragiriryo ga Musa n-kirengyo kya amangʼana amajomu ganú gariija, nawe, gataringi amangʼana gayo ageene. Kiyo nkyo kirakora ebhimwenso bhinú abhantu bhararuusya kira omwaka, okurekana na amaragiriryo gayo, bhitakutura okuraama abhantu bhanú bharamusyengera Waryubha kora orusiku orumwi. 2Nyoore ebhimwenso bhiyo bhikaabheeri bhirabharaama obhusarya bhwabho heene, abhantu bhanú bharamusyengera Waryubha, bhatakaagendereerye okwiyigwa mumeetegeerero gaabho ega, m-bakori bha obhusarya. Kweki bhakaabheeri bhatigiri okuruusya ebhimwenso bhyabho, kwa okubha Waryubha akaabheeri abharaamiri rumwigo. 3Nawe, ebhimwenso bhinú bhararuusya kira omwaka, oranyoora bhirabhahiitukya obhusarya bhwabho, 4kwa okubha amanyinga ga egigeeni na aga egimburi, gataana eginguru gya okuruusya-ho obhusarya bhwa abhantu kora ahake. 5Kiyo nkyo kyakora Kiristu hanú yaaja mukyaro kinu, yaamukeerya Waryubha ega,

“Uuwe oteenda ekimwenso kora esadaaka,

nawe, oseemerye omubhiri gwani.

6Uuwe otaajomerwa na ebhimwenso bhya okusikibhwa,

kasi ebhimwenso kurusumo rwa obhusarya.

7Nho, nkagamba ega, ‘Ee Waryubha waani! Oni ndingi hanu,

naho mbe ndakora obhwendi bhwaho,

kya ego engʼoorerwe mu Mangʼoore Amarabhu eguru yaani.’”10:5-7 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 40:6-8.

8Erya okwamba Kiristu yaagamba ega, “Uuwe oteenda ebhimwenso, egisadaaka, ebhimwenso bhya okusikibhwa na ebhimwenso kurusumo rwa obhusarya, kweki otaajomerwa nabhyo.” Yaagamba ego, onyoora ebhimwenso bhyonsego bhiyo bhyaringa bhiraruusibhwa okurekana na amaragiriryo ga Musa. 9Erya kabhiri yaagamba ega, “Ee Waryubha waani! Oni ndingi hanu, naho mbe ndakora obhwendi bhwaho.” Kwa ego, Waryubha yaaruusya-ho ebhimwenso bhya okwamba bhiyo, na okutuura ekimwenso kya Kiristu. 10Mbe, kwa okubha Yeesu Kiristu yaaringa aragwata obhwendi bhwa Waryubha, Waryubha araturaama obhusarya bhwetu, kwa enjira ya Yeesu okwiruusya rumwigo okubha ekimwenso.

11Okurekana na eriragano rya akare, kira orusiku abhasyengeri bharamukorera emirimu Waryubha, na okuruusya ebhimwenso bhiryabhirya mara kaaru, bhinú bhitakutura okuruusya obhusarya kora ahake. 12Nawe, Kiristu yeeruusya rumwigo okubha ekimwenso, naho aturaame obhusarya bhwetu. Weeki ngʼo ekimwenso kya koko. Kwa ego, yeekeeri orubhaara rwa obhuryo rwa Waryubha. 13Weeki aringi murwire eyo, araganyirira okuhikira hanú Waryubha aribhatuura abhasigu bhaaye hansi wa amaguru gaaye. 14Mbe, kwa okubha Kiristu yeeruusya okubha ekimwenso rumwigo, akuneenʼye koko abhantu bhaaye, bhanú bhararaamwa obhusarya bhwabho.

15Omutima Omurabhu wonse areemiririra kubheetu ega, amangʼana gayo n-ga heene, aragamba ega,

16“Omukuru Waryubha aragamba ega, rinu ndyo eriragano erihya,

rinú ndikora na abhantu bhaani kuginsiku ginú giraaja.

Ndituura amaragiriryo gaani mumitima gyabho,

na okugangʼoora mumeetegeerero gaabho.”10:16 Maaha mukitabho kya Jeremia 31:33.

17Kweki Omutima Omurabhu aragamba ega,

“Ntaribhuhiituka kweki obhusarya bhwabho,

kora amakorwa gaabho amabhiibhi.”10:17 Maaha mukitabho kya Jeremia 31:34.

18Mbe, nyoore Waryubha abhaabhiiri abhantu obhusarya, bhutariho obhwendi bhwa okuruusya ekimwenso kweki.

Tuuna obhwiyagaari okugya embere ya Waryubha

19Bheenyu abhahiiri bhaani kuimani, tuuna obhwiyagaari bhwa okusoha Ahasi Aharabhu ha Aharabhu kwa enjira ya amanyinga ga Yeesu bira okoobhoha. 20Okurekana na oruku rwaye, weeki yaatusiikurira enjira enhya ya obhuhoru, naho tubhe turasoha embere ya Waryubha okuhitira mushuuka enene.10:20 Maaha mukitabho kya Abhaebhurania 6:19, 9:3.21Mbe, bheetu tuuna Omusyengeri Omukuru unú areemiririra abhantu bha enyumba ya Waryubha.10:21 Maaha mukitabho kya Abhaebhurania 3:6.22Kwa ego, tubhenga turagya embere ya Waryubha na emitima emijomu, ginú giramwikirirya heene. Ndagamba ego, kwa okubha Waryubha aturaamiri emitima gyetu okurwa kumeetegeerero amabhiibhi, kwa enjira ya amanyinga ga Yeesu. Kweki agiraamiri emibhiri gyetu kwa amanji amajomu. 23Twikongʼererye bhukongʼu okugagwata ganú tureekirirya na okugeesigira, kwa okubha Waryubha m-muheene, arakora kya ego oranyoora aragiri. 24Kweki tureenderwa okuteremanʼya omutima, naho tuhanjane na okukorerana amajomu abheene kwa abheene. 25Kora tutatiga okwikumanʼya hamwi, kya ego abhandi bhaatigiri okwikumanʼya. Nawe, tugendererye okukemerana, kwa okubha tumanyiri ega, orusiku rwa okuhunjuka kwa Omukuru ruringi haangʼi.

26Nyoore turagendererya okukora obhusarya bhuseri, enu twamara okumanya obhuheene bhwa Waryubha, mbe kitariho ekimwenso ekindi kinú kiratura okuturaama obhusarya bhwetu. 27Kwa ego, turatigara okuganyirira obhubhuturi bhwa ekiina bhwa Waryubha, bhunú bhuroobhohwa na omururo omuhaari gunú guribhasikya abhantu bhonsego bhanú bharamwanga Waryubha. 28Omuntu unú yaaringa arasarya amaragiriryo ga Musa, yaaringa areetwa bira ekyabhira, nyoore abheemiririri bhabhiri kasi bhasatu bheemiririiri ega, heene akoreri ego. 29Mwiganirirye! Bhoono, obhujibhu bhuribha egaki kumuntu unú aramujeera Omwana wa Waryubha, na amanyinga ga eriragano ganú gaamuraama kora obhusarya bhwaye? Bhoono, obhujibhu bhuribha egaki kumuntu unú aramujabhura Omutima Omurabhu wa eriruguto? 30Tumanyiri ega, Waryubha yaagamba ega, “Oni nooni ndiriha ekisiiyomba.” Kweki yaagamba ega, “Omukuru Waryubha aribhabhuturira ekiina abhantu bhaaye.”10:30 Maaha mukitabho kya Obhuhiituki bhwa Amaragiriryo 32:35-36.31Ni-ringʼana rya okoobhoha bhukongʼu, okutuurwa mumabhoko ga Waryubha omuhoru.

32Muhiituke eribhaga rya mbere rirya hanú mwaamba okumwikirirya Kiristu. Onyoora mwaringa muranyoora eginyanko eginene, kora ego mwaringa mureegumirirya eginyanko giyo. 33Eribhaga erindi abhantu bhaaringa bharabhatuka na okubhanyankya harabhu. Eribhaga erindi mwaringa murabhabheera bhanú bhaaringa bharanyoora eginyanko kya giyogiyo. 34Kweki mwaringa murabhamaahira ekyabhira abharikyenyu bhanú bhaabhohwa mwigereja. Kweki hanú abhantu bhaabharuusyanga ebhintu bhyenyu, mwaringa murajomerwa, kwa okubha mwaringa mumanyiri ega, mumitima gyenyu muuna ebhintu ebhijomu bhukongʼu bhinú bhitakuhwa kora orusiku rumwi.

35Kwa ego, mugendererye okubha na obhuteremu bhuyo, kwa okubha kwa enjira iyo murinyoora omutuho omunene bhukongʼu okurwa ku Waryubha. 36Mureenderwa mubhenga mureegumirirya, naho mubhe murakora ganú Waryubha areenda. Kwa enjira iyo, murinyoora ganú Waryubha yaabharaga okubhahaana. 37Engʼoorerwe mu Mangʼoore Amarabhu ega,

“Ritigeeri eribhaga ekego bhukongʼu,

unú araaja, ariija, kora ataritigita.

38Omuntu omuheene kuoni, aribhanga areekara kwa okunyikirirya.

Nawe, nyoore omuntu uyo aratiga okunyikirirya, oni ntarijomererwa nawe.”10:37-38 Maaha mukitabho kya Habhakuki 2:3-4.

39Mbe, bheetu tutaringi kya abhantu bhanú bharatiga okumwikirirya Waryubha, na okubhura. Nawe, turingi hamwi na bhanú bharamwikirirya na okutuuribhwa.

11

Eginguru gya eimani ya abhantu bha akare

1Mbe, eimani nu-kubha na obhuheene bhwa amangʼana ganú tureesigira. Kweki nu-kwikirirya amangʼana ganú gatakumaahikana bhoonwego. 2Okurekana na eimani yaabho, bhajaaji weetu bhaamungʼarira Waryubha bhukongʼu. 3Kwa eimani tumanyiri ega, Waryubha yaabhumba orwire na ekyaro kwa amangʼana gaaye. Kweki tumanyiri ega, yaabhumba ebhintu bhyonsego bhinú bhiramaahikana okurwa kubhinú bhitakumaahikana.

4Eimani yaakora Abheri akamuruusirya Waryubha ekimwenso ekijomu okukira Kaini.11:4 Maaha mukitabho kya Obhwambiro 4:3-7. Kwa ego, Waryubha akamubhara Abheri okubha omuntu wa heene, na akeekirirya ekimwenso kyaye. Onyoora Abheri yaamara okukwa, nawe, eimani yaaye eragendererya okubha ekirengyo ekijomu kya okwihigira bheetu nawanyareero.

5Eimani yaakora Enoki akeenurwa okurwa mukyaro hanu bira okukwa. Ataamaahikana kweki, kwa okubha Waryubha yaamugega okugya murwire. Kora Amangʼoore Amarabhu garagamba ega, hanú Waryubha yaaringa akyari okumugega, Enoki yaaringa arakora ganú garamungʼarira Waryubha.11:5 Maaha mukitabho kya Obhwambiro 5:24.6Atariho omuntu unú aratura okumungʼarira Waryubha nyoore ataana eimani. Kira omuntu unú areenda okumusuntarira Waryubha, areenderwa okwikirirya ega, Waryubha ariho na ega, arabhahaana omutuho bhanú bhareenda okumumanya.

7Eimani yaakora Nuhu akamwigwa Waryubha, hanú yaamukemera kuganú gaaringa gakyari okwibhuka. Nho, akakora eryato erinene, naho Waryubha abhatuurye weeki hamwi na abhantu bha munyumba yaaye.11:7 Maaha mukitabho kya Obhwambiro 6:11-22. Okurekana na amakorwa gayo, Nuhu akabhabhuturira ekiina abhantu bha mukyaro bhanú bhaaringa bhatakumwikirirya Waryubha. Okurekana na eimani yaaye, Waryubha akamubhara Nuhu okubha omuheene embere yaaye.

8Eimani yaakora Abhurahamu akamwigwa Waryubha, hanú yaamukeerya ega, yeemuke mukyaro kyaye, agye mukyaro kinú amuragiri okumuhaana. Abhurahamu akeemuka mukyaro kyaye, onyoora ataaringa amanyiri enú yaaringa aragya.11:8 Maaha mukitabho kya Obhwambiro 12:1-2.9Eimani yaakora Abhurahamu akeekara kya omugeni mukyaro kinú yaaragwa na Waryubha. Yaaringa areekara eyo mumabhuru, kya ego Esaaka na Yakobho bhonse bheekara. Kora bhonse bhaanyoora endago iyoiyo Abhurahamu yaanyoora. 10Abhurahamu yaamwigwa Waryubha, kwa okubha yaaringa areesigira okwikara mumugi gunú guringi na obhurusa bhunú bhunagiri. Omugi guyo gwaseemibhwa na okuhagaajwa na Waryubha omwene.

11Eimani yaakora Saara akanyoora obhuturo bhwa okugega enda, na okwibhura omwana,11:11a Maaha mukitabho kya Obhwambiro 18:11-14. onyoora yaaringa agoteri, kwa okubha yaaringa areekirirya ega, Waryubha arakunaanʼya egindago gyaye.11:11b Eimani yaakora Saara akanyoora obhuturo bhwa okugega enda, na okwibhura omwana, onyoora yaaringa agoteri, kwa okubha yaaringa areekirirya ega, Waryubha arakunaanʼya egindago gyaye. Ensonga eindi eratura okubha ega, Eimani yaakora Abhurahamu akanyoora obhuturo okwibhura omwana, onyoora yaaringa agoteri, na Saara omwene yaaringa omugumba. Abhurahamu yaaringa areekirirya ega, Waryubha arakunaanʼya egindago gyaye. 12Kwa ego, okurekana na omuntu oumwi Abhurahamu unú yaaringa omugotu bhukongʼu,11:12a Yaaringa omugotu bhukongʼu. Ekiyunani kiragamba ega, yaaringa muna yaakwa. bheebhurirwa abhantu abhaaru bhanú otakutura okubhara, kya eginjota gya murwire na omusenyi gwa kumurambo gwa enyanja.11:12b Maaha mukitabho kya Obhwambiro 22:17.

13Abhantu bhayo bhonsego, bhaakwa bhaana eimani. Bhaakwa bhataanyoora ganú Waryubha yaaringa abharagiri okubhahaana. Nawe, bhaaringa bharagarora kwa ahare, bhakajomerwa. Bhaaringa bhareekirirya ega, m-bageni na abhahiti mukyaro kinu. 14Abhantu bhanú bhareekirirya amangʼana kya gayo, bharoorokya kubhurabhu ega, bhareenda ekyaro kyabho abheene. 15Nyoore bhakaabheeri bhareeganirirya eguru ya ekyaro kyabho kinú bhaarwa, mbe, bhakaanyooreri omweya gwa okuhunjuka eyo. 16Nawe, bhayo bhaaringa bhareegomba ekyaro ekijomu bhukongʼu kya murwire. Kwa ego, Waryubha atakurora eginsoni okubhirikirwa Waryubha waabho, kwa okubha abhaseemeerye omugi murwire erya.

17Eimani yaakora Abhurahamu hanú Waryubha yaamusakya, akeekirirya okuruusya omwana waaye Esaaka, abhe ekimwenso ku Waryubha. Abhurahamu ngʼo yaanyoora egindago okurwa ku Waryubha, nawe, akeekirirya okumuruusya omwana waaye omumwemwe,11:17 Maaha mukitabho kya Obhwambiro 22:1-19.18onyoora Waryubha yaaringa amukeererye Abhurahamu ega, “Abhaana bha ehamati yaaho bharirwa murwibhuro rwa Esaaka.”11:18 Maaha mukitabho kya Obhwambiro 21:12.19Abhurahamu yeekirirya ega, Waryubha yaana obhuturo kora bhwa okumuhyukya Esaaka okurwa mubhaku. Mbe, akahunjukiribhwa Esaaka kya omuntu unú ahyukiibhwe.

20Eimani yaakora Esaaka akabhanonka abhaana bhaaye, Yakobho na Esau kuganú gariibhuka embere.11:20 Maaha mukitabho kya Obhwambiro 27:27-29, 27:39-40.

21Eimani yaakora Yakobho, hanú yaaringa haangʼi okukwa, akabhanonka kira oumwi wa abhaana bha Yusufu,11:21 Maaha mukitabho kya Obhwambiro 48:15-16, 48:20. akamusyengera Waryubha, enu yeesagwiri kumukwaji gwaye.

22Eimani yaakora Yusufu hanú yaaringa haangʼi okukwa, akagamba amangʼana eguru ya Abhaisiraeri kya ego bharirwa mukyaro kya Misiri. Kweki akabharagirirya ega, bhariija okugega amaguha gaaye na okugya okubhiika mukyaro kya Kanaani.11:22 Maaha mukitabho kya Obhwambiro 50:24-25.

23Eimani yaakora abheebhuri bha Musa bhakamubhisa emyeri esatu okurwa hanú yaaringa yeebhwirwe. Bhaakora ego, kwa okubha bhaarora ega, Musa yeebhurwa omujomu, bhatoobhoha kora okusarya eriragiriryo rya Farao, omukama wa Misiri.11:23 Maaha mukitabho kya Okuhuruka 1:22, 2:2-3.24Eimani yaakora Musa, hanú yaaringa akurungiri, akaanga okubhirikirwa omwana wa omuhara wa Farao. 25Weeki yaasora okunyanka hamwi na abhantu bha Waryubha, okukira okujomerwa mubhusarya kwa eribhaga ekego. 26Musa yaarora ega, okunyanka kurusumo rwa Kiristu Omutuurya11:26 Kiristu Omutuurya. Ekiyunani kiragamba ega, Kiristu. Ensonga ya eringʼana rinu niiga, m-muntu unú yaasorwa na Waryubha okutuurya abhantu okurwa munyanko. Maaha Kiristu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. m-buniibhi bhwaru, okukira okunyoora obhuniibhi bhonsego bhwa mukyaro kya Misiri. Yaarora ego, kwa okubha yaaringa araganyirira omutuho gunú Waryubha arimuhaana kuginsiku gya embere eyo.

27Eimani yaakora Musa akeemuka mukyaro kya Misiri, atoobhoha okujima kwa omukama wa mukyaro muyo. Weeki yeekongʼererya, kwa okubha yaaringa muna ega, ararora Waryubha unú atakumaahikana. 28Eimani yaakora Musa akabharagirirya Abhaisiraeri bhakore enyangi ya Epasaka na akabhakeerya bhahake amanyinga kumihimiri gya ebhiseku, naho maraika omusikya hanú yaakahite, atakuunʼya abhatangi bha ekimura bhaabho.11:28 Maaha mukitabho kya Okuhuruka 12:7-13.29Eimani yaakora Abhaisiraeri bhakaambuka enyanja ya Shamu kwa amaguru, kya ego abhantu bharagenda kukyaro ekyomu. Nawe, hanú Abhamisiri bhonse bhaasakya okukora ego, amanji gakabhakundikirya, bhakakwa bhonsego.11:29 Maaha mukitabho kya Okuhuruka 14:21-31.

30Eimani yaakora Abhaisiraeri bhakeenaara endigi enene ya mumugi gwa Yeriko, kwa eginsiku muhungati, na endigi iyo ekagwa.11:30 Maaha mukitabho kya Yoshua 6:12-21.

31Eimani yaakora Rahabhu unú yaaringa omusimbe, akahona okwitwa hamwi na abhantu bhanú bhaaringa bhatakumwigwa Waryubha. Yaahona, kwa okubha yaabhagenihya Abhaisiraeri abhabhuuririrya kwa omurembe.11:31 Maaha mukitabho kya Yoshua 2:1-21, 6:22-25.

32Mbe bhoono, ngambe-ki okukira gayo? Ntaana eribhaga rya okubhaganira eguru ya eimani ya Gidioni, Bharaki, Samusoni, Yefuta, Daudi, Samweri na abharooti. 33Okurekana na eimani yaabho, bhaarwana eriihe bhakahiga abhakama bha ebhyaro ebhindi. Bhaatunga kwa obhuheene na okunyoora ganú Waryubha yaabharaga okubhahaana. Na bhaaringa na eginguru gya okuribha eminwa gya egindwi. 34Okurekana na eimani yaabho, bhaasimya omururo omuhaari. Bhaahona okwitwa na abhasigu kwa egimpanga. Hanú bhaarosanga, Waryubha yaabhahaananga eginguru gya okuhiga eriihe, na okukenyia abhasirikare bhanú bhaarwanga mubhyaro ebhindi.

35Eimani yaakora abhakari nyabhurebhe bhakanyoora kweki abhahiiri bhaabho bhanú bhaaringa bhakwiri, bharingi abhahoru kweki. Abhandi bhaanyahaarwa bhukongʼu na okwitwa. Nawe bhateekirirya ega, bhahaatirwe, kwa okubha bhaarora m-bujomu okunyanka kora okuhikira okukwa, nawe, bhatamutiga Waryubha. Bhaakora ego, naho bhanyoore obhuhyuki bhunú bhuuna obhwera bhukongʼu. 36Abhandi bhaaringa bharajiiririrwa na okutemwa na emijariti. Abhandi bhaaringa bharabhohwa na eminyororo na okutuurwa mwigereja. 37Kweki abhandi bheetwa kwa okutemwa na amagina, abhandi kwa okukatwa kwa emisumeeno,11:37 Kweki abhandi bheetwa kwa okutemwa na amagina, abhandi kwa okukatwa kwa emisumeeno. Amangʼoore agandi ga akare aga Ekiyunani gaana amangʼana agandi embere ya hayo ega, abhandi bhaasakibhwa. na abhandi kwa egimpanga. Abhandi bheenaaranaaranga bheebhoheri amaseero ga amangʼondi na aga egimburi. Bhaaringa m-bantu abhatobhu, bhaanyanka na okukorerwa amabhiibhi amaaru. 38Abhantu bhayo, bhaaringa bharataamataama kukibhara na muginkuku, bhaaringa bhareekara mumasana na mumatuko. Abhantu bhayo, bhaaringa abhajomu, kora abhantu bha mukyaro munu bhanú bhataamwikirirya Waryubha, bhateenderwanga okwikara nabho.

39Onyoora abhantu bhonsego bhayo bhaamungʼarira Waryubha kwa ekisigo kya eimani yaabho, nawe, atariho kora oumwi unú yaanyoora ganú Waryubha yaaraga. 40Bhataanyoora ganú Waryubha yaabharaga, kwa okubha yaaringa atuseemeerye amangʼana amajomu bhukongʼu, naho bheetu hamwi nabho tunyoore ganú yaaraga okutuhaana.

12

Okugwata ekirengyo kya Yeesu

1Mbe, kwa okubha twinaarirwe na omuganda omunene gwa abheemiririri bhayo, turuusye-ho kira eringʼana rinú riraturibhira na okutiga obhusarya bhunú bhuratugwisya. Kweki tukore ekituunyo okukora ganú Waryubha atuuriri embere yeetu, kya omuntu unú arakenya kwa obhwikongʼererya. 2Tubhenga turamwisigira Yeesu, kwa okubha ngʼo aratoorokererya tumwikirirye Waryubha, na ngʼo aratukora tugendererye okumwikirirya okuhikira kubhuteero. Weeki yeegumirirya oruku kumusarabha, kora ataarora eginsoni kwa ekisigo kya obhujomerwa bhunú bhwaringa embere yaaye. Bhoono, yeekeeri orubhaara rwa obhuryo rwa ekitumbi kya ekikama kya Waryubha.

3Mwiganirirye ganú gaamunyoora Yeesu na kya ego yaaringa areegumirirya kuganú abhakori bha obhusarya bhaaringa bharamuhakaanʼya. Mbe, kwa ekisigo kiyo, mutakwa omutima kora mutariija okurosa okumwikirirya Waryubha. 4Onyoora murakora ekituunyo okuhiga obhusarya, nawe, mukyari okurwana eriihe okuhikira okwitira amanyinga geenyu. 5Bhoono, murabhiirwe amangʼana ga okwimya omutima ganú Waryubha yaabhakeerya bheenyu bhanú muringi abhaana bhaaye? Waryubha yaagamba ega,

“Mwana waani, otajeera ganú Omukuru Waryubha waaho arakukemera.

Kora otakwa omutima hanú arakukaanʼya eringʼana,

6kwa okubha Omukuru Waryubha aramujibhya omuntu wowonse unú ahanjiri.

Kweki aramukemera omuntu wowonse unú areekiriribhwa na Omukuru.”12:5-6 Maaha mukitabho kya Egimesaari 3:11-12.

7Mbe, mwikongʼererye hanú Waryubha arabhajibhya. Arakora ego, kwa okubha bheenyu m-baana bhaaye. Atariho omwana wowonse unú atakujibhibhwa na esewaabho. 8Waryubha arabhajibhya abhaana bhaaye bhonsego. Mbe, nyoore Waryubha atakubhajibhya, mumanye ega, bheenyu mutaringi abhaana bhaaye. 9Hamwi na gayo, bheetu bhonsego tuuna bhataata bhanú bhaatwibhura, bheeki bhaaringa bharatujibhya, na bheetu twaringa turabhasuuka. Bhoono, tutakwenderwa okumusuuka bhukongʼu Taata Waryubha unú aringi murwire, naho tubhe na obhuhoru? 10Bhataata bhanú bhaatwibhura, bhaatujibhya kwa eribhaga ekego, okurekana na kya ego bheeki abheene bhaarora ega, m-bujomu. Nawe, Waryubha aratujibhya kurusumo rwetu, naho tubhe hamwi nawe mubhurabhu bhwaye. 11Atariho omuntu unú arajomerwa hanú arajibhibhwa, nawe, arasurumbara. Nawe, bhanú bheehigiri okubha na enteemo enjomu kwa enjira ya okujibhibhwa, bharabha na omurembe na bharakora ganú gareenderwa embere ya Waryubha.

12Mbe bhoono, niiga, mukore amabhoko geenyu amanyooheeru gabhe na eginguru na amaru geenyu ganú gararigita ganage.12:12 Maaha mukitabho kya Isaaya 35:3.13Mugende kuginjira ginú giimiri,12:13 Maaha mukitabho kya Egimesaari 4:26. naho kinú kiremeheeri kitaaja okunyahaarika, nawe, kibhe kirahwena.

Obhukemeri kubheekirirya

14Mbe, mukore ekituunyo okwikara kwa omurembe na abhantu bhonsego. Kweki mukore ekituunyo okubha abharabhu bha emitima mubhuhoru bhwenyu, kwa okubha atariho omuntu unú aratura okumurora Omukuru, nyoore ataringi omurabhu wa omutima. 15Mwiyangararire, naho omuntu wowonse atabhurwa eriruguto rya Waryubha. Kweki eritinya rya obhururu ritasebhuka,12:15 Maaha mukitabho kya Obhuhiituki bhwa Amaragiriryo 29:18. ribhanyankye, rikonʼye abhantu abhaaru. 16Mwiyangararire, naho atariija okubha-ho omusimbe gati yeenyu, kasi unú atakusyengera Waryubha kya Esau. Weeki yaagurya engabho ya obhwibhurwa bhwa mbere kwa ekisigo kya ebhyakurya bhya eribhaga rimwi ego.12:16 Maaha mukitabho kya Obhwambiro 25:27-34.17Mumanyiri ega, hanú Esau yeenda okugabha enonkwe, esewaabho akaanga. Esau ataanyoora kweki omweya gwa okwihunjura, onyoora yaagutuna omweya guyo kwa okukuura bhukongʼu.12:17 Maaha mukitabho kya Obhwambiro 27:30-40.

18Bheenyu mutaahika munkuku kya eya Sinai, inú abhantu bharatura okuibhabhaata. Mutaahika munkuku kya iyo, yaaringa erooka omururo, inú yaaringa na ekisunte ekinene na omuyaga omuhaari bhukongʼu. 19Kweki mutaahika ahasi hanú Abhaisiraeri bheegwa enkombi ekuuriri na eriisi erinene rya Waryubha. Hanú bheegwa eriisi rirya, bhakoobhoha bhukongʼu, bhakamusabha Musa ega, Waryubha atabha arahaira nabho kweki.12:19 Maaha mubhitabho bhya Okuhuruka 20:19-21; Obhuhiituki bhwa Amaragiriryo 5:25-27.20Bhaagamba ego, kwa okubha bhataanagya okwikongʼererya omugiro gunú Waryubha yaaragirirya ega, “Kora ekaabha ni-tyenyi eraakuunʼye enkuku inu, ereenderwa okutemwa na amagina okuhikira okukwa.”12:20 Maaha mukitabho kya Okuhuruka 19:12-13. 21Gonsego ganú geebhuka munkuku ya Sinai gaabhoobhohya bhukongʼu abhantu, kora Musa akagamba ega, “Ndarigita bhukongʼu kwa ekisigo kya enkubhi.”12:21 Maaha mukitabho kya Obhuhiituki bhwa Amaragiriryo 9:19.

22Nawe, bheenyu muhikiri munkuku ya Sayuni, kumugi gwa Yerusaremu12:22 Yerusaremu. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. ya murwire. Omugi guyo m-mugi gwa Waryubha omuhoru. Muyo bheekumanʼya kwa obhujomerwa bhamaraika ebhiku na ebhiku. 23Bheenyu muhikiri mumuganda gwa abheebhurwa bha mbere bha Waryubha, bhanú amariina gaabho gangʼoorerwe murwire. Muhikiri embere ya Waryubha unú aringi Omubhuturi wa ekiina wa abhantu bhonsego na embere ya abhantu abhaheene bhanú Waryubha yaabhakunaanʼya. 24Bheenyu muhikiri ku Yeesu, unú areegwanʼya abhantu na Waryubha kwiragano erihya. Muhikiri kwa amanyinga gaaye ganú geetika kumusarabha kurusumo rwa obhusarya bhwetu, gataringi ga okuriha ekisiiyomba kya aga Abheri garya.12:24 Maaha mukitabho kya Obhwambiro 4:10-11.

25Mbe, mubhenga muramwitegeerera unú arabhakemera. Waryubha yaabhahaana obhujibhu obhunene bhajaaji weetu bhanú bhaaringa bharaanga okumwitegeerera Musa, hanú yaaringa arabhakemera. Bhoono, bheetu turihona egaki, nyoore tutakumwitegeerera Waryubha, hanú aratukemera? 26Eribhaga rirya Waryubha yaahaira okurwa munkuku ya Sinai, ekyaro kyonsego kikasingisa. Nawe, bhoono aragiri ega, “Ntarisingisya ekyaro ekyenego kweki, nawe, kora na orwire.”12:26 Maaha mukitabho kya Hagai 2:6.27Eringʼana riyo, “kweki” riroorokya kubhurabhu ega, ebhintu bhyonsego bhinú Waryubha yaabhibhumba mukyaro kinu, bhirisingisa na okuruusibhwa-ho, naho bhitame ebhintu bhinú bhitakutura okusingisa. 28Kwa ego, tubhenga turamukumya Waryubha, kwa okubha tunyooreri obhukama bhunú bhutakusingisa. Tubhenga turamusyengera Waryubha, kwa enjira inú eramungʼarira kwa obhusuuku na kwa obhwisuuhya, 29kwa okubha Waryubha weetu aringi kya omururo omuhaari gunú gurasikya chwe.12:29 Maaha mukitabho kya Obhuhiituki bhwa Amaragiriryo 4:24.

13

Kya ego Waryubha arangʼarirwa

1Mugendererye okuhanjana bheenyu abheene kwa abheene, kya ego ereenderwa kubheekirirya. 2Kweki mutarabhirwa okubhagenihya abhageni muginyumba gyenyu, kwa okubha obhugenihya bhuyo, bhwakora abhantu nyabhurebhe bhakabhagenihya bhamaraika bha Waryubha bira okubhamanya. 3Mubhahiituke bhanú bharingi mukibhohe, mubhenga muna mwabhohwa hamwi nabho. Mubhahiituke bhanú bharanyankibhwa, mubhenga muna m-beenyu muranyankibhwa.

4Obhutetani bhureenderwa okusuukwa na abhantu bhonsego, na ahasi ha okuraara hareenderwa habhe ahajomu, kwa okubha Waryubha aribhabhuturira ekiina abhasuunu na abhasimbe. 5Mutabha na enteemo embiibhi ya okuhanja egimbirya, nawe, mwiswe na bhinú muunabhyo, kwa okubha Waryubha omwene yaagamba ega, “Ntaribhasuuhira kora okubhatiga orusiku rumwi.”13:5 Maaha mukitabho kya Obhuhiituki bhwa Amaragiriryo 31:6, 31:8.6Kiyo nkyo kirakora turatura okuhaira bira enkubhi ega,

“Omukuru Waryubha ngʼo arambeera,

ntaryobhoha kyokyonse.

Omuntu arinkora-ki?”13:6 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 118:6.

7Mubhahiituke abhatungi bhanú bhaaringa bharabheehigirya eringʼana rya Waryubha. Mwiganirirye eguru ya enteemo yaabho kya ego bhaaringa bharakora, na mwihigire eimani yaabho. 8Yeesu Kiristu atakwihunjura. Weeki ngʼ-uryaurya, ejo, reero, na kora koko na koko. 9Mutangʼeenwa na ameehigiryo agandi amahya, ga amanga amaaru, kwa okubha eginguru gya emitima gyenyu girarwa kwiruguto rya Waryubha, etaringi mumaragiriryo eguru ya ebhyakurya. Amaragiriryo gayo, gatakubhabheera kyokyonse bhanú bharagagwata.

10Tuuna ahasi ha okumwensera, na abhasyengeri bhanú bharamukorera Waryubha emirimu mwibhuru rya okumusyengera bhatakwikiriribhwa okurya ekimwenso kinú kiringi ahasi ha okumwensera hayo.13:10 Ekimwenso kinú kiringi ahasi ha okumwensera hayo. Ekimwenso kinú kiragambwa hanu n-Yeesu. Ensonga ya omuchafwa gunu niiga, okaagendererya okugwata amaragiriryo ga Abhayahudi aga okuruusya ebhimwenso, hayo Yeesu atakubha na obhwera bhobhonse kuuwe.11Okurekana na amaragiriryo ga Musa, omusyengeri omukuru aragega amanyinga ga egintugo na okuruusya Aharabhu ha Aharabhu, naho gabhe ekimwenso kurusumo rwa okuruusya obhusarya. Nawe, enyama ya egintugo giyo, aragega na okuisamba kibhara wa omugi. 12Nkyo kyakora Yeesu wonse yaanyankibhwa na okwitwa kibhara wa omugi gwa Yerusaremu, naho abharaame abhantu obhusarya bhwabho kwa enjira ya amanyinga gaaye. 13Kwa ego, na bheetu tumuseete kibhara wa omugi, na okwigumirirya eginsoni kya ego wonse yeegumirirya. 14Tukore ego, kwa okubha mukyaro kinu tutaana omugi gunú guribha-ho koko, nawe, tureegomba kwa enamba, okugya okusoha mumugi gwa murwire gunú guraaja.

15Mbe, tugendererye okumugungya Waryubha kwa okuhitira ku Yeesu, kwa okubha amangʼana geetu ga okurigungya eriina ryaye, garahunkana na ekimwenso kinú turamuruusirya. 16Mugendererye okubhabheera abharikyenyu, na okubha na obhumwi nabho kubhintu bhinú muunabhyo. Okukora ego, nkyo ekimwenso kinú kiramungʼarira Waryubha.

17Mubhasuuke abhatungi bheenyu na okwisuuhya kubheene, kwa okubha bheeki mbo bharabhanyankira na bheeki bhariruusya erisaabhu ryabho eguru ya emirimu gyabho. Mubhasuuke, naho bhakore emirimu gyabho kwa obhujomerwa. Nawe, nyoore mutakubhasuuka, bhataakore emirimu gyabho kwa obhujomerwa, na emirimu giyo gitaabhe na obhwera bhobhonse kubheenyu. 18Mugendererye okutusabhira. Bheetu tuuna obhuheene ega, ameetegeerero geetu m-majomu, kwa okubha tureegomba okukora aga heene kubhantu bhonsego. 19Ndabhakomererya ega, mubhenga muransabhira ku Waryubha, naho nhunjuke kubheenyu eyo, bhwangu.

Amangʼana ga obhuteero

20Mbe, Waryubha wa omurembe yaamuhyukya Omukuru weetu Yeesu. Yeesu m-Muriisya Omukuru wa amangʼondi kwa enjira ya okwitira amanyinga gaaye hanú yaakwa kumusarabha. Amanyinga gaaye gareemiririra eriragano rya koko. 21Waryubha abhabheere kwa kira eringʼana erijomu, naho muture okukora obhwendi bhwaye. Kweki akore mumitima gyetu ganú garamungʼarira kwa enjira ya Yeesu Kiristu. Weeki agungibhwe koko na koko. Amina.

22Ndabhakomererya bheenyu abhahiiri bhaani kuimani, mubhenga mureetegeerera bhujomu amangʼana ganú naabhakemera, kwa okubha enyarubha inú mbangʼooreeri ni-nyengʼi. 23Ndeenda mumanye ega, omwikirirya omurikyetu Timoteo ahaatiirwe okurwa mwigereja. Nyoore araaje bhwangu, ndaaja nawe kubheenyu eyo.

24Mubhakeeranʼye abhatungi bheenyu bhonsego na abheekirirya bhonsego bhanú muringi nabho eyo. Abheekirirya okurwa Itaaria bharabhakeeranʼya. 25Eriruguto rya Waryubha ribhe hamwi na bheenyu bhonsego.