Jesúsdꞌebemata Marcoba bꞌʉdꞌa
1Juan Burukꞌoemiã miã ũrãgꞌadꞌa
(Mateo 3:1-12; Lucas 3:1-9, 15-17; Juan 1:19-28)
1Jesucristodꞌebemata bedꞌea biata mʉãrã jẽdeba bꞌʉya, izhira Daizeze Warra. 2Izhi na zokꞌadꞌaira zhi bꞌʉmata Daizezeba bedꞌeata jarabibariba Isaíaba mawũãsia:
Mʉ bedꞌeata jarabarita mʉã bʉ na zokꞌaya, maʉ̃bara bia ẽãrã idu bꞌʉdꞌaita bꞌeabiya bʉ uru na.
3Maʉ̃ nemi jĩgua bedꞌeabʉrʉta drua drudrua tabꞌʉ maẽ mawũãña: Bia ẽãrã ãmabʉdaba araa obʉdakꞌaudua Nokꞌo zei ota, jipa obʉdakꞌaudua izhi zei ota. (Malaquías 3:1; Isaías 40:3)
4Mawũã jaradꞌadꞌe Juanbara drua drudrua tabꞌʉ maẽ zhãrã buru kꞌoekua nʉmasia, maʉ̃nerã jarakꞌa nʉmasia buru kꞌoebʉdaba kꞌazhiruara ãmape Daizezeta pẽwãnamarẽã, bedꞌea ne ẽã duanebimarẽã kꞌazhiruata biodꞌeba. 5Izhima ze nʉmasia Judea druadꞌe bꞌeta, Jerusalénne bꞌeta. Jordán dodꞌe Juanʉã zhi buru kꞌoebisidꞌa ãzhi kꞌazhiruata jara. 6Juanbara jʉ̃ bꞌasia camello kꞌara omata, ne e omaba kʉrrʉ tãjʉ̃ bꞌasia, kꞌo bꞌasia adꞌichichita, do bꞌasia urrajõta. 7Maʉ̃nerã mawũã bazhia: Mʉ tẽã urua mʉ audre zhi zromata, nezokꞌaba obari kĩrãkꞌara mʉãrã bꞌarrupe ẽnaĩne bꞌʉ ẽã maʉ̃ba jẽrũne jʉ̃ bꞌʉra. 8Mʉãrã wãrãnebai marã baniãba buru kꞌoe bꞌʉa, mawũãmina marã izhara Jawurebiata diaya.
Jesús buru kꞌoedꞌa
(Mateo 3:13-17; Lucas 3:21-22)
9Jari ewadera pʉwʉrʉ Galilea druadꞌebema Nazaret abada maẽba Jesús zebʉrʉdꞌera Juanba buru kꞌoesia Jordán dodꞌe. 10Maʉ̃ne doedꞌauba drua wãta taidꞌe, bãjã ewa dogꞌota ũdubʉrʉdꞌera Jawurebia Daizezedꞌeta ũdusia pusirã kĩrãkꞌa izhi ʉ̃rʉ̃ uruta. 11Maʉ̃ne Daizezeta bãjãneba bedꞌeabʉrʉta mawũãsia: Bʉra mʉ Warra mʉãrã kʉãgꞌa, mʉrã bʉ kꞌarea sobia bꞌʉa.
Ãtõmiãba Jesús wãẽãbiya nʉmana
12Jesús mobebʉrʉ Jawurebia Daizezedꞌeba drua drudrua tabꞌʉidꞌu edesia. 13Mama drua drudrua tabꞌʉ maẽ bꞌasia ewari cuarenta, maʉ̃ne ãtõmiãba wãẽãbiya nʉmasia. Maʉ̃nerã nendʉwʉrʉ meãbema meũsiata bꞌe bawara bꞌʉdꞌe ángelerãba kꞌareba eruduanasia.
Jesús miã ũrãgꞌa jʉ̃drʉdꞌa
(Mateo 4:12-17; Lucas 4:14-15)
14Juan cárceldꞌe bꞌʉdꞌapeadꞌa tẽãne Jesús Galilea druaedꞌa wãsia bedꞌea biata jaradꞌe Daizezeta Nokꞌodꞌebemata. 15Maʉ̃nerã mawũãsia: Ewarira arabata Daizezeta Nokꞌodꞌebema kꞌaita basia. Mawũẽ kꞌazhiruara ãmape Daizezeta pẽwãũdua, izhidꞌebemata ĩjãũdua bedꞌea biata.
Jesúsba kĩmarẽ jʉrʉdꞌa bꞌeda beamiãrãta
16Galileadꞌebemata do jedꞌea õbꞌʉ doya Jesús taidꞌe ũdusia Simónta, zhi mebea Andrésta. Do jedꞌea õbꞌʉ maẽ atarraya bꞌari panasia bꞌeda beamiãta panasi baera. 17Maʉ̃ne Jesúsbara mawũãsia: Mʉ kꞌaidꞌu panadua, mʉnebemata ĩjãnamarẽã mʉã marã zhãrã ũrãgꞌabarita panabiya.
18Mawũãĩ ãzhara audre ẽãne atarraya kenabꞌaridꞌape kꞌaidꞌu jʉ̃drʉsidꞌa.
19Mamaʉ̃ba Jesús arana wãbʉrʉdꞌera ũdusia Jacobota, zhi mebea Juanta Zebedeo warrarãta. Jãbadꞌe panʉta atarraya tʉdꞌʉzoadꞌata araa jʉ̃kua panasia. 20Jesúsbara maʉ̃ne jʉrʉkuasia. Mawũẽ ãzhi zeze Zebedeota izha zokꞌa jʉre bꞌʉ bawara jãbadꞌe ãmaẽbʉdata kꞌaidꞌu jʉ̃drʉsidꞌa.
Jaita abꞌadꞌa
21Jesús izha jʉrʉkuadꞌa bawara Capernaúm pʉwʉrʉedꞌa wãnape ẽnaʉ̃bada ewade de zhi jʉrebada maẽ edꞌa wãpe miã ũrãgꞌasia. 22Mawũã miã ũrãgꞌabʉrʉdꞌera bia akʉdruasidꞌa ãzhita ũrãgꞌabʉrʉ baera miã ũrãgꞌai zareata erubꞌʉdꞌeba, aramaʉ̃nerã ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabada kĩrãkꞌa ẽbasia. 23Maʉ̃nerã de zhi jʉrebada maẽ ũmakĩrãta kꞌobꞌasia jai abꞌʉta, maʉ̃ jaidꞌeba bꞌia mawũãsia: 24¿Bʉra dai bawara kꞌãrẽta sãwũã bꞌʉ Jesús Nazaredꞌebema? ¿Bʉra zebʉrʉka dai ãrĩĩta? Bʉra kꞌaita mʉã kꞌawua bꞌʉa, bʉra Daizezedꞌea.
25Mawũãĩ Jesúsbara kẽã mawũãsia: ¡Chupearua, kꞌãʉ̃nebara ãĩ wãrũã!
26Mawũãĩ jaibara abꞌaedꞌa urebipe kꞌãbãẽã bꞌiape ãĩ wãsia maʉ̃nebara. 27Mawũẽ jõma perabʉdaba ãzhirãĩnu mawũãsidꞌa: ¿Naʉ̃ kꞌãrẽ zhi zromape? ¿Naʉ̃ ũrãgꞌara zhiwidꞌita kꞌãrẽ zhi zromape? Jaira zarea bara jʉrekua bꞌʉba izhi bedꞌeara aribꞌae panʉã. 28Maʉ̃neba Jesús ĩñabasia trʉ̃poasia Galilea drua jõma.
Jesúsba bꞌebidꞌa Simón pakꞌõrẽta
(Mateo 8:14-17; Lucas 4:38-41)
29De zhi jʉrebada maẽba Jesús ãĩ zepe Simónta, Andrésta panʉ dedꞌa wãsidꞌa Jacobo bawara, Juan bawara. 30Maʉ̃ne Simón pakꞌõrẽta tabꞌasia kʉwamiãba, mawũẽ aramaʉ̃ta Jesúa jarasidꞌa. 31Mawũẽ Jesúsbara orrape juwuadꞌe jidape piradrʉbisia. Mawũẽ kʉwamiãbara aramaʉ̃ta kenabꞌaribʉrʉba izhara ne jigasia
Jesúsba bꞌebikuadꞌa kꞌayarãta bio
32Keubʉrʉta ʉ̃madau bꞌaebʉrʉdꞌera Jesúsma wesidꞌa jõma kꞌayarãta, jai abꞌeta. 33Pʉwʉrʉdꞌebema jõma bʉredrʉsidꞌa puerta maẽ. 34Maʉ̃nerã bio bꞌebikuasia ne kĩrãtõnoãba kꞌaya bꞌeta, zhãrãnebara jaira bio ãĩ jʉrekuasia. Jaira bedꞌeabiga ẽbasia izhira kꞌaita kꞌawua bꞌe baera.
Jesús Galileadꞌe pʉrrʉa miã ũrãgꞌadꞌa
35Daujawedꞌa wadꞌi pãrĩgua kꞌobꞌʉdꞌe Jesús piradrʉpe miõ ne ẽã maẽ wãpe mama zhiwidꞌisia. 36Simónbara jʉrʉsia izhi bawara bꞌe bawarauba.
37Ũdudꞌape mawũãsidꞌa: Bʉra jõmaʉ̃ba jʉrʉ panʉã.
38Mawũãnaĩ izhara mawũãsia: Pʉwʉrʉ arakꞌaita tabꞌe maẽ wãnaña. Daizeze bedꞌeara mʉãrã mamabidꞌa jaraibara, mʉrã maʉ̃ kꞌarea zesi baera.
39Aramaʉ̃ne de zhi jʉrebada nʉme maẽ miã ũrãgꞌasia Galilea drua jõma, ãĩ jʉrekua bꞌasia jaisidꞌa.
Jesúsba bꞌebidꞌa aidꞌaba kꞌaya bꞌʉta
40Jesúsma zesia aidꞌaba kꞌaya bꞌʉta, mobe zuburia bedꞌea sãkꞌokꞌodꞌe kꞌobꞌepe mawũãsia: Bʉa krĩñabʉrʉ mʉrã nene ẽã bꞌebirua.
41Mawũãĩ Jesúsbara izhira sozuburiape tõbꞌari mawũãsia: ¡Mʉãrã krĩña bꞌʉa, mawũẽ bʉra nene ẽã bꞌidꞌa!
42Mawũãbʉrʉdꞌera audre ẽãne ũmakĩrãnebara aidꞌara nebasia, mawũẽ nene ẽã bꞌesia. 43Mobebʉrʉ maʉ̃ta jara ẽbamarẽã jarape wãbibʉrʉta, 44mawũãsia: Bʉ kꞌãwũã bꞌebʉrʉta miõã jararãrũã, awuarabʉrʉ wãpe sacerdotea ũdubirua, mobe bʉzhi nene ẽã bꞌedꞌabari nendʉwʉrʉta babuedꞌamarẽã diadua, Moiséba jaradꞌa kĩrãkꞌa odua bʉ bꞌebʉrʉta ãzha kꞌawuadꞌamarẽã.
45Mawũãmina izhira wãpe izhi sãwũã bꞌebʉrʉta jõmaʉ̃ã jarasia. Mawũẽ Jesús ya baridu pʉwʉrʉdꞌe dajada edꞌa wã bꞌe ẽbasia, maʉ̃neba ãĩ miõ ne ẽã maẽ chubꞌe bꞌasia. Mawũãsiidꞌu baridu maẽba zhãrã izhima ze nʉmasia.
2Jesúsba bꞌebidꞌa kꞌakua pira ẽã kꞌaya bꞌʉta
1Ewari dããrã ẽãne Jesús wakusa Capernaúm pʉwʉrʉdꞌe edꞌa wãbʉrʉba dedꞌa bꞌʉta ũrĩsidꞌa. 2Aramaʉ̃ta bio bʉredrʉsidꞌa, mawũẽ aradꞌa ẽbasia miã puerta ãĩ bidꞌa. Maʉ̃nerã Daizeze bedꞌeata jarakꞌasia. 3Maʉ̃ne ʉ̃kʉrʉba izhima wesidꞌa kꞌakua pira ẽã kꞌaya bꞌʉta, akꞌopanasia miõ kĩmarẽba. 4Kꞌabana nʉmʉba izhira orra bꞌedꞌa ẽbaera de ʉ̃rʉ̃bemata izhi kꞌobꞌʉ maẽ ewadꞌape izhi tabꞌʉ jirabꞌadꞌe maʉ̃ uriadꞌe ʉra bꞌaebisidꞌa kꞌakua pira ẽã kꞌaya bꞌʉra. 5Ãzhi soidꞌu kꞌobꞌeta Jesúsba ũdui kꞌakua pira ẽã kꞌaya bꞌʉa mawũãsia: Bʉra kꞌazhiruata biodꞌebara mʉãrã bedꞌea ne ẽã bꞌidꞌapʉa.
6Maʉ̃ne ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadata ʉ̃kʉrʉ mama jewedꞌa kꞌobꞌebara ãzhi bitabai krĩcha mawũãsidꞌa: 7¿Naʉ̃ kꞌãrẽã mawũã bedꞌeabʉrʉ? Mawũãrã Daizezema mitia bedꞌeabʉrʉa. ¿Kꞌazhiruata biodꞌebara zhãrã kꞌaiba bedꞌea ne ẽã bꞌʉ bꞌeipe? Awuarabʉrʉ bꞌeya Daizezebʉrʉ.
8Jesúsbara kꞌawuasia ãzhi bitabai mawũã krĩcha kꞌobꞌeta, mawũẽ mawũãsia: ¿Kꞌãrẽã kꞌãwũã krĩcha kꞌobꞌe marã sodꞌera? 9¿Kꞌãrẽta audre borekea jaraidꞌe bꞌʉ kꞌakua pira ẽã kꞌaya bꞌʉaara: Kꞌazhiruata biodꞌebara bedꞌea ne ẽã bꞌidꞌapʉa aita, o piradrʉpe bʉzhi jirabꞌa jiraedape nimibarua aita? 10Kꞌawuaudua, mʉ Beubari Bape bꞌʉbara naʉ̃ druadꞌera zareata erubꞌʉa kꞌazhiruata biodꞌebara zhãrã bedꞌea ne ẽã bꞌʉita. Mobebʉrʉ kꞌakua pira ẽã kꞌaya bꞌʉa mawũãsia: 11Mʉã bʉaa jaraya: Piradrʉrua, bʉzhi jirabꞌa jiraedarua, mobe dedꞌaa wãrũã.
12Mawũãĩ izhira piradrʉpe izhi jirabꞌa jiraedape jõmaʉ̃ daidꞌu wãsia, jõmaʉ̃ba bia akʉdrua Daizeze ibia jara mawũãsidꞌa: Kꞌãwũãrã ũdudꞌakꞌa.
Jesúsba jʉrʉdꞌa Leví
13Maʉ̃ tẽã do jedꞌea õbꞌʉidꞌu Jesús wakusa wãpe zhãrã izhima zebʉsita ũrãgꞌasia. 14Mawũã wãbʉrʉdꞌera ũdusia Leví Alfeo warrata, impuesto widꞌi jewedꞌa bꞌʉta rey Romanebemaĩta impuesto diabada maẽ bꞌasia, maʉ̃ne mawũãsia: Mʉ kꞌaidꞌu bꞌadua.
Mawũãĩ izhira piradrʉpe kꞌaidꞌu bꞌesia.
15Leví dedꞌa Jesús nekꞌobʉrʉdꞌera impuesto widꞌibadata bio, dewaraurã kꞌazhirua omiãrã bawara ãba nekꞌosidꞌa Jesús bawara, izha jʉrʉkuadꞌa bawara, maʉ̃rãbara bioba pẽwã erjiranasia. 16Ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadaba fariseorã bawarauba ũdusidꞌa mawũã nekꞌobʉrʉta impuesto widꞌibada bawara, dewaraurã kꞌazhirua omiãrã bawara, mawũẽ izha jʉrʉkuadꞌaa mawũãsidꞌa: ¿Kꞌãrẽta kꞌãwũã izhira nekꞌo bꞌʉ impuesto widꞌibada bawara, dewaraurã kꞌazhirua omiãrã bawara?
17Maʉ̃ta ũrĩpe Jesúsbara mawũãsia: Bika bꞌebara nesidꞌa duanu ẽã zhãrã bꞌebi bꞌʉra, awuarabʉrʉ nesidꞌa bꞌea kꞌayarãbʉrʉ. Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa mʉãrã jʉrʉdꞌe ze ẽbasia ãzhikusa biata bꞌeta, awuarabʉrʉ Ẽdrʉbigaita jʉrʉdꞌe zesia kꞌazhirua omiãrãta.
Widꞌidꞌapeadꞌa nekꞌo ẽã zhiwidꞌi bꞌedꞌebemata
(Mateo 9:14-17; Lucas 5:33-34)
18Juanba jʉrʉkuadꞌata, fariseorãba jʉrʉkuadꞌata nekꞌo ẽã zhiwidꞌi bꞌeasia. Maʉ̃ne zhãrã ʉ̃kʉrʉ wãpe Jesúa widꞌi mawũãsidꞌa: ¿Kꞌãrẽneba Juanba jʉrʉkuadꞌara, fariseorãba jʉrʉkuadꞌara nekꞌo ẽã zhiwidꞌi bꞌedꞌe, bʉa jʉrʉkuadꞌara nekꞌo ẽã zhiwidꞌi duanu ẽpe?
19Mawũãnaĩ Jesúsbara mawũãsia: ¿Zhãrã juwua jida nʉmʉne kꞌobꞌera nekꞌo ẽã duanaĩne bꞌʉka wadꞌi ãzhi bawara kꞌobꞌʉdꞌera zhũmakĩrãta? Wadꞌi kꞌobꞌʉdꞌera nekꞌo ẽã duanaĩne bꞌʉ ẽã. 20Mawũãmina ewarita zeya zhũmakĩrã ãzhi maẽbara ededꞌaita, maʉ̃ ewadebʉrʉ nekꞌo ẽã zhiwidꞌi bꞌeaya. (Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa mʉta edebʉdadꞌebʉrʉ mʉã jʉrʉkuadꞌara nekꞌo ẽã zhiwidꞌi bꞌeaya.)
21Miõba wuata zhiwidꞌibara remenda ẽã wua soreta. Mawũã ora wua zhiwidꞌira bagubʉrʉba wuaabʉrʉ kꞌõãbiya. 22Miõba vino zhiwidꞌi oma tʉdꞌa ẽã ne e omata zhi sorerãnerã. Mawũã ora vino zhiwidꞌi omabara ne e oma kꞌõgꞌozoabʉrʉba vino wea wãña, aramaʉ̃ne ne e oma ãrĩkuaya. Mawũãmina vino zhiwidꞌi oma ne e oma zhiwidꞌirãnerã tʉsia bꞌʉa. (Maʉ̃bara Jesúsbara jara krĩñasia izhi ũrãgꞌara zõrãrãwedꞌabema krĩcha ũme ãba jara ẽãta ãrĩ ẽbaita.)
Trigota zhi kʉ̃mʉne ẽnapeadꞌa
23Trigota u tabꞌʉ maẽ Jesús berabꞌarisia ẽnaʉ̃bada ewade, maʉ̃ne izha jʉrʉkuadꞌabara erjiranuba trigota zhi kʉ̃mʉne ẽsidꞌa. 24Mawũẽ fariseorãbara mawũãsidꞌa: ¿Akʉdua, ẽnaʉ̃bada ewadera kꞌãrẽã okꞌopanʉ kꞌãrẽ oidꞌe bꞌʉ ẽãrã?
25Mawũãnaĩ Jesúsbara mawũãsia: ¿Marãbara ledꞌakꞌa kĩrãkꞌa duanu ẽka rey Davidba odꞌara izhi jarrasidꞌe izhi ũme duanu bawara? 26Daizeze dedꞌa edꞌa wãsia Abiatar sacerdote wagꞌauta bꞌasidꞌe, mobe kꞌosia pan Daizezeita bꞌʉbadata, maʉ̃ kꞌoidꞌe bꞌa ẽbasia, awuarabʉrʉ kꞌoidꞌe bꞌasia sacerdoterãbʉrʉ, maʉ̃ta diasia izhi bawara bꞌea.
27Mawũãpe dewara mawũãsia: Ewari ẽnaʉ̃badara osidꞌa zhãrã biaitabemata, zhãrã odꞌa ẽbasia ewari ẽnaʉ̃badata aribꞌae nʉmaĩta. 28Maʉ̃ẽnabema mʉ Beubari Bape bꞌʉra ewari ẽnaʉ̃bada Nokꞌoa.
3Juwua bagu bꞌadꞌa
1Wakusa Jesús edꞌa wãsia de zhi jʉrebada maẽ, mama bꞌasia ũmakĩrã juwua abꞌa bagu bꞌʉta. 2Maʉ̃nerã kĩrãkuitasidꞌa ẽnaʉ̃bada ewade bꞌebii kꞌawuaita, aramaʉ̃ne jidꞌaita. 3Maʉ̃ne Jesúsbara juwua bagu bꞌʉa mawũãsia: Piradrʉpe ẽsadra nʉmedua.
4Mawũãpe mawũãsia: ¿Biara osia bꞌʉka ẽnaʉ̃bada ewadera, o bia ẽãta osia bꞌʉ? ¿Zhãrã kꞌarebasia bꞌʉka, o beubiita bia bꞌʉ?
Mawũãbʉrʉdꞌera ãzhira chupea kꞌobꞌeasia. 5Mawũẽ kĩrũ akʉkuasia, sozuburia ne ẽã so zarea bꞌeba sopuape juwua bagu bꞌʉa mawũãsia: Bʉzhi juwua jirabꞌaridua.
Mawũãĩ izhara jirabꞌarisia, aramaʉ̃ne izhi juwuara bika bꞌesia.
6Mawũẽ fariseorã wãnape Herode pẽwã bꞌe bawara krĩcha jʉrʉsidꞌa Jesús beadꞌaita.
Kꞌabana wãna do jedꞌea õbꞌʉidꞌu
7Maʉ̃ne Jesús do jedꞌea õbꞌʉidꞌu wãsia izha jʉrʉkuadꞌa bawara, maʉ̃nerã kꞌabana kꞌaidꞌu wãsidꞌa Galilea druadꞌeba, Judea druadꞌeba. 8Jerusalénneba, Idumea druadꞌeba, Jordán do kĩrãrẽba, Tiro druadꞌeba, Sidón druadꞌeba. Jesúsba ne bia zromata onʉmʉta ũrĩnape kꞌabana zesidꞌa izhima. 9Mawũẽ izha jʉrʉkuadꞌaa jarasia jãbata erukꞌopanamarẽã kꞌabanaba izhita pẽũsua edadꞌa ẽbamarẽã. 10Kꞌayarãta bio bꞌebikuasi baera kꞌaya bꞌebara izhira pẽũsua edabarisidꞌa tõbꞌaridꞌaita. 11Jaiba Jesústa ũdudꞌai zhãrã kĩrãnema bꞌera izhi kĩrãbita sãkꞌokꞌodꞌe kꞌobꞌebidꞌape bꞌia mawũãsidꞌa: ¡Bʉra Daizeze Warra!
12Mawũãnaĩ Jesúsbara zarea kẽãkuasia mawũã dajada jaradꞌa ẽbamarẽã.
Docera jʉrʉkuape zokꞌakuadꞌa
13Maʉ̃ tẽã Jesús wãrĩzesia kꞌatumaĩnu, mobe izhima trʉ̃kuasia izha krĩñata, mawũẽ zesidꞌa izhima. 14Mobebʉrʉ docera jʉrʉkuasia izhi bawara duanebibʉrʉta zokꞌakuaita miã ũrãgꞌadꞌe. 15Zareata dedꞌekasia kꞌayarãta bꞌebidꞌamarẽã, jaita ãĩ jʉrekuadꞌamarẽã. 16Ãzhira naʉ̃rãã: Simón, Pedrota trʉ̃gadꞌata, 17Jacobo Zebedeo warrata, Juan Jacobo mebeata, maʉ̃rã ũmeta trʉ̃gasia Boanergerãta, maʉ̃ trʉ̃bara jara krĩña bꞌʉa Ba Warrarãta. 18Dewaraurã jʉrʉkuasia Andrésta, Felipe, Bartolomé, Mateo, Tomás, Jacobo Alfeo warrata, Tadeota, Simón Canaán bidꞌata. 19Juda Iscariote Jesús chupea chãbꞌaridꞌata.
Mitia bedꞌeadꞌapeadꞌa Jawurebiama
(Mateo 12:22-32; Lucas 11:14-23; 12:10)
20Maʉ̃ tẽã ãzhira dedꞌaa zebʉrʉdꞌera zhãrãbara wakusa bʉredrʉsidꞌa, mawũẽ izha jʉrʉkuadꞌa bawara ãzhira miã nekꞌo bꞌedꞌa ẽbasia. 21Zhi mebẽrãba ũrĩbʉdadꞌera ededꞌaita zesidꞌa kĩrãne bꞌʉ ẽãta jara bꞌeba.
22Waya ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadata Jerusalénneba zedꞌapeadꞌabara Beelzebúta erubꞌʉa asidꞌa, mawũẽ jai duanu nokꞌo zareadꞌeba jaira ãĩ jʉrekua bꞌʉa asidꞌa.
23Mawũẽ Jesúsbara trʉ̃kuape ne jarakꞌa mawũãsia: ¿Ãtõmiãbara sãwũã ãĩ jʉrekuaipe jai izha jʉre nʉmʉrã? 24Abꞌaʉ druadꞌebemata ãzhirãĩnu zhõ duanerã maʉ̃ druadꞌebema jõña. 25Abꞌaʉ dedꞌabemata ãzhirãĩnu zhõ duanerã abꞌaʉ dedꞌabemata bꞌera jõña. 26Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa ãtõmiãta jai izha jʉre nʉmʉ bawara zhõ nʉmerã ari zarea nʉma ẽã awuarabʉrʉ jõña.
27Ũmakĩrã mesẽrãta bꞌʉ dedꞌara izhi netata zrʉgaira miõta edꞌa wã bꞌe ẽã naara izhita jʉ̃ ẽbʉrʉ, jʉ̃bʉrʉtrʉ izhi dedꞌa ne nʉmʉrã zrʉga bꞌeya. (Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa ãtõmiã mʉãrã edre nʉmʉkꞌãrĩba jaira ãĩ jʉrekua bꞌʉa.)
28Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, kꞌazhirua bio odꞌata ne baridudꞌe mitia bedꞌeadꞌata zuburia bedꞌeara Daizezebara bedꞌea ne ẽã bꞌʉya zhãrã bꞌera. 29Mawũãmina Jawurebiaba otabeta ãtõmiãba osia abʉrʉdꞌeba Jawurebiama mitia bedꞌeabʉrʉra Daizezebara bedꞌea ne ẽã bꞌʉ ẽã, awuarabʉrʉ jipa bedꞌeata bara bꞌʉya.
30Jesúsbara maʉ̃ta jarasia ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadabara jarasidꞌa baera izha jaita erubꞌʉta.
Kꞌobꞌeadꞌa Jesús papata zhi mebẽrãta
(Mateo 12:46-50; Marcos 3:21; Lucas 8:19-21)
31Maʉ̃ẽna zesidꞌa zhi mebẽrãta zhi papata, mobe ewaradꞌe kꞌopanepe trʉ̃ne zokꞌasidꞌa. 32Mawũẽ zhãrã izhi bʉredrʉ jewedꞌa kꞌobꞌebara Jesúa mawũãsidꞌa: Bʉ papata bʉ mebẽrãta ãĩ kꞌopanʉã, bʉta jʉrʉ panʉã. 33Mawũãnaĩ izhara mawũãsia: ¿Marãma kꞌaipe mʉ papa, kꞌairãpe mʉ mebẽrã?
34Mawũãpe izhi bʉredrʉ jewedꞌa kꞌobꞌeta akʉpe mawũãsia: Za kꞌopanʉã mʉ papa, mʉ mebẽrã. 35Daizezeba krĩñata obꞌeta maʉ̃ta mʉ mebea, mʉ nawekꞌaua, mʉ papaa.
4Ne pobaridꞌebema
1Jesús wakusa miã ũrãgꞌasia do jedꞌea õbꞌʉ maẽ doya. Izhira zhãrã bioba bʉredrʉsidꞌa, mawũẽ jãbadꞌe edꞌa wãpe do jedꞌea õbꞌʉ maẽ jãbadꞌe jewedꞌasia. Waya zhãrã kꞌobꞌera nʉmesia doya.
2Mawũẽ miã ũrãgꞌabʉrʉta ne bio jarakꞌasia, izhi miã ũrãgꞌabʉrʉra mawũãsia: 3Ũrĩũdua, ne ubarita ne podꞌe wãsia. 4Ne pobʉrʉdꞌera ʉ̃kʉrʉ odꞌe bꞌaesia, mawũẽ ibana zepe misidꞌa. 5Ʉ̃kʉrʉ mongꞌaradꞌe bꞌaesia egoro bio ne ẽã maẽ, mawũẽ ĩñabasia pĩwĩsia egorota eidꞌu ẽãba. 6Mawũãmina ʉ̃madau ʉ̃tʉ zebʉrʉba basia, aramaʉ̃ne kꞌarra ne ẽba bagusia. 7Ʉ̃kʉrʉ bꞌaesia ʉrʉdꞌe, mawũẽ ʉrʉ waribʉrʉba ãnatʉ beasia, mawũẽ zau ẽbasia. 8Mawũãmina ʉ̃kʉrʉ egoro biadꞌe bꞌaepe zausia, aramaʉ̃ne pĩwĩpe waribʉrʉba zausia ta treintadꞌe, ta sesentadꞌe, ta cienne abꞌa abꞌakꞌa.
9Maʉ̃ta jarape mawũãsia: Ne ũrĩ bꞌʉbara maʉ̃ta kĩrãkuita ũrĩdua.
Kꞌãrẽã ne bio jaradꞌa
(Mateo 13:10-17; Lucas 8:9-10)
10Zhãrã wãbʉdaba Jesús dobꞌa chubꞌei izhi kꞌaita kꞌobꞌebara izha jʉrʉkuadꞌata doce bawarauba widꞌisidꞌa ne jarakꞌabʉrʉra sãwũãta. 11Mawũẽ mawũãsia: Daizezebara marãã kꞌawuabi nʉmʉã izhita Nokꞌodꞌebema kꞌawuabi ẽã bꞌadꞌata, mawũãmina izhidꞌebema ĩjã ẽã bꞌeara ne biodꞌeba jaraibara ne jõma. 12Akʉ bꞌeidꞌu sãwũãta kꞌawua ẽã akʉ bꞌeamarẽã, ũrĩ bꞌeidꞌu sãwũãta kꞌawua ẽã ũrĩ bꞌeamarẽã. Mawũã bꞌedꞌebara kꞌazhiruara ãmape Daizezera pẽwãna ẽã izha bedꞌea ne ẽã bꞌʉkuaira kꞌazhiruata biodꞌeba.
Jesúsba sãwũãta jaradꞌa ne pobaridꞌebemata
(Mateo 13:18-23; Lucas 8:11-15)
13Mawũãpe mawũãsia: ¿Marãbara sãwũãta kꞌawuadꞌa ẽka mʉã mawũã ne jarakꞌabʉrʉra? ¿Sãwũã jõma bia kꞌawuadꞌaipe mʉã ne bio jarakꞌabʉrʉra? 14Ne pobarira Daizeze bedꞌeata jarabarita maʉ̃ã. 15Ne ta pobʉrʉdꞌe odꞌe bꞌaedꞌara Daizeze bedꞌeata ũrĩbadata maʉ̃ã. Mawũãmina ũrĩpe duanebʉdadꞌera ãtõmiãta zepe bedꞌeata ãzha ũrĩnata ãĩ eda bꞌʉa ãzhi sodꞌeba. 16Ne ta pobʉrʉdꞌe mongꞌaradꞌe bꞌaedꞌara Daizeze bedꞌeata ũrĩbadata maʉ̃ã, aramaʉ̃tara sobia ũrĩbada. 17Mawũãmina bia kꞌarra jidadꞌa ẽãba dããrã zrogꞌadꞌa ẽã, mawũẽ zuburiabʉdadꞌera, o Daizeze bedꞌeata ĩjã bꞌʉ kꞌarea zuburia obʉdadꞌera ĩjã ẽã kenabꞌaribada. 18Ne ta pobʉrʉdꞌe ʉrʉdꞌe bꞌaedꞌara Daizeze bedꞌeata ũrĩbadata maʉ̃ã. 19Mawũãmina naʉ̃ ẽjũãnebemata krĩcha duane bꞌʉa, aramaʉ̃ne sãwũã ne bio erubꞌaita krĩcha nʉmʉbara sewa bꞌʉa, aramaʉ̃ne ne awʉrʉta bio erubꞌa krĩñaĩnebemata ãzhidꞌe edꞌa zekuabʉrʉba Daizeze bedꞌeara kenabꞌaribiga bꞌʉa, aramaʉ̃ne zau eaba ẽã. 20Ne ta pobʉrʉdꞌe egoro biadꞌe bꞌaedꞌara Daizeze bedꞌeata ũrĩbadata maʉ̃ã, ĩjãbʉdaba zaubada, mawũẽ eaba bꞌʉa treintadꞌe, sesentadꞌe, cienne abꞌa abꞌakꞌa.
Ne jaradꞌa ĩbĩrãneba
21Dewara mawũãsia: ¿Ĩbĩrã kꞌoape baridu edre bꞌʉbadakꞌa o kꞌãĩbari maẽ edre bꞌʉbadakꞌa? ¿Awuarabʉrʉ ʉ̃tʉ bꞌʉbada ẽka? 22Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa Daizezedꞌebema kꞌawuadꞌa ẽã nʉmʉrã kꞌawuadꞌa ẽã nʉma ẽã, miã chupea nʉmʉrã kꞌawuadꞌa ẽã nʉma ẽã. 23Ne ũrĩ bꞌʉbara maʉ̃ta kĩrãkuita ũrĩdua.
24Dewara mawũãsia: Mʉã jara bꞌʉta kĩrãkuita ũrĩũdua. Marãba kĩrãkuita nʉme zadꞌe kꞌawuabigaya, baribʉrʉ marãã ãmaña kꞌawuabiya. 25Zhi bude erubꞌʉaara audre kꞌawuabiya, mawũãmina zhi bude erubꞌʉ ẽãrã wĩka erubꞌʉsidꞌa jãrĩña.
Ne jaradꞌa ne ta waribaridꞌeba
26Jesúsbara dewara mawũãsia: Daizezeta Nokꞌodꞌebemata wari bꞌʉra ũmakĩrãba druadꞌe ne ta pobari kĩrãkꞌa bꞌʉa. 27Kꞌãĩ bꞌʉdꞌe, ʉ̃rʉ̃ma bꞌʉdꞌe, diamase, ewaridꞌe, ne tara pãwãrãpe wari bꞌʉa zhi podꞌabara sãwũãta kꞌawua ẽãne. 28Egoroba izhi dobꞌa pãwãrãbaria, naara wikupe zhi kʉ̃mʉta zaubaria, mobebʉrʉ zhi kʉ̃mʉne zhi taba birabaria. 29Aramaʉ̃ne zhi ta kuarabʉrʉdꞌera kucho zakeba bꞌʉabada bꞌʉaita arababʉrʉba.
Ne jaradꞌa mostaza tadꞌeba
(Mateo 13:31-32, 34-35; Lucas 13:18-19)
30Dewara Jesúsbara mawũãsia: ¿Kꞌãrẽ kĩrãkꞌa jaradꞌaipe Daizezeta Nokꞌodꞌebemata wari bꞌʉra? ¿Kꞌãrẽ ũme abꞌarika jaradꞌaipe? 31Mostaza tadꞌebema kĩrãkꞌa bꞌʉa, ubada ne ta jõmaʉ̃ kꞌãñabara audre wĩka kiruta bꞌʉta druadꞌe. 32Mawũãmina ubudadꞌera wari bꞌʉa, aramaʉ̃ne ne uta wuaabema kꞌãñabara audre zhi zromata nʉmebaria, tae jedꞌezoa nʉmebaria, mawũẽ ibanata zhi taeza de obada.
Jesúsba ne bio jaradꞌadꞌebema
33Jesúsbara bedꞌeara mawũã ne biodꞌeba jarakꞌasia ũrĩ bꞌedꞌai bꞌʉdꞌe. 34Mawũã ne jarakꞌa ẽãrã bedꞌea ẽbasia, mawũãmina izha jʉrʉkuadꞌaa jõma bia jarakꞌa bꞌasia dobꞌaʉdꞌe.
Jesúsba taʉbidꞌa nanguta do bomatʉta
(Mateo 8:23-27; Lucas 8:22-25)
35Jari ewade keubʉrʉdꞌera izha jʉrʉkuadꞌaa Jesúsbara mawũãsia: Do jedꞌea õbꞌʉdꞌe kĩrãrã wãdrʉ.
36Kꞌabanata wãbidꞌape Jesús edesidꞌa jãba izhi kꞌobꞌadꞌadꞌe. Ãzhi daucha wãsia jãba awʉrʉrãsidꞌa. 37Maʉ̃ne nanguba do bomatʉbʉrʉba jãbadꞌe weabꞌari nabiru bʉsadꞌewasia. 38Maʉ̃ẽna Jesúra ãkidꞌaidꞌu burukꞌau kꞌãĩ nʉmasia. Mawũẽ ʉ̃rʉ̃manape mawũãsidꞌa: ¡Miã Ũrãgꞌabari! ¿bʉma kꞌãrẽ ẽka dazhirã tabodꞌora?
39Mawũãnaĩ Jesús piradrʉpe nanguta kẽãpe do jedꞌea õbꞌʉa mawũãsia: Chupearua, taurua.
Mawũẽ nangura tausia, aramaʉ̃ne jipa taukua nʉmaẽdasia. 40Mobebʉrʉ ãzhaa mawũãsia: ¿Kꞌãrẽã kꞌãwũã pera kꞌobꞌe? ¿Sãwũẽ soidꞌu kꞌopanʉ ẽpe?
41Ãzhira kꞌãbãẽã perabʉdaba ãzhirãĩnu mawũãsidꞌa: ¿Naʉ̃ kꞌaipe kꞌãwũã nanguba do jedꞌea õbꞌʉba izhi bedꞌeata aribꞌaebʉdara?
5Kĩrãnema bꞌadꞌa Gadara bidꞌata
(Mateo 8:28-34; Lucas 8:26-39)
1Jesús izha jʉrʉkuadꞌa bawara jũẽkuasia do jedꞌea õbꞌʉ kĩrãrẽ Gadara bidꞌarã druaidꞌu. 2Jesús jãbadꞌeba udꞌubꞌaebʉrʉdꞌera beuwãrã wuagꞌaita peña zobꞌeata nʉme maẽba izhima zesia jaiba ũmakĩrã kĩrãnema bꞌʉta. 3Beuwãrã maẽ bꞌʉta miõba jʉ̃ bꞌedꞌa ẽãta cadenabidꞌa jʉ̃ bꞌedꞌa ẽbasia. 4Izhira jʉ̃ma bio jʉ̃ bazhidꞌa cadenaba, mawũãmina cadena izhara tʉdꞌʉzoabi bꞌʉba miõba poeadꞌakꞌa basia. 5Baridua kꞌatumaza ewaridꞌe diamase jʉra nimita, beuwãrã wuagꞌaita peña zobꞌeata nʉmeza nimi basia izhikusa puo mongꞌaraba. 6Wawarauba Jesústa ũdubʉrʉdꞌera wãẽbape sãkꞌokꞌodꞌe kꞌobꞌesia izhi kĩrãbita.
7Izhidꞌeba jaibara nemi jĩgua mawũãsia: ¿Bʉra mʉ ũme kꞌãrẽta sãwũã bꞌʉ Jesús Daizeze Ʉ̃trebema Warra? Daizeze daidꞌu mʉã bʉaa jaraya, mʉta zuburia orãrũã.
8Izhi mawũã bedꞌeaira Jesúsbara mawũãsia: Kꞌãʉ̃nebara ãĩ wãrũã jai.
9Jesúsbara widꞌi mawũãsia: ¿Bʉ trʉ̃rã kꞌaipe?
Mawũãĩ jaibara panaʉ̃ mawũãsia: Mʉ trʉ̃rã Kꞌabana, daira bio baera.
10Biodꞌe zuburia bedꞌeasia ãzhita ãĩ jʉrekua ẽbamarẽã maʉ̃ druadꞌeba. 11Maʉ̃ne mama kꞌatuma kꞌaita bio nekꞌo duanasia chĩnata. 12Mawũẽ jai jõma zuburia bedꞌeabʉdata mawũãsidꞌa: Daira chĩna duanuma zokꞌakuadua dai wãĩta ãzhidꞌe edꞌa.
13Jesúsbara aramaʉ̃ta idaribigasia. Mawũẽ jaira ẽzoape chĩnane edꞌa wãsidꞌa, chĩna duanasita bꞌʉa dos mil. Chĩna doedꞌaa peñane bʉrʉgʉzoa doedꞌa jogꞌakuasia.
14Mawũẽ chĩna akʉ bꞌera wãẽbasidꞌa, mobe maʉ̃ta jarasidꞌa pʉwʉrʉdꞌebidꞌa meãbidꞌa. Mawũẽ akʉdꞌe erbuesia mawũã berabꞌaribʉrʉta. 15Jesúidꞌu zebʉdadꞌera jaiba kĩrãnema bꞌadꞌara ũdusidꞌa, jai kꞌabanata abꞌadꞌata jewedꞌa bꞌʉta wua jʉ̃ bꞌasia kĩrãbape, mawũẽ perakuasia. 16Zhi ũdudꞌapeadꞌabara nebʉrʉsidꞌa sãwũã berabꞌaribʉrʉta jai abꞌadꞌata dewara chĩnarãta. 17Mawũẽ zuburia bedꞌeasidꞌa wãmarẽã ãzhi druadꞌebara.
18Jesús jãbadꞌe bꞌaribʉrʉdꞌera kĩrãnema bꞌadꞌara zuburia bedꞌeasia bꞌabimarẽã izhi ũme. 19Mawũãmina Jesúsbara idaribi ẽbasia, awuarabʉrʉ mawũãsia: Dedꞌaa wãrũã, bʉzhi mebẽrãma wãrũã, mobe jaradua Daizezeba bia zromata obʉrʉta bʉ bꞌebibʉrʉta, bʉ sãwũã sozuburia bꞌidꞌapʉta. 20Mawũãĩ izhira wãpe Decápoli druadꞌe pʉwʉrʉ tabꞌeza jarakꞌasia bia zromata obʉrʉta Jesúsba izhi sãwũã bꞌebibʉrʉta. Mawũẽ jõma sobiasidꞌa.
Jairo kꞌaudꞌebema
(Mateo 9:18-26; Lucas 8:40-56)
21Wakusa chãbʉrʉta Jesús jãbadꞌe ya kĩrãrẽ zebʉrʉdꞌera izhira bʉredrʉsidꞌa kꞌabanaba, mawũẽ izhira chubꞌesia doya. 22Maʉ̃ne zesia de zhi jʉrebada maẽ nokꞌota Jairo abadata, Jesústa ũdui izhi jẽrũ kꞌaita sãkꞌokꞌodꞌe kꞌobꞌepe, 23biodꞌe zuburia bedꞌeabʉrʉta mawũãsia: Mʉ kꞌauta beubodꞌoa, mawũẽ wãda, mobe bʉ juwuata izhi ʉ̃rʉ̃ bꞌʉdua, mawũãrã bꞌepe bꞌaya.
24Mawũãĩ Jesús izhi ũme wãbʉrʉdꞌera kꞌabanata kꞌaidꞌu wãbʉdaba pẽũsua wãbisidꞌa. 25Maʉ̃ne wũẽrã abꞌa waba kꞌaya bꞌʉta doce año bata bꞌasia. 26Biodꞌe zuburiabisidꞌa zhãrã bibabadata bioba. Zhãrã jʉrʉkua bꞌʉdꞌe izha erubꞌadꞌara jõma gastabʉrʉdꞌera miã kꞌãrẽta kꞌareba ẽbasia, awuarabʉrʉ wuaabʉrʉ idrʉa wãsia. 27Jesús jarabʉdata ũrĩbʉrʉdꞌera kꞌabanane edꞌa ãbʉdeba orrape tõbꞌarisia Jesús wuata. 28Maʉ̃nerã izhikusa mawũãsia: Bari izhi wuata tõbꞌaribʉrʉba mʉrã bꞌeya. 29Aramaʉ̃ta wa ze nʉmʉrã poasia. Mawũẽ kꞌawuasia kꞌakuara bꞌebʉrʉta mawũã kꞌaya bꞌadꞌara.
30Maʉ̃ne Jesúsbara izhi bitabaiba kꞌawuasia zhãrã bꞌeidꞌebema zareata ãĩ wãbʉrʉta izhi maẽba, mawũẽ kꞌabanama pʉrʉwape mawũãsia: ¿Kꞌaiba tõbꞌarisi mʉ wuara?
31Mawũãĩ izha jʉrʉkuadꞌabara mawũãsidꞌa: Akʉdua kꞌabanaba bʉra sãwũã pẽũsua wãbidꞌata, maʉ̃ta bʉara ¿mʉrã kꞌaiba tõbꞌarisi abʉrʉka?
32Mawũãsidꞌaidꞌu Jesúsbara ari pʉrʉwa akʉkua nʉmasia kꞌawuai kꞌarea kꞌaiba tõbꞌaridꞌata. 33Mawũẽ wũẽrã peraba pidꞌidꞌia kꞌobꞌʉta, izhi sãwũã dogꞌota kꞌawua kꞌobꞌʉba zepe izhi kĩrãbita sãkꞌokꞌodꞌe kꞌobꞌepe jarasia wãrãta.
34Mawũẽ Jesúsbara mawũãsia: Wũẽrã, bʉra bʉzhi soidꞌu kꞌobꞌʉba bꞌebʉrʉa. Adu-a wãrũã, bꞌe bꞌidꞌa bʉ kꞌaya bꞌadꞌara.
35Jesús wadꞌi bedꞌea kꞌobꞌʉdꞌe zhãrã ʉ̃kʉrʉ zesidꞌa de zhi jʉrebada maẽ nokꞌo dedꞌauba, mobe mawũãsidꞌa: Bʉ kꞌaura beudogꞌoa, ¿mawũẽ kꞌãrẽã miãsẽã bedꞌea nʉmaĩpe Miã Ũrãgꞌabaria?
36Mawũãmina Jesúsbara mawũãbʉdata ũrĩpe de zhi jʉrebada maẽ nokꞌoa mawũãsia: Sopuarãrũã, awuarabʉrʉ soidꞌu kꞌobꞌadua.
37Mobe kꞌaidꞌu wãbiga ẽbasia miõta, awuarabʉrʉ wãbigasia Pedrota, Jacobota, Juan Jacobo mebeata. 38Aramaʉ̃ne de zhi jʉrebada maẽ nokꞌota bꞌʉ dedꞌa zebʉrʉdꞌera ũdusia bꞌʉgadrʉ biodꞌe aubꞌari jẽga nʉmeta. 39Edꞌa wãpe mawũãsia: ¿Kꞌãrẽã kꞌãwũã bꞌʉgadrʉ jẽga duanu? Wũẽrã zakera beu ẽã, awuarabʉrʉ kꞌãĩ bꞌʉa.
40Mawũãĩ sewakꞌau bꞌʉa asidꞌa. Mawũãmina izhara jõma ãĩ wãbigape bari wũẽrã zake zezeta zhi papata edebʉrʉta, izha jʉrʉkuadꞌata ũbea izhi bawara kꞌopanʉta edebʉrʉta edꞌa wãsia wũẽrã zake beu tabꞌʉ maẽ. 41Mobe wũẽrã zakera juwuadꞌe jidape mawũãsia: ¡Talita cumi! Maʉ̃ bedꞌeabara mawũãsia: Wũẽrã zake, mʉã bʉaa jaraya piradrʉrua.
42Aramaʉ̃ta wũẽrã zakera piradrʉpe tebadꞌewasia doce año bꞌʉta. Mawũẽ zhãrã kꞌobꞌera kꞌãbãẽã perakuasia. 43Maʉ̃nerã Jesúsbara zarea jarakꞌasia maʉ̃ta miõã kꞌawuabidꞌa ẽbamarẽã, mobe jarasia zhiko diadꞌamarẽã wũẽrã zakera.
6Jesús wãna Nazaret pʉwʉrʉedꞌa
(Mateo 13:53-58; Lucas 4:16-30)
1Jesús mamaʉ̃bara wãsia izhi druaedꞌa, kꞌaidꞌu wãsidꞌa izha jʉrʉkuadꞌara. 2Ẽnaʉ̃bada ewarita araa zebʉrʉdꞌera miã ũrãgꞌasia de zhi jʉrebada maẽ, maʉ̃ta bioba ũrĩnaĩ bia akʉdrua mawũãsidꞌa: ¿Naʉ̃ sãmaʉ̃ba kꞌãwũã nʉmʉ? ¿Naʉ̃bara krĩchara sãmaʉ̃ba kꞌãwũã erubꞌʉ, sãwũã ũdudꞌakꞌata okua bꞌʉ? 3¿Naʉ̃ ẽka de obarita María waura? ¿Zhi mebẽrã Jacobota, Joséta, Judata, Simónta duanu ẽka? ¿Zhi nawekꞌaurãsidꞌa nama dazhirãne edꞌa duanu ẽka?
Aramaʉ̃ne Jesúsdꞌebema ĩjãna ẽbasia.
4Mawũẽ Jesúsbara mawũãsia: Daizezeba bedꞌeata jarabibarira baridu maẽ wawiabada, awuarabʉrʉ wawiadꞌa ẽã izhi druadꞌebʉrʉ, zhi mebẽrãne edꞌabʉrʉ, izhi dedꞌabʉrʉ.
5Mamarã ũdudꞌakꞌara o ẽbasia, awuarabʉrʉ kꞌayarãtrʉ ʉ̃kʉrʉ bꞌebikuasia juwua ãzhi ʉ̃rʉ̃ bꞌʉkua. 6Kꞌawua ẽã krĩcha bꞌesia izhidꞌebema ĩjãna ẽãba izhi ʉreta bꞌebara.
Kꞌãrẽ obigadꞌa doce jʉrʉkuadꞌata
Jesús pʉrrʉasia pʉwʉrʉ zake arakꞌaita tabꞌe maẽ miã ũrãgꞌa. 7Maʉ̃nerã ãba trʉ̃kuasia doceta, mobe zokꞌakuasia ũme ũmekꞌa, zareata dedꞌekasia jai bꞌe ʉ̃rʉ̃. 8Jarakꞌasia odꞌera miã kꞌãrẽta ededꞌa ẽbamarẽã, awuarabʉrʉ jarasia ededꞌamarẽã barrata. Miã ededꞌa ẽbamarẽã jarasia talegota, miã zhikota, miã platata. 9Awuarabʉrʉ jarasia jʉ̃namarẽã sandaliata, mobe ededꞌa ẽbamarẽã wua trokꞌa jʉ̃ĩta. 10Mobe mawũãsia: Baridu maẽ deidꞌu wãbʉdadꞌera mama kꞌãĩũdua mamaʉ̃ba wãnañeẽna. 11Baridu maẽ marãta bia edadꞌa ẽbʉrʉ, miã marã bedꞌeata ũrĩna ẽbʉrʉ, mamaʉ̃bara ãĩ wãbʉdata egoro jarra marã jẽrũnebema niãweudua. Aramaʉ̃ne kꞌawuabidꞌaya ãzhira Daizezebara pua kꞌawua oita. Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, Daizezeba kꞌawua obʉrʉ ewadera Sodoma pʉwʉrʉdꞌe, Gomorra pʉwʉrʉdꞌe bꞌeadꞌara yarebai zuburia bꞌeabiya maʉ̃ pʉwʉrʉdꞌe bꞌe kꞌãñabara.
12Jesúsba jʉrʉkuadꞌara wãnape zhãrã bꞌea jara jʉ̃drʉsidꞌa kꞌazhiruara ãmape Daizezeta pẽwãnamarẽã. 13Jaira bio ãĩ jʉrekuasidꞌa, nendragꞌaba bewatʉ kꞌayarã bio bꞌebikuasidꞌa.
Juan Burukꞌoemiã beabidꞌadꞌebema
14Rey Herodebara Jesús jarabʉdata ũrĩsia baridu maẽ trʉ̃poa nʉmʉba. Ʉ̃kʉrʉbara mawũãsidꞌa: Juan Burukꞌoemiã beudꞌata piradrʉbʉrʉa, maʉ̃neba ũdudꞌakꞌata okuaita zarea nʉmʉã.
15Waya ʉ̃kʉrʉbara mawũãsidꞌa: Kꞌãʉ̃rã Elía. Dewaraurãbara mawũãsidꞌa: Kꞌãʉ̃rã Daizezeba bedꞌeata jarabibaria, Daizezeba bedꞌeata jarabibarirã bꞌeadꞌa kĩrãkꞌa bꞌʉa.
16Maʉ̃ta ũrĩpe Herodebara mawũãsia: Maʉ̃ Juan mʉã otatubidꞌata beudꞌata piradrʉbʉrʉa.
17Mawũã jarasia Herodebara Juan jidadꞌe wãbipe cárceldꞌe cadenaba jʉ̃bidꞌaba, mawũã osia Herodía kꞌarea, maʉ̃ zhi mebea Felipe kĩmata izhi wũẽrã babisia. 18Maʉ̃neba Juanbara Herodea mawũã bazhia: Bʉzhi mebea kĩma bʉa erubꞌaira biga ẽã.
19Maʉ̃ kꞌarea Herodíabara juraba bea krĩña bꞌasimina bꞌe ẽbasia. 20Herodebara Juan wawia bꞌasia izha kꞌawua bꞌʉba biata Daizezeita bꞌʉta, mawũẽ idaribi ẽbasia. Juan bedꞌeata ũrĩbʉrʉdꞌera sãwũãĩ kꞌawua ẽã bꞌasimina ũrĩ krĩña ũrĩ bꞌasia. 21Mawũãmina ewarita zesia Herodíaba sãwũã beaita. Herode año cumpli nʉmʉ fiestadꞌe nekꞌobiga nʉmasia nokꞌorã izhi edre bꞌeta, nokꞌorã soldaorãneta, nokꞌorã Galileadꞌebemata. 22Maʉ̃ne Herodía kꞌauta edꞌa wãpe bairabʉrʉta Herodema bigata, biga basia izhi bawara nekꞌo kꞌobꞌeitabidꞌa. Mawũẽ reybara ãwũẽrãã mawũãsia: Bʉzha krĩñata mʉãã widꞌidua mʉãrã diaya.
23Mawũãpe kꞌãrẽ wãrĩnu diaita jarabʉrʉta mawũãsia: Jõma bʉa mʉãã widꞌibʉrʉra mʉãrã diaya, mʉã erunʉmʉta ẽsadrabidꞌa diaya.
24Mawũãĩ wãpe zhi papaa mawũãsia: ¿Mʉãrã kꞌãrẽta widꞌiipe?
Mawũãĩ zhi papabara mawũãsia: Widꞌidua Juan Burukꞌoemiã buruta.
25Mawũãĩ reyma ĩñabasia edꞌa wãpe widꞌi mawũãsia: Mʉãrã krĩña bꞌʉa kꞌãwũãwedꞌa epedꞌekꞌodꞌe bʉa mʉãã diaita Juan Burukꞌoemiã buruta.
26Mawũãĩ rey kꞌãbãẽã sopuasia, mawũãmina izhi bawara nekꞌo kꞌobꞌe kĩrãbita kꞌãrẽ wãrĩnu diaita jaradꞌaba dia krĩña ẽã nʉma ẽbasia. 27Mawũẽ aramaʉ̃ta reybara soldao abꞌa zokꞌabʉrʉta jarasia wemarẽã Juan buruta. 28Mawũãĩ soldao wãpe cárceldꞌe otatupe zhi buru epedꞌekꞌodꞌe wepe diasia ãwũẽrãã. Mawũẽ izhara diasia zhi papaa.
29Juanba jʉrʉkuadꞌaba maʉ̃ta ũrĩnaĩ zedꞌape zhi kꞌakua jirabꞌaridꞌape wuagꞌasidꞌa.
Nekꞌobigadꞌa cinco mil
(Mateo 14:13-21; Lucas 9:10-17; Juan 6:1-4)
30Jesúsba zokꞌakuadꞌara izhima ãba zekuape jõma nebʉrʉsidꞌa ãzha kꞌãrẽ odꞌata, ãzhi miã ũrãgꞌadꞌata.
31Jesúsbara mawũãsia: Zeudua, dazhirã bitabai miõ ne ẽãĩnu wãnaña, mobe wĩka ẽnaʉ̃ kꞌobꞌeaudua.
Mawũã jarasia zhãrã bio zepe wãpe nʉmʉba, maʉ̃ba ãzhira miã ewari ne ẽbasia nekꞌoisidꞌa. 32Aramaʉ̃ne ãzhi bitabai jãbadꞌe wãsidꞌa miõ ne ẽãĩnu. 33Mawũãmina wãnata bioba ũdubʉdadꞌera ãzhita kꞌawuasidꞌa, mawũẽ maĩnu bio jẽde wãsidꞌa pʉwʉrʉ tabꞌe maẽba, aramaʉ̃ne jũẽkuasia ãzhi jũẽĩ nawedꞌa, mawũẽ daucha zekuasia Jesús bawara. 34Jesús jãbadꞌeba udꞌubꞌaebʉrʉdꞌe kꞌabanata ũdui ãzhira sozuburiasia ovejarã kĩrãkꞌa bꞌeba ãzhi akʉbari ne ẽã, mawũẽ ũrãgꞌakuasia ne bio jara. 35Keudꞌe izha jʉrʉkuadꞌabara orradꞌape mawũãsidꞌa: Miõ ne ẽã maẽ kꞌobꞌedꞌe ewari ya keua. 36Wãbigarua wãnamarẽã meã bꞌema, pʉwʉrʉ zake arakꞌaita tabꞌema, aramaʉ̃ne edadꞌamarẽã zhikota, kꞌãrẽ kꞌoi ne ẽã bꞌea.
37Mawũãnaĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Marãba nekꞌobigaudua.
Mawũãĩ ãzhara mawũãsidꞌa: ¿Daita wãnape denario docientoba pan edaira ewari dociento trajaidꞌe bꞌʉ ẽka aramaʉ̃ne nekꞌobigaira?
38Mawũãnaĩ izhara mawũãsia: ¿Marãbara pan sõmbe erubꞌe? Akʉdꞌe wãũdua.
Mawũãĩ wãnape kꞌawuadꞌape mawũãsidꞌa: Daibara erubꞌea pan juesoma bꞌeda ũme.
39Mawũãnaĩ jarasia biodꞌe jewedꞌabidꞌamarẽã poajãrã ʉ̃rʉ̃. 40Mawũẽ awuara awuarakꞌa jewedꞌasidꞌa cienne, cincuentadꞌe. 41Mobebʉrʉ jiraedasia pan juesomata bꞌeda ũmeta, mobe ʉ̃taa akʉ zhiwidꞌipe pan bꞌʉekuape izha jʉrʉkuadꞌaa diasia jedꞌekadꞌamarẽã. Bꞌeda ũmesidꞌa ãzhi jõmaʉ̃ĩta ãzhiza bꞌʉekuasia jedꞌekadꞌamarẽã. 42Aramaʉ̃ne jõma adꞌuba nekꞌosidꞌa. 43Pan zhi bꞌʉgʉzoamata bꞌeda adꞌubadꞌapeadꞌata jʉrepesidꞌa jamara doce bira. 44Zhi nekꞌodꞌapeadꞌara zhũmakĩrãrãta nʉmasia cinco mil.
Jesús tebadꞌa do ʉ̃rʉ̃
(Mateo 14:22-27; Juan 6:16-21)
45Mobebʉrʉ Jesúsbara izha jʉrʉkuadꞌara jãbadꞌe bꞌaribigape izhi naa wãbigasia Betsaida pʉwʉrʉedꞌa kĩrãrã, maʉ̃ẽna izhira wãta jara tebasia kꞌabanata kꞌobꞌea. 46Mawũã wãta jarakꞌa tebape kꞌatumaĩnu wãsia zhiwidꞌidꞌe. 47Diamase nʉmebʉrʉdꞌera jãbara do ẽsadra babʉrʉdꞌe izhira dobꞌa drua bꞌasia. 48Kꞌãbãẽã poea wigui barabꞌʉta ũdusia pʉ̃ãdrʉta ãzhi wãma nʉmʉ ẽãba, mawũẽ ʉ̃nadrʉ bodꞌodꞌe ãzhima zesia do ʉ̃rʉ̃ taidꞌe, aramaʉ̃ne jipa berabꞌarii basia. 49Do ʉ̃rʉ̃ taita ãzha ũdudꞌai beuwãrãta krĩchadꞌape bꞌiasidꞌa. 50Jõmaʉ̃ba ũdubʉdaba perasidꞌa. Mawũẽ aramaʉ̃ta ãzhi ũme bedꞌeabʉrʉta mawũãsia: ¡Wãniguaudua, mʉta taia, perarãũdua!
51Mawũãpe ãzhi bawara jãbadꞌe bꞌaribʉrʉdꞌera pʉ̃ãdrʉra tausia. Mawũẽ ãzhira kꞌãbãẽã perabʉdaba bia akʉdruasidꞌa. 52Aramaʉ̃nerã zhi zromata wadꞌi kꞌawuadꞌa ẽbasia pan wĩkaba kꞌabanata nekꞌobigadꞌamina, maʉ̃ne krĩchadꞌaira zare basia ãzhi sora.
Jesúsba bꞌebidꞌa kꞌayarãta Genesaredꞌe
53Kĩrãrẽ chãbʉdadꞌera jũẽkuasia Genesaret druaidꞌu, jãbara jʉ̃ õbꞌʉsidꞌa doya. 54Jãbadꞌeba ãzhi udꞌubꞌaebʉdadꞌera zhãrãbara Jesúta ũdukꞌawasidꞌa. 55Mawũẽ wãẽbasidꞌa maʉ̃ drua jõmaʉ̃nebemata, baridu maẽba wesidꞌa kꞌaya bꞌeta jirabꞌadꞌe, izhi sãma bꞌʉta ũrĩbʉda maẽ. 56Izhi wãbʉrʉ maẽrã pʉwʉrʉ zakedꞌe o pʉwʉrʉ zromanebidꞌa, meã bꞌe maẽbidꞌa odꞌe bꞌʉkua jirpanesia kꞌaya bꞌeta, mawũẽ zuburia bedꞌeasidꞌa arigu idu tõbaribimarẽã izhi wua ita. Jõma zhi tõbꞌaribʉdara bꞌe tupudꞌeasia.
7Dazhi sãwũã mitiabaridꞌebema
1Jesús orrasidꞌa fariseorãba ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadata ʉ̃kʉrʉ bawarauba, ãzhira zekuasia Jerusalénneba. 2Maʉ̃rãbara ũdusidꞌa Jesúsba jʉrʉkuadꞌata ʉ̃kʉrʉ juwua mitia nekꞌo kꞌobꞌeta ãzha obꞌe kĩrãkꞌa juwua surrua odꞌa ẽãba, mawũẽ bĩ ẽã jarasidꞌa. 3Fariseorãbara judíorãbara jõmaʉ̃ba obꞌea zõrãrãba okꞌawa bꞌeadꞌata, mawũẽ sãwũã oi bꞌʉdꞌe juwuata surrua o ẽãrã nekꞌodꞌa ẽã. 4Ne edadꞌe jũẽnasidꞌa juwuata surrua o ẽãrã nekꞌodꞌa ẽã. Ne awʉrʉsidꞌa bio bꞌʉta mawũã aribꞌae bꞌeba surrua obꞌea vaso baniã dota, jiwadota, netata metal omata, camata. 5Mawũẽ fariseorãbara ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabada bawarauba widꞌi mawũãsidꞌa: ¿Kꞌãrẽã bʉa jʉrʉkuadꞌabara aribꞌaedꞌa ẽpe zõrãrãba okꞌawa bꞌeadꞌara? Awuarabʉrʉ nekꞌo kꞌopanʉã juwua mitia.
6Mawũãnaĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Marã sewa bibaʉta bꞌea. Bia marãẽnabemata Daizezedꞌeba Isaíaba jaradꞌata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa:
Za bꞌebara bari iba mʉrã wawidea, aramaʉ̃ne ãzhi sora wawara nʉmʉã mʉnebara.
7Mʉrã bari ibia jara bꞌeba mʉ ũrãgꞌa kĩrãkꞌa jaradia bꞌea aribꞌaemarẽã jara bꞌeta beubari bꞌeba. (Isaías 29:13)
8Aramaʉ̃ne Daizezeba aribꞌaemarẽã jara bꞌʉra kenabꞌaridꞌape aribꞌae bꞌea beubari bꞌeba okꞌawa bꞌeta, mawũẽ mazhima mitia ne ẽã obʉdata surrua obꞌea jiwadota, vaso baniã dota. Aramaʉ̃ne ne awʉrʉsidꞌa bio obꞌea abꞌarikata.
9Dewara mawũãsia: Daizezeba aribꞌaemarẽã jara bꞌʉra sãwũã seribidꞌa ẽbaita bia kꞌawua bꞌea, mazhidꞌeta aribꞌaedꞌai kꞌarea. 10Moisébara mawũãsia: Wawiarua bʉ zezera bʉ papara. Zezeta o papata ikꞌazhirua jarabʉrʉra beadꞌaibara. 11Mawũãmina marãbara mawũãbada: Zhũmakĩrãbara zhi zezea o zhi papaa mawũãsia bꞌʉa: Mʉãrã jõma Daizezea diasia bʉ kꞌarebaita mʉã erubꞌadꞌara. 12Aramaʉ̃ne idaribidꞌa ẽã kꞌãrẽ dewara oira zhi zezeita o zhi papaita. 13Aramaʉ̃ne Daizeze bedꞌeara seribidꞌa ẽã mazhidꞌeta awʉrʉa kꞌawabi nʉmeba. Ne awʉrʉsidꞌa bio obꞌea aramaʉ̃ kĩrãkꞌa bꞌʉta.
14Maʉ̃ta jarape Jesúsbara kꞌabanata trʉ̃pe mawũãsia: Mʉã jaraita jõmaʉ̃ba ũrĩũdua, mobe sãwũãta kꞌawuaudua. 15Ãĩba zhikota edꞌa wãbʉrʉbara dazhira mitia o ẽã. Mawũãmina sodꞌeba zebʉrʉbara Daizeze kĩrãbitara dazhira mitia obꞌʉa. 16Ne ũrĩ bꞌʉbara maʉ̃ta kĩrãkuita ũrĩdua.
17Kꞌabanata ãmaẽpe Jesús deidꞌu wãbʉrʉdꞌera izha jʉrʉkuadꞌabara widꞌisidꞌa izha jarabʉrʉra sãwũãta. 18Mawũẽ izhara mawũãsia: ¿Marãbidꞌa sãwũãta kꞌawuadꞌa ẽka? ¿Kꞌawuadꞌa ẽka ãĩba zhikota edꞌa wãbʉrʉbara dazhira mitia o ẽãta? 19¿Mawũã bꞌʉ ẽka edꞌa wã ẽãba dazhi sodꞌe, awuarabʉrʉ bꞌitaedꞌa wãpe ãĩ wã bꞌʉ ẽka?
Mawũã jarabʉrʉbara jarasia jõma nene ẽãta zhikora. 20Mawũãmina jarasia dazhi sodꞌeba zebʉrʉbara Daizeze kĩrãbitara dazhira mitia obꞌʉta. 21Dazhi sodꞌebara ze bꞌʉa krĩchata bia ẽãta, kĩma ẽãta erukꞌãĩta, miã beaita, 22nezrʉgaita, ne wuaabʉrʉ krĩñaĩta, bia ẽãta oita, zhãrã sewaita, dazha krĩñata oita, zhãrãba ne erubꞌʉ kꞌarea bĩ ẽã nʉmaĩta, zhãrãnebema sewata jaraita, dazhitrʉ bigaudꞌe nʉmaĩta, krĩcha ne ẽkĩrãkꞌa nʉmaĩta. 23Maʉ̃ jõma bia ẽãta sodꞌeba ze bꞌʉba Daizeze kĩrãbitara dazhira mitia obꞌʉa.
Soidꞌu kꞌobꞌadꞌa wũẽrã Sirofenicia bidꞌata
24Mamaʉ̃bara Jesús wãsia Tiro druaedꞌa Sidón druaedꞌa. Zhãrã maẽ deidꞌu wãbʉrʉta miõba kꞌawuadꞌaita krĩña ẽbasia, mawũãmina merũ bꞌe ẽbasia. 25Wũẽrãneta kꞌauta jai abꞌasia, mawũẽ izhi ʉ̃rʉ̃ ũrĩĩ zepe ju kꞌobꞌesia izhi jẽrũ kꞌaita. 26Maʉ̃ wũẽrã judía ẽbasia, awuarabʉrʉ Sirofenicia druadꞌebema basia. Zuburia bedꞌeasia izhi kꞌaudꞌeba ãĩ jʉretamarẽã jaita. 27Mawũãmina Jesúsbara mawũãsia: Naara idu mʉãã kꞌarebabirua judíorãta, mʉã bʉta kꞌarebaira biga ẽã, mawũãrã zhiko warrarãneta jiraedape diabʉrʉkaya usarãã.
28Mawũãĩ wũẽrãbara mawũãsia: Ããjã Nokꞌó, mawũãmina usarãbidꞌa mesa edre kꞌobada zhiko jarra warrarãne bꞌaedꞌata. Mawũẽ mʉrã judía ẽmina kꞌarebarua.
29Mawũãĩ Jesúsbara mawũãsia: Bʉra bia bedꞌeabʉrʉba adu-a wãrũã. Jaira ãĩ wãsia bʉ kꞌaudꞌebara. 30Aramaʉ̃ne wũẽrã izhi dedꞌa zebʉrʉdꞌera ũdusia zhi kꞌaura camane tabꞌʉta, jaira ãĩ wãsia izhidꞌebara.
Jesúsba bibadꞌa ne ũrĩ ẽã bedꞌea bꞌe ẽãta
31Tiro druadꞌeba Jesús wakusa wãbʉrʉdꞌera, Sidón pʉwʉrʉdꞌe berabꞌari zesia Galileadꞌebema dota jedꞌea õbꞌʉidꞌu, aramaʉ̃ne berabꞌari zesia Decápoli druadꞌe. 32Maʉ̃ne ne ũrĩ ẽã bedꞌea bꞌe ẽãta izhima wedꞌape zuburia bedꞌeasidꞌa juwuata ʉ̃rʉ̃ bꞌʉmarẽã. 33Mawũãnaĩ zhãrã maẽbara ãĩ edepe juwua jĩwĩnita pẽũsia kʉwʉrʉza, mobe juwua jĩwĩnine idꞌope tõbꞌarisia kĩrãmeta. 34Mobe ʉ̃taa akʉ ĩñabape mawũãsia: ¡Efata! Maʉ̃ bedꞌeabara mawũãsia: ¡Ewadua!
35Audre ẽãne ewa totosia izhi ne ũrĩbarira, kĩrãmesidꞌa ogꞌadrʉbʉrʉba bia bedꞌeasia.
36Jesúsbara jarasia maʉ̃ta miõã jaradꞌa ẽbamarẽã. Mawũãmina mawũã jarabʉrʉdꞌera wuaabʉrʉ nebʉrʉsidꞌa. 37Mawũẽ kꞌãbãẽã sobia mawũã bazhidꞌa: Ne jõma bia obꞌʉa. Ne ũrĩ ẽã bꞌeta ne ũrĩbi bꞌʉa, bedꞌea bꞌe ẽã bꞌeta bedꞌeabi bꞌʉa.
8Nekꞌobigadꞌa cuatro mil
1Maʉ̃ ewadera kꞌabanata kꞌãbãẽã nʉmʉta kꞌãrẽ kꞌodꞌai ne ẽãne Jesúsbara izha jʉrʉkuadꞌata trʉ̃pe mawũãsia: 2Mʉãrã zhãrã sozuburia kꞌobꞌʉa, mʉ bawara bꞌeta ewari ũbea babʉrʉta kꞌãrẽ kꞌodꞌaira ne ẽã. 3Nekꞌobiga ẽã dedꞌaa zokꞌakuara odꞌe nomadrʉdꞌaya, ãzhirãnebema ʉ̃kʉrʉ zesidꞌa wawarauba.
4Mawũãĩ izha jʉrʉkuadꞌabara panaʉ̃ mawũãsidꞌa: ¿Naʉ̃rãta nekꞌobigaira zhiko sãma ũduipe nama miõ ne ẽã maẽrã?
5Mawũãnaĩ Jesúsbara widꞌi mawũãsia: ¿Marãbara pan sõmbe erubꞌe?
Mawũãĩ ãzhara jarasidꞌa: Siete.
6Mobebʉrʉ kꞌabanata kꞌobꞌea jarasia jewedꞌa duanemarẽã egorodꞌe, mobe pan sieteta jiraedape Daizezea zhibia jipe bꞌʉekuape izha jʉrʉkuadꞌaa diasia jedꞌekadꞌamarẽã kꞌabanata kꞌobꞌea. 7Dewara bꞌeda zakerãta ʉ̃kʉrʉ erubꞌebari Daizezea zhibia jipe jarasia maʉ̃sidꞌa jedꞌekadꞌamarẽã. 8Jãwũã nekꞌosidꞌa, adꞌubadꞌapeadꞌa zhi bꞌʉgʉzoamata jʉrepesidꞌa jamara siete. 9Zhi nekꞌodꞌapeadꞌara nʉmasita bꞌʉa cuatro mil. Mobebʉrʉ Jesúsbara wãbigasia. 10Mobe izha jʉrʉkuadꞌa bawara jãbadꞌe bꞌaripe wãsia Dalmanuta druaedꞌa.
Jarasidꞌa ũdubimarẽã ũdudꞌakꞌata
(Mateo 16:1-4; Lucas 12:54-56)
11Fariseorãta zekuape Jesús bawara bedꞌeabʉdata jarasidꞌa Daizezedꞌeba nʉmʉbʉrʉ ũdubimarẽã ũdudꞌakꞌata, mawũãsidꞌa wãẽãbidꞌaita. 12Mawũẽ ĩñabape Jesúsbara mawũãsia: ¿Kꞌãrẽã ũdudꞌakꞌata ũdubimarẽã jara duanu marã bꞌebara? Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, mʉãrã ũdudꞌakꞌara ũdubiga ẽã marã bꞌeara. 13Mawũãpe ãmaẽkuabʉrʉta wakusa jãbadꞌe bꞌaripe wãsia kĩrãrã.
Ne oreguea fariseorãne
14Jesúsba jʉrʉkuadꞌabara kĩrãduasidꞌa pan ededꞌaira, pan abꞌabʉrʉ erupanasia jãbadꞌera. 15Maʉ̃ne Jesúsbara mawũãsia: Kĩrãkuita bꞌeaudua ne oregueata fariseorãne kꞌarea, ne oregueata rey Herode bꞌʉdꞌe kꞌarea.
16Mawũãĩ ãzhirãĩnu bedꞌeabʉdata mawũãsidꞌa: Maʉ̃ta jarabʉrʉa pan wedꞌa ẽbasi baera.
17Jesúsbara maʉ̃ta kꞌawuape mawũãsia: ¿Kꞌãrẽã jara kꞌobꞌe pan ne ẽãta? ¿Sãwũãta kꞌawuadꞌa ẽka? ¿Sãwũãta kꞌawuaira zareka marã sora? 18¿Dabʉ erubꞌeta ũdudꞌa ẽka, ne ũrĩ bꞌeta ũrĩna ẽka? ¿Bude badꞌa ẽka? 19Pan juesomata cinco mil audre nʉmʉã mʉã jedꞌekasidꞌera, ¿zhi bꞌʉgʉzoamata jamara sõmbe bira jʉrepesidꞌa?
Mawũãĩ ãzhara jarasidꞌa: Doce. 20Pan sieteta cuatro mil nʉmʉã mʉã jedꞌekasidꞌera, ¿zhi bꞌʉgʉzoamata jamara sõmbe bira jʉrepesidꞌa?
Mawũãĩ ãzhara jarasidꞌa: Siete.
21Mawũãnaĩ mawũãsia: ¿Mobe kꞌãrẽneba wadꞌi sãwũãta kꞌawuadꞌa ẽpe?
Daʉbꞌerrea bꞌʉta ne ũdubidꞌa
22Betsaida pʉwʉrʉedꞌa zebʉrʉdꞌera daʉbꞌerrea bꞌʉta izhima wedꞌape zuburia bedꞌeasidꞌa tõbꞌarimarẽã. 23Mawũãnaĩ Jesúsbara daʉbꞌerrea bꞌʉra juwuadꞌe jidape pʉwʉrʉdꞌebara ãĩ edesia. Mobe dabʉza idꞌope juwua ʉ̃rʉ̃ bꞌʉpe widꞌisia ne ũdu kꞌobꞌʉ kꞌawuaita. 24Mawũãĩ izhara akʉ mawũãsia: Mʉãrã zhãrãta ũdukua kꞌobꞌʉa bakuru kĩrãkꞌa, mawũãmina ũdu kꞌobꞌʉa wã chubꞌeta.
25Mawũãĩ wakusa juwuata dabʉza ʉ̃rʉ̃ bꞌʉbʉrʉba ne ũdubisia. Aramaʉ̃ne ne ũdu bꞌesia, mawũẽ wawarauba bi-ia ũdusia ne jõma. 26Mobebʉrʉ dedꞌaa zokꞌabʉrʉta mawũãsia: Pʉwʉrʉdꞌera edꞌa wãrãrũã, miõã jararãrũã pʉwʉrʉdꞌera.
Jesús zhãrã Ẽdrʉbita jaradꞌa Pedroba
(Mateo 16:13-20; Lucas 9:18-21)
27Jesús izha jʉrʉkuadꞌa bawara wãsidꞌa pʉwʉrʉ zake tabꞌeza Cesarea Filipo druadꞌe. Maʉ̃ne odꞌera izha jʉrʉkuadꞌaa widꞌi mawũãsia: ¿Zhãrãbara mʉrã kꞌaita jara panʉ?
28Mawũãĩ ãzhara panaʉ̃ mawũãsidꞌa: Ʉ̃kʉrʉbara jarabada bʉra Juan Burukꞌoemiãta, ʉ̃kʉrʉbara jarabada bʉra Elíata, ʉ̃kʉrʉbara jarabada bʉra Daizezeba bedꞌeata jarabibari bꞌeadꞌata iabꞌaʉta. 29Mawũãnaĩ izhara mawũãsia: ¿Kꞌõbe marãma mʉrã kꞌaipe?
Mawũãĩ Pedroba panaʉ̃ mawũãsia: Bʉra zhãrã Ẽdrʉbia.
30Mawũãĩ izhara jarasia maʉ̃ta izhidꞌebemata jaradꞌa ẽbamarẽã miõã.
Jesúsba jaradꞌa izhi beadꞌaita
(Mateo 16:21-28; Lucas 9:22-27)
31Jesúsbara jarakꞌasia izhi Beubari Bape bꞌʉra biodꞌe zuburiai barata, seribidꞌa ẽbaita nokꞌorãba, sacerdoterã nokꞌorãba, ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadaba. Jarasia aramaʉ̃ne beadꞌaita, maʉ̃ta piradrʉita ewari ũbeadꞌe. 32Maʉ̃ta jarabʉrʉra jipa jarasia. Mawũẽ Pedroba jãpe edepe kẽãsia. 33Mawũãmina izhira pʉrʉwape izha jʉrʉkuadꞌata akʉkua Pedrota kẽãbʉrʉ kĩrãkꞌa mawũãsia: ¡Ãĩ wãrũã mʉ kĩrãbitaubara ãtõmiã! Bʉra krĩcha ẽã Daizeze kĩrãkꞌara, awuarabʉrʉ krĩcha bꞌʉa beubari bꞌe kĩrãkꞌa.
34Mawũãpe zhãrãta izha jʉrʉkuadꞌa bawara trʉ̃pe mawũãsia: Iabꞌaʉba mʉta pẽwã krĩña bꞌʉbʉrʉ bʉzha krĩñata aribꞌaerãrũã, awuarabʉrʉ bebudꞌe basiidꞌu mʉrã pẽwãdua. 35Mʉ kꞌarea beu krĩña ẽãrã aduaya, mawũãmina mʉ kꞌarea bedꞌea biata mʉrẽ kꞌarea beubʉrʉra ẽdrʉya. 36¿Zhãrãĩtara kꞌãrẽ biata bꞌaipe ẽjũãne nʉmʉta jõma izhidꞌeta nʉmʉbʉrʉdꞌe izhi jawureta aduara? 37¿O zhãrãbara kꞌãrẽta dia bꞌeipe izhi jawureta ẽdrʉbiira?
38Iabꞌa mʉ kꞌarea mʉ bedꞌea kꞌarea pera bꞌʉta kꞌazhirua omiãrãta wawiaba mawũã bꞌaibʉrʉ, mʉ Beubari Bape bꞌadꞌabara maʉ̃ mʉrẽ ẽã aya mʉ zebʉrʉdꞌera mʉ Zeze zareaedꞌa izhi ángelerã bawara.
91Dewara mawũãsia: Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, ʉ̃kʉrʉ nama kꞌobꞌebara beudꞌai nawedꞌa ũdudꞌaya Daizezeta Nokꞌodꞌebema zesita zarea bara.
Jesús awuaradꞌa
(Mateo 17:1-13; Lucas 9:28-36)
2Maʉ̃ tẽã ewari seis babʉrʉdꞌera Jesúsbara edesia Pedrota, Jacobota, Juanta, maʉ̃rãta ãzhi dobꞌa jʉre edesia kꞌatuma ʉ̃tʉ nʉmʉĩnu. Mama awuarasia ãzhi kĩrãbita. 3Izhi wuara totroa ʉ̃nasia, druadꞌera wua tõbaribara mawũã totroa o bꞌe ẽã. 4Maʉ̃nerã ũdusidꞌa Moiséta, Elíata, bedꞌea kꞌopanasia Jesús bawara. 5Mawũẽ Pedrobara Jesúa mawũãsia: Miã Ũrãgꞌabari, biga dazhirã nama kꞌobꞌera, mawũẽ de kꞌãĩdeta ũbea odꞌaya abꞌa bʉita, abꞌa Moiséita, abꞌa Elíaita.
6Pedrobara sãwũãta kꞌawua ẽãta mawũã bedꞌeasia ãzhira pera kꞌobꞌeba. 7Maʉ̃ne ãzhi ʉ̃rʉ̃ zesia jãrãrãta, maʉ̃ jãrãrãneba Daizezeta bedꞌeabʉrʉta mawũãsia: Naʉ̃ mʉ Warra mʉãrã kʉãgꞌa, izhi bedꞌeara ũrĩũdua. 8Audre ẽãne akʉbʉdadꞌera ãzhi bawara miõta ũdudꞌa ẽbasia, awuarabʉrʉ ũdusidꞌa Jesústa abꞌabai.
9Kꞌatumaneba yedꞌa ãzhi urudꞌe Jesúsbara jarasia ãzha ũdubʉdara miõã jaradꞌa ẽbamarẽã, izhi Beubari Bape bꞌʉta beudꞌata piradrʉyeedꞌa. 10Mawũẽ maʉ̃ bedꞌeara ãzhi bitabai kꞌawua duanebʉdata bedꞌea duanesia sãwũã mawũã beudꞌata piradrʉita. 11Mawũẽ widꞌi mawũãsidꞌa: ¿Ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadabara kꞌãrẽã jarabada zhãrã Ẽdrʉbiita zei nawedꞌa Elíata naara zeita?
12Mawũãnaĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Elíara wãrĩnu naara zeya, mobe ne jõma araa oya. ¿Zhi bꞌʉma ẽka mʉ Beubari Bape bꞌʉra biodꞌe zuburiai barata, seribidꞌa ẽbaita? 13Mawũãmina mʉã marãã jaraya, Elíara ya zesia, maʉ̃ta ãzha krĩñane osidꞌa izhi sãwũã odꞌaita zhi bꞌʉmane.
Jesúsba bꞌebidꞌa kũrã wawa bꞌʉta
(Mateo 17:14-21; Lucas 9:37-43)
14Kꞌatumaneba Pedrota, Jacobota, Juanta Jesús bawara zebʉdata dewaraurã izha jʉrʉkuadꞌata kꞌobꞌe maẽ zebʉrʉdꞌera, ũdusia maʉ̃rã kꞌabanaba bʉredrʉ nʉmʉta, ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadata bĩ ẽã bedꞌea kꞌobꞌeasia ãzhi bawara. 15Zhãrã jõmaʉ̃ba ũdudꞌai bia akʉdrua izhima wãẽbadꞌape: ¡Kʉa! asidꞌa.
16Mawũẽ izhara widꞌi mawũãsia: ¿Marã kꞌãrẽta jara bĩ ẽã bedꞌea kꞌobꞌe ãzhi bawara?
17Mawũãĩ kꞌabananebemaba abꞌaʉba panaʉ̃ mawũãsia: Miã Ũrãgꞌabari, mʉãrã mʉ warrata bʉma wesia, jaita abꞌʉba bedꞌeabi ẽã. 18Maʉ̃ jaibara baridu maẽ jidabʉrʉdꞌera bꞌaebi bꞌʉa, ibꞌa kꞌopepeabaria, kidꞌa kꞌõseseabaria, ʉ̃bꞌʉa tabꞌebaria. Mʉãrã bʉa jʉrʉkuadꞌaa jarasia ãĩ jʉretadꞌamarẽã, mawũãmina bꞌedꞌa ẽbasia.
19Mawũãĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: ¡Marã soidꞌu duanu ẽã! ¿Mʉrã sõmbeedꞌa marã bawara bꞌaipe? ¿Mʉãrã sõmbeedꞌa zrogꞌa nʉmaĩpe? Kũrã yaya weudua.
20Mawũãĩ webʉdadꞌera jaiba Jesústa ũdui kũrã abꞌaedꞌa wawabibʉrʉba egorodꞌe bꞌaepe burabꞌarisia ibꞌa kꞌopepea. 21Jesúsbara zhi zezea widꞌi mawũãsia: ¿Dããrã babʉrʉka kꞌãwũã bꞌʉra?
Mawũãĩ izhara mawũãsia: Wĩña wedꞌauba kꞌãwũã bꞌʉa. 22Jaibara bꞌaebima bio bꞌaebi bꞌʉa tebʉdꞌe o doedꞌa, aramaʉ̃ne beaita. Mawũãmina bʉa kꞌãrẽ oibʉrʉ daira sozuburiape kꞌarebarua.
23Mawũãĩ Jesúsbara mawũãsia: Soidꞌu kꞌobꞌa bꞌeibʉrʉ soidꞌu kꞌobꞌʉitara jõma borekea.
24Mawũãĩ aramaʉ̃ta kũrã zezebara nemi jĩgua mawũãsia: Mʉrã soidꞌu kꞌobꞌʉa. Mʉrã wuaabʉrʉ soidꞌu kꞌobꞌaita kꞌarebarua.
25Kꞌabana bʉredrʉbʉdata Jesúsba ũdui jaira kẽãbʉrʉta mawũãsia: Jai zhãrã bedꞌeabi ẽãrã ne ũrĩbi ẽãrã mʉã bʉaa jaraya, kꞌãʉ̃nebara ãĩ wãrũã, mobe wueta edꞌa wãrãrũã kꞌãʉ̃ne.
26Mawũãĩ jaira bꞌiape kũrã abꞌaedꞌa wawabipe ãĩ wãsia. Mawũẽ kũrã beudꞌa kĩrãkꞌa tabꞌebʉrʉba biobara beusia asidꞌa.
27Mawũãmina Jesúsbara juwuadꞌe jidape jiraedabʉrʉba piradrʉsia. 28Jesús deidꞌu zebʉrʉdꞌera izha jʉrʉkuadꞌabara dobꞌaʉa widꞌi mawũãsidꞌa: ¿Daibara kꞌãrẽneba ãĩ jʉreta bꞌedꞌa ẽbasi?
29Mawũãnaĩ Jesúsbara mawũãsia: Jai kꞌãwũã bꞌʉra arakꞌãwũãrã ãĩ wã ẽã, awuarabʉrʉ ãĩ wã bꞌʉa nekꞌo ẽã zhiwidꞌi.
Jesúsba wakusa jaradꞌa izhi beadꞌaita
(Mateo 17:22-23; Lucas 9:44-45)
30Mamaʉ̃ba wãbʉrʉdꞌera berabꞌari wãsidꞌa Galilea druadꞌe. Jesúsbara krĩña ẽbasia izhi sãma kꞌobꞌʉta zhãrãba kꞌawuadꞌaira. 31Maʉ̃ẽnabema izhara ũrãgꞌa nʉmasia izha jʉrʉkuadꞌata, maʉ̃nerã mawũãsia: Mʉ Beubari Bape bꞌʉra zhãrã juwuadꞌe chãbꞌaridꞌaya, maʉ̃nerã beadꞌaya. Mawũãmina beudꞌata piradrʉya ewari ũbeadꞌe.
32Maʉ̃ta jarabʉrʉra ãzhara sãwũãta kꞌawuadꞌa ẽãta perasidꞌa widꞌidꞌaita.
¿Kꞌaita audre zhi zromape?
(Mateo 10:42; 18:1-9; Lucas 9:46-50; 17:1-2)
33Capernaúm pʉwʉrʉedꞌa zepe dedꞌa kꞌobꞌʉdꞌe izha jʉrʉkuadꞌaa widꞌi mawũãsia: ¿Mazhirãĩnurã marã kꞌãrẽã bĩ ẽã bedꞌeasidꞌa odꞌera?
34Mawũãĩ ãzhira chupeasidꞌa, odꞌe ãzhirãĩnu bĩ ẽã bedꞌeasidꞌa baera kꞌaita audre zhi zroma ʉ̃rʉ̃. 35Mawũẽ Jesús jewedꞌape izha jʉrʉkuadꞌa doceta trʉ̃pe mawũãsia: Iabꞌa zhi zromata bꞌa krĩña bꞌʉbʉrʉ, jõmaʉ̃ kꞌãñabara zhi zroma ẽãne bꞌaibara, aramaʉ̃ne dewaraurãta jõma aribꞌaebarita bꞌaibara. 36Mawũãpe wũãwũãta ãzhi ẽsadra kꞌobꞌʉpe juwuadꞌe edape mawũãsia: 37Mʉnebemata ĩjã bꞌʉdꞌeba iabꞌaʉba naʉ̃ wũãwũã kĩrãkꞌa bꞌʉta bia edabʉrʉra mʉta bia edabʉrʉa, mʉta bia edabʉrʉra bari mʉta bia edabʉrʉ ẽã, awuarabʉrʉ bia edabʉrʉa mʉ zokꞌadꞌata.
Dazhi jura ẽãrã dazhi bawarabema
38Juanbara mawũãsia: Miã Ũrãgꞌabari, daibara iabꞌa ũdusidꞌa bʉ trʉ̃neba jai ãĩ jʉrekua nʉmʉta, mawũãmina izhara dazhirã pẽwã bꞌʉ ẽã, mawũẽ daibara jarasidꞌa maʉ̃ kꞌaudꞌa bꞌa ẽbamarẽã.
39Mawũãĩ Jesúsbara mawũãsia: Maʉ̃ kꞌaudꞌa bꞌa ẽbamarẽã jararãũdua, mʉ trʉ̃neba ũdudꞌakꞌata obꞌʉbara tẽãne mʉrã bĩ ẽã jara ẽã. 40Dazhi jura ẽãrã dazhi bawarabema. 41Bariduba marã baniã diabʉrʉta marã mʉrẽ baera mawũã diara, mʉã wãrĩnu marãã jaraya, Daizezebara maʉ̃barira kꞌãrẽ diaya.
Zhãrãta bꞌaebibʉrʉdꞌebema
42Bariduba abꞌa kꞌazhiruadꞌe bꞌaebibʉrʉta za zhi zromarã ẽãta mʉnebema ĩjã bꞌeta mawũã ora, maʉ̃ Daizezebara pua kꞌawua oya. Mawũẽ biga bakꞌausia osidaudꞌe yuta tãjʉ̃nape bꞌaribuedꞌaita pusadꞌe. 43Bʉ juwuaba bʉta kꞌazhiruadꞌe bꞌaebiidꞌebema orãrũã, aramaʉ̃ne bʉ juwuara bꞌʉatubʉrʉkarua. Audre biga Daizeze ũme bꞌai jõ ẽã maẽ edꞌa wãĩta juwua abꞌa bꞌʉta, juwua ũme bꞌʉta wãĩ kꞌãñabara tebʉ kikꞌadꞌe. 44Mama bꞌeta zuburia onʉmʉrã kira beu ẽã, tebʉsidꞌa kikꞌata nʉmʉã. 45Bʉ jẽrũba bʉta kꞌazhiruadꞌe bꞌaebiidꞌebema orãrũã, aramaʉ̃ne bʉ jẽrũrã bꞌʉatubʉrʉkarua. Audre biga Daizeze ũme bꞌai jõ ẽã maẽ edꞌa wãĩta jẽrũ abꞌa bꞌʉta, jẽrũ ũme bꞌʉta bꞌaribuedꞌai kꞌãñabara tebʉ kikꞌadꞌe. 46Mama bꞌeta zuburia onʉmʉrã kira beu ẽã, tebʉsidꞌa kikꞌata nʉmʉã. 47Bʉ dabʉba bʉta kꞌazhiruadꞌe bꞌaebiidꞌebema orãrũã, aramaʉ̃ne bʉ dabʉra ẽũtabʉrʉkarua. Audre biga Daizezeta Nokꞌota bꞌʉ maẽ edꞌa wãĩta dabʉ abꞌa bꞌʉta, dabʉ ũme bꞌʉta bꞌaribuedꞌai kꞌãñabara tebʉdꞌe. 48Mama bꞌeta zuburia onʉmʉrã kira beu ẽã, tebʉsidꞌa kikꞌata nʉmʉã. 49Marã Daizezebara jõma mitia ne ẽã okuaya. Aramaʉ̃nerã ne adua ẽbamarẽã ne jõma tebʉba ba bada kĩrãkꞌa tãba serabada kĩrãkꞌa okuaya. 50Tãrã biga, mawũãmina kʉya ẽbʉrʉ, ¿kꞌãrẽba kʉyabidꞌaipe? Tã biga kĩrãkꞌa bꞌeba zhiya adu-a bꞌeaudua.
10Jesúsba jaradꞌa kĩma ãmaĩrã kꞌazhiruata
1Mama Capernaúm pʉwʉrʉdꞌebara Jesús wãbʉrʉta, Judea druaedꞌa wãsia do Jordán kĩrãrẽ. Mawũẽ zhãrãbara izhira wakusa bʉredrʉsidꞌa, mawũẽ wakusa miã ũrãgꞌasia izhi bꞌʉ kĩrãkꞌa. 2Maʉ̃ne fariseorãbara orradꞌape wãẽãbidꞌai kꞌarea widꞌisidꞌa zhũmakĩrãbara ãmasia bꞌʉ kꞌawuaita izhi wũẽrã. 3Mawũẽ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: ¿Moisébara sãwũã jarasi?
4Mawũãĩ ãzhara mawũãsidꞌa: Moisébara idaribisia ãmaĩnebemata kꞌarta diamarẽã aramaʉ̃ne ãmaĩta.
5Mawũãnaĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Aribꞌaedꞌa ẽbaita marã sora zare baera mawũã bꞌʉsia. 6Mawũãmina jẽdeuba osidꞌera zhũmakĩrãta, wũẽrãta osia Daizezebara. 7Maʉ̃neba zhũmakĩrãbara ãmaẽ bꞌʉa zezera, papara, aramaʉ̃ne izhi wũẽrã ũme pane bꞌʉa. 8Aramaʉ̃ne ũmeta kꞌakua abꞌa pane bꞌʉa, mawũẽ ya ũme ẽã, awuarabʉrʉ kꞌakua abꞌabaia. 9Aramaʉ̃ne Daizezeba ãba bꞌʉdꞌara zhi ãmabiidꞌe bꞌʉ ẽã zhãrãbara.
10Izha jʉrʉkuadꞌabara dedꞌa maʉ̃ abꞌaʉta Jesúa widꞌisidꞌa. 11Mawũẽ mawũãsia: Bariduba izhi wũẽrãta ãmape awʉrʉta kꞌãĩbʉrʉra kꞌazhiruata oya zhi kĩma bĩ ẽã obʉrʉba. 12Wũẽrãba zhi kĩmata ãmape awʉrʉta kꞌãĩbʉrʉra kꞌazhiruata oya.
Jesúsba ibia jaradꞌa wũãwũãrãta
(Mateo 19:13-15; Lucas 18:15-17)
13Wũãwũãrãta Jesúsma wesidꞌa ibia jara tõbꞌarimarẽã. Mawũãmina izha jʉrʉkuadꞌabara kẽãsidꞌa zhi webʉdata. 14Jesúsba maʉ̃ta ũdui bĩ ẽãpe mawũãsia: Wũãwũãrã mʉma idu zebiudua, bueamarãũdua, naʉ̃rãne kĩrãkꞌa izhi krĩcha bꞌetrʉ Daizezeta Nokꞌodꞌebema. 15Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, iabꞌaʉba Daizezeta Nokꞌodꞌebemata wũãwũãne kĩrãkꞌa krĩcha ẽbʉrʉ maʉ̃nebemanerã edꞌa wã ẽã.
16Mawũãpe wũãwũãrã juwuadꞌe edape juwua ãzhi ʉ̃rʉ̃ bꞌʉpe ibia jarasia.
Kũrãta bara bꞌadꞌa
(Mateo 19:16-30; Lucas 18:18-30)
17Jesús wãne iabꞌa wãẽba zepe izhi kĩrãbita sãkꞌokꞌodꞌe kꞌobꞌepe widꞌi mawũãsia: Miã Ũrãgꞌabari, bʉra biata bꞌʉa, ¿mʉãrã kꞌãrẽta oi barape Daizeze ũme bꞌai jõ ẽãta jidaira?
18Mawũãĩ Jesúsbara mawũãsia: ¿Bʉara mʉrã kꞌãrẽã biata jarabʉrʉ? Miõta biata bꞌʉ ẽã, awuarabʉrʉ biara abꞌabai bꞌʉa Daizezeta. 19Daizezeba aribꞌaemarẽã jara bꞌʉra bʉara kꞌawua bꞌʉta mawũã bꞌʉa: Kĩma ẽãta erukꞌãĩrãrũã. Miã bearãrũã. Nezrʉgarãrũã. Zhãrã ʉ̃rʉ̃ sewa nebʉrʉrãrũã. Zhãrãta sewarãrũã. Wawiarua bʉ zezera bʉ papara. 20Mawũãĩ kũrãbara mawũãsia: Miã Ũrãgꞌabari, mʉãrã maʉ̃ jõma aribꞌae bꞌʉa kũrã wedꞌauba. 21Mawũãĩ Jesúsbara ibiadꞌe akʉpe mawũãsia: Bʉara ne abꞌa aribꞌaeita wãẽã bꞌʉa. Mawũẽ wãpe, bʉzha ne erubꞌʉta jõma nendope, platara zuburia bꞌea diadua, mawũãrã ne biata erubꞌaya ʉ̃tre. Aramaʉ̃ne zepe mʉta pẽwãdua bebudꞌe basiidꞌu.
22Kũrãbara maʉ̃ bedꞌeata ũrĩpe sopua wãsia kꞌãbãẽã bara bꞌʉ baera.
23Mawũẽ Jesúsbara pʉrʉwa akʉpe izha jʉrʉkuadꞌaa mawũãsia: ¡Daizezeta Nokꞌodꞌebemane edꞌara borekea edꞌa wãna ẽã bara bꞌera!
24Izha jʉrʉkuadꞌara kꞌawua ẽã krĩchasidꞌa maʉ̃ta jarabʉrʉba, mawũẽ Jesúsbara wakusa mawũãsia: ¡Daizezeta Nokꞌodꞌebemane edꞌara borekea edꞌa wãna ẽã ne biota krĩcha bꞌera! 25Aguja uriadꞌe camellota audre bia berabꞌari bꞌeya bara bꞌʉta edꞌa wãĩ kꞌãñabara Daizezeta Nokꞌodꞌebemane.
26Mawũãĩ ãzhira wuaabʉrʉ kꞌawua ẽã krĩcha ãzhirãĩnu mawũãsidꞌa: ¿Bara bꞌʉsidꞌa mawũãbʉrʉ kꞌaita ẽdrʉipe?
27Maʉ̃ne Jesúsbara ãzhi akʉ mawũãsia: Ẽdrʉira zhãrãĩtara boreke ẽã, mawũãmina Daizezebara ẽdrʉbi bꞌeya, ne jõma boreke baera Daizezeitara.
28Mawũãĩ Pedroba mawũãsia: Daibara ne jõma ãmaẽsidꞌa, mobe bʉta pẽwã bꞌea.
29Mawũãĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, iabꞌaʉba deta ãmaẽrã, zhi mebẽrã zhũmakĩrãrãta, nawekꞌaurãta ãmaẽrã, zezeta, papata, wũẽrãta, warrarãta, druata, mʉ kꞌarea ãmaẽrã, bedꞌea biata mʉnebemata jarai kꞌarea ãmaẽrã, 30idꞌi ewade ãmaña jidama cien jidaya deta, mebẽrã zhũmakĩrãrãta, nawekꞌaurãta, paparãta, warrarãta, druata. Baridua zuburia odꞌaimina mawũã jidaya, aramaʉ̃ne ewari tẽã nʉmaĩta zeidꞌera jidaya Daizeze ũme bꞌai jõ ẽãta. 31Mawũãmina bio zhi zromata bꞌera zhi zroma ẽãta duaneña, waya zhi zroma ẽãta bꞌeta zhi zromata duaneña.
Jesúsba jarama ũbeata jaradꞌa izhi beadꞌaita
(Mateo 20:17-19; Lucas 18:31-34)
32Odꞌe wãsidꞌa wãrĩze wãta Jerusalén pʉwʉrʉedꞌa, Jesús na taidꞌe izha jʉrʉkuadꞌara pera kuatebasia, izhi kꞌaidꞌu wãbʉdara pera kuatebasia. Mawũẽ doce izha jʉrʉkuadꞌata wakusa awuara jʉre edape izhi sãwũã berabꞌariita jara mawũãsia: 33Dazhirã wãrĩze wã Jerusalén pʉwʉrʉedꞌa, mʉ Beubari Bape bꞌʉra maĩnu chãbꞌaridꞌaya sacerdoterã nokꞌorãta bꞌea, ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadata bꞌea, maʉ̃rãbara jaradꞌaya mʉrã beadꞌamarẽã, aramaʉ̃ne mʉrã chãbꞌaridꞌaya judíorã ẽãta bꞌea. 34Mʉrã ãzhima sewakꞌau bꞌʉdꞌeba udꞌaya, dau idꞌodꞌaya, aramaʉ̃ne beadꞌaya, mawũãmina ewari ũbeadꞌe beudꞌata piradrʉya.
Kꞌãrẽ widꞌidꞌapeadꞌa Jacoboba Juanba
35Jacobo, Juan, Zebedeo warrarãba Jesús orradꞌape mawũãsidꞌa: Miã Ũrãgꞌabari, daibara krĩña panʉã bʉa aribꞌaeita daiba widꞌibʉdata.
36Mawũãnaĩ mawũãsia: ¿Mʉã kꞌãrẽta oita krĩña panʉ?
37Mawũãĩ mawũãsidꞌa: Bʉta Nokꞌota bꞌebʉrʉ maẽ daita nokꞌo babi jewedꞌabigarua abꞌa bʉ juwua araare, abꞌa bʉ juwua ãkꞌaare.
38Mawũãnaĩ Jesúsbara mawũãsia: Marãbara kꞌawuadꞌa ẽã kꞌãrẽ widꞌi panʉrã. ¿Marã zuburiaita panʉka mʉ zuburiai kĩrãkꞌara?
39Mawũãĩ ãzhara mawũãsidꞌa: Daibara bꞌedꞌaya.
Mawũãnaĩ Jesúsbara mawũãsia: Marã wãrĩnu mʉ zuburiai kĩrãkꞌara zuburiadꞌaya. 40Mawũãmina mʉ juwua araare, mʉ juwua ãkꞌaare jewedꞌabigaira mʉãrã diaidꞌe bꞌʉ ẽã, awuarabʉrʉ jewedꞌa paneña Daizezeba maʉ̃ĩta zhi aribꞌaemata.
41Zhi diezba maʉ̃ta ũrĩnaĩ kĩrũsidꞌa Jacoboa Juanʉã. 42Mawũẽ Jesúsbara trʉ̃kuape mawũãsia: Marãbara kꞌawua bꞌea naʉ̃ ẽjũãne nokꞌota bꞌebara zhãrã ãzhi edre erunʉmeã, zhi zromata bꞌera aramaʉ̃ne zhãrã ʉ̃rʉ̃ zarea nʉmeã. 43Mawũãmina marã mawũã duanaĩne bꞌʉ ẽã, awuarabʉrʉ marãnebema zhi zromata bꞌa krĩña bꞌʉra bꞌaibara dewaraurãta aribꞌaebarita. 44Marãnebema zhi zromata bꞌa krĩña bꞌʉra bꞌaibara jõmaʉ̃ nezokꞌata. 45Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa mʉ Beubari Bape bꞌʉra ze ẽbasia zhãrãba aribꞌaedꞌamarẽã, awuarabʉrʉ zesia zhãrã aribꞌaeita, aramaʉ̃ne mʉ bebura diaya zhãrã jõmaʉ̃bari.
Bartimeo daʉbꞌerrea bꞌʉta ne ũdubidꞌa
(Mateo 20:29-34; Lucas 18:35-43)
46Jericó pʉwʉrʉedꞌa zekuape Jericódꞌeba Jesús izha jʉrʉkuadꞌa bawara wãbʉrʉdꞌera kꞌabanata kꞌaidꞌu wãsidꞌa, maʉ̃ne Bartimeo daʉbꞌerrea bꞌʉta Timeo warrata o kꞌaita jewedꞌa bꞌʉta nebari widꞌi bꞌasia. 47Maʉ̃ne Jesús Nazaredꞌebemata ũrĩĩ nemi jĩgua mawũãsia: ¡Jesús, bʉra rey Davidꞌeba uruta bꞌʉba mʉrã sozuburiarua!
48Mawũãĩ bioba kẽãsidꞌa chupeamarẽã, mawũãmina izhara audre bꞌia mawũãsia: ¡Bʉra Davidꞌeba uruta bꞌʉba mʉrã sozuburiarua!
49Mawũãĩ Jesús pi nʉmepe trʉ̃namarẽã jarabʉrʉba trʉ̃ mawũãsidꞌa: Wãniguarua, piradrʉrua, bʉra trʉ̃ kꞌobꞌʉa.
50Mawũãnaĩ wua ãnebꞌari bꞌʉta bꞌaribuepe piradrʉpe zesia Jesúsma. 51Mawũẽ Jesúsbara mawũãsia: ¿Bʉara mʉã kꞌãrẽta oita krĩñape?
Mawũãĩ daʉbꞌerrea bꞌʉbara mawũãsia: Miã Ũrãgꞌabari, mʉta ne ũdubirua.
52Mawũãĩ Jesúsbara mawũãsia: Wãrũã, bʉra soidꞌu kꞌobꞌʉba ẽdrʉbʉrʉa.
Audre ẽãne ne ũdusia, mawũẽ Jesús kꞌaidꞌu tebasia odꞌe.
11Jesús edꞌa wãna Jerusalénne
(Mateo 21:1-11; Lucas 19:28-40; Juan 12:12-19)
1Jerusalén kꞌaita babʉdadꞌe, Betfagé pʉwʉrʉ kꞌaita Betania pʉwʉrʉ kꞌaita zebʉdata, Olivo kꞌatuma kĩrãbita zebʉdadꞌera, Jesúsbara izha jʉrʉkuadꞌata ũme zokꞌabʉrʉta, 2mawũãsia: Pʉwʉrʉ zakeidꞌu wãũdua jari mazhi kĩrãbita tabꞌʉidꞌu, kꞌãma edꞌa wãbʉdadꞌera ũdudꞌaya burro kũrãta jʉ̃ nʉmʉta, maʉ̃nerã miõta bꞌarikꞌa, maʉ̃ta ẽnape weudua. 3Iabꞌaʉba widꞌibʉrʉta: ¿Kꞌãrẽã kꞌãwũã obʉda ara? Nokꞌoba nesidꞌa adꞌape nane diabꞌariya audua.
4Mawũãĩ wãbʉdadꞌera ũdusidꞌa burro kũrãta jʉ̃ nʉmʉta ãĩ puertama, mawũẽ ẽnasidꞌa. 5Ʉ̃kʉrʉ mama kꞌobꞌebara mawũãsidꞌa: ¿Marãbara kꞌãrẽã ẽnabʉda kꞌãʉ̃ burrora?
6Mawũãnaĩ ãzhara jarasidꞌa sãwũã jaraita Jesúsba jaradꞌadꞌe, mawũẽ idaribisidꞌa. 7Aramaʉ̃ne burrora wesidꞌa Jesúsma, mobe ʉ̃rʉ̃ bꞌʉsidꞌa ãzhidꞌe wua ãnebꞌari panʉta, mobebʉrʉ Jesús jewedꞌasia ʉ̃rʉ̃. 8Biobara bia edabʉdata ãzhidꞌe wua ãnebꞌari bꞌeta odꞌe ewarazoasidꞌa, dewaraurãbara pãrãrã kiduata tʉdꞌape odꞌe tadꞌazoasidꞌa. 9Zhãrãbara na wãba tẽã uruba nemi jĩgua mawũãsidꞌa:
¡Bʉra ibia jaradꞌaya!
¡Ibia jaradꞌaya Daizezedꞌeba zebʉrʉra! (Salmos 118:25-26)
10¡Nokꞌora ibia jaradꞌaya zõrã dazhirãta bꞌadꞌadꞌeba rey Davidꞌeba zebʉrʉra! ¡Daizezera ibia jaraudua ʉ̃trera!
11Aramaʉ̃ne Jesús Jerusalénne edꞌa wãbʉrʉdꞌera, Daizeze dedꞌa ewara maẽ wãpe ne jõma akʉkuape keu baera Betania pʉwʉrʉedꞌa wãsia izha jʉrʉkuadꞌata doce bawara.
Ikꞌazhirua jaradꞌa higuera ta ne ẽãta
12Nrũẽma Betania pʉwʉrʉdꞌeba wãbʉdadꞌera jarrasia Jesús. 13Maʉ̃ne wawarauba ũdusia bakuru higuera kidua bara nʉmʉta, mawũẽ akʉdꞌe wãsia zhi ta bꞌʉ kꞌawuaita, mawũãmina maĩnu jũẽbʉrʉdꞌera zhi kiduatrʉ ũdusia higo zaubari ewari ẽbaera. 14Mawũẽ Jesúsbara higuera nʉmʉã mawũãsia: Bʉ tara miõba wueta kꞌo ẽã.
Maʉ̃ta ũrĩsidꞌa izha jʉrʉkuadꞌabara.
Jesúsba miti ẽã odꞌa Daizeze deta
(Mateo 21:12-17; Lucas 19:45-48; Juan 2:13-22)
15Jerusalén pʉwʉrʉedꞌa zebʉdadꞌera Jesús edꞌa wãsia Daizeze dedꞌa ewara maẽ, mobe ãĩ jʉrekuasia mama ne nendo bꞌeta ne eda bꞌeta. Mesara burekuasia plata kꞌãbiabadadꞌera, buguera burekuasia pusirã nendobadadꞌera. 16Mobe Daizeze dedꞌa ewara maẽ miõta idu berabꞌaribi ẽbasia ne edeira. 17Maʉ̃nerã miã ũrãgꞌabʉrʉta mawũãsia: ¿Naʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉ ẽka:
Mʉ dera zhiwidꞌibadata nʉmʉã adꞌaita jõmaʉ̃ĩtabemata nʉmaña abꞌʉ ẽka? Mawũã bꞌʉdꞌera marãbara nezrʉgamiãrã de babi nʉmʉkꞌãrĩna. (Isaías 56:7)
18Maʉ̃ta ũrĩnaĩ ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadabara sacerdoterã nokꞌorãbara krĩcha jʉrʉsidꞌa sãwũã beadꞌaita. Ãzhara wawia bꞌeasia jõmaʉ̃ba bia ũrĩ bꞌeba izhi ũrãgꞌata. 19Mawũãmina keubʉrʉdꞌera Jesús ãĩ wãsia Jerusalénnebara.
Higuera ikꞌazhirua jaradꞌata bagudꞌa
20Diapedꞌa berabꞌaribʉdadꞌera ũdusidꞌa bakuru higuera bagudꞌata kꞌarradꞌeba. 21Mawũẽ Pedrobara bude bape mawũãsia: Miã Ũrãgꞌabari, akʉdua, bakuru higuera bʉa ikꞌazhirua jaradꞌara bagusia.
22Mawũãĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Soidꞌu kꞌobꞌa bꞌeaudua Daizeze ũme. 23Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, bariduba kꞌatuma za nʉmʉã jarabʉrʉta: Ãĩ wãrũã, pusadꞌe doidꞌu wãrũã abʉrʉta, izhi soma bꞌe ẽãne kꞌobꞌʉ ẽbʉrʉ, awuarabʉrʉ soidꞌu kꞌobꞌʉba izha jara kꞌobꞌʉra aribꞌae nʉmaẽdaidꞌe kꞌobꞌʉra, izha jarabʉrʉra aribꞌae nʉmaẽdaya. 24Maʉ̃ba mʉã marãã jaraya, jõma marãba widꞌibʉdara zhiwidꞌi soidꞌu kꞌobꞌeaudua jidadꞌaita, mawũãrã marãma zeya. 25Marã zhiwidꞌi kꞌobꞌedꞌera bedꞌea ne ẽãne edaudua iabꞌaʉ bawara bĩ ẽã bꞌebʉrʉ, marã Zeze ʉ̃tre bꞌʉbidꞌa marã bedꞌea ne ẽã bꞌʉkuamarẽã marãba bia ẽãta odꞌapeadꞌata biodꞌeba. 26Marã bĩ ẽã odꞌata marãba bedꞌea ne ẽãne edadꞌa ẽbʉrʉ, marã Zeze ʉ̃tre bꞌʉbidꞌa marã bedꞌea ne ẽã bꞌʉ ẽã marãba bia ẽãta odꞌapeadꞌata biodꞌebara.
Zareata Jesúsdꞌe
(Mateo 21:23-27; Lucas 20:1-8)
27Wakusa Jerusalén pʉwʉrʉedꞌa zekuape Daizeze dedꞌa ewara maẽ Jesús taidꞌe, izhima zesidꞌa sacerdoterã nokꞌorãta, ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadata, nokꞌorãta. 28Mobe mawũãsidꞌa: ¿Kꞌaiba obi bꞌʉ bʉa obꞌʉra? ¿Kꞌaiba diasi zareara bʉa obꞌʉta onʉmaĩrã?
29Mawũãnaĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Mʉãbidꞌa marãã widꞌiya. Panuũdua, mawũãrã mʉãrã marãã jaraya kꞌaiba obi bꞌʉta mʉã obꞌʉra. 30Zhãrã buru kꞌoemarẽã Juan, ¿Ʉ̃trebemaba zokꞌasika o zhãrãba? Panuũdua.
31Mawũãĩ ãzhirãĩnu mawũãsidꞌa: Dazhirãba Ʉ̃trebemaba zokꞌasia adꞌara, ¿mobera kꞌãrẽã ĩjãna ẽbasi aya? 32¿Maʉ̃ne dazhirãbara sãwũã zhãrãba zokꞌasia adꞌaipe? Ãzhara aramaʉ̃ne zhãrãta wawiasidꞌa, jõmaʉ̃ma Juan wãrĩnu Daizezeba bedꞌeata jarabibarita bꞌʉ baera. 33Mawũẽ panaʉ̃bʉdata Jesúa mawũãsidꞌa: Daibara kꞌawuadꞌa ẽã.
Mawũãnaĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Mʉãbidꞌa marãã jara ẽã kꞌaiba obi bꞌʉra mʉã obꞌʉra.
12Uvadꞌe trajabadata bia ẽãta bꞌeadꞌa
(Mateo 21:33-46; Lucas 20:9-19)
1Mobebʉrʉ Jesúsbara ne bio jarakꞌa mawũãsia: Ũmakĩrãba uvata upe serrape osia uva bꞌata piabarita. Mobe uva akʉita pãrãsia deta ʉ̃tʉ drasoa, mobe uvadꞌe trajabadaa arrendape wãsia wawara. 2Uva bꞌʉabada ewade nezokꞌata zokꞌasia uvadꞌe trajabadama, uva izhaa diabʉdata jidamarẽã. 3Mawũãmina maʉ̃rãbara jirtopota jirachisidꞌa, aramaʉ̃ne buesidꞌa juwuaawa. 4Wakusa nezokꞌa awʉrʉta ãzhima zokꞌabʉrʉra mongꞌaraba tabꞌari puosidꞌa buruta, mobe ikꞌazhirua jarasidꞌa. 5Wakusa awʉrʉta zokꞌabʉrʉra beasidꞌa. Dewara bio zokꞌabʉrʉra ʉ̃kʉrʉ jirachisidꞌa, ʉ̃kʉrʉ beasidꞌa.
6Wadꞌi abꞌa erubꞌʉta erubꞌasia zhi warra izha kʉãgꞌata. Maʉ̃sidꞌa maʉ̃rãma zokꞌabʉrʉta mawũãsia: Wawiadꞌaya mʉ warrara. 7Mawũãmina uvadꞌe trajabadara ãzhirãĩnu mawũãsidꞌa: Ne zhi zezedꞌera naʉ̃ba jidaya. Mawũẽ beadꞌaya, izha jidaita bꞌʉra aramaʉ̃ne dazhirãba jidadꞌaya. 8Aramaʉ̃ne jirtopota beasidꞌa, mobe ãĩ bꞌaribuesidꞌa uvadꞌebara.
9¿Aramaʉ̃nerã uva zhibaribara sãwũã oipe? Wãpe beakuaya uvadꞌe trajabadara, mobe uva izhidꞌera chãbꞌariya awʉrʉrãã.
10¿Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa mʉ seribidꞌa ẽãnebemata zhi bꞌʉmarã marãbara ledꞌakꞌa kĩrãkꞌa duanu ẽka?:
¿Jara bꞌʉ ẽka de obadaba mongꞌara seri ẽãne bꞌʉdꞌapeadꞌara wagꞌauta bꞌesita.
11Daizezeba mawũã osi baera dazhirãma ne bia abꞌʉ ẽka? (Salmos 118:22-23)
12Jida krĩñasidꞌa mawũã ne jarabʉrʉbara ãzhita jarabʉrʉta kꞌawuabʉdaba. Mawũãmina kꞌabanata wawiabʉdaba ãmaẽbʉdata wãsidꞌa.
Rey Romanebemaĩta plata diabadadꞌebema
(Mateo 22:15-22; Lucas 20:20-26)
13Fariseorãta ʉ̃kʉrʉ rey Herode pẽwã bꞌeta ʉ̃kʉrʉ Jesúsma zokꞌasidꞌa wãẽã bedꞌeabidꞌamarẽã. 14Mawũẽ maʉ̃rã zekuape mawũãsidꞌa: Miã Ũrãgꞌabari, daiba kꞌawua bꞌedꞌera bʉara jara bꞌʉa wãrãta, bʉra krĩcha zhãrãneã zhi edebi ẽã bʉara akʉ ẽbaera zhãrãnebemata. Awuarabʉrʉ wãrĩnuta jara bꞌʉa Daizeze ota. ¿Diasia bꞌʉka rey César plata diabadara, o dia bꞌe ẽ? ¿Diadꞌaidꞌe bꞌʉka o diadꞌaidꞌe bꞌʉ ẽ?
15Jesúsbara kꞌawuasia ãzhira sewa bibaʉta kꞌobꞌeta, mawũẽ mawũãsia: ¿Mʉrã kꞌãrẽã wãẽãbidꞌaita kꞌopanʉ? Denario abꞌa mʉma weudua mʉã akʉita.
16Ãzha wedꞌai Jesúsbara mawũãsia: ¿Naʉ̃nerã kꞌai zata nʉmʉ, kꞌai trʉ̃ta bꞌʉ nʉmʉ?
Mawũãĩ ãzhara mawũãsidꞌa: Césardꞌea.
17Mawũãnaĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Césardꞌera César diaudua, Daizezedꞌera Daizezea diaudua.
Mawũãĩ bia akʉdruasidꞌa izhira.
Beudꞌata piradrʉdꞌaidꞌebema
(Mateo 22:23-33; Lucas 20:27-40)
18Maʉ̃ne saduceorãta zesidꞌa Jesúsma, maʉ̃rãbara jara bꞌea beudꞌara piradrʉ ẽãta, mawũẽ widꞌi mawũãsidꞌa: 19Miã Ũrãgꞌabari, Moisébara bedꞌeata bꞌʉdꞌata mawũãsia: Mebea iabꞌaʉdꞌeta beubʉrʉdꞌe zhi kĩma ãmaẽbʉrʉta warrata ãmaẽ ẽbʉrʉ zhi mebeaba edaibara, aramaʉ̃ne zhi mebea beudꞌata warra barabiya. 20Ewari abꞌa mebẽrãta siete pãĩna bazhia, nabemata miã kꞌãĩpe beusia warra ne ẽã. 21Mawũẽ maʉ̃ wũẽrã zhi tẽãbemaba kꞌãĩpe maʉ̃sidꞌa beubʉrʉba warra ãmaẽ ẽbasia. Abꞌarika berabꞌarisia zhi ũbeasidꞌa. 22Sietera jõma mawũã berabꞌaribʉrʉba miõba warrarã ãmaẽ ẽbasia. Nʉmʉne beusia wũẽrãsidꞌa. 23Kꞌõbe beudꞌata piradrʉbʉdadꞌera, ¿ãzhirãnebemabara sãʉ̃ba izhi wũẽrã baipe mawũã sieteba ãzhi wũẽrã babidꞌapeadꞌara?
24Mawũãnaĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Marã wãẽã bꞌeba maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmarã sãwũãta kꞌawuadꞌa ẽã, miã Daizeze zareara sãwũãta kꞌawuadꞌa ẽã. 25Beudꞌata piradrʉbʉdadꞌera miã kꞌãĩna ẽã, awuarabʉrʉ ángelerã ʉ̃tre bꞌe kĩrãkꞌa bꞌeaya. 26Mawũãmina beudꞌata piradrʉdꞌaidꞌebema, ¿marãbara Moisé librodꞌera ledꞌakꞌa kĩrãkꞌa bꞌeta Daizezebara ʉrʉta nʉmʉ maẽba Moiséa mawũãsi ẽka?: ¿Mʉrã Abraham Zhibaria, Isaac Zhibaria, Jacobo Zhibaria asi ẽka? 27Aramaʉ̃nerã Daizezera beukuadꞌa Zhibari ẽã, awuarabʉrʉ zokꞌai bꞌe Zhibaria. Mawũẽ marã biodꞌe wãẽã bꞌea.
Zhi zromata bꞌʉa aribꞌaedꞌai bꞌʉta
28Ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadaba abꞌaʉba Jesús orrasia, saduceorãba widꞌibʉdata bia panaʉ̃bʉrʉta ũrĩpe widꞌi mawũãsia: ¿Sãʉ̃ta zhi zromape Daizezeba aribꞌaemarẽã jara bꞌʉta jõmaʉ̃nebema?
29Mawũãĩ Jesúsbara jarabʉrʉta panaʉ̃ mawũãsia: Jõmaʉ̃nebema zhi zromata Daizezeba aribꞌaemarẽã jara bꞌʉra mawũã bꞌʉa: Israel bꞌebara ũrĩũdua: Nokꞌo Daizezera abꞌa bꞌʉa. 30Nokꞌo Daizezera soidꞌu kʉãgꞌarua, bʉzhi jawureidꞌuba, bʉzhi krĩchaidꞌuba, bʉzhi zareaidꞌuba. 31Maʉ̃ zhi ũmeta dewara mawũã bꞌʉa: Zhãrã kʉãgꞌarua bʉzhi kĩrãkꞌa. Daizezeba aribꞌaemarẽã jara bꞌʉra awʉrʉ audre zhi zroma ne ẽã maʉ̃rã kꞌãñabara.
32Mobebʉrʉ ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabaribara mawũãsia: Miã Ũrãgꞌabari, bʉa wãrĩnuta jarabʉrʉ kĩrãkꞌa Daizezera abꞌa bꞌʉta awʉrʉ izhi kĩrãkꞌara ne ẽã. 33Mawũã Daizezeta soidꞌu kʉãgꞌaira, dazhi jawureidꞌuba, dazhi zareaidꞌuba kʉãgꞌaira, zhãrã dazhi kĩrãkꞌa kʉãgꞌaira audre biga nendʉwʉrʉta bio Daizezeita bai kꞌãñabara.
34Mawũã krĩchadꞌe panaʉ̃bʉrʉba Jesúsbara mawũãsia: Bʉra Daizezeta Nokꞌodꞌebemane babodꞌoa.
Aramaʉ̃ne miõba wueta kꞌãrẽ widꞌidꞌa ẽbasia.
¿Kꞌaidꞌeba uru zhãrã Ẽdrʉbira?
(Mateo 22:41-46; Lucas 20:41-44)
35Daizeze dedꞌa ewara maẽ Jesús miã ũrãgꞌa mawũãsia: ¿Ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadabara jara panʉka zhãrã Ẽdrʉbira rey Davidꞌeba uruta? 36Davidbara Jawurebiadꞌeba mawũãsia:
Daizezebara mʉ Nokꞌoa mawũãsia: Mʉ juwua araare jewedꞌarua, bʉ jura bꞌeta jõma mʉã bʉ jẽrũ edre bꞌʉyeedꞌa. (Salmos 110:1)
37Davidba mawũã izhi Nokꞌoa adꞌara, ¿sãwũã bari kꞌãwũta izhidꞌeba uruta bꞌaipe? Kꞌabanabara Jesús bedꞌeara ũrĩ bꞌeasia ũrĩ krĩña.
Ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadadꞌebema
(Mateo 23:1-36; Lucas 11:37-54; 20:45-47)
38Jesús miã ũrãgꞌa nʉmʉnerã mawũãsia: Kĩrãkuita bꞌeaudua ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabada kꞌarea, zhi zromane tebaita wua eidꞌu drasoa jʉ̃ teba krĩñadea, ãzhi wawia saludꞌaita krĩñadea pʉwʉrʉdꞌe kꞌabana maẽrã. 39Nokꞌorãta jewedꞌabari maẽ jewedꞌa krĩñadea de zhi jʉrebadata nʉme maẽrã, nokꞌorãta jewedꞌabari maẽ jewedꞌa krĩñadea nekꞌodꞌe trʉ̃bʉdadꞌera. 40Deta wũẽrãrã pẽdrarãneta jãrĩ bꞌea, mobe zhãrãma bia nʉmaĩta dããrã zhiwidꞌibada. Maʉ̃neba maʉ̃rã Daizezebara audre pua kꞌawua oya.
Ofrenda diadꞌa wũẽrã pẽdraba
41Ofrenda edꞌa kenabꞌaribada maẽ kĩrãbita Jesús jewedꞌa kꞌobꞌʉdꞌe, akʉ kꞌobꞌasia zhãrãba plata edꞌa kenabꞌari kꞌopanʉta. Bara bꞌebidꞌa bioba plata bio edꞌa kenabꞌari kꞌopanasia. 42Maʉ̃ne wũẽrã pẽdrata zuburia bꞌʉta zepe moneda zakerãta ũme edꞌa kenabꞌarisia bio vale ẽãta. 43Mawũẽ Jesúsbara izha jʉrʉkuadꞌata trʉ̃pe mawũãsia: Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, naʉ̃ wũẽrã pẽdrata zuburia bꞌʉbara jõmaʉ̃ kꞌãñabara plata audre edꞌa kenabꞌaribʉrʉa. 44Wuaabemabara edꞌa kenabꞌaribʉda plata audꞌubemata, mawũãmina naʉ̃ wũẽrãbara zuburia bꞌʉdꞌe jõma edꞌa kenabꞌaribʉrʉa izhi nekꞌoita erubꞌadꞌata.
13Jesúsba jaradꞌa Daizeze de ãrĩnaĩta
(Mateo 10:16-25; 24:1-28; Lucas 17:22-24; 21:5-24)
1Daizeze dedꞌa ewara maẽba Jesús ãĩ zebʉrʉdꞌera izha jʉrʉkuadꞌabara abꞌaʉba mawũãsia: Miã Ũrãgꞌabari, akʉdua, mongꞌara bi-ia kedꞌea, dera bi-ia nʉmeã.
2Mawũãĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: ¿Bʉa akʉ kꞌobꞌʉra de zromata nʉme ẽka? Kꞌãwũã nʉmerã mongꞌara abꞌari mongꞌara ʉ̃rʉ̃bidꞌa kꞌobꞌa ẽbaya ãrĩbʉdaba.
Sãwũãĩnebema ẽjũã jõĩ nawedꞌa
3Olivo kꞌatumane Jesús jewedꞌasia Daizeze de kĩrãbita. Maʉ̃ne Pedroba, Jacoboba, Juanba, Andrésba dobꞌaʉa widꞌi mawũãsidꞌa: 4¿Daia jaradua, sõmbedꞌepe Daizeze deta mawũã ãrĩnaĩrã? ¿Sãwũãĩpe maʉ̃ta jõma arimaẽ berabꞌariira?
5Mawũãnaĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Kĩrãkuita bꞌeaudua miõã zhi sewabidꞌa ẽbaita. 6Nʉmʉne bio sewata mʉneba zebʉdabara mawũãnaña: Mʉrã zhãrã Ẽdrʉbia. Aramaʉ̃ne bio sewadꞌaya. 7Marãbara zhõta ũrĩnaña namabidꞌa ãĩbidꞌa, maʉ̃nerã perarãũdua, mawũã berabꞌariibara, mawũãmina wadꞌi ẽbaya ewari nʉmʉta jõĩrã. 8Drua tabꞌeta drua awʉrʉta tabꞌe bawara zhõnaña, nokꞌorãta nokꞌorã awʉrʉ bawara zhõnaña. Baridu maẽ nʉmeña ẽjũã ureta, jarrabata. Maʉ̃ jõma puata jẽdeba nʉmeña.
9Mazhikusa kĩrãkuita bꞌeaudua, marã chãbꞌaridꞌaya nokꞌorã wagꞌaurãã, de zhi jʉrebada nʉme maẽ marã udꞌaya. Nokꞌorã kĩrãbita, reirã kĩrãbita marã ededꞌaya mʉ kꞌarea, aramaʉ̃ne marãbara mʉnebemata maʉ̃rãã jaradꞌaya. 10Bedꞌea biata mʉnebemata ewari nʉmʉ jõĩ nawedꞌa nokꞌorãã chãbꞌaridꞌaita edebʉdadꞌera jaradꞌaibara zhãrã jõmaʉ̃ã. 11Marãta sopuarãũdua kꞌãrẽta jaradꞌai kꞌareara, miã krĩcharãũdua, awuarabʉrʉ maʉ̃nerã Jawurebiaba jarabibʉrʉta jaraudua, aramaʉ̃nerã marãta bedꞌea ẽã, awuarabʉrʉ bedꞌeaya Jawurebiata. 12Mebeabara beadꞌamarẽã chãbꞌariya zhi mebeata, zezebara zhi warrata. Warrarã bĩ ẽãdꞌaya ari ãzhi zhibarirã bawara, aramaʉ̃ne beakuabidꞌaya. 13Jõmaʉ̃ba marã juradꞌaya mʉ kꞌarea, mawũãmina mʉta pẽwã zuburiata jõñiĩnu nʉmʉrã ẽdrʉya.
14Jaidꞌebema ne mitiata nʉmʉbʉdata marãba ũdubʉdadꞌera, Daizezeba bedꞌeata jarabibariba Danielba jaradꞌata ũdudꞌaya. Daizeze dedꞌa nʉma ẽbai bꞌʉta nʉmʉnaña. Mawũẽ zhi naʉ̃ lebʉrʉbara maʉ̃ sãwũãta kꞌawuarua. Mobebaira Judeadꞌe bꞌera merũ wãẽbaudua kꞌatumaẽna. 15De ʉ̃rʉ̃ kꞌobꞌʉra udꞌubꞌaepe edꞌa wãrãrũã kꞌãrẽ bʉzhi dedꞌabema jiraedaira. 16Meã kꞌobꞌʉra deidꞌu zerãrũã bʉzhi wua jiraedaira. 17Bꞌiogꞌoa bꞌera, wũãwũã judꞌebema erubꞌera zuburiadꞌaya maʉ̃ ewadera. 18Mawũẽ zhiwidꞌiudua marã mawũã merũbʉdadꞌera nʉma ẽbamarẽã kue ewarita. 19Maʉ̃ ewadera zuburiatrʉ nʉmaña, Daizezeba ẽjũã osidꞌebemata idꞌibasiidꞌu mawũãrã ne ẽãta nʉmaña, miã tẽãbidꞌa mawũãrã nʉma ẽbaya. 20Maʉ̃ ewarita Daizezeba kꞌakutua nʉmʉ ẽbʉrʉ miõta zokꞌai bꞌa ẽã. Mawũãmina izha zhi jʉrʉmata bꞌe kꞌarea kꞌakutua nʉmʉsia maʉ̃ ewarira.
21Mawũẽ iabꞌaʉba zhãrã Ẽdrʉbita za bꞌʉa abʉrʉdꞌera, o zawa bꞌʉa abʉrʉdꞌera ĩjãrãũdua. 22Nʉmʉne zhãrã sewata zhãrã ẽdrʉbita bꞌeaya, sewata Daizezeba bedꞌeata jarabibaridꞌe bꞌeaya, ũdudꞌakꞌata odꞌaya zhãrã sewadꞌaita, sewaita obꞌedꞌara sewadꞌaya Daizezeba zhi jʉrʉmata bꞌesidꞌa. 23Mawũẽ marã kĩrãkuita bꞌeaudua, mʉãrã maʉ̃ta jõma marãã jarabʉrʉa nawedꞌa.
Jesús zeidꞌebema
(Mateo 24:29-44; Lucas 21:25-36)
24Jari ewadera mawũã zuburia nʉmana tẽãne ʉ̃madaura pãrĩguya, jedꞌekꞌora ʉ̃na ẽbaya. 25Chĩdaura bãjãneba jurzoaya, ne zarea zromarãta bãjãnebema pʉrʉderreadꞌaya. 26Mobebʉrʉ mʉ Beubari Bape bꞌadꞌara jãrãrãne uruta ũdudꞌaya kꞌãbãẽã zarea bara kĩrãwãrẽã. 27Mobebʉrʉ mʉãrã ángelerã mʉrẽrãta zokꞌaya, aramaʉ̃ne ãba jʉredꞌaya mʉã zhi jʉrʉmata baridu maẽ bꞌeta wawara bꞌeta.
28Bakuru higueradꞌeba sãwũãta kꞌawuaudua: Zhi jĩwĩnita wikubʉrʉdꞌera marãbara kꞌawuabada poagꞌa kꞌaita bata. 29Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa mʉã jara nʉmʉta arimaẽ berabꞌari bʉsadꞌewata marãba ũdubʉdadꞌera kꞌawuaudua mʉ zeira kꞌaita bata. 30Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, zhãrã bꞌera neba ẽwedꞌa mʉã jara nʉmʉrã jõma arimaẽ berabꞌariya. 31Bãjã, drua nebaya, mawũãmina mʉ bedꞌeara bari neba ẽã.
32Mawũãmina kꞌãrẽ ewade kꞌãrẽ ʉ̃madaudꞌe mawũã berabꞌariira miõba kꞌawua ẽã, miã ángelerã ʉ̃tre bꞌebidꞌa kꞌawuadꞌa ẽã, miã mʉãbidꞌa kꞌawua ẽã, awuarabʉrʉ kꞌawua bꞌʉa mʉ Zezebʉrʉ. 33Maʉ̃ba dauba bꞌeaudua, zhiwidꞌi bꞌeaudua, marãbara kꞌawuadꞌa ẽbaera mʉrã kꞌãrẽ ewade zeita. 34Aramaʉ̃nerã ũmakĩrãta wawara wãna kĩrãkꞌa berabꞌariya, izhi dera ãmaẽbʉrʉta nezokꞌarã izhidꞌea chãbꞌarisia, abꞌa abꞌaʉa dedꞌekasia kꞌãrẽ oita, de akʉbaria jarasia dauba bꞌamarẽã. 35Marãsidꞌa dauba bꞌeaudua, kꞌawuadꞌa ẽbaera mʉ sõmbedꞌe zeira, baʉcha zeya keubʉrʉdꞌe, o ewari ẽsadra, o eterre berubʉrʉdꞌe, o diapedꞌa. 36Mobedꞌeba aritiaudꞌe zebʉrʉdꞌera ũdu ẽbaya marã kꞌãĩ nʉmeta. 37Mʉã marãã jaraira jõmaʉ̃ã jaraya: Dauba bꞌeaudua.
14Krĩcha jʉrʉdꞌapeadꞌa Jesús beadꞌaita
(Mateo 26:1-5; Lucas 22:1-2; Juan 11:45-53)
1Ewari ũme wãẽã nʉmasia Egiptodꞌeba ẽzoadꞌata krĩcha fiesta obadata, maʉ̃nerã pan ne oreguea ne ẽã kꞌobada. Maʉ̃ne sacerdoterã nokꞌorãta ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabada bawara krĩcha jʉrʉsidꞌa Jesús sãwũã sewadꞌape jidadꞌaita, aramaʉ̃ne beabidꞌaita. 2Mawũẽ mawũãsidꞌa: Fiestadꞌera beadꞌa ẽã zhãrãta kĩrũna ẽbamarẽã pʉwʉrʉdꞌe.
Jesús burudꞌe kerata weadꞌapeadꞌa
3Jesús Betaniane bꞌʉta, Simónta aidꞌaba kꞌaya bꞌadꞌa dedꞌa bꞌʉdꞌe, nekꞌo nʉmʉne wũẽrãta zebʉrʉta kera nardo ne ʉ̃tʉta jiwado mongꞌara omane wepe obꞌʉetape kera Jesús burudꞌe ʉ̃rʉ̃ weasia.
4Maʉ̃ne ʉ̃kʉrʉ kĩrũbʉdata ãzhirãĩnu mawũãsidꞌa: ¿Kera kꞌãrẽã kꞌãwũã weabue? 5Ewari treciento trajadꞌabari nendoidꞌe bꞌasia denario trecientobari, mobedꞌeba maʉ̃ platara diakꞌausia zuburia bꞌea.
Aramaʉ̃ne bĩ ẽã jarasidꞌa maʉ̃ wũẽrã.
6Mawũẽ Jesúsbara mawũãsia: Idaribiudua, ¿kꞌãrẽã miãsẽã erukꞌopanʉ? Mʉ kꞌãwũã obʉrʉra biata obʉrʉa. 7Zuburia bꞌera marã bawara ewariza bꞌeaya, mawũẽ marãba kꞌareba krĩñabʉdadꞌera kꞌareba bꞌedꞌaya. Mawũãmina mʉrã marã bawara ewariza bꞌa ẽã. 8Naʉ̃ wũẽrãbara izha osia bꞌʉta obʉrʉa. Mʉ kꞌakuara nawedꞌa keraba tũã obʉrʉba aribꞌaebʉrʉa mʉ wuagꞌa bꞌʉdꞌaita. 9Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, baridu maẽ ẽjũã jõmaʉ̃ne bedꞌea biata mʉnebemata jarabʉda maẽ naʉ̃ wũẽrãba kꞌãwũã obʉrʉsidꞌa nebʉrʉdꞌaya, izhira aramaʉ̃ne krĩchabadaya.
Juda wãna Jesús chãbꞌariita
(Mateo 26:14-16; Lucas 22:3-6)
10Juda Iscariote Jesúsba doce jʉrʉkuadꞌadꞌebemata sacerdoterã nokꞌorãma wãsia Jesús chãbꞌariita. 11Ãzha maʉ̃ta ũrĩnaĩ sobiadꞌape plata diaita jarasidꞌa. Mawũẽ Judabara kĩrãkuita bꞌesia sãwũã chãbꞌariita.
Zhiko odꞌapeadꞌa Jesúita
(Mateo 26:17-29; Lucas 22:7-23; Juan 13:21-30)
12Fiesta obʉdata ewari nabemane pan ne oreguea ne ẽã kꞌobadadꞌe oveja zaketa beabadadꞌe izha jʉrʉkuadꞌabara Jesúa mawũãsidꞌa: ¿Bʉara sãma odꞌaita krĩñape Egiptodꞌeba ẽzoadꞌata krĩcha nekꞌobadara?
13Mawũãnaĩ izha jʉrʉkuadꞌata ũme zokꞌabʉrʉta mawũãsia: Wãũdua Jerusalén pʉwʉrʉedꞌa, maĩnu marãbara ũmakĩrãta daucha zeya zokꞌodꞌe baniã akꞌobꞌʉta, maʉ̃ kꞌaidꞌu wãũdua. 14Deidꞌu wãbʉrʉ maẽ de zhibaria mawũãũdua: Miã Ũrãgꞌabariba mawũãsia: ¿Kʉdꞌa sãma bꞌʉ Egiptodꞌeba ẽzoadꞌata krĩcha kꞌobadata mʉã mama kꞌoira mʉã jʉrʉkuadꞌa bawarauba? 15Izhara marãã ũdubigaya kʉdꞌa ʉ̃rʉ̃bema kʉdꞌa zromata zhi araa omata, mama zhiko oudua dazhirãĩta.
16Izha jʉrʉkuadꞌara wãnape Jerusalén pʉwʉrʉdꞌe edꞌa wãbʉdadꞌera ũdusidꞌa izha jaradꞌa kĩrãkꞌa. Zhikora aramaʉ̃ne osidꞌa Egiptodꞌeba ẽzoadꞌata krĩcha fiesta obadata.
17Keubʉrʉdꞌera Jesús zesia izha jʉrʉkuadꞌata doce bawara. 18Mobe jewedꞌa duanepe nekꞌobʉdadꞌera Jesúsbara mawũãsia: Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, marãnebemata iabꞌa mʉ ũme nekꞌo kꞌobꞌʉba mʉrã chãbꞌariya.
19Mawũãĩ ãzhira sopuabʉdaba abꞌa abꞌaʉba mawũãsidꞌa: ¿Mawũã oira mʉka?
20Mawũãnaĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Mʉã doce jʉrʉkuadꞌaba abꞌaʉba mawũã chãbꞌariya, maʉ̃bara mʉrẽ kĩrãkꞌa panta sõmbera kꞌobꞌʉa epedꞌekꞌodꞌe. 21Wãrãnebai mʉ Beubari Bape bꞌʉra mʉnebemata bꞌʉ tabꞌʉdꞌe berabꞌari wã, ¡mawũãmina zuburiaya mʉ chãbꞌaribʉrʉra! Biga bakꞌausia maʉ̃ todꞌa ẽbaita.
22Nekꞌo duanune Jesúsbara pan jiraedape maʉ̃bari Daizezea zhibia jipe bꞌʉape dedꞌekabʉrʉta mawũãsia: Jidaudua, naʉ̃ mʉ kꞌakua.
23Mobebʉrʉ vino copadꞌe jiraedape maʉ̃bari Daizezea zhibia jipe dedꞌekasia, mawũẽ dosidꞌa jõmaʉ̃ba. 24Mobebʉrʉ mawũãsia: Naʉ̃ mʉ wata Daizezeba zhãrã ẽdrʉbiidꞌebemata zhiwidꞌita nʉmeña, mʉrã biobari wa erezoaya. 25Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, mʉãrã vino wueta do ẽã, marã bawarauba jari ewade zhiwidꞌita doyeedꞌa Daizezeta Nokꞌo maẽ.
Jesúsba jaradꞌa Pedroba ũdukꞌa aita
(Mateo 26:30-35; Lucas 22:31-34; Juan 13:36-38)
26Trʉ̃ãbi Salmota trʉ̃ãnape wãsidꞌa Olivo kꞌatumaĩnu.
27Maʉ̃ne Jesúsbara mawũãsia: Marãbara mʉrã jõmaʉ̃ba ãmaẽnaña nane diamase. Maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa:
Mʉãrã ãzhi akʉbarita beaya, mawũẽ oveja jãrãzoaya. (Zacarías 13:7)
28Mawũãmina mʉta beudꞌata piradrʉbʉrʉdꞌera mʉrã marã na wãña Galileaedꞌa.
29Mawũãĩ Pedroba mawũãsia: Bʉra jõmaʉ̃ba ãmaẽbʉdaidꞌu mʉã bʉra ãmaẽ ẽã.
30Mawũãĩ Jesúsbara mawũãsia: Mʉã wãrĩnu bʉaa jaraya: Nane diamase gallo beruma ũme berui nawedꞌa bʉa mʉrã ũdukꞌata jarama ũbea jaraya.
31Mawũãĩ Pedrobara wuaabʉrʉ mawũãsia: Bʉ ũme beuita babʉrʉsidꞌa mʉã bʉra ũdukꞌata jara ẽã.
Mawũãĩ jõmaʉ̃ba abꞌarika jarasidꞌa.
Jesús zhiwidꞌidꞌa Getsemaníne
(Mateo 26:36-46; Lucas 22:39-46)
32Getsemaní abadaidꞌu zekuape Jesúsbara izha jʉrʉkuadꞌaa mawũãsia: Nama jewedꞌaudua, mʉta zhiwidꞌi kꞌobꞌʉedꞌa.
33Mobe izhi bawara edesia Pedrota, Jacobota, Juanta, maʉ̃nerã kꞌãbãẽã sopua kꞌobꞌesia. 34Mawũẽ mawũãsia: Mʉrã sopuaba beuita kꞌobꞌʉa, nama duanedua, ʉ̃rʉ̃ma kꞌopanadua.
35Mobe arajĩga wãpe egoroma bꞌarru kꞌobꞌepe zhiwidꞌisia Daizezema bigabʉrʉ izhira zuburiabi ẽbamarẽã. 36Izhara mawũãsia: Zeze, bʉitara ne jõma borekea, mawũẽ mʉrã zuburiabirãrũã, mawũãmina aribꞌaerãrũã mʉã krĩñata, awuarabʉrʉ aribꞌaedua bʉzha krĩñata.
37Mobe zebʉrʉdꞌe kꞌãĩ nʉmeta ũdui Pedroa mawũãsia: ¿Simón, bʉra kꞌãĩ nʉmʉka? ¿Bʉra ʉ̃rʉ̃ma kꞌobꞌa bꞌe ẽka hora abꞌabidꞌa? 38Ʉ̃rʉ̃ma kꞌopanadua, zhiwidꞌiudua wãẽãna ẽbaita. Marãbara wãrãne biata okrĩña bꞌea, mawũãmina kꞌakuabara bꞌe ẽã nʉmʉã.
39Wakusa wãpe zhiwidꞌisia abꞌaʉ bedꞌeata jara. 40Mobe wakusa zebʉrʉdꞌera wakusa ũdusia kꞌãĩ nʉmeta, dapeaba ãzhi dabʉra kꞌabꞌari erunʉmasia. Mawũẽ kꞌawuadꞌa ẽbasia kꞌãrẽta jara panaʉ̃naĩrã. 41Zema ũbeata zepe mawũãsia: Marã ya kꞌãĩbʉda, ya ẽnaʉ̃bʉda. Mʉ ewarira arababʉrʉa, mʉ Beubari Bape bꞌʉra chãbꞌaridꞌaya kꞌazhirua omiãrã juwuadꞌe.
42Pirabꞌariudua, wãdrʉ. Kꞌaita ba mʉ chãbꞌariira.
Jesús jidadꞌapeadꞌa
(Mateo 26:47-56; Lucas 22:47-53; Juan 18:2-11)
43Jesús wadꞌi bedꞌea kꞌobꞌʉdꞌe zesia Judata, maʉ̃ docedꞌebema basia, izhi bawara zhãrã bio zesidꞌa kuchoedꞌa bakuruedꞌa. Maʉ̃rã zokꞌasidꞌa sacerdoterã nokꞌorãba, ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadaba, nokꞌorãba. 44Judabara sãwũã chãbꞌariita jaradꞌata mawũãsia: Mʉã kĩrãma nigabʉrʉta maʉ̃ta izhia, maʉ̃ta jidaudua, mobe bia jʉ̃ edeudua. 45Aramaʉ̃ne zepe Jesús orrape mawũãsia: Miã Ũrãgꞌabari.
Mobe kĩrãma nigasia.
46Aramaʉ̃ne Jesús jidasidꞌa. 47Mawũẽ mama kꞌopanʉbara abꞌaʉba kuchota ẽpe tusia sacerdote wagꞌau nezokꞌata, mawũẽ ʉrawesia kʉwʉrʉta.
48Maʉ̃nerã Jesúsbara mawũãsia: ¿Mʉrã nezrʉgamiã kĩrãkꞌa kuchoedꞌa bakuruedꞌa zebʉdakꞌa mʉ jidadꞌe? 49Mʉrã ewariza marã bawara bꞌʉta Daizeze dedꞌa ewara maẽ miã ũrãgꞌa bꞌasidꞌera mʉrã jidadꞌa ẽbasia. Mawũãmina kꞌãwũã berabꞌariya, aranaʉ̃ne arimaẽ berabꞌariya naʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata.
50Izha jʉrʉkuadꞌabara jõmaʉ̃ba Jesús ãmaẽbʉdata merũ wãẽbasidꞌa.
Kũrãta merũ wãẽbadꞌa
51Maʉ̃ne kũrãta kꞌaidꞌu jʉ̃drʉbʉrʉta bari burubꞌaba kꞌakua bura bꞌʉta jidasidꞌa. 52Mawũãmina izhara burubꞌa kenetape ẽkꞌadꞌa merũ wãẽbasia.
Jesús ededꞌapeadꞌa wagꞌaurã kĩrãbita
(Mateo 26:57-68; Lucas 22:54-71; Juan 18:12-24)
53Jesús wesidꞌa sacerdote wagꞌauma, maʉ̃nerã zhi jʉresidꞌa sacerdoterã nokꞌorãta, dewara nokꞌorãta, ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadata. 54Pedrora arajĩga kꞌaidꞌu wãsia sacerdote wagꞌau drogꞌoaidꞌu edꞌa. Mobe Daizeze de akʉbada bawara jewedꞌasia tebʉ kꞌã. 55Maʉ̃ne sacerdoterã nokꞌorãba, nokꞌorã wagꞌaurã jõmaʉ̃ba krĩcha jʉrʉsidꞌa Jesú ʉ̃rʉ̃ zhãrã sewa nebʉrʉbidꞌaita, aramaʉ̃ne chãbꞌaridꞌaita beadꞌamarẽã, mawũãmina mawũã obꞌedꞌa ẽbasia. 56Zhãrã bio Jesú ʉ̃rʉ̃ sewa nebʉrʉsidꞌa, mawũãmina ãzhi bedꞌeara abꞌarika ẽbasia. 57Maʉ̃ne ʉ̃kʉrʉ piradrʉdꞌape Jesú ʉ̃rʉ̃ sewa nebʉrʉ mawũãsidꞌa: 58Daiba ũrĩbʉdadꞌera naʉ̃bara mawũãsia: Mʉãrã ãrĩña naʉ̃ Daizeze de juwuaba odꞌapeadꞌara, mobe awʉrʉta ewari ũbeadꞌe pãrãña juwuaba obʉda ẽãta.
59Maʉ̃nebidꞌa ãzhi bedꞌeara abꞌarika ẽbasia. 60Mawũẽ sacerdote wagꞌauta ãzhi ẽsadra piradrʉpe Jesúa widꞌi mawũãsia: ¿Bʉara panaʉ̃ ẽka? ¿Wãrĩnuka naʉ̃rãba jarabʉdara bʉdꞌebemata?
61Mawũãĩ Jesús chupea kꞌobꞌʉba panaʉ̃ ẽbasia. Mawũẽ sacerdote wagꞌaubara wakusa widꞌi mawũãsia: ¿Bʉra zhãrã Ẽdrʉbita Daizeze Warrakꞌa?
62Mawũãĩ Jesúsbara mawũãsia: Mʉrã izhia. Mawũẽ mʉ Beubari Bape bꞌadꞌara ũdudꞌaya Daizeze zhi zroma juwua araare jewedꞌa bꞌʉta, jãrãrãne uruta ʉ̃treba.
63Mawũãĩ sacerdote wagꞌaubara kĩrũbiba izhikusa izhi wuata kꞌõẽtape mawũãsia: ¿Izhi ʉ̃rʉ̃ kꞌãrẽta ãmaña jaradꞌamarẽã nesidꞌa bꞌeaipe? 64Marãbara ũrĩbʉda aramaʉ̃ne Daizezema mitia bedꞌeabʉrʉta. ¿Mawũẽ marãma sãwũãpe? Mawũãĩ ãzhi jõmaʉ̃ba jarasidꞌa bedꞌeata bara bꞌʉdꞌeba beadꞌai barata.
65Aramaʉ̃ne ʉ̃kʉrʉbara dau idꞌo jirpanesia, kĩrã pãrĩnape jirachi jirpanʉta mawũãsidꞌa: Ari maẽ jaradua kꞌaiba jirachita.
Daizeze de akʉbadabidꞌa tachi jirpanesia kĩrãma.
Pedroba ũdukꞌa adꞌa Jesús
(Mateo 26:69-75; Lucas 22:56-62; Juan 18:15-18, 25-29)
66Pedro udꞌa drogꞌoadꞌe bꞌʉdꞌe, wũẽrãrã nezokꞌarãta abꞌa zesia sacerdote wagꞌaudꞌeta. 67Maʉ̃ne Pedro tebʉ kꞌã kꞌobꞌʉta ũdui akʉpe mawũãsia: Bʉsidꞌa bꞌasia Jesús Nazaredꞌebema bawara.
68Mawũãĩ izhara merãbʉrʉta mawũãsia: Maʉ̃ mʉãrã ũdukꞌa, mʉãrã kꞌawua ẽã bʉa kꞌãrẽ jara kꞌobꞌʉra.
Mawũãpe edꞌa zebadaidꞌu wãbʉrʉdꞌera gallo berusia. 69Nezokꞌa wũẽrãba wakusa ũdui mama kꞌobꞌea mawũãsia: Za naʉ̃ ãzhirãnebema.
70Mawũãĩ izhara wakusa merãsia. Audre ẽãne mama kꞌobꞌebara wakusa Pedroa mawũãsidꞌa: Bʉra Galileadꞌebema baera wãrãne kꞌãʉ̃rãnebema, bʉ bedꞌeabʉrʉra bedꞌea bꞌʉa kꞌãʉ̃rã kĩrãkꞌa.
71Mawũãnaĩ izhita wãrĩnu bedꞌea ẽbʉrʉ Daizezebara izhikꞌawua zuburia oya ape mawũãsia: Mʉãrã maʉ̃ ũdukꞌa marãba jara kꞌopanʉrã.
72Maʉ̃ daucha gallo berusia beruma ũmeta. Mobebʉrʉ Pedrobara bude basia Jesúsba mawũãnata: Gallota beruma ũme berui nawedꞌa bʉa mʉrã ũdukꞌata jarama ũbea jaraya. Maʉ̃ta krĩchape Pedro jẽgasia.
15Jesús ededꞌapeadꞌa Pilato kĩrãbita
(Mateo 27:1-2, 11-14; Lucas 23:1-5; Juan 18:28-38)
1Diapedꞌa bedꞌeasidꞌa sacerdoterã nokꞌorãta, dewara nokꞌorãta, ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadata, jõma nokꞌorã wagꞌaurãta, mobe Jesús juwua tãjʉ̃ ededꞌape Pilatoa chãbꞌarisidꞌa Roma bidꞌata nokꞌoa.
2Mawũẽ Pilatobara widꞌi mawũãsia: ¿Bʉra Rey judíorãneka?
Mawũãĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Ara bʉzha jarabʉrʉa.
3Sacerdoterã nokꞌorãbara ne bio jara ji kꞌopanasia. 4Mawũẽ Pilatobara wakusa widꞌi mawũãsia: ¿Bʉara panaʉ̃ ẽka? Bʉra ne bio jara ji kꞌopanʉã.
5Mawũãsiidꞌu Jesúsbara panaʉ̃ ẽbaera Pilatora kꞌawua ẽã krĩchasia.
Jaradꞌapeadꞌa Jesús beabimarẽã
(Mateo 27:15-31; Lucas 23:13-25; Juan 18:38–19:16)
6Egiptodꞌeba ẽzoadꞌata krĩcha fiesta obada ewade Pilatobara cárceldꞌe bꞌeta abꞌa ẽdrʉbi bꞌasia zhãrãba ẽdrʉbimarẽã jarabʉdata. 7Maʉ̃ne bꞌasia abꞌa Barrabás abadata, awʉrʉrã izhi bawara zhãrã beakuadꞌa bawara cárceldꞌe bꞌʉta nokꞌo bawara zhõnata bꞌasia. 8Kꞌabanata zekuape Pilatoa jarasidꞌa izha okꞌawa bꞌʉ kĩrãkꞌa omarẽã. 9Mawũẽ Pilatobara panaʉ̃ mawũãsia: ¿Marãbara krĩñadeka mʉã ẽnaĩta Rey judíorãneta? 10Pilatobara kꞌawuasia sokꞌazhiruaba izhaa chãbꞌaribʉdata sacerdoterã nokꞌorãbara. 11Sacerdoterã nokꞌorãbara kꞌabanata kꞌobꞌea jarasidꞌa ẽdrʉbiita jaradꞌamarẽã Barrabáta. 12Mawũẽ Pilatobara panaʉ̃ wakusa mawũãsia: ¿Mobera mʉã sãwũã oita krĩñadepe marãba Rey judíorãneã apanʉrã?
13Mawũãĩ ãzhara nemi jĩgua mawũãsidꞌa: Cruzdꞌe kꞌachibirua.
14Mawũãnaĩ Pilatobara mawũãsia: ¿Kꞌãrẽ bia ẽãta osi?
Mawũãĩ ãzhara wuaabʉrʉ nemi jĩgua mawũãsidꞌa: ¡Cruzdꞌe kꞌachibirua!
15Mawũãnaĩ Pilatora zhãrã bawara bia bꞌe krĩñaba ẽnasia Barrabáta, waya Jesúra ubigape chãbꞌarisia cruzdꞌe kꞌachidꞌamarẽã.
16Mawũẽ soldaorãbara Jesús edꞌa edesidꞌa nokꞌo dedꞌa soldaorã tabꞌʉidꞌu, mawũẽ bʉredrʉsidꞌa soldaorã jõmaʉ̃ba. 17Reyba jʉ̃bari kĩrãkꞌa jʉ̃bisidꞌa wua granateta, burudꞌe joatrʉsidꞌa corona jʉ̃kꞌara ʉrʉta pʉrradꞌape. 18Mobe mawũãsidꞌa: Kʉa, judíorã Rey.
19Bakuruba tawe jirpanesia buruma, dau idꞌo jirpanesia, sãkꞌokꞌodꞌe kꞌobꞌe jirpanesia wawiabʉda kĩrãkꞌa. 20Ãzhima sewakꞌau bꞌʉdꞌeba mawũã jirpanape wua granatera wẽãsidꞌa, mobe wua izhidꞌeta jʉ̃bidꞌape edesidꞌa cruzdꞌe kꞌachidꞌaita.
Cruzdꞌe kꞌachi beudꞌa Jesús
(Mateo 27:32-44; Lucas 23:26-43; Juan 19:17-30)
21Maʉ̃ne Cirene pʉwʉrʉdꞌebemata Simónta Alejandroba, Rufoba ãzhi zezeta meã bꞌadꞌata taidꞌe zareadꞌe ataubisidꞌa Jesúsba cruz a wãta.
22Aramaʉ̃ne Jesús edesidꞌa Gólgota abadaidꞌu, maʉ̃ bedꞌeabara jara krĩña bꞌʉa Buru Bꞌʉwʉrʉta. 23Vino oregueata mirraedꞌa poera diasidꞌa puata nagꞌadrʉmarẽã, mawũãmina Jesúsbara do ẽbasia. 24Cruzdꞌe kꞌachidꞌape soldaorãbara izha jʉ̃ bꞌadꞌara ãzhirãĩnu drasidꞌa, maʉ̃nerã sãwũã dradꞌaidꞌebemata osidꞌa kꞌawuadꞌaita sãʉ̃ta edeita abꞌa abꞌaʉba.
25Diapedꞌa a las nueve nʉmasia Jesús cruzdꞌe kꞌachisidꞌadꞌera. 26Kꞌãrẽã beadꞌaita bꞌʉ jirabꞌʉta mawũã bꞌasia: REY JUDÍORÃNEÃ.27Izhi bawara nezrʉgamiãrã ũme cruzdꞌe kꞌachisidꞌa, abꞌa juwua araare, abꞌa juwua ãkꞌaare. 28Aramaʉ̃ne arimaẽ berabꞌarisia zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉta: Kꞌazhirua omiãne edasidꞌa kꞌazhirua omiãrã bawara. 29Arakꞌaita berabꞌaribʉdabara ijura jarabʉdata ãzhira ojĩãwe mawũãsidꞌa: ¡Ʉ̃kʉa! Bʉara Daizeze dera ãrĩpe ewari ũbeadꞌe wakusa pãrãĩta jarasi baera, 30bʉzhikusa ẽdrʉrua, udꞌubꞌaedua cruzdꞌebara.
31Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa sacerdoterã nokꞌorãbara, ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadabara ãzhima sewakꞌau bꞌʉdꞌeba ãzhirãĩnu mawũãsidꞌa: Awʉrʉrã kꞌarebape izhikusara zhi kꞌareba bꞌe ẽã. 32Zhãrã Ẽdrʉbita Rey Israeldꞌebʉrʉ udꞌubꞌaeibara cruzdꞌebara, mawũãrã dazhirãbara maʉ̃ta ũdudꞌape ĩjãnaña izhidꞌebemata.
Aramaʉ̃ne izhi bawara cruzdꞌe kꞌachi jirapanʉbidꞌa ijura jarasidꞌa.
33Ʉ̃matipauba drua jõma pãrĩgusia a las tres bayeedꞌa. 34A las tres Jesúsbara nemi jĩgua mawũãsia: Eloi, Eloi, ¿lama sabactani? Maʉ̃ bedꞌeabara mawũãsia: Mʉ Zhibari, mʉ Zhibari, ¿mʉrã kꞌãrẽã kenabꞌaribʉrʉ?
35Ʉ̃kʉrʉ mama kꞌobꞌebara maʉ̃ta ũrĩnape mawũãsidꞌa: Naʉ̃bara trʉ̃ kꞌobꞌʉa Elíata.
36Aramaʉ̃ne abꞌa wãẽbape esponjata vino oregueadꞌe sõmbera edape bakurudꞌe tãjʉ̃pe domarẽã diabʉrʉta mawũãsia: Idaribiudua, akʉdꞌaya Elía zei kꞌawuaita udꞌubꞌaebidꞌe.
37Maʉ̃ne Jesús kꞌãbãẽã bꞌiape beusia. 38Maʉ̃ daucha Daizeze dedꞌa wua eubꞌari jirabꞌʉta dra kꞌõã totosia ʉ̃tʉba edꞌaa. 39Soldaorã nokꞌota Jesús kĩrãbita kꞌobꞌʉba mawũã kꞌãbãẽã bꞌiape beubʉrʉta ũdui mawũãsia: Wãrãne ũmakĩrã naʉ̃ Daizeze Warra basia.
40Wũẽrãrãsidꞌa ʉ̃kʉrʉ duanasia wawarauba akʉ bꞌeta. Maʉ̃rãnebema duanasia María Magdalenata, dewarabema María zhi wau tẽãbema Jacoboba, Joséba ãzhi papata bꞌasia, dewara bꞌasia Salométa. 41Maʉ̃rãbara Jesús Galileadꞌe bꞌasidꞌera pẽwã bꞌeba aribꞌae bꞌeasia. Dewara bio duanasia izhi bawara wãrĩzekuadꞌata Jerusalén pʉwʉrʉedꞌa.
Jesús wuagꞌadꞌapeadꞌa
(Mateo 27:57-61; Lucas 23:50-56; Juan 19:38-42)
42Keubodꞌodꞌera aribꞌae jirpanasia nrũẽma sábadodꞌe ẽnaʉ̃bada ewari baera. 43Mawũẽ José Arimatea pʉwʉrʉdꞌebemata, nokꞌorã wagꞌaurãnebemaba Daizezeta Nokꞌodꞌebemata jʉ̃ã bꞌadꞌata zepe wãnigua edꞌa wãsia Pilatoma. Mobe widꞌisia Jesús kꞌakuata. 44Mawũẽ Pilatobara krĩchasia sãwũã mawũã ĩñabasia beuta. Maʉ̃neba soldaorã nokꞌota trʉ̃pe widꞌisia ya beusi kꞌawuaita. 45Mawũẽ soldaorã nokꞌobara beusita jarabʉrʉba Jesús kꞌakuara diasia Joséa. 46Mawũẽ Josébara burubꞌata edape cruzdꞌebara Jesús ãĩ edape burasia burubꞌaba, mobe edꞌa tabꞌʉsia peñata zobꞌea kꞌorubidꞌa maẽ. Mobe mongꞌara zromaba tapabigasia maʉ̃ zobꞌeadꞌe edꞌa wãbarira. 47Maʉ̃ta María Magdalenaba, dewarabema María José papaba akʉ kꞌopanasia sãma kenabꞌaribʉdata.
16Jesús beudꞌata piradrʉdꞌa
(Mateo 28:1-10; Lucas 24:1-12; Juan 20:1-10)
1Sábado ẽnaʉ̃bada ewarita berabꞌaribʉrʉdꞌera, María Magdalenaba, dewarabema María Jacobo papaba, dewara Saloméba kerata edasidꞌa wãnaĩta Jesús kꞌakuata tũã odꞌaita. 2Diapedꞌa semana ewarita nabemane domingodꞌe Jesús wuagꞌadꞌapeadꞌaidꞌu zesidꞌa ʉ̃madau ʉ̃tʉ zebʉrʉdꞌe. 3Maʉ̃nerã ãzhirãĩnu mawũãsidꞌa: ¿Mongꞌara kꞌaiba ãña ʉratʉ dedꞌekaipe peña zobꞌeadꞌe edꞌa wãbari maẽ kꞌobꞌʉra?
4Mawũãmina akʉbʉdadꞌera mongꞌara ãña ʉratʉ kꞌobꞌʉta ũdusidꞌa jipadꞌe zhi zromata. 5Mawũẽ peña zobꞌeadꞌe edꞌa wãbʉdadꞌera, juwua araare kũrãta jewedꞌa bꞌʉta ũdusidꞌa, wua torrota eidꞌu ãnabꞌari jʉ̃ bꞌasia. Wũẽrãrã perasidꞌa. 6Mawũẽ maʉ̃bara mawũãsia: Perarãũdua, marãbara jʉrʉ panʉã Jesús Nazaredꞌebema cruzdꞌe kꞌachidꞌapeadꞌata. Beudꞌata piradrʉsia, nama ne ẽã. Akaudua izhi tabꞌʉdꞌapeadꞌata. 7Wãũdua, mobe izha jʉrʉkuadꞌaa, Pedroa jaraudua izhira marã na Galileaedꞌa wãta. Maĩnu ũdudꞌaya izha marãã jaradꞌa kĩrãkꞌa.
8Peña zobꞌeata nʉmʉ maẽbara wũẽrãrã wãẽbasidꞌa ure perabʉdaba. Mawũẽ miõã miã kꞌãrẽta jaradꞌa ẽbasia peraba.
Jesús zhi ũdubidꞌa María Magdalenaa
9Jesús beudꞌata diapedꞌa piradrʉbʉrʉra semana ewarita nabemata domingodꞌera naara zhi ũdubisia María Magdalenaa, maʉ̃ wũẽrãnebara jʉrekua bazhia jai siete. 10Maʉ̃ wũẽrã wãpe maʉ̃ta jarasia Jesús bawara bꞌeadꞌaa, ãzhira sopua bꞌeba jẽga duanasia. 11Maʉ̃rãbara Jesús zokꞌai bꞌʉta ũrĩbʉdara, maʉ̃ wũẽrãba ũdudꞌara ĩjãna ẽbasia.
Jesús zhi ũdubidꞌa izha jʉrʉkuadꞌata ũmeã
12Maʉ̃ tẽã Jesús zhi ũdubisia izha jʉrʉkuadꞌata ũmeã, maʉ̃rã odꞌe tebasidꞌa. 13Ãzhira wãnape dewaraurãã maʉ̃ta jarasidꞌa. Mawũãmina miã maʉ̃rãba jarabʉdasidꞌa ĩjãna ẽbasia.
Jesúsba jaradꞌa izha jʉrʉkuadꞌaba kꞌãrẽ odꞌaita
(Mateo 28:16-20; Lucas 24:36-44; Juan 20:19-23)
14Nʉmape izha jʉrʉkuadꞌata oncea Jesús zhi ũdubisia ãzhi jewedꞌa nekꞌo kꞌobꞌedꞌe. Mobe ĩjã ẽbaita sota zarea bꞌedꞌeba kẽãkuasia ĩjãna ẽãba zhi ũdudꞌapeadꞌaba jarabʉdata beudꞌata piradrʉdꞌata. 15Mobe mawũãsia: Ẽjũã jõmaʉ̃ maẽ wãũdua, aramaʉ̃ne bedꞌea biata mʉnebemata jõmaʉ̃ã jaraudua. 16Mʉnebemata ĩjãpe buru kꞌoebʉrʉra ẽdrʉya, mawũãmina zhi ĩjã ẽãrã aduaya. 17Mʉnebemata ĩjã bꞌebara ũdudꞌakꞌata bio odꞌaya: Mʉ trʉ̃neba jaita ãĩ jʉrekuadꞌaya, bedꞌeadꞌaya bedꞌeata zhiwidꞌita. 18Kꞌawua ẽãne dãmata tãbʉdasidꞌa, neãrãta dobibʉdasidꞌa maʉ̃bara nene ẽbaya. Kꞌayarã ʉ̃rʉ̃ juwuata bꞌʉbʉdadꞌera bꞌekuaya.
Jesús wãna ʉ̃taa
19Nokꞌo Jesús ma bedꞌeabʉrʉdꞌera Daizezebara ʉ̃taa edesia, aramaʉ̃ne Nokꞌota bꞌaita jewedꞌasia Daizeze juwua araare. 20Izha jʉrʉkuadꞌara wãnape izhidꞌebemata jarasidꞌa baridu maẽ. Nokꞌo Jesúsbara ãzhira kꞌareba nʉmʉneba bedꞌeara wãrãta jara panʉta kꞌawuabiga nʉmasia ũdudꞌakꞌata obiga nʉmʉneba. Amén.