Pabloba kꞌarta bꞌʉdꞌa mebẽrã Roma bidꞌarãĩta

1

Saludo diabuedꞌa

1Mʉrã Pabloa, mʉrã Jesucristo nezokꞌa, mʉrã izha jʉrʉpe zokꞌasia bedꞌea biata jaramarẽã Daizezedꞌeta. 2Maʉ̃ẽnabema izha bedꞌeata jarabibari bꞌeadꞌadꞌeba na wedꞌauba jaradꞌata bꞌʉ tabꞌea: 3Maʉ̃ bedꞌea biabara jara bꞌʉa zhi Warrata dazhirã Nokꞌo Jesucristota, izhira rey Davidꞌeba uruta bꞌasia dazhi kꞌãwũnerã. 4Izhira Daizeze Warrata zarea bara bꞌʉta Jawurebiaba kꞌawuabisia, mawũã kꞌawuabisia beudꞌata piradrʉdꞌadꞌeba.

5Jesucristobara mʉrã izhi biaba jʉrʉpe zokꞌasia, aramaʉ̃ne drua jõmaʉ̃nebemaba ĩjãnamarẽã izhidꞌebemata kʉãgꞌa. 6Marã maʉ̃rãnebemata bꞌea, marã jʉrʉkuasia bꞌeamarẽã Jesucristodꞌeta. 7Jõma marã Roma pʉwʉrʉdꞌebemata bꞌera Daizezeba kʉãgꞌata bꞌea, marã jʉrʉkuasia izhidꞌeta bꞌeamarẽã: Mawũẽ izhi biaba marã adu-a bꞌeabiya dazhi Zhibari dazhirã Zezeba dewara Nokꞌo Jesucristoba.

Pablo wã krĩña bꞌadꞌa Romaĩnu

8Mʉã naara jaraira Jesucristodꞌeba mʉãrã Daizezea zhibia ji bꞌʉa marã jõmaʉ̃bari, marãba Jesúsdꞌebema ĩjã bꞌeta trʉ̃poa nʉmʉbari ẽjũã jõmaʉ̃ne. 9Mʉãrã Daizezera soidꞌu aribꞌae bꞌʉba bedꞌea biata jara bꞌʉa zhi Warradꞌeta, izhara kꞌawua bꞌʉa mʉã marã ewariza jara tau ẽãta mʉ zhiwidꞌibʉrʉdꞌera. 10Mʉrã zhiwidꞌi bꞌʉa Daizezeba krĩñabʉrʉ wãbimarẽã marãma. 11Mʉã marã ũdu krĩña bꞌʉa Jawurebiadꞌebemata jaraita, aramaʉ̃ne jipa nʉmeãmarẽã. 12Aramaʉ̃nerã zhiya zareabi nʉmeãña Jesúsdꞌebema ĩjã bꞌedꞌeba marãbidꞌa mʉãbidꞌa.

13Mebẽrã, mʉã marãba kꞌawuadꞌaita krĩñata kꞌawuaudua mʉrã biodꞌe marãma wãza bꞌʉa, aramaʉ̃ne marãnebemabidꞌa Jesúsdꞌebemata ĩjãnamarẽã dewaraurã judíorã ẽãba ĩjãnapeadꞌa kĩrãkꞌa, mawũãmina idꞌi basiidꞌu wã bꞌe ẽã nʉmʉã. 14Estudiadꞌata bꞌea, estudiadꞌa ẽãta bꞌea, krĩcha erubꞌea, krĩcha ne ẽã bꞌea mʉãrã jaraibara bedꞌea biara. 15Mawũẽ mʉãrã Jesúsdꞌe bedꞌea biara marããbidꞌa kꞌadrʉabai jaraya marã bꞌea Romane.

Zareata bedꞌea biadꞌebema

16Mʉrã pera ẽã Jesúsdꞌebema bedꞌea biata jaraira, maʉ̃ Daizeze zareata jõma zhi ĩjãbʉdata ẽdrʉidꞌebema judíorãta judíorã ẽãta. 17Maʉ̃ bedꞌea biadꞌeba Daizezebara kꞌawuabi bꞌʉa izhara bedꞌea ne ẽã bꞌʉbarita ĩjãbʉrʉdꞌeba. Maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa: Daizezema bedꞌea ne ẽã bꞌʉra ĩjã bꞌʉdꞌeba izhi ũme bꞌai jõ ẽã bꞌaya.

Bedꞌea bara bꞌea beubari bꞌera

18Daizezebara izhi kĩrũbira ʉ̃treba kꞌawuabi bꞌʉta zhãrã pua kꞌawua obꞌʉa bia ẽãta obꞌeta, bia ẽãta obꞌeba idu kꞌawuabidꞌa ẽã bꞌeta bedꞌea izhidꞌe wãrãta. 19Daizezedꞌebemata kꞌawuadꞌai bꞌʉra bia kꞌawua bꞌea izha kꞌawuabi bꞌʉba. 20Izhidꞌebemata ũdudꞌakꞌara, izhi zareata jõkꞌara, izhira Daizezeta bꞌʉra dajada ũdu nʉmʉã ẽjũã osi wedꞌauba, maʉ̃ta kꞌawuaidꞌe bꞌʉa izha kꞌãrẽ obꞌʉdꞌeba, mawũẽ bia ẽãta obꞌebara kꞌawuadꞌa ẽã abꞌedꞌa ẽã. 21Daizezedꞌebema kꞌawua bꞌeta Daizezera ibia jaradꞌa ẽã, miã zhibia jida ẽã, aramaʉ̃ne sãwũãta kꞌawuadꞌa ẽã, aramaʉ̃ne sodꞌebara kꞌawuadꞌa ẽkĩrãkꞌa bꞌeba so pãrĩgu bꞌea. 22Krĩcha banane bꞌedꞌe krĩcha ne ẽã bꞌea. 23Daizeze beukꞌata zhi zromane edadꞌaikꞌadꞌe, zhi zromarãne erubꞌea ne dazhi zadꞌe nʉme jõbarita, ibanarã zata, nendʉwʉrʉ jẽrũ kĩmarẽ bꞌe zata, nendʉwʉrʉ jãne wã bꞌe zata mawũã erubꞌea.

24Maʉ̃ba Daizezebara idaribisia ãzhikꞌawua ne mitiata odꞌamarẽã, ãzhi soba krĩñata odꞌamarẽã, mawũẽ ãzhirãĩnu dazhi perata obꞌea. 25Daizezedꞌebemata wãrãnebemane nʉmeãĩkꞌadꞌe sewadꞌebemane nʉmeã, aramaʉ̃ne Daizezeba ne okuadꞌa zata zhi zromane ibia jara erubꞌea Daizeze zhi okuadꞌa kꞌãñabara, maʉ̃ne izhitrʉ ibia jaradꞌaidꞌe bꞌʉa ewari nʉmʉ jõma. Amén.

26Maʉ̃ba Daizezebara idaribisia ãzhi kꞌawua odꞌamarẽã dazhi perata. Mawũẽ wũẽrãrã ãzhidꞌera abꞌari wũẽrã ũme dazhi perata obꞌea. 27Zhũmakĩrãrãsidꞌa abꞌarika bꞌeta wũẽrã tõbꞌari ẽã idaribipe abꞌari makĩrã ũme dazhi perata obꞌea. Aramaʉ̃ne abꞌari makĩrã ũme dazhi perata obꞌeba ãzhikusa Daizezea zuburia obi bꞌea jãpe nʉmeba.

28Mawũã bꞌebara Daizezedꞌebema kꞌawua krĩñana ẽãba Daizezebara chãbꞌarikuasia ãzhi krĩchara bia ẽãta nʉmeã, ãzhi kꞌawua odꞌamarẽã kꞌãrẽ o ẽbai bꞌʉta. 29Ne jõmaʉ̃ bia ẽãta obꞌeba kĩma ẽãta erukꞌãĩbada, ne mitiata obada, ne wuaabʉrʉ krĩñabada, bia ẽãta obada, zhãrãba ne erubꞌʉ kꞌarea bĩ ẽãbada, miã beabada, kꞌaikꞌaiabada, zhãrã sewabada, bedꞌeata obada. 30Zhãrã jarabada, Daizezera juradea, zhãrãma mitia bedꞌeabada, zhi zromane bꞌea, bigaudꞌe bꞌea, krĩcha jʉrʉbada bia ẽãta oita, ũrĩna ẽã ãzhi zhibarirã bedꞌeara. 31Krĩchadꞌe duanu ẽã, ãzhi bedꞌeara aribꞌaedꞌa ẽã, zhãrã kʉãgꞌa edadꞌa ẽã, ãzhi bĩ ẽã odꞌara bedꞌea ne ẽãne edadꞌa ẽã, zhãrã sozuburiadꞌa ẽã. 32Mawũã bꞌebara kꞌawua bꞌea Daizezebara pua kꞌawua oita, aramaʉ̃nerã maʉ̃ kꞌaudꞌa bꞌera aduaita beuya. Mawũãsiidꞌu maʉ̃ kꞌaudꞌa bꞌea, aramaʉ̃ne sobia bꞌea maʉ̃ kꞌaudꞌa bꞌe bawara.

2

Daizezeba kꞌawua oidꞌebema

1Maʉ̃ba bʉ zhãrã jara bꞌʉra bedꞌea ne ẽãne bꞌarãrũã, bʉa awʉrʉta jarabʉrʉdꞌera bʉzhikusa jarabʉrʉa, bʉa zhãrã jara bꞌʉta abꞌaʉta obꞌʉdꞌeba. 2Kꞌawua bꞌea bia ẽãta obꞌera Daizezebara pua kꞌawua obaria kꞌãrẽ odꞌa wãrãneba. 3Bia ẽãta obada bꞌeta bʉa jara bꞌʉta bʉara abꞌaʉta obꞌʉra, ¿bʉ krĩchama bʉra ẽdrʉika Daizezeba pua kꞌawua oidꞌebara? 4¿O bʉma seri ẽka izha kꞌãbãẽã sozuburia nʉmʉba zrogꞌa bꞌʉra, bʉara kꞌawua ẽã nʉmʉ ẽka izhara sozuburia bꞌʉta kꞌazhiruara ãmape izhita pẽwãmarẽã? 5Mawũãmina bʉ sora zarea nʉmʉã kꞌazhiruata ãmape izhi pẽwãĩrã, mawũẽ izhi kĩrũbita bʉzhikusaita bira wã kĩrũ zuburia oi ewariedꞌa. Maʉ̃nerã kꞌawuabiya sãwũã pua kꞌawua oi bꞌʉdꞌe obʉrʉta Daizezebara. 6Izhara abꞌa abꞌaʉa kꞌãrẽ diaya ãzha kꞌãrẽ odꞌabari. 7Izhi ũme bꞌai jõ ẽãta diaya biata obꞌeba jʉrʉ bꞌea izha bia jaramarẽã, beukꞌata bꞌʉmarẽã. 8Mawũãmina kĩrũ pua kꞌawua oya ãzha krĩñata obꞌeba aribꞌaedꞌa ẽãrã bedꞌea izhidꞌe wãrãta, awuarabʉrʉ obꞌera bia ẽãta. 9Izha pua kꞌawua obʉrʉdꞌera zuburia bꞌeaya, sopua bꞌeaya bia ẽãta obꞌera judíorãta judíorã ẽãta. 10Mawũãmina izhima bia nʉmeba bia jaraya adu-a bꞌeabiya biata obꞌera judíorãta judíorã ẽãta. 11Aramaʉ̃ne Daizezebara zhãrã awuara eda ẽã.

12Moisé ũrãgꞌa ne ẽã bꞌeta kꞌazhiruata obꞌera maʉ̃ ũrãgꞌa ne ẽã aduadꞌaya, Moisé ũrãgꞌa erubꞌeta kꞌazhiruata obꞌera maʉ̃ ũrãgꞌadꞌeba pua kꞌawua okuaya. 13Moisé ũrãgꞌa bari ũrĩ bꞌeba biata duanu ẽã Daizeze kĩrãbitara, awuarabʉrʉ maʉ̃ ũrãgꞌa aribꞌae bꞌeta izhima biata bꞌea. 14Judíorã ẽãba Moisé ũrãgꞌa ne ẽãta maʉ̃ ũrãgꞌadꞌebemata obꞌera ũrãgꞌa ne ẽmina ũrãgꞌata bꞌea ari ãzhita. 15Aramaʉ̃ne ũrãgꞌadꞌebema obꞌeta ũdubi bꞌera zhi bꞌʉma ãzhi sodꞌe, krĩchabara kꞌawua bꞌea kꞌãrẽ obʉdara biata o bia ẽãta, bedꞌea bara bꞌeta o bedꞌea ne ẽã bꞌeta. 16Daizezeba kꞌawua obʉrʉ ewadera zhãrãnebema kꞌawuadꞌa ẽãrã Jesucristodꞌeba kꞌawua oya bedꞌea biata mʉã jara bꞌʉdꞌe.

Judíorãbara aribꞌaedꞌa ẽã ũrãgꞌara

17Marãbara marã judío abꞌeta Moisé ũrãgꞌadꞌeba Daizeze ũme bedꞌea ne ẽãne bꞌea. 18Izha kꞌãrẽ krĩñata kꞌawua bꞌeta ũrãgꞌabara jaradia bꞌʉa kꞌãrẽta biata. 19Jipa edebadadꞌe bꞌea Daizezedꞌebema kꞌawuadꞌa ẽãba daʉbꞌerrea bꞌe kĩrãkꞌa bꞌeta, mazhima ʉ̃nata bꞌea pãrĩguadꞌe bꞌerãĩta. 20Zhi kꞌawua ẽã bꞌeta wũãwũã kĩrãkꞌa bꞌeta ũrãgꞌabadadꞌe bꞌea, Moisé ũrãgꞌata erubꞌedꞌeba kꞌãrẽ kꞌawua bꞌedꞌe bꞌea, kꞌawua bꞌedꞌe bꞌea wãrãta. 21Bʉa awʉrʉ ũrãgꞌa bꞌʉta, ¿kꞌãrẽã zhi ũrãgꞌa ẽpe bʉzhikusara? Nezrʉga ẽbaita jara bꞌʉta, ¿kꞌãrẽã nezrʉga bꞌʉ? 22Kĩma ẽãta erukꞌãĩ ẽbaita jara bꞌʉta, ¿kꞌãrẽã kĩma ẽãta erukꞌãĩ bꞌʉ? Ne zhi zromarãne erubꞌera ũduama bꞌʉta, ¿kꞌãrẽã ne biara maʉ̃rã dedꞌabema zrʉgabari? 23Bʉma bʉara Moisé ũrãgꞌara biodꞌe kꞌawua bꞌʉta, ¿maʉ̃ ũrãgꞌa aribꞌae ẽãba kꞌãrẽã bĩ ẽã jarabi bꞌʉ Daizezera? 24Maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa: Judíorã ẽãta bꞌebara Daizezera bĩ ẽã jara bꞌea marãneba.

25Wãrãnebai kꞌakua eta kꞌõ bꞌʉra biga Moisé ũrãgꞌata aribꞌae bꞌʉbʉrʉ, mawũãmina maʉ̃ ũrãgꞌata aribꞌae ẽbʉrʉ bʉ kꞌakua eta kꞌõpe bꞌʉra kꞌakua e kꞌõ ẽkĩrãkꞌa bꞌʉa. 26Aramaʉ̃nerã kꞌakua eta kꞌõ ẽã bꞌʉba Moisé ũrãgꞌata aribꞌae bꞌʉbʉrʉ, ¿kꞌakua e kꞌõ ẽã bꞌʉra kꞌakua e kꞌõpe bꞌʉ kĩrãkꞌa bꞌʉ ẽka? 27Kꞌakua e kꞌõ ẽã bꞌʉba Moisé ũrãgꞌata kĩrãẽpa aribꞌae bꞌʉbara kꞌawuabiya bʉara Moisé ũrãgꞌara kꞌawua bꞌʉta, kꞌakua eta kꞌõpe bꞌʉta aribꞌae ẽãta maʉ̃ ũrãgꞌara. 28Judío arata bꞌʉ ẽã bari ʉ̃rʉ̃ba bꞌʉra, miã kꞌakua e kꞌõpe bꞌʉ ẽã bari ʉ̃rʉ̃ kꞌõ bꞌʉra zharadꞌe. 29Awuarabʉrʉ judío arata bꞌʉa soidꞌu bꞌʉta, kꞌakua e kꞌõpe bꞌʉa soidꞌu bꞌʉta, mawũã bꞌʉa Jawurebiadꞌeba soidꞌu bꞌʉta, aramaʉ̃nerã bari ũrãgꞌata kꞌawua bꞌʉdꞌeba mawũã bꞌʉ ẽã. Mawũã soidꞌu bꞌʉra zhãrãbara ibia jaradꞌa ẽã, awuarabʉrʉ ibia jaraya Daizezeba.

3

1¿Kꞌãrẽ biata bꞌʉ judíota bꞌaira? ¿Kꞌãrẽ biata bꞌʉ kꞌakua eta kꞌõpe bꞌaira? 2Ne biodꞌeba biata bꞌʉa. Mawũã bꞌʉa wãrãnebai naara judíorãã dedꞌekadꞌaba izhi bedꞌeara Daizezebara. 3¿Kꞌõbe sãwũãĩpe ʉ̃kʉrʉ ãzhidꞌebemaba ĩjãna ẽãrã? ¿Mawũã ĩjãna ẽãba izha jaradꞌara aribꞌae ẽka Daizezebara? 4¡Mawũã ẽã! Baribʉrʉ Daizezera wãrĩnu bedꞌea bꞌʉa, maʉ̃ne zhãrã bꞌera jõma sewa nebʉrʉmiã. Maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa:

Wãrĩnuã adꞌaya bʉa jarabʉrʉ bedꞌeara, aramaʉ̃ne kiaweya bʉta jibʉrʉra. (Salmos 51:4)

5Dazha bia ẽãta obꞌʉba Daizezera biata ũdubi bꞌʉbʉrʉ, ¿kꞌãrẽta jaradꞌaipe? ¿Daizezera bia ẽka bia ẽãta obʉrʉ kꞌarea zuburia obʉrʉdꞌera? Mʉrã bedꞌea kꞌobꞌʉa zhãrã mawũã bedꞌea bꞌedꞌe. 6¡Mawũã ẽã! Daizezeta biata bꞌʉ ẽbʉrʉ, ¿sãwũã kꞌawua oipe ẽjũãne zhãrã bꞌera? 7Ʉ̃kʉrʉba jarabada kĩrãkꞌa dazhi sewa nebʉrʉ bꞌʉba Daizezera wãrĩnu bedꞌea bꞌʉta kꞌawuabi bꞌʉbʉrʉ, ¿kꞌãrẽã jara bꞌʉ dazhira kꞌazhirua omiãta? 8¿Jaraidꞌe bꞌʉ ẽka daira ewaradꞌe jara panʉta, ʉ̃kʉrʉba dai mawũã jara bꞌera Daizezebara zuburia oidꞌe bꞌʉ ẽka? Daibara mawũã badabidꞌa: ¿Bia ẽãta odꞌaya biata zemarẽã?

Ne ẽã biata bꞌʉra

9¿Mawũẽ sãwũãpe? ¿Dazhirã judíorãta audre biarãkꞌa awʉrʉrã kꞌãñabara? ¡Mawũã ẽã! Daibara kꞌawuabisidꞌa jõma judíorãta judíorã ẽãta kꞌazhirua edre bꞌeta. 10Maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa:

Biata bꞌʉra ne ẽã miã abꞌabidꞌa.

11Miõba kꞌawua ẽã kꞌãrẽ sãwũãta, miõba jʉrʉ ẽã Daizezera.

12Izhi maẽbara jõma jãpe nʉmeã, aramaʉ̃ne izhima biata nʉme ẽã. Ne ẽã biata obꞌʉra, ne ẽã miã abꞌabidꞌa. (Salmos 14:1-3; 53:1-3; Eclesiastés 7:20)

13Mitia bedꞌea bꞌeba beudꞌa jou tabꞌʉ uriata mitiata ewa nʉmʉ kĩrãkꞌa bꞌʉa ãzhi nemirã, ãzhi kĩrãmerã sewa nebʉrʉmiã. Zhãrã bĩ ẽã obꞌe bedꞌeara dãma neãrã kĩrãkꞌa bꞌʉa ãzhi i edre. (Salmos 5:9; 140:3)

14Ãzhi ibara zhãrã ikꞌazhirua jara bĩ ẽã bꞌea. (Salmos 10:7)

15Jẽrũ zokea wãẽba bꞌea zhãrã beaita.

16Ne ãrĩkua zhãrã zuburia okua bꞌea ãzhi wã maẽ.

17Aramaʉ̃ne kꞌawua ẽã bꞌea zhãrã bawara adu-a bꞌaira. (Isaías 59:7-8)

18Daizeze wawiaira ne ẽã ãzhi krĩchadꞌera. (Salmos 36:1)

19Kꞌawua bꞌea jõma Daizeze ũrãgꞌaba jara bꞌʉra jara bꞌʉa judíorã maʉ̃ ũrãgꞌa edre bꞌea, aramaʉ̃ne jõma chupea kꞌobꞌedꞌe zhãrã jõma kꞌawua okuaya Daizezebara. 20Daizezeba ũrãgꞌa Moiséa diadꞌata aribꞌae nʉmʉbara beubarira miõta bedꞌea ne ẽã bꞌʉ ẽã Daizeze kĩrãbitara. Awuarabʉrʉ maʉ̃ ũrãgꞌabara kꞌawuabi bꞌʉa dazhira kꞌazhirua omiãta.

Bedꞌea ne ẽã bꞌʉya ĩjãbʉrʉdꞌeba

21Mawũãmina idꞌira Moisé ũrãgꞌa aribꞌaedꞌa ẽãne sãwũã bedꞌea ne ẽã bꞌʉira kꞌawuabisia Daizezebara, maʉ̃ zhi jarama Moisé ũrãgꞌaba, Daizezeba bedꞌeata jarabibarirã bꞌeadꞌaba. 22Zhi jarama Daizezebara bedꞌea ne ẽã bꞌʉita Jesucristodꞌebemata ĩjãbʉrʉdꞌeba, maʉ̃ta izhidꞌebemata ĩjãbʉda jõmaʉ̃ĩtabema, mawũẽ miõta awuara eda ẽã. 23Jõmaʉ̃ba kꞌazhiruara obada, mawũẽ ãĩ bꞌea Daizezeta kĩrãwãrẽãnebara. 24Mawũãmina izhi biaba bari bedꞌea ne ẽã okua bꞌʉa ẽdrʉira nʉmʉba Jesucristodꞌeba. 25Daizezeba dazhi bedꞌea ne ẽã bꞌʉira Jesucristota bꞌʉdꞌata dazhibari wa erezoadꞌata ĩjãbʉrʉdꞌeba nʉmʉã, aramaʉ̃ne izhara sãwũã bedꞌea ne ẽã bꞌʉita kꞌawuabi bꞌʉba zrogꞌa bedꞌea ne ẽã okua bꞌʉa kꞌazhiruata odꞌapeadꞌara nawedꞌa. 26Mawũẽ idꞌi ewadera izha sãwũã bedꞌea ne ẽã bꞌʉita kꞌawuabi nʉmʉrã izhira biata bꞌʉba bedꞌea ne ẽã obꞌʉa zhi ĩjãbʉrʉra Jesúsdꞌebemata.

27¿Aramaʉ̃nerã arakꞌãwũãrã bia nʉmaĩka? ¡Arakꞌãwũãrã ãĩ bꞌʉya! ¿Bia nʉmaĩka Moisé ũrãgꞌadꞌebara? ¿Bia nʉmaĩka maʉ̃ ũrãgꞌata aribꞌae bꞌʉdꞌebara? Mawũã ẽã, awuarabʉrʉ bia nʉmaña Jesúsdꞌebema ũrãgꞌata ĩjã bꞌʉba. 28Mawũẽ kꞌawuaidꞌera Daizezebara dazhira bedꞌea ne ẽã obꞌʉa Jesúsdꞌebemata ĩjãbʉrʉdꞌeba, mawũã o ẽã Moisé ũrãgꞌata aribꞌae nʉmʉba.

29¿Daizezera bari judíorãneka? ¿Izhabꞌa Daizezera judíorã ẽãta bꞌedꞌe ẽka? Wãrãnebai izhabꞌa judíorã ẽãta bꞌedꞌea. 30Maʉ̃ẽnabema Daizezera abꞌabai bꞌʉa. Mawũẽ izhara Jesúsdꞌebema ĩjãbʉrʉdꞌeba bedꞌea ne ẽã bꞌʉya kꞌakua eta kꞌõ bꞌera, Jesúsdꞌebema ĩjãbʉrʉdꞌeba bedꞌea ne ẽã bꞌʉya kꞌakua eta kꞌõ ẽã bꞌera. 31¿Mawũã Jesúsdꞌebema ĩjãbʉrʉdꞌeba seribidꞌa ẽbaika Moisé ũrãgꞌara? ¡Mawũã ẽã! Awuarabʉrʉ mawũãrã aribꞌae bꞌea maʉ̃ ũrãgꞌata.

4

Ĩjãĩne bꞌʉa Abrahamne kĩrãkꞌa

1¿Kꞌãrẽta jaradꞌaipe dazhirã zeze Abrahamnebema? 2Izha kꞌãrẽ obꞌʉba Daizezeba Abraham bedꞌea ne ẽã bꞌʉsibʉrʉ, bꞌakꞌausia kꞌãrẽneba sobia bꞌaira, mawũãmina Daizeze kĩrãbita ẽã. 3Maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa: Daizezeba jarabʉrʉra Abrahambara ĩjãbʉrʉba bedꞌea ne ẽã bꞌʉsia. 4Iabꞌa trajadꞌata pagꞌabʉdadꞌera bari diabada ẽã, awuarabʉrʉ diabada izhi trajadꞌabari. 5Mawũãmina kꞌãrẽ o ẽãne bia ẽãta bꞌʉra Daizezebara bedꞌea ne ẽã bꞌʉbarita ĩjãrã, mawũã ĩjãbʉrʉdꞌeba bedꞌea ne ẽã bꞌʉya. 6Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa rey Davidbidꞌa sobia bꞌaita jarasia Daizezeba bedꞌea ne ẽã bꞌʉbʉrʉra kꞌãrẽ o ẽãne. 7Maʉ̃ta mawũãsia:

¡Sobia bꞌeaya bia ẽãta odꞌapeadꞌata Daizezeba bedꞌea ne ẽã bꞌʉkuabʉrʉra, kꞌazhiruata biodꞌeba bedꞌea ne ẽã bꞌʉkuabʉrʉra!

8¡Sobia bꞌaya Daizezeba bedꞌea ne ẽã bꞌʉbʉrʉra kꞌazhiruadꞌeba! (Salmos 32:1-2)

9¿Mawũã sobia bꞌaira bari kꞌakua e kꞌõ bꞌeitabemakꞌa, kꞌakua eta kꞌõ ẽã bꞌeitabidꞌa nʉmʉ ẽka? Daibara jara bꞌea Daizezeba jarabʉrʉta Abrahamba ĩjãbʉrʉdꞌeba bedꞌea ne ẽã bꞌʉdꞌata. 10¿Sãwũã bedꞌea ne ẽã bꞌʉsi? ¿Kꞌakua eta kꞌõpe bꞌʉdꞌe o kꞌakua eta kꞌõ ẽã bꞌʉdꞌe? Mawũã bꞌʉ ẽbasia kꞌakua eta kꞌõpe bꞌʉdꞌe, awuarabʉrʉ mawũã bꞌʉsia kꞌakua eta kꞌõ ẽã bꞌʉdꞌe. 11Abraham kꞌakua eta kꞌõnabara kꞌawuabi bꞌʉa Daizezeba bedꞌea ne ẽã bꞌʉdꞌata izha jarabʉrʉta ĩjãbʉrʉba wadꞌi kꞌakua eta kꞌõ ẽã bꞌʉdꞌe. Aramaʉ̃nerã kꞌakua eta kꞌõ ẽã bꞌeba Daizezedꞌebema ĩjã bꞌe zezea, abꞌarika ĩjã bꞌeba bedꞌea ne ẽã duanukꞌãrĩã. 12Kꞌakua eta kꞌõpe bꞌe zezeta bari kꞌakua eta kꞌõpe bꞌeitabema ẽã, awuarabʉrʉ abꞌarika ĩjã bꞌeitabema dazhirã zeze Abrahamba ĩjãna kĩrãkꞌa kꞌakua eta kꞌõ ẽwedꞌa.

Daizezeba jaradꞌara aribꞌae bꞌʉa ĩjãbʉdadꞌeba

13Daizezeba naʉ̃ ẽjũãta Abrahanʉã diaya adꞌara o izhidꞌeba zedꞌairãã diaya adꞌara mawũã ẽbasia ũrãgꞌata aribꞌaebʉrʉba, awuarabʉrʉ mawũãsia bedꞌea ne ẽã bꞌidꞌapʉba izha jarabʉrʉta ĩjãbʉrʉdꞌeba. 14Moisé ũrãgꞌa aribꞌae bꞌeba Daizezeba diaita jaradꞌata jidadꞌaibʉrʉ, ĩjãĩnebema nʉmʉrã seri ẽãneba kꞌãrẽ ẽã Daizezeba diaya adꞌara. 15Moisé ũrãgꞌara aribꞌaedꞌa ẽãba Daizezera kĩrũbi bꞌea. Mawũãmina maʉ̃ ũrãgꞌata ne ẽã maẽrã maʉ̃ ũrãgꞌadꞌe wãẽãnaĩ ne ẽã.

16Maʉ̃neba Daizezeba diaita jaradꞌara izhidꞌebemata ĩjã bꞌedꞌeba diaya, aramaʉ̃nerã izhi biaba diaya. Maʉ̃ta Abraham warrarãnebema jõmaʉ̃ĩta nʉmʉã. Bari Moisé ũrãgꞌadꞌe bꞌeitabema ẽã, awuarabʉrʉ Abrahamne kĩrãkꞌa ĩjãbʉdaitabema, aramaʉ̃ne izhira dazhirã jõmaʉ̃ zezea. 17Maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa: Mʉã bʉra bꞌidꞌapʉa zhãrã bio zezeta. Mawũãneba Daizeze kĩrãbitara zhãrã bio zezeta bꞌʉa, izhidꞌebemata Abrahamba ĩjãnarã Daizezebara beudꞌapeadꞌara piradrʉbibaria, kꞌãrẽ ne ẽbadꞌata obaria.

18Daizezeba warra barabiya abʉrʉra Abrahambara ĩjãsia zhi kĩmanebara warra baraidꞌe bꞌʉ ẽãta, aramaʉ̃ne bꞌesia zhãrã bio zezeta, maʉ̃ẽnabemata mawũãsia: Kꞌãwũã chĩdau bio kĩrãkꞌa nʉmaña bʉ warrarãnebemata. 19Maʉ̃ta ĩjãĩrã edꞌabꞌae ẽbasia, krĩcha nʉma ẽbasia izhira zhi zõrãta, maʉ̃ne ya beubodꞌo kĩrãkꞌa bꞌasia cien año badea bꞌʉba, mawũã ĩjãĩrã edꞌabꞌae ẽbasia tokꞌata bꞌʉbara zhi kĩma Sara. 20Izhara ĩjã ẽã nʉma ẽbasia Daizezeba diaya abʉrʉra, awuarabʉrʉ soidꞌu ĩjãbʉrʉba ibia jarasia Daizezera. 21Jipa kꞌawuasia Daizezera zhi zromata izha jaradꞌa aribꞌaeira. 22Mawũã ĩjãbʉrʉdꞌeba Daizezebara bedꞌea ne ẽã bꞌʉsia.

23Bari Abraham ʉ̃rʉ̃ bꞌʉdꞌa ẽbasia mawũã bedꞌea ne ẽã bꞌʉdꞌara. 24Awuarabʉrʉ dazhirãsidꞌa abꞌarika bedꞌea ne ẽã duanukꞌãrĩã dazhirãbara izhidꞌebema ĩjã bꞌeba beudꞌata piradrʉbidꞌata Jesús dazhirã Nokꞌota. 25Daizezebara Jesús chãbꞌarisia beumarẽã dazhirã kꞌazhirua omiãta bꞌebari, beudꞌata piradrʉbisia dazhirã bedꞌea ne ẽã bꞌʉita.

5

Jesúsdꞌeba bedꞌea ne ẽã bꞌea

1Ĩjã bꞌedꞌeba bedꞌea ne ẽã duanukꞌãrĩba dazhirã Daizeze bawara bedꞌea ne ẽã bꞌea dazhirã Nokꞌo Jesucristodꞌeba. 2Jesucristodꞌebemata ĩjã bꞌedꞌebemanerã dazhirã Daizezebara izhi biaba nʉmʉkꞌãrĩã, dazhirã maʉ̃ne jipa nʉmeã. Aramaʉ̃ne sobia krĩcha bꞌea Daizeze kĩrãwãrẽãnebemata jidadꞌaita. 3Bari maʉ̃ba ẽã, awuarabʉrʉ dazhira sobiaidꞌe bꞌʉa zuburia nʉmʉnerã, kꞌawuaidꞌera zuburia nʉmʉne zrogꞌa kꞌawaya. 4Mawũã zrogꞌa nʉmʉrã Daizezema bia nʉmʉã. Mawũã zrogꞌa nʉmʉrã Daizeze kĩrãwãrẽãnebemata jidaya. 5Mawũã jidaira dazhirãĩtara sewa ẽãta Daizezebara kʉãgꞌata izhidꞌeta dazhirã sodꞌe diasia Jawurebiata dazhirãã diadꞌaba.

6Dazhira ẽdrʉidꞌe bꞌʉ ẽãne ewarita arababʉrʉdꞌera Cristora beusia dazhi bia ẽãta bꞌebari. 7Wãrãnebai miõta zhi beabi ẽã biabarira, baʉcha iabꞌa zhi beabiya biabarira. 8Mawũãmina Daizezebara izha dazhira kʉãgꞌata kꞌawuabibʉrʉta wadꞌi kꞌazhirua omiãta bꞌedꞌe Cristota beubisia dazhibari. 9Mawũẽ Cristo wadꞌeba bedꞌea ne ẽã duanukꞌãrĩba ẽdrʉdꞌaya Daizezeba zhãrãta kĩrũ pua kꞌawua oidꞌebara. 10Izhi ũme zhi jurata bꞌedꞌe Daizezebara dazhira izhi bawara zhibiata bꞌʉsia zhi warra bebudꞌeba, mawũã zhibiata bꞌʉdꞌaba ẽdrʉdꞌaya Cristota bꞌʉdꞌeba. 11Bari maʉ̃ba ẽã, awuarabʉrʉ Daizeze bawara sobia bꞌea dazhirã Nokꞌo Jesucristodꞌeba. Izhikꞌareuba idꞌira Daizeze bawara zhibiata bꞌea.

Adánnebema Cristodꞌebema

12Kꞌazhiruara naʉ̃ ẽjũãẽna zesia ũmakĩrã abꞌaʉdꞌeba, maʉ̃ kꞌazhiruadꞌeba nʉmesia bebuta. Aramaʉ̃ne jõma beu nʉmesia jõmaʉ̃ba obadaba kꞌazhiruata. 13Naara Moisé ũrãgꞌa ne ẽbasidꞌeuba kꞌazhiruara obꞌea ẽjũãnerã, mawũãmina ũrãgꞌata ne ẽãba bedꞌea bara bꞌea a ẽbasia kꞌazhiruata obꞌera. 14Mawũãmina kꞌazhiruata obꞌeba beu nʉmesia Adán ewaridꞌeba Moisé ewariidꞌu, Daizezeba jaradꞌata Adánba ũrĩ ẽbadꞌa kĩrãkꞌara kꞌazhiruara odꞌa ẽbasia. Adánneba jõma zuburia nʉmena kĩrãkꞌa jõma bia nʉmesia Cristo zeita bꞌadꞌadꞌeba.

15Mawũãmina Daizezeba bari diadꞌara Adánba kꞌazhiruata odꞌa kĩrãkꞌa ẽã, mawũã abꞌaʉba kꞌazhiruata odꞌadꞌeba bio beusidꞌa. Waya Daizezeba izhi biaba bari diadꞌara ẽdrʉita bioitabemata izhi biaba nʉmʉkꞌãrĩã ũmakĩrã abꞌaʉdꞌeba, Jesucristodꞌeba. 16Daizezeba izhi biaba bari diadꞌara Adánba kꞌazhiruata odꞌa kĩrãkꞌa ẽã. Wãrãnebai mawũã abꞌaʉba kꞌazhiruata odꞌadꞌeba Daizezebara aduabigaidꞌe nʉmʉsia, mawũãmina izha bari diadꞌata nʉmʉkꞌãrĩã zhãrãba kꞌazhiruata bio osidꞌamina bedꞌea ne ẽã bꞌʉkuaita. 17Abꞌaʉba kꞌazhiruata odꞌadꞌeba jõma beu nʉmʉbʉrʉ, audrebai Daizezebara izhi ũme bꞌai jõ ẽã bꞌeabiya abꞌaʉdꞌeba Jesucristodꞌeba, mawũã bꞌeabiya izhi biaba bari bedꞌea ne ẽã obʉrʉrãta.

18Abꞌaʉba kꞌazhiruata odꞌadꞌeba Daizezebara zhãrã jõma aduabigaidꞌe nʉmʉsia, aramaʉ̃ kĩrãkꞌa abꞌaʉba biata odꞌadꞌeba bedꞌea ne ẽã oira zhãrã jõmaʉ̃ĩtabemata izhi ũme bꞌai jõ ẽã bꞌabiya. 19Adánba Daizeze bedꞌeata aribꞌae ẽbadꞌaba zhãrã jõma kꞌazhirua omiãta nʉmʉsia. Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa Jesúsba Daizeze bedꞌeata aribꞌaedꞌaba zhãrã bio bedꞌea ne ẽã bꞌʉya.

20Moisé ũrãgꞌara nʉmʉsia kꞌawuabigaita kꞌazhiruata kꞌãbãẽã obadata. Kꞌazhiruata mawũã kꞌãbãẽã obadadꞌebara Daizezebara kꞌawuabisia izhi biaba kꞌãbãẽã sozuburia bꞌʉta. 21Kꞌazhiruata obadaba aduaita beubada, mawũãmina Daizezebara izhi biaba bedꞌea ne ẽã bꞌʉya izhi ũme bꞌai jõ ẽã bꞌabiita Jesucristo dazhirã Nokꞌodꞌeba.

6

Ya beusidꞌa kꞌazhiruaitara

1¿Mawũẽ kꞌasia adꞌaipe? ¿Kꞌazhiruadꞌe bꞌeaika Daizezeba izhi biaba kꞌãbãẽã sozuburiamarẽã? 2¡Mawũã ẽã! Kꞌazhiruara odꞌa ẽãba dazhira ya beusia kꞌazhiruaitara. ¿Mawũẽ sãwũã wadꞌi kꞌazhiruadꞌe bꞌeaipe? 3¿Kꞌawuadꞌa ẽka buru kꞌoedꞌadꞌeba bꞌeta Jesucristodꞌebemata, aramaʉ̃ne duanu ẽka izhi ũme beudꞌata? 4Buru kꞌoedꞌadꞌeba dazhira izhi ũme jou kꞌobꞌadꞌe wãsia, mawũẽ Cristo beudꞌata zhi Zezeba izhi zareaba piradrʉbidꞌa kĩrãkꞌa dazhisidꞌa piradrʉbisia zokꞌai nimibamarẽã zhiwidꞌidꞌe.

5Dazhira Cristo ũme beudꞌaba izhi piradrʉdꞌa kĩrãkꞌa zokꞌai bꞌai zhiwidꞌidꞌe bꞌeaya. 6Maʉ̃ta kꞌawuaidꞌera dazhita na bꞌadꞌara izhi ũme cruzdꞌe kꞌachibʉrʉba kꞌakua kꞌazhiruadꞌebemata beasia. Mawũẽ dazhira wueta kꞌazhirua nezokꞌa ẽã. 7Mawũã beudꞌara ẽdrʉsia kꞌazhiruadꞌebara. 8Dazhira Cristo ũme beudꞌaba ĩjã bꞌea duanaĩta izhi ũme. 9Kꞌawua bꞌea Cristo beudꞌata piradrʉdꞌara ya beu ẽã, bebura wueta zarea ne ẽã izhi ʉ̃rʉ̃rã. 10Beuma abꞌa beudꞌaba kꞌazhiruara jõma edre bꞌʉsia. Idꞌidꞌe bꞌʉra Daizezeita bꞌʉa. 11Marãsidꞌa aramaʉ̃ kĩrãkꞌa bꞌeta kꞌazhiruara odꞌa ẽãba ya beusita bꞌeaudua kꞌazhiruaitara, aramaʉ̃ne Daizezeita zokꞌai bꞌeaudua Jesucristo dazhirã Nokꞌodꞌeba.

12Kꞌazhiruaa idu kꞌabꞌaribirãũdua marã kꞌakua beubarita, aramaʉ̃ne orãũdua bia ẽãta obi krĩñabʉrʉra. 13Marã kꞌakuara idu kꞌazhiruaa chãbꞌarirãũdua bia ẽãta oita. Awuarabʉrʉ marã Daizezea chãbꞌariudua zokꞌai duaĩnaba kꞌazhiruadꞌe beu bꞌeadꞌata, aramaʉ̃ne marã kꞌakuara Daizezea chãbꞌariudua biata oita. 14Kꞌazhiruabara marã kꞌabꞌari nʉmaĩne bꞌʉ ẽã. Marã Moisé ũrãgꞌa edre nʉmeba ẽdrʉita nʉmʉ ẽã, awuarabʉrʉ ẽdrʉya Daizezeba izhi biaba ẽdrʉbidꞌa edre nʉmeba.

Duanena biata odꞌaita

15¿Mawũẽ sãwũãpe? ¿Kꞌazhiruara odꞌaika Moisé ũrãgꞌa edre duanu ẽbaera, mawũã odꞌaika Daizezeba izhi biaba ẽdrʉbidꞌa edre duanu baera? ¡Mawũã ẽã! 16¿Kꞌawuadꞌa ẽka marãta zhãrã edre nezokꞌata nʉmebʉrʉdꞌera maʉ̃ bedꞌeata aribꞌae nʉmebari ẽka, aramaʉ̃ kĩrãkꞌa nʉmʉ ẽka kꞌazhirua nezokꞌara aduaita beuita, waya Daizeze bedꞌeata aribꞌae bꞌʉra nʉmʉ ẽka bia nʉmaĩ kꞌarea? 17Mʉã Daizezea zhibia ji bꞌʉra kꞌazhirua nezokꞌata bꞌeasimina marãbara soidꞌu aribꞌae bꞌea Daizeze ũrãgꞌa jaradiadꞌapeadꞌata. 18Kꞌazhiruadꞌebara ẽdrʉdꞌape Daizeze nezokꞌarãta duanesia biata odꞌaita. 19Mʉãrã mawũã nezokꞌadꞌebemata jara nʉmʉã mʉã jara bꞌʉta marãbara sãwũãta kꞌawuadꞌa ẽãba. Nawedꞌara marã kꞌakuara bia ẽã chãbꞌarisidꞌa ne mitiata dazhi perata odꞌaita. Waya idꞌidꞌera marã kꞌakuara Daizezea chãbꞌariudua biata odꞌaita.

20Marã kꞌazhirua nezokꞌata bꞌeasidꞌera kĩrãẽpa biata odꞌa ẽbasia. 21¿Bia ẽãta obꞌeadꞌadꞌebara kꞌãrẽ biata jidasidꞌa, maʉ̃nebara idꞌidꞌera marã pera duanu ẽka? Maʉ̃nebara aduaita beuya. 22Mawũãmina idꞌidꞌera kꞌazhiruadꞌebara ẽdrʉdꞌape Daizeze nezokꞌata bꞌeba izhiita nʉmeã, mawũẽ izhi ũme bꞌai jõ ẽã bꞌeaya. 23Kꞌazhiruata obꞌʉdꞌebara aduaita beuya. Mawũãneba Daizezebara izhi ũme bꞌai jõ ẽãta bari dia bꞌʉa Jesucristo dazhirã Nokꞌodꞌeba.

7

Miã ũrãgꞌadꞌa kĩma ãmaĩ ẽã bꞌʉdꞌeba

1Mebẽrã, mʉrã marã Moisé ũrãgꞌa kꞌawua bꞌea bedꞌeaya, ¿marãba kꞌawua bꞌedꞌera dazhira Moisé ũrãgꞌadꞌe bꞌʉ ẽka wadꞌi zokꞌai bꞌʉdꞌera? 2Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa wũẽrã miã kꞌãĩpe bꞌʉra Moisé ũrãgꞌadꞌebara zhi kĩma ũme bꞌaibara zhi kĩma wadꞌi zokꞌai bꞌʉdꞌera. Mawũãmina zhi kĩmata beura, maʉ̃ wũẽrã Moisé ũrãgꞌadꞌebara ẽdrʉbʉrʉa zhi kĩma ũme bꞌadꞌara. 3Zhi kĩma wadꞌi zokꞌai bꞌʉdꞌe wũẽrãba awʉrʉta edara kĩma ẽãta erukꞌãĩ bꞌʉa adꞌaya. Mawũãmina zhi kĩmata beura Moisé ũrãgꞌadꞌebara ẽdrʉbʉrʉa, mawũẽ awʉrʉta edara kĩma ẽãta erukꞌãĩ bꞌa ẽã.

4Mebẽrã, marã aramaʉ̃ kĩrãkꞌa Moisé ũrãgꞌaitara ya beusidꞌa Cristota beudꞌadꞌeba. Aramaʉ̃ne awʉrʉdꞌeta bꞌeta Cristo beudꞌata piradrʉdꞌadꞌeta bꞌeba biata odꞌaya Daizezeita. 5Kꞌazhiruadꞌe zharadꞌebemane bꞌeasidꞌera kꞌazhiruara wuaabʉrʉ okrĩñasidꞌa Moisé ũrãgꞌaba o ẽbaita jara bꞌʉta, aramaʉ̃ne dazhi kꞌakuaba obꞌʉbara dazhira aduaita beui basia. 6Mawũãmina idꞌira Moisé ũrãgꞌadꞌebara ẽdrʉsidꞌa, maʉ̃ ũrãgꞌa edre duanu ẽãba dazhira ya beusia maʉ̃ ũrãgꞌaitara. Mawũẽ Daizezeba jara bꞌʉta zhiwidꞌita Jawurebiadꞌeba aribꞌaedꞌaya, aramaʉ̃nerã Moisé ũrãgꞌata zhi zõrã edre duana ẽã.

Kꞌazhiruata bꞌʉdꞌebema mʉne

7¿Mawũẽ kꞌasia adꞌaipe? ¿Moisé ũrãgꞌara kꞌazhiruakꞌa? ¡Mawũã ẽã! Baribʉrʉ mʉãrã kꞌazhiruara sãwũãta kꞌawua ẽãta kꞌawuasia Moisé ũrãgꞌadꞌeba. Miã mʉãrã kꞌawua ẽbakꞌausia ne zhãrãne krĩña bꞌe ẽãrã, maʉ̃ne Moisé ũrãgꞌabara mawũã bꞌʉa: Ne zhãrãne krĩñarãrũã. 8Mawũãmina mawũã jaradꞌadꞌeba kꞌazhiruabara mʉãã wuaabʉrʉ ne jõma krĩñabisia. Moisé ũrãgꞌata ne ẽbasibʉrʉ kꞌazhiruara wuaabʉrʉ okrĩña nʉma ẽbakꞌausia.

9Mʉã Moisé ũrãgꞌa kꞌawua ẽã bꞌasidꞌera mʉrã adu-a bꞌasia. Mawũãmina kꞌawuabʉrʉdꞌera mʉãrã kꞌazhiruara wuaabʉrʉ okrĩñasia, mawũẽ mʉrã aduaita beui basia. 10Moisé ũrãgꞌabara mʉta Daizeze ũme bꞌai jõ ẽã bꞌabiita bꞌʉbara aramaʉ̃ne mʉãã kꞌawuabisia mʉrã aduaita beuita bꞌʉta. 11Kꞌazhiruabara Moisé ũrãgꞌaba jara bꞌʉra obi ẽãba mʉrã sewasia, aramaʉ̃ne mʉrã aduabiita beai basia.

12Wãrãnebai Moisé ũrãgꞌara Daizezedꞌea, ũrãgꞌara biata biga. 13¿Mawũã biata mʉrã aduabiita beai basika? ¡Mawũã ẽã! Awuarabʉrʉ kꞌazhiruata obꞌʉdꞌebara mʉrã aduaita beuita maʉ̃ mawũã biadꞌeba kꞌawuasia, mawũẽ maʉ̃ ũrãgꞌadꞌebara dajada nʉmʉã kꞌazhiruara jipadꞌe kꞌazhiruata.

14Dazhirãbara kꞌawua bꞌea Moisé ũrãgꞌara Jawurebiadꞌebemata. Mawũãmina mʉrã zharadꞌebemane bꞌʉba kꞌazhiruaa zhi nendoma. 15Mʉã kꞌãrẽ obꞌʉra kꞌawua ẽã mʉã krĩñata okꞌaba, awuarabʉrʉ mʉã krĩña ẽãta obaria. 16Mʉã krĩña ẽãta obariba mʉãrã kꞌawua bꞌʉa Moisé ũrãgꞌara biata. 17Mawũẽ mʉ ẽã maʉ̃ mawũã obarira, awuarabʉrʉ obaria kꞌazhiruata bꞌʉba mʉne. 18Mʉãrã kꞌawua bꞌʉa mʉnerã mʉ zharadꞌera ne ẽã biara, biata okrĩñaĩrã mʉne bꞌʉa, mawũãmina o ẽã. 19O ẽã biata mʉã krĩñata, awuarabʉrʉ bia ẽãta mʉã krĩña ẽãta obaria. 20Mʉã krĩña ẽãta obʉrʉra mʉã o ẽã, awuarabʉrʉ obaria kꞌazhiruata bꞌʉba mʉne.

21Mawũẽ mʉã biata okrĩña bꞌʉdꞌera bia ẽãta mʉne bꞌʉba idaribi ẽã. 22Mʉne edꞌaubara mʉma biga Daizeze ũrãgꞌara. 23Mawũãmina ne awʉrʉta mʉne bꞌʉa mʉ krĩchata idaribi ẽãta, maʉ̃bara obi edea kꞌazhiruata mʉne bꞌʉta.

24¡Mʉrã zuburia bꞌʉa! ¿Mʉrã kꞌaiba ẽdrʉbiipe mʉ kꞌakuaba mʉ aduabiita beaita nʉmʉrã? 25Mʉãrã Daizezea zhibia ji bꞌʉa izhabʉrʉ ẽdrʉbiya Jesucristo dazhirã Nokꞌodꞌeba. Mʉãrã krĩchabara aribꞌae krĩña Daizeze ũrãgꞌata, mawũãmina zharabara okrĩña kꞌazhiruata.

8

Nʉmeãĩnebema Jawurebiadꞌeba

1Idꞌira Jesucristo ũme bꞌera bedꞌea bara duanu ẽã, mawũã duanu ẽã zharadꞌebemane duanu ẽãta, awuarabʉrʉ mawũã bꞌea Jawurebiadꞌeba bꞌeta. 2Bꞌai zhiwidꞌita Jawurebiaba Jesucristodꞌeba dia bꞌʉba dazhira kꞌazhiruadꞌeba ẽdrʉbisia aduaita beui badꞌata. 3Moisé ũrãgꞌabara ẽdrʉbi bꞌe ẽãba, zharabara ẽdrʉbi bꞌe ẽãba Daizezebara zhi warrata zokꞌasia dazhi kꞌãwũ zharadꞌe kꞌazhirua omiã zadꞌe. Mobe dazhi kꞌazhiruabari beubibʉrʉba kꞌazhiruadꞌebara ẽdrʉbisia, aramaʉ̃ne kꞌazhiruara beasia dazhi kꞌãwũ zharadꞌeba. 4Mawũã osia Moisé ũrãgꞌata dazhirãba aribꞌae bꞌedꞌamarẽã, mawũẽ zharadꞌebemane nʉme ẽã, awuarabʉrʉ nʉmeã Jawurebiadꞌeba.

5Zharadꞌebemane bꞌera krĩcha bꞌea zharadꞌebemane. Mawũãmina Jawurebiadꞌeba bꞌera krĩcha bꞌea Jawurebiadꞌebemata. 6Zharadꞌebemata krĩcha bꞌʉra aduaita beuya, mawũãmina Jawurebiadꞌebemata krĩcha bꞌʉra Daizeze ũme bꞌai jõ ẽã bꞌaya adu-a. 7Zharadꞌebemata krĩcha bꞌedꞌeba Daizezeba jurata bꞌebara Daizeze ũrãgꞌara aribꞌaedꞌa ẽã, miã bꞌedꞌa ẽã. 8Zharadꞌebemane nʉmerã Daizezeba krĩñane nʉme ẽã.

9Mawũãmina marã zharadꞌebemane nʉme ẽã, awuarabʉrʉ Jawurebiadꞌeba nʉmeã Jawurebia Daizezedꞌeta marãne edꞌa bꞌʉbʉrʉ. Iabꞌaʉta Jawurebia Cristodꞌeta ne ẽbʉrʉ izhidꞌe ẽã. 10Mawũãmina Cristota marãne edꞌa bꞌʉbʉrʉ, wãrãnebai kꞌakuara kꞌazhiruata odꞌadꞌeba beuimina jawurera zokꞌai bꞌʉa Daizezeba bedꞌea ne ẽã bꞌʉdꞌaba. 11Jawurebiata Jesús beudꞌata piradrʉbidꞌadꞌeta marãne edꞌa bꞌʉbʉrʉ, Jesucristo beudꞌata piradrʉbidꞌabara marã kꞌakua beuita bꞌʉra izhabꞌa piradrʉbiya izhi Jawurebiata bꞌʉdꞌeba marãne edꞌa.

12Mawũẽ mebẽrã, Jawurebiadꞌeba nʉmeãña, zharadꞌebemane nʉmeã ẽã. 13Zharadꞌebemane nʉmeãĩbʉrʉ aduaita beudꞌaya. Mawũãmina Jawurebiadꞌeba beubibʉdata zharadꞌebemata odꞌa ẽãrã Daizeze ũme bꞌai jõ ẽã bꞌeaya.

14Jõma Daizeze Jawurebiadꞌeba nʉmerã Daizeze warrarã. 15Marãba Jawurebiata jidadꞌabara marã nezokꞌata bꞌʉ ẽbasia, mawũẽ nezokꞌata bꞌeadꞌa kĩrãkꞌa wakusa pera bꞌeaidꞌe bꞌʉ ẽã, awuarabʉrʉ Jawurebiara jidasidꞌa marã Daizeze warrarã babidꞌata. Izhidꞌeba dazhirãbara Daizezea ¡Zeze! abada. 16Abꞌaʉ Jawurebiaba dazhi jawurea kꞌawuabi bꞌʉa dazhira Daizeze warrarãta. 17Mawũã zhi warrarã baera Daizezeba ne erubꞌʉta jidadꞌaya Cristo bawarauba, izhi zuburiadꞌa kĩrãkꞌa zuburiadꞌara Daizezebara Cristo bawara bia bꞌʉya.

18Wãrãnebai zuburiata idꞌi ewadebema kꞌãrẽ ẽã, ewarita uruba Daizezeba dazhi bia bꞌʉita. 19Ne jõma izha okuadꞌabara maʉ̃ta krĩña bꞌeba jʉ̃ã bꞌea ũdubimarẽã zhi warrarã bia nʉminapʉta Daizezeba. 20Izha ne jõma okuadꞌara bia nʉme ẽbasia, izhi dobꞌa mawũã nʉme ẽbasia, awuarabʉrʉ Adánta bedꞌeadꞌeba Daizezeba mawũã nʉmʉsia, mawũã nʉmʉnabara bia nʉmʉmarẽã jʉ̃ã bꞌea. 21Izha okuadꞌabara mawũã jʉ̃ã bꞌea bꞌerawakꞌata nʉmʉmarẽã zhi warrarãta bia nʉmʉĩ kĩrãkꞌa Daizezeba. 22Kꞌawua bꞌea izha ne jõma okuadꞌara puaba ʉ̃ĩ-ʉ̃ĩã bꞌea, wũẽrã toi puabari kĩrãkꞌa pua bꞌea idꞌibasiidꞌu. 23Bari maʉ̃rãtrʉ pua duanu ẽã, awuarabʉrʉ Jawurebiata naara jidadꞌapeadꞌata dazhirãsidꞌa puaba ʉ̃ĩ-ʉ̃ĩã bꞌedꞌe jʉ̃ã bꞌea Daizezeba zhi warrarã jʉre edemarẽã, aramaʉ̃ne beukꞌata bꞌʉmarẽã dazhi kꞌakuara. 24Dazhira maʉ̃ta jʉ̃ãĩta ẽdrʉsia. Dazha maʉ̃ta ũdu bꞌʉbʉrʉ jʉ̃ã ẽã. Iabꞌaʉba ne ũdu bꞌʉra ¿kꞌãrẽã jʉ̃ãĩpe? 25Mawũãmina dazha ũdu ẽãta jʉ̃ã bꞌʉra ũduyeedꞌa jʉ̃ãbada.

26Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa dazhira Jawurebiaba kꞌareba bꞌʉa dazha bꞌe ẽãnebemane. Daizezea kꞌãrẽ bigata widꞌiira dazhara kꞌawua ẽã. Mawũãmina Jawurebiata dazhibari ʉ̃ĩ-ʉ̃ĩã zhiwidꞌi bꞌʉa, maʉ̃ sãwũãta jaraidꞌe bꞌʉ ẽã. 27Mawũãmina Daizezebara dazhi sora ũdu kꞌawua bꞌʉba kꞌawua bꞌʉa Jawurebiaba kꞌãrẽ widꞌi bꞌʉra, izhira Daizezeba krĩñane zhiwidꞌi bꞌʉa izhidꞌerãĩta.

Zuburiara jõma edre bꞌaebibada

28Kꞌawua bꞌea izhi kʉãgꞌa bꞌeta Daizezeba kꞌãrẽ berabꞌaribi bꞌʉra jõma kꞌarebata biaitabema, maʉ̃ta izha kꞌãrẽ kꞌaudꞌa bꞌeabiita trʉ̃kuadꞌaitabema. 29Na wedꞌauba izha ũdu kꞌawua bꞌʉta bꞌera zhi jʉrʉma zhi Warra Jesús kĩrãkꞌa bꞌeabiita, aramaʉ̃ne izhita Warra nabemata bꞌamarẽã mebẽrã biodꞌe edꞌa. 30Izha mawũã zhi jʉrʉmata bꞌera trʉ̃kua nʉmʉkꞌãrĩã. Mawũã trʉ̃kua nʉmʉkꞌãrĩrã bedꞌea ne ẽã nʉmʉkꞌãrĩã. Mawũã bedꞌea ne ẽã nʉmʉkꞌãrĩrã izhita zhi zromanebemata nʉmʉkꞌãrĩã.

31¿Mawũẽ maʉ̃ẽnabema kꞌasia adꞌaipe? Daizezeta dazhiaare bꞌʉra, ¿dazhira kꞌaiba sãwũãĩpe? 32Daizezebara miã zhi Warrasidꞌa wããgꞌa ẽbasia, awuarabʉrʉ bebuidꞌu chãbꞌarisia dazhirã jõmaʉ̃bari. ¿Mawũẽ dazhirãã sãwũã ne jõma dia ẽbaipe zhi Warra bawaraua? 33¿Kꞌaiba ji nʉma bꞌeipe Daizezeba jʉrʉkuadꞌara? Daizezebara izhabʉrʉ bedꞌea ne ẽã bꞌʉbaria. 34¿Kꞌaiba bedꞌea bara bꞌʉa aipe? Miõba bedꞌea bara bꞌʉa a ẽã Cristota dazhibari beudꞌaba. Beudꞌata piradrʉpe Daizeze juwua araare bꞌʉa, zhiwidꞌi bꞌʉa dazhirãbari. 35¿Dazhira kꞌaiba ãĩ tʉipe Cristoba kʉãgꞌata bꞌera? ¿Zuburia nʉmʉbara, sopua nʉmʉbara, bĩ ẽã odꞌaita pẽwã nʉmebara, jarrabadꞌe nʉmʉbara, wua ne ẽã nʉmʉbara, menajachadꞌe nʉmʉbara, kuchoba beaita nʉmebara ãĩ tʉika? 36Maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa:

Daira bʉ kꞌarea ewariza bebudꞌe nʉmeã. Daira erunʉmeã oveja beai bara kĩrãkꞌa. (Salmos 44:22)

37Maʉ̃ zuburiara dazhirãbara jõma edre bꞌaebibada Jesucristodꞌeba dazhirã kʉãgꞌadꞌeba. 38Mawũẽ mʉã kꞌawuaidꞌera bebubara, zuburia nʉmʉbara, ángelerãbara, zhi zromarãbara, zareata jairãnebara, idꞌibemabara, nubemabara, 39jaita ʉ̃tʉ, eidꞌu nʉmʉbara, miã ne awʉrʉbara dazhira ãĩ tʉ bꞌe ẽã Daizezeba kʉãgꞌata bꞌera Jesucristo dazhirã Nokꞌodꞌeba.

9

Daizezeba jʉrʉdꞌa Israel bꞌera

1Cristodꞌeba mʉãrã wãrãta jaraya, mʉrã sewa nebʉrʉ ẽãta kꞌawua bꞌʉa Jawurebiadꞌeba. 2Israel bꞌe kꞌarea mʉrã baridua kꞌãbãẽã sopua bꞌʉa. 3Mʉ ãĩ bꞌebʉrʉba ĩjãnaĩta bꞌasibʉrʉ mʉrã Daizezea zuburia obibʉrʉta Cristodꞌebara ãĩ bꞌekꞌausia mʉ ʉrerã zharadꞌebemata kʉãgꞌaba. 4Ãzhira israelitarãta bꞌea, ãzhira Daizezeba zhi warrarã babigadꞌa, izhi kĩrãwãrẽãta ũdubigadꞌa, izha kꞌãrẽ oita jarakꞌadꞌa, izhi ũrãgꞌata Moisédꞌeba dedꞌekadꞌa, izhira sãwũã ibia jaradꞌaidꞌe bꞌʉta kꞌawuabigadꞌa, izha kꞌãrẽ diaita jarakꞌadꞌa. 5Ãzhira Abrahamneba, Isaacdꞌeba, Jacobodꞌeba uruta bꞌea, ãzhidꞌeba naʉ̃ zharadꞌe zesia Cristora, izhira Daizezeta ne jõmaʉ̃ ʉ̃rʉ̃ bꞌʉa, mawũẽ ewari nʉmʉ jõma ibia jaradꞌaya. Amén.

6Mʉãrã jara nʉmʉ ẽã izha jaradꞌara Daizezebara aribꞌae ẽãta. Awuarabʉrʉ jara nʉmʉã Israel bꞌedꞌeba urura Daizezema jõmarã israelitarã ẽãta. 7Abrahamneba urura Daizezema jõmarã Abraham warrarã ẽã, maʉ̃neba izhara mawũãsia: Bʉ warrarã nʉmaña Isaacdꞌeba. 8Aramaʉ̃nerã Abraham warrarã bari zharadꞌeba bꞌera Daizeze warrarã ẽã. Awuarabʉrʉ Abraham warrarã Daizezedꞌera warra izha jaradꞌadꞌebema. 9Izhara mawũãsia: Mʉrã año abꞌaʉdꞌe zeya, maʉ̃nerã Sara tokꞌara wau erubꞌaya

10Bari maʉ̃ ẽã, awuarabʉrʉ Rebecabidꞌa Isaacdꞌeta memerãta tosia zõrã dazhirãta bꞌadꞌadꞌeta. 11Wadꞌi todꞌa ẽwedꞌa, wadꞌi bia ẽãta miã biata odꞌa ẽwedꞌa Daizezeba jʉrʉdꞌadꞌeba nʉmaĩrã, aramaʉ̃ne kꞌãrẽ odꞌadꞌeba nʉma ẽbaira awuarabʉrʉ izha jʉrʉdꞌadꞌeba nʉmaĩrã, 12Daizezebara Rebecaa mawũãsia: Nabemabara aribꞌaeya tẽãbemata. 13Maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa: Mʉãrã Jacobo kʉãgꞌasia, mawũãmina Esaú jurasia.

14¿Mawũẽ kꞌasia adꞌaipe? ¿Daizezebara bia ẽãta obꞌʉka? ¡Mawũã ẽã! 15Izhara Moiséa mawũãsia: Mʉãrã sozuburiaya mʉã sozuburia krĩñata. 16Aramaʉ̃nerã izhita jʉrʉbi krĩñaba kꞌãrẽ onʉmʉta jʉrʉ ẽã, awuarabʉrʉ Daizezebara jʉrʉbaria izha sozuburia krĩñata. 17Maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata izhara Egiptodꞌebema nokꞌoa mawũãsia: Mʉã bʉra nokꞌota bꞌʉsia bʉdꞌeba mʉ zareata ũdukꞌawabigaita, aramaʉ̃ne mʉ zhi zromata jara bꞌeamarẽã drua jõmaʉ̃ne. 18Aramaʉ̃ne Daizezebara izha sozuburia krĩñata sozuburia bꞌʉa, bedꞌea ũrĩ ẽã zarea nʉmabi krĩñata zarea nʉmabi bꞌʉa.

19Maʉ̃neba iabꞌaʉba mʉãã mawũãĩ baya: ¿Mawũãta kꞌãrẽã dazhira bedꞌea bara bꞌea abꞌʉ? ¿Aramaʉ̃nerã kꞌaiba sãwũãĩpe izha krĩñane nʉmʉkꞌãrĩrã? 20¿Bʉra kꞌaipe Daizezea mawũã bedꞌeaira? ¿Zokꞌobara zhi odꞌaa mawũãĩ bʉka?: ¿Mʉrã kꞌãrẽã kꞌãwũã osi? 21¿Zokꞌo obaribara egorora izha krĩñane oi ẽã bꞌʉka, abꞌaʉ egoroba oi ẽã bꞌʉka zokꞌo abꞌa ne biadꞌe zokꞌaita, abꞌa ne baridudꞌe zokꞌaita?

22Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa Daizezebara izha krĩñata obʉrʉta izhi kĩrũbita izhi zareata ũdukꞌawabiga krĩñane kꞌãbãẽã zrogꞌasia kꞌazhiruata obꞌeba kĩrũbiba aduabigai badꞌata. 23Mawũã zrogꞌasia izhira kĩrãwãrẽã zromata izha sozuburiadꞌarãã kꞌawuabigai kꞌarea, nawedꞌa aribꞌaesia mawũã kĩrãwãrẽãnebemata bꞌeabiita. 24Maʉ̃rãta izha trʉ̃kuadꞌara trʉ̃kuasia dazhirãta, bari judíorãnebemata trʉ̃ ẽbasia, awuarabʉrʉ trʉ̃sia judíorã ẽãnebemasidꞌa. 25Maʉ̃ẽnabemata Daizezeba jaradꞌata Oseas librodꞌe mawũã bꞌʉa:

Mʉãrã mʉrẽrã aya mʉrẽrã ẽbadꞌata. Mʉã kʉãgꞌata duana ẽbadꞌata mʉã kʉãgꞌata bꞌea aya. (Oseas 2:23)

26Maʉ̃ẽnabemata dewara mawũã bꞌʉa:

Mʉãrã marã mʉrẽrã ẽã adꞌata, Daizeze zokꞌai bꞌʉ warrarã aya. (Oseas 1:10)

27Dewara Isaíaba Israel bꞌedꞌebemata mawũãsia:

Israel bꞌe warrarãnebemata pusa ibu kĩrãkꞌa nʉmaĩmina bari ʉ̃kʉrʉ ẽdrʉdꞌaya.

28Maʉ̃ẽnabema Daizezebara druadꞌe bꞌera kꞌawua oya kꞌadrʉabai. (Isaías 10:22-23)

29Dewara nawedꞌara Isaíabara mawũãsia:

Daizeze ne jõmaʉ̃ne zhi zromaba dazhirãta ʉ̃kʉrʉ zokꞌai bꞌʉ ẽbasibʉrʉ, dazhirã berabꞌarikꞌausia Sodoma jõna kĩrãkꞌa, Gomorra jõna kĩrãkꞌa. (Isaías 1:9)

Bedꞌea ne ẽbaya ĩjãbʉrʉdꞌeba

30¿Mawũẽ kꞌasia adꞌaipe? Judíorã ẽãrã bedꞌea ne ẽbaidꞌebemane nʉme ẽãta, Daizezebara bedꞌea ne ẽã bꞌʉkua nʉmʉã Cristodꞌebemata ĩjãbʉdaba. 31Maʉ̃ne Israel bꞌera bedꞌea ne ẽbaidꞌebema ũrãgꞌadꞌe nʉmeta bedꞌea ne ẽã bꞌʉkua ẽã. 32¿Kꞌãrẽneba mawũãpe? Mawũãta nʉmʉã maʉ̃ne nʉmeta Cristodꞌebemata ĩjãna ẽãba, awuarabʉrʉ kꞌãrẽ obꞌeba bedꞌea ne ẽbaidꞌe nʉmeã. Mawũã Cristodꞌebema ĩjãna ẽãba tẽnedrʉsidꞌa mongꞌarama tẽnedrʉi kĩrãkꞌa. 33Maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa:

Mʉã Jerusalénne mongꞌarata bꞌʉya zhãrã tẽnedrʉbarita, izhidꞌebemata ĩjã bꞌʉra bariara ẽã. (Isaías 28:16)

10

1Mebẽrã, wãrãnebai mʉã sodꞌeba krĩña bꞌʉra mʉrã Daizezea zhiwidꞌi bꞌʉa ẽdrʉdꞌamarẽã Israel bꞌeta. 2Mʉã kꞌawuaidꞌera Daizezeba krĩñane nʉma krĩña bꞌea, mawũãmina wãrĩnu sãwũãta kꞌawua duanu ẽã. 3Daizezeba sãwũã bedꞌea ne ẽã bꞌʉbarira kꞌawuadꞌa ẽã, mawũẽ ãzha kꞌãrẽ obꞌeba bedꞌea ne ẽã bꞌeaita krĩcha nʉmeba Daizezeba bedꞌea ne ẽã bꞌʉidꞌebemane duanu ẽã. 4Moisé ũrãgꞌara ma aribꞌaesia Cristoba, maʉ̃neba Daizezebara bedꞌea ne ẽã bꞌʉya izhidꞌebemata ĩjãbʉdara.

5Moisébara ũrãgꞌadꞌeba bedꞌea ne ẽbaidꞌebemata bꞌʉdꞌata mawũãsia: Ũrãgꞌata aribꞌae bꞌʉra maʉ̃neba bꞌaya. 6Mawũãmina Cristodꞌebemata ĩjãbʉrʉba bedꞌea ne ẽbaira mawũã bꞌʉa: Sodꞌeba mawũãrãrũã: ¿Kꞌaita wãrĩzeipe ʉ̃taara? Aramaʉ̃ne Cristo udꞌaa weira. 7Miã mawũãrãrũã: ¿Kꞌaita wãĩpe eidꞌu beudꞌa bꞌeidꞌura? Aramaʉ̃ne Cristo wãrĩzebiira beudꞌa bꞌe maẽba. 8¿Mawũãĩ kꞌãñabara Daizezebara kꞌãrẽta jara bꞌʉ? Mawũã bꞌʉa: Bedꞌeata Cristodꞌebema bʉara borekea ĩjã bꞌeya, bʉara bʉ iba jaraidꞌe bꞌʉa, sodꞌeba ĩjãĩne bꞌʉa. Daibara maʉ̃ bedꞌeata ĩjãĩnebemata jara panʉã. 9Bʉzhi iba Jesústa Nokꞌota jarara, Daizezeba beudꞌata piradrʉbidꞌata sodꞌeba ĩjãrã bʉra ẽdrʉya. 10Mawũã sodꞌeba ĩjãbʉrʉra bedꞌea ne ẽã bꞌʉya, mawũã dazhi iba jarabʉrʉra ẽdrʉbiya.

11Maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa: Izhidꞌebemata ĩjã bꞌʉra bariara ẽã. 12Aramaʉ̃nerã izhara awuara eda ẽã judíorãta miã judíorã ẽãta, izhita jõmaʉ̃ Nokꞌobara biodꞌe kꞌareba bꞌʉa kꞌarebata widꞌibʉdara. 13Aramaʉ̃nerã Nokꞌoa kꞌarebata widꞌibʉdara ẽdrʉya.

14¿Mawũãmina kꞌarebara sãwũã widꞌidꞌaipe izhidꞌebemata ĩjãna ẽãrã? ¿Sãwũã ĩjãnaĩpe izhidꞌebemata ũrĩnakꞌara? ¿Sãwũã ũrĩnaĩpe kꞌaiba jaraita ne ẽbʉrʉ? 15¿Sãwũã jaradꞌaipe jaradꞌe zokꞌakuadꞌa ẽbʉrʉ? Maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa: ¡Kꞌãbãẽã kĩrãwãrẽã adu-a bꞌaidꞌebemata jara bꞌera bedꞌea biata!

16Mawũãmina judíorã jõmaʉ̃bara ĩjãna ẽbasia Cristodꞌebema bedꞌea biara. Maʉ̃ẽnabemata Isaíabara mawũãsia: ¿Nokꞌó, kꞌaiba ĩjãbʉrʉ daiba jarabʉdara? 17Aramaʉ̃nerã ũrĩbʉrʉba ĩjã bꞌʉa, Cristodꞌebemata mawũã ũrĩbʉrʉba Daizeze bedꞌeadꞌeba. 18Mawũãmina mʉã widꞌiya: ¿Maʉ̃ bedꞌeara judíorãbara ũrĩna ẽbasika? Wãrãnebai ũrĩsidꞌa. Maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa:

Izhidꞌebemata drua jõmaʉ̃ maẽ jarasidꞌa, drua wawaraidꞌu jarasidꞌa izhi bedꞌeara. (Salmos 19:4)

19Mʉã wakusa widꞌiya: ¿Maʉ̃ kꞌawuadꞌa ẽka Israel bꞌebara? Maʉ̃ẽnabemata Daizezebara naara Moisédꞌeba mawũãsia:

Mʉã marã bĩ ẽãbiya mʉrẽrã ẽãta bia edabʉrʉba, mʉnebema kꞌawua ẽã bꞌeadꞌata bia edabʉrʉba kĩrũbigaya. (Deuteronomio 32:21)

20Dewara Daizezedꞌeba Isaíaba wãnigua mawũãsia:

Mʉrã ũdusidꞌa mʉ jʉrʉ ẽã bꞌeadꞌaba, mʉrã zhi ũdukꞌawabigasia mʉ widꞌi ẽã bꞌeadꞌaa. (Isaías 65:1)

21Mawũãmina Israel bꞌedꞌebema Daizezebara Isaíadꞌeba mawũãsia:

Mʉãrã ewariza kꞌareba krĩñasia bedꞌea aribꞌae ẽã bꞌeta, bedꞌea ũrĩ ẽã bꞌeta. (Isaías 65:2)

11

Daizezeba ʉ̃kʉrʉ jʉrʉkuasia Israel

1Maʉ̃neba mʉã widꞌiya: ¿Daizezebara izhidꞌerã kenabꞌarisika? Mawũã ẽã. Mʉsidꞌa israelitarãta Abrahamneba uruta Benjamín warrarãnebema. 2Daizezebara izhidꞌerã kenabꞌari ẽã, ãzhira na wedꞌauba jʉrʉkuasia. ¿Kꞌawuadꞌa ẽka Elía ʉ̃rʉ̃ bꞌʉ tabꞌʉdꞌe jara bꞌʉra, Daizeze kĩrãbita Israel ʉ̃rʉ̃ bĩ ẽã bedꞌea mawũãsi ẽka? 3Nokꞌó, bʉa bedꞌeata jarabibarirã beakuabʉda, bʉita ne ba badata altar nʉmerã ãrĩkuabʉda. Mʉtrʉ abꞌabai bꞌidꞌata mʉrã beaita jirpanʉã. 4¿Mawũãĩ Daizezebara mawũãsi ẽka?: Mʉãrã mʉĩta nʉmʉkꞌãrĩã ũmakĩrãrã siete mil, ãzhira sãkꞌokꞌodꞌe kꞌopanekꞌa Baal ne zhi zromane erubꞌe kĩrãbitara. 5Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa idꞌi ewadebidꞌa Daizezebara judíorã ʉ̃kʉrʉ jʉrʉkuasia izhi biaba. 6Izhi biaba jʉrʉbʉrʉra jʉrʉbʉrʉ ẽã kꞌãrẽ obʉrʉba. Kꞌãrẽ obʉrʉba jʉrʉra ya izhi biaba jʉrʉbʉrʉ ẽã.

7¿Aramaʉ̃nerã sãwũãpe? Israel bꞌera Daizezema bia nʉmeãĩta jʉrʉ bꞌeadꞌadꞌe duane ẽbasia. Mawũãmina izha jʉrʉkuadꞌara mawũã duanesia, waya wuaabema zarea duanesia. 8Maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa:

Daizezebara izhidꞌebema kꞌawua bꞌedꞌa ẽã nʉmʉnaba, dabʉbara ũdudꞌa ẽã, ne ũrĩbaribara ũrĩna ẽã idꞌi basiidꞌu. (Deuteronomio 29:4; Isaías 29:10)

9Rey Davidbara mawũãsia:

Bia nekꞌo bꞌeba krĩchabigarua bʉara kꞌawua o ẽãta, maʉ̃ta kidꞌabe kĩrãkꞌa nʉmʉdua ãzhi bꞌaeta, aramaʉ̃ne ãzhi pua kꞌawua oita.

10Daʉbꞌerrea bꞌe kĩrãkꞌa nʉmʉdua bʉdꞌebema ũdubʉdara ũdu bꞌedꞌa ẽbamarẽã, ĩjãna ẽãba zuburiabigarua ewariza. (Salmos 69:22-23)

Ẽdrʉbi nʉmʉã judíorã ẽãta

11Maʉ̃neba mʉã widꞌiya: ¿Israelitarã Cristodꞌebema ĩjãna ẽãba tẽnedrʉbʉdara jipa bꞌaesidꞌakꞌa? ¡Mawũã ẽã! Baribʉrʉ aribꞌaedꞌa ẽãnebara Daizezebara judíorã ẽãta ẽdrʉbi nʉmʉã, aramaʉ̃ne Judíorãta bĩ ẽã bꞌeamarẽã. 12Aribꞌaedꞌa ẽãba judíorã bꞌaebʉdata mawũã ẽjũãne judíorã ẽãta bꞌe biaitabemabʉrʉ, ¿audre bia nʉmʉĩ ẽka Cristodꞌebemata judíorãba jipa ĩjãbʉdadꞌera?

13Mʉrã bedꞌeaya marã judíorã ẽãta bꞌea. Mʉrã Daizezeba marã judíorã ẽãma zokꞌadꞌaba mʉma biga mʉ miã ũrãgꞌa bꞌʉra. 14Mʉãrã krĩña bꞌʉa mʉrãta bꞌeba maʉ̃ta krĩñanamarẽã aramaʉ̃ne ẽdrʉdꞌamarẽã ʉ̃kʉrʉ ãzhirãnebemata. 15Daizezeba judíorã kenabꞌaridꞌata ẽjũãne nʉmʉ biaitabemabʉrʉ, ¿judíorãba Cristodꞌebemata ĩjãbʉdadꞌera Daizeze ũme bꞌai jõ ẽã bꞌeai ẽka beudꞌa kĩrãkꞌa bꞌeadꞌata?

16Pega waragꞌabʉrʉta naara Daizezea diabʉrʉdꞌera izhidꞌea wuaabemasidꞌa. Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa judíorã zhi kꞌarrata izhidꞌeta bꞌeadꞌaba judíorã Daizezedꞌea. Aramaʉ̃nerã bakuru kꞌarrata Daizezedꞌeta nʉmʉnebara izhidꞌea zhi taerãsidꞌa. 17Bakuru olivo zhi ura judíorãã. Cristodꞌebemata ĩjãna ẽãba Daizezebara ʉ̃kʉrʉ bꞌʉatukuasia olivo zhi u taera, mobe marã judíorã ẽãta olivo meãbemata bꞌeta mama kꞌarakuasia, judíorã zhi kꞌarradꞌebemata erunʉmana kĩrãkꞌa aramaʉ̃ne marã Daizezebara bia erunʉmʉã olivo kꞌarra bꞌata biadꞌe kĩrãkꞌa. 18Mawũãmina marã audre biarãta krĩcharãũdua olivo zhi u taeta mawũã bꞌʉatukuadꞌa kꞌãñabara. Mawũã krĩchadꞌara budebaudua marãba anʉmʉ ẽãta zhi kꞌarrara, awuarabʉrʉ zhi kꞌarraba anʉmʉã marãta.

19Marã judíorã ẽãbara mawũãnaĩbaya: Daizezebara olivo zhi u taera mawũã bꞌʉatukuasia dazhirãta mama kꞌarakuaita. 20Wãrĩnuã, Cristodꞌebemata ãzha ĩjãna ẽãba bꞌʉatukuasia, mawũãmina marãbara ĩjãbʉdaba mama kꞌarakuasia. Maʉ̃ba marã biarãta krĩcharãũdua ãzhi kꞌãñabara, awuarabʉrʉ Daizezeta wawiaudua. 21Daizezeba olivo zhi u taeta bꞌʉatukuasibʉrʉ marãsidꞌa bꞌʉatukua bꞌeya.

22Kĩrãkuitaudua, Daizezera biata bꞌʉmina zhãrã jʉ̃ãkꞌaeabaria. Wãrãnebai jʉ̃ãkꞌaeasia judíorã zhi bꞌaekuadꞌata, mawũãmina marã bawarara biata nʉmʉã mawũã biata nʉmaĩnebemane nʉmebʉrʉ. Mawũã nʉme ẽbʉrʉ marãsidꞌa bꞌʉatukuaya. 23Judíorã Cristodꞌebema ĩjãna ẽãba bꞌʉatukuadꞌaba ĩjãnarã arimaẽ kꞌarakuaya, Daizezera zhi zroma wakusa arimaẽ kꞌarakuaira. 24Marãta olivo meãbema taeta bꞌʉatukuape olivo biata zhi uma kꞌarakuasibʉrʉ, ¿judíorã audrebai arimaẽ kꞌarakuai ẽka zhi olivoma?

Israel ẽdrʉdꞌaidꞌebema

25Mebẽrã, Daizezeba kꞌawuabi ẽã bꞌadꞌata mʉãrã marãba kꞌawuadꞌaita krĩña bꞌʉa, mawũãtrʉ judíorã kꞌãñabara audre biarãta krĩchadꞌa ẽã: Israel ʉ̃kʉrʉba ĩjã ẽã zarea nʉmerã, mawũã nʉmeã Cristodꞌebema ĩjãĩ bꞌeta judíorã ẽãta edꞌa zedꞌayeedꞌa. 26Mobebʉrʉ Israel ẽdrʉdꞌaya, maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa:

Jerusalénneba zeya zhãrã Ẽdrʉbita, maʉ̃bara Jacobodꞌeba uruta bꞌera bedꞌea ne ẽã bꞌʉya bia ẽãta odꞌapeadꞌara. (Isaías 59:20)

27Mʉã mawũã jaradꞌara ãzhi bawara aribꞌaeya, mʉãrã aramaʉ̃ne bedꞌea ne ẽã bꞌʉya ãzhi kꞌazhiruata biodꞌebara. (Jeremías 31:33-34)

28Jesúsdꞌebema bedꞌea biata judíorãba krĩñana ẽãba Daizeze bawara zhi jurata bꞌera marãta izhidꞌeta bꞌeaidꞌebema. Mawũãmina izha jʉrʉkuadꞌaba izha kʉãgꞌata bꞌea ãzhi zhibarirãneba. 29Aramaʉ̃ne izha diadꞌara jãrĩ ẽã, miã izha trʉ̃narã ãĩ bꞌʉ ẽã Daizezebara.

30Ewari nawedꞌara marãbidꞌa Daizezedꞌebema aribꞌaedꞌa ẽbasia, mawũãmina idꞌira marã sozuburia nʉmʉã judíorãba aribꞌaedꞌa ẽãba. 31Zhi mawũã idꞌidꞌe aribꞌaedꞌa ẽãrã marã sozuburia nʉmʉneba ãzhisidꞌa sozuburiaya. 32Aramaʉ̃ne Daizezebara zhãrã jõma idaribisia izhidꞌebema aribꞌae ẽã bꞌeamarẽã, aramaʉ̃ne jõma sozuburiaita.

33¡Daizezera biodꞌe kꞌãrẽ kꞌawua bꞌʉa, krĩcha kꞌawua bꞌʉa! ¡Miõba kꞌawua ẽã izha oita krĩcha bꞌʉra, dazha kꞌawua ẽã izha obꞌʉra!

34¿Kꞌaiba kꞌawuaipe Daizeze krĩchara? ¿O izhira kꞌaiba ũrãgꞌaipe?

35¿Kꞌaiba naara kꞌãrẽ diasi, izhabidꞌa kꞌãrẽ diamarẽãrã?

36Izhidꞌeba nʉmʉba izhikꞌareuba izhiita nʉmʉã ne jõma.

Izhitrʉ ibia jaradꞌaya ewari nʉmʉ jõma. Amén.

12

Zhiwidꞌidꞌe bꞌeaidꞌebema

1Mawũẽ mebẽrã, Daizezeba sozuburiadꞌaba mʉã marãã jaraya, marã kꞌakuara izhaa chãbꞌaribʉdata Daizezeba krĩñane bꞌeaudua, marã mawũãrã wãrãne izha krĩñane nʉmeãña. 2Naʉ̃ ẽjũãne bꞌedꞌe bꞌearãũdua, awuarabʉrʉ krĩcha zhiwidꞌidꞌe nʉmeba kĩrãẽpa bꞌeaudua, mawũãrã kꞌawuadꞌaya Daizezeba kꞌãrẽ krĩñata, jipa biata krĩñata.

3Daizezeba izhi biaba kꞌãrẽ jarabi nʉmʉba mʉã marãã jaraya, miõta izhikusa krĩchaidꞌe bꞌʉ ẽã izhira audre zhi zromata, awuarabʉrʉ izhikusara krĩchaidꞌe bꞌʉa soidꞌu kꞌobꞌʉba kꞌãrẽ oira Daizezebara diasita abꞌa abꞌaʉa. 4Dazhira kꞌakua abꞌaʉta ne bio bꞌʉa, mawũãmina ne biota jõmaʉ̃bara ne abꞌaʉta odꞌa ẽã. 5Dazhirãta aramaʉ̃ kĩrãkꞌa bꞌeta biota kꞌakua abꞌa bꞌea Cristodꞌeba, aramaʉ̃ne jõma zhiya abꞌaʉdꞌebemata bꞌea.

6Dazhirãbara kꞌãrẽ awuara oidꞌebemata erubꞌea Daizezeba izhi biaba diadꞌata. Mawũẽ izha bedꞌeata jarabibarita bꞌʉbara izha jarabibʉrʉra jaradua soidꞌu kꞌobꞌʉba. 7Zhãrã kꞌarebabi bꞌʉbara zhãrã kꞌarebarua. Miã ũrãgꞌabi bꞌʉra miã ũrãgꞌarua. 8Zhãrã soidꞌu nʉmabi bꞌʉra zhãrã soidꞌu nʉmabi bꞌadua. Zhãrã ne diabi bꞌʉbara sobia diadua. Mebẽrã nokꞌota nʉmʉkꞌãrĩrã kĩrãkuita nʉmadua. Zhãrã sozuburia kꞌarebabi bꞌʉbara kꞌarebarua sobia.

9Soidꞌu zhi kʉãgꞌa bꞌeaudua. Bia ẽãrã o ẽã ũduamaʉ̃dua, oudua biatrʉ. 10Mebẽrãne zhi kʉãgꞌa bꞌeaudua. Zhiya zhi wawiaitrʉ bꞌeaudua. 11Kꞌãrẽ oita kꞌoa bꞌearãũdua. Jawurebiadꞌeba kꞌãrẽ oitrʉ bꞌeba Nokꞌo Jesúsba krĩñata oudua. 12Daizezedꞌeba kꞌãrẽ jidaita krĩcha jʉ̃ã bꞌeba sobia bꞌeaudua, zuburia nʉmʉrã zrogꞌaudua, baridua zhiwidꞌiudua. 13Kꞌãrẽ diaudua Daizezedꞌebema zuburia kꞌãrẽ nesidꞌa bꞌera. Bia edaudua deidꞌu zebʉdara. 14Ibia jaraudua marã bĩ ẽã oita pẽwã bꞌera. Ibia jaraudua ikꞌazhirua jararãũdua. 15Sobiaudua sobia bꞌe bawarara. Jẽgaudua jẽga bꞌe bawarara. 16Mazhirãĩnu bia bꞌeaudua, zhãrã kꞌãñabara zhi zromane bꞌearãũdua, awuarabʉrʉ zuburia bꞌe bawarara abꞌarikadꞌe bꞌeaudua. Krĩcha banane bꞌearãũdua mazhi krĩchaba.

17Iabꞌaʉba marãta bĩ ẽã ora abꞌarika bĩ ẽã orãũdua. Biata oudua jõmaʉ̃ kĩrãbita. 18Marãba osia bꞌʉra obʉdata adu-a bꞌeaudua jõmaʉ̃ bawara. 19Marã mʉã kʉãgꞌata bꞌea, iabꞌaʉba marãta bĩ ẽã ora abꞌarika orãũdua, awuarabʉrʉ idaribiudua Daizezeba kĩrũbiba pua kꞌawua omarẽã. Maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa:

Mʉrẽã zhãrã kꞌawua oira, kꞌãrẽ odꞌadꞌeba mʉãbʉrʉ kꞌawua oya, maʉ̃ta jarabʉrʉa Nokꞌoba. (Deuteronomio 32:35)

20Maʉ̃ba bʉ jura bꞌʉta jarra kꞌobꞌʉra nekꞌobirua. Obisia kꞌobꞌʉra baniã dobirua. Mawũã obʉrʉbara bʉta bĩ ẽã odꞌaba peraya. (Proverbios 25:21-22)

21Abꞌarika o ẽãba bia ẽã edre bꞌaerãrũã, awuarabʉrʉ biata obʉrʉba edre bꞌaebirua bia ẽãta.

13

1Zhãrã jõma nokꞌorã edre bꞌeaudua. Nokꞌora Daizezeba bꞌʉdꞌa ẽãrã ne ẽã, aramaʉ̃ne zhi bꞌʉra Daizezeba bꞌʉdꞌata bꞌʉa. 2Mawũẽ nokꞌoba jarabʉrʉta aribꞌae ẽãrã, Daizezeba bꞌʉdꞌata aribꞌae ẽã. Mawũã aribꞌaedꞌa ẽãrã ãzhi nokꞌoba kꞌawua oya. 3Nokꞌorã duanu ẽã biata obꞌʉ perabiita, awuarabʉrʉ bꞌea bia ẽãta obꞌʉ perabiita. ¿Nokꞌorã wawi ẽã bꞌa krĩña bꞌʉka? Mobera biata odua, mawũãrã bʉra bia jaradꞌaya ãzhara. 4Nokꞌorã Daizezebara izhi nezokꞌarã kĩrãkꞌa bꞌʉsia bʉ biaitabemata. Mawũãmina bʉa bia ẽãta ora wawiarua. Bari nokꞌota chubꞌe ẽã, Daizezebara izhi nezokꞌarã kĩrãkꞌa bꞌʉsia zhãrã sãwũã oi bꞌʉdꞌe odꞌamarẽã, pua kꞌawua odꞌamarẽã bia ẽãta obꞌʉra. 5Maʉ̃ba nokꞌorã edre bꞌaibara, pua kꞌawua odꞌa ẽbamarẽã mawũã bꞌaidꞌe bꞌʉ ẽã, awuarabʉrʉ mawũã bꞌaidꞌe bꞌʉa mawũãrã bigata kꞌawua bꞌʉba. 6Maʉ̃ba mazha ne erubꞌʉbari nokꞌorã plata diabadata dia bꞌea, aramaʉ̃ne nokꞌorã Daizezebara izhi nezokꞌarã kĩrãkꞌa bꞌʉdꞌaba baridua maʉ̃ne bꞌea.

7Jõmaʉ̃ã diaudua marãba diaita bꞌʉra: Ne erubꞌʉbari nokꞌorã plata diaita bꞌʉra diauduaa. Drua ãĩba ne webʉrʉbari nokꞌorã plata diaita bꞌʉra diaudua. Wawiaita bꞌʉra wawiaudua. Zhi zromane edaita bꞌʉra zhi zromane edaudua.

8Zhãrãã deweta bꞌearãũdua miã kꞌãrẽne. Awuarabʉrʉ dewedꞌe bꞌeaudua zhiya kʉãgꞌaita. Zhãrã kʉãgꞌa bꞌʉbara aribꞌae bꞌʉa Moisé ũrãgꞌata. 9Maʉ̃ẽnabemata mawũã bꞌʉa: Kĩma ẽãta erukꞌãĩrãrũã, miã bearãrũã, nezrʉgarãrũã, sewa nebʉrʉrãrũã, ne zhãrãne krĩñarãrũã. Maʉ̃ta, baridu ũrãgꞌa awʉrʉta jõma aribꞌaeidꞌebema mawũã bꞌʉa: Bʉzhi zhãrã kʉãgꞌarua bʉzhi kĩrãkꞌa. 10Kʉãgꞌabara zhãrã bĩ ẽã o ẽã. Mawũẽ Moisé ũrãgꞌara aribꞌae nʉmaña zhãrã kʉãgꞌa bꞌʉba.

11Maʉ̃ta aribꞌae bꞌeaudua, ewari sãwũã nʉmʉta kꞌawua bꞌedꞌebara dazhirã ya piradrʉdꞌaibara kꞌãĩ bꞌera. Idꞌibai dazhirã ẽdrʉira audre kꞌaita basia Jesúsdꞌebema dazhirãba ĩjãnata nʉmʉnebara. 12Diamase nʉmʉta ʉ̃nadrʉ bodꞌo kĩrãkꞌa ẽdrʉi ewarira kꞌaita basia. Maʉ̃ba bia ẽãta pãrĩguadꞌebemata obadara idu bꞌʉdꞌaya, bia ẽã ũme zhõĩta soldaorã kĩrãkꞌa ne jʉ̃bʉdara biata oita jʉ̃naña ʉ̃nanebemata. 13Ewaridꞌe bꞌe kĩrãkꞌa kĩrãẽpa bꞌeaya. Fiestadꞌe beu bꞌea ẽã, kĩma ẽãta erukꞌãĩ bꞌea ẽã, dazha krĩñane bꞌea ẽã, zhõ bꞌea ẽã, zhãrãba ne erubꞌʉ kꞌarea bĩ ẽã bꞌea ẽã. 14Awuarabʉrʉ Nokꞌo Jesucristo kĩrãkꞌa bꞌeba orãũdua zharaba krĩñata.

14

Bia kꞌawua ẽã ĩjã bꞌedꞌebema

1Bia edaidꞌe bꞌʉa bia kꞌawua ẽã ĩjã bꞌʉra, mawũãmina bĩ ẽã bedꞌeaidꞌe bꞌʉ ẽã izhi krĩcha ʉ̃rʉ̃rã. 2Iabꞌaʉma ne jõma kꞌosia bꞌʉa, waya dewaraubara bia kꞌawua ẽã ĩjã bꞌʉbara bari kꞌo bꞌʉa ne udꞌebemata. 3Ne jõma kꞌo bꞌʉbara bĩ ẽã jaraidꞌe bꞌʉ ẽã ne jõma kꞌo ẽãrã, ne jõma kꞌo ẽãbara ne jõma kꞌo bꞌʉra jara nʉmaĩne bꞌʉ ẽã Daizezeba jidadꞌaba. 4¿Bʉra kꞌaipe nezokꞌa awʉrʉdꞌeta jara nʉmaĩrã? Zhibaribʉrʉ jaraya bia nʉmʉta o bꞌaebʉrʉta. Mawũãmina jipa nʉmaña Nokꞌo Daizezera zhi zromaneba jipa nʉmabiita.

5Iabꞌaʉma ewari abꞌara biga dewarabema ewari kꞌãñabara, waya awʉrʉma abꞌarika ewari jõma. Abꞌa abꞌakꞌa bꞌeaudua mazha krĩcha bꞌʉdꞌe. 6Ewarita zhi wuagꞌa bꞌʉbara Daizezeita obꞌʉa. Ewarita zhi wuagꞌa ẽãbara Daizezeita o ẽã. Ne jõma kꞌo bꞌʉbara Daizezeita kꞌo bꞌʉa zhibia ji bꞌʉba Daizezea. Ne jõma kꞌo ẽãbara Daizezeita kꞌo ẽãta abꞌarika zhibia ji bꞌʉa Daizezea.

7Dazhira miõta dazhikusaita bꞌʉ ẽã, miõta dazhikusaita beu ẽã. 8Dazhita bꞌebʉrʉ Nokꞌoita bꞌea. Dazhita beukuara Nokꞌoita beukuaya. Mawũẽ bꞌeta o beukuata Nokꞌoita bꞌea. 9Cristora maʉ̃ kꞌarea beudꞌata piradrʉpe wakusa zokꞌai bꞌesia, aramaʉ̃ne bꞌesia beukuadꞌa Nokꞌota zokꞌai bꞌe Nokꞌota.

10Mawũẽ bʉara, ¿kꞌãrẽã jara nʉmaĩpe bʉ mebeara? O bʉara, ¿kꞌãrẽã bĩ ẽã jara nʉmaĩpe bʉ mebeara? Dazhira jõma kĩrãbita nʉmeãña Cristoba kꞌawua oi maẽ. 11Maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa:

Mʉrã bꞌʉa, mʉrã Nokꞌoba wãrãta jaraya, mʉ kĩrãbita zhãrã jõma sãkꞌokꞌodꞌe kꞌobꞌeaya, jõmaʉ̃ba jaradꞌaya mʉrã Daizezeta. (Isaías 45:23)

12Aramaʉ̃ne dazhara abꞌa abꞌaʉba Daizezea jaradꞌaya dazhidꞌebemata.

13Maʉ̃ba ya wueta zhiya zhi jaradꞌa ẽã, awuarabʉrʉ krĩchaudua tẽnedrʉbidꞌa ẽbaita o bꞌaebidꞌa ẽbaita mebeata. 14Nokꞌo Jesúsdꞌeba mʉã kꞌawua bꞌʉra miã kꞌãrẽta ne mitiara ne ẽã izhikusara. Mawũãmina iabꞌaʉ krĩchama kꞌãrẽta ne mitiabʉrʉ izhima mawũã bꞌʉa. 15Mawũãmina zhikodꞌeba bʉ mebeata bʉa sopua ora, ya bʉra nimi ẽã zhãrã kʉãgꞌai bꞌʉdꞌe. Maʉ̃ba bʉ zhikoba jarita aduabirãrũã maʉ̃bari Cristo beudꞌata. 16Aramaʉ̃ne marãta bĩ ẽã jarabirãũdua kꞌãrẽ obʉdara marãma bigadꞌeba. 17Daizezeta Nokꞌodꞌebemata nʉmaĩrã zhikodꞌeba kꞌãrẽ dobadadꞌeba nʉma ẽã, awuarabʉrʉ maʉ̃ne nʉmaña kĩrãẽpa bꞌʉdꞌeba, adu-a bꞌʉdꞌeba, sobia bꞌʉdꞌeba Jawurebiadꞌeba. 18Aramaʉ̃ne Cristoba jara bꞌʉta aribꞌae bꞌʉra Daizezema biga, zhãrãma biga.

19Maʉ̃ba adu-a bꞌeaidꞌebemane nʉmeãña, zhiya zhi ũrãgꞌa soidꞌu nʉmeãña. 20Daizezeba zhãrã bia erunʉmʉta ãrĩrãrũã zhikoba. Wãrãnebai ne jõma nene ẽã. Mawũãmina biga ẽã kꞌãrẽ kꞌobʉrʉba awʉrʉrãta bꞌaebiira. 21Audre biga nezhara kꞌo ẽbaita, miã vino do ẽbaita, miã kꞌãrẽta o ẽbaita bĩ ẽã obʉrʉba bꞌaebii kꞌãñabara bʉ mebeata. 22¿Kꞌãrẽrã kꞌoidꞌe bꞌʉka o kꞌo ẽbaidꞌe bꞌʉka bʉ krĩchama? Mawũãbʉrʉ bʉzhibitabai nʉmadua Daizeze kĩrãbita. Sobia bꞌaya izhikusa bedꞌea bara ẽãrã izhima bigaba. 23Mawũãmina iabꞌaʉba kꞌãrẽ izhima kꞌo bꞌe ẽãta kꞌora izhikusa bedꞌea baraya bigata o ẽãba izhi krĩchama. Jõma kꞌãrẽ dazhi krĩchama biga ẽãta obʉrʉra kꞌazhirua.

15

1Dazhi zarea nʉmebara kꞌarebadꞌaibara zarea nʉme ẽãrã, aramaʉ̃ne dazhiitabʉrʉ bia nʉmeã ẽã. 2Dazhirã abꞌa abꞌakꞌa zhãrãma bia nʉmeãña biadꞌebemane, aramaʉ̃ne soidꞌu bꞌeabidꞌaya. 3Miã Cristosidꞌa izhiitabʉrʉ bia nʉma ẽbasia. Awuarabʉrʉ maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa: Zeze, bʉta ikꞌazhirua jaradꞌapeadꞌara mʉ ʉ̃rʉ̃ bꞌaesia. 4Naara kꞌãrẽ bꞌʉdꞌapeadꞌara dazhi ũrãgꞌata bꞌʉsidꞌa, mawũã zhi bꞌʉmabara kꞌãrẽ zrogꞌa wãnigua nʉmabiga bꞌʉa Daizeze ũme bia nʉmeta kꞌawua bꞌeamarẽã. 5Daizezebara kꞌãrẽ zrogꞌa wãnigua nʉmabi bꞌʉbara marãã abꞌaʉ krĩchata diaya Jesucristoba krĩñane. 6Aramaʉ̃ne ãbaʉba nemi abꞌa Daizezeta ibia jaradꞌamarẽã dazhirã Nokꞌo Jesucristo Zezeta.

Bedꞌea biara izhabꞌa judíorã ẽãĩtabema

7Maʉ̃ba marã zhiya bia edaudua, Cristoba dazhirã bia edadꞌa kĩrãkꞌa bꞌeaudua Daizezeta ibia jaradꞌamarẽã. 8Mʉã marãã jaraya, Jesucristora zesia judíorã aribꞌaeita, aramaʉ̃ne kꞌawuabigasia Daizezedꞌebema wãrãta. Aramaʉ̃ne aribꞌaesia zhãrã Ẽdrʉbita Daizezeba zokꞌaya adꞌata ãzhi zhibarirãta bꞌeadꞌaa. 9Aramaʉ̃ne Daizezeta judíorã ẽãba ibia jaradꞌamarẽã izha sozuburia nʉmʉneba. Maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa:

Judíorã ẽãne edꞌa mʉã bʉra ibia jaraya, mʉã bʉra ibia jara trʉ̃ãña. (2 Samuel 22:50; Salmos 18:49)

10Dewara mawũã bʉa:

Judíorã ẽãrã sobiaudua judíorã Daizezedꞌe bawara. (Deuteronomio 32:43)

11Dewara mawũã bꞌʉa:

Judíorã ẽãbara jõmaʉ̃ba Daizezera ibia jaraudua, aramaʉ̃ne zhi zromane edaudua zhãrã jõmaʉ̃ba. (Salmos 117:1)

12Dewara Isaíaba mawũãsia:

Iabꞌa Isaídꞌeba zeya, maʉ̃ pirabꞌariya judíorã ẽãta jʉreita, maʉ̃rãbara krĩchadꞌaya izhita. (Isaías 11:10)

13Daizezebara izhita krĩchabi bꞌʉa, mawũẽ marã kꞌãbãẽã sobia adu-a soidꞌu bꞌeabiya, aramaʉ̃ne jipa izhitrʉ krĩcha bꞌeamarẽã Jawurebia zareadꞌeba.

14Mebẽrã, marãnebemata mʉã kꞌawua bꞌʉra marã kꞌãbãẽã biata bꞌea, biodꞌe krĩcha kꞌawua bꞌeba zhiya zhi ũrãgꞌa bꞌedꞌaya. 15Mawũãmina mebẽrã, mʉã marãĩta bedꞌeata jipa jara bꞌʉsia marãba bude bꞌʉdꞌamarẽã, mawũã bꞌʉsia Daizezeba izhi biaba mʉãã chãbꞌaridꞌaba 16Jesucristo nezokꞌata bꞌamarẽã judíorã ẽãta bꞌerãĩta. Mawũẽ mʉãrã bedꞌea biata Daizezedꞌeta jarakꞌa bꞌʉa, sacerdoteba nendʉwʉrʉ Daizezeba krĩñata webari kĩrãkꞌa judíorã ẽãrã aramaʉ̃ne izhima we bꞌʉa izhiita bꞌeamarẽã Jawurebiadꞌeba.

17Mʉrã Jesucristodꞌeba sobia bꞌʉa Daizezedꞌebemata aribꞌae nʉmʉba. 18Mʉrã ne awʉrʉdꞌera bedꞌeaidꞌe bꞌʉ ẽã, awuarabʉrʉ jaraidꞌe bꞌʉa Cristoba mʉneba odꞌata, aramaʉ̃ne judíorã ẽãba Daizezedꞌebemata aribꞌaedꞌamarẽã mʉ ũrãgꞌadꞌeba mʉã kꞌãrẽ odꞌadꞌeba. 19Mʉãrã ũdudꞌakꞌa zromata okuasia Jawurebia Daizezedꞌe zareadꞌeba. Aramaʉ̃ne Jerusalénneba Ilírico druaidꞌu jõmaʉ̃ã jarasia bedꞌea biata Cristodꞌera. 20Aramaʉ̃ne mʉãrã Cristodꞌebema bedꞌea biara jara krĩña bꞌʉa Cristodꞌebema jaradꞌakꞌa maẽ, aramaʉ̃ne jara ẽbaita zhãrãba jara bꞌʉ maẽ. 21Awuarabʉrʉ mʉã krĩña bꞌʉra zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa:

Izhidꞌebemata jaradꞌakꞌa maẽrã kꞌawuadꞌaya. Izhidꞌebemata ũrĩnakꞌa maẽrã sãwũãta kꞌawuadꞌaya. (Isaías 52:15)

Pablo wãĩta krĩchadꞌa Romaĩnu

22Maʉ̃ kꞌarea Cristodꞌebema bedꞌea biata jara bꞌʉba mʉrã tʉma bio ba marãma wãĩrã. 23Mawũãmina idꞌibai sãma zhi jaragꞌaira ne ẽã naʉ̃ druadꞌera, mawũẽ marãma wã krĩña bꞌʉta año bio babʉrʉba, 24mʉta España druaedꞌa wãbʉrʉdꞌera wãña marãma. Mʉ berabꞌari wãba mʉã marã ũdu krĩña bꞌʉa, aramaʉ̃ne baʉcha marãba kꞌarebadꞌaya mʉ maĩnu wãĩta bꞌʉsridꞌa kꞌobꞌape marã bawara. 25Mawũãmina kꞌãwũãwedꞌara mʉrã Jerusalénʉẽna wãña, kꞌarebata edeya mebẽrãĩta. 26Mebẽrã Macedonia druadꞌebemabara Acaya druadꞌebemabara bia obʉdata plata diabuebʉda mebẽrãnebema zuburia bꞌerãĩta Jerusalénne. 27Mawũã odꞌaira ãzhima bigata judíorã mawũã kꞌarebadꞌaidꞌe bꞌasia. Judíorã ẽãba Daizezedꞌebema biata judíorãneba jidasidꞌabʉrʉ ãzhabidꞌa kꞌarebadꞌaidꞌe bꞌʉa dazhi kꞌãwũneta biadꞌeba. 28Mawũẽ mʉãrã maʉ̃ta aribꞌaebʉrʉta maʉ̃ platara chãbꞌarikuape mʉrã marã maẽ berabꞌariya wãta España druaedꞌa. 29Mʉã kꞌawua bꞌʉa mʉ marãma wãbʉrʉdꞌera mʉrã marãĩta ne biaba bira jũẽña bedꞌea biata Cristodꞌeba.

30Mawũãmina mebẽrã, mʉrã marãã zuburia bedꞌeaya, dazhirã Nokꞌo Jesucristodꞌeba Jawurebiadꞌeba zhi kʉãgꞌa bꞌedꞌeba mʉrã kꞌarebaudua mʉbari zhiwidꞌi Daizezea. 31Mʉrã aramaʉ̃ne bĩ ẽã obi ẽbamarẽã Jesúsdꞌebema ĩjã ẽã bꞌeta Judeadꞌe bꞌea, aramaʉ̃ne plata mebẽrã Jerusalénne bꞌeirãĩta mʉã edeita bia jidadꞌamarẽã. 32Aramaʉ̃ne Daizezeba krĩñabʉrʉ marãma sobia jũẽpe ẽnaʉ̃ña marã maẽ.

33Daizeze dazhi adu-a bꞌabi bꞌʉra nʉmaña marã jõmaʉ̃ bawara. Amén.

16

Saludo diabuekuadꞌa

1Mʉã marãã jaraya, wũẽrã Febe dazhirã mebeara bia nʉmʉã, izhira mebẽrã aribꞌaebarita bꞌʉa Cencrea pʉwʉrʉdꞌe. 2Nokꞌo Cristodꞌeba bia edaudua, Cristodꞌebemata bꞌera mawũã edadꞌai bꞌʉdꞌe edaudua. Ne baridudꞌe kꞌarebaudua kꞌãrẽ nesidꞌabʉrʉdꞌera, izhara kꞌarebasia biota, kꞌarebasia mʉsidꞌa.

3Saludo diaudua Priscila dewara Aquila, ãzhira mʉ kĩrãkꞌa Jesucristodꞌebema kꞌaudꞌa panʉã. 4Ãzhira mʉ kꞌarea bebudꞌe panasia, maʉ̃ kꞌarea ãzhaara bari mʉãbʉrʉ zhibia dia bꞌʉ ẽã, awuarabʉrʉ dewara zhibia ji panʉã mebẽrã jõmaʉ̃ba judíorã ẽãba. 5Dewara saludo diaudua mebẽrã ãzhi dedꞌa zhi jʉrebadata. Saludo diaudua Epeneto mʉ ne kʉãgꞌata, Acaya druadꞌera izhabʉrʉ naara ĩjãsia Cristodꞌebemata. 6Saludo diaudua María, izhira biodꞌe kꞌãrẽ obꞌʉa marãne edꞌa. 7Saludo diaudua Andrónico dewara Junia, ãzhira mʉ ʉrerãta panʉã, mʉ bawara panasia cárceldꞌe, ãzhira bia jara panʉã Jesúsba zokꞌakuadꞌabara. Ãzhara Cristodꞌebema ĩjãsidꞌa mʉ nawedꞌa. 8Saludo diaudua Amplia mʉ ne kʉãgꞌata Nokꞌo Cristodꞌeba. 9Saludo diaudua Urbano, izhira dazhirã kĩrãkꞌa Jesucristodꞌebema kꞌaudꞌa bꞌʉa. Dewara saludo diaudua Estaqui mʉ ne kʉãgꞌata. 10Saludo diaudua Apele, izhira bia nʉmʉã Cristodꞌebemane. Saludo diaudua Aristóbulo dedꞌa bꞌera. 11Saludo diaudua Herodión, izhira mʉ ʉreta bꞌʉa. Saludo diaudua Narciso dedꞌa bꞌera, ãzhira Nokꞌo Cristodꞌebemane bꞌea. 12Saludo diaudua Trifena dewara Trifosa, ãzhira biodꞌe Nokꞌo Cristodꞌebema kꞌaudꞌa bꞌea. Saludo diaudua mʉ ne kʉãgꞌa mebea wũẽrã Pérsida, izhira biodꞌe Nokꞌo Cristodꞌebema kꞌaudꞌa bꞌʉa. 13Saludo diaudua Rufo Nokꞌo Cristoba jʉrʉdꞌara, saludo diaudua zhi papasidꞌa, mʉĩtabidꞌa izhira mʉ papa kĩrãkꞌa bꞌʉa. 14Saludo diaudua Asíncrito, Flegonte, Herma, Patroba, Herme, dewara saludo diaudua mebẽrã ãzhi bawara bꞌea. 15Saludo diaudua Filólogo, Julia, Nereo, saludo diaudua zhi nawekꞌaua, dewara Olimpaa, jõmaʉ̃ã saludo diaudua Cristodꞌebema ãzhi bawara bꞌea.

16Zhiya saludꞌaudua Daizezedꞌeba kʉãgꞌa. Jõmaʉ̃ba saludo diabuebʉda mebẽrã Cristodꞌebemabara.

17Mebẽrã, mʉã marãã jaraya, kĩrãkuitaudua zhãrãta awuara krĩchabi bꞌe kꞌareara, aramaʉ̃ne bꞌaebi bꞌeta ũrãgꞌata ãña jara bꞌea marãba kꞌawadꞌapeadꞌa kꞌãñabara. Ãzhi bawara arãũdua. 18Mawũã bꞌebara aribꞌae duanu ẽã dazhirã Nokꞌo Jesucristodꞌera, awuarabʉrʉ aribꞌae bꞌea ãzha krĩñata. Aramaʉ̃ne bedꞌea bia nʉmeba zhãrã sota sewa bꞌea borekea zhi sewabi bꞌeta. 19Cristodꞌe bedꞌea biara marãbara aribꞌae bꞌeta jõmaʉ̃ba kꞌawua bꞌeba mʉrã sobia bꞌʉa marã kꞌarea. Mawũãmina mʉã krĩña bꞌʉa marã krĩcha banata bꞌeaita biata oita, bia ẽãta o ẽbaita. 20Daizeze dazhi adu-a bꞌabi bꞌʉbara dããrã ẽãne panchi kꞌobꞌʉya ãtõmiã marã jẽrũ edre. Izhi biadꞌebema dazhirã Nokꞌo Jesucristodꞌera nʉmaña marã bawara.

21Marãã saludo diabuea Timoteoba, izhira mʉ kĩrãkꞌa Cristodꞌebema kꞌaudꞌa bꞌʉa, mʉ ʉrerãbidꞌa saludo diabuebʉda Lucioba, Jasónba, Sosípaterba.

22Mʉrã Tercioa, mʉrã naʉ̃ kꞌarta Pablodꞌeta bꞌʉ nʉmʉba marãã saludo diabuea Nokꞌo Jesucristodꞌeba.

23Marãã saludo diabuea Gayoba, mʉrã izhi dedꞌa bꞌʉkꞌãrĩã, izhi dedꞌa zhi jʉrebibaria mebẽrãsidꞌa jõma. Marãã saludo diabuea Erastoba, izhira plata naʉ̃ pʉwʉrʉdꞌebema wuagꞌabaria, saludo diabuea mebea Cuartoba.

24Izhi biadꞌebema dazhirã Nokꞌo Jesucristodꞌera nʉmaña marã jõmaʉ̃ bawara. Amén.

Daizeze ibia jara jõbidꞌa

25Daizezebara marã jipa nʉmabi bꞌeya bedꞌea biata mʉã jaradꞌaba Jesucristodꞌebemata, mawũã nʉmabigaira izha kꞌawuabisia kꞌawuabi ẽã bꞌadꞌata ewari na wedꞌauba. 26Mawũãmina idꞌibai kꞌawuabisia, aramaʉ̃ne izha bedꞌeata jarabibarirãba jaradꞌapeadꞌata zhi bꞌʉmaneba, izhi Daizeze bꞌai jõ ẽã bꞌʉ ũrãgꞌadꞌeba zhãrã jõmaʉ̃ã kꞌawuabi nʉmʉã aribꞌaedꞌamarẽã Jesucristodꞌebema ĩjãĩrã. 27Daizeze abꞌabai bꞌʉbara ne jõma kꞌawua bꞌʉa, izhira Jesucristodꞌeba ibia jaradꞌaya ewariza. Amén.