Amakorwa ga Abhatumwa bha Yeesu
Obhukangati
Ekitabho kinu kyangʼoorwa na Ruuka. Weeki ngʼo yaangʼoora ekitabho kya Amangʼana Amajomu kinú kirabhirikirwa Ruuka. Ruuka yaaringa omuntu unú ataringi Omuyahudi. Yaaringa aragenda na omutumwa Pauro gati ya orugendo rwaye rwa okuraarika Amangʼana Amajomu eguru ya Yeesu Kiristu. Pauro yaagamba ega, Ruuka yaaringa oumwi wa abhakori bha emirimu bhanú bhaaringa bharamubheera (maaha mubhitabho bhya 2 Timoteo 4:11; Firimoni 24). Kweki yaaringa “m-mureri omuhanje” (maaha mukitabho kya Abhakorosai 4:14).
Ruuka yaangʼoora ekitabho kya Amakorwa ga Abhatumwa gati ya emyaka gya mirongo esansabha na mirongo esansabha na ena (60-64) eribhaga rinú Yeesu yaaringa amariri okwibhurwa, hanú yaaringa hamwi na Pauro mumugi gwa Ruumi. Tumanyiri ega, Ruuka yaangʼoora ekitabho kiyo gati ya emyaka giyo, kwa okubha ekitabho kyahwa Pauro akyari okumara ekibhohe kyaye.
Ekitabho kya Amakorwa ga Abhatumwa m-bugendererya bhwa ekitabho kya Amangʼana Amajomu ga Yeesu Kiristu, ekya Ruuka (maaha mukitabho kya Amakorwa ga Abhatumwa 1:1-2). Kyaambira hanú ekitabho kya Ruuka kyateera. Mukitabho kya Amakorwa ga Abhatumwa, Ruuka arahairira amangʼana ga obhwera obhunene bhukongʼu ganú yaarora kubhwambiro bhwa erikanisa rya akare. Ensonga yaaye yaaringa okoorokya kya ego Waryubha yaanyaraganʼya Amangʼana Amajomu ga Yeesu, na kya ego yaakiinʼya na okunonka erikanisa kwa enjira ya emirimu gya Omutima Omurabhu.
Kukiseku kya 1-12 Ruuka arahairira amangʼana ganú omutumwa Petero yaakora, na amangʼana ganú geebhuka mwikanisa rya Yerusaremu. Kweki arahairira kya ego Omutima Omurabhu yaabhabheera abheehigira bha Yeesu okumanya ega, Waryubha areenda Amangʼana Amajomu eguru ya Yeesu Kiristu garaarikwe kubhantu bha ebhyaro bhyonsego. Amangʼana gayo gataringi kurusumo rwa Abhayahudi abheenego.
Kukiseku kya 13-28 Ruuka arahairira kya ego Omutima Omurabhu yaamoorokererya omutumwa Pauro okugya okuraarika Amangʼana Amajomu mubhyaro ebhyaru bhya Asia na Bhuraya na okumariisirya mumugi gwa Ruumi.
1Obhukangati
1Omusuukwa Teofiro, mukitabho kyani kya mbere,1:1 Mukitabho kyani kya mbere. N-kitabho kya Ruuka. naakungʼoorera eguru ya amangʼana gonsego, ganú Yeesu yaakora na okwihigirya, okurwa kubhwambiro bhwa emirimu gyaye, 2okuhikira orusiku runú yeenurwa okugya murwire. Hanú yaaringa akyari okwinurwa, yaabharagirirya abhatumwa1:2a Abhatumwa. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. bhaaye, bhanú yaaringa asoreri. Yaabharagirirya kwa enjira ya Omutima Omurabhu,1:2b Omutima Omurabhu. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. eguru ya emirimu ginú bharikora.1:2c Maaha mubhitabho bhya Mataayo 28:19-20; Mariko 16:15; Ruuka 24:44-49.3Hanú yaamara okukwa na okuhyuka, Yeesu yaaringa arabhakomererya abhatumwa bhaaye, mara kaaru na kwa ebhimanyiiriryo ebhyaru ega, maheene m-muhoru. Kwibhaga rya eginsiku mirongo ena, yaaringa areeyorokya na yaabheehigiryanga amangʼana eguru ya obhukama bhwa Waryubha.1:3 Obhukama bhwa Waryubha. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu.
4Orusiku rumwi, Yeesu hanú yaaringa asikeeni hamwi na abhatumwa bhaaye, akabhakaanʼya ega, “Mutakaarwa mumugi gwa Yerusaremu.1:4 Yerusaremu. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. Muganye muyo, okuhikira hanú murinyoora Omutima Omurabhu, unú Taata yaabharaga, na oni naaringa mbakeererye. 5Yoana Omubhatiiji, yaabhatiijanga abhantu kwa amanji, nawe, kwibhaga rya eginsiku nkego, bheenyu muribhatiijwa kwa Omutima Omurabhu uyo.”1:5 Maaha mubhitabho bhya Mataayo 3:11; Mariko 1:4-8; Ruuka 3:16.
Yeesu areenurwa okugya murwire
6Eribhaga erindi, abhatumwa bhayo hanú bhaaringa hamwi na Yeesu, bhakamubhuurya ega, “Omukuru, eribhaga rinu ndyo oribhahindirya Abhaisiraeri obhukama bhwabho?” 7Akabhakyukya ega, “Taata kwa obhutungi bhwaye omwene, yaamura ega, n-duuha gariibhuka. Bheenyu mutakwenderwa okumanya eribhaga na orusiku rwa gayo. 8Nawe, murinyoora eginguru hanú Omutima Omurabhu aribhaajira, muribha abheemiririri bhaani Yerusaremu, mbaara gyonsego gya Yudea, na Samaria, okuhikira kubhuteero bhwa ekyaro.”
9Yeesu hanú yaamara okubhakeerya abhatumwa bhaaye gayo, bhonsego bhaaringa bhamumaahiriri. Rumwigo, akeenurwa okugya murwire. Erisaaru rikamukundikirya, bhataamurora kweki. 10Hanú bhaaringa bhakyatungʼaariri erisaaru riyo, rumwigo, abhantu abhabhiri bhakeemirira haangʼi nabho! Abhantu bhayo bhaaringa bheebhoheri emyenda emirabhu pee. 11Mbe, bhakabhabhuurya ega, “Bheenyu, abhantu bha Gariraaya, ndeegwa mwimiriiri hanu, enu mumaahiriri murwire? Yeesu uyo yeenwirwe okurwa kubheenyu, okugya murwire, ariija kweki egoego, kya ego mumuruuji aragya.”
12Kimwi, abhatumwa bhakareka munkuku ya Emijeituni, bhakahunjuka Yerusaremu. Haaringa haangʼi, orugendo rwa muna ekirometa eimwi ego. 13Bhakasoha mumugi, bhakagya bhakasoha mukinyumba muginyumba ginú giikarireeni, hanú bheekaranga-mo. Abhatumwa bhayo bhaaringa, Petero, Yoana, Yakobho, Andurea, Firipo, Tomaso, Bhatoromayo, Mataayo, Yakobho omumura wa Arifayo, Simoni oumwi wa ekyama kya Abhajeroote,1:13 Simoni oumwi wa ekyama kya Abhajeroote. Abhajeroote ni-riina rya Abhayahudi rinú bhaabhirikiranga omuntu unú yaaringa arwaniri eriihe rya okwiyagaara kwa ekyaro kyaye okurwa mubhutungi bhwa Abharuumi. Maaha mubhitabho bhya Mataayo 10:4; Mariko 3:18; Ruuka 6:15. na Yuda omumura wa Yakobho. 14Bhayo bhonsego, bheekumanʼyanga hayo, bhaamusabhanga Waryubha kwa omutima ogumwi, hamwi na Mariamu ngʼina waabho Yeesu, na abhakari abhandi, na abhamura bhaabho Yeesu.
Matia arasorwa okubha omutumwa
15Kuginsiku giyo, abheekirirya bha Yeesu bhanú bhaaringa bheekumeenʼye muyo, bhaaringa muna egana rimwi na mirongo ebhiri (120). Mbe, Petero akeemirira gati yaabho akagamba ega, 16“Abhahiiri bhaani kuimani, amangʼana ganú gaangʼoorwa mu Mangʼoore Amarabhu eguru ya Yuda, geenderwanga gakoreke. Amangʼana gayo gaagambwa na Omutima Omurabhu okuhitira kumukama Daudi,1:16 Daudi. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. eguru ya Yuda unú yaahira abhantu bhanú bhaagwata Yeesu. 17Weeki, yaaringa omutumwa omurikyetu, twaringa tuheerwe emirimu ginu hamwi.
18“Yuda yaagura omugunda kwa egimbirya ginú yaanyoora okurwa kukikorwa kyaye ekibhiibhi. Kimwi, akagwa mumugunda muyo bhwibhumbike, akabhaaruka enda, obhura bhonsego bhukeetika kibhara.1:18 Maaha mukitabho kya Mataayo 27:3-8.19Eringʼana riyo, rikamanyikana kubhamenyi bhonsego bha Yerusaremu. Kwa ego, omugunda guyo, bhakagutoga eriina mukigambo kyabho1:19 Mukigambo kyabho. Ekiaramu, ekigambo kya Abhayahudi. ega, Hakeri Dama, ensonga yaaye niiga, Omugunda gwa Amanyinga.”
20Mbe, Petero akagendererya okugamba amangʼana ganú gaangʼoorwa mukitabho kya Egijabhuri eguru ya Yuda, ega,
“‘Omugi gwaye gutigare eritongo,
omuntu wowonse, atariija okumenya-mo.’1:20a Maaha mukitabho kya Egijabhuri 69:25.
Kweki, yaangʼoorwa ega,
‘Omuntu oundi agege omweya gwaye gwa emirimu gya obhutumwa.’1:20b Maaha mukitabho kya Egijabhuri 109:8.
21Ego, tureenderwa tusore omuntu oundi unú twasoorananga nawe, eribhaga ryonsego rinú Omukuru Yeesu yaaringa hamwi na bheetu, 22okwambira hanú Yeesu yaabhatiijwa na Yoana, okuhikira okwinurwa kwaye okugya murwire. Uyo, araabhenga arabheerana na bheetu, okwimiririra obhuhyuki bhwa Yeesu.”
23Mbe, bhakagamba amariina ga abhantu abhabhiri. Owa okwamba n-Yusufu, eriina erindi yaabhirikirwanga ega, Bharisabha, kweki erindi ega, Yusito. Na owa kabhiri, yaabhirikirwanga ega, Matia. 24Hanú bhaamara, bhakamusabha Yeesu ega, “Omukuru, nuuwe omanyiri emitima gya abhantu bhonsego. Kwa ego, turakusabha otoorokye, ngʼ-uuha osoreri gati ya abhabhiri bhanu, 25naho agege omweya gwa emirimu gya obhutumwa ginú Yuda yaatiga. Weeki hanú yaakwa, yaagya ahasi hanú omururo gutakusima.” 26Kimwi, bhakatema ekuura, ekuura ekasora Matia. Mbe, Matia uyo, akoongeribhwa kubhatumwa abhandi bharya ekumi na umwi.
2Okuuja kwa Omutima Omurabhu orusiku rwa Epentekosite
1Orusiku rwa enyangi ya Epentekosite2:1 Epentekosite. N-dusiku rwa mirongo etaanu okurwa kunyangi ya Epasaka na emikaate ginú gitakutuurwa-mo ekimera. Kweki rwaringa orusiku rwa enyangi ya erigesa. hanú rwahika, abheekirirya bhonsego bha Yeesu, bhaaringa bheekumeenʼye munyumba eimwi. 2Rumwigo, bhakeegwa eriisi rirahirira kya omuyaga omuhaari, okurwa murwire. Eriisi riyo, rikeejura munyumba yonsego munú bhaaringa bheekeeri. 3Nho ebhintu kya egindimi gya omururo, bhikabheebhukira. Ebhintu bhiyo, bhikataana, bhikeetuuma eguru ya kira oumwi waabho. 4Bhonsego bhakeejuribhwa Omutima Omurabhu, bhakaamba okuhaira kira omuntu kwa ekigambo ekindi kinú kitaringi ekyaye, kya ego Omutima Omurabhu uyo, yaabhoorokereryanga.
5Mbe, Yerusaremu hayo, bhaaringa-ho Abhayahudi bhanú bhaamusuukanga Waryubha. Abhayahudi bhayo, bhaaringa bharwiri mubhyaro bhyonsego.2:5 Abhayahudi bhayo, bhaaringa bharwiri mubhyaro bhyonsego. Kwibhaga riyo, Abhayahudi abhaaru bhaaringa bhanyarageeni mubhyaro ebhindi.6Hanú bheegwa eriisi rya amangʼana gayo, omuganda omunene gwa abhantu bhakeekumanʼya hamwi. Bhonsego bhakaheema bhukongʼu, kwa okubha kira oumwi waabho yeegwa ekigambo kyaye kiragambwa na abheekirirya bha Yeesu bharya. 7Eribhaga bhaaringa bhakyaruguura na okuheema, bhakabhuuranʼya ega, “Mwigwe! Abhantu bhanu bhonsego, bhataringi bha Gariraaya? 8Bhoono erabha egaki, bheetu bhonsego turabheegwa bharahaira ebhigambo bhyetu bhya obhusimuka? 9Na gati yeetu, bhariho abhantu okurwa mubhyaro bhya Pariti, Medi, Eramu. Na abhandi okurwa mubhyaro bhya Mesopotamia, Yudea, Kapadokia, Ponto, na Asia,2:9 Asia. Eriina rinu ensonga yaaye niiga, ekyaro kya Asia kubhutungi bhwa Ekiruumi. Bhoonwego ekyaro kiyo kirabhirikirwa Bhuturuki.10Furigia, Pamufiria, na Misiri. Na abhandi okurwa mbaara gya mukyaro kya Ribhia, ginú giringi haangʼi na omugi gwa Kirene. Abhandi bharwiri mumugi gwa Ruumi. Gati yaabho bhariho Abhayahudi, na abhandi bhanú bhaasoha mudini ya Abhayahudi. 11Abhandi m-Bakirete, na abhandi m-Baarabhu. Nawe, bheetu bhonsego, turabheegwa bharamugungya Waryubha kwa ebhika bhyaye ebhikuru, mubhigambo bhyetu!”
12Abhantu bhonsego, bhakabha bharabhaabhahira bhukongʼu na bhataamanya ega, niki kyaringa kirakoreka. Bhakabha bharabhuuranʼya ega, “Ensonga ya ganu niki?” 13Nawe, abhandi gati yaabho, bhakabhaseka abheekirirya bhayo, bharagamba ega, “Bhareherwe edivai!”
Petero areehigirya abhantu orusiku rwa Epentekosite
14Nho, Petero akeemirira hamwi na abhatumwa abharikyaye ekumi na umwi bharya. Akakeerya omuganda gwa abhantu bhayo, kwa eriisi erinene ega, “Bheenyu Abhayahudi bha Yerusaremu hanu, na bheenyu Abhayahudi bha okurwa mubhyaro ebhindi, munyitegeerere bhujomu, mbatondere! 15Abhantu bhanu bhatareherwe, kya ego muramanya. Kukyari nyenkyo bhukongʼu, ni-nsa esatu bhoonwego! 16Nawe, amangʼana gayo, ngo garya, Waryubha yaagamba okuhitira kumurooti waaye Joeri, ega,
17‘Kuginsiku gya obhuteero,
ndiituumya Omutima Omurabhu waani eguru ya abhantu bhonsego.
Abhamura na abhahara bheenyu bhariruusya obhurooti,
abhaana bheenyu bharirora obhurori,
na abhakaruka bhariroota ebhirooto.
18Kuginsiku giyo, ndiituumya Omutima Omurabhu waani,
kora kubhagaya bhaani, bha ekisaaja na bha ekikari,
bhonsego bhariruusya obhurooti.
19Ndikora ebhiruguuryo, eguru murwire,
na ebhimanyiiriryo mukyaro munu.
Abhantu bharirora ebhimanyiiriryo bhya amanyinga, omururo,
na ekime kya engesi.
20Eryubha ririihunjura okubha ekisunte,
na omweri guribha omukangaaru ka kya amanyinga.
Gayo gonsego, garikangata okukoreka mbere,
orusiku orunene na orwa obhukuru rwa Omukuru Waryubha rukyari.
21Eribhaga riyo, kira omuntu unú arasabha kwa okwisigira eriina rya Omukuru, arituuribhwa.’2:17-21 Maaha mukitabho kya Joeri 2:28-32.”
22Petero akagendererya okugamba ega, “Bheenyu abhantu bha Isiraeri, mwitegeerere! Waryubha omwene yaabhoorokya ega, arakora emirimu okuhitira ku Yeesu wa Najareeti. Yaakoranga ego, kwa enjira ya ebhika, ebhiruguuryo, na ebhimanyiiriryo ebhyaru bhinú yaakoranga gati yeenyu. Bheenyu abheene mumanyiri gayo gonsego. 23Yeesu unu yaatuurwa mumabhoko geenyu, kya ego Waryubha omwene yaaringa yaamwiri okurwa kubhwambiro. Na bheenyu mukamwitira kumusarabha, kwa enjira ya abhantu abhasarya.2:23 Abhantu abhasarya. Ensonga eindi eratura okubha ega, abhantu bhanú bhataringi Abhayahudi.24Nawe, Waryubha yaamuhyukya okurwa mubhaku, yaamuruusya mubhururu bhwa oruku, kwa okubha, etakaaturikeeni oruku rumubhohe! 25Kora omukama Daudi, yaaruusya obhurooti eguru ya Yeesu ega,
‘Naaringa ndamurora Omukuru Waryubha embere waani, eribhaga ryonsego.
Na kwa okubha aringi orubhaara rwani rwa obhuryo, ntarisingisibhwa.
26Kwa ego, omutima gwani guuna obhujomerwa bhukongʼu,
kweki orurimi rwani rurakiririrya.
Kora omubhiri gwani, guriganyirira obhuhoru,
27kwa okubha uuwe Omukuru Waryubha, otarintiga mukyaro kya abhaku.2:27 Mukyaro kya abhaku. Ekiyunani kiragamba ega, kujimu.
Otariikirirya omubhiri gwani, oni omugaya waaho omurabhu wa omutima, gugundire eyo.
28Uuwe omariri okunyorokya eginjira gya obhuhoru.
Oringʼaana obhujomerwa bhukongʼu, kwa okubha oringi haangʼi na oni.’2:25-28 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 16:8-11.”
29Petero akagendererya okugamba ega, “Abhahiiri bhaani, ndeenderwa okubhakeerya kwa obhwisige eguru ya jaaji weetu omukama Daudi. Weeki yaakwa na okubhiikwa, na embihira yaaye ekyari hanu, nawanyareero. 30Nawe, kwa okubha Daudi yaaringa omurooti, yaaringa amanyiri ega, Waryubha yaamuraga kwa okuteena ega, arimukora omuntu oumwi okurwa murwibhuro rwaye, okubha omutungi wa obhukama bhwaye. 31Daudi yaarora amangʼana ganú gariibhuka, yaagamba eguru ya obhuhyuki bhwa Kiristu Omutuurya2:31a Kiristu Omutuurya. Ekiyunani kiragamba ega, Kiristu. Ensonga ya eringʼana rinu niiga, m-muntu unú yaasorwa na Waryubha okutuurya abhantu okurwa munyanko. Maaha Kiristu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. ega, weeki ataatigwa mukyaro kya abhaku na omubhiri gwaye gutaagunda.2:31b Maaha mukitabho kya Egijabhuri 16:10.32Yeesu uyo, Waryubha yaamuhyukya okurwa mubhaku, na bheetu bhonsego m-beemiririri bha eringʼana riyo. 33Waryubha yaamwinura na okumuhaana obhukuru, bhoono yeekeeri orubhaara rwa obhuryo rwa Waryubha Esewaabho. Waryubha, yaamuhumirira Omutima Omurabhu waaye, kurusumo rwetu, kya ego yaaringa amuragiri. Ego, Yeesu wonse yaatuhumirira Omutima waaye Omurabhu uyo, kya ego murarora na okwigwa bhoonwego. 34Daudi omwene ataariina na okusoha murwire, nawe, yaagamba ega,
‘Omukuru Waryubha yaamukeerya Omukuru waani2:34 Omukuru waani. Hanu erahairira Masiha, yaani Kiristu Omutuurya. Maaha Kiristu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. ega,
“Ikara orubhaara rwani rwa obhuryo,
35okuhikira hanú ndituura abhasigu bhaaho hansi ya amaguru gaaho,
bhabhe kya ekitumbi kyaho kya okutaja-ko amaguru.”’2:34-35 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 110:1.”
36Petero akamariisya kwa okugamba ega, “Kwa ego, Abhaisiraeri bhonsego, mumanye obhuheene ega, Waryubha yaamukora Yeesu okubha Omukuru na Kiristu Omutuurya. Nawe, bheenyu mweeta uyouyo, kwa okumubhamba kumusarabha!”
37Mbe, abhantu bhayo, hanú bheegwa amangʼana gayo, bhakabhaabhahira bhukongʼu. Kimwi, bhakamubhuurya Petero na abhatumwa abhandi ega, “Abhahiiri bheetu, bhoono tukore egaki?” 38Petero akabhakeerya ega, “Kira oumwi weenyu atige obhusarya bhwaye, amwihunjurire Waryubha, na abhatiijwe kwa eriina rya Yeesu Kiristu, naho yaabhirwe obhusarya, na arihaanwa Omutima Omurabhu. 39Mumanye ega, endago inú Waryubha yaaturaga, yaaringa kurusumo rwenyu, orwibhuro rwenyu, na abhantu abhandi bhanú bharingi ahare. Ensonga yaaye niiga, bhonsego bhanú Omukuru Waryubha weetu, aribhabhirikira.”
40Petero akagendererya okubhakeerya amangʼana agandi amaaru ga okubhakemera, enu arabhakomererya ega, “Mumusabhe Waryubha abhatuurye okurwa kurwibhuro orubhiibhi runu, naho atariija okubhabhuturira ekiina!” 41Orusiku ruyo, abhantu muna ebhiku bhisatu bhakageekirirya amangʼana ganú Petero yaabhakeerya, bhakabhatiijwa. Kimwi, bhakoongeribhwa mumuganda gwa abheekirirya bha Yeesu. 42Abheekirirya bhonsego, bhaaguma okwihigira okurwa kubhatumwa bha Yeesu. Bhaagwatana ekigwatani, bhaabhanga bharasuunura omukaate hamwi,2:42 Bhaabhanga bharasuunura omukaate hamwi. Ryakorekanga eribhaga rya Emeja ya Omukuru. Bhaahaanananga bhararya bhonsego kurusumo rwa okumuhiituka Omukuru Yeesu. na bhaabhanga bharasabha hamwi.
Obhumwi bhwa abheekirirya bha Yeesu
43Abhatumwa bhayo, bhaaringa bharakora ebhimanyiiriryo na ebhiruguuryo ebhyaru. Kora kira omuntu yaagwatwanga na obhoobha. 44Mbe, abheekirirya bhonsego bhaabhanga na obhumwi, bhaagabhananga ebhintu bhyabho. 45Bhaaringa bharagurya ebhintu bhyabho, na egimbirya ginú bhaanyooranga, bhaagigabhanʼyanga, okuringʼaana na kya ego kira oumwi yeendanga. 46Kira orusiku bhaasikananga murubhanja rwa erisyengerero erikuru rya Waryubha.2:46 Erisyengerero erikuru rya Waryubha. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. Nawe, eribhaga rya okusuunura omukaate, bhaasikananga muginyumba gyabho, bhararya hamwi kwa obhujomerwa na omutima gwa obhuserenʼya, 47bhaamutogoonʼyanga Waryubha, bhakahanjwa na abhantu bhonsego. Na kira orusiku, Omukuru Yeesu yaaringa aroongerya abhantu bhanú bhaamwikiriryanga kwa okubhatuurya.
3Petero aramuhwenʼya omubheeru kwa eriina rya Yeesu
1Orusiku rumwi, ensa kenda gya omubhasu, Petero na Yoana bhakagya murubhanja rwa erisyengerero erikuru rya Waryubha. Ensa iyo, ngʼyo yaaringa ya abhantu okumusabha Waryubha. 2Kwisyengerero riyo, kyaringa-ko ekiseku kinú kyabhirikirwanga ega, Ekijomu. Kukiseku hayo, yaaringa-ho omuntu umwi omubheeru okurwa okwibhurwa kwaye. Kira orusiku, yaatuurwanga kukiseku hayo, asabhiirirye egimbirya kubhantu bhanú bhaasohanga mwisyengerero muyo.
3Omubheeru uyo, hanú yaarora Petero na Yoana bharasoha murubhanja rwa erisyengerero muyo, akabhasabha egimbirya. 4Petero na Yoana bhakamumaahirira bhukongʼu, kimwi Petero akamukeerya ega, “Otumaahirire bheetu!” 5Wonse akabhamaahirira, enu araganyirira okunyoora ekintu kyokyonse.
6Mbe, Petero akamukeerya ega, “Oni ntaana embirya yoyonse, nawe, kinú niinakyo nkyo ndaakuhaane.” Kimwi akamukeerya ega, “Kwa eriina rya Yeesu Kiristu wa Najareeti, imirira na ogende!” 7Kimwi Petero akamugwata okubhoko kwa obhuryo, akamwimirirya. Hayohayo, amaguru na egintengʼe gyaye gya amaguru bhikanyoora eginguru. 8Akeebhururuka, akaamba okugenda omwene. Akasoha murubhanja rwa erisyengerero rya Waryubha hamwi na Petero na Yoana, enu areebhururukabhururuka na okumutogoonʼya Waryubha. 9Abhantu bhonsego bhakamurora aragenda enu aramutogoonʼya Waryubha. 10Na hanú bhaamanya ega, ngʼ-unú yaaringa arasabhiirirya kukiseku kya kwisyengerero kinú kyabhirikirwanga ega, Ekijomu, bhonsego bhakatungʼaara, kuganú gamunyooreri.
Petero arabheehigirya abhantu eguru ya Yeesu
11Eribhaga riyo, omuntu uyo, yaaringa abhagwatiriri Petero na Yoana. Abhantu bhonsego bhaaringa bhararuguura bhukongʼu, bhakakenya hamwi, bhakagya ahasi hanú haabhirikirwanga ega, Eribharaja rya Soromoni murubhanja rwa erisyengerero erikuru muyo, bhakabheehundirira enu bharuguuriri bhukongʼu. 12Petero hanú yaarora abhantu bhayo, akabhabhuurya ega, “Bheenyu abhantu bha mukyaro kya Isiraeri, kwaki amangʼana gayo garabharuguurya? Ndeegwa, muratutunurira ameeso? Murakanya ega, omuntu unu ahweniibhwe kwa obhuturo bhwetu, kasi kwa okubha bheetu tureekara kya ego Waryubha areenda? 13Waryubha wa bhajaaji weetu, Abhurahamu, Esaaka, na Yakobho, amutogoonerye Yeesu, omugaya waaye, ngʼo omuhwenʼya wa uyo. Na Yeesu uyo, ngʼo bheenyu mwagwatya kuserikari abhuturirwe ekiina okukwa! Kora hanú omwanangwa Pirato, yaaringa yaamwiri ega, ahaatirwe, mukaanga. 14Yeesu yaaringa omurabhu na omuheene, nawe, bheenyu mwamwanga, mweenda ega, omwiti ahaatirwe. 15Ego, mweeta unú yaaringa omukuru wa obhuhoru. Nawe, Waryubha yaamuhyukya okurwa mubhaku, na bheetu mbo abheemiririri bha obhuhyuki bhwaye. 16Mbe, omuntu unú murarora hanu, mumumanyiri bhujomu. Anyooreri eginguru kwa obhuturo bhwa eriina rya Yeesu, kwa okuriikirirya eriina riyo. Ahweneri kimwi, kya ego bheenyu abheene muramurora.
17“Bhoono, abhahiiri bhaani, mmanyiri ega, mweeta Yeesu, kwa okwanga okumanya kinú murakora, kya ego abhatungi bheenyu bhaakora. 18Nawe, kwa enjira inu, Waryubha yaakunaanʼya amangʼana ganú yaagamba okuhitira kubharooti bhaaye bhonsego ega, Kiristu Omutuurya arinyankibhwa. 19Kwa ego, mumwihunjurire Waryubha okurwa mubhusarya bhwenyu, naho weeki abhaabhire obhusarya bhwenyu. Kwa okukora ego, Omukuru Waryubha aribhamuunyia kwa okubha-ho kwaye, 20na arimutuma Yeesu Kiristu unú yaasorwa okurwa kubhwambiro kurusumo rwenyu. 21Nawe Yeesu, weeki areenderwa asaage murwire, okuhikira eribhaga rinú Waryubha arikora ebhintu bhyonsego bhuhya, kya ego yaagamba akare hayo, kwa enjira ya abharooti bhaaye abharabhu bha omutima.
22“Musa3:22 Musa. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. yaagamba ega, ‘Gati yeenyu, Omukuru Waryubha weetu aribhasorera omurooti kya oni. Mumwitegeerere bhujomu kira eringʼana rinú aribhakeerya. 23Omuntu wowonse unú atarimwitegeerera omurooti uyo, aryahurwa na okusikibhwa, okurwa kubhantu bhanú bharamwikirirya Waryubha, koko.’3:22-23 Maaha mukitabho kya Obhuhiituki bhwa Amaragiriryo 18:15, 18:18-19.24Kora abharooti bhonsego, okwambira Samweri na bhanú bhaamurwa enyuma, bhaaraarika amangʼana ganú garakoreka kuginsiku ginu. 25Egindago ginú Waryubha yaaruusya kwa enjira ya abharooti, n-kurusumo rwenyu. Na murasanga eriragano3:25a Eriragano. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. rinú Waryubha yaakora na bhajaaji weenyu, kya ego yaakeerya Abhurahamu3:25b Abhurahamu. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. ega, ‘Kwa okuhitira orwibhuro rwaho, abhantu bhonsego bharinonkwa.’3:25c Maaha mukitabho kya Obhwambiro 22:18, 26:4.26Mbe, Waryubha hanú yaamusora3:26 Yaamusora. Ensonga eindi eratura okubha ega, yaamuhyukya. Yeesu, omugaya waaye, yaamutuma kubheenyu mbere, naho abhanonke kwa okubhahunjura kira oumwi okurwa mubhusarya bhwaye.”
4Petero na Yoana bharahirwa mwibharaja erikururya Abhayahudi
1Petero na Yoana hanú bhaaringa bhakyeehigirya abhantu, hayohayo abhasyengeri,4:1a Abhasyengeri. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. na omukuru wa abharindi bha mwisyengerero erikuru rya Waryubha na Abhasadukaayo,4:1b Abhasadukaayo. Abhasadukaayo bhaaringa m-muganda gwa abhatungi bha edini ya Abhayahudi. Maaha Abhasadukaayo mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. bhakahika. 2Abhakuru bhayo, bhaaringa bhajimiri bhukongʼu, kwa okubha, Petero na Yoana bheehigiryanga abhantu na okubharaarikira ega, Yeesu yaahyuka okurwa mubhaku. Ego, obhuhyuki bhwaye bhuroorokya ega, Waryubha arihyukya abhaku. 3Kwa ego, bhaabhagwata Petero na Yoana. Na kwa okubha, obhutiku bhwaringa bhurasoha, bhakabhatuura mwigereja, okuhikira ejo wendeko. 4Nawe, amangʼana ganú Petero na Yoana bhaaringa bhamariri okukeerya abhantu bharya, abhaaru gati yaabho, bhakageekirirya. Ego, erisaabhu rya abhasaaja abheenego, bhanú bhaaringa bhamariri okumwikirirya Yeesu, bhakahika muna ebhiku bhitaanu.
5Ejo wendeko, abhakuru bha Abhayahudi, abhakaruka, na abheehigirya bha amaragiriryo,4:5 Abhakuru bha Abhayahudi, abhakaruka, na abheehigirya bha amaragiriryo. Mbo bhaaringa abhatungi bha Abhayahudi, na mbo bhaakoranga eribharaja erikuru rya Abhayahudi rinú ryabhirikirwanga ega, Sanihedirini. Maaha Eribharaja erikuru rya Abhayahudi mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. bhakeekumanʼya Yerusaremu hayo. 6Mukiikaro kiyo, bhaaringa-mo, Anasi unú yaaringa omusyengeri omukuru,4:6 Omusyengeri omukuru. Maaha Abhasyengeri mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. hamwi na Kayafa, Yoana, Arekisaanda, na abhantu abhandi, okurwa kuruganda rwa omusyengeri omukuru. 7Mbe, bhakatuma ega, Petero na Yoana, bhareetwe mwibharaja. Bhakabheemirirya gati yaabho, bhakaamba okubhabhuurya ega, “Amangʼana gayo mwakoreri, m-buturo-ki bhunú mwakoreeri, kasi n-kwa obhutungi bhwawi?”
8Hayo, Petero enu yeejwiri Omutima Omurabhu, akabhakeerya ega, “Bheenyu abhakuru bha abhantu, na abhakaruka bha ekyaro kya Isiraeri! 9Reero muratubhuurya, kwa okubha twamubheera omuntu unú yaaringa omubheeru, na muratubhuuririrya kya ego yaahwenibhwa. 10Mbe, bheenyu bhonsego, hamwi na Abhaisiraeri abhandi bhonsego, ndeenda mumanye obhuheene ega, unú yeemiriiri embere weenyu, ahweneri kwa obhuturo bhwa eriina rya Yeesu Kiristu wa Najareeti. Yeesu ngʼo urya mweetira kumusarabha, nawe, Waryubha akamuhyukya okurwa mubhaku. 11Weeki ngʼo Amangʼoore Amarabhu garagamba eguru yaaye ega,
‘Erigina rinú bheenyu abhahagaaji mwaanga,
bhoono ndyo ryabheeri erigina erikuru rya obhurusa.’4:11 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 118:22.
12Obhutuurya bhwa ekyaro kyonsego, bhuratuuka kuweeki omwenego! Ritariho eriina erindi mukyaro okukira Yeesu, rinú Waryubha yaahaana abhantu, naho bhatuuribhwe!”
13Abhakuru bha eribharaja bhayo, hanú bhaarora kya ego Petero na Yoana bharahaira kwa obhuteremu, bhakaruguura bhukongʼu, kwa okubha bhaaringa bhabhamanyiri ega, bhataringi abhasomi kora bhataringi abhangʼeeni. Nho, bhakamanya ega, bhaaringa hamwi na Yeesu. 14Na hanú abhakuru bhayo, bhaaroranga omuntu unú ahweniibhwe, yeemiriiri hamwi na Petero na Yoana, bhakabhurwa eringʼana rya okukyukya. 15Kimwi, bhakaamura ega, bhahuruke okurwa mwibharaja muyo. Bheeki, bhakasaaga bhararagiriranʼya 16na bharabhuuranʼya ega, “Tubhakore egaki abhantu bhanu? Abhamenyi bha Yerusaremu hanu, bhonsego bhamanyiri ega, bhakoreri ekika ekikuru kinu, kora tutakunagya okukihakaana. 17Nawe, nyoore tureenda eringʼana rinu ritige okunyaragana bhukongʼu kubhantu, tubhakaanʼye okuhaira na omuntu wowonse kweki, kwa okutumira eriina rya Yeesu.”
18Kimwi, abhakuru bha eribharaja bhayo, bhakabhabhirikira Petero na Yoana. Bhakabhakaanʼya kwa obhuhaari ega, “Mutaaja okurigamba kora muteehigirya kweki kwa eriina rya Yeesu riyo!” 19Nawe, Petero na Yoana bhakabhakyukya ega, “Bheenyu abheene, mwamure, nyoore m-bujomu embere ya Waryubha, okubhasuuka bheenyu okukira okusuuka Waryubha omwene. 20Nawe bheetu, tutakutiga okugamba, eguru ya amangʼana ganú twarora na okwigwa!”
21-22Hanú Petero na Yoana bhaamara okugamba ego, abhakuru bha eribharaja bhayo, bhataanyoora omweya gwa okubhajibhya, kwa okubha abhantu bhonsego bhaaringa bharamugungya Waryubha bhukongʼu eguru ya ekika kya obhuhweni bhwa omubheeru. Bhaaringa bhamanyiri ega, omuntu unú ahweniibhwe, yaabheera okurwa okwibhurwa kwaye. Omuntu uyo, yaaringa ahikirye emyaka mirongo ena, okurwa kya ego yeebhurwa. Mbe, kweki abhakuru bhayo, bhakabhakanga Petero na Yoana kwa obhuhaari bhukongʼu, kimwi bhakabhahaatira bhagye gyabho.
Abheekirirya bha Yeesu bharamusabha Waryubha abhateremye
23Petero na Yoana, hanú bhaahaatirwa, bhakahinda kubheekirirya abharikyabho. Bhakabhakeerya amangʼana gonsego ganú bhaakeeribhwa na abhasyengeri abhakuru na abhakaruka bha Ekiyahudi. 24Abharikyabho bhayo, hanú bheegwa amangʼana gayo, bhonsego hamwi bhakaamba okumusabha Waryubha kwa omutima gumwi ega, “Ee Omukuru Waryubha, uuwe nuuwe Omukuru wa bhyonsego. Uuwe nuuwe waabhumba orwire, ekyaro, na enyanja na bhyonsego bhinú bhirimo. 25Uuwe waagamba kwa Omutima Omurabhu, okuhitira omunwa gwa jaaji weetu Daudi, omugaya waaho, ega,
‘N-kwaki, abhantu bha ebhyaro ebhindi bharajima?
Na n-kwaki abhantu bha amakabhira gareeganirirya okukora amangʼana ganú gataana obhwera?
26Abhakama bha ekyaro na abhatungi bheekumeenʼye hamwi,
naho bhamwange Omukuru Waryubha, na Kiristu omusorwa waaye.’4:25-26 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 2:1-2.
27M-maheene ega, omukama Herode Antipa4:27 Herode Antipa. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. na Ponsio Pirato, bheekumanʼya hamwi na abhantu bha ebhyaro ebhindi na Abhaisiraeri mumugi gunu, naho bhamwange Yeesu, omugaya waaho omurabhu, unú waasora okamuhaka amaguta abhe Kiristu. 28Bheeki, bhaakora ganú obhuturo bhwaho na ameega gaaho geendanga gabhe okurwa kubhwambiro. 29Bhoono, Omukuru Waryubha, omanyiri kya ego bharatukangirirya! Otubheere bheetu abhagaya bhaaho, okuraarika eringʼana ryaho kwa obhuteremu obhunene. 30Wimye okubhoko kwaho okuhwenʼya abhantu, ebhimanyiiriryo na ebhiruguuryo bhikoreke kuriina rya Yeesu, omugaya waaho omurabhu!”
31Hanú bhaamara okumusabha Waryubha, ahasi hayo bhaaringa bheekumeenʼye, hakasingisibhwa. Bhonsego bhakeejuribhwa Omutima Omurabhu, bhakagendererya okwihigirya abhantu eringʼana rya Waryubha kwa obhuteremu.
Abheekirirya bharatumira ebhintu bhyabho hamwi
32Abheekirirya bhonsego, bhaaringa na obhumwi, kumeetegeerero na omutima. Ataaringa-ho kora omuntu oumwi unú yaagambanga ega, ebhintu bhinú yaanabhyo m-byaye omwenego. Bhaatumiranga ebhintu bhyonsego, kwa obhumwi. 33Abhatumwa bha Yeesu, bhaaringa bhararaarikira abhantu kwa ekituunyo bhukongʼu ega, Omukuru Yeesu yaahyuka. Na Waryubha yaabhanonka bhukongʼu. 34Ataaringa-ho omuntu gati yaabho unú yaasuuhirwanga ekintu. Bhataasuuhirwanga, kwa okubha bhanú bhaaringa na emigunda na eginyumba bhaabhiguryanga, bharareetera 35abhatumwa egimbirya ginú bhaanyooranga. Abhatumwa bhaagabhanʼyanga egimbirya giyo kubheekirirya, okuringʼaana na kya ego kira omuntu yeendanga.
36Mbe, yaaringa-ho Omuraawi umwi. Omuraawi uyo, yaabhirikirwanga Yusufu, omwibhurwa wa kwiginga rinú ryabhirikirwanga ega, Kipuro. Abhatumwa bha Yeesu, bhaaringa bhamutogeri ega, Bharinabha, ensonga yaaye niiga, “Owa okubhateremya omutima”. 37Wonse akagurya omugunda gwaye. Na egimbirya ginú yaanyoora, akagihaana abhatumwa bhayo.
5Obhubheehi bhwa Anania na Safira
1Yaaringa-ho omuntu umwi, omuntu uyo yaabhirikirwanga Anania. Omukari waaye yaabhirikirwanga Safira. Bhayo bhonse bhakagurya omugunda gwabho. 2Anania akabhisa egimbirya egindi okurwa kuginú bhaanyoora. Omukari waaye wonse, yaaringa yeekirireenʼye nawe okukora ego. Kimwi, Anania akagega egimbirya ginú gyatama, akagya akabhahaana abhatumwa bha Yeesu, akagamba ega, ngyo giyo gyonsego.
3Nawe, Petero akamukeerya ega, “Uuwe Anania! Ndeegwa Erisambwa5:3 Erisambwa. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. risoheri mumutima gwaho, na rikukoreri ogambiri obhubheehi ku Mutima Omurabhu? Ogambiri ega, oreeteri gyonsego, enu weetamiirye egimbirya egindi ginú waanyoora kubhugurya bhwa omugunda! 4Eribhaga waaringa okyari okugurya omugunda, gwaringa gwaho, na hanú waamara okugugurya, egimbirya giyo, gyaringa gyaho, okaagitumiiri kya ego oreenda. Bhoono, kwaki wamwiri mumutima gwaho, okukora eringʼana kya rinu? Otagambiri obhubheehi kubhantu, nawe, ogambiri obhubheehi ku Waryubha!”
5Anania hanú yeegwa amangʼana gayo, rumwigo, akagwa hansi, akakwa. Abhantu bhonsego bhanú bheegwa eringʼana riyo, bhoobhoha bhukongʼu. 6Kimwi abhamura bhakeemirira, bhakagukundikirya ensanda omubhiri gwaye, bhakamuhira kibhara wa omugi, bhakamubhiika.
7Hanú eribhaga rya muna ensa esatu ryahita, omukari waaye akasoha mukinyumba muyo, ataaringa amanyiri kinú kibheeri-mo. 8Petero akamubhuurya ega, “Nkeerya, ginu ngyo egimbirya gyonsego ginú mwanyoora hanú mwagurya omugunda gwenyu?” Wonse, akamukyukya ega, “Yee! Twagugurya kwa egimbirya giyo!” 9Petero akamukeerya ega, “Yaabha egaki, uuwe na omusaaja waaho mweekiriranʼya musakye okungʼeena Omutima Omurabhu wa Omukuru Waryubha? Rora, abhamura bhanú bhabhiikiri omusaaja waaho, bhahunjukiri, bharingi mukiseku hayo, bhaakakuhire kibhara uuwe wonse!”
10Rumwigo, Safira wonse akagwa hansi embere ya amaguru ga Petero, akakwa hayohayo. Kimwi abhamura bhayo, bhakasoha, bhakanyoora Safira wonse akwiri. Bhakamuhurukya kibhara, bhakamubhiika haangʼi na omusaaja waaye. 11Eringʼana riyo, ryakora abheekirirya bhonsego, hamwi na abhandi bhonsego, bhanú bheegwa amangʼana gayo, bhoobhohe bhukongʼu.
Abhatumwa bha Yeesu bharakora ebhiruguuryo ebhyaru
12Abhatumwa bha Yeesu bhayo, bhaakoranga ebhimanyiiriryo na ebhiruguuryo ebhyaru embere ya abhantu. Na abheekirirya bhonsego bhaaringa bhareekumanʼya kwa omutima gumwi, murubhanja rwa erisyengerero erikuru rya Waryubha, mu Ribharaja rya Soromoni. 13Abhantu bhanú bhataamwikiriryanga Yeesu, bhaaringa bharabhagungya bhukongʼu abheekirirya bhayo, nawe, kora oumwi ataasakya okwisanganʼya hamwi nabho. 14Nawe, kuginsiku girya, abhantu abhaaru bhaamwikirirya Omukuru Yeesu, abhasaaja na abhakari bhonsego. Ego, bhaagendereryanga okwaruha bhukongʼu.
15Okuringʼaana na ebhika bhya abhatumwa, abhantu bhaaringa bharahira abharweri kuginjira. Enu bhabhareerye kubhuriri na kubhirago, naho Petero hanú araahite, nyakara ekiiriiri kyaye kibhakuunʼye gati yaabho, bhahwene. 16Emiganda emyaru gya abhantu, bhaajanga okurwa mumigi gya embarika wa omugi gwa Yerusaremu. Bhaaringa bharareeta abharweri na bhanú bhaaringa bhagwatirwe na ebhihwi ebhibhiibhi. Bhonsego, bhaahwenibhwa.
Abhatumwa bha Yeesu bharanyankibhwa
17Kimwi omusyengeri omukuru, na abharikyaye bhonsego, bhanú bhaaringa bha omuganda gwa Abhasadukaayo, bhakabhamaahira orungʼeera abhatumwa bha Yeesu. 18Kwa ego, bhakagwata abhatumwa bhayo, bhakabhabhoha mwigereja. 19Nawe, obhutiku bhuyo, maraika5:19 Maraika. Maaha Bhamaraika mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. wa Omukuru Waryubha akaaja, akasiikura ebhiseku bhya erigereja riyo, akabharuusya-mo. Kimwi akabhakeerya ega, 20“Mugende mwimirire murubhanja rwa erisyengerero rya Waryubha, mukeerye abhantu amangʼana gonsego eguru ya obhuhoru bhwa koko!” 21Abhatumwa bhayo, hanú bheegwa amangʼana gayo, bhakamwenja nyenkyo juri murubhanja rwa erisyengerero, bhakagendererya okwihigirya abhantu muyo.
Eribhaga riyoriyo, omusyengeri omukuru, hamwi na abharikyaye bharya, bhakabhirikira abhakaruka bha Ekiyahudi bhonsego, bhasikane mwibharaja erikuru ryabho. Bhakatuma abharindi mwigereja, bhagiire abhatumwa bharya. 22Nawe, hanú abharindi bhayo bhaasoha mwigereja, bhataanyoora-mo abhatumwa bharya. Kimwi bhakahunjuka kubhakuru bha eribharaja bharya, bhakabhakeerya ega, 23“Hanú tuhikiiri kwigereja, tunyooreri ebhiseku bhyonsego bhisiikirwe, abharindi bheemiriiri embere wa ebhiseku. Nawe, hanú tubhisiikwiri twasoha munsi, tutaanyooreri-mo omuntu wowonse!” 24Mbe, omukuru wa abharindi bha mwisyengerero erikuru rya Waryubha, na abhasyengeri abhakuru,5:24 Abhasyengeri abhakuru. Maaha Abhasyengeri mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. hanú bheegwa amangʼana gayo, bhakoobhoha, bhakabhuuranʼya ega, “Eringʼana riyo ryakabhe egaki?”
25Nho, omuntu umwi akaaja, akabhakeerya ega, “Munyitegeerere! Abhantu bhanú mwabhoheri mwigereja, bharingi murubhanja rwa erisyengerero erikuru rya Waryubha, bheemiriiri bhareehigirya-mo abhantu!” 26Nho, omukuru wa abharindi bha mwisyengerero erikuru akagya hamwi na abhasirikare, bhakabhareeta abhatumwa bharya. Nawe, bhaakora ego, bira okukora eriihe, kwa okubha bhoobhohanga abhantu bhataaja okubhatema na amagina.
27Mbe, bhakabhareeta mwibharaja erikuru, bhakabheemirirya embere ya bhonsego. Kimwi omusyengeri omukuru akabhabhuurya ega, 28“Tutaabhakaanʼya kwa obhuhaari ega, mutige okwihigirya abhantu kwa okutumira eriina rya Yeesu? Nawe bheenyu, mwanyarageenʼye ameehigiryo geenyu eguru yaaye, mumugi gonsego gwa Yerusaremu! Kweki muragamba ega, amasoro ga oruku rwaye garingi eguru yeetu!”
29Petero na abhatumwa abharikyaye, bhakabhakeerya ega, “Tureenderwa okumwigwa Waryubha, okukira abhantu! 30Bheenyu mweeta Yeesu kwa okumubhamba kumusarabha, nawe, Waryubha wa bhajaaji weetu yaamuhyukya. 31Kweki yaamwinura na okumuhaana obhutungi kwa okumutuura orubhaara rwaye rwa obhuryo, naho abhe Omutungi na Omutuurya. Waryubha yaamukora ego, naho abheere Abhaisiraeri bhatige obhusarya bhwabho, naho bhaabhirwe. 32Bheetu hamwi na Omutima Omurabhu unú Waryubha yaabhahaana bhonsego bhanú bharamwigwa, m-beemiririri bha amangʼana gayo gonsego.”
33Hanú abhakuru bhayo, bheegwanga amangʼana gayo, bhaaringa bharajima bhukongʼu, na bhaaringa bhareenda okubheeta abhatumwa bhayo. 34Nawe, mwibharaja muyo, yaaringa-mo Omufarisaayo5:34 Omufarisaayo. Abhafarisaayo bhaaringa m-muganda gwa abhatungi bha edini ya Abhayahudi. Maaha Abhafarisaayo mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. umwi unú yaabhirikirwanga Gamarieri. Weeki yaaringa omwihigirya wa amaragiriryo, na yaasuukwanga bhukongʼu na abhantu bhonsego. Akeemirira embere ya abhachaama bha eribharaja, akaamura ega, abhatumwa bhahurukibhwe kibhara kwa eribhaga ekego. 35Kimwi, akabhakeerya abhakuru abharikyaye bhayo, ega, “Bheenyu abhantu bha ekyaro kya Isiraeri, mwitegeerere mbere bhwaheene, mukyari okukora eringʼana rinú mureenda okukorera abhantu bhanu! 36Muhiituke eginsiku ginú gyahita, yeebhuka omuntu umwi unú yaabhirikirwanga Teuda. Teuda uyo, yeekoryanga ega, m-muntu omukuru, na abhantu muna magana gane, bhaagwatana nawe. Nawe kubhuteero, yeetwa, na bhonsego bhanú bhaamwikiriryanga, bhakanyaragana. Na emirimu gyabho gyonsego, gikabha gya bhusa. 37Kweki, kwibhaga rya okubhara abhantu, yeebhuka omuntu oundi. Omuntu uyo, yaaringa m-Mugariraaya, eriina ryaye yaabhirikirwanga Yuda. Weeki wonse, yaanyoora abhantu bha okumusoorana, naho bhagaranjure obhutungi bhwa Ekiruumi, nawe wonse yeetwa, na bhonsego bhanú bhaamwikiriryanga bhakanyaragana. 38Mbe bhoono, ndabhatongera ega, mubhahaatire abhantu bhanu! Mutabhakorera eringʼana ryoryonse eribhiibhi. Nyoore emirimu gyabho ginu, gyaseemibhwa na abhantu, girihwa egyene. 39Nawe, nyoore emirimu giyo, n-gya Waryubha, mutakunagya okubharibhira, muraabhe muramuhakaanʼya Waryubha omwene.”
40Kimwi abharikyaye bhayo, bhakeekirirya amangʼana gaaye. Hanú bhaamara, bhakabhirikira abhatumwa bharya, bhakaamura ega, bhatemwe ebhisaamuri, kweki bhakabhakaanʼya okwihigirya abhantu kwa okutumira eriina rya Yeesu. Kimwi, bhakabhahaatira bhagende gyabho.
41Abhatumwa bhayo, bhakarwa mwibharaja muyo, bhajomeerwe kwa okubha Waryubha yaaringa abhakoreri bhasuukwe okuhitira okujeerwa, kwa eriina rya Yeesu. 42Bhataatiga okwihigirya abhantu na okubharaarikira Amangʼana Amajomu ega, Yeesu ngʼo Kiristu Omutuurya. Bhaagendererya okwihigirya na okuraarika eginsiku gyonsego murubhanja rwa erisyengerero erikuru rya Waryubha na muginyumba gyabho.
6Abhantu muhungati bharasorwa okubheera abhatumwa
1Kuginsiku giyo, abheekirirya bha Yeesu bhaagendereryanga okwaruha bhukongʼu. Gati yaabho bhaaringa-ho Abhayahudi bhanú bhaahairanga Ekiyunani,6:1a Abhayahudi bhanú bhaahairanga Ekiyunani. Abhayahudi bha Yerusaremu bhayo bhaaringa amanga amaaru. Abhandi obhusimuka bhwabho, bhaaringa bhanyarageeni mubhyaro ebhindi ebhyaru na bhaaringa bharahaira Ekiyunani. na Abhayahudi abhandi bhanú bhaahairanga Ekiaramu.6:1b Abhayahudi abhandi bhanú bhaahairanga Ekiaramu. Ekiyunani kiragamba ega, Abhaebhurania. Eribhaga rirya, mukyaro kya Isiraeri, ekigambo kya kira orusiku kyaringa Ekiaramu. Ekigambo kya Ekiebhurania kyatumirwanga bhukongʼu mumasinagogi na mumangʼoore. Ebhigambo ebhibhiri bhiyo bhyaringa bhirahunkana bhukongʼu. Mbe, Abhayahudi bha Ekiyunani bhakeengʼeheerya ega, kumirimu gya obhugabhi bhwa ebhyakurya bhya kira orusiku, abhasino bhaabho bhataagabhirwanga ebhyakurya na Abhayahudi bha Ekiaramu. 2Kwa ego, abhatumwa ekumi na bhabhiri bharya, bhakakumanʼya abheekirirya bhonsego, bhakabhakeerya ega, “Etaabhe bhujomu bheetu tutige okwihigirya eringʼana rya Waryubha, kurusumo rwa okubhagabhira abhantu ebhyakurya. 3Bhoono, abhahiiri bheetu kuimani, musore gati yeenyu abhasaaja muhungati bhanú bhaana eginkuma eginjomu, bhanú bheejwiri Omutima Omurabhu na abha egintungwa. Bhayo, tubhahaane emirimu giyo, 4naho bheetu tugendererye na emirimu kwa okutumira eribhaga ryetu okumusabha Waryubha, na okwihigirya abhantu eringʼana ryaye.”
5Obhwamuri bhuyo, bhwa okusora abhantu abhandi bha okugabha ebhyakurya, bhwajomera abheekirirya bhonsego bhanú bhaaringa hayo. Mbe, bhakasora Sitefano, omuntu unú yaaringa yeejwiri Omutima Omurabhu na owa eimani bhukongʼu. Kweki bhakabhasora Firipo, Porokoro, Nikanora, Timoni, Parimena na Nikorao wa Antiokia,6:5 Amariina ga abhantu bhonsego bhayo, m-mariina ga Abhayahudi bha omuganda gwa Ekiyunani. unú yaaringa yeehunjwiri akare okusoorana na edini ya Ekiyahudi. 6Bhakabhareeta abhasaaja muhungati bhayo embere ya abhatumwa. Bhonse bhakabhasabhira enu bhabhatuuriiri amabhoko eguru yaabho okubhanonka.
7Abheekirirya bhaagendererya okubharaarikira abhantu abhaaru eringʼana rya Waryubha, na erisaabhu ryabho ryagendererya okwaruha bhukongʼu, mumugi gwa Yerusaremu. Kora abhasyengeri abhaaru bhaamwigwa Waryubha kwa okumwikirirya Omukuru Yeesu.
Sitefano aragwatwa na Abhayahudi
8Mbe, Waryubha yaamunonka Sitefano uyo bhukongʼu, na yaamuhaana eginguru eginjaru, akabha arakora ebhiruguuryo na ebhimanyiiriryo kubhantu. 9Nawe, Abhayahudi abhandi, bhaaringa bharasakya okuhakaananʼya na Sitefano. Abhandi gati yaabho bhaaringa bha erisinagogi6:9 Erisinagogi. Ryaringa enyumba ya Abhayahudi ya okusyengera Waryubha orusiku rwa Esabhato. Maaha Erisinagogi mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. rimwi, rinú ryabhirikirwanga ega, Erisinagogi rya Abhantu bha Obhwiyagaari. Bhayo, bhaaringa bharwiri mumigi gya Kirene na Arekisandiria. Abhandi bhaaringa bharwiri mubhyaro bhya Kirikia na Asia. 10Nawe, yaabhanga arabhahiga kwa okugamba amangʼana ga egintungwa kwa obhuturo bhwa Omutima Omurabhu.
11Mbe, Abhayahudi bhayo, bhakangʼeenererya abhantu nyabhurebhe, bhabheehe ega, “Tumwigwiri Sitefano aragamba amangʼana ga okubhatuka Musa na Omukuru Waryubha!”
12Bhakasiigirirya abhantu, hamwi na abhakaruka bha Ekiyahudi na abheehigirya bha amaragiriryo.6:12 Abheehigirya bha amaragiriryo. Bhaaringa abhasomi bhanú bhasomeeri amaragiriryo ga Waryubha, na mbo bhoonjooranga na okwihigirya abhantu amaragiriryo gayo, na egimiira gyabho. Maaha Abheehigirya bha amaragiriryo mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. Bhayo bhonsego, bhakamuseeta Sitefano, bhakamugwata, bhakamuhira mwibharaja erikuru rya Abhayahudi. 13Kweki bhakareeta abheemiririri bha obhubheehi. Abheemiririri bhayo, bhakamuhaamirirya Sitefano ega, “Omuntu unu atakutiga okugamba amangʼana amabhiibhi, eguru ya erisyengerero erirabhu rya Waryubha, na eguru ya amaragiriryo ga Musa.6:13 Amaragiriryo ga Musa. Ganu m-maragiriryo ganú Waryubha yaahaana Abhaisiraeri okuhitira kumurooti Musa. Maaha Musa mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu.14Twamwigwa aragamba ega, Yeesu wa Najareeti, arihaanyura erisyengerero rya Waryubha riyo, na ega, arikyukya egimiira ginú twahaanwa na Musa.”
15Abhantu bhonsego mwibharaja muyo, bhakamutungʼaarira Sitefano, bhakarora obhusu bhwaye bhubheeri kya obhwa maraika.
7Sitefano areebhagirira mwibharaja erikuru
1Kimwi, omusyengeri omukuru akabhuurya Sitefano ega, “Amangʼana gayo bhagambiri n-ga maheene?” 2Sitefano akagamba ega, “Abhahiiri bhaani na bhataata, munyitegeerere! Waryubha owa obhukuru yaamwibhukira jaaji weetu Abhurahamu, hanú yaaringa akyari mukyaro kya Mesopotamia. Eribhaga riyo, yaaringa akyari okungʼaanyira mumugi gwa Haraani. 3Waryubha akamukeerya ega, ‘Orwe mukyaro kyaho, otige abhahiiri bhaaho, na ogye mukyaro kinú ndikoorokya.’7:3 Maaha mukitabho kya Obhwambiro 12:1.4Nho, Abhurahamu akangʼaanya mukyaro kyaye kya Abhakaridaayo, akagya okumenya mumugi gwa Haraani. Hanú esewaabho yaaja okukwa, Waryubha akamungʼaanyirya mukyaro kinú mumenyeri bhoonwego.
5“Waryubha ataamuhaana Abhurahamu engabho yoyonse, kora ahasi ahake, mukyaro kinu. Nawe, akamuraga okumuhaana ekyaro kinu, kibhe ekyaye na ekya orwibhuro rwaye, onyoora eribhaga riyo, ataaringa na omwana. 6Waryubha akamukeerya Abhurahamu ega, ‘Abheebhurwa bhaaho, bharibha abhageni mukyaro ekindi. Abhantu bha ekyaro kiyo, bharibhakora okubha abhagaya bhaabho na bharibhanyankya bhukongʼu, kwa eribhaga rya emyaka magana gane.’ 7Nawe, Waryubha akagamba ega, ‘Abhantu bha ekyaro kiyo, ndibhabhuturira ekiina oni. Na hanú gayo garihwa, ndibharuusya abheebhurwa bhaaho mukyaro kiyo, naho bhaaje hanu okunsyengera.’7:7 Maaha mukitabho kya Obhwambiro 15:13-14; Okuhuruka 3:12.8Nho, Waryubha akakora eriragano na Abhurahamu, kwa enjira ya okusaara abhaana bha ekimura. Ego, Abhurahamu akeebhura Esaaka, akamusaara orusiku rwa munaane, okurwa okwibhurwa kwaye. Esaaka wonse, akeebhura Yakobho, akamusaara. Na Yakobho wonse akeebhura abhamura ekumi na bhabhiri, kimwi akabhasaara. Na bhayo mbo bhajaaji weetu bharya ekumi na bhabhiri.
9“Bhajaaji weetu bhayo, bhakamukorera orwango Yusufu omuhiiri waabho, bhakamugurya abhe omugaya mukyaro kya Misiri. Nawe, Waryubha yaaringa hamwi nawe. 10Akamutuurya muginyanko gyonsego ginú yaanyooranga. Akamuhaana egintungwa na akamuseemya okuhikira okuhanjwa na Farao, omukama wa Misiri. Farao akamukora okubha omutungi omukuru mukyaro kiyo. Kweki akamukora okubha omwimiririri wa bhonsego munyumba yaaye ya ekikama.
11“Mbe, enjara enduru ekabha mukyaro kyonsego kya Misiri na ekya Kanaani, abhantu bhakanyanka bhukongʼu. Bhajaaji weetu bhakabhurwa ebhyakurya. 12Yakobho akeegwa ega, egingano giringi mukyaro kya Misiri. Hanú yeegwa ego, akatuma-yo abhamura bhaaye. Na ruyo, ndo rwaringa orusiku rwa mbere kubhajaaji weetu okugya eyo. 13Kurugendo rwabho orwa kabhiri, Yusufu akeetonda kubhahiiri bhaaye, na bhonse bhakamanyikana ku Farao. 14Kimwi, Yusufu akatuma amangʼana ku Yakobho esewaabho ega, yaaje Misiri, hamwi na abhahiiri bhaaye bhonsego. Bhayo, bhaaringa mirongo muhungati na bhataanu (75). 15Nho, Yakobho akagya Misiri, akakwira eyo. Bhajaaji weetu bhonse bhaakwira Misiri eyo. 16Amaguha gaabho, gakahunjukibhwa mumugi gwa Shekemu, gakabhiikwa mumbihira ya erisana rinú Abhurahamu yaaringa aguriri kwa egimbirya nyabhurebhe, okurwa kubhaana bha Amoori.
17“Mbe, eribhaga hanú ryahika haangʼi, naho Waryubha amare ganú yaaringa amuragiri Abhurahamu, abhantu bharya bhakagendererya okwaruha bhukongʼu Misiri eyo. 18Kubhuteero, omukama oundi akaamba okutunga, weeki ataaringa amanyiri ekintu eguru ya Yusufu. 19Omukama uyo, yaaringa arabharaarira bhajaaji weetu, na yaaringa arabhakorera amabhiibhi, kwa okwamura bheese abhaana bhaabho abharera, naho bhakwe.
20“Eribhaga riyo, ndyo Musa yeebhurwa. Yaaringa omwana unú angʼariiri Waryubha bhukongʼu. Akatugwa iika na abheebhuri bhaaye kwa eribhaga rya emyeri esatu egyenego. 21Hanú abheebhuri bhaaye bhaatamwa okugendererya okumubhisa, bhakamwesa kibhara. Omuhara wa Farao akamubhooja. Akamutuga kya omwana waaye. 22Musa akeehigiribhwa amangʼana gonsego ga egintungwa gya Abhamisiri, akabha owa obhuturo bhwa okumanya amangʼana na ebhikorwa.
23“Hanú yaahikya obhumuri bhwa emyaka mirongo ena, akabha na enamba mumutima gwaye, okugya okumaahana na abhahiiri bhaaye Abhaisiraeri. 24Eyo, akamurora Omwisiraeri omurikyaye areehonerwa na Omumisiri. Musa akamubheera omuhiiri waaye uyo yeehonerwanga, na kwa okuriha ekisiiyomba, akeeta Omumisiri urya. 25Musa yaaringa arakanya ega, abhahiiri bhaaye Abhaisiraeri, bhakaamanyiri ega, Waryubha aribhatuurya okurwa mubhugaya, kwa okumutumira weeki. Nawe, bhataaringa bhamanyiri ego. 26Ejo wendeko, akanyoora Abhaisiraeri bhabhiri bhararwana. Akasakya okubheegwanʼya, arabhakeerya ega, ‘Bhamure, bheenyu m-bahiiri! Ndeegwa muranyahaarana?’ 27Nawe, urya yaaringa aranyahaara omurikyaye, akasukuma Musa embarika, enu aragamba ega, ‘Uuwe otaringi omutungi kora omubhuturi wa ekiina weetu! 28Oreenda okunyita kya ego weetiri Omumisiri urya ejo?’7:28 Maaha mukitabho kya Okuhuruka 2:14.29Musa hanú yeegwa ego, akangʼosera mukyaro kya Midiani. Akamenya mukyaro kya obhugeni eyo, na akeebhura-yo abhaana bhabhiri.
30“Mbe, emyaka mirongo ena hanú gyahwa, okurwa hanú yaangʼosera Midiani, akeebhukirwa na maraika wa Omukuru Waryubha kukibhara, haangʼi na enkuku ya Sinai. Maraika uyo, yaaringa kukisaka kinú kyookanga omururo. 31Hanú yaarora ekika kiyo, akaruguura bhukongʼu. Na hanú yaakisuntarira okukiikomya bhujomu, akeegwa eriisi rya Omukuru Waryubha riramukeerya ega, 32‘Oni nooni Waryubha wa bhajaaji weenyu, Abhurahamu, Esaaka, na Yakobho!’7:32 Maaha mukitabho kya Okuhuruka 3:6. Hanú Musa yeegwa amangʼana gayo, akarigita kwa obhoobha, ataasakya kweki okumaahirira ekisaka kiyo. 33Omukuru Waryubha akamukeerya ega, ‘Ruusya eginkeeto gyaho, kwa okubha hayo wimiriiri n-hasi aharabhu. 34Heene nduuji kya ego abhantu bhaani bharanyankibhwa mukyaro kya Misiri. Nigwiri ekiriro kyabho. Kwa ego, nituumiri okurwa murwire, mbatungurye okurwa mubhugaya. Mbe bhoono, ndakutuma Misiri eyo.’7:33-34 Maaha mukitabho kya Okuhuruka 3:5-10.
35“Musa unu, ngʼo Abhaisiraeri bhaanga, bhakamukeerya ega, ‘Uuwe otaringi omutungi na omubhuturi wa ekiina weetu!’ Nawe, Musa ngʼo yaatumwa na Waryubha abhe omutungi waabho na omutuurya waabho. Waryubha yaamutuma okuhitira kumaraika unú yaamwibhukira kukisaka kirya. 36Musa ngʼo yaabharuusya Abhaisiraeri mukyaro kya Misiri, kwa enjira ya okukora ebhimanyiiriryo na ebhiruguuryo ebhyaru mukyaro kiyo, na munyanja ya Shamu. Yaagendererya okukora gayo kukibhara eyo, kwa eribhaga rya emyaka mirongo ena. 37Musa uyo, ngʼo yaabhakeerya Abhaisiraeri ega, ‘Gati yeenyu, Waryubha aribhasorera omurooti kya oni.’7:37 Maaha mukitabho kya Obhuhiituki bhwa Amaragiriryo 18:15.38Weeki ngʼo yaaringa yeekumeenʼye hamwi na bhajaaji weetu kukibhara. Ngʼo yaahaira na maraika wa Waryubha munkuku ya Sinai. Ngʼo yaahaanwa amangʼana ga obhuhoru, naho atukeerye bheetu.
39“Nawe, Abhaisiraeri bhayo, bhajaaji weetu, bhakaanga okumwigwa Musa, bhakamusukumira embarika. Bhakagwatwa na enamba ya okuhunjuka Misiri. 40Bhakamukeerya Harooni ega, ‘Otukorere ebhisusano bhinú bhyakatoorokereryenga kunjira, kwa okubha, Musa uyo yaaturuusya Misiri, tutamanyiri kinú kyamunyoora.’7:40 Maaha mukitabho kya Okuhuruka 32:1.41Mbe, kuginsiku giyo, bhakakora ekisusano kinú kihunkeeni na ekimoori. Bhakabha bharakiruusirya ekimwenso, na okujomererwa emirimu gya amabhoko gaabho! 42Kwa ego, Waryubha akeeyahura akabhatiga bhasyengere eryubha, omweri, na eginjota, kya ego engʼoorerwe mukitabho kya abharooti ega,
‘Bheenyu Abhaisiraeri, hanú mweekara kukibhara kwa emyaka mirongo ena,
mutaaringa murangoogera oni egintugo, naho munduusirye ekimwenso!
43Ahasi hohonse hanú mwagyanga,
mwageganga eribhuru rya okusyengera ekisusano kya omukuru weenyu Moroki,
na ekisusano kya enjota kya Reefani omukuru weenyu,
ebhisusano bhya abhakuru bhinú mweekorera, naho mubhisyengere.
Kwa ego, ndabhahira okubha abhagaya,
ahare okwambuka ekyaro kya Bhabheri.’7:42-43 Maaha mukitabho kya Amosi 5:25-27. ”
44Sitefano akagendererya okugamba ega, “Kukibhara erya, bhajaaji weetu bhayo, bhaagendanga na eribhuru rirya ryoorokyanga okubha-ho kwa Waryubha.7:44 Eribhuru rirya ryoorokyanga okubha-ho kwa Waryubha. Maaha Eribhuru rya okoorokya okubha-ho kwa Waryubha mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. Waryubha yaaringa amukeererye Musa arikore kya ego yaaringa amoorokereerye. 45Kimwi bhajaaji weetu, enu bharoorokereribhwa na Yoshua, bhakarigega. Bhonse bhakarireeta mukyaro kinú bhaaruusya abhantu bha amakabhira agandi, ganú Waryubha yaakenyia embere ya bhajaaji weetu. Mbe, eribhuru riyo, rikatama mukyaro kiyo okuhikira kwibhaga rya omukama Daudi. 46Waryubha yaaringa amuhanjiri Daudi, Daudi akamusabha amwikiririrye, naho amuhagaajire enyumba weeki Waryubha wa Yakobho. 47Nawe, unú yaahagaajira Waryubha enyumba, m-mukama Soromoni.
48“Kora ego, Waryubha wa eguru ya bhyonsego, weeki atakwikara muginyumba ginú gihagaajirwe kwa amabhoko ga abhantu. N-kya ego amangʼoore ga omurooti garagamba ega,
49‘Omukuru Waryubha aragamba ega,
Orwire ndo ekitumbi kyani kya ekikama,
na ekyaro, nkyo ahasi haani ha okutuura amaguru gaani.
Bhoono, murinhagaajira enyumba ya egaki?
Kasi ahasi haani ha okumuunyira haribha-ha?
50Ti-oni omwene naabhumba ebhintu bhinu bhyonsego?’7:49-50 Maaha mukitabho kya Isaaya 66:1-2. ”
51Sitefano akagendererya okugamba ega, “Bheenyu m-bantu bha emitwe emikongʼu! Emitima gyenyu na amatwi geenyu, n-kya aga abhantu bhanú bhatakumwigwa Waryubha. Eginsiku gyonsego murahakaanʼya Omutima Omurabhu, kya ego bhajaaji weenyu bhonse bhaaringa bharamuhakaanʼya. 52Atariho omurooti kora oumwi unú ataanyankibhwa. Bheeta kora abharooti bha akare bhanú bhaaringa bhararaarika okuuja kwa urya Owa Obhuheene! Na uyo, ngʼo urya bheenyu mwamukorera eniku, mukamwita! 53Bheenyu mwahaanwa amaragiriryo ga Waryubha kwa enjira ya bhamaraika, nawe mutakugagwata.”
Sitefano areetwa
54Mbe, abhakuru bha Abhayahudi bhayo, hanú bheegwa amangʼana ga Sitefano gayo, bhakajima bhukongʼu, bhakeerumaruma. 55Nawe, Sitefano akeejura Omutima Omurabhu, akamaahirira eguru murwire, akarora obhukuru bhwa Waryubha, na Yeesu yeemiriiri orubhaara rwa obhuryo rwa Waryubha. 56Kimwi akagamba ega, “Mumaahe! Ndarora orwire rusiikwirwe, na Omwana wa Adamu7:56 Omwana wa Adamu. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. yeemiriiri orubhaara rwa obhuryo rwa Waryubha!”
57Hayo, abhakuru bha Abhayahudi bhayo, bhakaribha amatwi gaabho, kwa amabhoko gaabho, enu bharajiirira bhukongʼu. Bhonsego bhakamuhurumukira Sitefano kwa hamwi, bhakamugwata. 58Kimwi, bhakamuhurukya kibhara wa omugi, bhakaamba okumutema na amagina. Hanú bhaaringa bhakyari okumutema, abheemiririri bhayo, bhakaruusya egikabhuuti gyabho, bhakagitiga kumumura umwi. Omumura uyo, yaabhirikirwanga Sauri.
59Hanú bhaaringa bharamutema, weeki akabha arasabha ega, “Ee, Omukuru Yeesu, ogege omutima gwani!” 60Kimwi akatema ebhiru, akakuura kwa eriisi erinene ega, “Omukuru, otabhabhuturira ekiina kwa obhusarya bhwabho bhunu!” Hanú yaamara okugamba ego, gukahwa-mo. Sauri wonse akarora ega, ekikorwa kya okumwita Sitefano kyaringa kya heene.
81-2Hanú bhaamara okumwita, abhasaaja bhanú bhaamwigwanga Waryubha, bhakamubhiika Sitefano, kimwi bhakamukuurira bhukongʼu.
Orusiku runú Sitefano yeetwa, abheekirirya bha mumugi gwa Yerusaremu, bhakaamba okunyankibhwa bhukongʼu. Abhaaru gati yaabho bhakakenya, bhakanyaragana, mukyaro kyonsego kya Yudea na Samaria. Abhatumwa bha Yeesu abheenego, mbo bhaasaaga Yerusaremu. 3Eribhaga riyo, Sauri wonse akaamba okusikya abheekirirya bha Yeesu. Weeki yaasohanga muginyumba gyabho, arangʼuura abhasaaja na abhakari, akabha arabhabhoha mwigereja.
Firipo areehigirya amangʼana ga Yeesu mumugi gwa Samaria
4Abheekirirya bhanú bhaanyaragana, bhakabha bhareehigirya abhantu Amangʼana Amajomu ga Yeesu, kira hanú bhaagyanga. 5Firipo8:5 Firipo. Firipo yaaringa oumwi wa abhagabhi bha ebhyakurya muhungati bharya bhaaringa bhasorerwe. Maaha mukitabho kya Amakorwa ga Abhatumwa 6:5. wonse, akahiringita mumugi gwa Samaria, akaamba okubharaarikira abhantu bha muyo, eguru ya Kiristu Omutuurya. 6Emiganda gya abhantu, bhaaringa bharamwitegeerera kwa obhwangarariri bhukongʼu, bheegwanga na okurora ebhimanyiiriryo bhinú yaaringa arakora. 7Yaaringa arakenyia ebhihwi ebhibhiibhi okurwa kubhantu abhaaru. Ebhihwi bhiyo, bhyaringa bhirabharwa-mo enu bhirakuura kwa eriisi erinene. Na yaaringa arahwenʼya abharweri bha omujimu abhaaru na abhabheeru abhaaru. 8Kwa ego, bhukabha-ho obhujomerwa bhukongʼu mumugi gurya.
Petero aramukemera Simoni omuturutumbi
9Mbe, mumugi gwa Samaria guyo, yaaringa-mo omuturutumbi umwi. Omuturutumbi uyo, yaabhirikirwanga Simoni. Kwa eribhaga eritambi, yaaruguuryanga abhantu bha omugi guyo, kwa obhuturutumbi bhwaye. Yeegungyanga ega, weeki m-muhika. 10Abhantu bhonsego, abhake kora abhakuru, bhaaringa bharamwitegeerera kwa obhwangarariri bhukongʼu, enu bharagamba ega, “Omuntu unu, ngʼo obhuturo bhwa Waryubha, bhunú bhurabhirikirwa ega, ‘Obhuturo Obhukuru bhwa Waryubha’!” 11Abhantu bhayo, bhaagendereryanga okumwitegeerera, kwa okubha yaabharuguurya kwa obhuturutumbi bhwaye, kwa eribhaga eritambi.
12Nawe, Firipo hanú yaabharaarikira amangʼana amajomu eguru ya obhukama bhwa Waryubha, na eguru ya eriina rya Yeesu Kiristu, bhakeekirirya. Kimwi abhasaaja na abhakari, bhakabhatiijwa. 13Kora Simoni omwene akamwikirirya Yeesu, akabhatiijwa, akabha arasoorana na Firipo kira ahasi. Hanú yaarora ebhika na ebhimanyiiriryo ebhinene bhinú Firipo yaakoranga, akaruguura bhukongʼu.
14Mbe, abhatumwa bhanú bhaaringa Yerusaremu erya, hanú bheegwa ega, abhantu bha Samaria bheekiriirye eringʼana rya Waryubha, bhakabhatuma-yo Petero na Yoana. 15Hanú bhaahika, bhakabhasabhira abheekirirya bhayo, naho bhanyoore Omutima Omurabhu. 16Eribhaga riyo, ataaringa-ho kora oumwi gati yaabho, unú yaaringa yeetuumiirwe na Omutima Omurabhu. Bhaaringa bhabhatiijiibhwe kwa eriina rya Omukuru Yeesu eryenego. 17Petero na Yoana bhakabhatuurira amabhoko abhantu bhayo, bhakanyoora Omutima Omurabhu.
18Simoni omuturutumbi urya, hanú yaarora ega, abhantu bhanyooreri Omutima Omurabhu kwa okutuurirwa amabhoko ga abhatumwa, akabhareetera egimbirya Petero na Yoana, aragamba ega, 19“Mungʼaane oni nonse obhuturo bhuyo, naho kira omuntu unú ndaamutuurirenga amabhoko gaani, anyoore Omutima Omurabhu.”
20Nawe, Petero akamukyukya ega, “Egimbirya gyaho gisike hamwi na uuwe, kwa okubha oramanya ega, omutuho gwa Waryubha8:20 Omutuho gwa Waryubha. Omutuho gwa Waryubha gunú guragambwa hanu, m-Mutima Omurabhu wa Waryubha. guratuuka kwa egimbirya! 21Uuwe, otarisanga ahasi hohonse kumirimu ginu gya Waryubha, kwa okubha omutima gwaho gutaringi gwa heene mumeeso gaaye. 22Bhoono, otige obhubhiibhi bhwaho na omusabhe Omukuru Yeesu, hamwi akaakwabhira ameetegeerero amabhiibhi mumutima gwaho. 23M-buheene ndakurora, wijwiri orungʼeera bhukongʼu kya obhururu bhwa endurwe, na kweki oringi omubhohwa wa obhusarya.” 24Kimwi Simoni wonse akamukyukya ega, “Bheenyu munsabhire ku Mukuru Yeesu, naho ritannyoora kora eringʼana erimwi kugayo mugambiri.”
25Petero na Yoana hanú bhaamara okuruusya obhwimiririri eguru ya Omukuru Yeesu, na okwihigirya abhantu bha omugi guyo amangʼana gaaye, bhakaamba orugendo rwa okuhunjuka mumugi gwa Yerusaremu. Eribhaga bhaaringa bharahunjuka, bhaahitiranga mubhijiji ebhyaru bhya Abhasamaria bhararaarikira abhantu Amangʼana Amajomu gayo.
Firipo na omukuru umwi wa ekyaro kya Ethiopia
26Mbe, maraika wa Omukuru Waryubha akakeerya Firipo ega, “Imuka ogende orubhaara rwa taragweta ohitire enjira inú ereetuuma okurwa mumugi gwa Yerusaremu, erabhata mumugi gwa Gaja.” Enjira iyo, erahita kukibhara. 27Nho, Firipo akeemuka, akaamba orugendo kunjira iyo. Hanú yaaringa aragenda, akasikana na omukuru umwi wa ekyaro kya Ethiopia. Omukuru uyo, yaaringa omujigaru.8:27 Omujigaru. Kuginsiku giyo, abhasaaja bhanú bhaasorwanga okukora emirimu nyabhurebhe, owa omukama, bheehwanga. Weeki, yaaringa omwimiririri omukuru wa egimbirya wa Kandake, omukama omukari wa ekyaro kya Ethiopia. Yaaringa agiiri Yerusaremu okumusyengera Waryubha. 28Na kwibhaga riyo, yaahunjukanga iika, yeekeeri mumukokoteeni gwaye gwa okurutwa na egifaraasi, enu arasoma mukitabho kya omurooti Isaaya.
29Omutima Omurabhu akamukeerya Firipo ega, “Genda osuntarire omukokoteeni guyo, ogendanʼye nago.” 30Firipo akaikenyerera. Hanú yaahika, akamwigwa, arasoma mukitabho kya omurooti Isaaya. Nho, Firipo akamubhuurya ega, “Amangʼana gayo orasoma, oragamanya?” 31Wonse akamukyukya ega, “Ndatura egaki okumanya, nyoore atariho omuntu wa okunyonjoorera?” Kimwi omukuru uyo, akamugenihya Firipo ariine mumukokoteeni gwaye bheekare hamwi. 32Amangʼoore Amarabhu ganú omukuru uyo yaaringa arasoma, n-ganu,
“Yaakangatibhwa kya eringʼondi rinú riragya okugoogwa.
Yaaringa akiriri kiri, kya ego eringʼondi rirakira hanú rirakebhwa amabhuri.
33Bhaamujabhura na bhaamubhuturira ekiina bira obhuheene.
Atariho omuntu unú aratura okuhairira orwibhuro rwaye,
kwa okubha yeetirwa mukyaro hanu.”8:32-33 Maaha mukitabho kya Isaaya 53:7-8.
34Omujigaru uyo, akamubhuurya Firipo ega, “Ndasabha unkeerye, amangʼana ga omurooti gayo, ni-guru yawi? Ni-guru yaaye omwene, kasi ni-guru ya omuntu oundi?” 35Nho, Firipo akaamba na amangʼoore gayogayo okumwihigirya Amangʼana Amajomu eguru ya Yeesu.
36Eribhaga bhaaringa bharagendererya na orugendo kunjira iyo, bhakahika ahasi hanú haana amanji. Omujigaru uyo, akakeerya Firipo ega, “Maaha, amanji n-ganu! N-kintu-ki kinú kirandibhira okubhatiijwa?” [37Firipo akamukeerya ega, “Oraamwikirirye Yeesu Kiristu kwa omutima gwaho gonsego, oratura okubhatiijwa.” Wonse akamukyukya ega, “Ndeekirirya ega, Yeesu Kiristu ngʼo Omwana wa Waryubha.”]8:37 Amangʼana mumabhano ganu […] gataringi mumangʼoore agandi ga akare aga Ekiyunani.38Kimwi akeemirirya omukokoteeni. Nho, bhabhiri bhonsego bhakeetuuma okurwa mumukokoteeni, bhakasoha mumanji, Firipo akamubhatiija. 39Hanú bhaarwa mumanji, Omutima Omurabhu wa Omukuru Waryubha akamusaka Firipo. Omujigaru uyo, ataamurora kweki, nawe, akagendererya na orugendo rwaye, ajomeerwe. 40Firipo akeetakya aringi mumugi gwa Ajota, yaahitanga mumigi gyonsego araraarika Amangʼana Amajomu ga Yeesu, okuhikira mumugi gwa Kaisaria.
9Sauri aratuuribhwa
1Eribhaga riyo ryonsego, Sauri yaagendereryanga na ebhigoso bhyaye bhya okwita abheekirirya bha Omukuru Yeesu. Orusiku rumwi, akagya kumusyengeri omukuru, 2akamusabha amuhaane enyarubha ya obhumanyiiriryo, agye nayo mumasinagogi ga mumugi gwa Damasikasi. Yaakora ego, naho hanú araanyoore eyo, abhasaaja kasi abhakari bhanú bharagwata Enjira ya Omukuru Yeesu, ature okubhabhoha, abhareete mumugi gwa Yerusaremu.
3Nho, Sauri akaamba orugendo rwa okugya Damasikasi. Hanú yaaringa ahikiri haangʼi na omugi guyo, rumwigo, endingaasi enduru okurwa murwire, ekamumirika mbaara gyonsego. 4Kimwi akagwa hansi, akeegwa eriisi riramubhuurya ega, “Sauri, Sauri! Ndeegwa orannyankya?” 5Sauri wonse akabhuurya ega, “Omukuru, uuwe nuuwe-wi?” Eriisi rirya rikakyukya ega, “Oni nooni Yeesu, unú oranyankya! 6Bhoono, imirira! Genda osohe mumugi guyo, oraakeeribhwe kinú oreenderwa okukora.”
7Abhasaaja bharya bhaagendanga nawe hamwi, bhakakira kiri, bhakaruguura kwa okubha bheegwa eriisi, nawe, bhataamurora omuntu wowonse unú yaahairanga. 8Kimwi Sauri akeemirira, na hanú yaasakya okumogora, ataarora ekintu. Mbe, abharikyaye bhakamoorokererya kwa okumugwata okubhoko, bhakamusohya Damasikasi. 9Akeekara muyo, eginsiku esatu bira okurora. Na eribhaga riyo, ataaryanga kora okunywa ekintu kyokyonse.
10Mbe, Damasikasi eyo, yaaringa-yo omwikirirya umwi wa Omukuru Yeesu. Omwikirirya uyo, yaabhirikirwanga Anania. Omukuru Yeesu, akamubhirikira Anania mubhurori ega, “Anania!” Wonse akeetabha ega, “Omukuru, ndingi hanu.” 11Kimwi Omukuru akamukeerya ega, “Imuka ogende kunjira inú erabhirikirwa ega, ‘Enyoroku’. Obhuurye munyumba ya Yuda, omuntu unú yaarwiriri mumugi gwa Tarso. Omuntu uyo, arabhirikirwa Sauri. Rora bhoono aramusabha Waryubha. 12Yaarora mubhurori ega, uuwe Anania, orasoha munyumba na okumutuurira amabhoko, naho arore kweki.”
13Nawe, Anania akakyukya ega, “Omukuru, neegwiri okurwa kubhantu abhaaru, kya ego Sauri uyo, yaaringa aranyankya abheekirirya bhaaho, mumugi gwa Yerusaremu eyo! 14Na bhoono yaajiri Damasikasi hanu, na obhutungi okurwa kubhasyengeri abhakuru, naho abhabhohe bhonsego bhanú bharasabhanga kuriina ryaye.” 15Nawe, Omukuru akamukeerya Anania ega, “Uuwe genda! Omuntu uyo, mmusoreri abhe omugaya waani, naho araarike eriina ryani kubhantu bhanú bhataringi Abhayahudi na abhakama bhaabho, na ku Bhaisiraeri abheene. 16Oni omwene ndaamoorokye, kya ego areenderwa okunyanka bhukongʼu, kurusumo rwa eriina ryani.”
17Kimwi Anania akagya, akasoha munyumba iyo. Akatuura amabhoko gaaye eguru ya Sauri, na akamukeerya ega, “Omuhiiri waani Sauri, hanú waaringa oraaja enu, Omukuru Yeesu yaakwibhukira kunjira. Bhoono weeki yantumiri kuuwe, naho oture okurora kweki, na wijuribhwe Omutima Omurabhu.” 18Rumwigo, ebhintu kya ebhikamba, bhikagwa okurwa mumeeso ga Sauri. Wonse akatura okurora kweki. Kimwi akeemirira, akabhatiijwa. 19Hanú yaamara okurya ebhyakurya, akanyoora eginguru kweki.
Sauri areehigirya abhantu eguru ya Yeesumumugi gwa Damasikasi
Sauri yeekara na abheekirirya bha Yeesu bhanú bhaaringa Damasikasi eyo, kwa eribhaga rya eginsiku nkego. 20Rumwigo, akaamba okuraarika mumasinagogi, eguru ya Yeesu, ega, Yeesu ngʼo Omwana wa Waryubha.9:20 Omwana wa Waryubha. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu.21Abhantu bhonsego bhanú bheegwa amangʼana ga Sauri, bhakaruguura bhukongʼu. Bhakabhuuranʼya ega, “Omuntu unu, ti-urya yeetanga abhantu bhanú bharasabhanga kuriina rya Yeesu, Yerusaremu erya? Na yaaja hanu, kwa ekisigo kiyo, naho abhabhohe na abhahire kubhasyengeri abhakuru!” 22Nawe, Sauri akagendererya okunyoora eginguru, akabharuguurya Abhayahudi bhanú bhaaringa bhamenyeri Damasikasi kwa okukomererya ega, Yeesu ngʼo Kiristu Omutuurya. Yaatumiranga Amangʼoore Amarabhu, okuhikira bhakatamwa okuhakaana.
23Eginsiku eginjaru hanú gyahita, Abhayahudi bhakakora ekiina kya okumwita Sauri. 24Bhakabha bharamugunyira mubhiita bhya omugi guyo, obhutiku na omubhasu, naho bhamwite. Nawe, Sauri akakeeribhwa ekiina kiyo. 25Obhutiku bhumwi, abheehigira bhaaye bhakamusohya mugukapo ogunene gunú gwaringa gubhoherwe egingoye. Kimwi bhakamuhitirya mukisyeri ekinene, kurugito runú rwaringa rwinaariri omugi, bhakeetuumya ogukapo kibhara wa omugi kwa egingoye girya, akagya.
Sauri aragya Yerusaremu
26Nho Sauri akagya mumugi gwa Yerusaremu.9:26 Yerusaremu. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. Hanú yaahika eyo, akasakya okwisanganʼya na abheehigira bha Yeesu. Nawe, bhonsego bhaamoobhoha, kwa okubha bhataaringa bhareekirirya ega, heene abheeri omwikirirya wa Yeesu. 27Nawe Bharinabha, akamugega Sauri akamuhira kubhatumwa. Akabhatondera kya ego Sauri yaamurora Omukuru Yeesu kunjira, eribhaga yaagyanga Damasikasi, na kya ego Omukuru yaagamba nawe. Kweki akabhatondera kya ego yeehigirya abhantu kwa obhuteremu, Damasikasi erya, eguru ya Yeesu.
28Mbe, Sauri akeekara na abhatumwa bhayo, mumugi gwa Yerusaremu. Yeenaaranga nabho hamwi, areehigirya abhantu kwa obhuteremu, eguru ya Omukuru Yeesu. 29Kwa eribhaga, yaaringa arahaira na okubhuuranʼya na Abhayahudi, bhanú bhaahairanga Ekiyunani, nawe, bheeki bhaasakya okumwita. 30Abhahiiri abhandi kuimani hanú bhaamanya amangʼana gayo, bhaamuhira mumugi gwa Kaisaria, kimwi bhakamutuma agye mumugi gwa Tarso.
31Kuginsiku giyo, erikanisa ryabha na omurembe mbaara gyonsego gya ebhyaro bhya Yudea, Gariraaya, na Samaria. Abheekirirya bhaagendererya okunaga na okumwigwa Omukuru Yeesu. Na kwa obhuhorisya bhwa Omutima Omurabhu bhaagendererya okwaruha.
Ainea arahwenibhwa
32Petero hanú yeenaaranga kira ahasi, orusiku rumwi yaahika mumugi gunú gurabhirikirwa Ruda, okubhataarira abheekirirya bha mumugi muyo. 33Mumugi muyo, yaanyoora-mo omuntu umwi. Omuntu uyo, yaabhirikirwanga Ainea. Weeki yaaringa m-murweri wa omujimu, na kwa eribhaga rya emyaka munaane, ataakarwiri kubhuriri. 34Petero akamukeerya Ainea ega, “Yeesu Kiristu arakuhwenʼya! Imirira, obharye obhuriri bhwaho.” Rumwigo, Ainea akeemirira. 35Mbe, abhantu bhonsego bha Ruda, na muriruuma rinú rirabhirikirwa Saroni, hanú bhaamurora Ainea, bhakamwihunjurira Omukuru Yeesu.
Petero aramuhyukya Dorikasi
36Mumugi gunú gurabhirikirwa Yoopa, yaaringa-mo omukari umwi, omwihigira wa Yeesu. Omukari uyo, yaabhirikirwanga Tabhitha. Eriina ryaye mu Kiyunani ngʼo Dorikasi, ensonga yaaye, n-dusara. Weeki yaaringa arabheera abhatobhu, kweki yaaringa arakora ebhikorwa ebhijomu. 37Eribhaga riyo, Dorikasi yaarwara, akakwa. Abhantu bhakoogya omubhiri gwaye, bhakamuraarya mukinyumba kya muginyumba ginú giikarireeni. 38Eribhaga riyo, abheekirirya bheegwa ega, Petero yaaringa Ruda. Bhakatuma abhasaaja bhabhiri ku Petero, kwa okubha omugi gwa Ruda gwaringa haangʼi na omugi gwabho gwa Yoopa. Abhasaaja bhayo, bhakamukeerya Petero ega, “Turakukomererya, uuje mumugi gwetu otakaatigita!”
39Mbe, Petero akeemuka, akagya hamwi nabho. Hanú yaahika Yoopa, bhakamuhira mukinyumba kirya. Eyo abhasino abhaaru bhakamwinaara bhonsego, bhakabha bharakuura. Bhakamoorokya eginkanju, na emyenda egindi ginú Dorikasi yaatumanga eribhaga yaaringa omuhoru.
40Petero akabhahurukya kibhara bhonsego. Akatema hansi ebhiru, akamusabha Waryubha. Kimwi akeekyukirya omuku urya, akagamba ega, “Tabhitha, hyuka!” Tabhitha akamogora, akamurora Petero, akeekara. 41Petero akamugwata okubhoko, akamwimirirya. Kimwi akabhirikira abhasino bharya na abheekirirya abhandi, akamugwatya kubheene enu aringi omuhoru. 42Amangʼana gayo, gaamanyikana bhukongʼu mumugi gwa Yoopa gonsego. Abhantu abhaaru bhakamwikirirya Omukuru Yeesu. 43Mbe, Petero yeekara Yoopa hayo, eginsiku eginjaru, yeekaranga munyumba ya owa omukori wa ebhintu bhya amaseero, unú yaabhirikirwanga Simoni.
10Korinerio aramubhirikira Petero
1Mumugi gwa Kaisaria, yaaringa-mo omwimiririri umwi wa abhasirikare. Omwimiririri uyo, yaabhirikirwanga Korinerio. Weeki yeemiririranga omuganda gwa abhasirikare egana rimwi, mumuganda omunene, gunú gwabhirikirwanga ega, Omuganda gwa Ekiitaaria. 2Omukuru uyo, yaaringa omwigwa ku Waryubha, hamwi na abhantu bhonsego bhanú bhaaringa iika owaaye. Yaamusabhanga Waryubha kira eribhaga. Hamwi na gayo, yaaringa arabhabheera bhukongʼu abhatobhu.
3Orusiku rumwi, muna ensa kenda gya omubhasu, Korinerio yaarora obhurori. Mubhurori muyo, yaarora ega, maraika wa Waryubha amwibhukiiri. Maraika uyo, akamubhirikira ega, “Korinerio!” 4Korinerio akamumaahirira maraika kwa obhoobha, kimwi akamubhuurya ega, “Omukuru, niki kibheeri?”
Maraika uyo, akamukeerya ega, “Waryubha yeegwiri amasabho gaaho na aruuji kya ego orabheera abhatobhu. Gayo gonsego, aragahiituka murwire eyo. 5Kwa ego bhoono, tuma abhantu nyabhurebhe bhagye mumugi gwa Yoopa. Eyo, ariyo omuntu umwi unú arabhirikirwa Simoni, eriina erindi arabhirikirwa Petero, bhamukeerye yaaje. 6Weeki m-mugeni wa omukori wa ebhintu bhya amaseero unú arabhirikirwa ega, Simoni. Enyumba yaaye eringi embarika wa enyanja.”
7Maraika uyo, hanú yaamara okukeerya Korinerio amangʼana gayo, akagya gyaye. Kimwi Korinerio akabhabhirikira abhakori bha emirimu abhabhiri, na omusirikare umwi, okurwa kubharya bhaamukoreranga emirimu, unú yaaringa omwigwa ku Waryubha. 8Korinerio hanú yaamara okubhakeerya gonsego ganú geebhuka, akabhatuma bhagende mumugi gwa Yoopa.
Petero aramaaha obhurori
9Ejo wendeko, hanú abhantu abhasatu bhayo, bhaahika haangʼi na omugi gwa Yoopa, Petero akariina eguru ya enyumba10:9 Akariina eguru ya enyumba. Kwibhaga rya Yeesu abhantu bhaahagaajanga eginyumba gyabho, bhararaarya egimbaau kwikindaasi kurusumo rwa okumuunyira-ko, bhaakoranga na egingaji gya okuriina-ko. okumusabha Waryubha. Eribhaga riyo, yaaringa muna ensa esansabha gya omubhasu. 10Hanú yaaringa arasabha, akeegwa omweko, akeegomba okunyoora ebhyakurya. Eribhaga bhaaringa bharamukorera ebhyakurya, akarora obhurori. 11Mubhurori muyo, yaarora orwire rurasiikuka, na ekintu kya eshuuka enene, ereetuumibhwa hansi enu egwatirwe mbaara gyaye ena gyonsego. 12Mushuuka muyo, gyaringa-mo egintyenyi amanga amaaru, egintyenyi egya amaguru gane, egintyenyi ginú gireengʼuurira enda, na ebhinyonyi.
13Hayo, Petero akeegwa eriisi, riramukeerya ega, “Petero, imuka! Ogooge orye!” 14Nawe, Petero akamukyukya ega, “Tiigo-ha, Omukuru! Ntaakariiri ebhyakurya bhyobhyonse bhinú amaragiriryo ga Musa garaanga ega, m-mugiro!”10:14 Maaha mukitabho kya Abharaawi 11.15Eriisi riyo, rikamukeerya kweki ega, “Otige okubhirikira ebhintu bhinú Waryubha yaaraama, ega, m-mugiro.” 16Eriisi riyo, rikeehindira mara kasatu. Nho, eshuuka irya, ekahindibhwa murwire.
17Hanú Petero yaaringa akyaruguura eguru ya ensonga ya obhurori bhuyo, abhantu abhasatu bharya bhaatumwa na Korinerio, bhakabha bhoorokiibhwe enyumba ya Simoni. Bhaaringa bheemiriiri embere wa ekiseku. 18Bhakasiikurya na bhakabhuurya ega, “Omugeni, unú arabhirikirwa Simoni eriina erindi Petero, aringi hanu?” 19Na eribhaga Petero yaaringa akyeeganirirya eguru ya ensonga ya obhurori bhurya, Omutima Omurabhu akamukeerya ega, “Itegeerera! Abhantu abhasatu bharingi hanu, bharakutuna. 20Ituuma hansi, ogye hamwi nabho. Otakoobhoha, kwa okubha nooni omwene mbatumiri kuuwe.”
21Petero akeetuuma hansi, akakeerya abhantu bhayo ega, “Oni nooni muratuna. Muranyendera-ki?” 22Bhakamukeerya ega, “Tutumirwe na omukuru umwi wa abhasirikare. Omukuru uyo, arabhirikirwa Korinerio. Weeki aragungibhwa bhukongʼu na Abhayahudi bhonsego, kwa okubha aramwigwa Waryubha, na m-muntu wa heene. Bhoono aragiririibhwe na maraika wa Waryubha ega, akugenihye iika owaaye, naho yeetegeerere amangʼana ganú oraamukeerye.” 23Mbe, Petero akabhagenihya munyumba, akabhahaana ahasi ha okuraara obhutiku bhurya.
Petero munyumba ya Korinerio
Ejo wendeko, Petero na abhasatu bharya, bhakaamba orugendo na abheekirirya abhandi okurwa Yoopa, bhaasoorana nawe. 24Orusiku rwa kabhiri, bhakahika mumugi gwa Kaisaria. Hanú bhaahika, bhakanyoora Korinerio arabhaganyirira hamwi na abhahiiri na abhasaani bhaaye bhanú yaaringa araarikiri.
25Hanú Petero yaasohanga owa Korinerio, Korinerio akamuturuungʼana, akamwigamira, akahiinya obhusu hansi, okumusyengera. 26Nawe, Petero akamwimirirya akamukeerya ega, “Imirira! Oni nonse m-muntu kya uuwe!” 27Kimwi Petero akasoha hamwi na Korinerio munyumba enu bharahaira, akanyoora abhantu abhaaru bheekumeenʼye munyumba muyo. 28Petero akabhakeerya ega, “Bheenyu mumanyiri bhujomu ega, amaragiriryo geetu, garatukaanʼya okwisanganʼya kora okubhataarira abhantu bhanú bhataringi Abhayahudi. Nawe, Waryubha yankanirye ega, ntamubhirikira omuntu wowonse ega, m-mukonu kora atakwenderwa. 29Kiyo nkyo kikoreri niijiri hanú mumbirikiiri, ntaangiri. Bhoono ndabhabhuurya ega, mumbirikiriri-ki?”
30Korinerio akamukeerya ega, “Eginsiku esatu ginú gyahitiri, naaringa munyumba ndamusabha Waryubha, kwibhaga kya rinurinu rya ensa kenda gya omubhasu. Rumwigo, nkarora omuntu areemirira embere waani, yeebhoheri emyenda ginú girangʼesangʼesa. 31Omuntu uyo, akankeerya ega, ‘Korinerio, Waryubha yeegwiri amasabho gaaho, arahiituka kya ego orabheera abhatobhu. 32Kwa ego, bhoono otume abhantu mumugi gwa Yoopa, bhamureete Simoni, eriina erindi ngʼo Petero. Weeki m-mugeni wa Simoni, omukori wa ebhintu bhya amaseero, enyumba yaaye eringi embarika wa enyanja.’ 33Kiyo nkyo kyakora nkatuma abhantu kuuwe rumwigo. Okoreri bhujomu okuuja. Mbe, bhoono bheetu bhonsego, turingi hanu embere ya Waryubha, naho twigwe amangʼana ganú Omukuru akutumiri okutukeerya.”
34Hayo, Petero akakeerya abhantu bhayo ega, “Bhoono nho mmanyiri ega, heene Waryubha atakusoroora abhantu! 35Nawe, arabheekirirya abhantu bha ebhigambo bhyonsego bhanú bharamwigwa, na okukora ganú gareenderwa embere waaye. 36Weeki yaatuma amangʼana gaaye ku Bhaisiraeri arabharaarikira Amangʼana Amajomu ga omurembe kwa okuhitira ku Yeesu Kiristu. Yeesu uyo, ngʼo Omukuru wa abhantu bhonsego. 37Bheenyu abheene mumanyiri amangʼana ganú geebhuka mukyaro kyonsego kya Yudea. Gaambira Gariraaya, eribhaga Yoana Omubhatiiji yaaraarikiranga abhantu ega, bhabhatiijwe. 38Mumanyiri ega, Waryubha yaamusora Yeesu wa Najareeti, kwa okumuhaana Omutima Omurabhu, na obhuturo. Yeesu yeenaaranga eyo na eyo, arakora amangʼana amajomu na okuhwenʼya bhonsego bhanú bhaanyankibhwanga na eginguru gya Erisambwa, kwa okubha Waryubha yaaringa hamwi nawe.
39“Na bheetu mbo abheemiririri bha amangʼana gonsego ganú Yeesu yaakora mukyaro kya Abhayahudi, na mumugi gwa Yerusaremu. Kimwi akeetwa kwa okubhambwa kumusarabha. 40Nawe, orusiku rwa kasatu okurwa okukwa kwaye, Waryubha yaamuhyukya, akamoorokya kubhantu. 41Ataamaahwa na abhantu bhonsego, nawe Waryubha yaasora abheemiririri okumurora. Abheemiririri bhayo, mbo bheetu. Hanú Yeesu yaamara okuhyuka, twamurora, twarya na okunywa hamwi nawe. 42Yaaturagirirya okwihigirya abhantu, Amangʼana Amajomu, okuraarika ega, weeki ngʼo yaatuurwa na Waryubha, abhabhuturire ekiina abhahoru na abhaku. 43Abharooti bhonsego bhaagamba eguru yaaye ega, omuntu wowonse unú arimwikirirya, aryabhirwa obhusarya bhwaye bhonsego, okuhitira kuweeki.”
44Petero hanú yaaringa akyahaira amangʼana gayo, Omutima Omurabhu akabheetuumira bhonsego bhanú bhaamwitegeereranga. 45Abhayahudi bhanú bhaamwikirirya Yeesu, bhanú bhaaja na Petero okurwa Yoopa, bhakaruguura bhukongʼu, okurora Waryubha ahumiriri Omutima Omurabhu kora kubhantu bhanú bhataringi Abhayahudi. 46Bhaamanya ego, kwa okubha bheegwa abhantu bhayo, bharahaira kwa ebhigambo ebhindi, na okumugungya Waryubha.
Nho, Petero akakyukya ega, 47“Abhantu bhayo bhanyooreri Omutima Omurabhu kya ego bheetu twanyoora. Bhoono, niwi aratura okubhakaanʼya bhatabhatiijwa kwa amanji?” 48Kwa ego, Petero akaragirirya ega, bhabhatiijwe kwa eriina rya Yeesu Kiristu. Kimwi bhakamusabha Petero yeekare nabho kwa eginsiku nkego.
11Petero areebhagirira mwikanisa rya Yerusaremu
1Abhatumwa11:1 Abhatumwa. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. bha Yeesu na abheekirirya abhandi mukyaro kya Yudea erya, bhakeegwa ega, abhantu bhanú bhataringi Abhayahudi bhonse, bheekiriirye eringʼana rya Waryubha. 2Kwa ego, Petero hanú yaahunjuka Yerusaremu, Abhayahudi bhanú bhaaringa bharamwikirirya Yeesu, bhakaamba okumutoongʼanʼya, 3bharagamba ega, “Uuwe waasoha munyumba ya abhantu bhanú bhataringi Abhayahudi na okarya ebhyakurya hamwi nabho!”
4Nho, Petero akaamba okubhatondera ngʼorangʼora ega, 5“Orusiku rumwi, naaringa mumugi gwa Yoopa, ndamusabha Waryubha. Kimwi nkatungʼaara, nkaamba okurora obhurori. Mubhurori bhuyo, naarora ekintu kya eshuuka enene, egwatirwe mbaara gyaye ena gyonsego. Ekintu kiyo, kyaringa kireetuumibhwa okurwa murwire, kikeetuumibhwa embarika waani. 6Nkakiikomya bhwaheene, gyaringa-mo egintyenyi egya amaguru gane, egya kibhara na egya okutugwa, egintyenyi ginú gireengʼuurira enda, na ebhinyonyi.
7“Nho nkeegwa eriisi rirankeerya ega, ‘Petero, imuka! Ogooge orye!’ 8Nawe, nkakyukya ega, ‘Tiigo-ha, Omukuru! Ntaakariiri ekintu kyokyonse, kinú amaragiriryo ga Musa garaanga ega, m-mugiro!’ 9Kimwi nkeegwa kweki okurwa murwire, ega, ‘Otige okubhirikira ebhintu bhinú Waryubha yaaraama ega, m-mugiro.’ 10Eringʼana riyo, ryakoreka mara kasatu, nho ekintu kiyo, kikahindibhwa murwire.
11“Rumwigo abhantu abhasatu bhanú bhaaringa bhatumirwe okurwa mumugi gwa Kaisaria, bhakahika kunyumba inú twaringa tureekara. 12Omutima Omurabhu11:12 Omutima Omurabhu. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. akankeerya ega, ngye hamwi nabho, ntoobhoha. Kwa ego, nkagya nabho hamwi. Abhahiiri abhasansabha bhanu hanu, bhakansoorana okugya mumugi gwa Kaisaria. Hanú twahika eyo, tukasoha munyumba ya Korinerio. 13Weeki akatukeerya kya ego maraika yaamwibhukira munyumba yaaye, na okumukeerya ega, ‘Otume abhantu bhagye mumugi gwa Yoopa, bhamubhirikire Simoni, unú arabhirikirwa Petero, yaaje. 14Uyo, ngʼo araakukeerye amangʼana, na kwa okugwata amangʼana gayo, uuwe hamwi na abhantu bhonsego bha iika owaaho murituuribhwa.’
15“Hanú naamba okubhakeerya abhantu bhayo amangʼana, Omutima Omurabhu akabheetuumira, kya ego yaatwituumira bheetu kubhwambiro.11:15 Kubhwambiro. Erahairira orusiku rwa Epentekosite.16Nkahiituka eringʼana rinú Omukuru Yeesu yaatukeerya, ega, ‘Yoana yaabhatiijanga abhantu kwa amanji, nawe, bheenyu muribhatiijwa kwa Omutima Omurabhu.’11:16 Maaha mukitabho kya Amakorwa ga Abhatumwa 1:5.17Nyoore Waryubha abhaheeri abhantu bhanu, omutuho guryagurya yaatuhaana bheetu bhanú twamwikirirya Omukuru Yeesu Kiristu, bhoono, oni niwi kora nture okumuhakaanʼya Waryubha?”11:17 Petero akaamuhakaanirye Waryubha, nyoore atakaabhatiijiri abheekirirya abhahya bhayo bhataringi Abhayahudi, na kwa okwanga okubhagenihya mwikanisa rya Yeesu.
18Mbe, Abhayahudi bhayo, hanú bheegwa amangʼana gayo, bhakakira. Bhakamugungya Waryubha bharagamba ega, “Waryubha abhaheeri kora abhantu bhanú bhataringi Abhayahudi omweya gwa okumwihunjurira, naho bhanyoore obhuhoru bhwa koko!”
Erikanisa rya Antiokia riranonkwa
19Hanú Sitefano yaamara okwitwa, abheekirirya bhaamba okunyankibhwa na okunyaragana. Gati yaabho bhakakenyera mukyaro kya Foinike, kwiginga rya Kipuro, na mumugi gwa Antiokia. Na eyo honsego, bhaaringa bhareehigirya amangʼana eguru ya Omukuru Yeesu ku Bhayahudi abheenego. 20Nawe, mumugi muyo Antiokia, abheekirirya abhandi bhanú bhaakenyera-mo, bhaaringa abhantu bha Kipuro na mumugi gwa Kirene. Bheeki bheehigiryanga abhantu amangʼana amajomu gayo eguru ya Omukuru Yeesu, kora kubhantu bhanú bhataringi Abhayahudi.11:20 Kubhantu bhanú bhataringi Abhayahudi. Ensonga eindi eratura okubha ega, Abhayahudi bha Ekiyunani.21Obhuturo bhwa Omukuru Waryubha, bhwaringa hamwi nabho, na abhantu abhaaru bhaamwikirirya na okumwihunjurira Omukuru Yeesu.
22Abhantu bha erikanisa rya Yerusaremu, hanú bheegwa amangʼana eguru ya abheekirirya bha eyo, bhakamutuma Bharinabha agye Antiokia eyo. 23Hanú yaahika eyo, akarora kya ego Waryubha abhanonkeri abhantu bhayo. Akajomerwa, akabhateremya ega, bhagendererye okumwigwa Omukuru Yeesu kwa omutima gwabho gonsego. 24Bharinabha yaaringa omuntu wa heene na yaaringa yeejwiri Omutima Omurabhu na eimani. Na abhantu bhanú bhaamwikiriryanga Omukuru Yeesu, bhakaaruha bhukongʼu.
25Kimwi Bharinabha akagya mumugi gwa Tarso, okumutuna Sauri. 26Hanú yaamunyoora, akamureeta Antiokia hayo. Ego, Bharinabha na Sauri bhakeekara na abheekirirya bhayo, kwa eribhaga rya omwaka omugima. Bhakabha bhareehigirya abhantu abhaaru. Na Antiokia hayo, nho abheekirirya bha Yeesu, bhaamba okubhirikirwa ega, Abhakiristu.
27Kuginsiku giyo, abharooti okurwa Yerusaremu bhakaaja Antiokia. 28Na oumwi waabho, yaabhirikirwanga Agabho. Agabho uyo, yeemirira embere ya abheekirirya bha Yeesu, akaruusya obhurooti kwa obhuturo bhwa Omutima Omurabhu ega, enjara enduru eraaja okwibhuka mukyaro kyonsego. Enjara iyo, ngʼyo irya yeebhuka, eribhaga rinú Kaisari11:28 Kaisari. Kiyo n-kyeo kya omutungi omukuru wa ekyaro kyonsego kya Abharuumi. Yaaringa omukama wa Abharuumi, kweki ngʼo yaatunga ekyaro kya Isiraeri kwibhaga rirya. Maaha Kaisari mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. Kiraudio yaaringa aratunga. 29Okurekana na obhurooti bhuyo, abheekirirya bha Yeesu bhakaamura ega, kira oumwi waabho, okuringʼaana na obhuturo bhwaye, aruusye omusororyo, naho okubheera emirimu Abhakiristu abharikyabho, bhanú bhaaringa bhamenyeri mukyaro kya Yudea. 30Mbe, bhakakora ego, bhakahaana Bharinabha na Sauri omusororyo guyo, naho bhaguhire kubhakangati bha erikanisa rya Yerusaremu.
12Petero aratuuribhwa mwigereja
1Kuginsiku giyo, omukama Herode Agiripa12:1 Herode Agiripa. Maaha Herode Agiripa wa okwamba mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. akaamba okubhanyankya abheekirirya abhandi bha erikanisa. 2Akaamura ega, Yakobho12:2 Yakobho. Yakobho yaaringa omwana wa Jebhedayo, na yaaringa oumwi wa abhatumwa bha Yeesu ekumi na bhabhiri. Maaha mukitabho kya Ruuka 5:10. omumura waabho Yoana yeetwe kwa omuhyu. 3Hanú yaarora ega, ekikorwa kiyo kijomeeri Abhayahudi, akaamura ega, Petero wonse agwatwe. Gayo gonsego gaakoreka, eribhaga rya enyangi ya emikaate ginú gitakutuurwa-mo ekimera.12:3 Enyangi ya emikaate ginú gitakutuurwa-mo ekimera. Maaha Epasaka mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu.4Hanú yaamara okumugwata, akaamura ega, Petero atuurwe mwigereja. Akamugwatya kumiganda ena gya abhasirikare bhane bhane, naho bhamwangararire bhujomu. Yeendanga okumubhuturira ekiina embere ya abhantu, hanú enyangi ya Epasaka ya emikaate ginú gitakutuurwa-mo ekimera ekaahweri. 5Petero hanú yaaringa mwigereja, abheekirirya bhaaringa bharakora ekituunyo okumusabhira ku Waryubha.
6Obhutiku bhwa okwimukira orusiku runú omukama Herode yaaringa yaamwiri okumubhuturira ekiina, Petero yaaringa abhoherwe na eminyororo ebhiri, areeri gati ya abhasirikare bhabhiri. Abhasirikare abhandi, bhaaringa bharaangararira kukiseku kya kibhara wa erigereja.
7Rumwigo, maraika12:7 Maraika. Maaha Bhamaraika mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. wa Omukuru Waryubha akeemirira mukinyumba kinú Petero yaaringa-mo. Endingaasi ekamirika mukinyumba muyo. Maraika uyo, akakuunʼya Petero mumbaru okumubhuukya, aramukeerya ega, “Imuka bhwangu!” Rumwigo eminyororo ginú gyaringa gimubhoheri kumabhoko, gikabhutuka, gikagwa hansi. 8Kimwi maraika uyo, akamukeerya ega, “Ibhoha emyenda gyaho na eginkeeto gyaho.” Petero hanú yaamara okwibhoha, maraika akamukeerya ega, “Ikundikirya ekabhuuti yaaho, unsoorane!” 9Petero akarwa mwigereja muyo, arasoorana na maraika uyo. Petero ataamanya ega, ganú gaakorekanga gaaringa ga obhuheene. Yaakanyanga ega, yaaringa ararora obhurori. 10Petero na maraika uyo, bhakahita kumurindi wa okwamba, na owa kabhiri, bhakahika mukiita kya ekyuma ekya okusohera mumugi. Ekiita kiyo, kikabhasiikukira ekyene, bhakarwa mwigereja. Hanú bhaahita kunjira eimwi, rumwigo maraika uyo, akamutiga Petero.
11Petero hanú yeetakya, akagamba ega, “Bhoono mmanyiri m-maheene ega, Omukuru Waryubha yaantumiiri maraika waaye, naho yantuurye okurwa mumabhoko ga Herode, na okurwa mumeetegeerero ga Abhayahudi.”
12Petero hanú yaamara okumanya gayo, akagya owa Mariamu, ngʼina waabho Yoana. Yoana uyo eriina erindi yaabhirikirwanga Mariko. Abhantu abhaaru bhaaringa bhasikeeni hayo okumusabha Waryubha kurusumo rwa Petero. 13Petero arasiikurya mukiita kya kibhara. Omuhara umwi omukori wa emirimu, unú yaabhirikirwanga Roda, akaaja okwitegeerera ega, niwi. 14Nawe, hanú yaamanya ega, eriisi riyo ni-rya Petero, akajomerwa bhukongʼu, akakenya akasoha munyumba, akarabhirwa kora okumusiikurira. Akabhakeerya bhonsego ega, “Petero aringi mukiita!”
15Bheeki bhakamukeerya ega, “Odangeeni!” Nawe, omuhara uyo, akagendererya okubhakomererya ega, m-maheene. Bhonse bhakagamba ega, “Uyo m-maraika waaye.” 16Eribhaga riyo, Petero yaagendereryanga okusiikurya ekiita. Hanú bhaasiikura, bhakamurora, bhakaruguura bhukongʼu. 17Petero akabhoorokya kwa okubhoko ega, bhakire, akabhatondera kya ego Omukuru amuruusirye mwigereja. Akagendererya okubhakeerya ega, “Amangʼana ganu, mukeerye Yakobho na abhahiiri bheetu abhandi kuimani.” Kimwi Petero akarwa hayo, akagya ahasi ahandi.
18Hanú bhwakya, abhasirikare bha mwigereja bharya, bhakagwatwa na obhoobha obhwaru eguru ya kinú kimunyooreri Petero. 19Herode akaamura ega, atunwe, nawe, ataatuuka. Kwa ego, akaamura ega, abharindi bharya, bhabhuuribhwe. Kimwi akaamura ega, bheetwe. Eribhaga erindi Herode akahiringita okurwa mukyaro kya Yudea okugya mumugi gwa Kaisaria, akeekara eyo, eginsiku nkego.
Oruku rwa omukama Herode
20Mbe, Herode Agiripa yaaringa ajimiibhwe bhukongʼu na abhantu bha emigi gya Tiro na Sidoni. Ego, abhantu bha emigi ebhiri giyo, bhaagwatana hamwi, bhakatuna okusikana nawe. Abhantu bhayo bhaaringa bheekiririibhwe na Bhurasito. Bhurasito uyo, ngʼo yaaringa omuntu wa haangʼi na Herode, na yaaringa omwimiririri wa amangʼana gaaye. Bhaasabha ameekiriranʼyo ga omurembe, kwa okubha ebhyaro bhyabho, bhyeesigiranga ebhyakurya okurwa mukyaro kya omukama uyo.
21Orusiku runú omukama Herode yaasora okumaahana na okusikana na abhantu bhayo, yeebhoha emyenda gyaye gya ekikama, akeekara kukitumbi kyaye kya ekikama, akaamba okugamba embere ya abhantu bhonsego. 22Abhantu bhanú bhaaringa bheekumeenʼye hayo, bhakamukiririrya bharagamba ega, “Riyo ritaringi eriisi rya omuntu! Ni-riisi rya omusambwa gwetu!” 23Kwa okubha Herode ataamugungya Waryubha,12:23 Herode ataamugungya Waryubha. Ensonga yaaye niiga, Herode yeekirirya okugungibhwa kya Waryubha omwene. hayohayo, maraika wa Omukuru Waryubha akamujibhya. Kwa ego, eginjoka gikamusakara bhukongʼu okuhikira akakwa.
24Nawe, eringʼana rya Waryubha, ryagendererya okunyaragana kubhantu, abhaaru bhaariikirirya. 25Bharinabha na Sauri hanú bhaamara emirimu gyabho gya okubheera abheekirirya mumugi gwa Yerusaremu,12:25 Maaha mukitabho kya Amakorwa ga Abhatumwa 11:29-30. bhakamugega Yoana unú yaabhirikirwanga Mariko, bhakahunjuka nawe Antiokia.
13Bharinabha na Sauri bharahaanwa emirimugya okunyaraganʼya eringʼana rya Waryubha
1Mwikanisa rya mumugi gwa Antiokia bhaaringa-ho abharooti na abheehigirya. Abhantu bhayo m-banu, Bharinabha, Simeoni unú yaabhirikirwanga Nigeri,13:1 Nigeri. Ensonga yaaye niiga, omuntu omumwamu. Rukio okurwa mumugi gwa Kirene, Manaeni unú yaaringa arererwe hamwi na omukama Herode Antipa, na oundi yaaringa Sauri. 2Hanú bhaaringa bharamusyengera Omukuru Waryubha na okwiyima okurya ebhyakurya, Omutima Omurabhu akabhakeerya ega, “Munsorere Bharinabha na Sauri kumirimu ginú mbabhirikiriri.” 3Mbe, hanú bhaamara okwiyima okurya ebhyakurya na okusabha Waryubha, bhakatuura amabhoko gaabho eguru ya Bharinabha na Sauri. Kimwi, bhakabheekiririrya bhagye.
Bharinabha na Sauri bharagenda Kipuro
4Bharinabha na Sauri bhaaringa bhatumirwe na Omutima Omurabhu, bhakagenda bhakahiringita okuhikira mumugi gwa Serukia. Okurwa hanu bhakeemuka na obhwato, bhakagenda kwiginga rya Kipuro. 5Hanú bhaahika kwiginga, mumugi gwa Sarami, bhakaamba okuraarikira abhantu eringʼana rya Waryubha mumasinagogi ga Abhayahudi. Kweki bhaaringa na Yoana Mariko, unú yaaringa omubheeri waabho.
6Hanú bhaamara okuhita mubhyaro bhyonsego bhya Kipuro, bhakahika mumugi gwa Pafo. Hanú bhaahika, bhakasikana na Omuyahudi umwi omurogi. Omuyahudi uyo, yaaringa omurooti wa obhubheehi, eriina ryaye yaabhirikirwanga Bhar-Yeesu. 7Omuntu uyo, yaaringa aramubheera omwanangwa Serugio Pauro, omutungi wa kwiginga kurya, omuntu wa egintungwa. Omwanangwa uyo, yaabhabhirikira Sauri na Bharinabha bhagye owaaye, kwa okubha yeendanga okwigwa amangʼana ga Waryubha. 8Nawe, omurogi Bhar-Yeesu, unú yaaringa arabhirikirwa Erima mu Kiyunani, akahakaananʼya nabho, yaaringa areenda okumukora omwanangwa atige okumwikirirya Yeesu.
9Nho, Sauri, unú yaabhirikirwanga Pauro,13:9 Sauri, unú yaabhirikirwanga Pauro. Sauri ni-riina rya Ekiebhurania, na ensonga yaaye niiga, unú yaasabhwa ku Waryubha. Eriina rya Pauro ryaringa rya Ekiruumi, na ensonga yaaye niiga, omuke. akabha yeejwiri Omutima Omurabhu, akamutunurira ameeso Erima omurogi, 10akamukeerya ega, “Uuwe omwana wa Erisambwa!13:10 Erisambwa. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. Uuwe omusigu wa gonsego ganú garingi ga obhuheene embere ya Waryubha! Wijwiri obhungʼeenererya na obhukorokombanʼya, otaritiga okugihabhya eginjira gya Omukuru Waryubha ginú giimiri! 11Bhoono, itegeerera! Omukuru arikujibhya. Oribha omuhoku, otarimaaha obhurabhu bhwa eryubha kwa eribhaga.”
Rumwigo, ekitu na ekisunte bhikamuribha, akagya akataamataama, akatuna omuntu wa okumugwatirira okubhoko, naho amoorokye enjira.
12Omutungi wa kwiginga kurya hanú yaarora ganú geebhukiri, akamwikirirya Omukuru Yeesu. Kweki, akabha araruguura bhukongʼu ameehigiryo ganú yeegwiri eguru ya Omukuru Yeesu.
Pauro na Bharinabha mumugi gwa Antiokia ya Pisidia
13Nho, Pauro na abharikyaye bhakariina mubhwato bhakagenda orugendo okurwa Pafo, bhakahika mumugi gwa Perige mukyaro kya Pamufiria. Nawe, Yoana Mariko akabhatiga hayo, akahunjuka Yerusaremu. 14Okurwa Perige bhakagendererya okuhikira mumugi gwa Antiokia ya mukyaro kya Pisidia. Orusiku rwa Esabhato13:14 Orusiku rwa Esabhato. Ku Bhayahudi n-dusiku rwa okumusyengera Waryubha na okumuunya. Maaha Esabhato mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. bhakasoha mwisinagogi, bhakeekara. 15Hanú bhaamara okusoma mubhitabho bhya amaragiriryo ga Musa na mubhitabho bhya abharooti, abhakuru bha mwisinagogi riyo, bhakabhatumira amangʼana ega, “Abhahiiri bheetu, nyoore muuna eringʼana rya okubhateremya abhantu bhanu, turasabha murigambe.”
16Pauro akeemirira, akabhanungira okubhoko na okugamba ega, “Bheenyu Abhaisiraeri abharikyani, na bheenyu bhonsego bhanú muramwigwa Waryubha, munyitegeerere! 17Waryubha wa abhantu bha Isiraeri ngʼo yaabhasora bhajaaji weetu. Kwibhaga rinú bhaaringa bhareekara kya abhageni mukyaro kya Misiri eyo, yaabhakora okubha erikabhira erinene bhukongʼu. Kwa obhuturo obhwaru akabhoorokererya na okubharuusya mukyaro kirya. 18Kwa eribhaga rya emyaka mirongo ena akabheekongʼererya amakorwa gaabho hanú bhaaringa kukibhara. 19Wonse eribhaga rya okugasikya amakabhira muhungati ganú gaaringa gamenyeri mukyaro kya Kanaani, akahaana Abhaisiraeri ekyaro kiyo, kibhe engabho yaabho. 20Amangʼana gayo gonsego gaagega eribhaga rya emyaka magana gane na mirongo etaanu (450) ego.
“Eribhaga rya amangʼana gayo, Waryubha akabhahaana abhabhuturi bha ekiina okutunga abhantu, okuhikira hanú ryahika eribhaga rya omurooti Samweri. 21Nho, abhantu bhakasabha ega, bhahaanwe omukama. Waryubha wonse akabhahaana Sauri, omwana wa Kishi, wa erikabhira rya Bhenjamini. Wonse akabha omukama wa emyaka mirongo ena. 22Hanú Waryubha yaamuruusya Sauri kubhukama, akamwimirirya Daudi13:22a Daudi. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. okubha omukama waabho. Waryubha akagamba eguru yaaye ega, ‘Mmuruuji Daudi omwana wa Yeese. Unu aranjomera omutima gwani, araakunaanʼye obhwendi bhwani bhonsego.’13:22b Maaha mubhitabho bhya Egijabhuri 89:20; 1 Samweri 13:14.
23“Okurwa muhamati ya Daudi mmo, Waryubha abhareeteeri Abhaisiraeri Omutuurya Yeesu, kya ego yaabharaga. 24Eribhaga Yeesu yaaringa akyari okwamba emirimu gyaye, Yoana Omubhatiiji yaaringa abhanyaraganiirye abhantu bhonsego bha Isiraeri ega, bhatige obhusarya bhwabho, bhamwihunjurire Waryubha, na bhabhatiijwe. 25Yoana hanú yaaringa aramariisya emirimu gyaye, yaagamba ega, ‘Bheenyu muramanya oni niwi? Oni ntaringi Kiristu Omutuurya13:25a Kiristu Omutuurya. Maaha Kiristu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. unú muraganyirira! Munyitegeerere! Weeki araaja enyuma waani. Ntakwenderwa kora okubha omugaya waaye, wa okusibhura egingoye gya eginkeeto gyaye!’13:25b Okusibhura egingoye gya eginkeeto gyaye. Kuginsiku girya, nyoore omugeni arasoha munyumba, omugaya wa insi bhukongʼu yaaringa aramusibhura eginkeeto na okoogya amaguru gaaye.
26“Abhahiiri bhaani, abhantu bha oruganda rwa Abhurahamu,13:26 Abhurahamu. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. na bheenyu Abhayunani, bhanú muramwigwa Waryubha, amangʼana ga obhutuurya bhunu n-kurusumo rwetu! 27Abhamenyi bha Yerusaremu na abhatungi bhaabho, bhataaringa bhamanyiri ega, Yeesu ngʼo Omutuurya. Kora bhataamanya amangʼana ga abharooti ganú gaasomwanga kira orusiku rwa Esabhato. Bhaakunaanʼya amangʼana gayo kwa okumubhuturira ekiina Yeesu. 28Onyoora bhataanyoora ekisigo kyokyonse kya okumubhuturira ekiina okukwa, bhakamusabha Pirato yeekirirye, naho Yeesu yeetwe. 29Hanú bhaamara okukora amangʼana gonsego ganú gaangʼoorwa eguru yaaye, bhakamwituumya okurwa kumusarabha na okumubhiika mumbihira. 30Nawe, Waryubha akamuhyukya okurwa mubhaku. 31Yeesu wonse, kwa eginsiku eginjaru, akabha areebhukira abhantu bhanú bhaaringa bharagenda orugendo hamwi nawe, okurwa Gariraaya, okugya Yerusaremu. Bhoono, bhayo mbo bhabheeri abheemiririri bhaaye, kubhantu bha Isiraeri.
32“Bheetu turabhareetera Amangʼana Amajomu ganú Waryubha yaaraga bhajaaji weetu,13:32 Maaha mukitabho kya Amakorwa ga Abhatumwa 13:23.33bhoono agahikirye kubheetu, abhaana bhaabho, kwa okumuhyukya Yeesu. Eringʼana riyo n-kya ego ryangʼoorwa mu Jabhuri eya kabhiri ega,
‘Uuwe m-Mwana waani,
oni reero mbeeri Eseweenyu.’13:33 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 2:7.
34Kweki Waryubha yaamuhyukya Yeesu okurwa mubhaku, naho atagunda kweki. Eguru ya riyo, Waryubha yaagamba ega,
‘Ndibhahaana bheenyu eginonkwe gya obhuheene,
ginú naamuraga Daudi.’13:34 Maaha mukitabho kya Isaaya 55:3.
35Kya ego yaagambwa mu Jabhuri eindi ega,
‘Otaritiga omubhiri gwa omugaya omurabhu wa omutima waaho gugunde.’13:35 Maaha mukitabho kya Egijabhuri 16:10.”
36Pauro akagendererya okugamba ega, “Eribhaga Daudi yaahikya amangʼana gonsego ganú Waryubha yaaringa amuragiriirye akore kwibhaga rya orwibhuro ryaye, akakwa, akabhiikwa haangʼi na bhajaaji waabho, omubhiri gwaye gukagunda. 37Nawe, urya Waryubha yaamuhyukya okurwa mubhaku, ataagunda.
38“Kwa ego abhahiiri bhaani, ndeenda bheenyu mumanye ega, kwa okuhitira ku Yeesu, okwabhirwa kwa obhusarya kuraraarikwa kubheenyu. 39Kwa okuhitira weeki, kira omuntu unú aramwikirirya Yeesu, arabharirwa obhuheene. Eringʼana rinu ritakuturika kwa okugwata amaragiriryo ga Musa. 40Kwa ego mwiyangararire, gatabhanyoora amangʼana ganú gaagambwa na abharooti, ega,
41‘Mwiyangararire, bheenyu bhanú murajeera!
Muruguure, muraasike,
kwa okubha ndakora eringʼana eribhaga ryenyu,
rinú mutariikirirya, kora omuntu hanú aribhakeerya!’13:41 Maaha mukitabho kya Habhakuki 1:5.”
42Mbe, Pauro na Bharinabha, hanú bhaaringa bharahuruka kibhara wa erisinagogi, abhantu bhakabhasabha bhahaire nabho kweki, eguru ya amangʼana gayo ku Esabhato eindi inú eraaja. 43Eribhaga rya abhantu okusanga mwisinagogi hanú ryahwa, Abhayahudi abhaaru na abhandi bhanú bhaasoha mudini ya Abhayahudi kwa okumwigwa Waryubha, bhakabhasoorana Pauro na Bharinabha. Bhonse bhakahaira nabho na okubhakomererya bhagendererye okwisigira eriruguto rya Waryubha.
44Orusiku rwa Esabhato inú yaaja, haangʼi abhantu bhonsego bha mumugi guyo bhaaja okwitegeerera eringʼana eguru ya Omukuru Yeesu. 45Nawe, Abhayahudi hanú bhaarora omuganda omunene gwa abhantu, bhabheeri na orwango na okugamba amangʼana ga enjabhuro eguru ya ganú Pauro yaaringa aragamba. 46Kora ego, Pauro na Bharinabha bhakabhakyukya kwa obhwangarariri, bharagamba ega, “Yeenderwanga muraarikirwe eringʼana rya Waryubha mbere. Nawe, kwa okubha muryangiri, mwibhuturiiri ekiina bheenyu abheene ega, mutakwenderwa obhuhoru bhwa koko. Bhoono turabhata kubhantu bhanú bhataringi Abhayahudi. 47Kwa ensonga inu, Omukuru Waryubha aratukeerya ega,
‘Nkukoreri okubha endingaasi kubhantu bhanú bhataringi Abhayahudi,
naho abhantu bhanyoore obhutuurya mukyaro kyonsego.’13:47 Maaha mukitabho kya Isaaya 49:6.”
48Mbe, abhantu bhanú bhataringi Abhayahudi, hanú bheegwa amangʼana gayo, bhakajomerwa, na okurigungya eringʼana eguru ya Omukuru Yeesu. Bhonsego bhanú bhaaringa bhareenderwa okubha na obhuhoru bhwa koko, bhaamwikirirya Omukuru Yeesu.
49Eringʼana eguru ya Omukuru Yeesu ryanyaragananga mukyaro kiyo kyonsego. 50Nawe, Abhayahudi bhakagwatanʼya abhakari abhasuukwa bhanú bhaamwigwanga Waryubha, na abhatungi bha omugi. Bhakabhanyankya Pauro na Bharinabha na okubhakenyia bharwe mukyaro kyabho. 51Kwa ego, Pauro na Bharinabha bhakakungʼunta oruteeri okurwa kumaguru gaabho, naho okubhakaanʼya, kimwi bhakagya mumugi gwa Ikonio. 52Nawe, abheekirirya bha Yeesu bhanú bhaatama Antiokia ya Pisidia eyo, bhakabhanga bharajomerwa bhukongʼu na okwijura Omutima Omurabhu.
14Pauro na Bharinabha mumugi gwa Ikonio
1Hanú Pauro na Bharinabha bhaaringa mumugi gwa Ikonio, bhakasoha mwisinagogi rya Abhayahudi, kya ego bhaaringa bhanariri. Bhakeehigirya abhantu muyo eguru ya Yeesu, okuhikira Abhayahudi abhaaru hamwi na abhantu bhanú bhataringi Abhayahudi, bhakeekirirya. 2Nawe, Abhayahudi abhandi, bhateekirirya, bhakaamba okusiigirirya abhandi bhanú bhataringi Abhayahudi, naho bhabhajimire abheekirirya bhayo. 3Pauro na Bharinabha bhakagendererya okwikara Ikonio hayo, eginsiku eginjaru. Bheehigiryanga abhantu kwa ekituunyo eguru ya eriruguto rya Omukuru Yeesu. Omukuru wonse, yaakomererya amangʼana ga eriruguto ryaye, kwa okubhahaana obhuturo bhwa okukora ebhimanyiiriryo na ebhiruguuryo ebhyaru. 4Nawe, abhantu bha mumugi guyo, bhaahukana emiganda ebhiri. Abhandi bhakabha orubhaara rwa Abhayahudi abhahakaani, na abhandi bhakabha orubhaara rwa abhatumwa.
5Kubhuteero, gati ya Abhayahudi na bhanú bhataringi Abhayahudi, bhakagwatana na abhatungi bhaabho, bhakakora ekiina kya okubhakorera Pauro na Bharinabha amabhiibhi na okubhatema na amagina. 6Nawe, abhatumwa hanú bhaamanya ekiina kiyo, bhakakenyera mukyaro kya Rikaonia, mumigi gya Rustira na Deribhe, na mumigi egindi gya embarika wa ekyaro kiyo. 7Eyo, bhaagendererya okwihigirya abhantu Amangʼana Amajomu.
Pauro na Bharinabha mumugi gwa Rustira
8Mumugi gwa Rustira muyo, yaaringa-mo omuntu umwi. Omuntu uyo, yaaringa omubheeru okurwa okwibhurwa kwaye, na ataaturanga okugenda. 9Pauro hanú yeehigiryanga, omuntu uyo wonse, yaaringa yeekeeri hayo, aramwitegeerera. Pauro akamumaahirira akamurora yaana eimani ya okuhwenibhwa. 10Kimwi, Pauro akamukeerya kwa eriisi erinene ega, “Imirira kwa amaguru gaaho!” Rumwigo, omuntu uyo, akeemirira bhwangu, akaamba okugenda omwene.
11Omuganda gwa abhantu, hanú bhaarora kya ego Pauro amuhwenerye omuntu uyo, bhakagamba kwa eriisi mukigambo kyabho kya Ekirikaonia ega, “Emisambwa gitwituumiiri kya entuubho ya abhantu!” 12Bhakamutoga Bharinabha ega, Jeu, eriina rya omusambwa gwabho omukuru. Na Pauro bhakamutoga ega, Herime, eriina rya omusambwa gwabho ogundi, kwa okubha ngʼo yaahairanga bhukongʼu.14:12 Ku Bhayunani, Jeu, ngʼo yaaringa omukuru wa emisambwa gyonsego, na Herime yaaringa omurooti na omugambi wa Jeu.13Kibhara wa omugi guyo, ryaringa-ho erisyengerero rya Jeu. Mbe, omusyengeri wa Jeu, akareeta egigeeni gya egingʼombe na amauwa ga okugoodera, kukiita kya omugi. Weeki hamwi na omuganda gwa abhantu bharya, bheendanga okubhagoogera Pauro na Bharinabha egigeeni gya egingʼombe gibhe ekimwenso.
14Nawe, Bharinabha na Pauro hanú bheegwa amangʼana gayo, bhakataamura emyenda gyabho, okoorokya kya ego bhajimiri. Kimwi bhakakenyerera omuganda gwa abhantu bharya, enu bharajiirira ega, 15“Bhamure! Kwaki murakora amangʼana ganu? Mutige okukora ego! Bheetu bhonse m-bantu, kya bheenyu! Tuujiri hanu, okubharaarikira Amangʼana Amajomu ega, mwihunjure mutige okusyengera ebhisusano bhinú bhitaana obhwera. Mubhe abhantu bha Waryubha omuhoru! Waryubha uyo, ngʼo yaabhumba orwire na ekyaro na enyanja na bhyonsego bhinú bhirimo. 16Akare hayo, Waryubha yaatiga abhantu bhanú bhataringi Abhayahudi bheekare kya ego bheendanga. 17Nawe, ataatiga okubhoorokya bheenyu ega, ariho. Yaabha arabhakorera amajomu, kwa okubhareetera embura okurwa murwire, naho munyoore erigesa rya ebhyakurya, mwigute. Kora emitima gyenyu yaabha aragiijurya obhujomerwa.” 18Kwa okugamba amangʼana gayo, Pauro na Bharinabha bhaatura okubharibhira abhantu bhayo kwa enyanko, bhatige okubharuusirya ekimwenso.
19Mbe, bhakaaja Abhayahudi abhandi okurwa mumigi gya Antiokia na Ikonio. Bhakangʼeenererya abhantu bhayo, bhonse bhakeekirirya. Ego, bhonsego bhakaamba okumutema Pauro na amagina. Bhakamanya ega, akwiri, bhakamungʼuura okuhikira kibhara wa omugi. 20Nawe, hanú abheekirirya abhandi bheekumanʼya na okumwinaara, akeemuka akahunjuka mumugi muyo Rustira. Ejo wendeko, weeki na Bharinabha bhakeemuka okugya mumugi gwa Deribhe.
Pauro na Bharinabha bharahunjukamumugi gwa Antiokia ya Siria
21Pauro na Bharinabha bhaaraarika Amangʼana Amajomu, mumugi gwa Deribhe, na okunyoora abheekirirya abhaaru. Kimwi bhakahunjuka mumugi gwa Antiokia ya Pisidia, kwa okuhitira mumigi gya Rustira na Ikonio. 22Bhaaringa bhareemya abheekirirya bha mumigi giyo, na okubhateremya bhagume kuimani. Bhaabhakeeryanga ega, “Bheetu bhonsego tureenderwa tuhitire munyanko enene, naho tusohe mubhukama bhwa Waryubha.”14:22 Mubhukama bhwa Waryubha. Maaha Obhukama bhwa Waryubha mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu.
23Na hanú bhaamara okubhasorera abhakangati bha kira erikanisa, kwa okusabha na okwiyima ebhyakurya, bhakabhatuura mumabhoko ga Omukuru Yeesu unú bhaamwikiriryanga. 24Kimwi Pauro na Bharinabha bhakahitira mukyaro kya Pisidia, bhakasoha mukyaro kya Pamufiria, 25bhakahika mumugi gwa Perige. Eyo, bhakaraarika eringʼana rya Waryubha. Hanú bhaamara, bhakahiringitira mumugi gwa Ataria. 26Okurwa Ataria eyo, bhakahitira munyanja kwa obhwato, bhakahunjuka mumugi gwa Antiokia mukyaro kya Siria. Eyo, ngʼyo abheekirirya bhaaringa bhabhasabhiiri eriruguto rya Waryubha kumirimu ginú bhaaringa bhamariri. 27Hanú bhaahika Antiokia, bhakakumanʼya hamwi abheekirirya. Bhakabhakeerya gonsego ganú Waryubha yaakora okuhitira kubheene, na kya ego yaahaana bhanú bhataringi Abhayahudi, omweya gwa okumwikirirya Yeesu. 28Kimwi, bhakabha bhareekara na abheekirirya Antiokia hayo, kwa eribhaga eritambi.
15Ekiikaro eguru ya abheekirirya bhanú bhataringi Abhayahudi
1Abhantu nyabhurebhe bhakarwa mukyaro kya Yudea, bhakahiringitira mumugi gwa Antiokia. Bhakaamba okwihigirya abheekirirya ega, “Nyoore mutaasaarwe, okuringʼaana na amaragiriryo ganú twatigirwa na Musa,15:1 Musa. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. mutaatuuribhwe.” 2Eringʼana riyo ryakora Pauro na Bharinabha bhahakaananʼye na abhantu bhayo, okuhikira bhakabha abharuru bhukongʼu. Kubhuteero, abheekirirya bhakaamura ega, Pauro na Bharinabha hamwi na abhandi gati yaabho bhariine okugya mumugi gwa Yerusaremu, okusabha obhutongeri kubhatumwa bha Yeesu, na abhakangati bha erikanisa. 3Kwa ego, abheekirirya bha Antiokia bhayo, bhakabharaga. Kimwi, Pauro na abharikyaye, bhakahita mubhyaro bhya Foinike, na Samaria, bhakabha bharakeerya abheekirirya bha eyo, kya ego bhanú bhataringi Abhayahudi bhonse, bhaamwihunjurira Waryubha. Amangʼana gayo, gakabhajomera bhukongʼu abheekirirya abharikyabho bhonsego.
4Pauro na abharikyaye bhayo, hanú bhaahika mumugi gwa Yerusaremu, bhakagenihibhwa bhujomu na abhatumwa bha Yeesu, abhakangati bha erikanisa hamwi na abhantu abhandi bha erikanisa. Kimwi, Pauro na abharikyaye, bhakaamba okubhatondera gonsego ganú Waryubha yaakora okuhitira kubheeki. 5Nho, gati ya abheekirirya bha Yeesu bha mumuganda gwa Abhafarisaayo,15:5 Abhafarisaayo. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. bhakeemirira, bhakagamba ega, “Abhantu bhanú bhataringi Abhayahudi, bhonse bhareenderwa bhasaarwe, na bhakeeribhwe ega, bhabhenga bharagwata amaragiriryo gonsego ga Musa.”
6Mbe, abhatumwa bha Yeesu na abhakangati bha erikanisa bhayo, bhakakora ekiikaro, naho bheekomye bhujomu eringʼana riyo. 7Hanú ryahwa eribhaga eritambi, bhakyahakaananʼya, Petero akeemirira, akabhakeerya ega, “Bheenyu abhahiiri bhaani kuimani, mumanyiri ega, Waryubha yaansora oni gati yeenyu okurwa kubhwambiro, naho kwa omunwa gwani, abhantu bhanú bhataringi Abhayahudi bheegwe Amangʼana gaaye Amajomu, okuhikira bhamwikirirye. 8Waryubha ngʼo amanyiri gonsego ganú garingi mumitima gya abhantu. Yoorokya ega, bhanú bhataringi Abhayahudi bhonse, abheekiriirye, kwa okubhahaana Omutima Omurabhu, kya ego yaatuhaana bheetu. 9Waryubha ataatuura-ho ekisorooro gati yeetu na bheeki, kwa okubha bhonse yaabharaama emitima gyabho, kwa enjira ya okumwikirirya Yeesu. 10Mbe! N-kwaki muramusakya Waryubha, kwa okubhagegya abheekirirya bhayo omujigo omurito kya ejeeki, enu bheetu abheene guratutama? Kora na bhajaaji weetu, bhonse gwabhatama! 11Bheetu tureekirirya ega, turatuuribhwa kwa eriruguto rya Omukuru weetu Yeesu omwenego. Na egoego abheene bhonse bharituuribhwa kwa eriruguto riyo.”
12Mbe, abhantu bhonsego bhanú bhaaringa kukiikaro hayo, bhakakira kiri. Bharinabha na Pauro, bhakabha bharabhakeerya kya ego Waryubha yaabhatumira okukora ebhimanyiiriryo na ebhiruguuryo, kubhantu bhanú bhataringi Abhayahudi. 13Hanú bhaamara okuhaira, Yakobho wonse, akagamba ega, “Abhahiiri bhaani kuimani, munyitegeerere. 14Simoni amariri okutukeerya kya ego Waryubha yaanyankira abhantu bhanú bhataringi Abhayahudi, naho okusora abhandi gati yaabho, bhonse bhabhe abhantu bhaaye. 15Amangʼana gayo, n-kya amangʼana ga Waryubha, ganú gaangʼoorwa na abharooti ega,
16‘Hanú amangʼana gayo garihwa, ndihunjuka,
nhagaaje bhuhya enyumba ya Daudi, inú yaahaanyuka.
Ndihagaaja enyumba iyo, na okuiimirirya kweki.
17Ego, abhantu bhanú bhataringi Abhayahudi bhonsego bharintuna,
bhonsego bhanú naabhirikira, bhabhe abhantu bhaani.
18Omukuru Waryubha, yaakeerya abhantu eringʼana rinu okurwa akare.’15:16-18 Maaha mukitabho kya Amosi 9:11-12.”
19Yakobho akagendererya okugamba ega, “N-kwa ekisigo kinu, oni ndarora ega, etakwenderwa tubhanyankye abhantu bhanú bhataringi Abhayahudi, bhanú bharamwihunjurira Waryubha. 20Nawe, tureenderwa tubhangʼoorere enyarubha ya okubhakeerya ega, bhatarya ebhyakurya bhya omugiro bhinú bhimwenseerwe ebhisusano na bhatigenga okukora obhusimbe. Kweki bhatige okurya enyama ya entugo inú ebhuutirwe na bhatige okurya amanyinga. 21Okurwa akare hayo, amaragiriryo ga Musa gaabha gareehigiribhwa kira omugi, na gaabha garasomwa mumasinagogi ga Abhayahudi kira orusiku rwa Esabhato.”
Enyarubha kubheekirirya bhanú bhataringi Abhayahudi
22Kimwi, abhatumwa bha Yeesu, abhakangati bha erikanisa hamwi na abheekirirya abhandi bhonsego bha mumugi gwa Yerusaremu hayo, bhakaamura okusora abhantu nyabhurebhe gati yaabho, na okubhatuma mumugi gwa Antiokia hamwi na Pauro na Bharinabha. Mbe, bhakabhasora Yuda unú eriina erindi yaabhirikirwanga Bharisabha, hamwi na Siira. Abhasaaja abhabhiri bhayo, bhaaringa abhakuru gati ya abheekirirya. 23Hanú bhaamara, bhakabhahaana enyarubha. Enyarubha iyo, yaagambanga ega,
“Bheetu abhatumwa hamwi na abhakangati bha erikanisa, bheetu abheekirirya abharikyenyu, turabhakeeranʼya bheenyu bhanú mutaringi Abhayahudi, bheenyu bha mumugi gwa Antiokia, na mubhyaro bhya Siria na Kirikia. 24Twigwiri ega, abharikyetu bhaaja eyo, okurwa enu, bhakabhanyankya kwa amangʼana gaabho, mukoobhoha. Nawe, bheetu tutaabhatuma. 25Kwa ego, twamwiri kwa hamwi, okubhasora abhantu nyabhurebhe na okubhatuma eyo, bhaaje hamwi na abhahanje bheetu, Bharinabha na Pauro. 26Abhabhiri bhayo, bhaaruusya obhuhoru bhwabho, kurusumo rwa okumukorera emirimu Omukuru weetu Yeesu Kiristu. 27Kwa ego, bhanú tutumiri kubheenyu, m-ba Yuda na Siira. Bheeki mbo bharaabhoonjoorere amangʼana ganú tubhangʼooreeri. 28Mbe, Omutima Omurabhu na bheetu, turuuji m-bujomu ega, tutige okubheetiikya omujigo ogundi omurito, okukira amangʼana amakuru ganu. 29Mutige okurya ebhyakurya bhinú bhimwenseerwe ebhisusano, mutige okurya amanyinga, kora mutige okurya enyama ya entugo inú ebhuutirwe, na mutige okukora obhusimbe. Nyoore muraatige gayo, nho muraabhe mukoreri bhwaheene. Turabhakeeranʼya.”
30Ego bhakaraga, bhakahiringita okugya mumugi gwa Antiokia. Hanú bhaahika, bhakakumanʼya abheekirirya bhonsego, bhakabhahaana enyarubha iyo. 31Bhonse hanú bhaamara okuisoma, bhakajomerwa bhukongʼu, kwa amangʼana gayo ga okubhateremya. 32Yuda na Siira bhaaringa abharooti, bhakabhakeerya abheekirirya abharikyabho amangʼana amaaru ga okubhateremya, na okunagya eimani yaabho. 33Hanú bhaamara okwikara Antiokia eyo, kwa eribhaga nyabhurebhe, abheekirirya bha muyo, bhakabheekiririrya bhahinde na omurembe, kubhanú bhaaringa bhabhatumiri. [34Nawe, Siira weeki akarora ega, m-bujomu asaage eyo.]15:34 Amangʼana mumabhano ganu […] gataringi mumangʼoore agandi ga akare aga Ekiyunani.35Pauro na Bharinabha bhonse, bhakasaaga Antiokia eyo. Bheeki, hamwi na abhantu abhandi abhaaru, bhakabha bhararaarika na bhareehigirya abhantu eringʼana eguru ya Omukuru Yeesu.
Pauro na Bharinabha bharaahukana
36Eginsiku nkego hanú gyahita, Pauro akamukeerya Bharinabha ega, “Tuhinde tubhataarire abhantu mumigi gyonsego ginú tweehigiryanga eringʼana eguru ya Omukuru Yeesu, naho tubhe tureekomya amagendereryo ga abheekirirya abharikyetu.” 37Kurugendo ruyo, Bharinabha yaaringa areenda ega, bhagye hamwi na Yoana unú eriina erindi yaabhirikirwanga Mariko. 38Nawe, Pauro yaarora ega, etaringi bhujomu bhagye hamwi na Mariko, kwa okubha yaaringa abhatigiri mukyaro kya Pamufiria, na yaaringa yaangiri okugendererya okukora emirimu hamwi nabho. 39Mbe, Pauro na Bharinabha bhakahakaananʼya bhukongʼu eguru ya okugya na Mariko uyo. Kwa ego, bhakaahukana. Bharinabha akamugega Mariko uyo, bhakagya hamwi kwa obhwato kwiginga rya Kipuro. 40Pauro wonse, akamugega Siira. Hanú abheekirirya bhaamara okubhasabhira eriruguto rya Omukuru Yeesu, akeemuka-ho. 41Akahitira mubhyaro bhya Siria na Kirikia, akabha arateremya abhantu bha amakanisa ga eyo.
16Pauro aramugega Timoteo
1Pauro akahika mumigi gya Deribhe, na Rustira. Rustira eyo, yaaringa-yo omwikirirya umwi wa Yeesu. Omwikirirya uyo, yaabhirikirwanga Timoteo. Ngʼina waabho yaaringa Omuyahudi na yaaringa amwikiriirye Yeesu. Nawe, esewaabho yaaringa Omuyunani. 2Timoteo yaaringa aragungibhwa bhukongʼu gati ya abheekirirya abharikyaye bha Rustira na Ikonio eyo. 3Pauro akeenda ega, bhagendanʼyenga hamwi, kurugendo na Timoteo na Siira. Nawe, Abhayahudi bhonsego bha eyo, bhaaringa bhamanyiri ega, esewaabho m-Muyunani. Kwa ego, Pauro akaamura ega, Timoteo asaarwe, naho bhamwikirirye. 4Mbe, Pauro na abharikyaye bhayo, hanú bhaaringa bharahita mumigi girya, bhakabha bharabhahaana abheekirirya, amaragiriryo ganú gaamurwa na abhatumwa na abhakangati bha erikanisa rya mumugi gwa Yerusaremu, naho bhagagwate. 5Ego, niigo abheekirirya bha eyo, bhaagendererya okukongʼa kuimani. Na erisaabhu rya abheekirirya ryaaruhanga kira orusiku.
Obhurori bhwa Pauro eguru ya omuntu wa Makedonia
6Pauro na abharikyaye bhayo, bhaaringa bhakaaniibhwe na Omutima Omurabhu ega, bhatige okwihigirya eringʼana rya Waryubha mukyaro kya Asia. Kwa ego, bhakahita mubhyaro bhya Furigia na Garatia. 7Hanú bhaahika kurutunga rwa ekyaro kya Misia, bhakasakya okusoha mukyaro kya Bhitunia, nawe, Omutima wa Yeesu16:7 Omutima wa Yeesu. Omutima wa Yeesu ngʼo Omutima wa Waryubha, kasi Omutima Omurabhu. ataabheekirirya. 8Kwa ego, bhakahita Misia, bhakagya mumugi gwa Turoa. 9Hanú bhaahika eyo, obhutiku Pauro akeebhukirwa na obhurori. Mubhurori bhuyo, yaarora omuntu umwi yeemiriiri mukyaro kya Makedonia, aramukomererya bhukongʼu ega, “Yambuka enyanja, uuje Makedonia enu, otubheere!” 10Mbe, Pauro hanú yaamara okurora obhurori bhuyo, rumwigo, tukeeseemya16:10 Tukeeseemya. Omugambi wa amangʼana ganu, yaaringa hamwi na Pauro, Timoteo, na Siira, nkyo kirakora aragamba ega, tukeeseemya. okugya Makedonia eyo, kwa okubha twarora ega, heene Waryubha atubhirikiiri turaarike Amangʼana Amajomu kubhantu bha eyo.
Ridia aramwikirirya Yeesu
11Mbe, tukarwa Turoa hayo kwa obhwato, tukagya kimwikimwi okuhikira kwiginga rinu ryabhirikirwanga, Samotirake. Hanú bhwakya, tukagya tukahika mumugi gwa Neapori. 12Okurwa eyo, tukagya okuhikira mumugi gwa Firipi,16:12 Firipi. Omugi gwa Firipi, gwaringa omugi gunú guratungwa okuringʼaana na amaragiriryo ga Ekiruumi. Abhamenyi abhaaru bhaaringa Abharuumi. omugi omunene mukyaro kya Makedonia, na ngo omugi gunú Abharuumi bhaaringa bhamenyeri. Mbe, bheetu tukeekara mumugi guyo, kwa eginsiku nkego.
13Orusiku rwa Esabhato, tukagya kibhara wa omugi guyo, embarika wa oruuji, kwa okubha twakanyanga ega, tukaanyooreri ahasi ha okusabhira. Tukeekara, tukaamba okuhaira na abhakari bhanú bhaaringa bheekumeenʼye hayo. 14Gati ya bhanú bhaaringa bharatwitegeerera, yaaringa m-mukari umwi, wa mumugi gwa Tiatira, eriina ryaye yaabhirikirwanga Ridia. Ridia uyo, yaaringa omugurya wa emyenda emijomu gya erangi ya jambaraawe, na yaaringa Omuyunani unú aramwigwa Waryubha. Pauro hanú yaabhakeerya Amangʼana Amajomu eguru ya Yeesu, Omukuru Waryubha, akaseemya omutima gwa Ridia, okuhikira akeekirirya ameehigiryo ga Pauro. 15Hanú yeekirirya, akabhatiijwa, weeki hamwi na abhantu bha iika owaaye. Wonse akatukomererya bhukongʼu ega, “Nyoore muruuji ega, heene oni ndamwikirirya Omukuru Yeesu, mugenihe owaani mwikare.” Akatukomererya bhukongʼu ega, tugende owaaye.
Pauro na Siira bharingi mwigereja
16Orusiku rumwi, eribhaga twagyanga ahasi ha okusabhira harya, tukasikana na omugaya umwi wa ekihara. Omugaya uyo, yaaringa na ekihwi ekibhiibhi. Ekihwi kiyo, kyamuhaananga obhuturo bhwa okumanya amangʼana ganú garaaja okwibhuka embere. Okuhitira obhuraguri bhwaye bhuyo, abhakuru bhaaye bhaanyooranga egimbirya eginjaru. 17Omuhara uyo, akabha aramuseeta Pauro na bheetu, enu aratema ekituri ega, “Abhantu bhanu, m-bagaya bha Waryubha wa eguru ya bhyonsego. Bheeki bharabharaarikira kya ego muratura okutuuribhwa!” 18Omuhara uyo, yaagendererya okukora ego, eginsiku eginjaru. Nawe, Pauro akajima bhukongʼu. Akeekyukya enyuma na okukeerya ekihwi kirya ega, “Ndakukeerya kwa eriina rya Yeesu Kiristu orwe kumuhara unu!” Hayohayo, ekihwi kiyo kikamurwa-ko.
19Mbe, abhakuru bha omuhara uyo, hanú bhaarora ega, bhataana enjira eindi ya okunyoora egimbirya, bhakabhagwata Pauro na Siira bhakabhangʼuura okuhikira mwibharaja embere ya abhatungi bha omugi. 20Hanú bhaabhahikya kubhabhuturi bha ekiina, bhakabhajongera ega, “Abhasaaja bhanu, m-Bayahudi, bharareeta eriihe mumugi gwetu. 21Kweki bharatwihigirya amangʼana ga egimiira ginú kubheetu Abharuumi, tutakwenderwa okugiikirirya na okugigwata.”
22Rumwigo, omuganda gwa abhantu bhanú bhaaringa bheekumeenʼye hayo, bhakagya kwa enkoro okubharwanʼya Pauro na Siira. Abhabhuturi bha ekiina bharya bhakabharuusya emyenda gyabho kwa eginguru, bhakaamura ega, bhatemwe bhururu. 23Na hanú bhaamara okubhatema bhururu, bhakabhatuura mwigereja, kimwi bhakamukeerya omusirikare omukuru wa erigereja ega, abhaangararire bhujomu. 24Omukuru wa erigereja wonse, akaamurwa ega, abhatuure mukinyumba kya munsi na akabhabhoha amaguru gaabho mujeeki.
25Mbe, mubhutiku gati, Pauro na Siira bhakabha bharamusabha Waryubha na okumwimbira ameembo ga okumugungya. Abhabhohwa abharikyabho bheeki, bhaaringa bharabheetegeerera. 26Rumwigo, ekirigiti ekinene bhukongʼu kikeebhuka, kora obhurusa bhwa erigereja bhukasingisa. Hayohayo, ebhiseku bhya erigereja bhikasiikuka na eminyororo ginú gyaringa gibhoheri kira oumwi gikasibhuka. 27Omukuru wa erigereja urya, akabhambuka. Hanú yaarora ebhiseku bhya erigereja bhisiikwirwe, akasomora empanga yaaye, akeenda okwiyita, kwa okubha yaakanyanga ega, abhabhohwa bhonsego bhatorokeri. 28Nawe, Pauro akakora ekituri kwa eriisi erinene ega, “Oteeyita! Bhonsego turingi munu!” 29Hayo, omukuru wa erigereja uyo, akatuma egikorobhoi gireetwe. Hanú gyareetwa, akasoha mwigereja muyo, akatema ebhiru embere ya Pauro na Siira enu ararigita.
30Kimwi akabhahira kibhara, akabhabhuurya ega, “Abhakuru bhaani, ndeenderwa nkore egaki naho ntuuribhwe?” 31Bhakamukyukya ega, “Omwikirirye Omukuru Yeesu, uuwe na abhantu bhanú bharingi iika owaaho, nho murituuribhwa.” 32Mbe, Pauro na Siira bhakamwihigirya eringʼana eguru ya Omukuru Yeesu, weeki hamwi na abhantu bhonsego bhanú bhaaringa iika owaaye. 33Eribhaga riryarirya obhutiku, omukuru wa erigereja uyo, akabhagega akabhoogya ebhironda bhyabho. Kimwi akabhatiijwa weeki na abhantu bhaaye bhonsego. 34Hanú yaamara, akabhahira iika owaaye, akabhakorera ebhyakurya. Akajomerwa bhukongʼu hamwi na abhahiiri bhaaye bhayo bhonsego, kwa okubha amwikiriirye Waryubha.
35Hanú bhwakya, abhabhuturi bha ekiina bharya, bhakabhatuma abhakuru bha abhasirikare kumukuru wa erigereja, bhamukeerye ega, “Bhasibhure abhantu bharya obhahaatire bhagye gyabho.” 36Omukuru wa erigereja uyo, hanú yaakeeribhwa ego, akamukeerya Pauro ega, “Abhabhuturi bha ekiina bhantumiiri abhantu ega, mbasiikurire. Bhoono muhuruke kibhara, mugende na omurembe.”
37Mbe, Pauro akakeerya abhakuru bha abhasirikare bharya ega, “Ndeegwa abhabhuturi bha ekiina bhayo bhatutemeri bhururu bhukongʼu embere ya abhantu bira okutubhuturira ekiina, na bheetu m-Baruumi! Bhakatutuura mwigereja. Bhoono, bhareenda okuturuusya munu bhugunyi? Tiigo! Bhaaje abheene bhaturuusye mwigereja munu.” 38Abhakuru bha abhasirikare bhayo, bhakahunjuka bhakakeerya abhabhuturi bha ekiina bharya amangʼana gayo. Mbe, hanú bheegwa ega, Pauro na Siira m-Baruumi, bhakoobhoha bhukongʼu. 39Kwa ego, bhakagya okubheesasaama, bhakabharuusya mwigereja, kimwi bhakabhasabha bharwe mumugi gurya.
40Pauro na Siira, hanú bhaarwa mwigereja, bhakagya owa Ridia, bhakeekumanʼya hayo na abheekirirya abharikyabho, bhakabhateremya, nho bhakeemuka.
17Eriihe erinene mumugi gwa Tesaronike
1Pauro na Siira bhakahita mumigi gya Amufipori na Aporonia, bhakahika mumugi gwa Tesaronike. Tesaronike hayo, ryaringa-ho erisinagogi17:1 Erisinagogi. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. rya Abhayahudi. 2Pauro akabha arasoha mwisinagogi muyo, kya ego yaaringa anariri. Kwa eribhaga rya Egisabhato gya obhutuuro esatu, akabha aratumira Amangʼoore Amarabhu kwa okubhakeerya na okubhoorokya abhantu ega, 3Kiristu Omutuurya yeenderwanga anyankibhwe na okwitwa, na kweki, yeenderwanga ahyuke okurwa mubhaku. Pauro akagendererya okubhakeerya ega, “Kiristu unú ndabhakeerya eguru yaaye, ngʼo Yeesu.” 4Amangʼana ganú Pauro yaagamba, Abhayahudi abhandi bhakageekirirya, hamwi na Abhayunani abhaaru bhanú bhaamwigwanga Waryubha. Kora abhakari abhaaru bhanú bhaasuukwanga mukyaro kiyo, bhonse bhakeekirirya. Bhayo bhonsego bhakagwatana na Pauro na Siira.
5Nawe, Abhayahudi bhanú bhateekirirya, bhakabha na orungʼeera. Kwa ego, bhakagya mumudiira bhakakodisya amatamagwe, kimwi gakaamba okureeta eriihe mumugi gonsego. Amatamagwe gayo, gakagya gakasoha kwa eginguru munyumba ya Yasooni, okubhatuna Pauro na Siira, naho bhabhahire embere ya omuganda gwa abhantu. 6Na hanú bhaabhura, gakamugwata Yasooni na abheekirirya abhandi gakabhahira embere ya abhatungi bha omugi, enu garatema ekituri ega, “Abhantu bhanu, mbo bhaabha bharakora eriihe mubhyaro ebhyaru, bhahikiri hanu honse! 7Yasooni unu, abhagenihirye iika owaaye. Bhonsego bharakyuka amaragiriryo ga Kaisari, na bharagamba ega, ariho omukama oundi unú arabhirikirwa Yeesu.” 8Abhatungi bha omugi hamwi na omuganda gwa abhantu bhayo, hanú bheegwa amangʼana gayo, bhakeetakya na okujima bhukongʼu. 9Yasooni akeetungurya weeki na abharikyaye kwa egimbirya, kimwi bhakabhahaatira.
Pauro na Siira mumugi gwa Bheroya
10Hanú bhwera, abheekirirya bharya, bhakabhatuma Pauro na Siira mumugi gwa Bheroya. Bhonse, hanú bhaahika eyo, bhakasoha mwisinagogi rya Abhayahudi. 11Abhayahudi bha Bheroya hayo, bhaaringa abheegwa okukira abha mumugi gwa Tesaronike. Ego, hanú Pauro yaabharaarikira amangʼana ga Waryubha, bhakagagwata kwa ekituunyo bhukongʼu. Bhakabha bhaareekomya mu Mangʼoore Amarabhu ga Waryubha kira orusiku, naho bharore, nyoore gayo Pauro aragamba, n-ga maheene. 12Mbe, Abhayahudi abhaaru, bhakamwikirirya Yeesu, hamwi na Abhayunani, bhonsego abhasaaja na abhakari bhanú bhaasuukwanga.
13Mbe, Abhayahudi bha Tesaronike bharya, hanú bhaamanya ega, Pauro areehigirya eringʼana rya Waryubha mumugi gwa Bheroya, bhakagya-yo. Hanú bhaahika, bhakasiigirirya omuganda gwa abhantu bhanú bhaaringa hayo, okuhikira eriihe rikeebhuka-ho. 14Nho, abheekirirya bha Bheroya hayo, rumwigo bhakamuhira Pauro, okuhikira kumurambo. Nawe, Siira na Timoteo bheeki, bhakatigara Bheroya hayo. 15Abheekirirya bhanú bhaamuheregesya Pauro, bhakamuhira okuhikira mumugi gwa Atene. Kweki bhakahunjuka Bheroya, bhaaringa bhatumirwe na Pauro ega, bhakeerye Siira na Timoteo ega, bhamuseete bhwangu.
Pauro areehigirya mumugi gwa Atene
16Eribhaga Pauro yaaringa mumugi gwa Atene, akyabhaganyirira Siira na Timoteo, akarora omugi gonsego gwijwiri ebhisusano bhya abhakuru. Hanú yaarora ego, akanyahaarika bhukongʼu, mumutima gwaye. 17Kwa ego, akabha aragya mumasinagogi okubhuuranʼya Abhayahudi hamwi na Abhayunani bhanú bhaaringa bharamwigwa Waryubha. Kweki, kira orusiku yeehigiranʼyanga na abhantu bhanú yaasikananga nabho mumudiira.
18Mbe, Pauro akabha arasikana na abhasomi abhandi bha omuganda gwa Ekiepikurio,17:18a Omuganda gwa Ekiepikurio. Abhasomi bhanu, bheekiriryanga ega, kitariho ekintu kinú kiraguma. Kwa ego, abhantu bhatige okwinyankya na amangʼana ga obhuhoru. Nyakara bhatune okumenya kwa enjira ya okukiriranʼya, omurembe na obhujomerwa. na ogwa Ekistoiko,17:18b Ogwa Ekistoiko. Abhasomi bha omuganda guyo, bhaaringa bharagamba ega, kira ekintu mukyaro hanu kiina ensonga yaakyo. Kwa ego, abhantu bhagwate eringʼana ryoryonse mubhuhoru bhwabho bira obhoobha kasi okubha na amasoro. Bheetunge ameetegeerero na omutima. kimwi bhakaamba okuhakaananʼya nawe. Abhandi bhakagamba ega “Omubhambuku unu, areenda okugamba-ki?” Abhandi bhakagamba ega, “Eramaahikana ega, araraarika eguru ya amasambwa amageni.” Bhaagamba ego, kwa okubha, yaaraarikanga eguru ya Yeesu na okuhyuka kwa abhaku. 19Kwa ego, abhasomi bhayo, bhakamuhira Pauro mwibharaja erikuru rinú ryabhirikirwanga ega, Areopago. Hanú bhaahika mwibharaja riyo, bhakamubhuurya ega, “Ameehigiryo amahya ganú oreehigirya, m-meehigiryo-ki? Turatura okugamanya! 20Uuwe oratureetera amangʼana amahya, kwa ego tukeenderi tumanye, amangʼana gayo, ensonga yaago niki.” 21Bhaagamba ego, kwa okubha, abhantu bha Atene eyo, hamwi na abhageni okurwa mubhyaro ebhindi bhanú bhaaringa bhamenyeri muyo, bhaatumiranga eribhaga ryabho okwitegeerera na okugamba eguru ya amangʼana amahya ageenego.
22Kimwi Pauro akeemirira gatigati ya eribharaja rya Areopago riyo, akagamba ega, “Bheenyu abhasaaja bha Atene! Ndarora ega, bheenyu m-bantu bhanú muhanjiri bhukongʼu amangʼana gonsego ga edini. 23Hanú naaringa ndagendagenda mumugi munu, naaruuji eginjira gyenyu gya obhusyengeri. Naaruuji ahasi ha okusyengerera inú engʼoorerwe ega, ku waryubha unú atamanyikeeni. Mbe, Waryubha unú muramusyengera bira okumumanya, ngʼo oni ndabharaarikira.
24“Waryubha m-Mukuru wa orwire na ekyaro, kwa bhurya ngʼo yaabhumba ekyaro na ebhintu bhyonsego bhinú bhirimo. Atakwikara muginyumba ginú girahagaajwa na abhantu. 25Weeki ataana enyanko, okuhikira ega, abhantu bhamukorere emirimu. Omwene ngʼo arahaana abhantu bhonsego obhuhoru na omwika na ebhintu bhyonsego. 26Weeki ngʼo yaabhumba amakabhira gonsego, okurwa kumuntu umwi, naho bheekare mukyaro kyonsego. Akabhatuurira na eribhaga rya okwikara rinú yaaringa abhaamuriri okurwa akare, akabhatuurira na egintunga gya ahasi hanú bhareekarenga. 27Waryubha yaakora ego, naho abhantu bhamutune, onyoora n-kwa okubhabhaatabhabhaata, okuhikira bhamurore. Nawe, Waryubha ataringi hare na kira oumwi weetu, 28kwa okubha ngʼo arakora bheetu turiho, turagenda na okubha na obhuhoru bhwetu. N-kya ego oumwi gati yeenyu, omungʼoori wa ameembo, yaagamba ega, ‘Bheetu bhonsego m-baana bhaaye.’
29“Mbe, kwa okubha bheetu m-baana bha Waryubha, tutamanya ega, ahunkeeni na ebhisusano bhinú bhirakorwa kwa ebhigera bhya egijahaabhu, kasi kwa ebhya egimbirya, kasi kwa amagina. Bhiyo bhyonsego bhirakorwa kwa obhungʼeeni bhwa abhantu. 30Akare hayo, eribhaga rinú abhantu bhaaringa bharakora gayo, kwa obhukangi, Waryubha yeekoryanga muna atakugarora. Nawe bhoono, arabhakeerya abhantu bhonsego bha kira ahasi, ega, bhamwihunjurire okurwa mubhusarya bhwabho. 31Kwa ego, yaatuura-ho orusiku runú aribhuturira ekiina abhantu bhonsego bha mukyaro, kwa okoorokya obhuheene. Arikora ego kwa okuhitira omuntu umwi unú yaasora. Waryubha yaahaana abhantu bhonsego obhuheene bhwa eringʼana riyo, kwa okumuhyukya omuntu uyo, okurwa mubhaku!”
32Mbe, hanú bhaamwigwa Pauro aragamba eguru ya eringʼana rya okuhyuka kwa abhaku, abhandi bhakabha bharajeera, nawe, abhandi bhakamukeerya ega, “Twakakwitegeerere kweki eguru ya eringʼana riyo.” 33Kwa ego, Pauro akarwa mwibharaja rirya, akagya gyaye. 34Nawe, abhantu abhandi, bhakeekirirya amangʼana gayo, kimwi bhakagwatana nawe. Abhantu abhandi bhanú bheekirirya yaaringa Dionisio, oumwi wa eribharaja rirya rya Areopago, na omukari umwi unú yaabhirikirwanga Damari, hamwi na abhantu abhandi.
18Pauro mumugi gwa Korinto
1Amangʼana gayo hanú gaahwa, Pauro akarwa Atene hayo, akagya mumugi gwa Korinto. 2Eyo, akasikana na Omuyahudi umwi. Omuyahudi uyo, yaabhirikirwanga, Akira, omumenyi wa mukyaro kya Ponto. Akira uyo, hamwi na omukari waaye Pirisikira, bhaaringa bharwiri mumugi gwa Ruumi, mukyaro kya Itaaria kuginsiku giyogiyo. Bhaarwa eyo, kwa okubha Kaisari Kiraudio, yaaringa yaamwiri ega, Abhayahudi bhonsego, bharwe mumugi guyo. Ego, Pauro akabhakeeranʼya Akira na omukari waaye Pirisikira. 3Na kwa okubha Pauro yaaringa arakora emirimu gya okutuma amabhuru kya abheene, akeekara owaabho, bhakabha bharakora emirimu hamwi. 4Kira orusiku rwa Esabhato, Pauro yaasohanga mwisinagogi rya Abhayahudi, akabha arahaira nabho eguru ya Yeesu. Yaaringa arasakya okubharuta Abhayahudi na Abhayunani, naho bhonse bhamwikirirye.
5Siira na Timoteo hanú bhaahika hayo, okurwa Makedonia, Pauro akaamba okuruusya eribhaga ryaye ryonsego, okwihigirya eringʼana rya Waryubha ku Bhayahudi, akabhakomererya ega, Yeesu ngʼo Kiristu Omutuurya. 6Nawe, Abhayahudi bhayo, bhakaamba okumuhakaanʼya na okumutuka. Weeki akabhakungʼuntira emyenda gyaye, okoorokya ega, areeyahura nabho, enu arabhakeerya ega, “Amanyinga geenyu, garibha eguru yeenyu abheene! Oni ekiina kyani n-kirabhu, mmariri okukora agaani ganú ndeenderwa okukora. Okwambira bhoonwego, ndagya kubhantu bhanú bhataringi Abhayahudi.”
7Kimwi Pauro akarwa mwisinagogi riyo, akasoha munyumba ya omuntu umwi. Omuntu uyo, yaabhirikirwanga Tiito Yusito, na yaaringa Omuyunani unú aramwigwa Waryubha. Enyumba yaaye yaaringa haangʼi na erisinagogi riyo. 8Kora omukuru wa erisinagogi riyo, eriina ryaye Kirisipo, wonse akamwikirirya Omukuru Yeesu, hamwi na abhantu bhonsego bha iika owaaye. Abhakorinto abhandi abhaaru bhanú bheegwa amangʼana ga Pauro, bhakamwikirirya Yeesu, bhakabhatiijwa.
9Orusiku rumwi obhutiku, Omukuru Yeesu akamukeerya Pauro mubhurori ega, “Otoobhoha, gendererya okwihigirya otakira. 10Oni ndingi hamwi na uuwe, kora atariho omuntu unú araakukuunʼye, naho akunyahaare. Niina abhantu abhaaru mumugi gunu, bhanú bhaakanyihunjurire.” 11Kwa ego, Pauro akeekara Korinto eyo, eribhaga rya omwaka gumwi na etuugati, areehigirya abhantu eringʼana rya Waryubha.
12Eribhaga Gario yaaringa omwanangwa wa ekyaro kya Akaya, Abhayahudi bhonsego hamwi, bhakamugwata Pauro. Bhakamuhira embere ya abhabhuturi bha ekiina bha amaragiriryo, 13bhakamujongera ega, “Omuntu unu, arangʼeenererya abhantu bhamusyengere Waryubha kwa enjira inú etakwenderwa mumaragiriryo geetu.”
14Pauro hanú yeenda okugamba, Gario akabhakeerya Abhayahudi bhayo ega, “Bheenyu Abhayahudi, nyoore mukaamujongeeri omuntu unu kwa okukora obhusarya bhwa okukyuka amaragiriryo, nho nkaabheetegeereeri. 15Nawe, kwa okubha nihaka eguru ya amangʼana ageenego, amariina, na amaragiriryo geenyu, mwamure bheenyu abheene. Oni ntakubha omubhuturi wa ekiina wa amangʼana gayo.” 16Kimwi Gario akabhakenyia embere ya abhabhuturi bha ekiina bhayo. 17Nho bhonsego, bhakamugwata Sositene. Sositene uyo, ngʼo yaaringa omukuru wa erisinagogi, bhakamutemera hayohayo embere ya abhatungi bha omugi. Nawe, gayo bhaakora, Gario yaagajeera.
Pauro arahunjuka mumugi gwa Antiokia mukyaro kya Siria
18Pauro akoongerya eginsiku egindi eginjaru mumugi gwa Korinto. Hanú yaamara, akaraga abheekirirya abharikyaye bha hayo, akagya mumugi gwa Kenkirea, akakasa omutwe gwaye kya ego yaaringa ariiri emuuma.18:18 Akakasa omutwe gwaye kya ego yaaringa ariiri emuuma. Abhayahudi hanú bhaamaranga okukora amangʼana ganú bhaaryanga emuuma ku Waryubha, bhaakasanga emitwe gyabho, naho okoorokya ega, emuuma iyo ehweri. Kimwi weeki hamwi na Pirisikira na Akira, bhakariina mubhwato, bhakaamba orugendo okugya mukyaro kya Siria. 19Hanú bhaahika mumugi gwa Efeso, Pauro akabhatiga eyo Pirisikira na Akira. Weeki akasoha mwisinagogi akahaira na Abhayahudi. 20Abhayahudi bhayo, bhakamusabha Pauro yoongerye eginsiku egindi gya okubha nabho hayo, nawe ateekirirya. 21Hanú yaabharaga, akabhakeerya ega, “Hanú Waryubha arihanja, ndihunjuka kweki.” Kimwi akarwa Efeso hayo kwa obhwato.
22Pauro hanú yaahika mumugi gwa Kaisaria, akariina mumugi gwa Yerusaremu, okukeeranʼya abhantu bha erikanisa rya eyo. Akamara akahiringitira mumugi gwa Antiokia. 23Hanú yaaringa amariri eginsiku nkego, akarwa hayo, akabha arahitira mubhyaro bhya Garatia na Furigia, yaaringa arabhakongʼya abheekirirya bhonsego.
Emirimu gya Apooro mumugi gwa Efeso
24Kwibhaga riyo, Omuyahudi umwi yaahika mumugi gwa Efeso. Omuyahudi uyo, yaabhirikirwanga Apooro, omwibhurwa wa mumugi gwa Arekisandiria. Apooro uyo, yaaringa na obhuturo obhunene bhwa okuhaira na okumanya Amangʼoore Amarabhu. 25Omuntu uyo, yaaringa yeehigiriibhwe Enjira ya Omukuru Yeesu. Na kwa okubha omutima gwaye gwaringa gurooka, akaamba okugamba na okwihigirya kwa obhuheene amangʼana eguru ya Yeesu. Nawe, kurubhaara rwa obhubhatiijo, yaaringa amanyiri eguru ya obhubhatiijo bhwa Yoana obhwenego. 26Apooro akasoha mwisinagogi rya Abhayahudi, akaamba okwihigirya abhantu kwa ekituunyo bhukongʼu. Pirisikira na Akira, hanú bhaamwigwa areehigirya, bhakamugega, bhakamoonjoorera enjira ya Waryubha kwa obhuheene bhukongʼu.
27Eribhaga erindi, Apooro akeenda okugya mukyaro kya Akaya. Abheekirirya abharikyaye bhakamwikiririrya, bhakangʼoorera abheekirirya abharikyabho bha eyo enyarubha ega, bhamugenihye bhujomu. Hanú yaahika eyo, akabha arabhabheera bhukongʼu bhanú bhaaringa bhamwikiriirye Yeesu kwa eriruguto rya Waryubha. 28Apooro yaabhabheera kwa okubhahiga Abhayahudi, embere ya abhantu. Yaabhoorokya Abhayahudi bhayo, okurwa mu Mangʼoore Amarabhu ega, Yeesu ngʼo Kiristu Omutuurya.
19Pauro mumugi gwa Efeso
1Apooro hanú yaaringa mumugi gwa Korinto, Pauro akabha arahitira mumigi gya munkuku, akahiringitira mumugi gwa Efeso. Eyo, akasikana na abheekirirya bha Yeesu abhandi, 2akabhabhuurya ega, “Hanú mwamwikirirya Yeesu, mwanyoora na Omutima Omurabhu?” Bhakamukyukya ega, “Tiigo-ha, kora tutaakeegwiri ega, Omutima Omurabhu ariho.” 3Nho, Pauro akabhabhuurya ega, “Mwabhatiijwa kwa obhubhatiijo-ki?” Bhakamukyukya ega, “Kwa obhubhatiijo bhunú Yoana yeehigiryanga.”
4Pauro akagamba ega, “Yoana yaaringa arabhatiija abhantu bhanú bhaamwihunjuriranga Waryubha, akabha arabhakeerya ega, bhariija okumwikirirya unú ariija enyuma waaye, na uyo ngʼo Yeesu.” 5Hanú bheegwa amangʼana gayo, bhakabhatiijwa kwa eriina rya Omukuru Yeesu. 6Pauro hanú yaabhatuurira amabhoko gaaye eguru yaabho, rumwigo Omutima Omurabhu akabheetuumira, bhakaamba okugamba kwa ebhigambo ebhindi, enu bhararuusya obhurooti. 7Abhantu bhayo, erisaabhu ryabho ryaringa muna abhasaaja ekumi na bhabhiri.
8Kwa eribhaga rya emyeri esatu, Pauro yaagyanga mwisinagogi, akabha arahaira kwa obhuteremu, amangʼana ga okuruta abhantu eguru ya obhukama bhwa Waryubha, naho bhamwikirirye. 9Nawe, abhandi bhakakora emitima gyabho emikongʼu. Bhakabha bharaanga okwikirirya amangʼana eguru ya Yeesu, bhakaamba okugajabhura embere ya omuganda gwa abhantu. Bhoono, Pauro akatigana nabho, akaahura abheekirirya, akabha arahaira nabho hamwi na abhantu abhandi mwidarasa rya Tirano. 10Pauro akamara muyo, emyaka ebhiri areehigirya eguru ya Yeesu, okuhikira abhamenyi bhonsego bha mukyaro kya Asia, Abhayahudi na abhantu bhanú bhataringi Abhayahudi, bhakabha bheegwiri eringʼana eguru ya Omukuru Yeesu.
Abhaana bha Sikeewa bharasakyaokukenyia ekihwi ekibhiibhi
11Waryubha yaakora ebhika bhya okuruguurya kwa okuhitira amabhoko ga Pauro. 12Kora ebhitambaara na emyenda, ginú gyarwanga kumubhiri gwa Pauro, hanú gyahirwanga kubharweri, bhaahwenanga amarweri gaabho, na ebhihwi ebhibhiibhi bhyabharwanga-ko.
13Bhaaringa-ho Abhayahudi abhandi bhanú bhaagyanga eyo na eyo, bharakenyia ebhihwi ebhibhiibhi, okurwa kubhantu. Bhakabha bharasakya okukeerya ebhihwi ebhibhiibhi kwa okutumira eriina rya Omukuru Yeesu, bhaagambanga ega, “Kwa eriina rya Yeesu, unú Pauro araraarika, ndabhakeerya ega, murwe kumuntu unu!” 14Gati ya bhanú bhaaringa bharakora ego, bhaaringa abhaana muhungati na Omuyahudi oumwi Sikeewa. Weeki yaaringa omusyengeri omukuru. 15Nawe, ekihwi ekibhiibhi kikabhakyukya ega, “Yeesu mmumanyiri, na Pauro wonse mmumanyiri. Bhoono bheenyu m-bawi?” 16Rumwigo, omuntu unú yaaringa na ekihwi ekibhiibhi akabheebhururukira, akabharwanʼya akabhahiga eginguru bhonsego. Bhakahuruka okurwa munyumba bharakenya, bharingi kinaabhi enu bhamantukiri.
17Amangʼana gayo, gakamanyikana bhukongʼu ku Bhayahudi bhonsego abhamenyi bha mumugi gwa Efeso na bhanú bhataringi Abhayahudi. Bhayo bhonsego bhakagwatwa na obhoobha, bhakabha bharamugungya bhukongʼu Omukuru Yeesu. 18Mbe, abhantu abhaaru gati ya bhanú bhaamwikirirya Yeesu, bhaaja bhakamwihunjurira Waryubha enu bharagamba embere ya abhantu, amakorwa gaabho amabhiibhi ganú bhaakoranga. 19Erisaabhu erinene rya bharya bhaakoranga amangʼana ga obhukumu, bhakareeta ebhitabho bhyabho na okubhisamba mumururo embere ya abhantu bhonsego. Hanú bhaakora erisaabhu rya obhwera bhwa ebhitabho bhinú bhasikirye, gyaringa egimbirya eginjaru bhukongʼu, kya ebhiku mirongo etaanu.19:19 Ebhiku mirongo etaanu. Egimbirya gya eribhaga rirya gyaringa na obhwera bhukongʼu.20Ego niigo eringʼana eguru ya Omukuru Yeesu, ryaringa riranyaragana, na okubha na eginguru.
21Amangʼana gayo hanú gaahwa, Pauro akaamura okugya mumugi gwa Yerusaremu, kwa okuhitira mubhyaro bhya Makedonia na Akaya. Yaagamba ega, “Hanú ndihika eyo, ndyenderwa okuhika na mumugi gwa Ruumi.” 22Kwa ego, gati ya abhabheeri bhaaye akatuma Timoteo na Erasito, bhagye Makedonia. Weeki omwene, akatama kwa eribhaga, mukyaro kya Asia.
Eriihe rireebhuka mumugi gwa Efeso
23Kuginsiku giyo, eriihe erinene rikeebhuka mumugi gwa Efeso, eguru ya abheekirirya bha Omukuru Yeesu. 24Eriihe riyo, ryeebhukibhwa na omuturi wa egimbirya oumwi. Omuturi uyo, yaabhirikirwanga Demetirio. Weeki yaaringa na emirimu gya okukora ebhisusano bhya erisyengerero rya omukuru waabho wa ekikari, unú yaabhirikirwanga Artemi. Emirimu giyo, gyabhahaananga abhaturi abharikyaye obhwera obhunene.
25Orusiku rumwi, Demetirio akakumanʼya hamwi, abhaturi abharikyaye na abhandi bhanú bhaakoranga emirimu giyo. Kimwi akabhakeerya ega, “Bheenyu abhasaaja, mumanyiri ega, obhuniibhi bhwetu, bhurarekana na emirimu ginu. 26Nawe bhoono, bheenyu abheene murarora na okwigwa kya ego Pauro uyo, yaamariri okuruta na okukaanʼya abhantu abhaaru bha Efeso hanu, hamwi na abhantu bha mbaara gyonsego bha ekyaro kya Asia. Aragamba ega, abhakuru bhanú bharakorwa na abhantu, bhataringi Waryubha wa obhuheene. 27Kwa ego, ndoobhoha ega, emirimu gyetu ginu girijeerwa bhukongʼu. Erisyengerero rya omukuru weetu Artemi, ryonse ririmaahikana ega, ritari ekintu. Na omukuru weetu Artemi, unú arasyengerwanga Asia yonsego na ekyaro kyonsego, ariruusibhwa obhukuru bhwaye.”
28Hanú bheegwa amangʼana ga Demetirio gayo, bhakajima bhukongʼu. Bhakaamba okutema ekituri ega, “Artemi wa Abhaefeso ngʼo omukuru!” 29Kimwi, omugi gonsego gwa Efeso gukabha na eriihe. Bhakabhagwata Gayo na Aristariko, abhantu bha Makedonia bhanú bhaaringa bharagya orugendo hamwi na Pauro, bhakagya nabho kurubhanja rwa emihooyo. 30Pauro yeenda okusoha gati ya omuganda gwa abhantu, nawe abheekirirya bhataamwikiririrya. 31Kora abhatungi abhandi bha Asia erya, bhanú bhaaringa abhasaani bha Pauro, bhaamutumira abhantu, bharamukomererya ega, atasoha murubhanja ruyo.
32Eribhaga riyo, kira omuntu yaaringa arabhambuka bhwaye, abhandi rinu na abhandi rirya, okuhikira ekiikaro kirya kikanyaragana. Abhaaru bhataamanya ekisigo kinú kyakora bhakeekumanʼya. 33Abhayahudi bhakamwimirirya Arekisaanda embere ya abhantu bhayo, bhakamoorokererya amangʼana ga okugamba. Arekisaanda akabhanungira amabhoko, abhantu bhayo bhonsego ega, bhakire, kwa okubha yaaringa areenda okwibhagirira embere yaabho. 34Nawe, hanú bhaamanya ega, m-Muyahudi, bhonsego bhakakora ekituri kwa eriisi rimwi, kwa eribhaga rya ensa ebhiri, bharagamba ega, “Artemi wa Abhaefeso ngʼo omukuru!”
35Kubhuteero omungʼoori omukuru wa omugi guyo, akabhateremya abhantu bhayo. Akabhakeerya ega, “Bheenyu abhasaaja bha mumugi gwa Efeso, niwi atamanyiri ega, omugi gunu ngo guraangararira erisyengerero rya omukuru weetu Artemi, hamwi na ekisusano kyaye kinú kyeetuuma okurwa murwire? 36Mbe, kwa okubha atariho omuntu unú aratura okwanga amangʼana ganu, mutereme, mutakora ekintu kyokyonse kwa okwanguhiirirya. 37Mubhareeteri abhantu bhanu hanu, onyoora bhateebha ebhintu bhya mwisyengerero rya omukuru weetu. Kora na omukuru weetu bhataamujabhura. 38Mbe, nyoore Demetirio na abhaturi abharikyaye bhaana eringʼana eguru ya omuntu wowonse, eribharaja ririho, na abhaanangwa bhariho. Bharatura okuhira amakeesi gaabho eyo. 39Nawe, nyoore muuna eringʼana erindi ryoryonse rinú mureenda okurireeta, murihire mubhiikaro bhinú bhireekiriribhwa na amaragiriryo geetu. 40Eriihe rinú twibhukirye reero, riratura okukora tujongerwe, kwa okubha ritaana obhwera. Na tutaana ekisigo kya eriihe rinu.” 41Omungʼoori uyo, hanú yaamara okugamba amangʼana gayo, akanyaraganʼya ekiikaro.
20Orugendo rwa Pauro mubhyaro bhya Makedonia na Bhugiriki
1Hanú eriihe rya Efeso hayo ryahwa, Pauro akabhirikira abheekirirya bha hayo, akabhateremya. Kimwi akabharaga, akeemuka okugya mukyaro kya Makedonia. 2Yaahitanga mukyaro kiyo, arakeerya abheekirirya amangʼana amaaru ga okubhateremya. Kubhuteero akahika mukyaro kya Bhugiriki, 3akamara-yo emyeri esatu.
Hanú yaaringa haangʼi okuhunjuka mukyaro kya Siria, kwa obhwato, akanyoora amangʼana ega, Abhayahudi bhagambeeni okumukorera amabhiibhi. Kwa ego, akaamura okuhunjuka kwa okuhitira kunjira ya Makedonia. 4Kwibhaga riyo, Pauro yaasoorananga na Sopateri omwana wa Piiro, wa mumugi gwa Bheroya, Aristariko na Sekundo abhantu bha mumugi gwa Tesaronike, Gayo, omuntu wa mumugi gwa Deribhe, Timoteo, na abhantu abhabhiri bha Asia, Tukiko na Turofimo. 5Abhantu bhayo, bhakatukangatira bhakagya okutuganyirira mumugi gwa Turoa. 6Hanú enyangi ya emikaate ginú gitakutuurwa-mo ekimera yaahwa, tukarwa mumugi gwa Firipi kwa obhwato. Tukagya orugendo rwa eginsiku etaanu nho tukahika Turoa. Hanú twahika eyo, tukasikana na abharikyetu bhayo. Tukeekara hayo, eginsiku muhungati.
Pauro aramuhyukya Yutiko
7Orusiku rwa okwamba rwa obhutuuro, tukeekumanʼya hamwi, naho tusuunure omukaate. Nho Pauro akaamba okwihigirya abhantu, kwa okubha yaaringa areemuka ejo wendeko, akagendererya okwihigirya okuhikira mubhutiku gati. 8Mukinyumba kinú twaringa twikumeenʼye, egikorobhoi eginjaru gyookanga-mo. Ekinyumba kiyo, kyaringa kihagaajirwe eguru ya eginyumba ginú giikarireeni.
9Mukisyeri kya ekinyumba kiyo, yaaringa yeekeeri-ho omumura umwi unú yaabhirikirwanga Yutiko. Omumura uyo akaamba okusundagira okuhikira akeehiribhwa, kwa okubha Pauro yaagendererya okwihigirya kwa eribhaga eritambi. Hanú yeehiribhwa, akahitira mukisyeri kiyo, okurwa mukinyumba kya kasatu, akagwa hansi. Mbe, hanú abhantu bhaaja okumwimukya, bhakanyoora amariri okukwa. 10Pauro wonse akeeka hansi, akeebhumbika eguru ya omumura uyo, akamuhumbata, akakeerya abhantu bhayo ega, “Mutoobhoha! Akyari omuhoru!” 11Kimwi Pauro akariina kweki mukinyumba kiyo, akasuunura omukaate, akarya. Akagendererya okwihigirya okuhikira bhukakya, nho akeemuka. 12Abhantu bhayo, bhakamugega omumura urya, bhakamuhira iika omuhoru, bhakajomerwa bhukongʼu.
Orugendo rwa Pauro okurwa Turoa okugya Mireto
13Pauro akagya mumugi gwa Asosi kwa amaguru, kya ego yaaringa yaamwiri. Bheetu tukariina mubhwato tukakangata okugya-yo, naho tusikane nawe eyo. 14Akatunyoora eyo, tukamupakira mubhwato tukagya hamwi mumugi gwa Miturene. 15Ejo wendeko, tukagendererya na obhwato bhuyo, tukahita embarika wa eriginga rinú ryabhirikirwanga, Kio. Hanú bhwakya, tukahika kwiginga erindi rinú ryabhirikirwa Samo, tukeekara mumugi gwa Turogirio. Ejo wendeko, tukahika mumugi gwa Mireto. 16Pauro yaaringa yaamwiri okugendererya na orugendo bira okuhitira mumugi gwa Efeso, naho ataaja okutigita mukyaro kya Asia. Yaaringa areenda okwanguha mumugi gwa Yerusaremu, orusiku rwa enyangi ya Epentekosite rutarahika, nyoore ekaaturikeeni.
Pauro araragana na abhakangati bha erikanisa
17Pauro hanú yaahika Mireto, akatuma amangʼana mumugi gwa Efeso, okubhabhirikira abhakangati bha erikanisa bhaaje bhamaahane nawe. 18Hanú bhaaja, akabhakeerya ega, “Bheenyu abheene mumanyiri kya ego neekarana na bheenyu, okurwa orusiku runú naahika mukyaro kya Asia hanu. 19Naamukoreranga emirimu Omukuru Yeesu kwa obhwisuuhya obhwaru na kwa ameesori. Naaringa ndeekongʼererya enyanko na okuhakaanibhwa kunú kwannyooranga, okurekana na ekisorooro kya Abhayahudi. 20Mumanyiri ega, ntaatiga okubharaarikira eringʼana ryoryonse, rinú rikaabhabheereri bheenyu. Nkyo kyakora naaringa ndabheehigirirya kurwangari na nyumba kwa nyumba. 21Naaringa ndabhakeerya Abhayahudi hamwi na Abhayunani ega, bhamwihunjurire Waryubha okurwa mubhusarya bhwabho na bhamwikirirye Omukuru weetu Yeesu Kiristu.
22“Bhoono, oni nkomereriibhwe na Omutima Omurabhu ega, ngye mumugi gwa Yerusaremu. Kwa ego naagya, onyoora ntamanyiri kinú kirinnyoora eyo. 23Nawe, kinú mmanyiri niiga, mumigi gyonsego ginú naahitanga, Omutima Omurabhu yaanyorokyanga ega, ebhibhohe na enyanko bhiranganya. 24Kora nkaakwa, kitari ekintu kuoni, naho ndeenda mmare emirimu ginú Omukuru Yeesu yaangʼaana ngikore. Emirimu giyo, n-gya okuraarikira abhantu Amangʼana Amajomu ga eriruguto rya Waryubha.
25“Nawe bhoono, mmanyiri ega, bheenyu bhonsego, bhanú naaraarikira obhukama bhwa Waryubha, mutakyandora kweki. 26Kwa ego, ndabhakeerya reero inu ega, nyoore oumwi weenyu ariibhura, amanyinga gaaye, gatarindumbira oni, 27kwa okubha kira rinú Waryubha yeendanga mumanye, naaringa ndabhakeerya bira okoobhoha. 28Omutima Omurabhu abhakoreri bheenyu, okubha abhaangarariri bha abheekirirya bha Waryubha. Kwa ego, mwiyangararire, na mubhe muraangararira abheekirirya bhaaye, kwa okubha, Yeesu omwene yeetira amanyinga gaaye, okubhatuurya abheekirirya bhayo.
29“Mmanyiri ega, hanú ndaarwe-ho, abheehigirya bha obhubheehi bharaaseete erikanisa. Bharaaseete kya eginsuuji eginhaari, mumuganda gwa amangʼondi na bhataabhire abheekirirya. 30Kora okurwa gati yeenyu abheene, bhareebhuke abhantu bhanú bharihabhya obhuheene, naho bharute abheekirirya bhabhasoorane. 31Kwa ego, mwangararire! Mubhe murahiituka ekirengyo ega, kwa eribhaga rya emyaka esatu, obhutiku na omubhasu ntaatiga okumutongera kira oumwi weenyu, kwa ameesori.
32“Bhoono mbe, ndabhatuura mumabhoko ga Waryubha na eringʼana rya eriruguto ryaye. Weeki yaana obhuturo bhwa okubheemya na okubhakora munyoore eriruguto rinú yaabhatuurira abhantu bhaaye bhanú bhaaraamwa.
33“Oni ntaaringa omunamba wa egimbirya kasi egijahaabhu kora omwenda gwa omuntu wowonse. 34Bheenyu abheene mumanyiri ega, naakoranga emirimu kwa amabhoko gaani omwene, naho okunyoora bhinú neendanga na ebhya abharikyani. 35Kira eringʼana rinú naakoranga, naabhoorokya ega, kwa enjira ya okukora emirimu kwa ekituunyo, tureenderwa okubhabheera bhanú bhataana obhuturo. Mubhenga murahiituka amangʼana ganú Omukuru Yeesu omwene yaagamba ega, ‘Nyakara okuruusya, kutakuringʼaana okuhaanwa.’”
36Pauro hanú yaamara okugamba amangʼana gayo, akatema hansi ebhiru hamwi na bhayo bhonsego, akamusabha Waryubha. 37Kimwi bhonsego, bhakakuura bhukongʼu, bhakamuhumbata na okumubhusu. 38Eringʼana rinú ryakora bhaasurumbare bhukongʼu, n-dirya yaaringa abhakeererye ega, bhatakyamurora kweki. Mbe, bhakamuheregesya, bhakamuhikya kubhwato bhurya.
21Orugendo rwa Pauro okugya Yerusaremu
1Hanú twamara okuragana na abhakangati bha erikanisa rya Efeso bhayo, tukariina mubhwato, tukagya kimwikimwi tukahika kwiginga rinú ryabhirikirwanga Kosi. Hanú bhwakya, tukagya kwiginga rinú ryabhirikirwanga Rodo. Okurwa hayo, tukagya kweki tukahika mumugi gwa Patara. 2Hayo, tukanyoora obhwato obhundi bhunú bhwambukanga okugya mukyaro kya Foinike. Tukariina-mo tukagya nabho. 3Hanú twahika ahasi hanú twaringa turarora eriginga rya Kipuro, tukahita orubhaara rwa taragweta, tukagendererya tukahika mukyaro kya Siria. Hanú twahika mumugi gwa Tiro, tukeeka mubhwato bhuyo, kwa okubha, hayo nho bheetuumiryanga emijigo.
4Eyo, tukanyoorana na abheekirirya bha eyo, tukeekara nabho eginsiku muhungati. Abheekirirya bhayo, bhakoorokereribhwa na Omutima Omurabhu21:4a Omutima Omurabhu. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. bhakamukeerya Pauro ega, atagya mumugi gwa Yerusaremu.21:4b Yerusaremu. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu.5Hanú eginsiku gyetu gya okubha hayo gyahwa, tukeemuka okugendererya na orugendo rwetu. Abheekirirya bhonsego bha hayo, abhasaaja hamwi na bhamukaabho na abhaana bhaabho, bhakatuheregesya okuhikira kibhara wa omugi guyo. Tukatema ebhiru kumurambo hayo, tukamusabha Waryubha. 6Kimwi tukaragana, tukariina mubhwato bhuyo, bheeki bhakahunjuka iika.
7Tukagendererya na orugendo rwetu okurwa Tiro hayo, tukahika mumugi gwa Toremai. Tukabhakeeranʼya abheekirirya bha hayo, tukeekara nabho orusiku rumwi. 8Ejo wendeko, tukagya okuhikira mumugi gwa Kaisaria. Tukeekara munyumba ya Firipo, unú yaaringa omuraariki wa Amangʼana Amajomu eguru ya Yeesu. Na weeki yaaringa oumwi wa abhabheeri muhungati bha emirimu, bhanú bhaaringa bhasorerwe Yerusaremu erya. 9Firipo uyo, yaaringa na abhahara bhane, bhanú bhaaringa bhataratetwa na bhaaringa na obhuturo bhwa okuroota.
10Hanú twaringa twikeeri eginsiku nyabhurebhe Kaisaria hayo, yaaja-ho omurooti umwi, okurwa mukyaro kya Yudea. Omurooti uyo, yaabhirikirwanga Agabho.21:10 Maaha mukitabho kya Amakorwa ga Abhatumwa 11:27-28.11Agabho uyo, akatuujira akagega omuchipi gwa Pauro, akeebhoha kumaguru na kumabhoko gaaye omwene. Kimwi akagamba ega, “Omutima Omurabhu agambiri ega, ‘Ego niigo Abhayahudi bharimubhoha omwene omuchipi gunu Yerusaremu eyo, na okumugwatya kubhantu bhanú bhataringi Abhayahudi.’”
12Mbe, hanú tweegwa ego, bheetu hamwi na abheekirirya bha hayo, tukamukomererya Pauro bhukongʼu ega, atariina okugya mumugi gwa Yerusaremu. 13Nawe, Pauro akatukyukya ega, “Ndasabha mutige okunkuurira na okunyita omutima. Oni niseemerye okubhohwa kora okukwira Yerusaremu hayo, kurusumo rwa Omukuru Yeesu.” 14Hanú twarora atakwigwa obhutongeri bhwetu, tukakira, turagamba ega, “Obhwendi bhwa Omukuru bhukoreke.”
15Amangʼana gayo hanú gaahwa, tukeeseemya, tukariina okugya Yerusaremu. 16Abheekirirya abhandi bha Kaisaria hayo, bhakasoorana na bheetu, bhakagega na Omunasoni unú twagyanga okwikara owaaye. Omunasoni uyo yaaringa omuntu wa kwiginga rya Kipuro, na yaaringa oumwi wa abheekirirya bha okwamba.
Pauro arasoha Yerusaremu
17Hanú twahika Yerusaremu hayo, abheekirirya abharikyetu bhakatugenihya kwa obhujomerwa. 18Ejo wendeko, tukagya na Pauro okusikana na Yakobho. Na abhakangati bhonsego bha erikanisa bhaaringa-ho. 19Pauro akabhakeeranʼya, akamara akabhakeerya amangʼana gonsego, eringʼana rimwi rimwi, ganú Waryubha yaaringa akoreri emirimu kubhantu bhanú bhataringi Abhayahudi kwa okuhitira kumirimu gyaye.
20Hanú bheegwa amangʼana gayo, bhakamugungya Waryubha. Kimwi bhakamukeerya Pauro ega, “Omuhiiri weetu, orarora kya ego Abhayahudi ebhiku na ebhiku bhaamwikirirya Yeesu. Bhayo bhonsego, bhaana ekituunyo bhukongʼu okugwata amaragiriryo ga Musa. 21Nawe, bhakeeriibhwe eguru yaaho ega, oreehigirya Abhayahudi bhonsego bhanú bhamenyeri mubhyaro bhya abhantu bhanú bhataringi Abhayahudi, bhaange amaragiriryo gayo. Kweki ega, orabhakaanʼya bhatige okusaara abhaana bhaabho, kora bhatige okugwata egimiira gya Ekiyahudi. 22Bhoono tukore egaki? Maheene mbareegwe ega, oringi hanu. 23Kwa ego, okore eringʼana rinú turakukeerya. Gati yeetu hanu, bhariho abhasaaja abhane, bhanú bhariiri emuuma embere ya Waryubha. 24Ego, ogwatane nabho, wiraame hamwi nabho, obharihire bhamwegwe egintuukya gyabho. Kwa okukora ego, kira omuntu aramanya ega, amangʼana ganú bhaakeeribhwa eguru yaaho, gataringi ga obhuheene. Na kweki ega, uuwe oragwata amaragiriryo ga Musa. 25Nawe, kurubhaara rwa bhanú bhataringi Abhayahudi, bhanú bhaamwikirirya Yeesu, twabhangʼoorera eguru ya amangʼana ganú twaamura. Twaamura ega, bhatarya ebhyakurya bhinú bhimwenseerwe ebhisusano, bhatarya amanyinga, kora bhatarya enyama ya entugo inú ebhuutirwe, na bhatakora obhusimbe.”
26Nho ejo wendeko, Pauro akahira abhasaaja abhane bhayo, akeeraama hamwi na nabho. Akasoha mwisyengerero erikuru,21:26a Mwisyengerero erikuru. Maaha Erisyengerero erikuru rya Waryubha mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. naho okuraarika orusiku runú okuraamwa kwabho kurihwa, na ekimwenso21:26b Ekimwenso. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. kikaaruusiibhwe eguru ya kira oumwi waabho.
Pauro aragwatwa
27Hanú eginsiku muhungati gya okuraamwa gyaringa haangʼi okuhwa, Abhayahudi abhandi okurwa mukyaro kya Asia, bhakamurora Pauro mwisyengerero rya Waryubha. Bhaasiigirirya omuganda gwa abhantu bhonsego, bhakamugwata. 28Bhakajiirira ega, “Bheenyu Abhaisiraeri abharikyetu, mutubheere-ko! Omuntu unu ngʼo urya, areehigirya abhantu bhonsego bha kira ahasi ega, bhabhenga bharatujeera na okujeera amaragiriryo ga Musa, kora na erisyengerero rinu. Okutiga gayo gonsego, yaasoherye Abhayunani mwisyengerero, kwa ego yaakonerye ahasi aharabhu hanu.” 29Bhaagamba ego, kwa okubha bhaaringa bhamuruuji Pauro mumugi, hamwi na Turofimo. Kwa ego, bhaakanya ega, Pauro yaaringa amusoherye mwisyengerero. Turofimo uyo, yaaringa omuntu wa Efeso.21:29 Turofimo uyo, yaaringa omuntu wa Efeso. Eteenderwanga omuntu unú ataringi Omuyahudi okusoha mwisyengerero erikuru rya Waryubha. Turofimo uyo, ataaringa Omuyahudi.
30Kwa ego, omugi gwa Yerusaremu gonsego gukeejura eriihe. Abhantu bhakaaja bharakenya okurwa mbaara gyonsego, bhakamugwata Pauro. Kimwi bhakamungʼuura okurwa mwisyengerero muyo. Rumwigo, ebhiseku bhya erisyengerero bhikasiikwa. 31Na hanú bhaaringa bhareenda okumwita, amangʼana gakamuhikiira Omukuru wa abhasirikare bha Ekiruumi ega, omugi gwa Yerusaremu gonsego gwijwiri eriihe. 32Rumwigo, akagega abhasirikare bhaaye, hamwi na abhakuru abhandi bha abhasirikare, bhakahiringita nkenyo okugya kwiihe eyo. Abhantu bharya bhaakoranga eriihe hanú bhaamurora omukuru uyo na abhasirikare bharaaja, bhakatiga okumutema Pauro.
33Kimwi omukuru uyo, akasuntara akamugwata Pauro, akaamura ega, abhohwe na eminyororo ebhiri. Akamara akabhuurya ega, “Unu niwi? Na akoreri-ki?” 34Rumwigo, abhantu abhandi gati ya omuganda gurya, bhakajiirira bhukongʼu, abhandi bharagamba rinu, abhandi rirya. Omukuru uyo, akarora ega, atakutura okumanya obhuheene bhwa kinú kibheeri, akaamura ega, Pauro ahirwe munkambi ya abhasirikare. 35Pauro hanú yaahika kungaji, abhasirikare bhakamugegera eguru, kwa okubha eriihe rya abhantu bharya, ryaringa ryaruhiri bhukongʼu. 36Omuganda gurya gwamuseetanga, gukagendererya okujiirira ega, “Omwite uyo!”
Pauro areebhagirira embere ya Abhayahudi
37Pauro hanú yeendanga okusohibhwa munkambi ya abhasirikare muyo, akakeerya omukuru uyo ega, “Ndatura okukukeerya eringʼana rimwi?” Kimwi omukuru uyo, akamukyukya ega, “Wonse omanyiri Ekiyunani! 38Uuwe otaringi Omumisiri unú kuginsiku gya bhwangu hanú yeebhukya eriihe, na okoorokererya abheeti ebhiku ebhina, okugya kukibhara?”
39Pauro akamukyukya ega, “Oni m-Muyahudi, omwibhurwa wa omugi gwa Tarso mukyaro kya Kirikia. Omugi guyo gumanyikeeni bhukongʼu. Ndakusabha unyikiririrye ngambe na abhantu bhanu.” 40Mbe, omukuru uyo akamwikiririrya, Pauro akeemirira kungaji, akabhanungira abhantu bhayo okubhoko, naho bhakire. Bhonsego bhakakira, Pauro akahaira nabho, kwa ekigambo kyabho kya Ekiebhurania. Akagamba ega,
221“Bheenyu abhahiiri bhaani, na bhataata munyitegeerere, nibhagirire embere yeenyu!” 2Abhantu bhayo, hanú bheegwa Pauro arahaira kwa ekigambo kyabho kya Ekiebhurania, bhakakira kiri. Pauro akagendererya okubhakeerya ega, 3“Oni m-Muyahudi, omwibhurwa wa mumugi gwa Tarso, mukyaro kya Kirikia. Nawe, naarererwa mumugi gwa Yerusaremu hanu. Gamarieri ngʼo yaanyihigirya okugwata kwa obhuheene amaragiriryo ganú twatigirwa na bhajaaji weetu. Naakora ekituunyo bhukongʼu okumukorera emirimu Waryubha, kya ego bheenyu murakora reero inu.
4“Naanyankyanga bhukongʼu abhantu bhanú bhaagwatanga Enjira ya Omukuru Yeesu, kora abhandi naabheetanga. Naagwatanga abhasaaja na abhakari, ndabhabhoha mwigereja. 5Amangʼana ganú ndabhakeerya, kora omusyengeri omukuru, hamwi na abhakuru abharikyaye bhonsego, bhakaageemiririiri ega, m-maheene. Abhakuru bhayo, mbo bhaangʼaana eginyarubha gya okuhirira Abhayahudi abharikyetu bha mumugi gwa Damasikasi. Nkeemuka okugya eyo, naho mbabhohe Abhakiristu bha eyo, mbareete Yerusaremu hanu, naho bhajibhibhwe.
6“Hanú naaringa haangʼi okuhika Damasikasi, ensa esansabha gya omubhasu, rumwigo, endingaasi enduru okurwa murwire ekammirika mbaara gyonsego. 7Nkagwa hansi, nkeegwa eriisi rirankeerya ega, ‘Sauri, Sauri! Ndeegwa orannyankya?’ 8Nkakyukya ega, ‘Omukuru, uuwe nuuwe-wi?’ Wonse akankyukya ega, ‘Oni nooni Yeesu wa Najareeti, unú uuwe oranyankya.’ 9Abharikyani bhanú naasoorananga nabho, bhaarora endingaasi irya, nawe bhateegwa eriisi rya unú yaahairanga na oni. 10Nkamubhuurya ega, ‘Omukuru, nkore egaki?’ Wonse akankyukya ega, ‘Imirira! Osohe Damasikasi. Muyo, oraakeeribhwe emirimu gyonsego ginú oreenderwa okore.’ 11Eribhaga riyo, ntaaringa ndarora, kwa okubha endingaasi enduru irya yaaringa inhokerye. Ego, abharikyani bhakangwatirira okubhoko, bhakanhikya Damasikasi.
12“Mbe, Damasikasi hayo, yaaringa-ho omuntu umwi. Omuntu uyo, yaabhirikirwanga Anania. Weeki yaaringa omwigwa ku Waryubha na yaaringa na ekituunyo bhukongʼu kya okugwata amaragiriryo geetu, kweki yaagungibhwanga bhukongʼu na Abhayahudi bhonsego bha eyo ega, m-muntu wa heene. 13Yaanyijira akeemirira embarika waani, akankeerya ega, ‘Omuhiiri waani Sauri, rora kweki!’ Hayohayo, ameeso gaani gakaribhuka, nkatura okumurora.
14“Kimwi akagendererya okunkeerya ega, ‘Waryubha wa bhajaaji weetu akusoreri, naho omanye obhwendi bhwaye. Areenda omurore urya Owa Obhuheene, na omwigwe aragamba kwa omunwa gwaye omwene. 15Akoreri ego, kwa okubha oribha omwimiririri waaye kubhantu, orabhakeerya amangʼana gonsego ganú oruuji na okwigwa. 16Bhoono okyaganya-ki? Imirira! Obhatiijwe, osabhe Waryubha, naho woogibhwe obhusarya bhwaho.’
17“Kimwi nkahunjuka Yerusaremu. Hanú naaringa ndamusabha Waryubha mwisyengerero erikuru, rumwigo, nkahitirwa na nkatungʼaara, nkarora obhurori. 18Mubhurori bhuyo, naarora Omukuru Yeesu arankeerya ega, ‘Kora bhwangu, orwe mumugi gwa Yerusaremu munu, kwa okubha abhantu bha mumugi munu bhateekirirye amangʼana ganú oraabhenga oragamba eguru yaani.’ 19Kimwi oni nkamukyukya ega, ‘Omukuru, nawe abheene bhamanyiri kya ego naagyanga mumasinagogi, naho okubhabhoha mwigereja na okubhatema abhantu bhanú bhaakwikiriryanga. 20Kora eribhaga rinú amanyinga ga omwimiririri waaho Sitefano geetika, oni nonse naaringa nimiriiri haangʼi. Nkeekirirya ega, yeetwe, na emyenda gya bhanú bhaamwita, nooni naagyangarariranga.’ 21Wonse akakyukya ega, ‘Genda, kwa okubha ndakutuma hare kubhantu bhanú bhataringi Abhayahudi.’”
22Omuganda gwa abhantu bharya, bhaamwitegeereranga Pauro bhukiri. Nawe, hanú yaagamba eringʼana rya obhumaririryo riyo, bhakaamba okujanjagana ega, “Omuntu unu atakwenderwa okubha omuhoru, mumwite!” 23Abhantu bhayo, bhaaringa bharajiirira na okuhuujahuuja emyenda gyabho eguru, enu bharatiimura oruteeri. 24Omukuru wa abhasirikare urya hanú yaarora ego, akakeerya abhasirikare bhaaye bhamusohye Pauro munkambi yaabho, bhamuteme emijariti, naho atubhure kinú kikoreri abhantu bhayo bhamujiiririri. 25Nawe, abhasirikare hanú bhaamara okumubhoha kwa egingoye, naho bhamuteme, Pauro akabhuurya omwimiririri wa abhasirikare unú yaaringa yeemiriiri hayo ega, “M-maheene amaragiriryo ga Ekiruumi gareekirirya okutema Omuruumi, kora nyoore etaramanyikana ega, asarirye?”
26Omwimiririri uyo, hanú yeegwa ego, akagya akamukeerya omukuru wa abhasirikare ega, “Oreenda okumukora egaki? Omuntu unu, m-Muruumi.” 27Mbe, omukuru wa abhasirikare uyo, akagya ku Pauro, akamubhuurya ega, “Nkeerya, uuwe m-Muruumi?” Pauro akamukyukya ega, “Yee.” 28Omukuru uyo, akamukeerya ega, “Oni naaruusya ebhintu ebhyaru bhukongʼu, okubha Omuruumi.” Pauro akamukyukya ega, “Nawe, oni m-Muruumi wa okwibhurwa.”
29Rumwigo, abhasirikare bhanú bhaaringa bhareenda okumwikomya amangʼana, bhakamutiga. Omwimiririri waabho uyo, yoobhoha bhukongʼu okwigwa ega, Pauro m-Muruumi, kwa okubha yaaringa amubhoheri kwa eminyororo.
Pauro arareetwa embere ya eribharaja erikuru
30Omwimiririri wa abhasirikare uyo, yeendanga okumanya obhuheene bhwa kinú kikoreri Pauro ajongerwe na Abhayahudi. Kwa ego hanú bhwakya, akamusibhura na okubharagirirya abhasyengeri abhakuru na eribharaja erikuru22:30 Eribharaja erikuru. Maaha Eribharaja erikuru rya Abhayahudi mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. ryonsego, bheekumanʼye. Kimwi akamureeta Pauro, akamwimirirya gatigati yaabho.
231Pauro akabhamogorera abhachaama bha eribharaja erikuru bhayo, akagamba ega, “Abhahiiri bhaani, naabha ndeekara kwa ameetegeerero amajomu embere ya Waryubha, nawanyareero.” 2Omusyengeri omukuru Anania hanú yeegwa ego, akakeerya bhanú bhaaringa bheemiriiri haangʼi na Pauro ega, bhamuteme erikoofi kumunwa. 3Kimwi Pauro akamukeerya ega, “Wonse Waryubha arikutema, uuwe omurwambe! Oringi kya endigi inú ehakirwe echokaa! Uuwe wikeeri hanu, naho okumbuturira ekiina okuringʼaana na amaragiriryo. Nawe, uuwe omwene oragakyuka amaragiriryo, kwa okubha wamwiri ega, ntemwe erikoofi.”
4Abhantu bhanú bhaaringa bheemiriiri haangʼi na Pauro, bhakamukeerya ega, “Uuwe, oramutuka omusyengeri omukuru wa Waryubha?” 5Pauro akabhakyukya ega, “Abhahiiri bhaani, ntaari mmanyiri ega, ngʼo omusyengeri omukuru! Mmanyiri yaangʼoorwa ega, ‘Otamugamba obhubhiibhi omutungi weenyu.’23:5 Maaha mukitabho kya Okuhuruka 22:28.”
6-8Eribhaga riyo, Pauro yaaringa amariri okumanya ega, gati ya abhantu bhayo, abhandi m-Basadukaayo na abhandi m-Bafarisaayo. Kwa ego, Pauro akagamba kwa eriisi erinene embere wa eribharaja erikuru riyo ega, “Abhahiiri bhaani, oni m-Mufarisaayo, m-mwana wa Abhafarisaayo. Njongeerwe hanu, kwa okubha ndeekirirya ega, abhaku bharihyuka.” Hanú yaamara okugamba ego, eriihe rikeebhuka gati ya Abhafarisaayo na Abhasadukaayo. Bhaahukana, kwa okubha Abhasadukaayo bhateekiriryanga ega, obhuhyuki bhwa abhaku bhuriho, bhamaraika bhariho kora eginkoro giriho. Nawe, Abhafarisaayo bheekiriryanga gayo gonsego.23:6-8 Bhaahukana, kwa okubha Abhasadukaayo bhateekiriryanga ega, obhuhyuki bhwa abhaku bhuriho, bhamaraika bhariho kora eginkoro giriho. Nawe, Abhafarisaayo bheekiriryanga gayo gonsego. Maaha Abhasadukaayo na Abhafarisaayo mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu.
9Mbe, gati ya abhantu bhayo, hakabha-ho na obhuhakaananʼya bhukongʼu. Abheehigirya bha amaragiriryo23:9 Abheehigirya bha amaragiriryo. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. abhandi bha orubhaara rwa Abhafarisaayo bhakeemirira, bhakahakaana bharagamba ega, “Tutakurora obhusarya bhobhonse kumuntu unu! Hamwi nyoore n-kihwi kasi maraika, ahaiiri nawe!” 10Eriihe rikabha erinene, okuhikira omukuru wa abhasirikare akoobhoha ega, abhachaama bha eribharaja bhayo, bharatura okumutabhurana Pauro. Kwa ego, akaamura abhasirikare bhagye bharuusye Pauro gati yaabho kwa eginguru, bhamusohye munkambi ya abhasirikare.
11Obhutiku bhuyobhuyo, Omukuru Yeesu yeemirira haangʼi nawe, akamukeerya ega, “Otereme! Kya ego unyimiririiri mumugi gwa Yerusaremu hanu, egoego niigo oreenderwa unyimiririre na mumugi gwa Ruumi.”
Eniku ya okumwita Pauro
12Hanú bhwakya, Abhayahudi abhandi bhakakora ekiikaro bhugunyi, bhakariirana emuuma ega, bheeyime okurya na okunywa okuhikira bhamwite Pauro. 13Abhantu bhanú bhaariirana emuuma iyo, bhaaringa bharaambuka mirongo ena. 14Ego, bhakagya kubhasyengeri abhakuru na abhakaruka bha Ekiyahudi, bhakabhakeerya ega, “Turiiri emuuma ega, tureeyima okurya na okunywa ekintu kyokyonse, okuhikira tumwite Pauro. 15Mbe bhoono, bheenyu hamwi na abhakuru abharikyenyu, mumusabhe omukuru wa abhasirikare, amureete Pauro kubheenyu. Mwikorye ega, mureenda okumwikomya bhujomu eguru ya ganú turamujongera. Bheetu twiseemerye okumwita, eribhaga atarahika hanu.”
16Nawe, omwihwa wa Pauro, akeegwa amangʼana eguru ya ekiina kyabho kiyo, kimwi akagya munkambi ya abhasirikare muyo, akamukeerya Pauro. 17Nho, Pauro akabhirikira omwimiririri umwi wa abhasirikare, akamukeerya ega, “Hira omumura unu, kumukuru weenyu, yaana eringʼana rya okumukeerya.” 18Kimwi, omwimiririri wa abhasirikare uyo, akamuhira kumukuru waabho, akamukeerya ega, “Omubhohwa urya Pauro, yaambirikiiri yaansabha ega, ndeete omumura unu kuuwe, yaana eringʼana rya okukukeerya.” 19Omukuru wa abhasirikare uyo, akamugwata omumura uyo okubhoko, akagya nawe kabhejyo, kimwi akamubhuurya ega, “Oreenda okunkeerya-ki?”
20Omumura uyo, akagamba ega, “Abhayahudi bheekirireenʼye ega, bhakusabhe Pauro ejo, omuhire mwibharaja ryabho. Bhakeekorya ega, bhareenda okwikomya bhujomu amangʼana ganú bharamujongera. 21Mbe, uuwe otige okwikirirya, kwa okubha abhantu bhayo bharaambuka mirongo ena, bhaakamugunyire Pauro kunjira, naho hanú yaakahite bhamwitire eyo. Abhantu bhayo, bhariiri emuuma ya okwiyima okurya na okunywa ekintu kyokyonse, okuhikira hanú bharaamwite. Bhoono bheeseemerye bharaganyirira obhwamuri bhwaho.” 22Kimwi omukuru uyo, akakeerya omumura uyo ega, “Otakeerya omuntu wowonse ega, unsimiri ekiina kiyo!” Akamwikiririrya agende.
Pauro arahirwa kumwanangwa Feriki
23Mbe, omukuru wa abhasirikare uyo, akabhirikira abheemiririri abhabhiri bha abhasirikare, akabhakeerya ega, “Museemye abhasirikare magana gabhiri bha amaguru, na abhasirikare mirongo muhungati bha egifaraasi, na abhasirikare magana gabhiri bha amatimu, bhagye mumugi gwa Kaisaria kwibhaga rya ensa esatu obhutiku. 24Museemerye Pauro wonse, efaraasi ya okumugega, naho ahike bhwaheene kumwanangwa wa Ekiruumi Feriki.”
25Omukuru wa abhasirikare uyo, akangʼoora enyarubha, ega,
26“Uuwe omusuukwa omwanangwa Feriki, oni Kiraudio Risia ndakukeeranʼya. 27Omuntu unu, yaagwatwa na Abhayahudi, bhakeenda okumwita. Oni hanú naanyoora amangʼana ega, m-Muruumi, nkagya hamwi na abhasirikare, nkamutuurya. 28Neendanga okumanya ekintu kinú kirakora Abhayahudi bhayo bharamujongera, kwa ego, nkamuhira mwibharaja ryabho erikuru. 29Nkarora ega, bharamujongera eguru ya amangʼana ga amaragiriryo gaabho. Nawe, kuganú bhaamujongeranga, ritariho eringʼana kora erimwi rinú rikaakoreri yeetwe kasi abhohwe. 30Hanú naakeeriibhwe ega, Abhayahudi bhakoreri eniku eguru ya omuntu unu, nduuji ega, mmureete kuuwe eyo bhwangu. Na mbakeererye abhantu bhanú bharamujongera, bhaaje bhamujongere kuuwe.”
31Mbe, abhasirikare bhayo, bhakamugega Pauro kya ego bhaaringa bharagiririibhwe, bhakamuhira obhutiku bhuyo, okuhikira mumugi gunú gwabhirikirwanga Antipatiri. 32Hanú bhwakya, abhasirikare bhanú bhaagendanga kwa amaguru, bhakahunjuka munkambi, bhakatiga abharikyabho bha egifaraasi bhamuhire Pauro. 33Mbe, hanú bhaahika mumugi gwa Kaisaria, bhakahaana omwanangwa wa Ekiruumi enyarubha irya, bhakamugwatya na Pauro. 34Wonse hanú yaamara okusoma enyarubha iyo, akabhabhuurya ega, “Omuntu unu, ngʼ-wa-ha?” Hanú yaakeeribhwa ega, ngʼ-wa mukyaro kya Kirikia, 35akakeerya Pauro ega, “Nakakwitegeerere, hanú abhajongeri bhaaho bhaakahike.” Kimwi akaamura ega, Pauro yaangararirwe, mumenyo enkuru ya omukama Herode.23:35 Mumenyo enkuru ya omukama Herode. Emenyo iyo yaahagaajwa na Herode Omukuru. Eribhaga erindi emenyo iyo ngʼyo abhaanangwa bha Ekiruumi bhaatumira. Maaha Herode Omukuru mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu.
24Abhayahudi bharamujongera Pauro
1Eginsiku etaanu hanú gyahita, omusyengeri omukuru Anania, akahiringita mumugi gwa Kaisaria, aringi hamwi na abhakaruka abhandi bha Ekiyahudi, na omoonjoori umwi wa amaragiriryo ga ekyaro. Omoonjoori uyo, yaabhirikirwanga Terituro. Bhayo bhonsego, bhaamujongera Pauro kumwanangwa wa Ekiruumi Feriki. 2Hanú Pauro yaareetwa, Terituro akaamba okumujongera ega, “Ee omusuukwa Feriki, nuuwe orakora turabha na omurembe kuginsiku ginu gyonsego. Obhutungi bhwaho bhwa egintungwa, bhurakora amangʼana amabhiibhi gareemibhwa mukyaro munu. 3Tureekirirya obhutungi bhwaho kwa obhujomerwa koko, na turakukumya bhukongʼu kira ahasi, na kwa kira enjira. 4Bhoono ntaaja nkurosye bhukongʼu, ndakusabha kwa okwenda kwaho, otwitegeerere hakego.
5“Turuuji ega, omuntu unu, m-mugwatanʼya bhukongʼu. Weeki arasiigirirya Abhayahudi mubhyaro bhyonsego na okwibhukya eriihe gati yaabho. Hamwi na gayo, ngʼo omukuru wa edini ya obhubheehi ya Abhanajareeti. 6Hanú yeenda okukonʼya erisyengerero erikuru rya Waryubha, rumwigo tukamugwata. [Tukeenda okumubhuturira ekiina okuringʼaana na amaragiriryo geetu. 7Nawe, Risia omukuru wa abhasirikare urya, akaaja akaturuusya kwa eginguru, 8akagamba ega, bheetu bhanú turamujongera, tuuje tumujongere kuuwe.]24:6-8 Amangʼana mumabhano ganu […] gataringi mumangʼoore agandi ga akare aga Ekiyunani. Kwa ego, uuwe omwene hanú oraamwikomye, oratura okumanya obhuheene eguru ya amangʼana gonsego ganú garakora bheetu turamujongera.” 9Amangʼana ga Terituro gayo, Abhayahudi bhaageekirirya ega, n-ga maheene.
Pauro areebhagirira embere ya omwanangwa Feriki
10Kimwi, omwanangwa akamusomosya Pauro kwa ekyara, naho wonse agambe. Mbe, wonse akaamba okugamba ega, “Oni mmanyiri ega, uuwe waabha omubhuturi wa ekiina wa ekyaro kinu kwa eribhaga rya emyaka emyaru. Kwa ego, ndeebhagirira bira obhoobha. 11Uuwe omwene oratura okumanya ega, gitaraambuka eginsiku ekumi na ebhiri, okurwa kya ego naariina okugya mumugi gwa Yerusaremu, okumusyengera Waryubha. 12Bhanú bharanjongera, bhataanyoora ndahakaananʼya, kasi ndasiigirirya omuntu wowonse murubhanja rwa erisyengerero erikuru rya Waryubha, kora mumasinagogi kasi ahasi ahandi hohonse mumugi guyo. 13Kora amangʼana ganú bharanjongera bhoono, bhatakutura okoorokya ega, n-ga obhuheene.
14“Nawe, ndeekirirya embere yaaho ega, ndamusyengera Waryubha wa bhajaaji weetu na ndagwata Enjira ya Omukuru Yeesu inú bheeki bharabhirikira ega, ni-dini ya obhubheehi. Hamwi na gayo, ndeekirirya amangʼana gonsego ganú garagambwa na amaragiriryo ga Musa, na ganú gaangʼoorwa mubhitabho bhya abharooti. 15Oni nonse niina obhwisige ku Waryubha, kya ego abhantu bhanu bhonsego bhareekirirya ega, Waryubha arihyukya abhaku bhonsego, abhaheene na abhasarya. 16Kwa ego, eginsiku gyonsego ndakora ekituunyo, okubha na ameetegeerero amajomu embere ya Waryubha na embere ya abhantu.
17“Mbe, hanú naamara emyaka emyaru bira okuhika mumugi gwa Yerusaremu, nkahunjuka-yo, naho mbahirire ebhintu bhya okubhabheera abhantu bha ekyaro kyani bhanú bhatakwitura, na nduusye ebhimwenso ku Waryubha. 18Hanú abhantu bhanu bhaannyoora mwisyengerero rya Waryubha ndakora amangʼana gayo, naaringa mmariri okuraamwa. Na ntaasohanga na omuganda gwa abhantu kora ntaakora eriihe ryoryonse muyo. Nawe, mwisyengerero muyo, bhaaringa-mo Abhayahudi abhandi, okurwa mukyaro kya Asia. 19Abhayahudi bhayo, mbo bhakeemiriiri embere yaaho hanu okunjongera kuuwe, nyoore bhakaabheeri na eringʼana kuoni.
20“Kasi abhantu bhanú bharingi hanu, bhagambe obhusarya bhunú bhaarora kuoni hanú neemirira mwibharaja erikuru. 21Hamwi bhaarora obhubhiibhi, hanú naagamba eringʼana rimwi kwa eriisi, gatigati yaabho ega, ‘Njongeerwe embere yeenyu hanu reero, kwa okubha ndeekirirya ega, abhaku bharihyuka.’”
22Mbe, Feriki yaaringa amanyiri obhuheene, eguru ya Enjira ya Omukuru Yeesu. Kwa ego, yaakubhya ekiina kirya kwa okugamba ega, “Ndyamura ekiina kyenyu, hanú omukuru wa abhasirikare urya Risia, ariija.” 23Kimwi, Feriki akamukeerya omukuru wa abhasirikare unú yaaringa hayo ega, amwangararire Pauro. Nawe, abhenga aramutigira omweya gwa okukora amangʼana gaaye, atakaanʼya abhasaani bhaaye, okumuserenʼya.
Pauro embere ya omwanangwa Ferikina omukari waaye Durusiira
24Hanú gyahita eginsiku nkego, Feriki uyo, akaaja hamwi na omukari waaye Durusiira, omuhara wa Ekiyahudi. Mbe, akatuma ega, Pauro abhirikirwe. Hanú Pauro yaahika, omwanangwa Feriki akaamba okumwitegeerera, aragambanga eguru ya okumwikirirya Kiristu Yeesu. 25Pauro akaamba okubhakeerya gonsego ganú gareenderwa embere ya Waryubha, na okwiribhira okukora amabhiibhi, na kya ego Waryubha aribhuturira ekiina abhantu. Hanú Feriki yeegwa ego, akoobhoha. Akamukeerya Pauro ega, “Kwa bhoonwego, oratura okugya. Nakakubhirikire kweki, hanú nakanyoore omweya.” 26Hamwi na ego, Feriki yaakanyanga ega, Pauro akaamuheeri amasooya, kwa ego, yaamubhirikira bhirikiranga mara kaaru, arahairahaira nawe.
27Hanú gyahita emyaka ebhiri, Porikio Fesito akabha omutungi, kumweya gwa Feriki. Na kwa okubha Feriki yaaringa areenda okwijomya ku Bhayahudi, akamutiga Pauro mwigereja.
25Pauro embere ya omwanangwa Fesito
1Eribhaga Fesito yaaringa amariri eginsiku esatu ego gya obhutungi mukyaro kya Yudea, akarwa mumugi gwa Kaisaria, akariina okugya mumugi gwa Yerusaremu. 2Eyo, abhasyengeri abhakuru na abhakaruka bha Ekiyahudi abhandi, bhakamuseeta bhakamukeerya gonsego ganú bhaamujongeranga Pauro. Bhakabha bharakomererya bhukongʼu 3ega, abhaserenʼye kwa okubhahunjukirya Pauro Yerusaremu hayo. Bhaamukomereryanga kwa okubha bhaaringa bhakoreri eniku kweki ya okumwitira kunjira. 4Fesito akabhakyukya ega, “Pauro araangararirwa Kaisaria erya, na oni omwene ndahunjuka-yo bhwangu hanu. 5Kwa ego, tugende hamwi na abhakuru bheenyu abhandi, bhagye bhamujongere eyo, nyoore yaasarya eringʼana ryoryonse.”
6Fesito hanú yaamara okwikara nabho, kwa muna eribhaga rya eginsiku munaane kasi ekumi, akahiringita okugya Kaisaria. Ejo wendeko, akaraarika eribharaja, akeekara kukitumbi kyaye kya okubhuturira ekiina, akaamura ega, Pauro areetwe. 7Pauro hanú yaahika hayo, Abhayahudi bhanú bhaaringa bharwiri Yerusaremu, bhakeemirira kwa okumwinaara, bhakaamba okumujongera amangʼana amaaru amarito. Nawe, bhaatamwa okoorokya obhuheene bhwa amangʼana gayo.
8Nho, Pauro wonse akaamba okwibhagirira, ega, “Oni ntaasarya eringʼana ryoryonse eguru ya amaragiriryo ga Abhayahudi, kasi eguru ya erisyengerero rya Waryubha, kasi eguru ya Kaisari.”25:8 Kaisari. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu.
9Fesito, kwa okwenda okwijomya ku Bhayahudi, akamubhuurya Pauro ega, “Oreekirirya okugya Yerusaremu, obhuturirwe ekiina eyo, embere yaani, kumangʼana gayo?”
10Pauro akamukyukya ega, “Nimiriiri gati ya abhabhuturi bha ekiina bhanú bhaasorwa na Kaisari, na nho hanu ndeenderwa mbuturirwe ekiina. Uuwe omwene omanyiri bhujomu ega, ntaabhasarirya Abhayahudi ekintu kyokyonse. 11Mbe bhoono, nyoore naasarya eringʼana rinú rireenderwa nkwe, ntakwanga okukwa. Nawe, nyoore amangʼana ganú Abhayahudi bhanu bharanjongera gataringi ga maheene, atariho unú aranagya okuntuura mumabhoko gaabho! Ndasabha ega, amangʼana ganu gabhuturirwe ekiina na Kaisari omwene!”
12Mbe, Fesito hanú yaamara okuhaira na abhantu bha eribharaja, akaraarika ega, “Osabhiri ega, Kaisari ngʼo akubhuturire ekiina. Mbe bhoono, oragya ku Kaisari!”
Omwanangwa Fesito aramutonderaomukama Herode Agiripa eguru ya Pauro
13Hanú gyahita eginsiku nkego, omukama Herode Agiripa25:13 Herode Agiripa. Maaha Herode Agiripa wa kabhiri mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. hamwi na Bhenike omuhara waabho, bhakahika Kaisaria, naho okumukeeranʼya omwanangwa Fesito. 14Bheekara hayo, eginsiku eginjaru. Orusiku rumwi, Fesito akamutondera omukama Agiripa amangʼana eguru ya Pauro, aragamba ega, “Aringi hanu omuntu oumwi, yaatigwa mwigereja na omwanangwa Feriki. 15Hanú naaringa Yerusaremu, abhasyengeri abhakuru, hamwi na abhakaruka bha Ekiyahudi, bhaankeerya amangʼana ganú bhaaringa bharamujongera. Bhakansabha ega, mmubhuturire ekiina. 16Nkabhakyukya ega, kubheetu Abharuumi, tutakubhuturira ekiina omuntu atareebhagirira embere ya abhajongeri bhaaye. 17Kwa ego, nkahunjuka hanu, hamwi na abhajongeri bha Pauro bhayo. Ejo wendeko, ntaatigita, nkeekara kukitumbi kyani kya okubhuturira ekiina, nkaamura ega, Pauro areetwe. 18Hanú yaareetwa, abhajongeri bhaaye bhakeemirira, bhakaamba okumujongera, nawe amangʼana ganú bhaamujongera, gataaringa amabhiibhi kya ego naakanyanga. 19Bhaaringa bharahakaananʼya na Pauro eguru ya edini yaabho abheene, na eguru ya omuntu oumwi unú yaabhirikirwanga Yeesu. Omuntu uyo, yaamara okukwa, nawe Pauro weeki arakomererya ega, m-muhoru. 20Na oni, ntaamanya kya ego nkaakoreri okwikomya obhuheene bhwa amangʼana gayo. Mbe, nkamubhuurya Pauro nyoore akeenderi okugya mwibharaja rya Yerusaremu erya, eguru ya amangʼana ganu. 21Nawe, Pauro akasabha ega, ekiina kyaye kiyo, kibhuturirwe na Kaisari. Kwa ego, nkaamura yaangararirwe, okuhikira hanú ndimuhira eyo.”
22Nho, Agiripa akakeerya Fesito ega, “Oni nonse, nkeenderi okumwitegeerera omuntu uyo.” Fesito akamukyukya ega, “Wakamwitegeerere ejo.”
Pauro arareetwa embere ya omukama Agiripa
23Hanú bhwakya, Agiripa hamwi na Bhenike, bhakaaja kwa okwiheema bhukongʼu. Bhakasoha mukinyumba kya eribharaja, hamwi na abhakuru bha abhasirikare, na abhakuru bha mumugi. Kimwi omwanangwa Fesito akaamura, Pauro akareetwa. 24Mbe, Fesito akagamba ega, “Omukama Agiripa, na bheenyu bhonsego bhanú muringi hamwi na bheetu hanu, muramurora omuntu unu! Egihamati gyonsego gya Abhayahudi bha Yerusaremu na Kaisaria hanu, bhanyenderi mbabheere okumubhuturira ekiina, enu bharakora ekituri ega, atakwenderwa agendererye okubha omuhoru.
25“Nawe oni naarora ega, atakoreri ekintu kyokyonse kinú kiraakore yeetwe. Na kwa okubha yaansabha ega, amangʼana ganu gabhuturirwe ekiina na Kaisari, naamura ega, ahirwe mumugi gwa Ruumi. 26Oni ntamanyiri obhuheene bhobhonse eguru ya omuntu unu, bhwa okumungʼoorera omutungi weetu omukuru. Kwa ego, mmureeteri embere yeenyu hanu, ekinene kuuwe omukama Agiripa, naho hanú turaamare obhwikomya bhunu, nnyoore ekintu kya okungʼoora eguru yaaye. 27Oni ndarora ega, etaringi bhwaheene, okuhira eyo omubhohwa, bira okoorokya amangʼana ganú bharamujongera.”
261Nho, Agiripa akamukeerya Pauro ega, “Wikiririibhwe okwibhagirira.” Ego, Pauro akeenura okubhoko, akaamba okwibhagirira ega, 2“Ee omukama Agiripa, reero ndeerora wa eriruguto, kwa okubha nimiriiri embere yaaho, okwibhagirira kugonsego ganú Abhayahudi bharanjongera. 3Ndagamba ego, ekinene kwa okubha uuwe omanyiri bhujomu emigiro gyonsego gya Abhayahudi, na gonsego ganú bhaabha bharahakaananʼya. Kwa ego, ndakusabha wikongʼererye okunyitegeerera.
4“Abhayahudi bhonsego bhamanyiri bhujomu enteemo inú naaringa nayo mukyaro kyani, okurwa obhwana bhwani, okuhikira eribhaga rinú naamenya mumugi gwa Yerusaremu. 5Bheeki bhamanyiri kwa eribhaga eritambi, na hanú bhareende bharanyimiririra ega, naaringa ndagwata emigiro gyonsego gya Abhafarisaayo. Na Abhafarisaayo, mbo bhaana ekituunyo kya okugwata amaragiriryo gonsego ga Ekiyahudi, kora okukira abhandi bhonsego bha edini yeetu. 6Bhoono, nimiriiri hanu, mbuturirwe ekiina kwa okubha ndeesigira endago inú Waryubha yaaraga bhajaaji weetu. 7Endago iyo, ngʼyo amakabhira ekumi na gabhiri ga ekyaro kyetu, garaganyirira okurora ereebhuka. Kiyo nkyo kirakora bharamusyengera Waryubha omubhasu na obhutiku. Na oni reero, ee omukama, ndajongerwa na Abhayahudi kwa okwisigira endago iyo. 8Kwaki bheenyu muraanga ega, Waryubha atakutura okuhyukya abhaku?
9“Oni omwene naaringa ndakanya ega, ndeenderwa okukora gonsego ganú ndatura, naho okwanga eriina rya Yeesu wa Najareeti. 10Gayo ngo, naakoranga Yerusaremu eyo. Kwa obhutungi okurwa kubhasyengeri abhakuru, naabhohanga abheekirirya abhaaru mwigereja. Na hanú bhaabhuturirwanga ekiina okukwa, oni nonse, naaringa mubhanú bhaaringa bharabhabhuturira ekiina. 11Mara kaaru naagyanga mumasinagogi gonsego, naho okubhabhuturira ekiina, kweki naaringa ndabhabhandirirya bhamwange Yeesu. Enkoro yaani kubheene, yaakora nkagya mumigi egindi gya ebhyaro ebhindi, naho okubhanyankya.
12“Orusiku rumwi, naaringa kunjira ndagya mumugi gwa Damasikasi, okukora ego, kwa obhutungi na amaragiriryo okurwa kubhasyengeri abhakuru. 13Ee omukama, hanú naaringa kunjira iyo, eribhaga rya omubhasu, nkarora endingaasi enduru bhukongʼu, okurwa murwire. Endingaasi iyo, yookanga okukira eryubha. Kimwi, ekammirika mbaara gyonsego, hamwi na bhanú naaringa nabho. 14Bhonsego tukagwa hansi. Nho, nkeegwa eriisi rirankeerya mu Kiebhurania ega, ‘Sauri, Sauri! Ndeegwa orannyankya? Ndora oreenyahaara bhusa kya entikiri inú erabharaja engʼimbo ya omukuru waaye!’
15“Nonse nkabhuurya ega, ‘Ee Omukuru, uuwe nuuwe-wi?’ Wonse akankyukya ega, ‘Oni nooni Yeesu, unú uuwe oranyankya. 16Bhoono, imuka wimirire! Nkwibhukiiri, naho nkukore obhe omugaya waani. Oraakomereryenga abhantu abhandi, amangʼana ganú oruuji reero, na ganú ndaabhenga ndakoorokya. 17Ndaabhenga ndakutuurya okurwa ku Bhayahudi abharikyaho, na kubhantu bhanú bhataringi Abhayahudi. Ndaakutumenga kubhayo, 18naho obharibhure ameeso, bheehunjure okurwa mukisunte, bhasohe mundingaasi, bharwe mubhutungi bhwa Erisambwa,26:18 Erisambwa. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. bhamwihunjurire Waryubha. Kwa okukora ego, nho bharyabhirwa obhusarya bhwabho, bharibha hamwi na abhandi bhonsego, bhanú bhaaraamwa kwa enjira ya okunyikirirya oni.’
19“Kwa ego, ee omukama Agiripa, ntaatiga okugwata obhurori bhuyo okurwa murwire. 20Nawe, nkaamba okwihigirya abhantu bha Damasikasi ega, bhatige obhusarya bhwabho, bhamwihunjurire Waryubha na okukora ganú garoorokya ega, bheehunjwiri mumitima gyabho. Kweki nkeehigirya amangʼana gayogayo, kubhantu bha Yerusaremu, na kubhantu bha mukyaro kyonsego kya Yudea. Kora kubhantu bhanú bhataringi Abhayahudi, neehigiryanga egoego. 21Gayo ngo gaakora Abhayahudi bhakangwata, hanú bhaannyoora mwisyengerero erikuru rya Waryubha, bhakeenda okunyita. 22Nawe, Waryubha yambeereri okuhikira orusiku rwa reero. Kiyo nkyo kirakora ndeemirira embere ya abhantu, abhakuru na abhake, okugamba amangʼana ganú naarora. Gatariho amangʼana agandi ganú ndagamba, nawe garyagarya gaagambwa na abharooti na Musa26:22 Musa. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. ega, gariibhuka. 23Bhonsego bhaagamba ega, Kiristu Omutuurya26:23 Kiristu Omutuurya. Maaha Kiristu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. arinyankibhwa, na ega, weeki aribha owa okwamba okuhyuka okurwa mubhaku, naho araarike ega, amangʼana amajomu eguru ya obhutuurya, bhoono garangʼarabhira abhantu bhonsego, Abhayahudi na abhantu bhanú bhataringi Abhayahudi.”
24Hanú Pauro yaaringa akyeebhagirira, omwanangwa Fesito akamubhuturya kwa eriisi erinene ega, “Uuwe Pauro, odangeeni! Kasi obhusomi bhwaho obhwaru, bhwakujuurirye?”
25Kimwi, Pauro akamukyukya ega, “Ee omusuukwa Fesito, oni ntaringi omujuuru. Amangʼana ganú ndagamba n-ga obhuheene na obhungʼeeni. 26Kora omukama amanyiri bhujomu eguru ya amangʼana ganu. Mmanyiri ega, ritariho eringʼana kora rimwi gati ya ganu rinú atamanyiri, kwa okubha gataakorekanga kwa obhwibhise. Kwa ego, nkaamukeererye gayo, bira okoobhoha. 27Ee omukama Agiripa, gonsego ganú gaagambwa na abharooti, orageekirirya? Oni mmanyiri bhujomu ega, orageekirirya.”
28Hayo, Agiripa akamubhuurya ega, “Oramanya ega, ngʼungʼeenererya mbe Omukiristu kwa amangʼana amake kya ganu?” 29Pauro akamukyukya ega, “Ebhe n-kwa amangʼana amake, kasi kwa amaaru, ndamusabha Waryubha eguru yaaho, na eguru ya abhandi bhonsego bhanú bharanyitegeerera reero ega, mubhe kya ego oni ndingi, nawe bira okubhohwa na eminyororo ginu.”
30Hayo omukama akeemirira, hamwi na omwanangwa Fesito na Bhenike, na abhandi bhanú bhaaringa bheekeeri hamwi. 31Hanú bhaaringa bharagya, bhakatongerana ega, “Omuntu unu ataakora eringʼana ryoryonse rinú rikaakoreri yeetwe, kasi abhohwe mwigereja.” 32Kimwi, Agiripa akamukeerya Fesito ega, “Uuja okunyoora ega, omuntu unu ataasabha ekiina kyaye kyamurwe na Kaisari, akaahaatiirwe.”
27Pauro arahirwa mumugi gwa Ruumi
1Eribhaga erindi ekaamurwa ega, tugye kwa obhwato mukyaro kya Itaaria. Pauro na abhabhohwa abhandi, bhakagwatibhwa kumukuru umwi wa abhasirikare. Omukuru uyo, yaabhirikirwanga Yurio, wa omuganda gwa abhasirikare gunú gwabhirikirwanga ega, “Omuganda gwa Kaisari Agosto.” 2Tukariina mubhwato bhunú bhwarwanga mumugi gwa Aduramitio. Obhwato bhuyo, bhwaringa bhureenda okugya kubhigobho bhinú bhiringi kumurambo gwa ekyaro kya Asia. Tukaamba orugendo rwetu hamwi na Aristariko, omuntu wa okurwa mumugi gwa Tesaronike mukyaro kya Makedonia.
3Ejo wendeko, tukagobha kumurambo gwa mumugi gwa Sidoni. Yurio akamukorera Pauro amajomu, kwa okumwikiririrya agye okumaahana na abhasaani bhaaye, naho bhamuhaane-ko ebhintu bhinú yeendanga. 4Okurwa erya, tukahita embarika wa eriginga rinú ryabhirikirwanga Kipuro, kwa okubha omuyaga gwaringa omuhaari bhukongʼu. 5Tukaambuka enyanja, orubhaara rwa ekyaro kya Kirikia na Pamufiria, tukahika mumugi gwa Miira mukyaro kya Rikia. 6Eyo, omukuru wa abhasirikare uyo, akanyoora obhwato bhwa mumugi gwa Arekisandiria. Obhwato bhuyo, bhwagyanga Itaaria, kimwi akaturiinʼya muyo.
7Tukagya ngʼorangʼora kwa eribhaga rya eginsiku eginjaru na kwa enyanko bhukongʼu, tukahika haangʼi na omugi gwa Nido. Hanú tweendanga okuhita, omuyaga omuhaari gukaturibhira, gukakora twinaare orubhaara rwa taragweta rwa eriginga rya Kirete, haangʼi na kumusoma gunú gwabhirikirwanga, Sarimone. 8Tukabharama embarika kwa enyanko bhukongʼu, tukahika ahasi hanú haabhirikirwanga ega, “Ebhigobho Ebhijomu,” haangʼi na omugi gwa Rasea.
9Twaringa tumariri eginsiku eginjaru kunyanja. Kwibhaga riyo orugendo rwaringa rwa engʼanga, kwa okubha ryaringa eribhaga rya omuyaga omuhaari na embeho.27:9 Kwa okubha ryaringa eribhaga rya omuyaga omuhaari na embeho. Ekiyunani kiragamba ega, kwa okubha orusiku rya okwiyima ebhyakurya rwaringa rumariri okuhita. Orusiku ruyo rwaringa rurakoreka kumweri gwa kenda kasi gwa ekumi. Kumyeri giyo enyanja yaaringa erasarika bhukongʼu. Ekakora Pauro akabhakemera abharikyaye bhayo ega, 10“Bhamure, ndarora ega, orugendo rwetu runu, rwakatureetere engʼanga kubhwato, kumijigo na kubheetu abheene.”
11Nawe, omukuru wa abhasirikare uyo, ateekirirya obhutongeri bhwa Pauro, akarora ega, bhutaana obhwera, akeekirirya amangʼana ga omugobhi wa obhwato na omwene obhwato. 12Mbe, ekigobho kirya bhaaringa-ko, kitaaringa na omweya omujomu gwa okwikara, kwibhaga rya embeho enduru. Abhantu abhaaru gati yaabho bhakeekiriranʼya okwimuka erya, bhagye okwikara Foinike. Foinike n-kigobho kinú kyaringa kwiginga rya Kirete, kyaringa orubhaara rwa goosi ya bhuturira-ryubha na taragweta ya bhuturira-ryubha.
Pauro na abharikyaye bharanyanka munyanja
13Mbe, omuyaga omujomu gukaamba okuhuuta, okurwa orubhaara rwa taragweta. Ekakora abheene obhwato bhakanye ega, bharatura okuhikira ameetegeerero gaabho. Kimwi bhakeeha enanga, bhakagendererya na orugendo rwabho, bhakabharama na omurambo gwa eriginga rya Kirete. 14Nawe, eribhaga ekego, ekiibhumbe ekinene kinú kyabhirikirwanga “Eurakiro,”27:14 Eurakiro. Ensonga yaaye niiga, omuyaga gwa taragweta. kikatiimuka okurwa kwiginga rya Kirete. 15Ekiibhumbe kiyo, kikabha kiratematema orubhaara rwa obhwato, tukasakya okusongana nakyo, nawe kikatuhiga. Tukatiga kituhire bhuribha.
16Tukahita enyuma ya eriginga eriike rinú ryabhirikirwanga Kauda, kikaturibhira hake ekiibhumbe kiyo. Hayo, tukanagya kwa enyanko, okuhyura obhwato bhwa okutuurya abhantu, bhunú bhwaringa bhurahiringitibhwa na amanji. 17Hanú abhakori bha emirimu bha mubhwato bhaamara okubhusohya munsi, bhakeenaarya obhwato bhonsego orugoye, bhakabhoha bhukanaga. Bhoobhohanga ega, bhakeegwatirye mumusenyi gwa enyanja ya ekyaro kya Ribhia. Okoobhoha kuyo, kukakora bhakeetuumya amatanga, bhakatiga obhwato bhusukumwe na ekiibhumbe.
18Amabhooka gakagendererya okutema obhwato bhuyo kwa eginguru. Ejo wendeko, abhakori bha emirimu bhayo, bhakaamba okwesa emijigo munyanja. 19Orusiku rwa kasatu, bhakaamba okwesa ebhintu bhya mubhwato kwa amabhoko gaabho abheene. 20Gikahita eginsiku eginjaru eryubha na eginjota bhitakurobhoka, na enyanja ekabha eragenderya okusarika. Ekakora tukwe omutima ega, tutakuhona.
21Eginsiku eginjaru hanú gyahita bira okurya ekintu, Pauro akeemirira gati yaabho, akagamba ega, “Bheenyu abhasaaja, mweenderwanga okunyigwa, na okutiga okwimuka okurwa Kirete erya. Nyoore mukaanyigwiri, ganu gonsego gataari garatunyoora. 22Bhoono ndabhakomererya ega, mutakwa omutima, kwa okubha atariho kora oumwi weenyu unú araakwe. Nawe obhwato bhunu mbo bhuraanyamuke. 23Ndagamba ego, kwa okubha oni ngʼ-wa Waryubha na ngʼo ndasyengera. Obhutiku bhwa reero maraika waaye yaanyibhukiiri, 24yaankeerya ega, ‘Pauro tiga okoobhoha! Oreenderwa okwimirira embere ya Kaisari. Na omanye ega, Waryubha aribhatuurya kwa eriruguto ryaye, bhonsego bhanú muringi hamwi kurugendo.’ 25Mbe bhoono, oni nonse ndabhakeerya ega, mutakwa omutima! Oni ndeekirirya ega, ganú Waryubha yaankeererye, garikoreka. 26Nawe, twakasukumirwe kwiginga nyabhurebhe.”
Pauro na abharikyaye bhareetuurya
27Tukamara eginsiku ekumi na ena, turasukumwa na omuyaga omuhaari okugya enu na enu, munyanja ya Adiria. Orusiku rwa ekumi na ena ruyo, obhutiku gati, abhakori bha emirimu bha obhwato, bhakeeyigwa muna bharingi haangʼi na ekyaro ekyomu. 28Kwa ego, bhakarenga obhutambi bhwa amanji, bhakanyoora amakubha mirongo ebhiri. Kimwi bhakasuntara embere hake, bhakarenga kweki, bhakanyoora amakubha ekumi na gataanu. 29Bhakoobhoha ega, obhwato bhukeetemeri kumagina, ekakora bhakeemirira, bhakarekera eginanga ena mumanji, enyuma ya obhwato. Kimwi bhakasabha bhukye bhwangu.
30Abhakori bha emirimu bha obhwato bhayo, bhakeenda okwibhisa bhatige obhwato. Kwa ego, bhakeetuumya mumanji obhwato bhwa okutuurirya abhantu, bhakeekorya ega, bhararekera eginanga egindi, orubhaara rwa embere rwa obhwato. 31Rumwigo, Pauro akakeerya omukuru wa abhasirikare uyo, hamwi na abhasirikare bhaaye ega, “Abhakori bha emirimu bhanu, nyoore bhataatigare mubhwato munu, mutakuhona!” 32Kwa ego, abhasirikare bhayo, bhakabhutura egingoye ginú gyaringa gibhoheri obhwato bhwa okutuurirya abhantu bhuyo, bhakabhutiga bhugegwe na amanji.
33Hanú bhwaringa haangʼi okukya, Pauro akaamba okubhakomererya abharikyaye bhayo, bharye ebhyakurya aragamba ega, “Reero n-dusiku rwa ekumi na ena, okurwa mugwatwe na enkubhi na bira okurya ekintu. 34Bhoono, ndabhakomererya murye, naho mutakwa na omweko. Murye, kwa okubha kora orutuukya rwa kumutwe gwa oumwi weenyu rutaribhura.”
35Hanú yaamara okugamba ego, akagega omukaate, akamukumya Waryubha embere yaabho bhonsego, akagusuunura, akaamba okurya. 36Nho bhonsego bhakaterema, bhakaamba okurya. 37Bhonsego bhanú twaringa mubhwato bhuyo, twaringa muna magana gabhiri, mirongo muhungati na esansabha (276). 38Hanú bheeguta, bhakeesa egingano munyanja, naho okusuuhya obhurito bhwa obhwato.
39Nyenkyo, abhakori bha emirimu bha mubhwato bhayo, bhataamanya ekyaro kirya, nawe bhaarora omusoma na omweya gwa okugobha kumurambo. Bhakaamura okugya okugobhya eyo obhwato bhwabho nyoore ekaaturikeeni. 40Ego, bhakabhutura egingoye gya eginanga, bhakagitiga munyanja. Kweki bhakanyoonyoogya egingoye ginú gyaringa gibhoheri egingai gya okugenderya obhwato. Bhakatimbya eritanga eriike embere ya obhwato, naho riijurye omuyaga, bhakagya kumusoma. 41Nawe, obhwato bhuyo hanú bhwasuntara embere hake, bhakahika mukiyunga. Orurimi rwa obhwato rukeesindirira mumusenyi kwa eginguru, bhukaangira-mo. Engobhero ekatemwatemwa na amabhooka, okuhikira ekaamba okubhaaruka mabhaara mabhaara.
42Kimwi, abhasirikare bhakeenda okwita abhabhohwa bhonsego, naho bhataaja okwerema bhatoroke. 43Nawe, omukuru wa abhasirikare uyo, yeendanga okumutuurya Pauro, kwa ego, akabharibhira bhatakora ego. Akaamura ega, bhanú bharanagya okwerema, bheereme okuhikira kumurambo, 44na abhandi bhanú bhatamanyiri okwerema, bhagwate egimbaau na ebhintu ebhindi bhya obhwato. Kwa okukora ego, abhantu bhonsego bhakahika kibhara abhahoru.
28Pauro kwiginga rya Merita
1Hanú twarwa munyanja muyo bhwaheene, nho tukamanya ega, turingi kwiginga rinú rirabhirikirwa Merita. 2Abhamenyi bha hayo, bhakatugenihya bhujomu bhukongʼu. Bhaatukoomera omururo, kwa okubha ryaringa eribhaga rya embeho, na embura yaaringa eratwa, bhakatugenihya bhonsego toote omururo guyo. 3Pauro akateenya eginkwi nkego. Hanú yaaringa aragituura mumururo, enjoka ekarwa munkwi muyo, kurusumo rwa eribhiriira rya omururo, ekeeringisirirya kukubhoko kwaye ekamuruma.
4Abhamenyi bha kwiginga riyo, hanú bhaarora enjoka iyo, iturungejerye kukubhoko kwa Pauro, bhakajamirirana ega, “Omuntu unu m-mwiti. Onyoora ahoneri okusika munyanja munu, omukuru weetu unú arabhirikirwa ‘Omuheene’, ataamutige agendererye okubha omuhoru.” 5Nawe, Pauro akaikungʼuntira mumururo, ataanyahaarika kora hake. 6Abhantu bhayo, bhakamanya ega, araabhimbe kasi araagwe hansi, rumwigo akwe. Nawe hanú bhaaganya kwa eribhaga eritambi na okurora ega, atabheeri ekintu, bhakakyukya obhugambi bhwabho, na okwamba okugamba ega, weeki ngʼ-umwi wa abhakuru bhaabho.
Pauro aramuhwenʼya esewaabho omukuru wa Merita
7Mbe, hayo twambukira, haaringa haangʼi na emigunda gya omukuru wa eriginga riyo. Omukuru uyo, yaabhirikirwanga ega, Pubhurio. Pubhurio uyo, akatugenihya bhujomu iika owaaye, tukamara-ho eginsiku esatu. 8Kwibhaga riyo, esewaabho yaaringa areeri kubhuriri, m-murweri, yaana ehooma na yaaringa arasaaha amanyinga. Pauro akasoha munyumba okumurora. Hanú yaamara okumusabhira ku Waryubha, akamutuurira amabhoko eguru waaye, akamuhwenʼya. 9Eringʼana riyo hanú ryeebhuka, abharweri abhandi bhonsego kwiginga riyo, bhakabha bharamuujira Pauro, wonse akabha arabhahwenʼya. 10Abhantu bha hayo, bhakabha bharatusuuka bhukongʼu. Na hanú tweenda okwimuka, bhakaturiinirya mubhwato ebhintu bhyonsego bhinú tweendanga.
Pauro arahika mumugi gwa Ruumi
11Hanú twamara emyeri esatu kwiginga riyo, tukaamba orugendo kwa obhwato bhunú bhwaringa bhurekeeri enanga, bhuraganyirira eribhaga rya embeho riyo rihwe. Obhwato bhuyo, bhwaringa bhwa mumugi gwa Arekisandiria, na bhwaringa bhungʼoorerwe ebhisusano bhya Abhakuru Ebhisare. 12Tukahika mumugi gwa Sirakusa, tukeekara hayo eginsiku esatu. 13Hanú twarwa hayo, tukeenaara embarika wa enyanja, tukahika mumugi gwa Regio. Ejo wendeko, omuyaga gukatiimuka okurwa orubhaara rwa taragweta, gukakora orusiku rwa kabhiri tuhike mumugi gwa Puteori. 14Eyo, tukasikana na abhahiiri bheetu ku Kiristu, bhakatukomererya ega, tubhe nabho eginsiku muhungati. Hanú gyahwa, tukagwata enjira okugya mumugi gwa Ruumi. 15Abheekirirya abharikyetu bha Ruumi eyo, hanú bheegwa ega turingi kunjira turagya owaabho, bhakaaja ku Mudiira gwa Apio, na ahasi hanú haabhirikirwanga ega, “Emikahawa Esatu” okututuruungʼana. Pauro hanú yaabharora, akamukumya Waryubha na akasambaaruka bhukongʼu.
Pauro areehigirya abhantu bha Ruumi
16Hanú twahika mumugi gwa Ruumi, Pauro akeekiriribhwa okwikara munyumba yaaye omwene, hamwi na omusirikare wa okumwangararira.
17Eginsiku esatu hanú gyahwa, akabhirikira hamwi, abhakuru bha Abhayahudi bha hayo. Hanú bheekumanʼya, akabhakeerya ega, “Abhahiiri bhaani, onyoora ntaakora eringʼana eribhiibhi kubhantu bheetu, kasi kumigiro gya bhajaaji weetu, nawe naagwatwa mumugi gwa Yerusaremu, nkagwatibhwa ku Bharuumi. 18Abharuumi bhayo, hanú bhaamara okunyikomya, bhakeenda okunhaatira, kwa okubha bhataannyoora na obhusarya bhobhonse bhunú bhukaakoreri niitwe. 19Nawe, Abhayahudi bhakaanga ega, ntahaatirwa. Kwa ego, nkasabha ega, ekiina kyani kyamurwe na Kaisari, Ruumi enu. Etaringi ega, naaringa ndeenda okubhajongera abhantu bha ekyaro kyani. 20Mbe, gayo ngo gakoreri mbabhirikiiri, naho mbarore tuhaire hamwi. Oni hanu mboherwe kwa okubha ndamwikirirya Kiristu Omutuurya, uyo ngʼo obhwisige bhwa Abhaisiraeri bhonsego.”
21Hayo, abhakuru bha Abhayahudi bhayo, bhakamukyukya ega, “Bheetu tutaranyoora enyarubha yoyonse okurwa mukyaro kya Yudea, inú eragamba eguru yaaho. Na omuntu wowonse ataakaajiri hanu, okugamba amangʼana amabhiibhi eguru yaaho. 22Nawe bheetu, tureenda okwigwa kya ego uuwe oreeganirirya, kwa okubha edini inú oragwata, tumanyiri ega, eragambwa obhubhiibhi kira ahasi.”
23Ego, bhakeekiriranʼya na Pauro, orusiku runú bhariikumanʼya. Orusiku ruyo hanú rwahika, bhakaaja abhantu abhaaru, munyumba inú yeekaranga. Pauro akabhatondera na okubhoonjoorera eguru ya obhukama bhwa Waryubha,28:23 Obhukama bhwa Waryubha. Maaha eringʼana rinu mu Moonjooro eguru ya Amangʼana Amakongʼu. okwambira nyenkyo okuhikira kumugoroobha, yeendanga ega, bhonse bhamwikirirye Yeesu. Ekakora abheehigirye amangʼana eguru ya Yeesu kwa okutumira amaragiriryo ga Musa, na ebhitabho bhya abharooti.
24Abhandi bhakeekirirya amangʼana ganú yaagamba, nawe abhandi bhataageekirirya. 25Kwa ego, abheene kwa abheene bhateekiriranʼya. Mbe, hanú bhaaringa bharagya, Pauro akabhakeerya eringʼana rimwi ega, “Omutima Omurabhu, yaagamba amangʼana ga obhuheene, arakeerya bhajaaji weetu okuhitira kumurooti Isaaya ega,
26‘Ogende kubhantu bhanu, obhakeerye ega,
Okwigwa muriigwa, nawe, mutarimanya ensonga yaago.
Okurora murirora, nawe, mutarimanya.
27Eribha ego, kwa okubha emitima gya abhantu bhanu, gibheeri emikongʼu,
amatwi gaabho, gatakwigwa bhujomu,
na ameeso gaabho, gahindiriirye.
Bhatakaaja okurora kwa ameeso gaabho,
bheegwe kwa amatwi gaabho,
bhamanye kwa emitima gyabho,
bhataaja bhanyihunjurire, naho mbatuurye.’28:26-27 Maaha mukitabho kya Isaaya 6:9-10.”
28Pauro akagendererya okugamba ega, “Mbe, bhoono mumanye ega, amangʼana ga Waryubha eguru ya obhutuurya bhunu, gahirirwe kubhantu bhanú bhataringi Abhayahudi. Bheeki bharigagwata!”
[ 29Hanú yaamara okugamba amangʼana gayo, bhakagya bharahakaananʼya abheene kwa abheene.]28:29 Amangʼana mumabhano ganu […] gataringi mumangʼoore agandi ga akare aga Ekiyunani.
30Pauro akamara emyaka ebhiri emigima, munyumba iyo, yaaringa aseemerye omwenego. Yaagenihyanga muyo, bhonsego bhanú bhaamuujiranga. 31Yeehigirya abhantu kwa ekituunyo, eguru ya obhukama bhwa Waryubha, na eguru ya Omukuru Yeesu Kiristu, bira okuribhirwa.