Jesúsdꞌebemata Mateoba bꞌʉdꞌa
1Jesucristo urudꞌebemata bꞌeadꞌa
1Jesucristo urudꞌebemata bꞌeadꞌa trʉ̃ta naʉ̃ne bꞌʉ tabꞌʉa. Jesucristora rey Davidꞌeba uruta Abrahamneba urua.
2Abraham warra Isaac, Isaac warra Jacobo, Jacobo warra Judá, dewara zhi mebẽrãta. 3Judá warra Fare, dewara Zara, ãzhi papa Tamar basia. Fare warra Esrom, Esrom warra Aram. 4Aram warra Aminadab, Aminadab warra Naasón, Naasón warra Salmón. 5Salmón warra Booz, zhi papa Rahab basia. Booz warra Obed, zhi papa Rut basia. Obed warra Isaí. 6Isaí warra rey David,
David warra Salomón, zhi papara Uría kĩma basia. 7Salomón warra Roboam, Roboam warra Abía, Abía warra Asa. 8Asa warra Josafat, Josafat warra Joram, Joram warra Uzía. 9Uzía warra Jotam, Jotam warra Aca, Aca warra Ezequía. 10Ezequía warra Manasé, Manasé warra Amón, Amón warra Josía. 11Josíara Jeconíaba dewara zhi mebẽrãba ãzhi zezeta bꞌasia, maʉ̃ ewadera israelitarã jidakuape edesidꞌa Babilonia druaedꞌa.
12Mawũã Babiloniaẽna ededꞌapeadꞌa tẽãne Jeconía warra barasia, mawũẽ Jeconía warra Salatiel, Salatiel warra Zorobabel. 13Zorobabel warra Abiud, Abiud warra Eliaquim, Eliaquim warra Azor. 14Azor warra Sadoc, Sadoc warra Aquim, Aquim warra Eliud. 15Eliud warra Eleazar, Eleazar warra Matán, Matán warra Jacobo. 16Jacobo warra José, Joséra María kĩma basia, Jesúra Maríaba todꞌata zhãrã Ẽdrʉbia abada.
17Mawũã Abrahamneba urura rey David bitabai nʉmasia catorce. Rey Davidꞌeba urura Babilonia druaedꞌa jidakua ededꞌapeadꞌa bitabai nʉmasia catorce. Babiloniaẽna jidakua ededꞌapeadꞌadꞌeba urura zhãrã Ẽdrʉbi bitabai nʉmasia catorce.
Jesucristo todꞌa
18Jesucristo todꞌara kꞌãwũã basia: Zhi papa Maríara José ũme zhi edadꞌaita bedꞌeape panʉne, zhi edadꞌa ẽwedꞌa bꞌiogꞌoasia Jawurebiadꞌeba. 19Joséra biata bꞌʉba zhãrã ji ẽbaita maʉ̃ kꞌarea chupea idu bꞌʉ krĩñasia. 20Izhi mawũã krĩchabʉrʉdꞌera ángel Daizezedꞌeta kꞌãĩmokꞌaradꞌe zhi ũdubipe mawũãsia: José, bʉra rey Davidꞌeba uruta bꞌʉa, María edaira perarãrũã, izhira bꞌiogꞌoasia Jawurebiadꞌeba. 21Maríabara zhũmakĩrãta toya, maʉ̃ bʉara Jesústa trʉ̃gadua, trʉ̃ mawũã bꞌaya izhidꞌerãta ẽdrʉbigai baera ãzhi kꞌazhiruadꞌeba. 22Maʉ̃ jõma Daizezeba jaradꞌata arimaẽ berabꞌarisia izha bedꞌeata jarabibaridꞌeba mawũãnata:
23Ãwũẽrã zhi aduagꞌaita bꞌiogꞌoape zhũmakĩrãta toya, maʉ̃ Emanuelta trʉ̃gadꞌaya. Maʉ̃ trʉ̃bara mawũã bꞌʉa: Daizezera dazhirã ũme bꞌʉa. (Isaías 7:14)
24Joséra kꞌãĩmokꞌara nʉmanata ʉ̃rʉ̃mape ángel Daizezedꞌeba jaradꞌata aribꞌaesia, mawũẽ Maríara edasia. 25Mawũãmina erukꞌãĩ ẽbasia, aramaʉ̃ne zhi wau ãwũẽrã wũãwũãta tobʉrʉdꞌera Josébara Jesústa trʉ̃gasia.
2Chĩdaudꞌeba ne arimaẽ jarabadata zedꞌapeadꞌa
1Judea druadꞌe Belén pʉwʉrʉdꞌe Jesús tosidꞌera, maʉ̃ druadꞌera Herodeta reyta bꞌasia, maʉ̃ne ʉ̃madau ʉ̃tʉ zebariareba Jerusalén pʉwʉrʉedꞌa zesidꞌa chĩdaudꞌeba ne arimaẽ jarabadata. 2Mobe widꞌi mawũãsidꞌa: ¿Sãma bꞌʉ Rey judíorãne todꞌara? Chĩdau izhidꞌebemata ʉ̃madau ʉ̃tʉ zebariare ũdubʉdaba daira zebʉda ibia jaradꞌaita.
3Maʉ̃ta ũrĩpe rey Herodera bĩ ẽãsia Jerusalénne bꞌe bawara. 4Mawũẽ Herodebara jõma trʉ̃bigasia sacerdoterã nokꞌorãta, ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabada bawara, mobe widꞌisia sãma toi basita Daizezeba Rey zokꞌaita jaradꞌara. 5Mawũẽ ãzhara mawũãsidꞌa: Belén pʉwʉrʉdꞌe toya Judea druadꞌe. Maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata Daizezeba bedꞌeata jarabibariba mawũãsia:
6Belén, bʉra Judá druadꞌebema, Judá druadꞌe pʉwʉrʉ wagꞌauta tabꞌe kꞌãñabara bʉra wĩka bꞌʉ ẽã. Nʉmape bʉdꞌeba Nokꞌota ʉ̃tʉ zeya, maʉ̃bara erunʉmaña mʉrẽrã Israel bꞌeta. (Miqueas 5:2)
7Mobebʉrʉ Herodebara chũwẽã trʉ̃kuasia chĩdaudꞌeba ne arimaẽ jarabadata, Jesús todꞌa ewarira maʉ̃rãneba bia kꞌawuasia chĩdau ʉ̃tʉ zedꞌa ewaridꞌeba.
8Mobe Belén pʉwʉrʉedꞌa zokꞌakuabʉrʉta mawũãsia: Belén pʉwʉrʉidꞌu wãnape bia widꞌiudua wũãwũãnebemata. Ũdubʉdadꞌera mʉãã kꞌawuabiudua mʉsidꞌa wãpe ibia jaraita.
9Ãzhara rey bedꞌea ũrĩnape wãsidꞌa. Maʉ̃ne ʉ̃madau ʉ̃tʉ zebariare chĩdau ũdudꞌapeadꞌara ãzhi na wãsia, jũẽbʉrʉdꞌera ʉ̃rʉ̃ jirabꞌesia wũãwũã bꞌarizhiru maẽ.
10Chĩdauta mawũã ũdudꞌai kꞌãbãẽã sobiasidꞌa. 11Deidꞌu wãbʉdadꞌera wũãwũã zhi papa María ũme ũdusidꞌa, mawũẽ sãkꞌokꞌodꞌe bꞌadape ibia jarasidꞌa. Mobe ne biata ewadꞌape wũãwũãã diasidꞌa orota, incienso kerata, mirra kerata.
12Maʉ̃ tẽã Daizezeba kꞌãĩmokꞌaradꞌe jarasia wakusa wãna ẽbamarẽã rey Herodema, mawũẽ ãzhi druaedꞌa jẽrũya jʉ̃drʉsidꞌa o awʉrʉdꞌe.
Egipto druaedꞌa merũnapeadꞌa
13Chĩdaudꞌeba ne arimaẽ jarabadata wãnapeadꞌa tẽãne, ángel Daizezedꞌeta kꞌãĩmokꞌaradꞌe Joséa zhi ũdubipe mawũãsia: Piradrʉrua, wũãwũã zhi papa ũme edebʉrʉta Egipto druaedꞌa merũ wãrũã, mobe mʉã jarayeedꞌa maĩnu bꞌadua. Kꞌawuarua, Herodebara wũãwũã beaita jʉrʉya.
14Aramaʉ̃ne José ʉ̃rʉ̃mape diamase wũãwũã zhi papa ũme edebʉrʉta wãsia Egipto druaedꞌa. 15Maĩnu bꞌʉdꞌe Herode beusia. Mawũẽ Daizezeba jaradꞌata arimaẽ berabꞌarisia izha bedꞌeata jarabibaridꞌeba mawũãnata:
Mʉãrã mʉ Warra trʉ̃sia Egiptodꞌeba zemarẽã. (Oseas 11:1)
Warra zakerã beakuadꞌapeadꞌa
16Chĩdaudꞌeba ne arimaẽ jarabadaba izhi sewabʉdata kꞌawuape Herodera kꞌãbãẽã kĩrũsia, mawũẽ warra zakerã año ũmeneba edꞌaa bꞌeta Belénne kedꞌeta, Belén kꞌaita kedꞌeta jõma beakuadꞌamarẽã jarasia. Izhima maʉ̃ añota arimaẽ basia Jesús todꞌa ewarita kꞌawuadꞌadꞌebara chĩdaudꞌeba ne arimaẽ jarabadadꞌeba. 17Mawũẽ arimaẽ berabꞌarisia ãzhi papa jẽgadꞌaidꞌebemata Daizezeba bedꞌeata jarabibariba Jeremiaba mawũãnata:
18Ramá pʉwʉrʉdꞌe nemita ũrĩbʉdata kꞌãbãẽã bꞌia jẽgadꞌaya, ʉ̃ĩ-ʉ̃ĩã jẽgadꞌaya. Raquelta jẽgaya zhi warrarã kꞌarea, zhi kĩrãtũmabi ẽbaya beukuasi baera. (Jeremías 31:15)
Jẽrũya zedꞌapeadꞌa Egiptodꞌeba
19Herode beubʉrʉdꞌera ángel Daizezedꞌeta Egiptodꞌe Joséa kꞌãĩmokꞌaradꞌe zhi ũdubipe, 20mawũãsia: Piradrʉrua, wũãwũã zhi papa ũme edebʉrʉta Israel druaedꞌa wãrũã, ya beukuasia wũãwũã beaita bꞌeadꞌara.
21Mobebʉrʉ José piradrʉpe wũãwũã zhi papa ũme edebʉrʉta wãsia Israel druaedꞌa. 22Mawũãmina Arquelao Judeadꞌe reyta bꞌʉta, zhi zeze Herode bꞌadꞌabari bꞌʉta ũrĩpe maĩnu wãĩrã perasia. Maʉ̃ne Daizezeba kꞌãĩmokꞌaradꞌe jarape wãsia Galilea druaedꞌa. 23Mawũã wãpe pʉwʉrʉ Nazaret abada maẽ bꞌesia, mawũẽ arimaẽ berabꞌarisia Jesúsdꞌebemata Daizezeba bedꞌeata jarabibarirãba mawũãnapeadꞌata: Izhira Nazaredꞌebema adꞌaya.
3Juan Burukꞌoemiã miã ũrãgꞌadꞌa
(Marcos 1:1-8; Lucas 3:1-9, 15-17; Juan 1:19-28)
1Jari ewadera Juan Burukꞌoemiã zepe Judea druadꞌe drua drudrua tabꞌʉ maẽ miã ũrãgꞌabʉrʉta, 2mawũãsia: Kꞌazhiruara ãmape Daizezeta pẽwãũdua, Daizezeta Nokꞌodꞌebema kꞌaita basia. 3Juan mawũã bedꞌeaita jaradꞌata Daizezeba bedꞌeata jarabibariba Isaíaba mawũãsia:
Iabꞌa nemi jĩgua bedꞌeabʉrʉta drua drudrua tabꞌʉ maẽ mawũãña: Bia ẽãrã ãmabʉdaba araa obʉdakꞌaudua Nokꞌo zei ota, jipa obʉdakꞌaudua izhi zei ota. (Isaías 40:3)
4Juanbara jʉ̃ bꞌasia camello kꞌara omata, ne e omaba kʉrrʉ tãjʉ̃ bꞌasia, kꞌo bꞌasia adꞌichichita, do bꞌasia urrajõta.
5Izhima ze nʉmasia Jerusalénne bꞌeta, Judea druadꞌe bꞌeta, Jordán do kꞌaita bꞌeta.
6Jordán dodꞌe Juanʉã zhi buru kꞌoebisidꞌa ãzhi kꞌazhiruata jara. 7Fariseorãta saduceorãta izha bio ũdubʉrʉta izha buru kꞌoemarẽã zebʉdadꞌera ʉ̃kʉrʉa mawũãsia: Marã bia ẽãta bꞌeba dãmata neãrã bara bꞌe kĩrãkꞌa bꞌea. ¿Mawũã bꞌeta kꞌaiba ẽdrʉdꞌaya asi Daizezeba kĩrũbiba pua kꞌawua okuaita ʉ̃rʉ̃ badꞌebara?
8Mawũẽ dajada kꞌazhiruara ãmape bꞌeta Daizezeta pẽwã bꞌeaudua. 9Mazhi sobitabaiba Daizezebara pua kꞌawua o ẽãta krĩchabʉdata Abrahamta mazhi zezeta erubꞌea arãũdua. Mʉã marãã jaraya, Daizezebara Abraham warrarã babi bꞌeya mongꞌara za tabꞌesidꞌa. 10Daizezedꞌera zagꞌara ya zhi aribꞌaema bakuru kꞌarradꞌe tukuaita. Mawũẽ bakuru bia zaudꞌa ẽãrã tukuape pepekuaya tebʉdꞌe. (Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa Daizezebara pua kꞌawua oya kꞌazhiruata obadara.) 11Mʉãrã wãrãnebai marã baniãba buru kꞌoe bꞌʉa kꞌazhiruara ãmape Daizeze pẽwãnamarẽã. Mawũãmina iabꞌa mʉ tẽã urua, maʉ̃ba jẽrũne jʉ̃ bꞌʉra mʉãrã izhima edeidꞌe bꞌʉ ẽã, izhira audre zhi zroma mʉ kꞌãñabara. Marã izhara Jawurebiata diaya, mawũãmina izhidꞌebemata ĩjãna ẽbʉrʉ pua kꞌawua okuaya tebʉba. 12Trigo ezoabarira izhi juwuadꞌe erubꞌʉa, trigora ezoape zhi tara zhi wuagꞌabari maẽ wuagꞌaya, mawũãmina zhi kꞌãbʉra baya tebʉ kikꞌata nʉmʉne. (Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa izhidꞌebemata ĩjã bꞌera izhi maẽ bꞌʉkuaya, mawũãmina zhi ĩjãna ẽãrã pua kꞌawua okuaya.)
Jesús buru kꞌoedꞌa
(Marcos 1:9-11; Lucas 3:21-22)
13Jesús Galileadꞌeba Juanma Jordán doidꞌu zesia Juanba buru kꞌoemarẽã. 14Mawũãmina Juanbara buru kꞌoe ẽbaita mawũãsia: Bʉa mʉta buru kꞌoemarẽã bꞌʉdꞌera, ¿bʉra mʉmaãbʉrʉ ibꞌarika?
15Mawũãĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Mʉrã buru kꞌoedua, dazhara aramaʉ̃ne Daizezeba krĩñata aribꞌaedꞌaya.
Mawũãĩ buru kꞌoesia. 16Jesús buru kꞌoepe doedꞌauba drua wãta taidꞌe, bãjã ewa dogꞌoba Jawurebia Daizezedꞌeta ũdusia pusirã kĩrãkꞌa izhi ʉ̃rʉ̃ uruta. 17Maʉ̃ne Daizezeta bãjãneba bedꞌeabʉrʉta mawũãsia: Naʉ̃ mʉ Warra mʉãrã kʉãgꞌa, mʉrã izhi kꞌarea sobia bꞌʉa.
4Ãtõmiãba wãẽãbiya nʉmana Jesús
(Marcos 1:12-13; Lucas 4:1-13)
1Jesús mobebʉrʉ Jawurebia Daizezedꞌeba drua drudrua tabꞌʉidꞌu edesia ãtõmiãba wãẽãbiya nʉmaĩma.
2Nekꞌo ẽã zhiwidꞌi bꞌʉta ewarita cuarenta diamaseta cuarenta babʉrʉdꞌe jarrasia. 3Maʉ̃ne wãẽãbii kꞌarea ãtõmiã izhima zepe mawũãsia: Bʉta Daizeze Warrabʉrʉ mongꞌara za tabꞌea jaradua pan bakuamarẽã.
4Mawũãĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa:
Zhãrã bari zhikoba bꞌa ẽã, awuarabʉrʉ Daizezeba jara bꞌʉta jõma aribꞌae bꞌʉba bꞌaya. (Deuteronomio 8:3)
5Mobebʉrʉ ãtõmiãbara edesia Jerusalén pʉwʉrʉedꞌa, mobe Daizeze deta audre ʉ̃tʉ nʉmʉĩnu edepe, 6mawũãsia: Bʉta Daizeze Warrabʉrʉ edꞌaa pinandrʉrua. Maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa:
Daizezebara izhi ángelerãta bʉma zokꞌakuaya, bʉra ãzhi juwuadꞌe edadꞌaya bʉ jẽrũta puo ẽbamarẽã mongꞌaraba. (Salmos 91:11-12)
7Mawũãĩ Jesúsbara mawũãsia: Maʉ̃ẽnabemasidꞌa zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa:
Kꞌãrẽ orãrũã kꞌarebai kꞌawuaita bʉ Nokꞌo Daizezeba. (Deuteronomio 6:16)
8Mobebʉrʉ ãtõmiãbara edesia kꞌatuma ʉ̃tʉ nʉmʉĩnu, mobe jõma ũdubisia ẽjũãne drua nʉmʉta ne kĩrãwãrẽã edꞌa nʉmʉta. 9Mobe mawũãsia: Mʉã naʉ̃ jõma bʉaa diaya sãkꞌokꞌodꞌe kꞌobꞌepe mʉta ibia jarara.
10Mawũãĩ Jesúsbara mawũãsia: Ãtõmiã wãrũã, maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa:
Bʉ Nokꞌo Daizezetrʉ ibia jaradua, izhi bedꞌeatrʉ aribꞌaedua. (Deuteronomio 6:13)
11Mobebʉrʉ ãtõmiãbara Jesús ãmaẽsia. Maʉ̃ne ángelerãta ʉ̃kʉrʉ zepe izhira aribꞌaesidꞌa.
Jesús miã ũrãgꞌa jʉ̃drʉdꞌa
(Marcos 1:14-20; Lucas 4:14-15; 5:1-11; 6:17-19)
12Juan cárceldꞌe nʉmʉta Jesúsba ũrĩbʉrʉdꞌera jẽrũya wãsia Galilea druaedꞌa. 13Nazaret pʉwʉrʉra idaribipe wãpe bꞌesia Capernaúm pʉwʉrʉdꞌe, maʉ̃ pʉwʉrʉra do jedꞌea õbꞌʉ kꞌaita tabꞌʉa, Zabulónneba uruta bꞌeadꞌa druadꞌe, Neftalídꞌeba uruta bꞌeadꞌa druadꞌe tabꞌʉa. 14Mawũẽ arimaẽ berabꞌarisia Daizezeba bedꞌeata jarabibariba Isaíaba mawũãnata:
15Marã Zabulón druadꞌe, Neftalí druadꞌe bꞌera, do jedꞌea õbꞌʉ doya odꞌe bꞌera, Jordán do kĩrãrẽ bꞌera, Galilea druadꞌe judíorã ẽãta bꞌera,
16marã pãrĩguadꞌe bꞌeta Daizezedꞌebema kꞌawuabʉdaba ũdudꞌaya ʉ̃na zromata. Mawũẽ aduaita beuita bꞌeadꞌaitara ʉ̃nata uruzhaya. (Isaías 9:1-2)
17Maʉ̃ ewaridꞌeba Jesús miã ũrãgꞌa jʉ̃drʉbʉrʉta mawũãsia: Kꞌazhiruara ãmape Daizezeta pẽwãũdua, Daizezeta Nokꞌodꞌebema kꞌaita basia.
Jesúsba kĩmarẽ jʉrʉkuadꞌa bꞌeda beamiãrãta
(Marcos 1:16-20; Lucas 5:1-11)
18Galileadꞌebemata do jedꞌea õbꞌʉ doya Jesús taidꞌe, ũme mebẽrãta panʉta ũdusia, abꞌa Simónta Pedro basia, zhi mebea Andrés basia. Do jedꞌea õbꞌʉ maẽ atarrayata bꞌari panasia bꞌeda beamiãta panasi baera. 19Maʉ̃ne Jesúsbara mawũãsia: Mʉ kꞌaidꞌu panadua, mʉnebemata ĩjãnamarẽã mʉã marã zhãrã ũrãgꞌabarita panabiya.
20Mawũãĩ ãzhara audre ẽãne atarraya kenabꞌaridꞌape kꞌaidꞌu jʉ̃drʉsidꞌa.
21Mamaʉ̃ba Jesús wãbʉrʉdꞌera dewara awʉrʉrãta ũme mebẽrãta panʉta ũdusia, Jacobota zhi mebea Juanta ũdusia, Zebedeo warrarãta ãzhi zeze Zebedeo bawara jãbadꞌe bꞌeta, ãzhi atarrayata tʉdꞌʉzoadꞌata araa jʉ̃kua duanasia, Jesúsbara maʉ̃ne jʉrʉkuasia. 22Mawũẽ ãzhara audre ẽãne jãbata ãzhi zezeta ãmaẽbʉdata kꞌaidꞌu jʉ̃drʉsidꞌa.
Jesúsba ũrãgꞌadꞌa kꞌabanata
23Aramaʉ̃ne Galilea drua jõma Jesús pʉrrʉa wãbʉrʉta de zhi jʉrebadata nʉme maẽ miã ũrãgꞌa wãsia, bedꞌea biata jarakꞌa wãsia Daizezeta Nokꞌodꞌebemata. Kꞌaya bꞌeta, pua bꞌeta jõma bꞌebi wãsia pʉwʉrʉ tabꞌe maẽ.
24Aramaʉ̃ne izhira Siria drua jõma trʉ̃poabʉrʉba jõma wesidꞌa pua bꞌeta, nekĩrãtõnoãba kꞌaya zuburia bꞌeta, kĩrãnema bꞌeta, jai abꞌeta, kꞌakua pira ẽã kꞌaya bꞌeta webʉdata bꞌebikuasia. 25Zhãrã bio Jesús kꞌaidꞌu nʉmasia Galilea druadꞌebemata, Decápoli pʉwʉrʉdꞌebemata, Jerusalén pʉwʉrʉdꞌebemata, Judea druadꞌebemata, Jordán dodꞌe kĩrãrẽbemarãta.
5Sobiaidꞌebemata jaradꞌa kꞌatumane
1Kꞌabanata ũdupe Jesús kꞌatuma zakeidꞌu wãrĩzepe jewedꞌabʉrʉdꞌe orrasidꞌa izha jʉrʉkuadꞌabara. 2Mawũẽ miã ũrãgꞌa mawũãsia:
3Sobiaudua Daizezedꞌebemata kꞌawuai kꞌarea zuburia bꞌera, mawũã bꞌera Daizezeta Nokꞌodꞌebema.
4Sobiaudua jẽga bꞌera, mawũã bꞌera Daizezebara kĩrãtũmabigaya.
5Sobiaudua zhi zromane duanu ẽãrã, mawũãrã druata jidadꞌaya Daizezeba diabʉrʉta.
6Sobiaudua Daizezedꞌebema kꞌarea jarra bꞌera, aramaʉ̃ne izha krĩñata oya bꞌera maʉ̃ne nʉmabigaya.
7Sobiaudua zhãrã sozuburia bꞌera, mawũãrã Daizezebara sozuburiaya.
8Sobiaudua soidꞌu bꞌeba so nene ẽã bꞌera, mawũãrã ũdudꞌaya Daizezera.
9Sobiaudua zhãrãta zhiya adu-a duanabi bꞌera, mawũãrã Daizeze warrarã adꞌaya.
10Sobiaudua biata obꞌe kꞌarea zuburia obʉdadꞌera, mawũã bꞌera Daizezeta Nokꞌodꞌebema.
11Sobiaudua mʉ kꞌarea ikꞌazhirua jarabʉdadꞌera, zuburia obʉdadꞌera, nekĩrãtõnoã bĩ ẽã jarabʉdadꞌera sewa nebʉrʉ.
12Bꞌʉsridꞌaudua, sobiaudua, mawũãrã marãbara ʉ̃tre ne biata waibꞌʉa jidadꞌaya.
Daizezeba bedꞌeata jarabibarirã bꞌeadꞌasidꞌa mawũã zuburia obazhidꞌa marã bꞌe nawedꞌa bꞌeadꞌata.
Tã kĩrãkꞌa bꞌea druadꞌe bꞌerãĩta
13Marã tã kĩrãkꞌa bigata bꞌea druadꞌe bꞌerãĩta. Mawũãmina tã zhi kʉyata jõrã, ¿kꞌãrẽba kʉyaipe? Jipadꞌe seri ẽbaya, mawũẽ bꞌaribue panʉã biradigadꞌamarẽã.
Ʉ̃nata bꞌea ẽjũãne bꞌerãĩta
14Marãneba Daizezedꞌebemata ũdu bꞌeba marã ʉ̃nata bꞌea ẽjũãne bꞌerãĩta. Mawũẽ pʉwʉrʉ kꞌatumane ʉ̃rʉ̃ tabꞌʉta merũ bꞌe ẽkĩrãkꞌa bꞌea. 15Miõba ĩbĩrã kꞌoape ãna nʉmʉka, awuarabʉrʉ ʉ̃tʉ bꞌʉbaria jõma ʉ̃namarẽã dedꞌa bꞌeta. 16Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa ʉ̃nata marãneta ʉ̃nabiudua zhãrã kĩrãbita, aramaʉ̃ne marãba biata obꞌeta ũdudꞌamarẽã, maʉ̃neba ibia jaradꞌamarẽã marã Zeze ʉ̃tre bꞌʉta.
Jesúsba jaradꞌa Moisé ũrãgꞌadꞌebemata
17Krĩcharãũdua mʉrã Daizezeba ũrãgꞌa Moiséa diadꞌata seribi ẽã nʉmʉĩta zesita, Daizezeba bedꞌeata jarabibarirãba bꞌʉdꞌapeadꞌata seribi ẽã nʉmʉĩta zesita. Awuarabʉrʉ mʉrã zesia maʉ̃ aribꞌaeita. 18Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, bãjãta egorota neba ẽã nʉmʉnerã Daizezedꞌe ũrãgꞌara miã wĩkabidꞌa neba ẽã sãwũã berabꞌarii bꞌʉta jõma arimaẽ berabꞌariyeedꞌa. 19Mawũẽ iabꞌaʉba maʉ̃ ũrãgꞌadꞌebemata abꞌa aribꞌae ẽãta wĩkata aribꞌae ẽbʉrʉ, aramaʉ̃ne zhãrã bꞌea aribꞌae ẽbaita jaradiara, zhi zroma ẽbaya Daizezeta Nokꞌodꞌebemanerã. Mawũãmina iabꞌaʉba aribꞌae nʉmʉrã, aramaʉ̃ne dewaraurãba aribꞌaedꞌamarẽã jaradia nʉmʉrã, maʉ̃ zhi zroma baya Daizezeta Nokꞌodꞌebemanerã. 20Maʉ̃neba mʉã marãã jaraya, ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabada kꞌãñabara fariseorã kꞌãñabara Daizezeba jara bꞌʉta marãba audre kĩrãẽpa aribꞌaedꞌa ẽbʉrʉ, Daizezeta Nokꞌodꞌebemata bꞌea ẽã.
Jesúsba jaradꞌa kĩrũbidꞌebemata
21Marãbara zhi ũrĩmata zõrãrã bꞌeadꞌaa mawũãsidꞌa: Miã bearãrũã, miã beara nokꞌoba pua kꞌawua oya. 22Mawũãmina mʉã marãã jaraya, iabꞌa zhi mebea ũme kĩrũbʉrʉra Daizezeba pua kꞌawua oya. Iabꞌaʉba zhi mebeata krĩcha ne ẽã bꞌaribꞌʉa abʉrʉra nokꞌorã wagꞌaurãba pua kꞌawua odꞌaya. Iabꞌaʉba zhi mebeata ikꞌazhirua jarabʉrʉra wãbidꞌaya tebʉ pureadꞌe.
23Mawũẽ altar maẽ ne webʉrʉdꞌe, bʉa bĩ ẽã odꞌadꞌeba bʉ mebeata bʉ ũme bĩ ẽã nʉmʉta kꞌawuara, 24bʉa ne webʉrʉra mama altar maẽ ãmaẽdua, mobe wãpe naara bʉzhi mebeata ibiadꞌe odua, mobebʉrʉ zepe bʉa ne wedꞌara Daizezea diadua.
25Bʉa bĩ ẽã odꞌadꞌeba bʉ jura ũme kꞌadrʉabai krĩcha araa zerua, nokꞌoma odꞌe izhi ũme wãbʉda wedꞌa mawũã odua. Mawũã o ẽbʉrʉ bʉ jura bꞌʉbara nokꞌo zhãrã kꞌawua obaria chãbꞌariya, waya nokꞌoba policia chãbꞌariya edꞌa bꞌʉmarẽã cárceldꞌe. 26Mʉã wãrĩnu bʉaa jaraya, bʉra mamaʉ̃bara ẽdrʉ ẽã nokꞌoba plata sõmbe diaita jaradꞌata jõma dia ẽbʉrʉ.
Kĩma ẽãta erukꞌãĩ ẽbaidꞌebema
27Marãbara zhi ũrĩmata mawũãsidꞌa: Kĩma ẽãta erukꞌãĩrãrũã. 28Mawũãmina mʉã marãã jaraya, bariduba wũẽrãta erukꞌãĩ krĩña akʉra, izhi sodꞌe maʉ̃ wũẽrã ũme kꞌazhiruata obʉrʉa.
29Mawũẽ bʉ dabʉ juwua araarebemaba bʉta kꞌazhiruadꞌe bꞌaebiidꞌebema orãrũã, aramaʉ̃ne bʉ dabʉra ẽũtape bʉdꞌebara bꞌaribuebʉrʉkꞌarua. Audre biga bʉdꞌebemata abꞌa aduaita bʉta kꞌakua igurua bꞌaribuedꞌai kꞌãñabara tebʉdꞌe. 30Juwua araba bʉta kꞌazhiruadꞌe bꞌaebiidꞌebema orãrũã, aramaʉ̃ne bʉ juwuara bꞌʉatupe bʉdꞌebara bꞌaribuebʉrʉkꞌarua. Audre biga bʉdꞌebemata abꞌa aduaita bʉta kꞌakua igurua bꞌaribuedꞌai kꞌãñabara tebʉdꞌe.
Miã ãmabʉrʉdꞌebema
(Mateo 19:9; Marcos 10:11-12; Lucas 16:18)
31Dewara zhi jaramata mawũãsidꞌa: Bariduba izhi wũẽrãta ãmabʉrʉdꞌera, ãmabʉrʉdꞌebemata kꞌarta ope diadua. 32Waya mʉã marãã jaraya, bariduba izhi wũẽrã ãmabʉrʉta awʉrʉ erukꞌãĩ ẽãta ãmarã, awʉrʉta kꞌãĩbʉrʉba kꞌazhiruata obiya. Maʉ̃ wũẽrã ãmanapeadꞌata kꞌãĩbʉrʉsidꞌa kꞌazhiruata oya.
Jesúsba jaradꞌa wãrĩnu bedꞌeaita
33Dewara marãbara zhi ũrĩmata zõrãrã bꞌeadꞌaa mawũãsidꞌa: Kꞌãrẽ wãrĩnu aribꞌaeya arãrũã sewata, awuarabʉrʉ aribꞌaedua Daizeze daidꞌu wãrĩnu aribꞌaeya adꞌara. 34Mawũãmina mʉã marãã jaraya: Kꞌãrẽ oita kꞌãrẽ daidꞌu wãrĩnu aribꞌaeya arãũdua. Miã ʉ̃tre daidꞌu, ʉ̃trera Daizezeta Nokꞌo bugue baera. 35Miã drua daidꞌu, druara Daizezeta tʉga bꞌʉ baera. Miã Jerusalén daidꞌu, Rey ʉ̃trebema zhi zroma pʉwʉrʉ baera. 36Kꞌãrẽ oita miã bʉzhi buru daidꞌu wãrĩnu aribꞌaeya arãrũã, bʉara budꞌa abꞌabidꞌa torroa pãĩma obꞌe ẽbaera. 37Kꞌãrẽta marãba odꞌaibʉrʉ ãjãne audua, odꞌa ẽbʉrʉ ãjãne arãũdua. Ne ãmaña jarabʉrʉra bia ẽãneba ze bꞌʉta ãtõmiãneba ze bꞌʉa.
Bĩ ẽã obʉdadꞌera abꞌarika orãrũã
38Marãbara zhi ũrĩmata mawũãsidꞌa: Iabꞌaʉba zhãrã dabʉta ãrĩrã izhisidꞌa abꞌarika dabʉ ãrĩnaĩbara, kidꞌata jõnawera izhisidꞌa abꞌarika kidꞌa jõnawedꞌaibara. 39Waya mʉã marãã jaraya, abꞌarika orãrũã iabꞌaʉba bʉta bĩ ẽã obʉrʉdꞌera. Baribʉrʉ bariduba bʉta kĩrã juwua araarebemata tachira wuadua dewarabemasidꞌa. 40Iabꞌaʉba bʉ camisata jãrĩĩ kꞌarea nokꞌoa kꞌawua obi krĩña nʉmerã, diadua bʉzha wua ãnebꞌari bꞌʉsidꞌa. 41Bariduba ne zʉgʉata bʉzhi poeayeedꞌa zareadꞌe ataubira poeama ũme ataurua. 42Iabꞌaʉba kꞌãrẽta widꞌira diadua. Iabꞌaʉba ne presta widꞌira dia ẽã nʉmarãrũã.
Dazhi jura bꞌeta kʉãgꞌaidꞌebema
43Marãbara zhi ũrĩmata mawũãsidꞌa: Kʉãgꞌarua zhãrã bʉ ũme zhibiara, jurarua bʉ jura bꞌʉra. 44Waya mʉã marãã jaraya, kʉãgꞌaudua marã jura bꞌera, ibia jaraudua marã ikꞌazhirua jara bꞌera, bia oudua marã jura bꞌera, zhiwidꞌiudua marã zuburia obꞌebarira. 45Mawũãrã mazhi Zeze ʉ̃tre bꞌʉ warrarã baya. Izhara izhi ʉ̃madaura ʉ̃tʉ zebi bꞌʉa bia ẽãta bꞌe ʉ̃rʉ̃, biata bꞌe ʉ̃rʉ̃. Kue zebi bꞌʉa biata bꞌe ʉ̃rʉ̃, bia ẽãta bꞌe ʉ̃rʉ̃. 46Marã kʉãgꞌa bꞌetrʉ kʉãgꞌadꞌara, ¿maʉ̃barira kꞌãrẽ biata jidadꞌaipe? ¿Abꞌarika obada ẽka rey Romanebemaĩta plata widꞌibadabidꞌa? 47¿Bari mazhi mebẽrãtrʉ saluda bꞌeaibʉrʉ kꞌãrẽ biata obꞌe? ¿Mawũã duanu ẽka Daizezedꞌebema kꞌawuadꞌa ẽãsidꞌa? 48Maʉ̃ba marã kĩrãẽpa zhãrã kʉãgꞌa bꞌeaudua, marã Zeze ʉ̃tre bꞌʉta kĩrãẽpa zhãrã kʉãgꞌa bꞌʉ kĩrãkꞌa.
6Zuburia bꞌʉta nebari diaidꞌebema
1Kĩrãkuitaudua, marãba biata obʉdara zhãrã kĩrãbita orãũdua bari zhãrãba ũdudꞌamarẽã. Bari maʉ̃ kꞌarea odꞌaibʉrʉ kꞌãrẽ dia ẽã marã Zeze ʉ̃tre bꞌʉbara. 2Maʉ̃ba zuburia bꞌeta bʉa nebari diabʉrʉra jõmaʉ̃ã jarakꞌarãrũã, sewa bibaʉta bꞌeba obꞌe kĩrãkꞌa orãrũã, de zhi jʉrebadata nʉme maẽ, pʉwʉrʉdꞌe odꞌe zhãrã berabꞌari nʉme maẽ maʉ̃ kꞌaudꞌa bꞌea zhãrãba bia jaradꞌamarẽã. Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, maʉ̃ kꞌareara Daizezebara kꞌãrẽ dia ẽã. 3Mawũãmina zuburia bꞌeta bʉa nebari diabʉrʉra miõã kꞌawuabirãrũã. 4Zuburia bꞌeta bʉa nebari diabʉrʉra chupea diadua. Mawũãrã bʉ Zezebara bʉ chupea maʉ̃ kꞌaudꞌa bꞌʉta akʉ bꞌʉra maʉ̃bari kꞌãrẽ diaya jõmaʉ̃ daidꞌu.
Jesúsba jaradiadꞌa zhiwidꞌiita
5Bʉ zhiwidꞌibʉrʉdꞌera sewa bibaʉta bꞌe kĩrãkꞌa bꞌarãrũã. Ãzhira ʉ̃ta zhiwidꞌi krĩñadea, de zhi jʉrebadata nʉme maẽ, pʉwʉrʉdꞌe odꞌe zhãrã berabꞌari nʉme maẽ maʉ̃ kꞌaudꞌa bꞌea bari zhãrãba ũdudꞌamarẽã. Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, maʉ̃ kꞌareara Daizezebara kꞌãrẽ dia ẽã. 6Mawũãmina bʉ zhiwidꞌibʉrʉdꞌera miõ ne ẽã maẽ wãpe zhiwidꞌidua bʉ Zezea, izhira chupea bʉ ũme nʉmʉã. Mawũãrã bʉ Zezebara bʉ chupea maʉ̃ kꞌaudꞌa bꞌʉta akʉ bꞌʉra maʉ̃bari kꞌãrẽ diaya jõmaʉ̃ daidꞌu.
7Bʉ zhiwidꞌi nʉmʉnerã abꞌaʉ bedꞌeata jarama bio jararãrũã, Daizezedꞌebemata kꞌawuadꞌa ẽkĩrãkꞌa bꞌarãrũã. Krĩcha bꞌea abꞌaʉ bedꞌeata jarama bio jaratrʉ Daizezebara ũrĩ bꞌʉta. 8Marãbara orãũdua ãzhidꞌe kĩrãkꞌara, marã Zezebara kꞌawua bꞌʉ baera marãba kꞌãrẽ nesidꞌa bꞌera, marãba kꞌãrẽ widꞌidꞌai nawedꞌa. 9Marã zhiwidꞌibʉdadꞌera mawũãũdua:
Bʉra Daizezeta ʉ̃tre bꞌʉa, bʉra wawiadꞌaidꞌe bꞌʉa.
10Dai Nokꞌota nʉmadua. Bʉa krĩñata odꞌaidꞌe bꞌʉa ʉ̃tre obꞌe kĩrãkꞌa, mawũã odꞌaidꞌe bꞌʉa druadꞌebidꞌa.
11Zhiko ewarizabema daia diadua idꞌira.
12Daiba bia ẽãta odꞌadꞌebara daira bedꞌea ne ẽã duanebirua, daiba bedꞌea ne ẽãne edabada kĩrãkꞌa dai bĩ ẽã obʉdata.
13Daita idu wãẽãbirãrũã, awuarabʉrʉ daira kꞌarebarua ãtõmiã bia ẽãnebara. Reyta nʉmaĩrã bʉrea, zareara bʉrea, zhi zromata nʉmaĩrã bʉrea ewari nʉmʉ jõma. Amén.
14Marã bĩ ẽã obʉdata marãba bedꞌea ne ẽãne edadꞌara, marãba bia ẽãta odꞌadꞌebara marãsidꞌa bedꞌea ne ẽã bꞌʉkuaya marã Zeze ʉ̃trebemabara. 15Mawũãmina marã bĩ ẽã obʉdata marãba bedꞌea ne ẽãne edadꞌa ẽbʉrʉ, marã Zezebidꞌa bedꞌea ne ẽã bꞌʉkua ẽã marãba bia ẽãta odꞌadꞌebara.
Nekꞌo ẽã zhiwidꞌibaridꞌebema
16Marã nekꞌo ẽã zhiwidꞌi bꞌedꞌera kĩrã sopua duanarãũdua, sewa bibaʉta bꞌe kĩrãkꞌa duanarãũdua. Nekꞌo ẽã zhiwidꞌi bꞌeta zhãrãba kꞌawuadꞌamarẽã kĩrã sopua duaĩnabaria. Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, mawũã bꞌebarira Daizezebara kꞌãrẽ dia ẽã. 17Mawũãmina bʉta nekꞌo ẽã zhiwidꞌi bꞌʉdꞌera buru erudua, kĩrã sʉgʉdua. 18Mawũãrã zhãrã bꞌea kꞌawuabi ẽbaya bʉ nekꞌo ẽã zhiwidꞌi bꞌʉra, awuarabʉrʉ bʉ Zezea kꞌawua nʉmabiya, izhira chupea bʉ ũme nʉmʉã. Bʉ Zezeba bʉ chupea maʉ̃ kꞌaudꞌa bꞌʉta akʉ bꞌʉra maʉ̃bari kꞌãrẽ diaya jõmaʉ̃ daidꞌu.
Ne biata ʉ̃tre tʉdꞌaidꞌebema
19Ne biata tʉrãũdua naʉ̃ druadꞌe, namarã zhi muĩba ãrĩbaria, ne uyezoa jõ bꞌʉa, namarã nezrʉgamiãrãta edꞌa wãpe zrʉgabada. 20Maʉ̃ba awuarabʉrʉ Daizezeba krĩñata obʉdaba ne biara ʉ̃tre tʉudua, maĩnurã zhi muĩba ãrĩ ẽã, miã ne uyezoa jõ ẽã, maĩnurã nezrʉgamiãrã edꞌa wãpe zrʉgadꞌa ẽã. 21Mawũã ne biata marãneta bꞌʉ maẽ nʉmaña marã sora.
Ĩbĩrã kꞌakuadꞌebema
22Ĩbĩrã kꞌakuadꞌebema dabʉa. Mawũẽ bʉ dabʉta bigabʉrʉ bʉ kꞌakuara jõma ʉ̃na bꞌaya. 23Mawũãmina bʉ dabʉta biga ẽbʉrʉ bʉ kꞌakuara jõma pãrĩguadꞌe bꞌaya. Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa bʉa obꞌʉta bʉma bigata bia ẽbʉrʉ, ¿bʉra jipadꞌe pãrĩguadꞌe nʉmʉ ẽka?
Daizezeta platata sãwũãnebema
24Miõba zhãrã ũme aribꞌae nʉma bꞌe ẽã. Manebʉrʉ abꞌa jurape abꞌa kʉãgꞌaya, o abꞌa zhi zromane edape abꞌa zhi zroma ẽãne edaya. Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa Daizezedꞌebema aribꞌae ẽã platadꞌebemata aribꞌae nʉmʉbara.
Sopua nʉma ẽbaidꞌebema
25Maʉ̃neba mʉã marãã jaraya: Sopuarãũdua mazhi bꞌaidꞌebema kꞌarea, kꞌãrẽta kꞌoidꞌe o kꞌãrẽta doidꞌe, miã mazhi kꞌakuaita kꞌãrẽta jʉ̃ĩne sopuarãũdua. ¿Dazhi bꞌʉra audre vale bꞌʉ ẽka zhiko kꞌãñabara, kꞌakuara audre vale bꞌʉ ẽka wua kꞌãñabara? 26Ibana ewaradꞌe wũãbꞌari bꞌeta akaudua, ne udꞌa ẽã, miã ne ewadꞌa ẽã, miã ne wuagꞌabari maẽ ne kuadꞌa ẽã. Maʉ̃ta marã Zeze ʉ̃trebemabara ne dedꞌeka bꞌʉa. ¿Marã audre vale duanu ẽka ibana bꞌe kꞌãñabara? 27¿Marãnebemabara kꞌaiba izhi bio sopua nʉmʉba izhira ewari wueta bꞌabi bꞌeipe? 28¿Wua kꞌarea kꞌãrẽã sopua bꞌe? Krĩchaudua nepono meã nʉmeta sãwũã wari bꞌeta. Trajadꞌa ẽã, miã wua kꞌasudꞌa ẽã. 29Mʉã marãã jaraya, rey Salomón kĩrãwãrẽã zho bꞌasimina kĩrãwãrẽã zho bꞌa ẽbasia nepono abꞌaʉdꞌebema kĩrãkꞌabidꞌa. 30Chirua idꞌi meã takeradꞌata nunebai tebʉdꞌe babuebadata Daizezeba mawũã zhobi bꞌʉra, ¿marã audre zhobigai ẽka, awuarabʉrʉ soidꞌu bꞌeaita wãẽã duanu ẽka? 31Mawũẽ sopua mawũãrãũdua: ¿Kꞌãrẽta kꞌodꞌaipe, kꞌãrẽta dodꞌaipe, kꞌãrẽta jʉ̃naĩpe? 32Daizezedꞌebema kꞌawua ẽã bꞌera maʉ̃ jõmaʉ̃ kꞌarea sopua bꞌea. Mawũãmina marã Zeze ʉ̃trebemabara kꞌawua bꞌʉa marãbara maʉ̃ jõma nesidꞌa bꞌeta. 33Maʉ̃ba naara jʉrʉdua Daizezeta Nokꞌodꞌebemata, aramaʉ̃ne izha jara bꞌʉta odua, mobedꞌeba izhara maʉ̃ jõma diaya. 34Mawũẽ ewari nubema kꞌarea sopuarãũdua, ewari nubemabara sopua nʉmaĩrã we bꞌʉa. Ewariza nʉmʉã bĩ ẽã sopua nʉmaĩrã.
7Zhãrãta kꞌawua o ẽbaidꞌebema
1Zhãrãta kꞌawua orãũdua, Daizezeba marã maʉ̃ kꞌarea kꞌawua o ẽbamarẽã. 2Zhãrãta kꞌawua odꞌara Daizezebara marã maʉ̃ zadꞌe kꞌawua oya, zhãrã sãwũã obʉda zadꞌe oya. 3¿Kꞌãrẽã bʉ mebea dabʉdꞌe ne jarra kꞌobꞌʉtrʉ akʉpe bʉ dabʉdꞌe bakuru pẽũ nʉmʉrã akʉ ẽpe? 4¿Mawũãrã bʉara bʉ mebea mawũãĩne bꞌʉka: Ne jarra bʉ dabʉdꞌe kꞌobꞌʉta mʉãã aubꞌaribirua aidꞌe bꞌʉka, bʉ dabʉdꞌe bakuru pẽũ nʉmʉnerã? 5¡Sewa bibaʉta bꞌarãrũã! Bakuru bʉ dabʉdꞌe pẽũ nʉmʉta naara ãĩ bꞌʉdua, mawũãtrʉ bia ũduya bʉ mebea dabʉdꞌe ne jarra kꞌobꞌʉta aubꞌariita. (Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa bʉa kꞌazhirua obꞌʉta naara idu bꞌʉdua, mobedꞌeba zhãrã kꞌareba bꞌeya.)
6Daizezeitabemata usarãã diarãũdua marãta kꞌadꞌa ẽbamarẽã, miã perla marãne nʉmʉta chĩnarãã diarãũdua biradigadꞌa ẽbamarẽã, marãta dragꞌakuadꞌa ẽbamarẽã. (Ũrĩ krĩña ẽã bꞌeara aramaʉ̃ kĩrãkꞌa Daizeze bedꞌeara jararãũdua marã bĩ ẽã odꞌa ẽbamarẽã.)
Daizezea zhiwidꞌi ne widꞌidꞌaidꞌebema
7Daizezea ne widꞌiudua, mawũãrã marãã diaya. Ne widꞌi bꞌeba jʉrʉudua, mawũãrã ũdudꞌaya. Ne widꞌi bꞌeba trʉ̃ũdua, mawũãrã jigaita puerta ewaya. 8Daizezea ne widꞌi bꞌʉbara jidaya. Ne widꞌi bꞌʉba jʉrʉ bꞌʉbara ũduya. Ne widꞌi bꞌʉba trʉ̃ bꞌʉaara diaita puerta ewaya. 9¿Marãnebemabara zhi warraba panta widꞌira mongꞌarata diaita bꞌʉka? 10¿O bꞌedata widꞌira dãmata diaita bꞌʉka? 11Marã bia ẽãta bꞌeba mazhi warrarãã ne biata dia kꞌawua bꞌebʉrʉ, marã Zeze ʉ̃tre bꞌʉbara audrebai ne biata diaya widꞌibʉdaara. 12Zhãrãba ne jõmaʉ̃ne marã sãwũã odꞌaita krĩña bꞌedꞌe marãba ãzhita mawũã oudua. Maʉ̃ta Daizezeba ũrãgꞌa Moiséa diadꞌa, maʉ̃ta Daizezeba bedꞌeata jarabibarirãba bꞌʉdꞌapeadꞌa.
Puerta pẽũsuadꞌebema
13Edꞌa wãũdua puerta pẽũsuadꞌe, puerta jedꞌeadꞌe edꞌa wãĩta ota kũrũgusabara aduadꞌe ede bꞌʉa, bio maʉ̃ne edꞌa wã nʉmʉã. 14Mawũãmina puerta pẽũsuadꞌe edꞌa wãĩta ota pẽũsuabara Daizeze ũme bꞌai jõ ẽãma ede bꞌʉa, maʉ̃ta bio ẽãba ũdu bꞌea.
Kꞌãrẽ obꞌedꞌeba ũdukꞌawadꞌaya
15Kĩrãkuita bꞌeaudua sewata Daizezeba bedꞌeata jarabibaridꞌe bꞌe kꞌarea, marãma zedꞌaya oveja zhãrã zuburia odꞌakꞌa kĩrãkꞌa, mawũãmina sodꞌera usa pãne kĩrãkꞌa zhãrã warrea ẽãta bꞌea. 16Marãbara ãzha kꞌãrẽ obꞌedꞌeba ũdukꞌawadꞌaya. Uvara ʉrʉba zaudꞌata bꞌʉadꞌakꞌa, miã igora bꞌʉadꞌakꞌa jũẽchichiba zaudꞌata. 17Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa bakuru biabara zau bꞌʉa zhi tara biata. Mawũãmina bakuru bia ẽãbara zau bꞌʉa zhi tara bia ẽãta. 18Bakuru biabara zau ẽã zhi tara bia ẽãta, miã bakuru bia ẽãbara zau ẽã zhi tara biata. 19Bakurura zhi ta biata zaudꞌa ẽãrã jõma tudꞌape buebada tebʉdꞌe. 20Sewata Daizezeba bedꞌeata jarabibaridꞌe bꞌeta aramaʉ̃ kĩrãkꞌa marãbara ãzha kꞌãrẽ obꞌedꞌeba ũdukꞌawadꞌaya.
Bia ẽã omiãta bꞌera ũdukꞌa aidꞌebema
21Mʉta Nokꞌó abꞌera jõmarã edꞌa wãna ẽã ʉ̃tre Daizezeta Nokꞌo maẽrã, awuarabʉrʉ edꞌa wãnaña mʉ Zeze ʉ̃tre bꞌʉba krĩñata obꞌeta. 22Daizezeba kꞌawua oi ewadera bioba mʉãã mawũãnaña: Nokꞌó, ¿daibara bedꞌeata bʉa jarabibʉrʉta jarasidꞌa ẽka, bʉ trʉ̃neba daibara jaira ãĩ jʉrekuasidꞌa ẽka, bʉ trʉ̃neba daibara bio osidꞌa ẽka ũdudꞌakꞌata? 23Mawũãnaĩ mʉãrã mawũãña: Mʉã marã ũdukꞌa. ¡Mʉ maẽbara ãĩ wãũdua, marã bia ẽã omiãta bꞌea!
De ũmenebema
24Bariduba mʉ bedꞌeata ũrĩpe aribꞌaera, ũmakĩrã bia krĩcha bꞌadꞌa kĩrãkꞌa bꞌʉa, izhi dera pãrãsia peña ʉ̃rʉ̃. 25Maʉ̃ne zesia kueta, zesia dota, pʉ̃ãdrʉsia nanguta, aramaʉ̃ne maʉ̃ dema jiradrʉsidꞌa. Mawũãmina kꞌora wã ẽbasia pãrã nʉmʉ baera peña ʉ̃rʉ̃. 26Mawũãmina bariduba mʉ bedꞌeata ũrĩpe aribꞌae ẽbʉrʉ, ũmakĩrã bia krĩcha bꞌadꞌa ẽkĩrãkꞌa bꞌʉa, izhi dera pãrãsia ibudꞌe. 27Maʉ̃ne zesia kueta, zesia dota, pʉ̃ãdrʉsia nanguta, aramaʉ̃ne maʉ̃ dema jiradrʉsidꞌa. Mawũẽ kꞌora wãsia, aramaʉ̃ne jipadꞌe teguezoasia.
28Jesúsba maʉ̃ bedꞌeata ma jarabʉrʉdꞌera zhãrãbara bia akʉdruasidꞌa bia miã ũrãgꞌa bꞌʉdꞌeba. 29Aramaʉ̃ne ãzhira ũrãgꞌa nʉmasia miã ũrãgꞌaita zarea bꞌʉba, mawũẽ miã ũrãgꞌa ẽbasia ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabada kĩrãkꞌara.
8Jesúsba bꞌebidꞌa aidꞌaba kꞌaya bꞌʉta
(Marcos 1:40-45; Lucas 5:12-16)
1Jesús kꞌatumaneba zebʉrʉdꞌera zhãrã bio kꞌaidꞌu zesidꞌa. 2Maʉ̃ne aidꞌaba kꞌaya bꞌʉba orrape izhi kĩrãbita sãkꞌokꞌodꞌe kꞌobꞌepe mawũãsia: Nokꞌó, bʉa krĩñabʉrʉ mʉrã nene ẽã bꞌebirua.
3Mawũãĩ Jesúsbara juwuaba tõbꞌari mawũãsia: Mʉãrã krĩña bꞌʉa, mawũẽ bʉra nene ẽã bꞌidꞌa!
Audre ẽãne izhi aidꞌara nebasia.
4Mobebʉrʉ Jesúsbara mawũãsia: Bʉ kꞌãwũã bꞌebʉrʉta miõã jararãrũã, awuarabʉrʉ wãpe sacerdotea ũdubirua, mobe bʉzhi bꞌedꞌabari nendʉwʉrʉta babuedꞌamarẽã diadua, Moiséba jaradꞌa kĩrãkꞌa odua bʉ bꞌebʉrʉta ãzha kꞌawuadꞌamarẽã.
Jesúsba bꞌebidꞌa nezokꞌata soldaorã nokꞌodꞌeta
5Capernaúm pʉwʉrʉdꞌe Jesús edꞌa wãbʉrʉdꞌera, soldaorã nokꞌo Romanebemaba orrabʉrʉta zuburia bedꞌea, 6mawũãsia: Nokꞌó, mʉ nezokꞌata dedꞌa tabꞌʉa, kꞌakua pira ẽã kꞌaya tabꞌʉa, zuburia tabꞌʉa.
7Mawũãĩ Jesúsbara mawũãsia: Mobera mʉ wãpe bꞌebiya.
8Mawũãĩ soldaorã nokꞌobara panaʉ̃ mawũãsia: Nokꞌó, mʉrã biata bꞌʉ ẽã bʉ mʉ dedꞌa deidꞌu zeira. Mawũẽ bꞌei bedꞌeata jaradua, mawũãrã mʉ nezokꞌara bꞌeya. 9Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa mʉãrã aribꞌae bꞌʉa nokꞌoba jarabʉrʉta. Mʉãbidꞌa soldaorãta jʉre bꞌʉa mʉã jarabʉrʉdꞌe bꞌeta. Mʉã iabꞌaʉa: Wãrũã, abʉrʉdꞌera wãbaria. Iabꞌaʉa: Zerua, abʉrʉdꞌera zebaria. Mʉ nezokꞌaa: Naʉ̃ta odua, abʉrʉdꞌera obaria.
10Jesúsba maʉ̃ta ũrĩbʉrʉdꞌera sobiape izhi kꞌaidꞌu erjiranʉã mawũãsia: Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, mʉãrã miã Israel bꞌedꞌebema ũdu ẽã kꞌãwũã soidꞌu kꞌobꞌʉra. 11Mʉã marãã jaraya, Daizezeba kꞌawua obʉrʉ ewadera bio zedꞌaya ʉ̃madau ʉ̃tʉ zebariareba, ʉ̃madau bꞌaebariareba. Maʉ̃rãta jewedꞌa nekꞌodꞌaya Abraham bawara, Isaac bawara, Jacobo bawara ʉ̃tre Daizezeta Nokꞌo maẽ. 12Mawũãmina Israel Daizezeta Nokꞌodꞌebemane bꞌeaidꞌe bꞌebara ĩjãna ẽãba jʉrekuaya ãĩ pãrĩguadꞌe tebʉdꞌe, mama jẽgadꞌaya kidꞌa kꞌõsesea.
13Mobebʉrʉ Jesúsbara soldaorã nokꞌoa mawũãsia: Wãrũã, bʉra soidꞌu kꞌobꞌʉba aribꞌae nʉmaẽdaya.
Aramaʉ̃ne izhi nezokꞌara bꞌesia aramaʉ̃ ʉ̃madaudꞌe.
Jesúsba bꞌebidꞌa Pedro pakꞌõrẽta
(Marcos 1:29-34; Lucas 4:38-41)
14Jesús Pedro dedꞌa wãbʉrʉdꞌera ũdusia Pedro pakꞌõrẽ kʉdꞌadꞌe tabꞌʉta kʉwamiãba. 15Mawũẽ juwuata tõbꞌaribʉrʉdꞌera kʉwamiãbara kenabꞌarisia. Mawũẽ izhira piradrʉpe ne jigasia.
Jesúsba bꞌebikuadꞌa kꞌayarãta bio
(Marcos 1:32-34; Lucas 4:40-41)
16Keubʉrʉdꞌera Jesúsma bio wesidꞌa jai abꞌeta. Mawũẽ bedꞌeama abꞌaʉba jaira ãĩ jʉrekuasia, jõma bꞌebikuasia kꞌayarãsidꞌa. 17Aramaʉ̃ne arimaẽ berabꞌarisia Daizezeba bedꞌeata jarabibariba Isaíaba mawũãnata: Izha bꞌebisia dazhirã kꞌaya bꞌeadꞌara, izha bꞌebisia dazhirã pua bꞌeadꞌara.
Jesús pẽwã krĩña panana
18Jesúsbara ũdusia izhira zhãrã bioba bʉredrʉbʉdata, mawũẽ jarasia kĩrãrãã chãnamarẽã. 19Maʉ̃ne ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabarita zepe mawũãsia: Miã Ũrãgꞌabari, mʉã bʉra pẽwãña bʉ wãbʉrʉma.
20Mawũãĩ Jesúsbara mawũãsia: Usa pã de bara bꞌʉa, ibanasidꞌa de bara bꞌʉa, mawũãmina mʉ Beubari Bape bꞌʉra ne ẽã sãma kꞌãĩ bꞌaira.
21Awʉrʉba izhi pẽwã bꞌedꞌebemaba mawũãsia: Nokꞌó, mʉrã naara idu wãbirua mʉ zeze joudꞌe.
22Mawũãĩ Jesúsbara mawũãsia: Mʉ kꞌaidꞌu bꞌadua. Aduaita beuya bꞌea idu joubigarua ãzhirãta beubʉdara.
Jesúsba taʉbidꞌa nanguta do bomatʉta
(Marcos 4:35-41; Lucas 8:22-25)
23Jesús jãbadꞌe bꞌaribʉrʉdꞌera izha jʉrʉkuadꞌara kꞌaidꞌu jʉ̃drʉsidꞌa.
24Maʉ̃ne do jedꞌea õbꞌʉdꞌe nanguta kꞌãbãẽã bʉsadꞌewaba do bomatʉba nabiru bʉsadꞌewasia jãbara. Maʉ̃ẽna kꞌãĩsia Jesúra. 25Mawũẽ izha jʉrʉkuadꞌara zedꞌape ʉ̃rʉ̃ma mawũãsidꞌa: Nokꞌó, daira kꞌarebarua, dazhirã tabodꞌoa.
26Mawũãnaĩ izhara mawũãsia: ¿Kꞌãrẽã pera kꞌobꞌe? Marã soidꞌu kꞌobꞌaita wãẽã bꞌea.
Mobe piradrʉpe kẽãsia nanguta, do bomatʉta, mawũẽ jipa taukua nʉmaẽdasia. 27Mawũẽ bia akʉdrua mawũãsidꞌa: ¿Naʉ̃ kꞌaipe kꞌãwũã nanguba do bomatʉba izhi bedꞌeata aribꞌaebʉdara?
Kĩrãnema panana Gadara bidꞌarãta
(Marcos 5:1-20; Lucas 8:26-39)
28Jesús kĩrãrẽ jũẽbʉrʉta Gadara bidꞌarã druaidꞌu jũẽbʉrʉdꞌera, izhima zesidꞌa ũme kĩrãnema panʉta, beuwãrã wuagꞌaita peña zobꞌeata nʉme maẽba zesidꞌa, kꞌãbãẽã menajachata panʉba miõta berabꞌari bꞌe ẽbasia maʉ̃ odꞌera. 29Mawũẽ nemi jĩgua mawũãsidꞌa: ¿Dai bawara bʉra kꞌãrẽta sãwũã bꞌʉ Jesús Daizeze Warra? ¿Naĩnu zebʉrʉka dai zuburia oita ewari nawedꞌa?
30Maʉ̃ne ãzhi maẽba wawara bio nekꞌo duanasia chĩnata. 31Mawũẽ jai zuburia bedꞌeabʉdata mawũãsidꞌa: Daita ãĩ jʉrekuara daira idu edꞌa wãbigarua chĩna jari duanune.
32Mawũãnaĩ Jesúsbara mawũãsia: Wãũdua.
Aramaʉ̃ta ãzhira maʉ̃rãnebara ẽzoape edꞌa wãsidꞌa chĩna mawũã duanune. Mawũẽ chĩna duanurã jõma doidꞌu peñane bʉrʉgʉzoape beukuasia doedꞌa.
33Mawũẽ chĩna akʉ bꞌera wãẽbasidꞌa, aramaʉ̃ne pʉwʉrʉedꞌa zebʉdadꞌera maʉ̃ta jõma nebʉrʉ jarasidꞌa kĩrãnema panʉ sãwũã berabꞌaribʉdata. 34Mawũẽ pʉwʉrʉdꞌebema jõma Jesúsma zebʉdadꞌe ũdudꞌai, zuburia bedꞌeasidꞌa wãmarẽã ãzhi druadꞌebara.
9Jesúsba bꞌebidꞌa kꞌakua pira ẽã kꞌaya bꞌʉta
(Marcos 2:1-12; Lucas 5:17-26)
1Mawũãnaĩ Jesús jãbadꞌe bꞌaripe kĩrãrã chãpe zesia Capernaúm izhi pʉwʉrʉedꞌa. 2Maʉ̃ne kꞌakua pira ẽã kꞌaya bꞌʉta izhima wesidꞌa jirabꞌadꞌe. Ãzhi soidꞌu kꞌobꞌeta Jesúsba ũdui kꞌakua pira ẽã kꞌaya bꞌʉa mawũãsia: Wãniguarua, bʉra kꞌazhiruata biodꞌebara mʉãrã bedꞌea ne ẽã bꞌidꞌapʉa.
3Maʉ̃nerã ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadabara ʉ̃kʉrʉba ãzhi bitabaiba mawũãsidꞌa: Naʉ̃ mawũãrã Daizezema mitia bedꞌeabʉrʉa. 4Jesúsbara ãzhi krĩchara kꞌawuape mawũãsia: ¿Kꞌãrẽã bĩ ẽã krĩcha kꞌobꞌe marã sodꞌera? 5¿Kꞌãrẽta audre borekea jaraidꞌe bꞌʉ: Kꞌazhiruata biodꞌebara bedꞌea ne ẽã bꞌidꞌapʉa aita, o piradrʉpe nimibarua aita? 6Kꞌawuaudua, mʉ Beubari Bape bꞌʉbara naʉ̃ druadꞌera zareata erubꞌʉa kꞌazhiruata biodꞌebara zhãrã bedꞌea ne ẽã bꞌʉita. Mawũãpe kꞌakua pira ẽã kꞌaya bꞌʉa mawũãsia: Piradrʉrua, bʉzhi jirabꞌa jiraedarua, mobe dedꞌaa wãrũã.
7Mawũãĩ izhira piradrʉpe dedꞌaa wãsia.
8Zhãrãba maʉ̃ta ũdubʉdadꞌera bia akʉdrua Daizeze ibia jarasidꞌa maʉ̃ zareata diasi baera beubari bꞌea.
Jesúsba jʉrʉdꞌa Mateo
(Marcos 2:13-17; Lucas 5:27-32)
9Jesús mamaʉ̃ba wãbʉrʉdꞌera ũdusia Mateo abadata, impuesto widꞌi jewedꞌa bꞌʉta rey Romanebemaĩta impuesto diabada maẽ bꞌasia, maʉ̃ne mawũãsia: Mʉ kꞌaidꞌu bꞌadua.
Mawũãĩ izhira piradrʉpe kꞌaidꞌu bꞌesia.
10Mateo dedꞌa Jesús jewedꞌa nekꞌobʉrʉdꞌera, impuesto widꞌibadata bio dewaraurã kꞌazhirua omiãrã bawara zedꞌapeadꞌata, Jesús bawara ãba nekꞌo jewedꞌasidꞌa izha jʉrʉkuadꞌa bawara. 11Maʉ̃ta fariseorãba ũdubʉdadꞌera izha jʉrʉkuadꞌaa mawũãsidꞌa: ¿Marãne Miã Ũrãgꞌabarira kꞌãrẽã kꞌãwũã nekꞌo bꞌʉ impuesto widꞌibada bawara, dewaraurã kꞌazhirua omiãrã bawara?
12Maʉ̃ta ũrĩpe Jesúsbara mawũãsia: Bika bꞌebara nesidꞌa duanu ẽã zhãrã bꞌebi bꞌʉra, awuarabʉrʉ nesidꞌa bꞌea kꞌayarãbʉrʉ. 13Mawũẽ wãũdua, mobe sãwũãta kꞌawaudua Daizezeba mawũãnata: Mʉãrã krĩña bꞌʉa zhãrã sozuburia bꞌeaita mʉĩta nendʉwʉrʉta babue bꞌeai kꞌãñabara. Daizezeba mawũãnaneba mʉãrã jʉrʉdꞌe ze ẽbasia ãzhikusa biata bꞌeta, awuarabʉrʉ ẽdrʉbigaita jʉrʉdꞌe zesia kꞌazhirua omiãrãta, kꞌazhiruara ãmape Daizezeta pẽwãnamarẽã.
Widꞌidꞌapeadꞌa nekꞌo ẽã zhiwidꞌi bꞌedꞌebemata
(Marcos 2:18-22; Lucas 5:33-39)
14Juanba jʉrʉkuadꞌata Jesúsma zedꞌape mawũãsidꞌa: ¿Daita dewara fariseorãta daira kꞌãrẽneba baridua nekꞌo ẽã zhiwidꞌi bꞌedꞌe, bʉa jʉrʉkuadꞌara nekꞌo ẽã zhiwidꞌi duanu ẽpe?
15Mawũãnaĩ Jesúsbara mawũãsia: ¿Zhãrã juwua jida nʉmʉne kꞌobꞌera sopuadꞌaidꞌe bꞌʉka zhũmakĩrãta wadꞌi kꞌobꞌʉdꞌera ãzhi bawara? Mawũãmina ewarita zeya zhũmakĩrã ãzhi maẽbara ededꞌaita, maʉ̃nebʉrʉ nekꞌo ẽã zhiwidꞌi bꞌeaya. (Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa mʉta edebʉdadꞌebʉrʉ mʉã jʉrʉkuadꞌara nekꞌo ẽã zhiwidꞌi bꞌeaya.) 16Miõba wuata zhiwidꞌibara remenda ẽã wua soreta. Mawũã ora wua zhiwidꞌira bagubʉrʉba wuaabʉrʉ kꞌõãbiya. 17Miã vino zhiwidꞌi oma tʉdꞌa ẽã ne e omata zhi sorerãnerã. Mawũã ora ne e sorera kꞌõgꞌozoabʉrʉba vino wea wãña, aramaʉ̃ne ne e sorera ãrĩkuaya. Mawũãmina vino zhiwidꞌi oma tʉ panʉã ne e omata zhiwidꞌirãnerã, mawũãtrʉ abꞌarika bia nʉmaña. (Maʉ̃bara Jesúsbara jara krĩñasia izhi ũrãgꞌara zõrãrãwedꞌabema krĩcha ũme ãba jara ẽãta ãrĩ ẽbaita.)
Jairo kꞌaudꞌebema
(Marcos 5:21-43; Lucas 8:40-56)
18Jesúsba maʉ̃ta jara nʉmʉne zesia judío zhi zromata, mobe izhi kĩrãbita sãkꞌokꞌodꞌe kꞌobꞌepe mawũãsia: Mʉ kꞌaura beudogꞌoa. Mawũãmina wãda, mobe bʉ juwuata izhi ʉ̃rʉ̃ bꞌʉdua, mawũãrã bꞌaya.
19Mawũãĩ Jesús piradrʉpe kꞌaidꞌu wãsia izha jʉrʉkuadꞌa bawara. 20Maʉ̃ne wũẽrã abꞌa waba kꞌaya bꞌʉta doce año bata bꞌasia, maʉ̃bara ãbʉdeba orrape tõbꞌarisia Jesús wua ita. 21Maʉ̃nerã izhikusa mawũãsia: Bari izhi wuata tõbꞌaribʉrʉba mʉrã bꞌeya.
22Maʉ̃ne Jesúsbara pʉrʉwa akʉpe mawũãsia: Wũẽrã bʉra wãniguarua, bʉra soidꞌu kꞌobꞌʉba ẽdrʉbʉrʉa.
Maʉ̃ wũẽrã bꞌesia aramaʉ̃ta.
23Judío zhi zroma dedꞌa Jesús edꞌa wãbʉrʉdꞌera ũdusia beuwãrã joubʉdadꞌe flauta zabadata aubꞌari jẽgabada bawara. 24Maʉ̃nerã mawũãsia: Ãĩ wãũdua, wũẽrã zakera beu ẽã, awuarabʉrʉ kꞌãĩ bꞌʉa.
Mawũãĩ sewakꞌau bꞌʉa asidꞌa. 25Mawũãmina zhãrã ãĩ wãbigape edꞌa wãpe wũẽrã zakera juwuadꞌe jidabʉrʉba beudꞌata piradrʉsia.
26Maʉ̃ta trʉ̃poasia maʉ̃ drua jõma.
Daʉbꞌerrea panʉta ũme ne ũdubidꞌa
27Mamaʉ̃ba Jesús wãbʉrʉdꞌera, ũme daʉbꞌerrea panʉta kꞌaidꞌu taidꞌaba nemi jĩgua mawũãsidꞌa: Daira sozuburiarua bʉra rey Davidꞌeba uruta bꞌʉba.
28Deidꞌu jũẽbʉrʉdꞌera daʉbꞌerrea panʉrã izhima zesidꞌa, mawũẽ Jesúsbara mawũãsia: ¿Marã daʉbꞌerrea panʉta mʉã ne ũdubigaira marãbara ĩjãnaĩka?
Mawũãĩ ãzhara mawũãsidꞌa: Ããjã Nokꞌó.
29Mobebʉrʉ ãzhira dabʉ tõbꞌari mawũãsia: Mazhi soidꞌu kꞌopanʉba aribꞌae nʉmaẽdaya.
30Aramaʉ̃ne ãzhira ne ũdu panesia. Jesúsbara zarea jarabʉrʉta mawũãsia: Kꞌãʉ̃ta miõã kꞌawuabirãũdua.
31Mawũãmina ãzhi wãbʉdadꞌera Jesúsba mawũã odꞌata nebʉrʉsidꞌa maʉ̃ drua jõma.
Bedꞌea bꞌe ẽãta bedꞌeadꞌa
32Daʉbꞌerrea pananata wãbʉda daucha Jesúsma wesidꞌa jaiba bedꞌea bꞌe ẽã bꞌʉta. 33Jesúsba jaita ãĩ jʉretabʉrʉdꞌera bedꞌea bꞌe ẽã bꞌadꞌara bedꞌeasia. Mawũẽ zhãrãbara bia akʉdrua mawũãsidꞌa: Kꞌãwũãrã ũdudꞌakꞌa Israeldꞌera.
34Waya fariseorãbara mawũãsidꞌa: Jai nokꞌo zareadꞌeba ãĩ jʉrekua bꞌʉa jaira.
Daizezedꞌebema ĩjãnaĩrã bioa
35Jesús pʉrrʉasia pʉwʉrʉ zroma jõma, pʉwʉrʉ zake jõma. Miã ũrãgꞌasia de zhi jʉrebadata nʉme maẽ, bedꞌea biata jarakꞌasia Daizezeta Nokꞌodꞌebemata, maʉ̃nerã jõma bꞌebisia ne bariduba kꞌaya bꞌeta, ne bariduba pua bꞌeta pʉwʉrʉza. 36Kꞌabanata ũdubʉrʉdꞌera sozuburiasia, Daizezedꞌebema kꞌaiba jarakꞌai ne ẽã dobꞌa bꞌeba ovejarã zhi akʉbari ne ẽkĩrãkꞌa. 37Mawũẽ izha jʉrʉkuadꞌaa mawũãsia: Wãrãnebai mʉ ũrãgꞌa ĩjãnaĩrã bioa, mawũãmina miã ũrãgꞌadꞌaira bio ẽã. 38Maʉ̃ba widꞌiudua Daizeze zhãrã Zhibaria, miã ũrãgꞌabadata zokꞌamarẽã izhidꞌebema ĩjãĩta bꞌema.
10Doceta jʉrʉkuadꞌa zokꞌakuaita
(Marcos 3:13-19; Lucas 6:12-16)
1Mobebʉrʉ Jesúsbara izha jʉrʉkuadꞌa doceta trʉ̃pe zareata dedꞌekasia jaita ãĩ jʉrekuadꞌamarẽã, bꞌebidꞌamarẽã ne bariduba kꞌaya bꞌeta, ne bariduba pua bꞌeta. 2Doce zokꞌakuadꞌa trʉ̃rã naʉ̃rãã: Simón, Pedro abadata, Andrés zhi mebeata, Jacobo Zebedeo warrata, Juan zhi mebeata. 3Felipeta, Bartolomé, Tomás, Mateo impuesto widꞌi bꞌadꞌata, Jacobo Alfeo warrata, Lebeo ijaramiã trʉ̃ta Tadeota. 4Simón Canaán bidꞌata, Juda Iscariote Jesús chupea jidabidꞌata.
Zokꞌakuadꞌa doceta
5Jesúsbara doce maʉ̃rãta zokꞌabʉrʉta mawũãsia: Judíorã ẽãta bꞌema wãrãũdua, Samaria druadꞌebema pʉwʉrʉdꞌera edꞌa wãrãũdua. 6Awuarabʉrʉ wãũdua oveja adua bꞌe kĩrãkꞌa bꞌema Israel bꞌema. 7Jarakꞌa wãbʉdata mawũãũdua: Daizezeta Nokꞌodꞌebema kꞌaita basia. 8Kꞌaya bꞌera bꞌebiudua, aidꞌaba kꞌaya bꞌera nene ẽã bꞌebiudua, beudꞌapeadꞌara piradrʉbiudua, jaira ãĩ jʉrekuaudua. Maʉ̃ zareara marãbara bari jidasidꞌa, mawũẽ bari maʉ̃ kꞌaudꞌa bꞌeaudua. 9Ederãũdua orota, miã platata. 10Miã odꞌera talegora ederãũdua, miã wua trokꞌa jʉ̃ĩta, miã sandalia trokꞌa jʉ̃ĩta, miã barrata ederãũdua. Traja bꞌʉra zhiko diadꞌaidꞌe bꞌʉa. 11Pʉwʉrʉ zromane o pʉwʉrʉ zakedꞌe marã edꞌa wãbʉda maẽ mazhi bia edai bꞌʉta jʉrʉudua, mobe mama kꞌãĩũdua mamaʉ̃ba wãnañeẽna. 12Mama deidꞌu wãbʉdadꞌera mawũãũdua: Daizezedꞌeba marã adu-a bꞌeaya. 13Mama dedꞌa bꞌeta mawũã bꞌeaidꞌe bꞌebʉrʉ, marãba adu-a bꞌaidꞌebema jarabʉdara ãzhima wãña. Mawũãmina mawũã bꞌeaidꞌe duanu ẽbʉrʉ, maʉ̃ adu-a bꞌaidꞌebema mazhima zeya. 14Iabꞌaʉba marãta bia eda ẽbʉrʉ, miã marã bedꞌeata ũrĩ ẽbʉrʉ, maʉ̃ dedꞌaubara o maʉ̃ pʉwʉrʉdꞌebara ãĩ wãũdua, egoro jarra marã jẽrũnebema niãweudua. Aramaʉ̃ne kꞌawuabidꞌaya ãzhira Daizezebara pua kꞌawua oita. 15Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, Daizezeba kꞌawua obʉrʉ ewadera Sodoma pʉwʉrʉdꞌe, Gomorra pʉwʉrʉdꞌe bꞌeadꞌara yarebai zuburia bꞌeabiya maʉ̃ pʉwʉrʉdꞌe bꞌe kꞌãñabara.
Jesús kꞌarea zuburia odꞌaidꞌebema
(Marcos 13:9-13; Lucas 21:12-19)
16Mʉã marã zokꞌabʉrʉa ovejarãta zokꞌabʉrʉ kĩrãkꞌa usa pãta bꞌedꞌe edꞌa. Mawũẽ krĩcha bara bꞌeaudua dãma kĩrãkꞌa, adu-a bꞌeaudua pusirã kĩrãkꞌa. 17Aramaʉ̃ne kĩrãkuita bꞌeaudua zhãrã kꞌarea, marã chãbꞌaridꞌaya nokꞌorã wagꞌaurãã, de zhi jʉrebadata nʉme maẽ marã udꞌaya. 18Nokꞌorã kĩrãbita, reyrã kĩrãbita marã ededꞌaya mʉ kꞌarea, aramaʉ̃ne marãbara mʉnebemata maʉ̃rãã jaradꞌaya, judíorã ẽãta bꞌeabidꞌa jaradꞌaya. 19Mawũãmina marãta nokꞌorãã chãbꞌaribʉdadꞌera sopuarãũdua sãwũã bedꞌeadꞌai kꞌareara, maʉ̃nerã Daizezeba marãã diaya sãwũã bedꞌeadꞌaita. 20Aramaʉ̃nerã marãta bedꞌea ẽã, awuarabʉrʉ Jawurebia marã Zezedꞌeta bedꞌeaya marãneba. 21Mebeabara beadꞌamarẽã chãbꞌariya zhi mebeata, zezebara zhi warrata, warrarã bĩ ẽãdꞌaya ari ãzhi zhibarirã bawara, aramaʉ̃ne beakuabidꞌaya. 22Jõmaʉ̃ba marã juradꞌaya mʉ kꞌarea, mawũãmina mʉta pẽwã zuburiata jõñiĩnu nʉmʉrã ẽdrʉya. 23Pʉwʉrʉ abꞌaʉdꞌe marã pẽwã jirpanebʉdadꞌera merũ wãũdua awʉrʉ pʉwʉrʉedꞌa. Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, Daizezedꞌebema jara bꞌeta marãbara ma pʉrrʉadꞌa ẽã Israeldꞌe pʉwʉrʉ tabꞌe jõmarã mʉta zei nawedꞌara mʉ Beubari Bape bꞌadꞌata.
24Ne kꞌawa bꞌʉra audre bꞌʉ ẽã izhi ne jaradia nʉmʉ kꞌãñabara, miã nezokꞌara audre bꞌʉ ẽã izhi nokꞌo kꞌãñabara. 25Biga ne kꞌawa bꞌʉta nʉmʉbʉrʉ izhi ne jaradia bꞌʉ kĩrãkꞌa, biga nezokꞌata nʉmʉbʉrʉ izhi nokꞌo kĩrãkꞌa. Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa mʉ zhidekʉta Beelzebú apanʉbʉrʉ, ¡audre jaradꞌaya marã mʉ dedꞌabema!
Kꞌaita wawiaita barape
26Zhãrãta wawiarãũdua, kꞌãrẽ chũwẽã nʉmʉta kꞌawuadꞌa ẽã nʉmaĩrã ne ẽã, miã kꞌãrẽ merã bꞌʉta kꞌawuadꞌa ẽã nʉmaĩrã ne ẽã. 27Mʉã mazhi dobꞌaʉa jarabʉrʉra jõmaʉ̃ã jaraudua, mʉã kʉwʉrʉ kꞌawa jarabʉrʉra jĩgua jaraudua de ʉ̃rʉ̃ba. 28Wawiarãũdua kꞌakua bea bꞌeta, maʉ̃rãbara jawurera bea bꞌedꞌa ẽã. Awuarabʉrʉ Daizezeta wawiaudua, izhara jawureta kꞌakuata zuburiabi bꞌeya tebʉdꞌe. 29¿Nendobada ẽka ibana zake ũmeta plata pichi abꞌaʉbari? Maʉ̃ta miã abꞌabidꞌa egorodꞌe beu bꞌae ẽã marã Zezeba idaribi ẽãrã. 30Marãẽnabema mazhi budꞌasidꞌa jõma juacha nʉmʉkꞌãrĩã. 31Mawũẽ perarãũdua, Daizezema marã audre vale bꞌea ibana zaketa bio kꞌãñabara.
32Bariduba zhãrã kĩrãbita mʉ pẽwã bꞌʉa ara, mʉãbidꞌa mʉ pẽwã bꞌʉa aya mʉ Zeze ʉ̃tre bꞌʉ kĩrãbita. 33Bariduba zhãrã kĩrãbita mʉ pẽwã bꞌʉ ẽã ara, mʉãbidꞌa mʉ pẽwã bꞌʉ ẽã aya mʉ Zeze ʉ̃tre bꞌʉ kĩrãbita.
Jesúsdꞌebema juradꞌaya
34Krĩcharãũdua mʉrã zesita druadꞌe zhãrã adu-a bꞌeabiita, mʉrã zesi ẽã zhãrã adu-a bꞌeabiita, awuarabʉrʉ mʉ kꞌarea zhõnaña. 35Mʉ zebʉrʉbara mʉnebemata juradꞌaya, zhãrãbara juraya zhi zezeta, kꞌaubara juraya zhi papata, ãĩgubara juraya zhi pakꞌõrẽta. 36Mawũẽ ãzhi juraira zhãrãnerã ãzhi dedꞌabema baya. 37Iabꞌaʉba zhi zezeta zhi papata mʉ audre kʉãgꞌabʉrʉ mʉrẽta bꞌaidꞌe bꞌʉ ẽã, iabꞌaʉba zhi warrata zhi kꞌauta mʉ audre kʉãgꞌabʉrʉ mʉrẽta bꞌaidꞌe bꞌʉ ẽã. 38Iabꞌaʉba bebudꞌe basiidꞌu mʉta pẽwã ẽbʉrʉ mʉrẽta bꞌaidꞌe bꞌʉ ẽã. 39Mʉ kꞌarea beu ẽãrã aduaya, mawũãmina mʉ kꞌarea beubʉrʉra ẽdrʉya.
Daizezeba kꞌãrẽ diaidꞌebema
40Iabꞌaʉba marãta bia edabʉrʉra mʉta bia edabʉrʉa, mʉta bia edabʉrʉra bia edabʉrʉa mʉ zokꞌadꞌata. 41Iabꞌaʉba bia edabʉrʉta Daizezeba bedꞌeata jarabibarita bꞌʉ baera bia edara, Daizezebara maʉ̃ã ne biata diaya izha bedꞌeata jarabibaria diai kĩrãkꞌa. Iabꞌaʉba bia edabʉrʉta Daizezedꞌeta biata bꞌʉ baera bia edara, Daizezebara maʉ̃ã ne biata diaya izhidꞌeta biata bꞌʉa diai kĩrãkꞌa. 42Bariduba maʉ̃rãnebema abꞌa zhi zroma ẽã arigu baniã kũrãsãta dobira, mʉta pẽwã bꞌʉ baera mawũã dobira, mʉã wãrĩnu marãã jaraya, Daizezebara maʉ̃barira kꞌãrẽ diaya.
11Juan Burukꞌoemiãba zokꞌakuadꞌa
1Izha jʉrʉkuadꞌata doce bꞌea Jesúsbara maʉ̃ta ma jarape mamaʉ̃bara wãsia pʉwʉrʉza miã ũrãgꞌadꞌe.
2Mawũẽ cárceldꞌe bꞌʉba Juanbara ũrĩsia zhãrã Ẽdrʉbiba kꞌãrẽ obꞌʉta, mawũẽ ũme zokꞌasia izha jʉrʉkuadꞌata. 3Widꞌi mawũãnamarẽã: ¿Bʉka zhãrã Ẽdrʉbiita zeita bꞌadꞌara, o daibara wadꞌi awʉrʉta jʉ̃ãnaĩ?
4Mawũãnaĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Wãũdua, mobe Juanʉã kꞌawuabiudua mazha ũrĩbʉdata mazha ũdubʉdata. 5Daʉbꞌerrea bꞌera ne ũdu tupudꞌea audua, wã bꞌe ẽã bꞌera wã tupudꞌea, aidꞌaba kꞌaya bꞌera nene ẽã tupudꞌea, ne ũrĩ ẽã bꞌera ne ũrĩ tupudꞌea, beudꞌapeadꞌara piradrʉ tupudꞌea, zuburia bꞌea jara bara bꞌʉa ẽdrʉdꞌaidꞌebemata bedꞌea biata. 6Sobia bꞌaya mʉnebemata ĩjã ẽã nʉmʉ ẽãrã.
7Juanba zokꞌakuadꞌata wãbʉdadꞌera Jesúsbara Juan jarabʉrʉta zhãrã kꞌobꞌea mawũãsia: ¿Drua drudrua tabꞌʉidꞌura marãbara kꞌãrẽta akʉdꞌe jũẽsidꞌa? ¿Bariduta bꞌʉta akʉdꞌe jũẽsidꞌakꞌa? 8¿O kꞌãrẽta akʉdꞌe jũẽsidꞌa? ¿Ũmakĩrã wua biaba zho bꞌʉta akʉdꞌe jũẽsidꞌakꞌa? Wua biaba zho bꞌera reyrã dedꞌabʉrʉ bꞌea. 9¿Kꞌãrẽta akʉdꞌe jũẽsidꞌa? ¿Daizezeba bedꞌeata jarabibarita akʉdꞌe jũẽsidꞌakꞌa? Izhia, mʉã marãã jaraya, kꞌãʉ̃ Daizezeba bedꞌeata jarabibarita audre zhi zroma. 10Kꞌãʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa:
Mʉ bedꞌeata jarabarita mʉã bʉ na zokꞌaya, bia ẽãrã ãmabʉdaba maʉ̃bara bʉ zei ota araa obʉrʉkaya bʉ na. (Malaquías 3:1)
11Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, wũẽrãba tobʉdara awʉrʉrã audre zhi zroma ẽã Juan Burukꞌoemiã kꞌãñabara. Mawũãmina Daizezeta Nokꞌodꞌebemata zhi zroma ẽãta bꞌʉra zhi zroma izhi kꞌãñabara.
12Juan Burukꞌoemiã miã ũrãgꞌa bꞌedꞌa ewadeba idꞌibasiidꞌu Daizezeta Nokꞌodꞌebemata zuburia obꞌea, aramaʉ̃ne maʉ̃ kꞌarea zhõ bꞌebara jõbiita nʉmeã. 13Daizezeba bedꞌeata jarabibarirãbara, Moisébara jarasidꞌa Daizezeta Nokꞌodꞌebemata, maʉ̃ta tabꞌʉa Juanba jaradꞌa bitabai. 14Maʉ̃rãba jaradꞌapeadꞌata marãba ĩjãnarã kꞌãʉ̃ Juan basia Elía zeita bꞌadꞌara. 15Ne ũrĩ bꞌʉbara maʉ̃ta kĩrãkuita ũrĩdua. 16Zhãrã idꞌi ewadebema ¿mʉã kꞌãrẽ ũme abꞌarika jaraipe? Warrarã pʉwʉrʉdꞌe jẽmene jewedꞌabada kĩrãkꞌa bꞌea, ãzhi kꞌopaeroa nemi jĩgua, 17mawũãbada: Daiba chiruta zabʉdadꞌera marã bairadꞌa ẽbasia, dai miã sopua trʉ̃ãbʉdadꞌera marã jẽgadꞌa ẽbasia. 18Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa bꞌeta Juan zedꞌara nekꞌo ẽã vino do ẽã bꞌʉ baera jaita erubꞌʉa abꞌea. 19Waya mʉ Beubari Bape bꞌʉta zedꞌara nekꞌo vino do bꞌʉ baera ũmakĩrã naʉ̃ nekꞌomiã vino domiã abꞌea. Rey Romanebemaĩta plata widꞌibada bawara, dewaraurã kꞌazhirua omiãrã bawara zhibiata bꞌʉa abꞌea. Mawũãmina Daizeze krĩchara bigata kꞌawua nʉmeã izhidꞌebema ĩjã bꞌeta bia nʉmeba.
Pʉwʉrʉ tabꞌe maẽ ĩjãna ẽbadꞌapeadꞌa
20Jesúsbara kẽãkuasia pʉwʉrʉ zroma tabꞌe maẽ bꞌeta, maʉ̃za ũdudꞌakꞌata bio okuasimina kꞌazhiruara ãmape Daizezeta pẽwãna ẽãba mawũãsia: 21¡Daizezebara pua kꞌawua oya Corazín pʉwʉrʉdꞌe bꞌera! ¡Pua kꞌawua oya Betsaida pʉwʉrʉdꞌe bꞌera! Tiro pʉwʉrʉdꞌe, Sidón pʉwʉrʉdꞌe ũdudꞌakꞌata obʉrʉta mʉã marã maẽ odꞌata osibʉrʉ, dããrãbʉrʉta sopuaba wua paima jʉ̃ jewedꞌadꞌape, sopuaba burudꞌe itarra podꞌape, kꞌazhiruara ãmape Daizezeta pẽwãkꞌausidꞌa. 22Mawũẽ mʉã marãã jaraya, Daizezeba kꞌawua obʉrʉ ewadera Tiro pʉwʉrʉdꞌe, Sidón pʉwʉrʉdꞌe bꞌeadꞌara yarebai zuburia bꞌeabiya marã kꞌãñabara. 23Capernaúm pʉwʉrʉdꞌe bꞌera ʉ̃taa wãĩta krĩcha bꞌedꞌe Daizezebara pepekuaya beudꞌapeadꞌata zuburia bꞌeabiima. Sodoma pʉwʉrʉdꞌe ũdudꞌakꞌata osibʉrʉ mʉã marã maẽ odꞌata osibʉrʉ idꞌi basiidꞌu bꞌeakꞌausia. 24Mawũẽ mʉã marãã jaraya, Daizezeba kꞌawua obʉrʉ ewadera Sodoma pʉwʉrʉdꞌe bꞌeadꞌara yarebai zuburia bꞌeabiya marã kꞌãñabara.
Mʉma zeudua mʉã ẽnaʉ̃bigaya
25Maʉ̃ ewadera Jesúsbara mawũãsia: Zeze, mʉã bʉra ibia jaraya, bʉra ʉ̃trebema Nokꞌoa, drua Nokꞌoa, bʉ mawũã Nokꞌodꞌebema bʉara kꞌawuabi ẽbasia ãzhikusa krĩcha banata bꞌeara, awuarabʉrʉ kꞌawuabisia krĩcha bana ẽãta bꞌea. 26Zeze, bʉma mawũã biga basia.
27Izhidꞌebemata jõma mʉãã kꞌawuabisia mʉ Zezebara. Miõba kꞌawua ẽã mʉ zhi Warradꞌebema, mʉ Zezebʉrʉ kꞌawua bꞌʉa, miõba kꞌawua ẽã mʉ Zezedꞌebema, mʉ zhi Warrabʉrʉ kꞌawua bꞌʉa, mawũẽ mʉ zhi Warraba kꞌawuabi krĩñabʉrʉaara kꞌawuabiya. 28Mʉma zeudua kꞌãrẽ kꞌaudꞌa bꞌeba mapoea bꞌera, mawũãrã mʉã ẽnaʉ̃bigaya. 29Idu mʉãã zhi edebibʉdata mʉnebemata kꞌawaudua, mʉrã sodꞌera adu-a ibiadꞌe bꞌʉa, mawũãrã ẽnaʉ̃naña. 30Mʉã jara bꞌʉra borekea, obꞌeya mʉã jara bꞌʉra.
12Trigota zhi kʉ̃mʉne ẽnapeadꞌa
1Jari ewadera trigota u tabꞌʉ maẽ Jesús berabꞌarisia ẽnaʉ̃bada ewade. Maʉ̃ne izha jʉrʉkuadꞌara jarrasidꞌa, mawũẽ trigota zhi kʉ̃mʉne ẽpe zhi taata kꞌosidꞌa. 2Maʉ̃ta fariseorãba ũdudꞌai mawũãsidꞌa: Bʉa jʉrʉkuadꞌabara obʉda ẽnaʉ̃bada ewade oidꞌe bꞌʉ ẽãta.
3Mawũãnaĩ Jesúsbara mawũãsia: ¿Marãbara ledꞌakꞌa kĩrãkꞌa duanu ẽka rey Davidba odꞌara izhi ũme duanu bawara jarrasidꞌadꞌe? 4Daizeze dedꞌa edꞌa wãpe kꞌosia pan Daizezeita bꞌʉbadata, maʉ̃ kꞌoidꞌe bꞌa ẽbasia miã izha miã izhi bawara bꞌeba, awuarabʉrʉ kꞌoidꞌe bꞌasia sacerdoterãbʉrʉ. 5¿O marãbara ledꞌa ẽã duanuka Daizezeba ũrãgꞌa Moiséa diadꞌadꞌe jara bꞌʉra? Mama jara bꞌʉ kĩrãkꞌara ẽnaʉ̃bada ewade Daizeze dedꞌa sacerdoterãba ne aribꞌae duanurã Daizezema bedꞌea ne ẽã. 6Mawũẽ mʉã marãã jaraya, Daizeze de kꞌãñabara mʉrã audre zhi zromata nama bꞌʉa. 7Sãwũãta kꞌawuadꞌara Daizezebara mawũãsia: Mʉãrã krĩña bꞌʉa zhãrã sozuburia bꞌeaita, mʉĩta nendʉwʉrʉta babue bꞌeai kꞌãñabara. Maʉ̃ta sãwũãta kꞌawua bꞌebʉrʉ jidꞌa ẽbakꞌausia mʉã jʉrʉkuadꞌa bedꞌea barabʉda ẽãta. 8Maʉ̃ẽnabema mʉ Beubari Bape bꞌʉra ewari ẽnaʉ̃bada Nokꞌoa.
Ũmakĩrã juwua bagu bꞌadꞌa
9Jesús mamaʉ̃bara wãbʉrʉta wãsia de zhi jʉrebadaidꞌu. 10Mama iabꞌa bꞌasia juwua abꞌa bagu bꞌʉta.
Maʉ̃nerã Jesús jidꞌai kꞌarea widꞌi mawũãsidꞌa: ¿Zhãrã bꞌebisia bꞌʉka ẽnaʉ̃bada ewadera?
11Mawũãnaĩ Jesúsbara mawũãsia: ¿Marãnebemaba oveja erubꞌʉta ẽnaʉ̃bada ewade uriadꞌe edꞌa bꞌaera jiraeda ẽbaika? 12¿Maʉ̃ne zhãrã audre vale bꞌʉ ẽka oveja kꞌãñabara? Mawũẽ biara oidꞌe bꞌʉa ẽnaʉ̃bada ewadera.
13Mawũãpe juwua bagu bꞌʉa mawũãsia: Bʉzhi juwua jirabꞌaridua.
Mawũãĩ izhara jirabꞌarisia, mawũẽ bika bꞌesia juwua dewarabema kĩrãkꞌa.
14Mawũẽ fariseorã wãnape krĩcha jʉrʉsidꞌa Jesús beadꞌaita.
Daizezeba nezokꞌa jʉrʉdꞌa
15Jesúsbara maʉ̃ta kꞌawuape wãsia mamaʉ̃bara, zhãrã bio kꞌaidꞌu wãbʉdata kꞌaya bꞌera bꞌebisia jõma. 16Maʉ̃nerã zarea jarakꞌasia izhi ʉ̃rʉ̃ dajada bedꞌeadꞌa ẽbamarẽã. 17Aramaʉ̃ne arimaẽ berabꞌarisia Daizezeba bedꞌeata jarabibariba Isaíaba mawũãnata:
18Naʉ̃ta mʉ nezokꞌa, mʉã jʉrʉdꞌata bꞌʉa. Mʉã kʉãgꞌata bꞌʉa, mʉrã izhi kꞌarea sobia bꞌʉa. Jawurebia mʉrẽta diaya, izhara zhãrã bꞌea jaraya mʉã bedꞌea ne ẽã bꞌeabiidꞌebemata.
19Izhira zhõ bꞌia nʉma ẽã, miõba ũrĩna ẽã pʉwʉrʉ odꞌe mawũã bꞌia nʉmʉrã.
20Cha bꞌʉadea bꞌʉra bꞌʉeta ẽã, ĩbĩrã kidrʉ bꞌʉra kia ẽã. Bia nʉmaña bꞌʉta aramaʉ̃ kĩrãkꞌa edaya bia nʉmabiyeedꞌa.
21Aramaʉ̃ne ẽdrʉira izhita krĩchadꞌaya zhãrã bꞌebara. (Isaías 42:1-4)
Mitia bedꞌeadꞌapeadꞌa Jawurebiama
(Marcos 3:20-30; Lucas 11:14-23; 12:10)
22Jesúsma wesidꞌa jai abꞌʉta daʉbꞌerrea nemi ze ẽã bꞌʉta. Mawũẽ bꞌebibʉrʉba daʉbꞌerrea nemi ze ẽã bꞌadꞌara ne ũdu bedꞌeasia. 23Mawũẽ zhãrã jõmaʉ̃ba bia akʉdrua mawũãsidꞌa: ¿Naʉ̃ ẽka Nokꞌota rey Davidꞌeba urura? 24Fariseorãba maʉ̃ta ũrĩnaĩ mawũãsidꞌa: Naʉ̃bara jaira ãĩ jʉrekua bꞌʉ ẽã, awuarabʉrʉ jʉrekua bꞌʉa Beelzebú jai duanu nokꞌo zareadꞌeba.
25Ãzhi mawũã krĩcha kꞌobꞌeta Jesúsbara kꞌawuape mawũãsia: Abꞌaʉ druadꞌebemata ãzhirãĩnu zhõ duanerã jõña, abꞌaʉ pʉwʉrʉdꞌebemata o abꞌaʉ dedꞌabemata ãzhirãĩnu zhõ duanerã jõña. 26Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa ãtõmiãba jai izha jʉre nʉmʉta ãĩ jʉrekuara, ari izhidꞌebema bawara zhõ nʉmeña. ¿Mawũãrã sãwũã ari nokꞌota nʉmaĩpe? 27Marãma mʉã Beelzebú zareadꞌeba jaita ãĩ jʉrekua bꞌʉbʉrʉ, ¿marã pẽwã bꞌebara kꞌai zareadꞌeba ãĩ jʉrekua bꞌe? Widꞌidꞌara marãba jarabʉdara ãzhara jaradꞌaya mawũã ẽãta. 28Mʉãrã Daizeze Jawurebiadꞌeba jaira ãĩ jʉrekua bꞌʉa, mawũẽ wãrãne marãma zea Daizezeta Nokꞌodꞌebemata. 29Ũmakĩrã mesẽrãta bꞌʉ dedꞌara ¿sãwũã iabꞌa edꞌa wãpe izhi netata zrʉgaipe naara izhita jʉ̃ ẽbʉrʉ? Jʉ̃bʉrʉtrʉ izhi dedꞌa ne nʉmʉrã zrʉga bꞌeya. (Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa ãtõmiã mʉãrã edre nʉmʉkꞌãrĩba jaira ãĩ jʉrekua bꞌʉa.) 30Mʉ ũme nʉmʉ ẽãbara mʉrã jura bꞌʉa. Mʉ bawarauba zhãrãta mʉma zebi ẽãbara zhadiga bꞌʉa.
31Maʉ̃ba mʉã marãã jaraya: Kꞌazhirua bio odꞌata mitia bedꞌeadꞌata zuburia bedꞌeara Daizezebara bedꞌea ne ẽã bꞌʉya zhãrã bꞌera. Mawũãmina Jawurebiama mitia bedꞌeabʉrʉra bedꞌea ne ẽã bꞌʉ ẽã. 32Bariduta mʉ Beubari Bape bꞌʉta bĩ ẽã jaradꞌata zuburia bedꞌeara Daizezebara bedꞌea ne ẽã bꞌʉya. Mawũãmina Jawurebiama mitia bedꞌeabʉrʉra bedꞌea ne ẽã bꞌʉ ẽã, miã naʉ̃ ewade miã ewari tẽãbidꞌa.
33Bakuruta biabara zhi tara biata zau bꞌʉa, bakuruta bia ẽãbara zhi tara bia ẽãta zau bꞌʉa. Mawũẽ bakurura zhi tadꞌeba ũdukꞌawa panʉã. 34Marã dãma neãrã bara bꞌe kĩrãkꞌa bꞌea. ¿Sãwũã biata bedꞌeadꞌaipe bia ẽãta bꞌera? Sodꞌe nʉmʉkꞌãrĩta jara bꞌʉa ibara. 35Biata bꞌʉbara sodꞌe biata nʉmʉkꞌãrĩta jara bꞌʉa. Bia ẽãta bꞌʉbara bia ẽãta sodꞌe nʉmʉkꞌãrĩta jara bꞌʉa. 36Mawũẽ mʉã marãã jaraya, bedꞌeata bia ẽãta bedꞌeadꞌapeadꞌara jõma Daizezea jaradꞌaya izha kꞌawua obʉrʉ ewadera. 37Aramaʉ̃nerã bʉra bʉzhi bedꞌeadꞌeba bedꞌea ne ẽã bꞌʉya, o bʉzhi bedꞌeadꞌeba bedꞌea bara bꞌʉya.
Ũdudꞌakꞌata ũdubimarẽã jaradꞌapeadꞌa
38Mobebʉrʉ ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadaba fariseorã bawarauba Jesúa mawũãsidꞌa: Miã Ũrãgꞌabari, bʉta Daizezedꞌeba nʉmʉbʉrʉ daibara ũdu krĩña panʉã ũdudꞌakꞌata bʉa obʉrʉta.
39Mawũãnaĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Marã bia ẽãba Daizezedꞌebema ĩjã ẽã bꞌeta jara bꞌea ũdubimarẽã ũdudꞌakꞌata, mawũãmina mʉãrã ũdudꞌakꞌara ũdubiga ẽã, awuarabʉrʉ ũdubigaya Daizezeba bedꞌeata jarabibarita Jonás berabꞌaridꞌa kĩrãkꞌabʉrʉ. 40Bꞌeda zroma bꞌitaedꞌa Jonásta ewarita ũbea diamaseta ũbea bꞌadꞌa kĩrãkꞌa, mʉ Beubari Bape bꞌʉsidꞌa beudꞌata egorodꞌe edꞌa tabꞌaya ewarita ũbea diamaseta ũbea. 41Daizezeba zhãrã kꞌawua obʉrʉdꞌera Nínive pʉwʉrʉdꞌe zhãrã bꞌeadꞌara beudꞌata piradrʉdꞌaya zhãrã idꞌi ewade bꞌe bawara, maʉ̃rãbara marã aduabimarẽã jaradꞌaya, maʉ̃ẽnabema ãzhara kꞌazhiruara ãmape Daizezeta pẽwãsidꞌa Jonásba Daizeze bedꞌeata jarabʉrʉba. Maʉ̃ne mʉ nama bꞌʉra audre zhi zroma Jonás kꞌãñabara. 42Daizezeba zhãrã kꞌawua obʉrʉdꞌera Sabá druadꞌe reina bꞌidꞌabadara beudꞌata piradrʉya zhãrã idꞌi ewade bꞌe bawara, maʉ̃bara marã aduabimarẽã jaraya, maʉ̃ẽnabema izhira drua wawaraidꞌuba zesia Salomón krĩchata ũrĩne. Maʉ̃ne mʉ nama bꞌʉra audre zhi zroma Salomón kꞌãñabara.
Jaita wakusa zebaridꞌebema
43Jaita zhãrãneba ẽdrʉbʉrʉdꞌera drua drudrua tabꞌʉ maẽ põãsãne nimi baebaria, sãma bꞌaita jʉrʉbarimina ũdukꞌa. 44Mawũẽ mawũãbaria: Mʉrã wakusa mʉzhi dedꞌa wãña mʉzhi ẽdrʉdꞌama. Aramaʉ̃ne zebʉrʉdꞌera ũdubaria bari nʉmʉta barre bi-ia nʉmʉta. 45Mawũẽ wãpe jai awʉrʉta siete jʉrebaria izhi audre bia ẽãta, mobe edꞌa wãnape mama duanebaria. Mawũẽ zhãrã maʉ̃ audre zuburia bꞌebaria izhi naara bꞌadꞌa kꞌãñabara. Mawũã abꞌarika berabꞌariya idꞌi ewade bia ẽãta bꞌera.
Kꞌobꞌeadꞌa Jesús papata zhi mebẽrãta
(Marcos 3:31-35; Lucas 8:19-21)
46Zhãrã kꞌobꞌea Jesús mawũã bedꞌea nʉmʉne, zhi papata zhi mebẽrãta ewaradꞌe kꞌopanʉta izhaa bedꞌea krĩña kꞌopanasia. 47Mawũẽ iabꞌaʉba mawũãsia: Bʉ papata bʉ mebẽrãta ewaradꞌe kꞌopanʉã, bʉaa bedꞌea krĩña kꞌopanʉã.
48Mawũãĩ izhara panaʉ̃ maʉ̃ jarabʉrʉa mawũãsia: ¿Bʉma kꞌaipe mʉ papa, kꞌairãpe mʉ mebẽrã?
49Mawũãpe izha jʉrʉkuadꞌama juwua su mawũãsia: Naʉ̃rãta mʉ papa, mʉ mebẽrã. 50Mʉ Zeze ʉ̃tre bꞌʉba krĩñata obꞌeta maʉ̃ta mʉ mebea, mʉ nawekꞌaua, mʉ papaa.
13Ne pobaridꞌebema
1Jari ewadera Jesús dedꞌauba wãpe do jedꞌea õbꞌʉ maẽ doya jewedꞌasia. 2Maʉ̃ne zhãrãbara bioba bʉredrʉsidꞌa, mawũẽ izhira jãbadꞌe edꞌa wãpe jewedꞌasia. Aramaʉ̃ne zhãrã jõma ibudꞌe nʉmesia. 3Mawũẽ ne bio jarakꞌa mawũãsia: Ne ubarita ne podꞌe wãsia. 4Ne ta pobʉrʉdꞌera ʉ̃kʉrʉ odꞌe bꞌaesia, mawũẽ ibana zepe misidꞌa. 5Ʉ̃kʉrʉ mongꞌaradꞌe bꞌaesia egoro bio ne ẽã maẽ. Mawũẽ ĩñabasia pĩwĩsia egorota eidꞌu ẽãba. 6Mawũãmina ʉ̃madau ʉ̃tʉ zebʉrʉba basia, aramaʉ̃ne kꞌarra ne ẽãba bagusia. 7Ʉ̃kʉrʉ bꞌaesia ʉrʉdꞌe, mawũẽ ʉrʉ waribʉrʉba ãnatʉ beasia. 8Mawũãmina ʉ̃kʉrʉ egoro biadꞌe bꞌaepe zausia, aramaʉ̃ne zausia ta cienne, ta sesentadꞌe, ta treintadꞌe abꞌa abꞌakꞌa. 9Ne ũrĩ bꞌʉbara maʉ̃ta kĩrãkuita ũrĩdua.
Kꞌãrẽã ne bio jaradꞌa
(Marcos 4:10-12; Lucas 8:9-10)
10Mobebʉrʉ izha jʉrʉkuadꞌabara orradꞌape mawũãsidꞌa: ¿Kꞌãrẽã ne bio jarakꞌabʉrʉ?
11Mawũãnaĩ izhara panaʉ̃ mawũãsia: Daizezebara marãã kꞌawuabi nʉmʉã izhita Nokꞌodꞌebema kꞌawuabi ẽã bꞌadꞌata, mawũãmina ãzhi kꞌobꞌeara kꞌawuabi ẽã. 12Bariduba maʉ̃ta bude erubꞌʉaara edꞌa diaya, mawũẽ ãmaña erubꞌaya. Mawũãmina bude erubꞌʉ ẽãrã wĩka kꞌawua bꞌʉsidꞌa jãrĩña. 13Maʉ̃ba mʉãrã ne bio jarakꞌa bꞌʉa. Mʉã obꞌʉra akʉ bꞌeidꞌu sãwũãta kꞌawua ẽã akʉ bꞌea, ũrĩ bꞌeidꞌu sãwũãta kꞌawua ẽã ũrĩ bꞌea. 14Ãzhi mawũã bꞌedꞌebara arimaẽ berabꞌari nʉmʉã Daizezedꞌeba Isaíaba mawũãnata:
Mʉ bedꞌeara ũrĩ bꞌeidꞌu sãwũãta kꞌawuadꞌa ẽbaya, akʉ bꞌeidꞌu sãwũãta kꞌawuadꞌa ẽbaya.
15Naʉ̃rã za bꞌebara sodꞌebara sãwũãta kꞌawuadꞌa ẽbaya, ũrĩ bꞌeidꞌu ũrĩ bꞌedꞌa ẽbaya, dabʉ ãna bꞌeba dabʉbara akʉdꞌa ẽbaya, ũrĩ bꞌeidꞌu sodꞌebara sãwũãta kꞌawuadꞌa ẽbaya, kꞌazhiruara ãmape Daizezera pẽwãna ẽbaya mʉã ẽdrʉbigaira. (Isaías 6:9-10)
16Mawũãmina marãbara mʉã obꞌʉra daubia akʉ bꞌea, marãbara kʉwʉrʉbia ũrĩ bꞌea. 17Wãrĩnu mʉã marãã jaraya, Daizezeba bedꞌeata jarabibarirã bioba, Daizezedꞌebemata biata bꞌeadꞌaba bioba ũdu krĩña bꞌeasia mʉã obꞌʉta marãba ũdu bꞌeta, mawũãmina ũdudꞌa ẽbasia, ũrĩ krĩña bꞌeasia marãba ũrĩ bꞌeta, mawũãmina ũrĩna ẽbasia.
Jesúsba sãwũãta jaradꞌa ne pobaridꞌebemata
(Marcos 4:13-20; Lucas 8:11-15)
18Ũrĩũdua, mʉã jaraya ne pobaridꞌebema sãwũãta: 19Daizezeta Nokꞌodꞌebemata iabꞌaʉba ũrĩbʉrʉdꞌe sãwũãta kꞌawua ẽbʉrʉ, ãtõmiã bia ẽãta zepe bedꞌeata izha ũrĩnata ãĩ eda bꞌʉa izhi sodꞌeba. Maʉ̃ã ne ta pobʉrʉdꞌe odꞌe bꞌaedꞌata. 20Ne ta pobʉrʉdꞌe mongꞌaradꞌe bꞌaedꞌara iabꞌaʉba Daizeze bedꞌeata ũrĩbarita maʉ̃ã, aramaʉ̃tara sobia ũrĩbaria. 21Mawũãmina bia kꞌarra jida ẽãba dããrã zrogꞌa ẽã, mawũẽ zuburiabʉrʉdꞌera, o Daizeze bedꞌeata ĩjã bꞌʉ kꞌarea zuburia obʉdadꞌera ĩjã ẽã kenabꞌari bꞌʉa. 22Ne ta pobʉrʉdꞌe ʉrʉdꞌe bꞌaedꞌara Daizeze bedꞌeata ũrĩbarita maʉ̃ã. Mawũãmina naʉ̃ ẽjũãnebemata krĩcha nʉme bꞌʉa, aramaʉ̃ne sãwũã ne bio erubꞌaita krĩcha nʉmʉbara sewa bꞌʉba Daizeze bedꞌeata kenabꞌaribi bꞌʉa, aramaʉ̃ne zau eaba ẽã. 23Mawũãmina ne ta pobʉrʉdꞌe egoro biadꞌe bꞌaedꞌara Daizeze bedꞌeata ũrĩpe sãwũãta kꞌawuabadata maʉ̃ã, aramaʉ̃ne zaubada. Mawũẽ eaba bꞌʉa cienne, sesentadꞌe, treintadꞌe abꞌa abꞌakꞌa.
Trigodꞌe chirua kꞌazhiruata podꞌapeadꞌa
24Dewara ne jarakꞌa mawũãsia: Daizezeta Nokꞌodꞌebemane bꞌera bia ẽã bawara bꞌea, mawũẽ iabꞌaʉba trigo ta zhi biata podꞌadꞌebema kĩrãkꞌa bꞌʉa, posia izhi druadꞌe. 25Mawũãmina jõma kꞌãĩgue nʉmʉne izhi jura bꞌʉta zepe trigo podꞌapeadꞌadꞌe chirua kꞌazhiruata pope wãsia. 26Mawũẽ trigo waripe otobʉrʉdꞌera ʉ̃tʉ zesia chirua kꞌazhiruasidꞌa. 27Mawũẽ nezokꞌarãbara zhibaria jaradꞌe zebʉdata mawũãsidꞌa: Nokꞌó, ¿bʉara po ẽbasika trigo ta zhi biata bʉ druadꞌera? ¿Sãwũã ʉ̃tʉ ibꞌari chirua kꞌazhiruara? 28Mawũãnaĩ izhara mawũãsia: Mʉ jura bꞌʉba kꞌãwũã obʉrʉa. Mawũãĩ nezokꞌarãbara mawũãsidꞌa: ¿Bʉara krĩña bꞌʉka dai wãnape ẽũkuadꞌaita? 29Mawũãnaĩ izhara mawũãsia: Mawũã ẽã, manebʉrʉ chirua kꞌazhiruata ẽũkuabʉdaba daucha ẽũkuadꞌaya trigosidꞌa. 30Idu ãba abꞌarika waribiudua trigo bꞌʉadꞌayeedꞌa. Bꞌʉabʉda ewadebʉrʉ mʉãrã zhi bꞌʉabadarãã mawũãña: Chirua kꞌazhiruata naara ẽũkua jãmaũdua, baratʉ tãjʉ̃kuaudua badꞌai kꞌarea. Mawũãmina trigo tara kuaudua mʉ ne kuabari maẽ.
Ne jaradꞌa mostaza tadꞌeba
(Marcos 4:30-32; Lucas 13:18-19)
31Dewara ne jarakꞌa mawũãsia: Daizezeta Nokꞌodꞌebemane bꞌera wari bꞌʉa, mawũẽ mostaza tadꞌebema kĩrãkꞌa bꞌʉa, iabꞌaʉba usia izhi druadꞌe. 32Maʉ̃ wãrãne audre wĩka kirua ne ta jõmaʉ̃ kꞌãñabara, mawũãmina waribʉrʉdꞌera ne uta wuaabema kꞌãñabara bakuru zromata nʉmebaria, mawũẽ ibanata zekuape de obada zhi taeza.
Ne jaradꞌa pan ẽsãbaridꞌeba
33Dewara ne jarakꞌa mawũãsia: Daizezeta Nokꞌodꞌebemane bꞌeta wari bꞌʉra ne oreguea pan ẽsãbari kĩrãkꞌa bꞌʉa, wũẽrãba wĩka jiraedape harina kꞌãbãẽã nʉmʉne poerape nʉmʉsia jõma ẽsãyeedꞌa.
Jesúsba ne bio jaradꞌadꞌebema
(Marcos 4:30-32; Lucas 13:18-19)
34Daizezeta Nokꞌodꞌebemata bꞌera eaba bꞌʉta mawũã Jesúsbara ne biodꞌeba jarakꞌasia zhãrã kꞌobꞌea, mawũã ne jarakꞌa ẽãrã bedꞌea ẽbasia. 35Aramaʉ̃ne arimaẽ berabꞌarisia Daizezeba bedꞌeata jarabibariba mawũãnata:
Mʉãrã bedꞌeara ne biodꞌeba jarakꞌaya, jipa jarakꞌaya kꞌawuabiga ẽã bꞌʉta ẽjũã osidꞌeuba. (Salmos 78:2)
Sãwũãta jaradꞌa chirua kꞌazhiruara
36Mobebʉrʉ zhãrã wãbigape Jesús deidꞌu wãsia. Maʉ̃ne izha jʉrʉkuadꞌabara orradꞌape mawũãsidꞌa: Sãwũãta daia jaradua chirua kꞌazhiruata pegadꞌebemata.
37Mawũãnaĩ izhara panaʉ̃ mawũãsia: Trigo ta zhi biata pobarira mʉ Beubari Bape bꞌʉta maʉ̃ã. 38Druara ẽjũãne zhãrã bꞌeta maʉ̃ã, trigo ta zhi biara Daizezeta Nokꞌodꞌebemata bꞌeta maʉ̃ã, chirua kꞌazhiruara ãtõmiã bia ẽãneta bꞌeta maʉ̃ã. 39Zhi juraba chirua kꞌazhiruata podꞌara ãtõmiãta maʉ̃ã. Ne bꞌʉaira ewari nʉmʉ jõĩta maʉ̃ã, zhi ne bꞌʉadꞌaira ángelerãta maʉ̃ã. 40Chirua kꞌazhiruata ẽũkuadꞌape tebʉdꞌe babuebada kĩrãkꞌa berabꞌariya ewari nʉmʉta jõbʉrʉdꞌera. 41Mʉ Beubari Bape bꞌadꞌabara zokꞌaya ángelerã mʉrẽta, maʉ̃rãbara mʉta Reydꞌebemata jʉredꞌaya zhãrãta kꞌazhirua obi bꞌeta, bia ẽãta obꞌeta. 42Mobe pepekuadꞌaya tebʉdꞌe, mama jẽgadꞌaya kidꞌa kꞌõsesea. 43Maʉ̃nerã biata bꞌera ʉ̃madau kĩrãkꞌa uruzhadꞌaya ãzhi Zezeta Nokꞌota bꞌʉ maẽ. Ne ũrĩ bꞌʉbara maʉ̃ta kĩrãkuita ũrĩdua.
Ne jaradꞌa orota merã bꞌadꞌadꞌeba
44Daizezeta Nokꞌodꞌebemane bꞌaira orota egorodꞌe merã bꞌadꞌa kĩrãkꞌa bꞌʉa, ũmakĩrãba ũdupe wakusa merãsia. Mobe maʉ̃ kꞌarea sobia wãpe izha ne erubꞌʉra jõma nendope edasia maʉ̃ druara.
Ne jaradꞌa perla ne ʉ̃tʉdꞌeba
45Daizezeta Nokꞌodꞌebemane bꞌaira perla zhi biata jʉrʉ bꞌadꞌa kĩrãkꞌa bꞌʉa. 46Perla kĩrãwãrẽãta ne ʉ̃tʉta ũdui wãpe izha ne erubꞌʉra jõma nendope edasia.
Ne jaradꞌa atarrayadꞌeba
47Daizezeta Nokꞌoba zhãrã sãwũã okuaira atarrayadꞌebema kĩrãkꞌa bꞌʉa, doedꞌa bꞌaribuebʉdadꞌera bꞌeda nekĩrãtõnoã bꞌae bꞌʉa. 48Birai doyaa erbꞌaribada, mobe jewedꞌa duanepe bigata ẽne jʉrepebada, biga ẽãrã ãĩ bꞌaribuebada. 49Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa berabꞌariya ewari nʉmʉta jõbʉrʉdꞌera. Ángelerã jʉ̃drʉkuape biarã ẽãta ãĩ bꞌʉdꞌaya biarã maẽba. 50Mobe pepekuadꞌaya tebʉdꞌe, mama jẽgadꞌaya kidꞌa kꞌõsesea.
Ne bia zhiwidꞌia dewara zhi zõrã
51Izha jʉrʉkuadꞌaa Jesúsbara mawũãsia: ¿Mʉã jarabʉrʉra jõma sãwũãta kꞌawuabʉdakꞌa?
Mawũãĩ ãzhara panaʉ̃ mawũãsidꞌa: Ããjã Nokꞌó.
52Mawũãnaĩ izhara mawũãsia: Moisédꞌe ũrãgꞌa zõrãta jarabarita bꞌeba Daizezeta Nokꞌodꞌebemata ũrãgꞌa zhiwidꞌita kꞌawabʉdara de zhibari kĩrãkꞌa bꞌʉa, ne biata izhidꞌe maẽbara erbꞌaribaria ne zhiwidꞌita ne zhi zõrãta.
Jesús wãna Nazareidꞌu
53Mawũã ne bio jara nʉmʉta Jesúsbara jõbipe wãsia mamaʉ̃bara. 54Izhi druaedꞌa zepe miã ũrãgꞌasia de zhi jʉrebada maẽ, mawũẽ bia akʉdrua mawũãsidꞌa: ¿Naʉ̃bara krĩchara sãmaʉ̃ba kꞌãwũã erubꞌʉ, sãwũã ũdudꞌakꞌata okua bꞌʉ? 55¿Naʉ̃ ẽka de obari warrara? ¿Zhi papara María ẽka, zhi mebẽrã Jacobota, Joséta, Simónta, Judata duanu ẽka? 56¿Zhi nawekꞌaurã jõma dazhirã bawara duanu ẽka? ¿Naʉ̃ sãmaʉ̃ba nʉmʉ ne jõmaʉ̃ne kꞌãwũã nʉmaĩrã?
57Aramaʉ̃ne Jesúsdꞌebema ĩjãna ẽbasia. Mawũẽ Jesúsbara mawũãsia: Daizezeba bedꞌeata jarabibarira baridu maẽ wawiabada, awuarabʉrʉ wawiadꞌa ẽã izhi druadꞌebʉrʉ izhi dedꞌabʉrʉ.
58Mamarã ũdudꞌakꞌara bio o ẽbasia ãzha ĩjãna ẽãba.
14Juan Burukꞌoemiã beabidꞌadꞌebema
1Maʉ̃ ewadera Herode Galileadꞌe reyta bꞌʉdꞌe ũrĩsia Jesús trʉ̃poa nʉmʉta. 2Mawũẽ izha zokꞌa jʉre bꞌʉa mawũãsia: Maʉ̃ mʉma Juan Burukꞌoemiãta beudꞌata piradrʉbʉrʉa, maʉ̃neba mawũã ũdudꞌakꞌata okuaita zarea nʉmʉã. 3Mawũã jarasia Herodebara Juan jidabipe cadenaba jʉ̃bipe cárceldꞌe buebidꞌaba, mawũã osia Herodía kꞌarea, maʉ̃ zhi mebea Felipe kĩma basia. 4Mawũẽ Juanbara mawũã bazhia: Kꞌãʉ̃ bʉara kĩmata erubꞌaira biga ẽã. 5Herodebara bea krĩña bꞌasimina wawia bꞌasia zhãrã bꞌeta, zhãrãma Juan bꞌasi baera Daizezeba bedꞌeata jarabibarita. 6Mawũãmina Herode año cumpli nʉmʉ fiestadꞌe Herodía kꞌauta miõ ẽsadra bairabʉrʉta Herodema biga basia. 7Mawũẽ Herodebara wãrĩnu diaita jarasia jõma izha widꞌibʉrʉta. 8Mawũẽ zhi papaba jaradꞌadꞌe widꞌi mawũãsia: Epedꞌekꞌodꞌe mʉãã diadua Juan Burukꞌoemiã buruta.
9Mawũãĩ rey Herode sopuasia, mawũãmina izhi bawara nekꞌo kꞌobꞌe kĩrãbita kꞌãrẽ wãrĩnu diaita jaradꞌa baera jarasia diadꞌamarẽã. 10Mobe otatubisia Juan cárceldꞌe. 11Aramaʉ̃ne zhi burura epedꞌekꞌodꞌe wedꞌape diasidꞌa Herodía kꞌaua, mawũẽ izhara diasia zhi papaa. 12Juanba jʉrʉkuadꞌara zedꞌape zhi kꞌakua jirabꞌaridꞌape jousidꞌa, mobe wãnape jarasidꞌa Jesúa.
Nekꞌobigadꞌa cinco mil
(Marcos 6:30-44; Lucas 9:10-17; Juan 6:1-14)
13Jesúsbara maʉ̃ta ũrĩpe mamaʉ̃bara dobꞌa jãbadꞌe wãsia miõ ne ẽãĩnu, zhãrãbara maʉ̃ta kꞌawuadꞌape kꞌaidꞌu jẽde wãsidꞌa pʉwʉrʉ tabꞌe maẽba. 14Jesús jãbadꞌeba udꞌubꞌaebʉrʉdꞌe kꞌabanata ũdui ãzhi sozuburiape bꞌebikuasia ãzhidꞌebema kꞌaya bꞌeta. 15Keudꞌe izha jʉrʉkuadꞌabara orradꞌape mawũãsidꞌa: Miõ ne ẽã maẽ bꞌedꞌe ewari ya keua, mawũẽ kꞌabanata kꞌobꞌera wãbigarua wãnamarẽã pʉwʉrʉ zake tabꞌema, aramaʉ̃ne edadꞌamarẽã kꞌãrẽ kꞌoita.
16Mawũãnaĩ Jesúsbara mawũãsia: Wãnaĩrã nesidꞌa ẽã, marãba nekꞌobigaudua.
17Mawũãĩ ãzhara mawũãsidꞌa: Daibara nama erubꞌea pan juesoma bꞌeda ũme.
18Mawũãnaĩ izhara mawũãsia: Mʉma weudua naĩnu.
19Mobebʉrʉ poajãrã ʉ̃rʉ̃ zhãrã jewedꞌabigape pan juesomata bꞌeda ũmeta jiraedape ʉ̃taa akʉ zhiwidꞌipe pan bꞌʉekuape diasia izha jʉrʉkuadꞌaa, mawũẽ izha jʉrʉkuadꞌabara jedꞌekasidꞌa kꞌabanata kꞌobꞌea. 20Jõma jãwũã nekꞌosidꞌa, adꞌubadꞌapeadꞌata zhi bꞌʉgʉzoamata jʉrepesidꞌa jamara doce bira. 21Zhi nekꞌodꞌapeadꞌara zhũmakĩrãrãta nʉmasia cinco mil, wũẽrãrãta warrarãta juacha ẽã.
Jesús tebadꞌa do ʉ̃rʉ̃
(Marcos 6:45-52; Juan 6:16-21)
22Mobebʉrʉ Jesúsbara izha jʉrʉkuadꞌara jãbadꞌe bꞌaribigape izhi naa kĩrãrã wãbigasia, maʉ̃ẽna izhira wãta jara tebasia kꞌabanata kꞌobꞌea. 23Kꞌabanata kꞌobꞌea mawũã wãta jara tebape kꞌatumaĩnu wãrĩzesia dobꞌa zhiwidꞌiita, diamase nʉmebʉrʉdꞌera mama bꞌasia dobꞌa. 24Maʉ̃ẽna jãbara do jedꞌea õbꞌʉ ẽsadra babʉrʉta jamawe erunʉmasia do bomatʉba, mawũã erunʉmasia pʉ̃ãdrʉta ãzhi wãma nʉmʉ ẽãba. 25Maʉ̃ne ʉ̃nadrʉ bodꞌodꞌe Jesús ãzhima zesia do ʉ̃rʉ̃ taidꞌe. 26Mawũã do ʉ̃rʉ̃ taita izha jʉrʉkuadꞌaba ũdubʉdadꞌera pera mawũãsidꞌa: ¡Beuwãrãta taia!
Mawũãnape bꞌiasidꞌa peraba. 27Aramaʉ̃ta Jesúsbara mawũãsia: ¡Wãniguaudua, mʉta taia, perarãũdua!
28Mawũãĩ Pedroba panaʉ̃ mawũãsia: Nokꞌó, bʉta taibʉrʉ mʉta bʉma wãbirua do ʉ̃rʉ̃.
29Mawũãĩ Jesúsbara mawũãsia: Zerua.
Mawũãĩ Pedro jãbadꞌeba udꞌubꞌaepe do ʉ̃rʉ̃ tebadꞌewasia Jesúsma. 30Mawũãmina zarea pʉ̃ãdrʉ nʉmʉta akʉpe perasia, maʉ̃ne tabʉsadꞌewai bꞌia mawũãsia: ¡Nokꞌó, mʉrã kꞌarebarua!
31Aramaʉ̃ta Jesúsbara juwuadꞌe jidape mawũãsia: ¡Bʉra soidꞌu kꞌobꞌaita wãẽã bꞌʉa! ¿Kꞌãrẽã teba bꞌe ẽãta krĩchabʉrʉ?
32Aramaʉ̃ne ãzhira jãbadꞌe bꞌaribʉdadꞌera tausia pʉ̃ãdrʉra. 33Mawũẽ jãbadꞌe kꞌopanʉbara orradꞌape ibia jara mawũãsidꞌa: Bʉra wãrãne Daizeze Warra.
Jesúsba bꞌebidꞌa kꞌayarãta Genesaredꞌe
34Kĩrãrẽ chãbʉdadꞌera jũẽsidꞌa Genesaret druaedꞌa. 35Zhãrã mama bꞌeba Jesústa kꞌawuadꞌai ibꞌarita jarabisidꞌa maʉ̃ drua jõma, mawũẽ jõma izhima wesidꞌa kꞌaya bꞌeta. 36Zuburia bedꞌeasidꞌa arigu idu tõbꞌaribimarẽã izhi wua ita. Jõma zhi tõbꞌaridꞌapeadꞌara bꞌe duanesia.
15Dazhi sãwũã mitiabaridꞌebema
1Mobebʉrʉ Jesús orrasidꞌa ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadaba ʉ̃kʉrʉba fariseorãba ʉ̃kʉrʉba, ãzhira zekuasia Jerusalénneba, maʉ̃rãbara mawũãsidꞌa: 2¿Kꞌãrẽã bʉa jʉrʉkuadꞌabara aribꞌaedꞌa ẽpe zõrãrãba okꞌawa bꞌeadꞌara? Mitia ne ẽã obʉdata juwuara surrua odꞌa ẽã nekꞌobʉdadꞌera.
3Mawũãnaĩ izhara panaʉ̃ mawũãsia: ¿Kꞌãrẽã marãbidꞌa aribꞌaedꞌa ẽpe Daizezeba aribꞌaemarẽã jara bꞌʉra, mazhidꞌeta aribꞌaedꞌai kꞌarea ẽka? 4Daizezebara mawũãsia: Wawiarua bʉ zezera bʉ papara. Zezeta o papata ikꞌazhirua jarabʉrʉra beadꞌaibara. 5Mawũãmina marãbara mawũãbada: Bariduba zhi zezea o zhi papaa mawũãsia bꞌʉa: Mʉãrã jõma Daizezea diasia bʉ kꞌarebaita mʉã erubꞌadꞌara. 6Mawũãbʉrʉba marãma ya kꞌarebaidꞌe bꞌʉ ẽã zhi zezera o zhi papara. Daizezeba aribꞌaemarẽã jara bꞌʉra aramaʉ̃ne seribidꞌa ẽã mazhidꞌeta aribꞌaedꞌai kꞌarea. 7Marã sewa bibaʉta bꞌea, bia marãẽnabemata Daizezedꞌeba Isaíabara mawũãsia:
8Za bꞌebara bari iba mʉrã wawidea, aramaʉ̃ne ãzhi sora wawara nʉmʉã mʉnebara.
9Mʉrã bari ibia jara bꞌeba mʉ ũrãgꞌa kĩrãkꞌa jaradia bꞌea aribꞌaemarẽã jara bꞌeta beubari bꞌeba. (Isaías 29:13)
10Maʉ̃ jarape Jesúsbara kꞌabanata trʉ̃pe mawũãsia: Mʉã jaraita ũrĩũdua, mobe sãwũãta kꞌawuaudua. 11Zhikota yedꞌa wãbʉrʉbara dazhira mitia o ẽã, mawũãmina yedꞌauba ze bꞌʉbara Daizeze kĩrãbitara dazhira mitia obꞌʉa.
12Mawũãĩ izha jʉrʉkuadꞌabara orradꞌape mawũãsidꞌa: ¿Bʉara kꞌawuasika fariseorã bĩ ẽãbʉdara ũrĩbʉdaba maʉ̃ bedꞌeata?
13Mawũãnaĩ izhara panaʉ̃ mawũãsia: Nekꞌarra kĩrãkꞌa bꞌedꞌeba nekꞌarra mʉ Zeze ʉ̃trebemaba u ẽbadꞌara izha ẽũkuaya. 14Idaribiudua, jipa ededꞌa ẽã Daizezedꞌebema kꞌawuadꞌa ẽãba daʉbꞌerrea bꞌe kĩrãkꞌa bꞌera. Daʉbꞌerrea bꞌʉba daʉbꞌerrea bꞌʉta erbꞌari edera abꞌarika bꞌaedꞌaya zobꞌeadꞌe.
15Mobebʉrʉ Pedroba mawũãsia: Sãwũãta daia jaradua bʉa jarabʉrʉta.
16Mawũãĩ Jesúsbara mawũãsia: ¿Marãbidꞌa sãwũãta kꞌawuadꞌa ẽka? 17¿Kꞌawuadꞌa ẽka jõma kꞌãrẽ yedꞌa wãbʉrʉra bꞌitaedꞌa wãpe ãĩ wã bꞌʉra? 18Mawũãmina yedꞌauba ze bꞌʉra sodꞌeba ze bꞌʉa, Daizeze kĩrãbitara dazhira maʉ̃ba mitia obꞌʉa. 19Sodꞌebara ze bꞌʉa krĩchata bia ẽãta, miã beaita, kĩma ẽãta erukꞌãĩta, nezrʉgaita, sewa nebʉrʉita, zhãrã ikꞌazhirua jaraita. 20Daizeze kĩrãbitara maʉ̃ jõmaʉ̃ba dazhira mitia obꞌʉa. Mawũãmina juwua surrua o ẽã nekꞌobʉrʉbara dazhira mitia o ẽã.
Soidꞌu kꞌobꞌadꞌa wũẽrã Canaán bidꞌata
21Jesús mamaʉ̃ba wãbʉrʉdꞌera wãsia Tiro druaedꞌa Sidón druaedꞌa. 22Maʉ̃ne wũẽrã Canaán druadꞌebemaba nemi jĩgua mawũãsia: ¡Nokꞌó, bʉra rey Davidꞌeba uruta bꞌʉba mʉta sozuburiarua! Mʉ kꞌauta kꞌãbãẽã zuburia bꞌʉa jaiba.
23Jesúsbara panaʉ̃ ẽbasia, mawũẽ izha jʉrʉkuadꞌabara orradꞌape zuburia bedꞌea mawũãsidꞌa: Wãmarẽã jaradua, bꞌia taia dazhirã kꞌaidꞌu.
24Mawũãnaĩ izhara panaʉ̃ mawũãsia: Daizezebara mʉrã awuarabʉrʉ zokꞌasia Israel adua bꞌema.
25Aramaʉ̃ne wũẽrã zepe izhi kĩrãbita sãkꞌokꞌodꞌe kꞌobꞌepe mawũãsia: ¡Nokꞌó, mʉrã kꞌarebarua!
26Mawũãĩ izhara panaʉ̃ mawũãsia: Mʉã bʉta kꞌarebaira biga ẽã, mawũãrã zhiko warrarãneta jiraedape diabʉrʉkaya usarãã.
27Mawũãĩ izhara mawũãsia: Ããjã Nokꞌó, mawũãmina usarãbidꞌa ãzhi zhibarirã mesadꞌeba zhiko jarra bꞌaedꞌata kꞌobada. Mawũẽ mʉrã judía ẽmina kꞌarebarua.
28Mawũãĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Wũẽrã, bʉra kꞌãbãẽã soidꞌu kꞌobꞌʉdꞌeba aribꞌae nʉmaẽdaya bʉa krĩñane.
Izhi kꞌaura bꞌesia aramaʉ̃ta.
Jesúsba bꞌebikuadꞌa bio
29Jesús mamaʉ̃bara doyaa wãsia Galilea dota jedꞌea õbꞌʉidꞌu. Mobe kꞌatumaĩnu wãrĩzepe mama jewedꞌasia. 30Zhãrã bioba orrasidꞌa zhi wedꞌapeadꞌaba wã bꞌe ẽã bꞌeta, daʉbꞌerrea bꞌeta, bedꞌea bꞌe ẽã bꞌeta, juwua dorrabꞌari bꞌeta, dewara bio wesidꞌa kꞌayarãta. Maʉ̃ta Jesús jẽrũ kꞌaita bꞌʉkuasidꞌa, mawũẽ bꞌebikuasia. 31Maʉ̃ta kꞌabanaba bia akʉdrua ũdubʉdara bedꞌea bꞌe ẽã bꞌera bedꞌeasidꞌa, juwua dorrabꞌari bꞌera bꞌesidꞌa, wã bꞌe ẽã bꞌera wãsidꞌa, daʉbꞌerrea bꞌera ne ũdusidꞌa. Mawũẽ ibia jarasidꞌa Daizeze Israel bꞌedꞌera.
Nekꞌobigadꞌa cuatro mil
32Jesúsbara izha jʉrʉkuadꞌata trʉ̃pe mawũãsia: Mʉãrã zhãrã sozuburia kꞌobꞌʉa, mʉ bawara bꞌeta ewari ũbea babʉrʉta kꞌãrẽ kꞌoi ne ẽã bꞌea. Mʉãrã krĩña ẽã nekꞌo ẽã wãbigaira, manebʉrʉ nomadrʉdꞌaya odꞌe.
33Mawũãĩ izha jʉrʉkuadꞌabara mawũãsidꞌa: ¿Miõ ne ẽã maẽrã dazhirãbara zhiko sãma ũdudꞌaipe mawũã nekꞌobigaira kꞌãbãẽã kꞌabanata?
34Mawũãnaĩ Jesúsbara mawũãsia: ¿Marãbara pan sõmbe erubꞌe?
Mawũãĩ ãzhara mawũãsidꞌa: Erupanʉã pan siete, bꞌeda zakerãta ʉ̃kʉrʉ.
35Mawũãnaĩ kꞌabanata kꞌobꞌea jarasia jewedꞌa duanemarẽã egorodꞌe. 36Mobebʉrʉ jiraedasia pan sieteta, bꞌeda zakerãta, mobe Daizezea zhibia jipe bꞌʉekuape diasia izha jʉrʉkuadꞌaa, mawũẽ izha jʉrʉkuadꞌabara jedꞌekasidꞌa kꞌabanata kꞌobꞌea. 37Jõma jãwũã nekꞌosidꞌa, adꞌubadꞌapeadꞌa zhi bꞌʉgʉzoamata jʉrepesidꞌa jamara siete bira. 38Zhi nekꞌodꞌapeadꞌara zhũmakĩrãrãta nʉmasia cuatro mil, wũẽrãrãta wũãwũãrãta juacha ẽã. 39Zhãrã wãbigape jãbadꞌe bꞌaripe wãsia Magdala druaedꞌa.
16Jarasidꞌa ũdubimarẽã ũdudꞌakꞌata
(Marcos 8:11-13; Lucas 12:54-56)
1Fariseorãta saduceorã bawara zesidꞌa Jesús wãẽãbidꞌaita, mawũẽ jarasidꞌa ũdudꞌakꞌata ũdubimarẽã Daizezedꞌeba nʉmʉbʉrʉ. 2Mawũãnaĩ izhara panaʉ̃ mawũãsia: Keubʉrʉdꞌera marãbara mawũãbada: Ewari biata nʉmaña bãjãrã purba nʉmʉã. 3Waya diapedꞌara mawũãbada: Idꞌira nangu baya bãjãrã purba jãrãtouga nʉmʉã. ¡Sewakꞌau bꞌea, marãbara bãjãnebema sãwũãta kꞌawua bꞌea, mawũãmina ũdudꞌakꞌata idꞌidꞌe mʉã onʉmʉrã sãwũãta kꞌawua bꞌedꞌa ẽã! 4Marã bia ẽãba Daizezedꞌebema ĩjã ẽã bꞌeta jara bꞌea ũdubimarẽã ũdudꞌakꞌata, mawũãmina mʉãrã ũdudꞌakꞌara ũdubiga ẽã, awuarabʉrʉ ũdubigaya Daizezeba bedꞌeata jarabibarita Jonás berabꞌaridꞌa kĩrãkꞌabʉrʉ.
Mawũãpe ãmaẽkuabʉrʉta wãsia.
Ne oreguea fariseorãne
5Jesúsba jʉrʉkuadꞌara jũẽkuasia kĩrãrẽ, mawũãmina kĩrãduasidꞌa pan ededꞌaira. 6Maʉ̃ne Jesúsbara mawũãsia: Kĩrãkuita bꞌeaudua ne oregueata fariseorãne kꞌarea saduceorãne kꞌarea.
7Mawũãĩ ãzhirãĩnu bedꞌeabʉdata mawũãsidꞌa: Maʉ̃ta jarabʉrʉa pan wedꞌa ẽbasi baera.
8Jesúsbara maʉ̃ta kꞌawuape mawũãsia: ¿Kꞌãrẽã mazhirãĩnu bedꞌea kꞌobꞌe, marã soidꞌu kꞌobꞌaita wãẽã bꞌeba pan ne ẽãta jara kꞌobꞌe ẽka? 9¿Sãwũãta kꞌawuadꞌa ẽka, miã bude badꞌa ẽka pan juesomaba mʉã nekꞌobidꞌara zhũmakĩrãrãta cinco mil, zhi bꞌʉgʉzoamata jamara sõmbe jʉrepesidꞌa? 10¿Miã bude badꞌa ẽka pan sieteba mʉã nekꞌobidꞌara cuatro mil, zhi bꞌʉgʉzoamata jamara sõmbe jʉrepesidꞌa? 11¿Kꞌawuadꞌa ẽka pan kꞌarea mʉã jarabʉrʉ ẽãta kĩrãkuitadꞌamarẽã ne oregueata fariseorãne kꞌarea saduceorãne kꞌarea? 12Mobebʉrʉ kꞌawuasidꞌa kĩrãkuitadꞌamarẽã jarabʉrʉ ẽãta ne oregueata pannebema kꞌarea, awuarabʉrʉ kĩrãkuitadꞌamarẽã jarasia ũrãgꞌata jãpeta fariseorãne kꞌarea saduceorãne kꞌarea.
Pedroba jaradꞌa Jesús zhãrã Ẽdrʉbita
(Marcos 8:27-30; Lucas 9:18-21)
13Cesarea Filipo druaedꞌa Jesús zebʉrʉdꞌera, izha jʉrʉkuadꞌaa widꞌi mawũãsia: ¿Zhãrãbara kꞌaita jara panʉ mʉ Beubari Bape bꞌʉra?
14Mawũãĩ ãzhara mawũãsidꞌa: Ʉ̃kʉrʉbara jarabada bʉra Juan Burukꞌoemiãta, ʉ̃kʉrʉbara jarabada bʉra Elíata, ʉ̃kʉrʉbara jarabada bʉra Jeremiata, o jarabada bʉra Daizezeba bedꞌeata jarabibarirãta iabꞌaʉdꞌebemata.
15Mawũãnaĩ izhara widꞌi mawũãsia: ¿Kꞌõbe marãma mʉrã kꞌaipe?
16Mawũãĩ Simón Pedroba panaʉ̃ mawũãsia: Bʉra zhãrã Ẽdrʉbita Daizeze zokꞌai bꞌʉ Warra.
17Mawũãĩ Jesúsbara mawũãsia: Bʉra Daizezeba bia nʉmʉkꞌãrĩã Simón, Jonás warra, maʉ̃ bʉaara beubariba kꞌawuabibʉrʉ ẽã, awuarabʉrʉ kꞌawuabibʉrʉa mʉ Zeze ʉ̃tre bꞌʉba. 18Mʉãbidꞌa bʉaa jaraya Peñata bʉra Pedroa, bʉta mawũã peña ʉ̃rʉ̃ pãrã nʉmʉña mʉnebema ĩjã bꞌeta, aramaʉ̃ne ãtõmiãbara edre bꞌaebi ẽã. 19Mʉãrã bʉaa zareata diaya Daizezeta Nokꞌodꞌebemata. Mawũẽ naʉ̃ druadꞌe bʉa kꞌãrẽ idaribi ẽãrã Daizezebidꞌa idaribi ẽã ʉ̃treuba. Naʉ̃ druadꞌe bʉa kꞌãrẽ idaribibʉrʉra Daizezebidꞌa idaribiya ʉ̃treuba. 20Mobebʉrʉ izha jʉrʉkuadꞌaa jarasia miõã jaradꞌa ẽbamarẽã Jesúra izhita zhãrã Ẽdrʉbita.
Jesúsba jaradꞌa izhi beadꞌaita
(Marcos 8:31–9:1; Lucas 9:21-27)
21Maʉ̃ ewadeba Jesúsbara izha jʉrʉkuadꞌaa jarakꞌasia izhira Jerusalén pʉwʉrʉedꞌa wãĩta barata, jarasia biodꞌe zuburia odꞌaita nokꞌorãba, sacerdoterã nokꞌorãba, ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadaba. Jarasia aramaʉ̃ne beadꞌaita, maʉ̃ta piradrʉita ewari ũbeadꞌe. 22Mawũãĩ Pedroba jãpe edepe kẽã mawũãsia: Nokꞌó, mawũã bedꞌearãrũã bʉzhita sozuburiarua, Daizezebara bʉra mawũãrã berabꞌaribi ẽã.
23Mawũãĩ Jesús pʉrʉwape Pedroa bedꞌeabʉrʉ kĩrãkꞌa mawũãsia: Ãĩ wãrũã mʉ kĩrãbitaubara ãtõmiã. Bʉara mʉrã bꞌaebiya nʉmʉã, bʉra krĩcha ẽã Daizeze kĩrãkꞌara, awuarabʉrʉ krĩcha bꞌʉa beubari bꞌe kĩrãkꞌa.
24Mobebʉrʉ Jesúsbara izha jʉrʉkuadꞌaa mawũãsia: Iabꞌaʉba mʉta pẽwã krĩña bꞌʉbʉrʉ bʉzha krĩñata aribꞌaerãrũã, awuarabʉrʉ bebudꞌe basiidꞌu mʉrã pẽwãdua. 25Mʉ kꞌarea beu krĩña ẽãrã aduaya, mawũãmina mʉ kꞌarea beubʉrʉra ẽdrʉya. 26¿Zhãrãĩtara kꞌãrẽ biata bꞌaipe ẽjũãne nʉmʉta jõma izhidꞌeta nʉmʉbʉrʉdꞌe izhi jawureta aduara? ¿O zhãrãbara kꞌãrẽta dia bꞌeipe izhi jawureta ẽdrʉbiira? 27Mʉ Beubari Bape bꞌadꞌara mʉ Zeze zareaedꞌa zeya izhi ángelerã bawara, maʉ̃nerã abꞌa abꞌakꞌa kꞌawua obʉrʉta biata odꞌapeadꞌara bia bꞌʉya, bia ẽãta odꞌapeadꞌara zuburia bꞌʉya. 28Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, ʉ̃kʉrʉ nama kꞌobꞌebara beudꞌai nawedꞌa ũdudꞌaya mʉ Beubari Bape bꞌadꞌara zebʉrʉta Rey baita.
17Jesús awuaradꞌa
(Marcos 9:2-13; Lucas 9:28-36)
1Maʉ̃ tẽã ewari seis babʉrʉdꞌera, Jesúsbara edesia Pedrota, Jacobota, Juan Jacobo mebeata, maʉ̃rãta awuara jʉre edesia kꞌatuma ʉ̃tʉ nʉmʉĩnu. 2Mama awuarasia ãzhi kĩrãbita, izhi kĩrã ʉ̃nasia ʉ̃madau kĩrãkꞌa, izhi wuara totroa ʉ̃nasia ʉ̃na kĩrãkꞌa. 3Maʉ̃nerã Moiséta Elíata zhi ũdubisidꞌa, bedꞌea kꞌopanasia Jesús bawara. 4Mawũẽ Pedrobara Jesúa mawũãsia: Nokꞌó, biga dazhirã nama kꞌobꞌera, bʉa krĩñabʉrʉ nama de kꞌãĩdeta ũbea odꞌaya abꞌa bʉita, abꞌa Moiséita, abꞌa Elíaita.
5Mawũã bedꞌea kꞌobꞌʉdꞌe ãzhira ãnabꞌarisia jãrãrã ʉ̃naba, maʉ̃ne Daizezeta jãrãrãneba bedꞌeabʉrʉta mawũãsia: Naʉ̃ mʉ warra mʉãrã kʉãgꞌa, mʉrã izhi kꞌarea sobia bꞌʉa, izhi bedꞌeara ũrĩũdua. 6Izha jʉrʉkuadꞌaba maʉ̃ta ũrĩnaĩ tadꞌazoasia egoroma kĩrã bꞌarru, aramaʉ̃ne kꞌãbãẽã perasidꞌa. 7Mawũẽ Jesúsbara orrape ãzhi tõbꞌaripe mawũãsia: Pirabꞌariudua, perarãũdua.
8Mawũãĩ ãzha akʉbʉdadꞌera miõ ũdudꞌa ẽbasia, awuarabʉrʉ ũdusidꞌa Jesústa abꞌabai.
9Kꞌatumaneba yedꞌa ãzhi urudꞌe Jesúsbara mawũãsia: Marãba ũdubʉdara miõã jararãũdua, mʉ Beubari Bape bꞌʉta beudꞌata piradrʉyeedꞌa.
10Mawũãĩ izha jʉrʉkuadꞌabara widꞌi mawũãsidꞌa: ¿Ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadabara kꞌãrẽã jarabada zhãrã Ẽdrʉbiita zei nawedꞌa Elíata naara zeita?
11Mawũãnaĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Wãrĩnu Elíara naara zeya, mobe ne jõma araa oya. 12Mawũãmina mʉã marãã jaraya, Elíara ya zesia, maʉ̃ta ũdukꞌawadꞌa ẽbasia, awuarabʉrʉ izhira zuburia osidꞌa. Mʉ Beubari Bape bꞌʉra mʉsidꞌa abꞌarika ãzha zuburia odꞌaya.
13Mobebʉrʉ izha jʉrʉkuadꞌabara kꞌawuasidꞌa Elíadꞌebemata jarakꞌabʉrʉra jarabʉrʉta Juan Burukꞌoemiãta.
Jesúsba bꞌebidꞌa kũrã wawa bꞌʉta
(Marcos 9:14-29; Lucas 9:37-43)
14Kꞌatumaneba kꞌabanama zebʉdadꞌera ũmakĩrãta Jesúsma zepe izhi kĩrãbita sãkꞌokꞌodꞌe kꞌobꞌepe mawũãsia: 15Nokꞌó, sozuburiarua mʉ warrata, wawa bꞌʉa, mawũẽ biodꞌe zuburia bꞌʉa, bꞌaema bio bꞌae bꞌʉa tebʉdꞌe, bꞌaema bio bꞌae bꞌʉa doedꞌa. 16Mʉãrã wesia bʉa jʉrʉkuadꞌama, mawũãmina bꞌebi bꞌedꞌa ẽã.
17Mawũãĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: ¡Marã soidꞌu duanu ẽãta bia ẽãta bꞌea! ¿Mʉrã sõmbeedꞌa marã bawara bꞌaipe? ¿Mʉãrã sõmbeedꞌa zrogꞌa nʉmaĩpe? Weudua naĩnu.
18Mobebʉrʉ Jesúsbara jaira kẽãsia, mawũẽ jaira ẽdrʉsia kũrãnebara, izhira aramaʉ̃ta bꞌesia. 19Mawũẽ izha jʉrʉkuadꞌabara Jesús orradꞌape dobꞌaʉa widꞌi mawũãsidꞌa: ¿Daibara kꞌãrẽneba ãĩ jʉreta bꞌedꞌa ẽbasi?
20Mawũãnaĩ Jesúsbara mawũãsia: Bꞌedꞌa ẽbasia marã soidꞌu kꞌobꞌaita wãẽã bꞌeba. Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, mostaza ta wĩka kĩrãkꞌa marãta wĩkabidꞌa soidꞌu bꞌebʉrʉ kꞌatuma za nʉmʉã mawũã bꞌedꞌaya: Namaʉ̃bara zawa kꞌobꞌadꞌe wãrũã, mawũãnaĩ kꞌobꞌadꞌe wãña. Aramaʉ̃ne marãĩtara kꞌãrẽ obꞌe ẽãrã ne ẽbaya. 21Mawũãmina jai kꞌãwũã bꞌʉra arakꞌãwũãrã ãĩ wã ẽã, awuarabʉrʉ ãĩ wã bꞌʉa nekꞌo ẽã zhiwidꞌi.
Wakusa Jesúsba jaradꞌa izhi beadꞌaita
(Marcos 9:30-32; Lucas 9:43-45)
22Izha jʉrʉkuadꞌa bawara Galileadꞌe bꞌedꞌe Jesúsbara mawũãsia: Mʉ Beubari Bape bꞌʉra zhãrã juwuadꞌe chãbꞌaridꞌaya. 23Maʉ̃nerã beadꞌaya, mawũãmina ewari ũbeadꞌe beudꞌata piradrʉya.
Mawũãĩ ãzhira sopuasidꞌa kꞌãbãẽã.
Impuesto diadꞌa Daizeze deita
24Capernaúm pʉwʉrʉedꞌa zebʉdadꞌera, impuesto Daizeze deita widꞌibadata Pedroma zedꞌape mawũãsidꞌa: ¿Miã Ũrãgꞌabarita marãnebara impuesto pagꞌa bꞌʉka?
25Mawũãnaĩ Pedrobara mawũãsia: Pagꞌabaria.
Mawũãpe izhi deidꞌu wãbʉrʉdꞌera Jesús naara bedꞌeabʉrʉta mawũãsia: ¿Simón, bʉma sãwũãpe? ¿Reyrãta druadꞌe bꞌebara impuesto kꞌairãneta widꞌibada, ãzha jʉre bꞌea widꞌibadakꞌa o ãĩbemaneta widꞌibada?
26Mawũãĩ Pedrobara panaʉ̃ mawũãsia: Widꞌibada ãĩbemaneta.
Mawũãĩ Jesúsbara mawũãsia: Aramaʉ̃nerã ãzha jʉre bꞌebara pagꞌadꞌa ẽã. 27Mawũãmina bĩ ẽã duana ẽbamarẽã wãrũã do jedꞌea õbꞌʉidꞌu, mobe bꞌeda gadua, bʉa bꞌeda naara jiraedabʉrʉta itoebꞌaribʉrʉdꞌe yedꞌa ũduya platata, maʉ̃ta jiraedape maʉ̃ba pagꞌadua impuesto mʉrẽta bʉreta.
18¿Kꞌaita audre zhi zromape?
(Marcos 9:33-37; Lucas 9:46-48)
1Jari ewadera izha jʉrʉkuadꞌabara Jesús orradꞌape mawũãsidꞌa: ¿Kꞌaita audre zhi zromape Daizezeta Nokꞌodꞌebemanerã?
2Mawũãnaĩ Jesúsbara wũãwũãta trʉ̃pe ãzhi ẽsadra kꞌobꞌʉpe, 3mawũãsia: Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, bia ẽãrã idu bꞌʉdꞌape marãta wũãwũãrã kĩrãkꞌa zhi zroma ẽãne duanu ẽbʉrʉ, edꞌa wãna ẽã ʉ̃tre Daizezeta Nokꞌo maẽrã. 4Aramaʉ̃nerã naʉ̃ wũãwũã kĩrãkꞌa zhi zromane bꞌʉ ẽãta zhi zroma Daizezeta Nokꞌodꞌebemanerã. 5Mʉnebemata ĩjã bꞌʉdꞌeba bariduba naʉ̃ wũãwũã kĩrãkꞌa bꞌʉta bia edabʉrʉra mʉta bia edabʉrʉa.
Zhãrãta bꞌaebibʉrʉdꞌebema
(Marcos 9:42-48; Lucas 17:1-2)
6Bariduba iabꞌa kꞌazhiruadꞌe bꞌaebibʉrʉta za zhi zromarã ẽãta mʉnebema ĩjã bꞌeta mawũã ora, maʉ̃ Daizezebara pua kꞌawua oya. Mawũẽ biga bakꞌausia osidaudꞌe yuta tãjʉ̃nape tabuedꞌaita pusa nabuadꞌe. 7¡Naʉ̃ ẽjũãne bꞌera zuburia bꞌea kꞌazhiruadꞌe bꞌaebibadata nʉmʉneba! Kꞌazhiruadꞌe bꞌaebibadara nʉmaña, mawũãmina Daizezebara zuburia oya zhãrãta kꞌazhiruadꞌe bꞌaebibʉrʉra. 8Maʉ̃ba bʉ juwuaba o bʉ jẽrũba bʉta kꞌazhiruadꞌe bꞌaebiidꞌebema orãrũã, aramaʉ̃ne bꞌʉatukuape bʉdꞌebara pepekuabʉrʉkꞌarua. Audre biga Daizeze ũme bꞌai jõ ẽã maẽ edꞌa wãĩta juwua abꞌa o jẽrũ abꞌa bꞌʉta, juwua ũme jẽrũ ũme bꞌʉta bꞌaribuedꞌai kꞌãñabara tebʉ kikꞌadꞌe. 9Bʉ dabʉba bʉta kꞌazhiruadꞌe bꞌaebiidꞌebema orãrũã, aramaʉ̃ne bʉ dabʉra ẽũtape bʉdꞌebara bꞌaribuebʉrʉkꞌarua. Audre biga Daizeze ũme bꞌai jõ ẽã maẽ edꞌa wãĩta dabʉ abꞌa bꞌʉta, dabʉ ũme bꞌʉta bꞌaribuedꞌai kꞌãñabara tebʉdꞌe.
Oveja aduadꞌadꞌebema
10Seri ẽãne edarãũdua iabꞌabidꞌa za wĩka kedꞌeta, mʉã marãã jaraya, ángelerã ãzhi akʉ bꞌera ʉ̃trera baridua bꞌea mʉ Zeze ʉ̃tre bꞌʉ kĩrãbita. 11Mʉ Beubari Bape bꞌʉra zesia adua bꞌeta ẽdrʉbigaita.
12¿Marãma sãwũãpe? Iabꞌaʉba oveja cien erubꞌʉta abꞌa aduara, ¿zhi noventa y nueve kꞌatumane ãzhi duanubada maẽ ãmaẽpe aduadꞌata meã jʉrʉ wã ẽka? 13Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, ũdura maʉ̃ kꞌarea audre sobiaya noventa y nueve aduadꞌa ẽbadꞌa kꞌãñabara. 14Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa marã Zeze ʉ̃tre bꞌʉbara krĩña ẽã iabꞌa aduaira za wĩka kedꞌeta.
Mebeata bedꞌea ne ẽãne edaidꞌebema
15Bʉ mebeaba bʉta bĩ ẽã obʉrʉba kꞌazhiruata ora wãpe dobꞌaʉdꞌe ũrãgꞌarua, bʉ bedꞌeata ũrĩrã Daizezeita ganabʉrʉa bʉ mebeara. 16Mawũãmina bʉ bedꞌeata ũrĩ ẽbʉrʉ, mʉnebemata abꞌa o ũme ededua, aramaʉ̃ne ũmeba o ũbeaba wãrĩnuã adꞌamarẽã bʉa jara kꞌobꞌʉ bedꞌeara jõma. 17Maʉ̃rã bedꞌeata ũrĩ ẽbʉrʉ mebẽrã bꞌea jaradua, mebẽrã bedꞌeata ũrĩ ẽbʉrʉ Daizezedꞌebema ĩjã ẽã bꞌʉ kĩrãkꞌa edarua, o rey Romanebemaĩta plata widꞌibarita kꞌazhirua omiã kĩrãkꞌa edarua. 18Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, naʉ̃ druadꞌe marãba kꞌãrẽ idaribidꞌa ẽãrã Daizezebidꞌa idaribi ẽã ʉ̃treuba. Naʉ̃ druadꞌe marãba kꞌãrẽ idaribibʉdara Daizezebidꞌa idaribiya ʉ̃treuba. 19Dewara mʉã marãã jaraya, marãnebemata ũme naʉ̃ druadꞌe krĩcha abꞌarika zedꞌape ne bariduta widꞌidꞌara, aribꞌaeya mʉ Zeze ʉ̃tre bꞌʉbara. 20Mawũã aribꞌaeya mʉ pẽwã panʉta ũme o ũbea ãba kꞌopanʉ maẽrã mʉrã mama ãzhidꞌe edꞌa bꞌʉ baera.
21Jesúsba mawũãĩ Pedroba orrape mawũãsia: ¿Nokꞌó, mʉãrã sõmbeidꞌu bedꞌea ne ẽãne edaipe mʉ mebeaba mʉta bĩ ẽã obʉrʉba kꞌazhiruata ora? ¿Wagꞌa sieteidꞌuka?
22Mawũãĩ Jesúsbara mawũãsia: Mʉã bʉaa jara ẽã sietebai, awuarabʉrʉ setenta bama sietea.
Nezokꞌaba iabꞌa bedꞌea ne ẽã bꞌʉ ẽbadꞌa
23Mawũãneba Daizezeta Nokꞌora reyta bꞌadꞌa kĩrãkꞌa bꞌʉa, maʉ̃bara deweta widꞌisia nokꞌorã izhi edre bꞌea. 24Mawũã widꞌibʉrʉdꞌera abꞌa wesidꞌa millon bio deweta. 25Maʉ̃bara pagꞌa bꞌe ẽãba reybara nendodꞌamarẽã jarasia izhita, zhi kĩmata, zhi warrarãta, izha ne erubꞌʉta jõma, aramaʉ̃ne izhaa deweta pagꞌamarẽã. 26Mawũẽ maʉ̃ nezokꞌara sãkꞌokꞌodꞌe kꞌobꞌepe zuburia bedꞌea mawũãsia: Nokꞌó, jʉ̃ãdua, mʉãrã bʉaa jõma pagꞌaya. 27Mawũãĩ maʉ̃ nezokꞌa nokꞌobara sozuburiape enebuesia, aramaʉ̃ne bedꞌea ne ẽã bꞌʉsia deweta.
28Mawũãmina nezokꞌa maʉ̃ta wãbʉrʉdꞌera ũdusia abꞌarika nezokꞌata abꞌa izhaa wĩka deweta, mawũẽ ojʉ̃ãbara jidape mawũãsia: Mʉãã dewera pagꞌadua. 29Mawũãĩ abꞌarika nezokꞌara izhi jẽrũ kꞌaita sãkꞌokꞌodꞌe kꞌobꞌepe zuburia bedꞌea mawũãsia: Jʉ̃ãdua, mʉãrã bʉaa jõma pagꞌaya. 30Mawũãĩ izhara mawũãrã krĩña ẽbasia, awuarabʉrʉ wãpe cárceldꞌe edꞌa bꞌʉsia deweta pagꞌayeedꞌa. 31Abꞌarika nezokꞌarãbara maʉ̃ta ũdudꞌape kꞌãbãẽã sopuasidꞌa. Mawũẽ wãnape izhi nokꞌoa maʉ̃ta jõma nebʉrʉsidꞌa. 32Mawũẽ izhi nokꞌobara trʉ̃pe mawũãsia: Bʉra nezokꞌata biata bꞌʉ ẽã. Mʉãrã deweta jõmaʉ̃nebara bedꞌea ne ẽã bꞌʉsia mʉãã zuburia bedꞌeasi baera. 33¿Abꞌarika nezokꞌara bʉabidꞌa sozuburiaidꞌe bꞌasi ẽka mʉã bʉta sozuburiadꞌa kĩrãkꞌa? 34Aramaʉ̃ne izhi nokꞌora kĩrũpe zhãrã zuburia obadaa chãbꞌarisia izhaa deweta jõma pagꞌayeedꞌa. 35Mʉ Zeze ʉ̃tre bꞌʉbara marãta aramaʉ̃ kĩrãkꞌa oya, marã abꞌa abꞌaʉba soidꞌu bedꞌea ne ẽãne edadꞌa ẽbʉrʉ marã mebẽrã marã bĩ ẽã obʉdata.
19Jesúsba jaradꞌa kĩma ãmaĩrã kꞌazhiruata
1Jesúsbara maʉ̃ bedꞌeata ma jarape Galileadꞌebara wãbʉrʉta Judea druaedꞌa wãsia do Jordán kĩrãrẽ. 2Maʉ̃ne kꞌabanata wãsidꞌa kꞌaidꞌu, mawũẽ mama bꞌebikuasia zhi kꞌaya bꞌeta.
3Maʉ̃ne izhima fariseorãta zedꞌape wãẽãbidꞌai kꞌarea mawũãsidꞌa: ¿Idaribi panʉka zhũmakĩrãba izhi wũẽrã ãmaĩrã newẽã kꞌarea?
4Mawũãnaĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: ¿Marãbara ledꞌakꞌa kĩrãkꞌa bꞌeta jẽdeubara zhi odꞌabara zhũmakĩrãta wũẽrãta osi ẽka? 5Maʉ̃ba Daizezebara mawũãsia: Zhũmakĩrãbara ãmaẽ bꞌaya zezera, papara, aramaʉ̃ne izhi wũẽrã ũme pane bꞌaya, mawũẽ ũmeta kꞌakua abꞌa pane bꞌaya. 6Mawũẽ ya ũme ẽã, awuarabʉrʉ kꞌakua abꞌabaia. Aramaʉ̃ne Daizezeba ãba bꞌʉdꞌara zhi ãmabiidꞌe bꞌʉ ẽã zhãrãbara.
7Mawũãĩ mawũãsidꞌa: ¿Mobera kꞌãrẽã Moisébara jarasi ãmaĩnebemata wũẽrãã kꞌarta diamarẽã aramaʉ̃ne ãmaĩta?
8Mawũãnaĩ Jesúsbara mawũãsia: Aribꞌaedꞌa ẽbaita marã sora zare baera Moisébara idaribisia mazhi wũẽrã ãmaĩrã. Mawũãmina jẽdeubara Daizezebara mawũã nʉmʉ ẽbasia. 9Mawũẽ mʉã marãã jaraya, bariduba izhi wũẽrã ãmabʉrʉta wũẽrãba awʉrʉ erukꞌãĩ ẽãne ãmape awʉrʉta kꞌãĩbʉrʉra kꞌazhiruata oya. Wũẽrã ãmanapeadꞌata kꞌãĩbʉrʉsidꞌa kꞌazhiruata oya.
10Mawũãĩ izha jʉrʉkuadꞌabara mawũãsidꞌa: Zhũmakĩrãba izhi wũẽrã ãmabʉrʉdꞌe mawũãbʉrʉ audre biga miã kꞌãĩ ẽbaita.
11Mawũãnaĩ Jesúsbara mawũãsia: Mawũã kĩma ne ẽã bꞌaira jõmaʉ̃ne ẽã, awuarabʉrʉ Daizezeba dobꞌa bꞌaidꞌe bꞌʉkꞌãrĩtrʉ mawũã bꞌea. 12Ʉ̃kʉrʉra kĩma ne ẽã bꞌaita to bꞌʉa, ʉ̃kʉrʉra kꞌapabʉdaba kĩma ne ẽã bꞌea, ʉ̃kʉrʉra kĩma ne ẽã bꞌea Daizezeta Nokꞌoba jara bꞌʉta aribꞌae nʉmaĩta. Dobꞌa bꞌa bꞌeita bꞌʉra dobꞌa bꞌadua.
Jesúsba ibia jaradꞌa wũãwũãrãta
(Marcos 10:13-16; Lucas 18:15-17)
13Wũãwũãrãta ʉ̃kʉrʉ Jesúsma wesidꞌa ãzhi ʉ̃rʉ̃ juwua bꞌʉkua zhiwidꞌimarẽã. Mawũãmina izha jʉrʉkuadꞌabara zhi webʉdata kẽãsidꞌa. 14Mawũẽ Jesúsbara mawũãsia: Wũãwũãrã mʉma idu zebiudua, bueamarãũdua, naʉ̃rãne kĩrãkꞌa izhi krĩcha bꞌetrʉ Daizezeta Nokꞌodꞌebema.
15Mawũãpe wũãwũãrã juwua ʉ̃rʉ̃ bꞌʉkua zhiwidꞌipe wãsia mamaʉ̃bara.
Kũrãta bara bꞌadꞌa
(Marcos 10:17-31; Lucas 18:18-30)
16Kũrãta Jesúsma zepe mawũãsia: Miã Ũrãgꞌabari, bʉra biata bꞌʉa, ¿mʉãrã kꞌãrẽ biata oi barape Daizeze ũme bꞌai jõ ẽãta erubꞌaira?
17Mawũãĩ Jesúsbara mawũãsia: ¿Bʉara mʉrã kꞌãrẽã biata jarabʉrʉ? Miõta biata bꞌʉ ẽã, awuarabʉrʉ biara abꞌabai bꞌʉa Daizezeta. Mawũãmina Daizeze ũme bꞌai jõ ẽã maẽ edꞌa wã krĩña bꞌʉbʉrʉ aribꞌaedua Daizezeba jara bꞌʉta.
18Mawũãĩ kũrãbara mawũãsia: ¿Sãʉ̃ta aribꞌaeipe?
Mawũãĩ Jesúsbara jara mawũãsia: Miã bearãrũã. Kĩma ẽãta erukꞌãĩrãrũã. Nezrʉgarãrũã. Zhãrã ʉ̃rʉ̃ sewa nebʉrʉrãrũã. 19Wawiarua bʉ zezera bʉ papara. Zhãrã kʉãgꞌarua bʉzhi kĩrãkꞌa.
20Mawũãĩ kũrãbara mawũãsia: Mʉãrã maʉ̃ jõma aribꞌae bꞌʉa kũrã wedꞌauba, ¿mawũẽ kꞌãrẽta ãmaña wãẽã bꞌʉ?
21Mawũãĩ Jesúsbara mawũãsia: Bʉta bia nʉma krĩña bꞌʉbʉrʉ wãpe bʉzha ne erubꞌʉta nendope platara zuburia bꞌea diadua, mawũãrã ne biata erubꞌaya ʉ̃tre. Aramaʉ̃ne zepe mʉta pẽwãdua.
22Kũrãbara maʉ̃ bedꞌeata ũrĩpe sopua wãsia kꞌãbãẽã bara bꞌʉ baera.
23Mawũẽ izha jʉrʉkuadꞌaa Jesúsbara mawũãsia: Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, bara bꞌʉra borekea edꞌa wã ẽã Daizezeta Nokꞌodꞌebemanerã. 24Mʉã wakusa marãã jaraya, aguja uriadꞌe camellota audre bia berabꞌari bꞌeya bara bꞌʉta edꞌa wãĩ kꞌãñabara Daizezeta Nokꞌodꞌebemane.
25Izha jʉrʉkuadꞌabara maʉ̃ta ũrĩnape kꞌawua ẽã krĩcha mawũãsidꞌa: ¿Bara bꞌʉsidꞌa mawũãbʉrʉ kꞌaita ẽdrʉipe?
26Mawũãnaĩ Jesúsbara ãzhi akʉ mawũãsia: Ẽdrʉira zhãrãĩtara boreke ẽã, mawũãmina ẽdrʉbi bꞌeidꞌeba Daizezeitara ne jõma borekea.
27Mawũãĩ Pedroba mawũãsia: Daibara ne jõma ãmaẽsidꞌa, mobe bʉta pẽwã bꞌea. ¿Mawũẽ daibara kꞌãrẽta jidadꞌaipe? 28Mawũãĩ Jesúsbara mawũãsia: Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, ne jõma zhiwidꞌita nʉmebʉrʉdꞌera, mʉ Beubari Bape bꞌadꞌara Reyta jewedꞌaya mʉzhi bugueta kĩrãwãrẽãne, marã mʉ pẽwã bꞌesidꞌa nokꞌorãta jewedꞌa duaneña bugue docedꞌe. Aramaʉ̃ne kꞌawua oduaneña Israel warrarã docedꞌebemata. 29Bariduba deta ãmaẽrã, zhi mebẽrã zhũmakĩrãrãta, nawekꞌaurãta ãmaẽrã, zezeta, papata, wũẽrãta, warrarãta, druata, mʉ kꞌarea ãmaẽrã, jidama cien jidaya ãmaña. Mobe Daizeze ũme bꞌai jõ ẽãta jidaya. 30Mawũãmina bio zhi zromata bꞌera zhi zroma ẽãta duaneña, waya zhi zroma ẽãta bꞌeta zhi zromata duaneña.
20Ne jaradꞌa uvadꞌe traja bꞌedꞌeba
1Daizezeta Nokꞌota nʉmʉrã ũmakĩrã drua zhibarita bꞌadꞌa kĩrãkꞌa bꞌʉa, diapedꞌa zhãrã jʉrʉ wãsia trajabigaita izhi uvadꞌe. 2Mobe denario abꞌaʉbari ewari abꞌa trajabigaita bedꞌeape zokꞌakuasia izhi uvama. 3Diapedꞌa a las nueve babodꞌodꞌe ãĩ wãbʉrʉdꞌera awʉrʉrãta ũdukuasia pʉwʉrʉ ẽsadra bari bꞌeta. 4Mawũẽ mawũãsia: Marãsidꞌa trajadꞌe wãũdua mʉ uvadꞌe, mʉãrã pagꞌakuaya sãwũã pagꞌai bꞌʉdꞌe. Mawũãĩ ãzhira wãsidꞌa. 5Wakusa ʉ̃matipa ãĩ wãpe a las tres ãĩ wãpe abꞌarika osia. 6Wakusa a las cinco ãĩ wãbʉrʉdꞌera awʉrʉrãta bari bꞌeta ũdui mawũãsia: ¿Marã kꞌãrẽã nama bari keukua? 7Mawũãĩ mawũãsidꞌa: Daira kꞌãwũã bꞌea miõba jʉrʉdꞌa ẽãba. Mawũãnaĩ izhara mawũãsia: Marãsidꞌa trajadꞌe wãũdua mʉ uvadꞌe, mʉãrã pagꞌakuaya sãwũã pagꞌai bꞌʉdꞌe.
8Keubʉrʉdꞌera uva zhibaribara trajabada nokꞌoa mawũãsia: Trajabadara trʉ̃kuape pagꞌadua ãzhi jornal. Naara diadua tẽã zekuadꞌaa, mobebʉrʉ diadua naara zekuadꞌaa. 9A las cinco trajadꞌe wãnapeadꞌata zebʉdadꞌera abꞌa abꞌaʉba jidasidꞌa denario abꞌa. 10Mawũẽ naara trajadꞌe wãnapeadꞌata zebʉdadꞌera krĩchasidꞌa audre jidadꞌaita. Mawũãmina ãzhabidꞌa abꞌa abꞌaʉba jidasidꞌa denario abꞌa. 11Mawũã jidadꞌai uva zhibarira bĩ ẽã jarabʉdata, 12mawũãsidꞌa: Naʉ̃rã tẽã zekuadꞌara ora abꞌabai trajabʉdata bʉara pagꞌabʉrʉa dai kĩrãkꞌa. Maʉ̃ne daibara trabajota jʉ̃wʉ̃rʉ̃ãta zrogꞌa keukua. 13Mawũãnaĩ panaʉ̃ ãzhi abꞌaʉa mawũãsia: Dazhira zhibiata panʉã, mʉã bʉra bĩ ẽã obʉrʉ ẽã. ¿Mʉ ũme bʉra bedꞌeasi ẽka trajaita denario abꞌaʉbari? 14Bʉrera jidape wãrũã, mawũãmina naʉ̃ tẽã zedꞌaara mʉãrã dia krĩñabʉrʉa bʉaa diabʉrʉ kĩrãkꞌa. 15¿Mʉã krĩñanerã o ẽbaidꞌe bꞌʉka ne mʉrẽrã? ¿O bʉra bĩ ẽã kꞌobꞌʉka mʉta bia baera? 16Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa zhi zromata bꞌeta zhi zroma ẽãta duaneña, waya zhi zroma ẽãta bꞌeta zhi zromata duaneña, maʉ̃ẽnabema Daizezebara bio trʉ̃kua nʉmʉkꞌãrĩã, mawũãmina bio ẽã zhi jʉrʉmarã.
Jesúsba jarama ũbeata jaradꞌa izhi beadꞌaita
(Marcos 10:32-34; Lucas 18:31-34)
17Jesús Jerusalén pʉwʉrʉedꞌa wãrĩze wãne, doce izha jʉrʉkuadꞌata awuara jʉre edape odꞌe mawũãsia: 18Dazhirã wãrĩze wã Jerusalén pʉwʉrʉedꞌa, mʉ Beubari Bape bꞌʉra maĩnu chãbꞌaridꞌaya sacerdoterã nokꞌorãta bꞌea, ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadata bꞌea. Maʉ̃rãbara jaradꞌaya mʉrã beadꞌamarẽã. 19Aramaʉ̃ne mʉrã chãbꞌaridꞌaya judíorã ẽãta bꞌea, mʉrã ãzhima sewakꞌau bꞌʉdꞌeba udꞌaya, cruzdꞌe kꞌachidꞌaya, mawũãmina ewari ũbeadꞌe beudꞌata piradrʉya.
Kꞌãrẽ widꞌibidꞌapeadꞌa Jacoboba Juanba
20Zebedeo warrarã papaba zhi waurã bawarauba Jesús orrape izhi kĩrãbita sãkꞌokꞌodꞌe kꞌobꞌesia kꞌãrẽ widꞌiita.
21Mawũẽ Jesúsbara mawũãsia: ¿Kꞌãrẽta krĩñape?
Mawũãĩ izhara mawũãsia: Bʉta nokꞌota bꞌebʉrʉ maẽ mʉ waurã ũme naʉ̃rãta nokꞌo babi jewedꞌabigarua abꞌa bʉ juwua araare, abꞌa bʉ juwua ãkꞌaare.
22Mawũãĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Marãbara kꞌawuadꞌa ẽã kꞌãrẽ widꞌi panʉrã. ¿Marã zuburiaita panʉka mʉ zuburiai kĩrãkꞌara?
Mawũãĩ ãzhara mawũãsidꞌa: Daibara bꞌedꞌaya.
23Mawũãnaĩ izhara mawũãsia: Marã wãrĩnu mʉ zuburiai kĩrãkꞌara zuburiadꞌaya. Mawũãmina mʉ juwua araare, mʉ juwua ãkꞌaare jewedꞌabigaira mʉãrã diaidꞌe bꞌʉ ẽã. Awuarabʉrʉ jewedꞌa paneña maʉ̃ĩta zhi aribꞌaemata mʉ Zezeba.
24Zhi diezba maʉ̃ta ũrĩnaĩ kĩrũsidꞌa mebẽrãta ũme panʉã. 25Mawũẽ Jesúsbara trʉ̃kuape mawũãsia: Marãbara kꞌawua bꞌea naʉ̃ ẽjũãne nokꞌota bꞌebara zhãrã ãzhi edre erunʉmeã, zhi zromata bꞌera aramaʉ̃ne zhãrã ʉ̃rʉ̃ zarea nʉmeã. 26Mawũãmina marã mawũã duanaĩne bꞌʉ ẽã. Awuarabʉrʉ marãnebema zhi zromata bꞌa krĩña bꞌʉra bꞌaibara marã aribꞌaebarita. 27Marãnebema zhi zromata bꞌa krĩña bꞌʉra bꞌaibara marã nezokꞌa kĩrãkꞌa. 28Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa mʉ Beubari Bape bꞌʉra ze ẽbasia zhãrãba aribꞌaedꞌamarẽã, awuarabʉrʉ zesia zhãrã aribꞌaeita, aramaʉ̃ne mʉ bebura diaya jõmaʉ̃bari.
Ne ũdubidꞌa daʉbꞌerrea panʉta ũme
(Marcos 10:46-52; Lucas 18:35-43)
29Ãzhi Jericó pʉwʉrʉdꞌeba wãbʉrʉdꞌera Jesús kꞌaidꞌu wãsidꞌa kꞌabana. 30Maʉ̃ne daʉbꞌerrea panʉta ũme o kꞌaita jewedꞌa panʉne, Jesús berabꞌari wãta ũrĩnaĩ nemi jĩgua mawũãsidꞌa: ¡Nokꞌó, bʉra rey Davidꞌeba uruta bꞌʉba sozuburiarua daira!
31Mawũãnaĩ zhãrãbara kẽãsidꞌa chupeadꞌamarẽã, mawũãmina ãzhira audre bꞌia mawũãsidꞌa: ¡Nokꞌó, bʉra Davidꞌeba uruta bꞌʉba sozuburiarua daira!
32Mawũãnaĩ Jesús pi nʉmepe trʉ̃kuape mawũãsia: ¿Marãbara mʉã kꞌãrẽta oita krĩña panʉ?
33Mawũãĩ ãzhara mawũãsidꞌa: Nokꞌó, daita ne ũdubirua.
34Mawũãnaĩ Jesúsbara sozuburiape dabʉ tõbꞌarikuasia, maʉ̃ daucha ne ũdusidꞌa, mawũẽ jʉ̃drʉsidꞌa kꞌaidꞌu.
21Jesús edꞌa wãna Jerusalénne
(Marcos 11:1-11; Lucas 19:28-40; Juan 12:12-19)
1Jerusalén kꞌaita babʉdadꞌe, Betfagé pʉwʉrʉedꞌa zebʉdata Olivo kꞌatumaẽna zebʉdadꞌera Jesúsbara izha jʉrʉkuadꞌata ũme zokꞌabʉrʉta, 2mawũãsia: Pʉwʉrʉ zakeidꞌu wãũdua jari mazhi kĩrãbita tabꞌʉidꞌu. Marãbara ũdudꞌaya burra jʉ̃ nʉmʉta, burro kũrãsidꞌa izhi ũme ũdudꞌaya, burra ẽnape ũmewedꞌa mʉma weudua. 3Iabꞌaʉba widꞌira mawũãũdua: Nokꞌoba nesidꞌakuabʉrʉa, nane diabꞌarikuaya.
4Aramaʉ̃ne arimaẽ berabꞌarisia Daizezeba bedꞌeata jarabibariba mawũãnata:
5Jerusalénne bꞌea mawũãũdua: Marã Reyra marãma urua, Ibiadꞌe bꞌʉta burrodꞌe ʉ̃rʉ̃ jewedꞌa urua, burro kũrãne ʉ̃rʉ̃ urua nendʉwʉrʉ ne zʉgʉa ataubari waudꞌe. (Zacarías 9:9)
6Izha jʉrʉkuadꞌara wãnape osidꞌa Jesúsba jaradꞌa kĩrãkꞌa. 7Mawũẽ wesidꞌa burrata burro kũrãta, mobe ʉ̃rʉ̃ bꞌʉsidꞌa ãzhidꞌe wua ãnebꞌari panʉta, mobebʉrʉ Jesús jewedꞌasia ʉ̃rʉ̃. 8Kꞌabanabara bia edabʉdata ãzhidꞌe wua ãnebꞌari bꞌeta odꞌe ewarazoasidꞌa. Waya dewaraurãbara pãrãrã kiduata tʉdꞌape odꞌe tadꞌazoasidꞌa. 9Zhãrãbara na wãba tẽã uruba nemi jĩgua mawũãsidꞌa:
¡Bʉra ibia jaradꞌaya rey Davidꞌeba urura!
¡Ibia jaradꞌaya Daizezedꞌeba zebʉrʉra!
¡Daizezera ibia jaraudua ʉ̃trera! (Salmos 118:25-26)
10Aramaʉ̃ne Jesús Jerusalénne edꞌa wãbʉrʉdꞌera pʉwʉrʉdꞌebema jõma bꞌʉgadrʉ mawũãsidꞌa: ¿Naʉ̃ kꞌaipe?
11Maʉ̃nerã zhãrãbara mawũãsidꞌa: Naʉ̃ Jesústa Daizezeba bedꞌeata jarabibaria, Nazaret pʉwʉrʉdꞌebema, Galilea druadꞌebema.
Jesúsba miti ẽã odꞌa Daizeze deta
(Marcos 11:15-19; Lucas 19:45-48; Juan 2:13-22)
12Jesús edꞌa wãsia Daizeze dedꞌa ewara maẽ, mobe jõma ãĩ jʉrekuasia mama ne nendo bꞌeta, ne eda bꞌeta, mesara burekuasia plata kꞌãbiabadadꞌera, buguera burekuasia pusirã nendobadadꞌera. 13Mobe mawũãsia: Naʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa: Mʉ dera zhiwidꞌibadata nʉmʉã adꞌaya. Mawũã bꞌʉdꞌera marãbara nezrʉgamiãrã de babi nʉmʉkꞌãrĩna.
14Daizeze dedꞌa ewara maẽ Jesús orrasidꞌa daʉbꞌerrea bꞌeba, wã bꞌe ẽã bꞌeba, mawũẽ bꞌebikuasia. 15Sacerdoterã nokꞌorãba, ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadaba mawũã biata obꞌʉta ũdubʉdadꞌera warrarãbara Daizeze dedꞌa ewara maẽ nemi jĩgua mawũãsidꞌa: ¡Ibia jaradꞌaya rey Davidꞌeba urura! Mawũãnaĩ kĩrũbʉdaba, 16mawũãsidꞌa: ¿Bʉara ũrĩ kꞌobꞌʉka naʉ̃rãba jara kꞌopanʉrã?
Mawũãnaĩ Jesúsbara mawũãsia: Ããjã, ¿maʉ̃ẽnabemata marãbara ledꞌakꞌa kĩrãkꞌa bꞌeta mawũã bꞌʉ ẽka:
Warrarã kedꞌea, ju do kedꞌea bʉzhita ibia jarabigaya abꞌʉ ẽka? (Salmos 8:2)
17Mawũãpe ãmaẽkuabʉrʉta Jerusalénnebara ãĩ wãsia Betania pʉwʉrʉedꞌa, mobe mama ʉ̃nadrʉsia.
Ikꞌazhirua jaradꞌa higuera zhi ta ne ẽãta
18Diapedꞌa wakusa Jerusalén pʉwʉrʉedꞌa zebʉrʉdꞌera jarrasia Jesús. 19Maʉ̃ne bakuru higuera o kꞌaita nʉmʉta ũdui maĩnu wãbʉrʉdꞌera maʉ̃nerã kꞌãrẽ ũdu ẽbasia, awuarabʉrʉ ũdusia zhi kiduatrʉ, mawũẽ mawũãsia: Bʉra wueta zau ẽbaya.
Audre ẽãne higuera bagusia.
20Izha jʉrʉkuadꞌaba maʉ̃ta ũdudꞌai bia akʉdrua mawũãsidꞌa: ¿Sãwũã kꞌãwũã aramaʉ̃ta bagu dogꞌo bakuru higuera?
21Mawũãnaĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, marãta soidꞌu bꞌebʉrʉ, marãma kꞌãrẽta bꞌe ẽãne duanu ẽbʉrʉ bari kꞌãwũã bakuru higuera kĩrãkꞌa odꞌa ẽã, awuarabʉrʉ kꞌatuma za nʉmʉã jarabʉdata: Ãĩ wãrũã, pusadꞌe doidꞌu wãrũã abʉdadꞌera aribꞌae nʉmaẽdaya. 22Jõma marãba widꞌibʉdara zhiwidꞌi soidꞌu kꞌobꞌebʉrʉ jidadꞌaya.
Zareata Jesúsdꞌe
(Marcos 11:27-33; Lucas 20:1-8)
23Daizeze dedꞌa ewara maẽ Jesús zebʉrʉdꞌera, sacerdoterã nokꞌorãbara, pʉwʉrʉ nokꞌorãbara izhira orrasidꞌa miã ũrãgꞌa nʉmʉne, mobe mawũãsidꞌa: ¿Kꞌaiba obi bꞌʉ bʉa obꞌʉra? ¿Kꞌaiba diasi kꞌãwũã zarea nʉmaĩrã?
24Mawũãnaĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Mʉãbidꞌa marãã widꞌiya, marãba panaʉ̃narã mʉãbidꞌa marãã jaraya kꞌaiba obi bꞌʉta mʉã obꞌʉra. 25Zhãrã buru kꞌoemarẽã Juan, ¿kꞌaiba zokꞌasi? ¿Ʉ̃trebemaba o zhãrãba?
Mawũãĩ ãzhirãĩnu mawũãsidꞌa: Dazhirãba Ʉ̃trebemaba zokꞌasia adꞌara, ¿mobera kꞌãrẽã ĩjãna ẽbasi aya? 26Dazhirãba zhãrãba zokꞌasia adꞌaisidꞌa, dazhirãbara zhãrãta wawia bꞌea jõmaʉ̃ma Juan Daizezeba bedꞌeata jarabibarita bꞌʉ baera.
27Mobebʉrʉ panaʉ̃bʉdata Jesúa mawũãsidꞌa: Daibara kꞌawuadꞌa ẽã.
Mawũãnaĩ izhara mawũãsia: Mʉãbidꞌa marãã jara ẽã kꞌaiba obi bꞌʉra mʉã obꞌʉra.
Ne jaradꞌa warra ũmeneba
28¿Mawũãmina marãma sãwũãpe? Ũmakĩrãba erubꞌasia warrarãta ũme, mawũẽ zhi nabemata orrape mawũãsia: Warra, idꞌira trajadꞌe wãrũã mʉ uvadꞌe. 29Mawũãĩ izhara panaʉ̃ mawũãsia: Mʉrã wã krĩña ẽã. Mawũãnata tẽã wãĩta krĩchape wãsia. 30Zhi zezebara dewarabemata orrape abꞌarika jarasia. Mawũẽ maʉ̃bara mawũãsia: Ãjã nokꞌó, mʉrã wãña. Mawũãpe wã ẽbasia. 31¿Ũmebara sãʉ̃ba osi zhi zezeba krĩñarã?
Mawũãĩ ãzhara mawũãsidꞌa: Osia nabemaba.
Mawũãnaĩ Jesúsbara mawũãsia: Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, rey Romanebemaĩta plata widꞌibadata, wũẽrãrã jõmaʉ̃ne bꞌeta marã kꞌãñabara wãnaña Daizezeta Nokꞌota bꞌʉma. 32Maʉ̃ẽnabema Juan marãma zesia sãwũã bꞌeaidꞌebemata jaradꞌe, maʉ̃ marãbara ĩjãna ẽbasia. Mawũãmina rey Romanebemaĩta plata widꞌibadabara, wũẽrãrã jõmaʉ̃neta bꞌebara ĩjãsidꞌa. Mawũãmina marãbara maʉ̃ ũdusidꞌaidꞌu kꞌazhiruara ãmape Daizezeta pẽwãna ẽbasia izhidꞌebemata ĩjãnaĩta.
Uvadꞌe trajabadata bia ẽãta bꞌeadꞌa
(Marcos 12:1-12; Lucas 20:9-19)
33Ũrĩũdua, mʉã dewara ne jarakꞌaya: Ũmakĩrãta bꞌasia drua zhibarita, maʉ̃bara uvata upe serrape osia uva bꞌata piabarita. Mobe uva akʉita pãrãsia deta ʉ̃tʉ drasoa, mobe uvadꞌe trajabadaa arrendape wãsia wawara. 34Uva bꞌʉabada ewade nezokꞌarã izhidꞌeta zokꞌasia uvadꞌe trajabadama, jidadꞌamarẽã uva izhaa diabʉdata. 35Mawũãmina uvadꞌe trajabadabara nezokꞌarã jirtoposia, mobe ʉ̃kʉrʉ jirachi jidasidꞌa, ʉ̃kʉrʉ beasidꞌa, ʉ̃kʉrʉ mongꞌaraba tabꞌarisidꞌa. 36Wakusa nezokꞌarã dewaraurãta audre zokꞌasia nabemarã kꞌãñabara, maʉ̃rã abꞌarika osidꞌa. 37Mobebʉrʉ zhi warrata ãzhima zokꞌabʉrʉta mawũãsia: Wawiadꞌaya mʉ warrara. 38Mawũãmina uvadꞌe trajabadabara zhi warrata ũdudꞌai ãzhirãĩnu mawũãsidꞌa: Ne zhi zezedꞌera naʉ̃ba jidaya, mawũẽ beadꞌaya, aramaʉ̃ne dazhirãba jidadꞌaya izha jidaita bꞌʉra. 39Aramaʉ̃ne jirtopota uvadꞌebara ãĩ jʉretadꞌape beasidꞌa.
40Aramaʉ̃nerã uva zhibarita zebʉrʉdꞌera ¿uvadꞌe trajabadara marãma sãwũã oipe?
41Mawũãĩ mawũãsidꞌa: Bia ẽãta bꞌera sozuburia ẽã makenaña, mobe uva izhidꞌera awʉrʉrã uvadꞌe trajabadaa arrendaya. Aramaʉ̃ne izhaa diadꞌaira diadꞌamarẽã uva bꞌʉabada ewade.
42Mawũãnaĩ Jesúsbara mawũãsia: ¿Marãbara ledꞌakꞌa kĩrãkꞌa duanu ẽka aramaʉ̃ kĩrãkꞌa mʉ seribidꞌa ẽãnebemata zhi bꞌʉmarã?:
¿Jara bꞌʉ ẽka de obadaba mongꞌara seri ẽãne bꞌʉdꞌapeadꞌara wagꞌauta bꞌesita. Daizezeba mawũã osi baera dazhirãma ne bia abꞌʉ ẽka? (Salmos 118:22-23)
43Maʉ̃neba mʉã marãã jaraya, marã Daizezebara izhita Nokꞌodꞌebemane duanabi ẽã, awuarabʉrʉ maʉ̃ne bꞌeabiya izha jara bꞌʉta obꞌeta. 44Iabꞌa maʉ̃ mongꞌara ʉ̃rʉ̃ bꞌaera bꞌʉgꞌʉzoaya, maʉ̃ mongꞌarata iabꞌaʉ ʉ̃rʉ̃ bꞌaera naʉ̃sãña.
45Maʉ̃ jarabʉrʉta ũrĩnaĩ sacerdoterã nokꞌorãbara fariseorãbara kꞌawuasidꞌa ãzhita jarabʉrʉta. 46Mawũẽ sãwũã jidadꞌaita krĩcha jʉrʉsidꞌamina, zhãrãta wawiasidꞌa zhãrãma Jesús Daizezeba bedꞌeata jarabibarita bꞌʉ baera.
22Ne jaradꞌa juwua jidabadadꞌeba
1Jesúsbara wakusa ne bio jarakꞌa mawũãsia:
2Daizezeta Nokꞌota nʉmʉrã reyta bꞌadꞌa kĩrãkꞌa bꞌʉa, maʉ̃bara fiesta osia zhi warra juwua jidayidꞌera. 3Juwua jidayidꞌe trʉ̃kuadꞌata trʉ̃ne nezokꞌarã izhidꞌeta zokꞌasia, mawũãmina maʉ̃rã ze krĩñana ẽbasia. 4Wakusa nezokꞌarã dewaraurãta zokꞌabʉrʉta mawũãsia: Trʉ̃kuadꞌapeadꞌaa jaraudua mʉrẽ zhikora aribꞌaesita. Mʉãrã beabisia mʉ tororãta, mʉ nendʉwʉrʉrã boreguearãta. Mawũẽ jõma aribꞌae nʉmʉ baera zedꞌamarẽã jaraudua juwua jidayima. 5Mawũãmina trʉ̃kuadꞌapeadꞌara wãna ẽãbʉrʉ ʉ̃kʉrʉ wãsidꞌa ãzhi trabajoedꞌa, ʉ̃kʉrʉ ãzha kꞌãrẽ oi bꞌʉta oedꞌa. 6Waya ʉ̃kʉrʉbara nezokꞌarãta jirtopota jirachi makenasidꞌa. 7Maʉ̃ta reyba ũrĩbʉrʉdꞌera kĩrũpe zokꞌasia soldaorã izhidꞌeta, aramaʉ̃ne makenasia maʉ̃rã miã beamiãta bꞌera, mobe basia ãzhi pʉwʉrʉra. 8Mobebʉrʉ nezokꞌarã izhidꞌea mawũãsia: Juwua jidayidꞌebema wãrãnebai zhi aribꞌaema. Mawũãmina trʉ̃kuadꞌapeadꞌara trʉ̃kuaidꞌe bꞌa ẽbasia. 9Mawũẽ oza wãũdua, mobe juwua jidayima trʉ̃ũdua mazha ũdubʉdata. 10Mawũãĩ nezokꞌarã oza wãnape ãzha ũdubʉdata jõma jʉresidꞌa biata bꞌeta, bia ẽãta bꞌeta, aramaʉ̃ne juwua jidayidꞌebema birasia trʉ̃kuadꞌapeadꞌaba.
11Trʉ̃kuadꞌapeadꞌata akʉita rey edꞌa wãbʉrʉdꞌera mama ũmakĩrãta ũdusia zhãrã juwua jida nʉmʉne jʉ̃bibadaba zho bꞌʉ ẽãta. 12Mawũẽ mawũãsia: ¿Bʉra sãwũã nama edꞌa zesi zhãrã juwua jida nʉmʉne jʉ̃bibadaba zho bꞌʉ ẽãrã? Mawũãĩ izhira chupea kꞌobꞌasia. 13Mawũẽ reybara ne aribꞌae nʉmeã mawũãsia: Jẽrũta, juwuata jʉ̃ũdua, mobe bꞌaribueudua ãĩ pãrĩguadꞌe tebʉdꞌe, mama jẽgaya kidꞌa kꞌõsesea. 14Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa Daizezebara bio trʉ̃kua nʉmʉkꞌãrĩã, mawũãmina bio ẽã zhi jʉrʉmarã.
Rey Romanebemaĩta plata widꞌibadadꞌebema
(Marcos 12:13-17; Lucas 20:19-26)
15Maʉ̃ tẽã fariseorã wãnape bedꞌeasidꞌa Jesús sãwũã wãẽã bedꞌeabidꞌaita. 16Mawũẽ ãzhi pẽwã bꞌeta rey Herode pẽwã bꞌe bawara izhima zokꞌabʉdata jarabuesidꞌa mawũãnamarẽã: Miã Ũrãgꞌabari, daiba kꞌawua bꞌedꞌera bʉara jara bꞌʉa wãrãta, aramaʉ̃ne wãrĩnuta jara bꞌʉa Daizeze ota. Bʉra krĩcha zhãrãneã zhi edebi ẽã bʉara akʉ ẽbaera zhãrãnebemata. 17Bʉma sãwũãta daia jaradua: ¿Diasia bꞌʉka rey César plata diabadara, o dia bꞌe ẽ?
18Jesúsbara kꞌawuasia ãzhara bĩ ẽã oita kꞌobꞌeta, mawũẽ mawũãsia: ¿Mʉrã kꞌãrẽã wãẽãbidꞌaita kꞌopanʉ marã sewa bibaʉta bꞌebara? 19Mʉãã ũdubiudua monedata rey Romanebemaa diabadata.
Mawũãĩ ãzhara ũdubisidꞌa denario abꞌa. 20Mobebʉrʉ Jesúsbara mawũãsia: ¿Naʉ̃nerã kꞌai zata nʉmʉ, kꞌai trʉ̃ta bꞌʉ nʉmʉ?
21Mawũãĩ mawũãsidꞌa: Césardꞌea.
Mawũãnaĩ mawũãsia: Césardꞌera César diaudua, Daizezedꞌera Daizezea diaudua.
22Maʉ̃ta ũrĩnaĩ bia akʉdruape ãmaẽbʉdata wãsidꞌa.
Beudꞌata piradrʉdꞌaidꞌebema
(Marcos 12:18-27; Lucas 20:27-40)
23Maʉ̃ ewade saduceorãta zesidꞌa Jesúsma, maʉ̃rãbara jara bꞌea beudꞌara piradrʉ ẽãta, mawũẽ widꞌi, 24mawũãsidꞌa: Miã Ũrãgꞌabari, Moisébara mawũãsia: Iabꞌaʉta warra ne ẽã beura, izhi wũẽrã zhi mebeaba edaibara, aramaʉ̃ne zhi mebea beudꞌata warra barabiya. 25Ewari abꞌa daidꞌe edꞌa mebẽrãta siete pãĩna bazhia, nabemata miã kꞌãĩpe beusia, warra ne ẽbasi baera izhi wũẽrã zhi mebeaita ãmaẽsia. 26Zhi ũmesidꞌa abꞌarika berabꞌarisia, zhi ũbeasidꞌa, zhi sietesidꞌa. 27Jõma mawũã berabꞌaridꞌa tẽãne beusia wũẽrãsidꞌa. 28¿Kꞌõbe beudꞌata piradrʉbʉdadꞌera sietedꞌebemabara sãʉ̃ba izhi wũẽrã baipe mawũã ãzhi jõmaʉ̃ba kꞌãĩnapeadꞌara?
29Mawũãnaĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Marã wãẽã bꞌeba maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmarã sãwũãta kꞌawuadꞌa ẽã, miã Daizeze zareara sãwũãta kꞌawuadꞌa ẽã. 30Beudꞌata piradrʉbʉdadꞌera miã kꞌãĩna ẽã, awuarabʉrʉ Daizeze ángelerã ʉ̃tre bꞌe kĩrãkꞌa bꞌeaya. 31Mawũãmina beudꞌata piradrʉdꞌaidꞌebema, ¿marãbara ledꞌakꞌa kĩrãkꞌa bꞌeta Daizezebara mawũãsi ẽka?: 32¿Mʉrã Abraham Zhibaria, Isaac Zhibaria, Jacobo Zhibaria asi ẽka? Aramaʉ̃nerã Daizezera beukuadꞌa Zhibari ẽã, awuarabʉrʉ zokꞌai bꞌe Zhibaria.
33Maʉ̃ta ũrĩnape zhãrãbara bia akʉdruasidꞌa mawũã miã ũrãgꞌa bꞌʉdꞌeba.
Zhi zromata bꞌʉa aribꞌaedꞌai bꞌʉta
34Fariseorãbara ũrĩsidꞌa mawũã chupeabigabʉrʉta saduceorãta, mawũẽ zhi jʉresidꞌa. 35Mobe ãzhidꞌebema abꞌa ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabariba wãẽãbii kꞌarea widꞌi mawũãsia: 36Miã Ũrãgꞌabari, ¿Daizezeba jara bꞌʉta aribꞌaedꞌai bꞌʉra sãʉ̃ta zhi zromape ũrãgꞌadꞌera?
37Mawũãĩ Jesúsbara jara mawũãsia: Nokꞌo Daizezera soidꞌu kʉãgꞌarua, bʉzhi jawureidꞌuba, bʉzhi krĩchaidꞌuba. 38Maʉ̃ta zhi zroma Daizezeba aribꞌaemarẽã jara bꞌʉra. 39Zhi ũmeta aramaʉ̃ kĩrãkꞌa bꞌʉta mawũã bꞌʉa: Zhãrã kʉãgꞌarua bʉzhi kĩrãkꞌa. 40Maʉ̃ ũmeta aribꞌae nʉmʉba jõma aribꞌae nʉmaña Daizezeba ũrãgꞌa Moiséa diadꞌata, Daizezeba bedꞌeata jarabibarirãba bꞌʉdꞌapeadꞌata.
¿Kꞌaidꞌeba uru zhãrã Ẽdrʉbiira?
(Marcos 12:35-37; Lucas 20:41-44)
41Fariseorã ãba nʉmʉne Jesúsbara widꞌibʉrʉta, 42mawũãsia: ¿Marã sãwũã krĩcha bꞌe zhãrã Ẽdrʉbii ʉ̃rʉ̃rã? ¿Kꞌaidꞌeba zeipe?
Mawũãĩ mawũãsidꞌa: Rey Davidꞌeba zeya.
43Mawũãnaĩ Jesúsbara mawũãsia: ¿Bari kꞌãwũta Davidbara Jawurebiadꞌeba izhi Nokꞌoa abʉrʉta mawũãsika?:
44Daizezebara mʉ Nokꞌoa mawũãsia: Mʉ juwua araare jewedꞌarua, bʉ jura bꞌeta jõma mʉã bʉ jẽrũ edre bꞌʉyeedꞌa. (Salmos 110:1)
45Davidba mawũã izhi Nokꞌoa adꞌara, ¿sãwũã bari kꞌãwũta izhidꞌeba uruta bꞌaipe?
46Aramaʉ̃ne miõba panaʉ̃ bꞌedꞌa ẽbasia izhi bedꞌeara. Miõba kꞌãrẽ widꞌi ẽbasia maʉ̃ ewadeba ʉ̃taara.
23Ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadadꞌebema
(Marcos 12:38-40; Lucas 11:37-54; 20:45-47)
1Mobebʉrʉ Jesús bedꞌeabʉrʉta zhãrã kꞌobꞌea izha jʉrʉkuadꞌaa mawũãsia:
2Daizezeba ũrãgꞌa Moiséa diadꞌata jara bꞌea ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadabara, fariseorãbara. 3Mawũẽ kꞌãrẽ aribꞌaeita marãã jarabʉdara jõma aribꞌae oudua. Mawũãmina ãzha obꞌe kĩrãkꞌara orãũdua, kꞌãrẽ jara bꞌera ãzhara aribꞌaedꞌa ẽã. 4Miõba aribꞌae bꞌe ẽãta zhãrãã aribꞌaemarẽã jara bꞌea, mawũãmina ãzhara aribꞌaedꞌa ẽã. 5Awuarabʉrʉ jõma kꞌãrẽ obʉdara obꞌea zhãrãba ũdudꞌamarẽã. Mawũẽ Daizeze bedꞌeata wĩka edꞌa bꞌʉbadata caja zakedꞌera jʉ̃kꞌara audre joubꞌʉa obada, mobe datrudꞌe, juwuadꞌe tãjʉ̃bada, wua ita irabadata audre drasoa obada. 6Nokꞌorãta jewedꞌabari maẽ jewedꞌa krĩñadea nekꞌodꞌe trʉ̃bʉdadꞌera. Nokꞌorãta jewedꞌabari maẽ jewedꞌa krĩñadea de zhi jʉrebadata nʉme maẽrã. 7Ãzhi wawia saludꞌaita krĩñadea pʉwʉrʉdꞌe kꞌabana maẽrã. Krĩñadea zhãrãba ãzhira Miã Ũrãgꞌabari adꞌaita.
8Mawũãmina marãbara krĩña bꞌearãũdua marãta Miã Ũrãgꞌabari adꞌaita, marãne Miã Ũrãgꞌabarira abꞌabai bꞌʉ baera mʉta zhãrã Ẽdrʉbita, waya marã jõma mebẽrãta bꞌea. 9Druadꞌera miõta zeze arãũdua, marãne Zezera abꞌabai bꞌʉ baera ʉ̃tre bꞌʉta. 10Miã krĩña bꞌearãũdua marãta nokꞌó adꞌaita, marãne Nokꞌora abꞌabai bꞌʉ baera mʉta zhãrã Ẽdrʉbita. 11Marãnebemata zhi zromata bꞌʉra bꞌaibara marã nezokꞌa kĩrãkꞌa. 12Zhi zromane bꞌʉra Daizezebara zhi zroma ẽãta bꞌʉya, waya zhi zroma ẽãne bꞌʉta zhi zromata bꞌʉya.
13¡Daizezebara pua kꞌawua oya marã ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadata bꞌera, fariseorãta bꞌera, marã sewa bibaʉta bꞌea! Maʉ̃ba Daizezeta Nokꞌodꞌebemanerã zhãrã idu edꞌa wãbidꞌa ẽã. Miã mazhisidꞌa edꞌa wãna ẽã, aramaʉ̃ne edꞌa wãbidꞌa ẽã zhi edꞌa wã krĩñabʉdara.
14¡Daizezebara pua kꞌawua oya marã ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadata bꞌera, fariseorãta bꞌera, marã sewa bibaʉta bꞌea! Maʉ̃ba jãrĩ bꞌea deta wũẽrãrã pẽdrarãneta, mobe zhãrãma bia nʉmaĩta dããrã zhiwidꞌibada. Maʉ̃neba Daizezebara marã audre pua kꞌawua oya.
15¡Daizezebara pua kꞌawua oya marã ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadata bꞌera, fariseorãta bꞌera, marã sewa bibaʉta bꞌea! Maʉ̃ba pusata druata pʉrrʉa bꞌea, mazhi ũrãgꞌata iabꞌaʉa ĩjãbidꞌaita mawũã bꞌea. Aramaʉ̃ne ĩjãbibʉdadꞌera mazhi kꞌãñabara tebʉdꞌe audre zuburia bꞌaitrʉ opanʉã.
16¡Marã Daizezebara pua kꞌawua oya, zhãrã jipa ededꞌa ẽãba daʉbꞌerrea bꞌe kĩrãkꞌa bꞌea! Mawũẽ mawũãbada: Iabꞌaʉba Daizeze de daidꞌu kꞌãrẽ wãrĩnu oita jarape o ẽbʉrʉ kꞌãrẽ ẽã. Mawũãmina iabꞌaʉba Daizeze dedꞌa oro nʉmʉ daidꞌu kꞌãrẽ wãrĩnu oita jarabʉrʉra oibara abada. 17¡Marã krĩcha ne ẽã daʉbꞌerrea bꞌe kĩrãkꞌa bꞌea! ¿Sãʉ̃ta zhi zromape orota o Daizeze deta, izhi dedꞌa nʉmʉba Daizezedꞌe ẽka orora? 18Marãbara dewara mawũãbada: Iabꞌaʉba altar daidꞌu kꞌãrẽ wãrĩnu oita jarape o ẽbʉrʉ kꞌãrẽ ẽã. Mawũãmina nendʉwʉrʉ altar maẽ ʉ̃rʉ̃ tabꞌʉ daidꞌu iabꞌaʉba kꞌãrẽ wãrĩnu oita jarabʉrʉra oibara abada. 19¡Marã krĩcha ne ẽã bꞌeba daʉbꞌerrea bꞌe kĩrãkꞌa bꞌea! ¿Sãʉ̃ta zhi zromape nendʉwʉrʉta o altar nʉmʉta, altar maẽ kꞌobꞌebʉrʉba Daizezedꞌe ẽka nendʉwʉrʉra? 20Iabꞌaʉba altar daidꞌu kꞌãrẽ wãrĩnu oita jarabʉrʉra bari altar daidꞌu jarabʉrʉ ẽã, awuarabʉrʉ jarabʉrʉa nendʉwʉrʉ altar maẽ ʉ̃rʉ̃ tabꞌʉ daidꞌubidꞌa. 21Iabꞌaʉba Daizeze de daidꞌu kꞌãrẽ wãrĩnu oita jarabʉrʉra bari Daizeze de daidꞌu jarabʉrʉ ẽã, awuarabʉrʉ jarabʉrʉa Daizeze mama bꞌʉ daidꞌubidꞌa. 22Iabꞌaʉba ʉ̃tre daidꞌu kꞌãrẽ wãrĩnu oita jarabʉrʉra Daizeze bugue daidꞌu jarabʉrʉa, mawũẽ Daizezeta ʉ̃rʉ̃ jewedꞌa bꞌʉ daidꞌu jarabʉrʉa.
23¡Daizezebara pua kꞌawua oya marã ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadata bꞌera, fariseorãta bꞌera, marã sewa bibaʉta bꞌea! Marãbara menta kiduata, eneldo kiduata, cominota diez bꞌʉabʉdaza abꞌa Daizezea diabada. Mawũãmina audre aribꞌaei bꞌʉra aribꞌaedꞌa ẽã Daizezeba ũrãgꞌa Moiséa diadꞌadꞌe jara bꞌʉra zhãrã sãwũã edai bꞌʉdꞌe edaita, zhãrã sozuburiaita, Daizezedꞌebema ĩjãĩta. Maʉ̃ne maʉ̃trʉ aribꞌae duanaĩne bꞌʉa wuaabema kenabꞌari ẽã aribꞌae bꞌedꞌe. 24¡Zhãrã jipa ededꞌa ẽãba daʉbꞌerrea bꞌe kĩrãkꞌa bꞌeba, kʉchikʉchira ãĩ sãpe baniã dobadamina camellota mibue bꞌe kĩrãkꞌa bꞌea!
25¡Daizezebara pua kꞌawua oya marã ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadata bꞌera, fariseorãta bꞌera, marã sewa bibaʉta bꞌea! Mawũẽ vasota epedꞌekꞌota ʉ̃rʉ̃bʉrʉ zhi sʉgʉma kĩrãkꞌa bꞌea, mawũãmina marã edꞌara bia ẽãba bira bꞌea, nezrʉga kꞌãrẽ o ẽbai bꞌʉta obꞌeba. 26¡Zhãrã jipa ede ẽãba fariseo bʉra daʉbꞌerrea bꞌʉ kĩrãkꞌa bꞌʉa! Maʉ̃ba vasota, epedꞌekꞌota naara edꞌabemata sʉgʉi kĩrãkꞌa sodꞌeba biata odua, mawũãrã ʉ̃rʉ̃bemasidꞌa zhi sʉgʉma baya.
27¡Daizezebara pua kꞌawua oya marã ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadata bꞌera, fariseorãta bꞌera, marã sewa bibaʉta bꞌea! Mawũẽ beuwãrã joudꞌapeadꞌa totroa nʉme kĩrãkꞌa bꞌea, ʉ̃rʉ̃rã wãrĩnu bi-ia nʉmeã, mawũãmina edꞌara beudꞌa bꞌʉwʉrʉba bira nʉmeã, mitia nʉmeã. 28Marãta aramaʉ̃ kĩrãkꞌa bꞌea, ʉ̃rʉ̃rã wãrĩnu biata zhi ũdubi bꞌea zhãrã bꞌea, mawũãmina sewa bibaʉta bꞌeba marã sora edꞌara bia ẽãba bira nʉmʉã.
29¡Daizezebara pua kꞌawua oya marã ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadata bꞌera, fariseorãta bꞌera, marã sewa bibaʉta bꞌea! Mawũẽ Daizezeba bedꞌeata jarabibarirã joudꞌapeadꞌa nʉmema ne pãrãbada, aramaʉ̃ne kĩrãwãrẽã obada biata joudꞌapeadꞌa nʉmerã. 30Aramaʉ̃ne mawũãbada: Dazhirã zhibarirã bꞌeasi ewade dazhirãta bꞌeasibʉrʉ, ãzhidꞌe kĩrãkꞌara dazhirãbara beadꞌa ẽbakꞌausia Daizezeba bedꞌeata jarabibarirã. 31Aramaʉ̃nerã ari mazha kꞌawua bꞌeta marã urua Daizezeba bedꞌeata jarabibarirã beakuadꞌapeadꞌata bꞌeadꞌadꞌeba. 32¡Mawũẽ ma oudua mazhi zhibarirãba o jʉ̃drʉdꞌapeadꞌara! 33¡Marã dãma bia ẽãta bꞌe kĩrãkꞌa bꞌea! ¿Sãwũã ẽdrʉdꞌaipe Daizezeba tebʉdꞌe buekuaidꞌebara? 34Maʉ̃ kꞌarea mʉãrã marãma zokꞌaya Daizezeba bedꞌeata jarabibarirãta, krĩcha banata, miã ũrãgꞌabadata, maʉ̃rãnebema ʉ̃kʉrʉ beadꞌape ʉ̃kʉrʉ cruzdꞌe kꞌachidꞌaya, ʉ̃kʉrʉra udꞌaya mazhidꞌe de zhi jʉrebadata nʉme maẽ, aramaʉ̃ne zuburia okuadꞌaya pʉwʉrʉza pẽwã. 35Aramaʉ̃nerã marã ʉ̃rʉ̃ bꞌaeya druadꞌe biata bea bꞌe jõmaʉ̃ bebuta, ʉ̃rʉ̃ bꞌaeya Abel biata bꞌadꞌa bebuidꞌuba, ʉ̃rʉ̃ bꞌaeya Berequía warra Zacaría bebuidꞌuba, marãta bꞌeadꞌabara Zacaríara beasidꞌa Daizeze dedꞌa altar maẽ. 36Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, maʉ̃ jõma bꞌaeya marã idꞌi ewade bꞌe ʉ̃rʉ̃.
Jesús jẽgadꞌa Jerusalén kꞌarea
37¡Jerusalén, Jerusalén, marãbara Daizezeba bedꞌeata jarabibarirã bea bꞌea, mongꞌaraba tabꞌari bea bꞌea marãma zokꞌakuabʉrʉra! ¡Mʉã marã biodꞌe ãba jʉre krĩñasia eterreba zhi warrarãta i edre ãba jʉrebari kĩrãkꞌa, mawũãmina marãbara krĩñana ẽbasia! 38Mawũẽ Daizezebara marã pʉwʉrʉra kenabꞌariya. 39Mʉã marãã jaraya, kꞌãwũã wedꞌauba marãbara mʉrã ũdudꞌa ẽbaya, marãba mawũãnañeẽna: Ibia jaradꞌaya Daizezedꞌeba urura.
24Jesúsba jaradꞌa Daizeze de ãrĩnaĩta
1Daizeze dedꞌa ewara maẽba Jesús wãne, izha jʉrʉkuadꞌabara orrasidꞌa de nʉmeta ũdubidꞌaita Daizeze dedꞌebemata.
2Mawũẽ mawũãsia: ¿Marãbara akʉ kꞌopanʉ ẽka naʉ̃ jõma? Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, namarã mongꞌara abꞌari mongꞌara ʉ̃rʉ̃bidꞌa kꞌobꞌa ẽbaya ãrĩbʉdaba.
Sãwũãĩnebema ẽjũã jõĩ nawedꞌa
(Marcos 13:3-23; Lucas 21:7-24)
3Olivo kꞌatumane Jesús jewedꞌa bꞌʉdꞌe izha jʉrʉkuadꞌabara orradꞌape dobꞌaʉa mawũãsidꞌa: ¿Daia jaradua, sõmbedꞌepe Daizeze deta mawũã ãrĩnaĩrã, sãwũãĩpe bʉ zeira, sãwũãĩpe ewari nʉmʉta jõĩrã?
4Mawũãnaĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Kĩrãkuita bꞌeaudua miõã zhi sewabidꞌa ẽbaita. 5Nʉmʉne bio sewata mʉneba zebʉdabara mawũãnaña: Mʉrã zhãrã Ẽdrʉbia. Aramaʉ̃ne bio sewadꞌaya. 6Marãbara zhõta ũrĩnaña namabidꞌa ãĩbidꞌa, maʉ̃nerã perarãũdua, maʉ̃ jõma mawũã berabꞌariibara, mawũãmina wadꞌi ẽbaya ewari nʉmʉta jõĩrã. 7Drua tabꞌeta drua awʉrʉta tabꞌe bawara zhõnaña, nokꞌorãta nokꞌorã awʉrʉ bawara zhõnaña. Nʉmeña puata, jarrabata, ẽjũã ureta baridu maẽ. 8Maʉ̃ jõma puata jẽdeba nʉmeña.
9Marã chãbꞌaridꞌaya zuburia odꞌamarẽã, aramaʉ̃ne beakuadꞌaya, marã jõmaʉ̃ba juradꞌaya mʉ kꞌarea. 10Mʉnebemata ĩjã bꞌebara maʉ̃ ewadera bioba ĩjã ẽã duaneña, mawũẽ zhiya zhi jidabidꞌaya, zhiya zhi juradꞌaya. 11Sewata Daizezeba bedꞌeata jarabibaridꞌe duanaĩta bio piradrʉdꞌaya, aramaʉ̃ne bio sewadꞌaya. 12Bia ẽãta eababʉrʉba bioba zhãrã kʉãgꞌadꞌa ẽbaya. 13Mawũãmina izhi ewarita jõñeẽna mʉta pẽwã bꞌʉra ẽdrʉya. 14Kꞌãwũã bedꞌea biata Daizezeta Nokꞌodꞌebemata jaradꞌaya ẽjũã jõmaʉ̃ maẽ, aramaʉ̃ne zhãrã jõmaʉ̃ba kꞌawuadꞌaya, mobebʉrʉ zeya ewari nʉmʉta jõĩrã.
15Mawũẽ Daizeze dedꞌa jaidꞌebema ne mitiata nʉmʉbʉdata marãba ũdubʉdadꞌera, Daizezeba bedꞌeata jarabibariba Danielba jaradꞌata ũdudꞌaya. Mawũẽ zhi naʉ̃ lebʉrʉbara maʉ̃ sãwũãta kꞌawuarua. 16Mobebaira Judeadꞌe bꞌera merũ wãẽbaudua kꞌatumaẽna. 17De ʉ̃rʉ̃ kꞌobꞌʉra udꞌubꞌaepe edꞌa wãrãrũã kꞌãrẽ bʉzhi dedꞌabema jiraedaira. 18Meã kꞌobꞌʉra deidꞌu zerãrũã bʉzhi wua jiraedaira. 19Bꞌiogꞌoa bꞌera, wũãwũã judꞌebema erubꞌera zuburiadꞌaya maʉ̃ ewadera. 20Mawũẽ zhiwidꞌiudua marã mawũã merũbʉdadꞌera nʉma ẽbamarẽã kue ewarita miã ẽnaʉ̃bada ewarita. 21Mobebaira kꞌãbãẽã zuburiatrʉ nʉmaña, ẽjũã osidꞌadꞌebemata idꞌibasiidꞌu mawũãrã ne ẽãta nʉmaña, miã tẽãbidꞌa mawũãrã nʉma ẽbaya. 22Maʉ̃ ewarita Daizezeba kꞌakutua nʉmʉ ẽbʉrʉ miõta zokꞌai bꞌa ẽã. Mawũãmina izha zhi jʉrʉmata bꞌe kꞌarea maʉ̃ ewarira kꞌakutua nʉmʉña.
23Mawũẽ iabꞌaʉba zhãrã Ẽdrʉbita za bꞌʉa abʉrʉdꞌera, o zawa bꞌʉa abʉrʉdꞌera ĩjãrãũdua. 24Nʉmʉne zhãrã sewata zhãrã ẽdrʉbita duaneña, sewata Daizezeba bedꞌeata jarabibaridꞌe duaneña, ũdudꞌakꞌa zromata okuabʉdaba zhãrã sewadꞌaya, sewaita obꞌedꞌara Daizezeba zhi jʉrʉmata bꞌesidꞌa sewadꞌaya. 25Ya mʉãrã maʉ̃ta marãã jarabʉrʉa nawedꞌa. 26Mawũẽ drua drudrua tabꞌʉ maẽ zhãrã ẽdrʉbita bꞌʉa abʉdadꞌera akʉdꞌe wãrãũdua, o dedꞌa bꞌʉa abʉdadꞌera ĩjãrãũdua. 27Bata dajada pureabari kĩrãkꞌa mʉ Beubari Bape bꞌadꞌata zebʉrʉdꞌera dajada zeya. 28Ne beuma tabꞌʉra kꞌawuabada ãkꞌoso pouga nʉmʉba. (Mʉ zebʉrʉra aramaʉ̃ kĩrãkꞌa kꞌawuadꞌaya.)
Jesús zeidꞌebema
(Marcos 13:24-37; Lucas 17:26-30, 34-36; 21:25-33)
29Aramaʉ̃ta jari ewadera mawũã zuburia nʉmana tẽãne ʉ̃madaura pãrĩguya, jedꞌekꞌora ʉ̃na ẽbaya, chĩdaura bãjãneba jurzoaya, ne zarea zromarãta bãjãnebema pʉrʉderreadꞌaya. 30Mobebʉrʉ ũdudꞌakꞌata ũdubʉdata mʉ Beubari Bape bꞌadꞌata bãjãneba uruta ũdudꞌaya, mawũã ũdubʉdaba druadꞌe zhãrã bꞌera jõma peraba jẽgadꞌaya. Maʉ̃nerã mʉ Beubari Bape bꞌadꞌara bãjãneba jãrãrãne uruta ũdudꞌaya zarea bara kꞌãbãẽã kĩrãwãrẽã. 31Mobebʉrʉ mʉãrã ángelerã mʉrẽrãta zokꞌaya trompeta jĩgua zadꞌamarẽã, aramaʉ̃ne ãba jʉredꞌaya mʉã zhi jʉrʉmata baridu maẽ bꞌeta wawara bꞌeta.
32Bakuru higueradꞌeba sãwũãta kꞌawuaudua: Zhi jĩwĩnita wikubʉrʉdꞌera marãbara kꞌawuabada poagꞌa kꞌaita bata. 33Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa mʉã jara nʉmʉta arimaẽ berabꞌari bʉsadꞌewata marãba ũdubʉdadꞌera kꞌawuaudua mʉrã zebodꞌota. 34Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, zhãrã bꞌera neba ẽwedꞌa mʉã jara nʉmʉrã jõma arimaẽ berabꞌariya. 35Bãjã, drua nebaya, mawũãmina mʉ bedꞌeara bari neba ẽã.
36Mawũãmina kꞌãrẽ ewade kꞌãrẽ ʉ̃madaudꞌe mawũã berabꞌariira miõba kꞌawua ẽã, miã ángelerã ʉ̃trebemarãbidꞌa kꞌawuadꞌa ẽã, miã mʉãbidꞌa kꞌawua ẽã, awuarabʉrʉ kꞌawua bꞌʉa mʉ Zezebʉrʉ. 37Noé ewade berabꞌaridꞌa kĩrãkꞌa berabꞌariya mʉ Beubari Bape bꞌadꞌata zebʉrʉdꞌera. 38Jari ewadera do birui nawedꞌara nekꞌokua, kꞌãrẽ dokua, miã kꞌãĩkua bꞌeasia Noé jãba zromane edꞌa jʉ̃drʉdꞌa ewariedꞌabai. 39Adu-a bꞌedꞌe do birupe jõma jogꞌakuasia. Mawũã bꞌeaya mʉ Beubari Bape bꞌadꞌata zebʉrʉdꞌebidꞌa. 40Maʉ̃nerã ũme meã traja panʉta abꞌa edeya, abꞌa ãmaẽña zhi aribꞌaema ẽãta. 41Wũẽrãrã ũme nebꞌa panʉta abꞌa edeya, abꞌa ãmaẽña.
42Maʉ̃ba dauba bꞌeaudua, marãbara kꞌawuadꞌa ẽbaera kꞌãrẽ ʉ̃madaudꞌe zeita mʉta marã Nokꞌora. 43Mʉã jaraita sãwũãta kꞌawuaudua, nezrʉgamiã kꞌãrẽ ʉ̃madaudꞌe zeita zhidekʉba kꞌawuara daukꞌãrã bꞌeya, aramaʉ̃ne nezrʉgabi ẽbaya izhi dedꞌara. 44Marãsidꞌa aramaʉ̃ kĩrãkꞌa kĩrãkuita bꞌeaudua, mʉ Beubari Bape bꞌadꞌara zei baera marãbara zeita krĩchadꞌa ẽãne.
Nezokꞌaba ne aribꞌae bꞌʉdꞌebema
45¿Kꞌaipe nezokꞌata ne aribꞌae krĩchata erubꞌadꞌa kĩrãkꞌa nʉmaĩrã? Maʉ̃ izhi nokꞌobara izhi dedꞌa bꞌe ʉ̃rʉ̃ ãmaẽsia zhiko dedꞌekamarẽã nekꞌobada ʉ̃madaudꞌe. 46Nezokꞌa maʉ̃ sobiaya izhi nokꞌo zebʉrʉdꞌe maʉ̃ta aribꞌae nʉmʉta ũdu zera. 47Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, mawũã bꞌʉra nebia izhidꞌeta nʉmʉ jõmaʉ̃ ʉ̃rʉ̃ bꞌʉya. 48Mawũãmina nezokꞌa maʉ̃ta bia ẽãba izhi sobitabaiba mʉ nokꞌo zeira dããrã baya ape, 49abꞌarika nezokꞌarãta puokua nʉmaĩbʉrʉ, mobe itua domiãrã bawara nekꞌo itua do nʉmaĩbʉrʉ, 50maʉ̃ nezokꞌa nokꞌora izha jʉ̃ã bꞌʉ ẽã ewade zeya izha kꞌawua ẽã ʉ̃madaudꞌe. 51Mobe abꞌaedꞌa puoya, mobe bꞌʉya sewa bibaʉta bꞌe bawara. Mama tebʉdꞌe jẽgaya kidꞌa kꞌõsesea.
25Ne jaradꞌa ãwũẽrãrã diezdꞌeba
1Daizezeta Nokꞌodꞌebemane bꞌera ãwũẽrãrã diez kĩrãkꞌa berabꞌariya. Maʉ̃rãbara ĩbĩrã ãzhidꞌe jirakua edadꞌape ũmakĩrã juwua jidadꞌe uruta kĩrãzhu wãsidꞌa. 2Ãzhidꞌebema cinco krĩcha bara bꞌeasia, cinco krĩcha ne ẽã bꞌeasia. 3Krĩcha ne ẽã bꞌebara ĩbĩrã ãzhidꞌe edebʉdata wakusa edꞌa weaira ededꞌa ẽbasia olivo dragꞌara. 4Waya krĩcha bara bꞌebara olivo dragꞌara ãmaña edesidꞌa ãzhi ĩbĩrã bawara. 5Juwua jidadꞌe urura ze ẽã dããrã nʉminaba wũẽrãrã jõma dapeakuape kꞌãĩguesia. 6Maʉ̃ne ewari ẽsadra nemita jĩgua ũrĩbʉdata mawũãsia: ¡Juwua jidaira za ibꞌaria orraudua! 7Mawũẽ ãwũẽrãrã jõma piradrʉdꞌape ãzhi ĩbĩrã aribꞌaesidꞌa. 8Maʉ̃ne krĩcha ne ẽã bꞌebara krĩcha bara bꞌea mawũãsidꞌa: Olivo dragꞌa marãneta daia diaudua, ĩbĩrã daidꞌera kidrʉkua bʉsadꞌewa. 9Mawũãnaĩ krĩcha bara bꞌebara panaʉ̃ mawũãsidꞌa: Daiitabidꞌa marãĩtabidꞌa wãẽã ẽbamarẽã zhi nendobadaidꞌu wãũdua, mobe mazhiita edaudua. 10Mawũãnaĩ ãzha edadꞌe wãbʉdaedꞌa juwua jidadꞌe urura zesia. Mawũẽ ãwũẽrãrã zhi aribꞌaemata kꞌobꞌera maʉ̃ juwua jidai maẽ izhi bawara edꞌa wãsidꞌa, mawũẽ serrasidꞌa puerta. 11Ãwũẽrãrã dewaraurãsidꞌa tẽãbʉrʉ zekuape mawũãsidꞌa: Nokꞌó, daira ewadua. 12Mawũãnaĩ izhara panaʉ̃ mawũãsia: Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, mʉã marã ũdukꞌa. 13Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa berabꞌari ẽbaita marã dauba bꞌeaudua, marãbara kꞌawuadꞌa ẽbaera mʉ Beubari Bape bꞌadꞌara kꞌãrẽ ewade kꞌãrẽ ʉ̃madaudꞌe zeira.
Ne jaradꞌa platadꞌeba
14Daizezeta Nokꞌodꞌebemane bꞌera ũmakĩrã wawara wãba odꞌa kĩrãkꞌa berabꞌariya. Nezokꞌarã izhidꞌeta trʉ̃kuape chãbꞌarikuasia izhi platata. 15Abꞌaʉa chãbꞌarisia oro moneda cinco mil, abꞌaʉa dos mil, abꞌaʉa mil chãbꞌarisia, abꞌa abꞌaʉa chãbꞌarisia ãzha oibitabai, mobe wãsia wawara. 16Moneda cinco mil jidadꞌabara wãpe negocio obʉrʉba ganasia audꞌu cinco mil. 17Dos mil jidadꞌabidꞌa ganasia audꞌu dos mil. 18Mawũãmina abꞌa jidadꞌabara wãpe egoro kꞌorupe merãsia plata izhi nokꞌodꞌera.
19Tẽãne ewari dããrãne mawũã nezokꞌarã nokꞌora zepe widꞌisia platadꞌebemata. 20Mawũẽ moneda cinco mil jidadꞌata zebʉrʉbara audꞌu cinco mil webʉrʉta mawũãsia: Nokꞌó, bʉara mʉããrã chãbꞌarisia moneda cinco mil, mawũẽ za bꞌʉa, mʉãrã ganasia audꞌu cinco mil. 21Mawũãĩ izhi nokꞌobara mawũãsia: Biga, bʉra nezokꞌa biaba bia obʉrʉa, wĩkata bia obʉrʉba mʉãrã bio chãbꞌari bꞌʉya, edꞌa zerua mʉta bʉzhi nokꞌo ũme sobiarua. 22Moneda dos mil jidadꞌasidꞌa zepe mawũãsia: Nokꞌó, bʉara mʉããrã chãbꞌarisia moneda dos mil, mawũẽ za bꞌʉa, mʉãrã ganasia audꞌu dos mil. 23Mawũãĩ izhi nokꞌobara mawũãsia: Biga, bʉra nezokꞌa biaba bia obʉrʉa, wĩkata bia obʉrʉba mʉãrã bio chãbꞌari bꞌʉya, edꞌa zerua mʉta bʉzhi nokꞌo ũme sobiarua. 24Mawũãmina moneda mil jidadꞌabara zepe mawũãsia: Nokꞌó, bʉdꞌebema mʉãrã kꞌawua bꞌʉa bʉara plata jidaita zhãrã zarea zokꞌa bꞌʉa, mawũẽ bʉra zhãrã trajadꞌadꞌeba plata jida wã. 25Maʉ̃ba mʉrã perasia, mawũẽ wãpe bʉ plata aduabi ẽbaita egorodꞌe merãsia, mawũẽ bʉ moneda za bꞌʉa. 26Mawũãĩ izhi nokꞌobara panaʉ̃ mawũãsia: Bʉra nezokꞌata bia ẽãta kꞌoa bꞌʉa, mobera bʉa kꞌawua bꞌʉdꞌera mʉrã zhãrã trajadꞌadꞌeba plata jida wã. 27Aramaʉ̃nerã bʉara mʉ platara bancodꞌe edꞌa bꞌʉidꞌe bꞌasia. Mobedꞌeba mʉ zebʉrʉdꞌe mʉzhidꞌe jidabʉrʉdꞌera bancodꞌeba ganabʉrʉsidꞌa jidakꞌausia. 28Maʉ̃ba izha moneda mil erubꞌʉra jãrĩnape diez mil erubꞌʉa diaudua. 29Zhi erubꞌʉaara edꞌa diaya, mawũẽ ãmaña erubꞌaya. Zhi ne ẽãrã wĩka erubꞌʉsidꞌa jãrĩña. 30Nezokꞌata seri ẽãrã bꞌaribueudua ãĩ pãrĩguadꞌe tebʉdꞌe, mama jẽgaya kidꞌa kꞌõsesea.
Jõmaʉ̃ta kꞌawua oidꞌebema
31Mʉ Beubari Bape bꞌadꞌata zarea bara zebʉrʉta mʉ ángelerã bawara zebʉrʉdꞌera, zhãrã kꞌawua oita jewedꞌaya mʉ bugue kĩrãwãrẽãne. 32Maʉ̃nerã mʉ kĩrãbita ãba zebigaya jõma druazabemata. Mobebʉrʉ awuara bꞌʉkuaya oveja akʉbariba awuara bꞌʉbari kĩrãkꞌa ovejarãta chivorãneba. 33Ovejarã mʉta pẽwã bꞌera bꞌʉkuaya mʉ juwua araare, chivorã mʉta pẽwã duanu ẽãrã bꞌʉkuaya mʉ juwua ãkꞌaare. 34Mobebʉrʉ mʉã Reyba mʉ juwua araare kꞌobꞌea mawũãña: Zeudua, marã mʉ Zezeba bia edabʉrʉa, Daizezeta Nokꞌodꞌebemane duanedua, marãĩta zhi aribꞌaema ẽjũã osidꞌebemata. 35Marãbara mʉ jarra bꞌasidꞌera nekꞌobisidꞌa, mʉ obisia bꞌasidꞌera baniã dobisidꞌa, mʉ ãĩbemata bꞌasidꞌera bia edasidꞌa. 36Mʉ wua ne ẽã bꞌasidꞌera wua jʉ̃bisidꞌa, mʉ kꞌaya bꞌasidꞌera akʉdꞌe zesidꞌa, mʉ cárceldꞌe bꞌʉdꞌera mʉ akʉdꞌe zesidꞌa. 37Maʉ̃nerã biarãbara panaʉ̃ mawũãnaña: ¿Nokꞌó, sõmbewedꞌa daibara bʉra jarra bꞌʉta ũdudꞌape nekꞌobisidꞌa, sõmbewedꞌa obisia bꞌʉta baniã dobisidꞌa? 38¿Sõmbewedꞌa bʉra daibara ãĩbemata bꞌʉta ũdudꞌape bia edasidꞌa, sõmbewedꞌa wua ne ẽã bꞌʉta wua jʉ̃bisidꞌa? 39¿Sõmbewedꞌa bʉra daibara kꞌaya bꞌʉta ũdusidꞌa, sõmbewedꞌa bʉra cárceldꞌe bꞌʉdꞌe akʉdꞌe wãsidꞌa? 40Mawũãnaĩ mʉã Reyba panaʉ̃ mawũãña: Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, mʉ mebẽrã za kꞌobꞌedꞌebemata zhi zroma ẽãta bꞌeiita marãba kꞌãrẽ odꞌapeadꞌara mʉĩta osidꞌa.
41Mobebʉrʉ mʉãrã juwua ãkꞌaare kꞌobꞌea mawũãña: Marã ãĩ wãũdua mʉ maẽbara, marã Daizezeba bia edabʉrʉ ẽãrã wãũdua tebʉ kikꞌama, tebʉra zhi aribꞌaemata nʉmʉã ãtõmiãĩta izhi ángelerãĩta. 42Marãbara mʉ jarra bꞌasidꞌera nekꞌobidꞌa ẽbasia, mʉ obisia bꞌasidꞌera baniã dobidꞌa ẽbasia. 43Mʉ ãĩbemata bꞌasidꞌera bia edadꞌa ẽbasia, mʉ wua ne ẽã bꞌasidꞌera wua diadꞌa ẽbasia, mʉ kꞌaya bꞌasidꞌera, cárceldꞌe bꞌasidꞌera mʉrã akʉdꞌe zedꞌa ẽbasia. 44Maʉ̃nerã maʉ̃rãbidꞌa panaʉ̃ mawũãnaña: ¿Nokꞌó, sõmbewedꞌa daibara bʉra jarra bꞌʉta ũdusidꞌa, bʉ obisia bꞌʉta, bʉ ãĩbemata bꞌʉta, bʉ wua ne ẽã bꞌʉta, bʉ kꞌaya bꞌʉta, bʉ cárceldꞌe bꞌʉta, sõmbewedꞌa daibara bʉra aribꞌaedꞌa ẽbasi? 45Mawũãnaĩ mʉãrã panaʉ̃ mawũãña: Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, mʉ mebẽrã za kꞌobꞌedꞌebemata zhi zroma ẽãta bꞌeiita marãba kꞌãrẽ o ẽbadꞌara mʉĩta kꞌãrẽ odꞌa ẽbasia. 46Maʉ̃rã wãña zuburiata jõ ẽãma, waya biata bꞌera wãña Daizeze ũme bꞌai jõ ẽãma.
26Krĩcha jʉrʉdꞌapeadꞌa Jesús beadꞌaita
(Marcos 14:1-2; Lucas 22:1-2; Juan 11:45-53)
1Jesúsbara maʉ̃ bedꞌeata jõma jarape izha jʉrʉkuadꞌaa mawũãsia: 2Marãbara kꞌawua bꞌea Egiptodꞌeba ẽzoadꞌata krĩcha fiesta obadata ewari ũmene odꞌaya. Mʉ Beubari Bape bꞌʉra maʉ̃ne chãbꞌaridꞌaya cruzdꞌe kꞌachi beadꞌamarẽã.
3Maʉ̃nerã sacerdoterã nokꞌorãta, ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadata, nokꞌorã pʉwʉrʉdꞌebemata zhi jʉresidꞌa sacerdote wagꞌauta Caifás abada drogꞌoadꞌe. 4Mobe krĩcha jʉrʉsidꞌa Jesús sãwũã sewadꞌape jidadꞌaita, aramaʉ̃ne beabidꞌaita. 5Mawũãmina mawũãsidꞌa: Fiestadꞌera beadꞌa ẽã zhãrãta kĩrũna ẽbamarẽã pʉwʉrʉdꞌe.
Jesús burudꞌe kerata weadꞌapeadꞌa
6Jesús Betaniane bꞌʉta, Simónta aidꞌaba kꞌaya bꞌadꞌa dedꞌa bꞌasia. 7Maʉ̃ne wũẽrãta izhima zebʉrʉta kera ne ʉ̃tʉta jiwado mongꞌara omane wepe Jesús burudꞌe ʉ̃rʉ̃ weasia izhi nekꞌo nʉmʉne.
8Maʉ̃ta ũdudꞌape izha jʉrʉkuadꞌabara kĩrũ mawũãsidꞌa: ¿Kꞌãrẽã kꞌãwũã weabue? 9Kꞌãʉ̃ ʉ̃tʉbari nendope plata diaidꞌe bꞌasia zuburia bꞌea.
10Maʉ̃ta kꞌawuape Jesúsbara mawũãsia: ¿Naʉ̃ wũẽrã kꞌãrẽã miãsẽã erukꞌopanʉ? Mʉ kꞌãwũã obʉrʉra biata obʉrʉa. 11Zuburia bꞌera marã bawara ewariza bꞌeaya, mawũãmina mʉrã marã bawara ewariza bꞌa ẽã. 12Kerata kꞌãwũã mʉ kꞌakua ʉ̃rʉ̃ weabʉrʉra aribꞌaebʉrʉa mʉ wuagꞌa bꞌʉdꞌaita. 13Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, baridu maẽ ẽjũã jõmaʉ̃ne bedꞌea biata mʉnebemata jarabʉda maẽ naʉ̃ wũẽrãba kꞌãwũã obʉrʉsidꞌa nebʉrʉdꞌaya, izhira aramaʉ̃ne krĩchabadaya.
Juda wãna Jesús jidabiita
(Marcos 14:10-11; Lucas 22:3-6)
14Jesúsba doce jʉrʉkuadꞌata abꞌa Juda Iscariote abadata sacerdoterã nokꞌorãma wãpe, 15mawũãsia: ¿Marãbara mʉãã sõmbe diadꞌaipe mʉãrã Jesús marãã chãbꞌariya?
Mawũãĩ ãzhara pagꞌasidꞌa plata moneda treinta. 16Mawũẽ Judabara kĩrãkuita bꞌesia sãwũã chãbꞌarikuaita.
Zhiko odꞌapeadꞌa Jesúita
(Marcos 14:12-25; Lucas 22:7-23; Juan 13:21-30; 1 Corintios 11:23-26)
17Fiesta obʉdata ewari nabemane pan ne oreguea ne ẽã kꞌobadadꞌe izha jʉrʉkuadꞌata Jesúsma zedꞌape mawũãsidꞌa: ¿Bʉara sãma odꞌaita krĩñape Egiptodꞌeba ẽzoadꞌata krĩcha nekꞌobadara?
18Mawũãnaĩ izhara mawũãsia: Pʉwʉrʉedꞌa wãũdua ũmakĩrã mʉ ũdukꞌawuama, mobe mawũãũdua: Miã Ũrãgꞌabariba mawũãsia: Mʉ bebura kꞌaita basia, mawũẽ fiesta zhikota mʉãrã bʉ dedꞌa oya mʉã jʉrʉkuadꞌa bawarauba. 19Izha jʉrʉkuadꞌabara osidꞌa Jesúsba jaradꞌadꞌe, zhikora aramaʉ̃ne osidꞌa Egiptodꞌeba ẽzoadꞌata krĩcha fiesta obadata.
20Keubʉrʉdꞌera nekꞌo jewedꞌasia izha jʉrʉkuadꞌata doce bawara. 21Mawũã nekꞌobʉdadꞌera mawũãsia: Mʉã wãrĩnu marãã jaraya, marãnebemaba abꞌaʉba mʉrã chãbꞌariya.
22Mawũãĩ kꞌãbãẽã sopuabʉdaba abꞌa abꞌaʉba mawũãsidꞌa: ¿Mawũã chãbꞌariira mʉka Nokꞌó?
23Mawũãnaĩ Jesúsbara panaʉ̃ mawũãsia: Mʉ ũme abꞌaʉ epedꞌekꞌodꞌe nekꞌo kꞌobꞌʉba mʉrã maʉ̃ba chãbꞌariya. 24Wãrãnebai mʉ Beubari Bape bꞌʉra mʉnebemata bꞌʉ tabꞌʉdꞌe berabꞌari wã, ¡mawũãmina zuburiaya mʉ chãbꞌaribʉrʉra! Biga bakꞌausia maʉ̃ todꞌa ẽbaita.
25Mawũãĩ Judabara zhi chãbꞌariibara mawũãsia: ¿Miã Ũrãgꞌabari, mʉka?
Mawũãĩ Jesúsbara mawũãsia: Ara bʉzha jarabʉrʉa.
26Nekꞌo kꞌobꞌedꞌe Jesúsbara pan jiraedape maʉ̃bari zhiwidꞌipe bꞌʉape izha jʉrʉkuadꞌaa dedꞌekabʉrʉta mawũãsia: Jidaudua, kꞌoudua, naʉ̃ mʉ kꞌakua.
27Mobebʉrʉ vino copadꞌe jiraedape maʉ̃bari Daizezea zhibia jipe dedꞌekabʉrʉta mawũãsia: Naʉ̃ta doudua jõmaʉ̃ba. 28Naʉ̃ mʉ wata Daizezeba zhãrã ẽdrʉbiidꞌebemata zhiwidꞌita nʉmeña, mʉrã biobari wa erezoaya, aramaʉ̃ne zhãrãta bedꞌea ne ẽã duanebiya kꞌazhiruata biodꞌeba. 29Mʉã marãã jaraya, idꞌidꞌeuba mʉãrã naʉ̃ vino wueta do ẽã, jari ewade marã bawarauba zhiwidꞌita doyeedꞌa mʉ Zezeta Nokꞌo maẽ.
Jesúsba jaradꞌa Pedroba ũdukꞌa aita
(Marcos 14:26-31; Lucas 22:31-34; Juan 13:36-38)
30Trʉ̃ãbi Salmota trʉ̃ãnape wãsidꞌa Olivo kꞌatumaĩnu.
31Maʉ̃ne Jesúsbara mawũãsia: Marãbara mʉrã jõmaʉ̃ba ãmaẽnaña nane diamase. Maʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata mawũã bꞌʉa: Mʉãrã ãzhi akʉbarita beaya, mawũẽ oveja ãba bꞌera jãrãzoaya. 32Mawũãmina mʉta beudꞌata piradrʉbʉrʉdꞌera mʉrã marã na wãña Galileaedꞌa.
33Mawũãĩ Pedroba panaʉ̃ mawũãsia: Bʉra jõmaʉ̃ba ãmaẽbʉdaidꞌu mʉã bʉra ãmaẽ ẽã.
34Mawũãĩ Jesúsbara mawũãsia: Mʉã wãrĩnu bʉaa jaraya, naʉ̃ diamase gallo berui nawedꞌa bʉa mʉrã ũdukꞌata jarama ũbea jaraya.
35Mawũãĩ Pedrobara mawũãsia: Bʉ ũme beuita babʉrʉsidꞌa mʉã bʉra ũdukꞌata jara ẽã.
Jesúsba jʉrʉkuadꞌabara jõmaʉ̃ba abꞌarika jarasidꞌa.
Jesús zhiwidꞌidꞌa Getsemaníne
(Marcos 14:32-42; Lucas 22:39-46)
36Getsemaní abadaidꞌu Jesús ãzhi bawara zepe izha jʉrʉkuadꞌaa mawũãsia: Nama jewedꞌaudua, mʉta jarima wãbʉrʉedꞌa zhiwidꞌidꞌe.
37Mawũãpe Pedro bawara Zebedeo warrarãta ũme edesia, maʉ̃nerã kꞌãbãẽã sopua kꞌobꞌesia. 38Mawũẽ Jesúsbara mawũãsia: Mʉrã sopuaba beuita kꞌobꞌʉa, nama duanedua, mʉ bawara ʉ̃rʉ̃ma kꞌopanadua.
39Mawũãpe arajĩga wãpe egoroma bꞌarru kꞌobꞌepe zhiwidꞌi mawũãsia: Mʉ Zeze, bʉma bigabʉrʉ mʉrã zuburia beubirãrũã, mawũãmina mʉã krĩñata aribꞌaerãrũã, awuarabʉrʉ bʉzha krĩñata aribꞌaedua.
40Mobebʉrʉ izha jʉrʉkuadꞌama zebʉrʉdꞌera kꞌãĩgue nʉmʉta ũdui Pedroa mawũãsia: ¿Marã mʉ bawara ʉ̃rʉ̃ma kꞌopana bꞌe ẽka hora abꞌabidꞌa? 41Ʉ̃rʉ̃ma kꞌopanadua, zhiwidꞌiudua wãẽãna ẽbaita. Marãbara wãrãne biata okrĩña bꞌea, mawũãmina kꞌakuabara bꞌe ẽã nʉmʉã.
42Wakusa wãpe zhiwidꞌima ũmeta mawũãsia: Mʉ Zeze, mʉ zuburiabi ẽbaita bʉma biga ẽbʉrʉ aribꞌaedua bʉzha krĩñata.
43Mobebʉrʉ wakusa zebʉrʉdꞌera kꞌãĩgue nʉmʉta ũdusia, dapeaba ãzhi dabʉra kꞌabꞌari erunʉmasia. 44Mawũẽ ãmaẽkuabʉrʉta wakusa wãpe zhi ũbeata zhiwidꞌisia abꞌaʉ bedꞌeata jara. 45Mobebʉrʉ izha jʉrʉkuadꞌama zepe mawũãsia: Marã ya kꞌãĩbʉda, ya ẽnaʉ̃bʉda. Mʉ ewarira arababʉrʉa, mʉ Beubari Bape bꞌʉra chãbꞌaridꞌaya kꞌazhirua omiãrã juwuadꞌe. 46Pirabꞌariudua, wãdrʉ. Arakꞌaita ba mʉ chãbꞌariira.
Jesús jidadꞌapeadꞌa
(Marcos 14:43-50; Lucas 22:47-53; Juan 18:2-11)
47Jesús wadꞌi bedꞌea kꞌobꞌʉdꞌe izha doce jʉrʉkuadꞌadꞌebemata Judata zesia, izhi bawara zhãrã bio zesidꞌa kuchoedꞌa bakuruedꞌa, maʉ̃rã zokꞌasidꞌa sacerdoterã nokꞌorãba, nokꞌorã pʉwʉrʉdꞌebemaba. 48Judabara sãwũã chãbꞌariita jaradꞌata mawũãsia: Mʉã kĩrãma nigabʉrʉta maʉ̃ta izhia, maʉ̃ta jidaudua. 49Mawũẽ aramaʉ̃ta Jesús orrape mawũãsia: ¡Miã Ũrãgꞌabari kʉa! asia.
Mobe kĩrãma nigasia. 50Mawũẽ Jesúsbara mawũãsia: ¿Bʉra mʉ chãbꞌariita ibꞌari ẽka?
Aramaʉ̃ne Jesús orradꞌape jidasidꞌa. 51Maʉ̃ne Jesús bawara kꞌopanʉba abꞌaʉba kuchota ẽpe tusia sacerdote wagꞌau nezokꞌata, mawũẽ ʉrawesia kʉwʉrʉta.
52Mawũẽ Jesúsbara mawũãsia: Bʉzhi kuchora wakusa edꞌa pẽũdua. Kuchoba zhõbʉdara abꞌarika kuchoba beudꞌaya. 53¿Bʉ krĩchama mʉ kꞌarebamarẽã mʉrã mʉ Zezea zhiwidꞌiidꞌe bꞌʉ ẽka, izhara aramaʉ̃ta ángelerã mil bio mʉma zokꞌaidꞌe bꞌʉ ẽka? 54¿Mawũãmina mawũãrã mʉnebemata bꞌʉ tabꞌera sãwũã arimaẽ berabꞌariipe, maʉ̃ne mawũã berabꞌarii bara ẽka?
55Maʉ̃nerã zhãrã kꞌobꞌea Jesúsbara mawũãsia: ¿Mʉrã nezrʉgamiã kĩrãkꞌa kuchoedꞌa bakuruedꞌa zebʉdakꞌa mʉ jidadꞌe? Mʉrã ewariza marã bawara jewedꞌa Daizeze dedꞌa ewara maẽ miã ũrãgꞌa bꞌasidꞌera mʉrã jidadꞌa ẽbasia. 56Mawũãmina naʉ̃ jõma kꞌãwũã berabꞌariya, aranaʉ̃ne arimaẽ berabꞌariya naʉ̃ẽnabemata zhi bꞌʉmata Daizezeba bedꞌeata jarabibarirãba jaradꞌapeadꞌata.
Izha jʉrʉkuadꞌabara jõmaʉ̃ba Jesús ãmaẽbʉdata merũ wãẽbasidꞌa.
Jesús ededꞌapeadꞌa wagꞌaurã kĩrãbita
(Marcos 14:53-65; Lucas 22:54, 63-71; Juan 18:12-14, 19-24)
57Jesús jidadꞌapeadꞌabara edesidꞌa Caifás sacerdote wagꞌauma, mama zhi jʉre nʉmasia ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadata nokꞌorã bawara. 58Pedrora arajĩga kꞌaidꞌu wãsia sacerdote wagꞌau drogꞌoaidꞌu. Aramaʉ̃ne edꞌa wãpe Daizeze deta akʉbada bawara jewedꞌasia sãwũã odꞌaita akʉita. 59Maʉ̃ne sacerdoterã nokꞌorãba nokꞌorã wagꞌaurãba jõmaʉ̃ba krĩcha jʉrʉsidꞌa Jesú ʉ̃rʉ̃ zhãrã sewa nebʉrʉbidꞌaita, aramaʉ̃ne chãbꞌaridꞌaita beadꞌamarẽã. 60Mawũãmina mawũã obꞌedꞌa ẽbasia zhãrã bio zesidꞌaidꞌu sewa nebʉrʉdꞌaita. Maʉ̃ne ũme sewa nebʉrʉdꞌaita zebʉdabara, 61mawũãsidꞌa: Naʉ̃ Jesúsbara mawũãsia: Daizeze dera mʉãrã ãrĩ bꞌeya, mobe ewari ũbeadꞌe wakusa pãrãña.
62Mawũãnaĩ sacerdote wagꞌauta piradrʉpe Jesúa mawũãsia: ¿Bʉara panaʉ̃ ẽka? ¿Wãrĩnuka naʉ̃rãba jarabʉdara bʉdꞌebemata?
63Mawũãĩ Jesús chupea kꞌobꞌasia. Mawũẽ sacerdote wagꞌaubara mawũãsia: Daizeze zokꞌai bꞌʉ daidꞌu mʉã bʉaa jaraya, daia jaradua bʉta zhãrã Ẽdrʉbita Daizeze Warrabʉrʉ.
64Mawũãĩ Jesúsbara mawũãsia: Ara bʉzha jarabʉrʉa. Mawũẽ mʉã marãã jaraya, idꞌidꞌeba marãbara ũdudꞌaya mʉ Beubari Bape bꞌʉra Daizeze zhi zroma juwua araare jewedꞌa bꞌʉta, jãrãrãne zebʉrʉta ʉ̃treba.
65Mawũãĩ sacerdote wagꞌaubara kĩrũbiba izhikusa izhi wuata kꞌõẽtape mawũãsia: Daizezema mitia bedꞌeabʉrʉa. ¿Mawũẽ izhi ʉ̃rʉ̃ kꞌãrẽta ãmaña jaradꞌamarẽã nesidꞌa bꞌeaipe? Marãbara ũrĩbʉda Daizezema mitia bedꞌeabʉrʉta. 66¿Mawũẽ marãma sãwũãpe?
Mawũãĩ ãzhara panaʉ̃ mawũãsidꞌa: ¡Bedꞌeata bara bꞌʉdꞌeba beuibara!
67Aramaʉ̃ne dau idꞌo jirpanesia kĩrãma, jirachi jirpanesia, dabʉ pãrĩnape ʉ̃kʉrʉbara kĩrãma tachi jirpanʉta, 68mawũãsidꞌa: Bʉma bʉra zhãrã Ẽdrʉbia, mawũẽ arimaẽ jaradua bʉ kꞌaiba tachita.
Pedroba ũdukꞌa adꞌa Jesús
(Marcos 14:66-72; Lucas 22:55-62; Juan 18:15-18, 25-27)
69Pedro ãĩ drogꞌoadꞌe jewedꞌa bꞌʉdꞌe wũẽrã nezokꞌaba orrape mawũãsia: Bʉsidꞌa bꞌasia Jesús Galileadꞌebema bawara.
70Mawũãĩ izhara jõmaʉ̃ daidꞌu merãbʉrʉta mawũãsia: Mʉãrã kꞌawua ẽã bʉa kꞌãrẽ jarabʉrʉra.
71Puertaidꞌu izhi wãbʉrʉdꞌera wũẽrã awʉrʉba ũdupe mama kꞌobꞌea mawũãsia: Naʉ̃sidꞌa bꞌasia Jesús Nazaredꞌebema bawara.
72Mawũãĩ izhara wakusa merãbʉrʉta mawũãsia: Mʉãrã maʉ̃ wãrĩnu ũdukꞌa.
73Audre ẽãne mama kꞌobꞌebara orradꞌape Pedroa mawũãsidꞌa: Wãrãne bʉsidꞌa kꞌãʉ̃rãnebema, bʉzhi bedꞌeadꞌeba dajada bꞌʉa.
74Mawũãnaĩ izhara mawũãsia: Mʉta wãrĩnu bedꞌea ẽbʉrʉ Daizezebara izhikꞌawua zuburia oya. ¡Mʉãrã maʉ̃ ũdukꞌa!
Maʉ̃ daucha berusia gallo. 75Mobebʉrʉ Pedrobara bude basia Jesúsba mawũãnata: Gallo berui nawedꞌa bʉa mʉrã ũdukꞌata jarama ũbea jaraya. Aramaʉ̃ne Pedro ãĩ wãpe jẽgasia kꞌãbãẽã sopua.
27Jesús ededꞌapeadꞌa Pilato kĩrãbita
(Marcos 15:1; Lucas 23:1-2; Juan 18:28-32)
1Ʉ̃nadrʉbʉrʉdꞌera jõma sacerdoterã nokꞌorãta nokꞌorã pʉwʉrʉdꞌebemata Jesú ʉ̃rʉ̃ bedꞌeasidꞌa chãbꞌaridꞌaita beadꞌamarẽã. 2Mawũẽ juwua tãjʉ̃ ededꞌape Pilatoa chãbꞌarisidꞌa Roma bidꞌata nokꞌoa.
Juda beudꞌa
3Mawũẽ Juda zhi chãbꞌaridꞌabara aramaʉ̃nerã beabidꞌaita kꞌawuape sopuasia, mawũẽ plata moneda treintara sacerdoterã nokꞌorãta nokꞌorã bawara kꞌobꞌea wakusa diabʉrʉta, 4mawũãsia: Mʉãrã kꞌazhiruata obʉrʉa bedꞌea ne ẽãta beadꞌamarẽã chãbꞌaribʉrʉba.
Mawũãĩ ãzhara mawũãsidꞌa: ¿Maʉ̃ta sãwũãĩpe daiba? Bʉtrʉ maʉ̃ kꞌaudꞌa bꞌʉa.
5Mawũãnaĩ Judabara plata moneda Daizeze dedꞌa ewara maẽ kuetape ãĩ wãpe ojʉ̃ beusia. 6Mawũẽ sacerdoterã nokꞌorãbara plata moneda jʉrepedꞌape mawũãsidꞌa: Naʉ̃ platara ofrenda bꞌʉbada maẽ kenabꞌari bꞌedꞌa ẽã zhãrã beaita pagꞌasidꞌa baera.
7Bedꞌeadꞌape maʉ̃ platabara kuguru omiã druata edasidꞌa mama ãĩbemata joukuadꞌaita. 8Mawũẽ maʉ̃ drua trʉ̃rã idꞌibasiidꞌu Wa Drua abada. 9Aramaʉ̃ne arimaẽ berabꞌarisia Daizezeba bedꞌeata jarabibariba Jeremiaba mawũãnata: Plata moneda treinta jidabʉdata izhira sõmbe vale bꞌʉta Israel bꞌeba jaradꞌapeadꞌadꞌe jidasidꞌa. 10Maʉ̃ platabara kuguru omiã druata edasidꞌa Daizezeba mʉãã jaradꞌa kĩrãkꞌa.
Pilatoba widꞌidꞌa Jesúa
(Marcos 15:2-5; Lucas 23:3-5; Juan 18:33-38)
11Jesús edau nʉmasia nokꞌo Pilato kĩrãbita, maʉ̃bara widꞌi mawũãsia: ¿Bʉra Rey judíorãneka?
Mawũãĩ Jesúsbara mawũãsia: Ara bʉzha jarabʉrʉa.
12Sacerdoterã nokꞌorãba dewara nokꞌorãba ji kꞌopanʉnerã Jesúsbara panaʉ̃ ẽbasia. 13Mawũẽ Pilatobara mawũãsia: ¿Bʉara ũrĩ ẽka sãwũã ne bio jara kꞌopanʉrã bʉ ʉ̃rʉ̃?
14Mawũãsiidꞌu Jesúsbara miã bedꞌea abꞌabidꞌa panaʉ̃ ẽbaera Pilatora biodꞌe kꞌawua ẽã krĩchasia.
Jaradꞌapeadꞌa Jesús beabimarẽã
(Marcos 15:6-20; Lucas 23:13-25; Juan 18:38–19:16)
15Egiptodꞌeba ẽzoadꞌata krĩcha fiesta obada ewade, nokꞌo Pilatobara cárceldꞌe bꞌeta abꞌa ẽdrʉbi kꞌawa bꞌasia zhãrãba ẽdrʉbiita krĩñadeta. 16Maʉ̃ ewadera abꞌa cárceldꞌe bꞌasia Barrabás abadata jipadꞌe bia ẽãta kꞌawua bꞌeta. 17Ãzhi bʉredrʉ kꞌobꞌedꞌe Pilatobara mawũãsia: ¿Marãbara sãʉ̃ta ẽnaĩta krĩñadepe Barrabáta o Jesús zhãrã Ẽdrʉbia apanʉta? 18Pilatobara kꞌawuasia nokꞌorãbara sokꞌazhiruaba izhaa chãbꞌaribʉdata. 19Zhãrã kꞌawua obari maẽ jewedꞌa kꞌobꞌʉdꞌe zhi kĩmaba bedꞌeata mawũã jarabuesia: Kꞌãʉ̃ biata bꞌʉra idaribirua, idꞌi mʉrã kꞌãĩmokꞌara kꞌãbãẽã sopuasia izhi kꞌarea.
20Mawũãmina sacerdoterã nokꞌorãbara dewara nokꞌorãbara kꞌabanata kꞌobꞌea jarasidꞌa Barrabáta ẽdrʉbiita jaradꞌamarẽã, waya Jesúra beabimarẽã. 21Mawũẽ nokꞌo Pilatobara mawũãsia: ¿Ũmenebema sãʉ̃ta ẽnaĩta krĩñadepe?
Mawũãĩ ãzhara jarasidꞌa Barrabáta.
22Mawũãnaĩ Pilatobara mawũãsia: ¿Mobera mʉãrã Jesús sãwũã oipe zhãrã Ẽdrʉbia apanʉrã?
Mawũãĩ jõmaʉ̃ba mawũãsidꞌa: ¡Cruzdꞌe kꞌachibirua!
23Mawũãnaĩ Pilatobara mawũãsia: ¿Kꞌãrẽ bia ẽãta osi?
Mawũãĩ ãzhara wuaabʉrʉ nemi jĩgua mawũãsidꞌa: ¡Cruzdꞌe kꞌachibirua!
24Mawũẽ Pilatobara kꞌãrẽ obꞌe ẽãta kꞌawuape wuaabʉrʉ kĩrũbʉkabʉdaba baniãta jiraedape juwua sʉgʉsia zhãrã kꞌobꞌe kĩrãbita, mobe mawũãsia: Mʉrã bedꞌea ne ẽbaya naʉ̃ biata bꞌʉ bebubara. Marãtrʉ naʉ̃ kꞌaudꞌa bꞌea.
25Mawũãĩ jõmaʉ̃ba panaʉ̃ mawũãsidꞌa: Kꞌãʉ̃ bebura izhikꞌawua dai ʉ̃rʉ̃ bꞌaeya, mobe izhikꞌawua dai warrarã ʉ̃rʉ̃ bꞌaeya.
26Mawũãnaĩ ẽdrʉbisia Barrabáta, waya Jesúra ubigape chãbꞌarisia cruzdꞌe kꞌachidꞌamarẽã.
27Mawũẽ soldaorã Pilatodꞌebara Jesús edesidꞌa Pilato dedꞌa soldaorã tabꞌʉidꞌu, mawũẽ Jesús bʉredrʉsidꞌa soldaorã jõmaʉ̃ba. 28Mobe wua ãnebꞌari bꞌʉta wẽãnape reyba jʉ̃bari kĩrãkꞌa ãnebꞌaribisidꞌa wua granateta. 29Mobe burudꞌe joatrʉsidꞌa corona jʉ̃kꞌara ʉrʉta pʉrradꞌape, mobebʉrʉ bakuruta rey barra zadꞌe juwua araare jidabisidꞌa. Mobe wawiabʉda kĩrãkꞌa izhi kĩrãbita sãkꞌokꞌodꞌe bꞌadape sewa mawũãsidꞌa: ¡Kʉa, judíorã Rey!
30Mobe dau idꞌo jirpanesia, abꞌaʉ bakuruba tawe jirpanesia buruma. 31Ãzhima sewakꞌau bꞌʉdꞌeba mawũã jirpanape wua granate ãnebꞌaribidꞌapeadꞌara wẽãnape izhi wuata ãnebꞌaribisidꞌa, mobe edesidꞌa cruzdꞌe kꞌachidꞌaita.
Cruzdꞌe kꞌachi beudꞌa Jesús
(Marcos 15:21-41; Lucas 23:26-49; Juan 19:17-30)
32Jerusalénneba ãĩ wãbʉdadꞌera ũdusidꞌa Cirene pʉwʉrʉdꞌebemata Simón abadata, maʉ̃ã zareadꞌe ataubisidꞌa Jesúsba cruz a wãta. 33Aramaʉ̃ne Gólgota abada maẽ jũẽkuasia, maʉ̃ bedꞌeabara jara krĩña bꞌʉa Buru Bꞌʉwʉrʉta. 34Mama vino oregueata nesoaedꞌa poera diasidꞌa puata nagꞌadrʉmarẽã, mawũãmina do akʉpe Jesúsbara do ẽbasia. 35Jesús cruzdꞌe kꞌachidꞌape soldaorãbara izhi wuara ãzhirãĩnu drasidꞌa sãwũã dradꞌaidꞌebemata odꞌape. Aramaʉ̃ne arimaẽ berabꞌarisia Daizezeba bedꞌeata jarabibariba mawũãnata: Mʉ wuara ãzhirãĩnu drasidꞌa sãwũã dradꞌaidꞌebemata odꞌape. 36Mobebʉrʉ sãwũãna ẽbamarẽã jewedꞌa duanepe akʉ duanesia mama. 37Kꞌãrẽã beadꞌaita izhi buru ʉ̃rʉ̃ bꞌʉ jirabꞌʉbʉdata mawũã bꞌasia:
NAɄ̃ JESÚA, REY JUDÍORÃNEÃ.
38Izhi bawara nezrʉgamiãrã ũme cruzdꞌe kꞌachisidꞌa, abꞌa juwua araare, abꞌa juwua ãkꞌaare. 39Arakꞌaita berabꞌaribʉdabara ijura jarabʉdata ãzhi burura jĩãwe, 40mawũãsidꞌa: Bʉara Daizeze dera ãrĩpe ewari ũbeadꞌe wakusa pãrãĩta jarasi baera bʉzhikusa ẽdrʉrua, bʉta Daizeze Warrabʉrʉ udꞌubꞌaedua cruzdꞌebara.
41Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa sacerdoterã nokꞌorãbara, ũrãgꞌa Moisédꞌe jarabadabara, fariseorãbara nokꞌorã bawarauba ãzhima sewakꞌau bꞌʉdꞌeba mawũãsidꞌa: 42Awʉrʉrã kꞌarebape izhikusara zhi kꞌareba bꞌe ẽã. Rey Israeldꞌebʉrʉ udꞌubꞌaeibara cruzdꞌebara, mawũãrã dazhirãbara ĩjãnaña izhidꞌebemata. 43Daizezeta krĩcha bꞌʉa, mawũẽ Daizezeba kʉãgꞌabʉrʉ aramaʉ̃ta kꞌarebaya. Maʉ̃ẽnabema izhara mawũãsia: Mʉrã Daizeze Warra.
44Aramaʉ̃ kĩrãkꞌa ijura jarasidꞌa nezrʉgamiãrã cruzdꞌe kꞌachidꞌapeadꞌabara izhi bawara.
Jesús beudꞌa
(Marcos 15:33-41; Lucas 23:44-49; Juan 19:28-30)
45Ʉ̃matipauba drua jõma pãrĩgusia a las tres bayeedꞌa. 46A las tres Jesús kꞌãbãẽã bꞌia mawũãsia: Elí, Elí, ¿lama sabactani?
Maʉ̃ bedꞌeabara mawũãsia: Mʉ Zhibari, mʉ Zhibari, ¿mʉrã kꞌãrẽã kenabꞌaribʉrʉ?
47Ʉ̃kʉrʉ mama kꞌobꞌebara maʉ̃ta ũrĩnape mawũãsidꞌa: Elíata trʉ̃ kꞌobꞌʉa naʉ̃bara.
48Audre ẽãne ãzhidꞌebemata abꞌa wãẽbape esponjata vino oregueadꞌe sõmbera edape bakurudꞌe tãjʉ̃pe diasia domarẽã.
49Maʉ̃ne dewaraurãbara mawũãsidꞌa: Idaribirua, akʉdꞌaya Elíata zei kꞌawuaita kꞌarebadꞌe.
50Maʉ̃ne Jesús wakusa kꞌãbãẽã bꞌiape beusia.
51Maʉ̃ daucha Daizeze dedꞌa wua eubꞌari jirabꞌʉra dra kꞌõã totosia ʉ̃tʉba edꞌaa. Druara uresia, peña nʉmerã todꞌozoasia. 52Mawũẽ beuwãrã wuagꞌadꞌapeadꞌata peña zobꞌeata nʉmerã ewakua totosia. Mawũẽ Daizezedꞌe bꞌeta beukuadꞌata bio piradrʉsidꞌa. 53Jesús beudꞌata piradrʉdꞌa tẽã ãzhira beuwãrã maẽbara ãĩ zebʉdata Jerusalén pʉwʉrʉedꞌa zesidꞌa, aramaʉ̃ne bioa zhi ũdubisidꞌa.
54Soldaorã nokꞌoba soldaorã bawarauba Jesústa kĩrãkuita bꞌedꞌe ẽjũã ureta ũdubʉdadꞌe, mawũã berabꞌaribʉrʉta ũdudꞌai kꞌãbãẽã perabʉdaba mawũãsidꞌa: Naʉ̃ wãrĩnu Daizeze Warra basia.
55Mama wũẽrãrã bioba wawarauba akʉ duanasia, Galileadꞌeba Jesús kꞌaidꞌu bꞌeta izhita aribꞌae duanasia. 56Maʉ̃rãnebema duanasia María Magdalenata, María dewarabema Jacoboba Joséba ãzhi papata bꞌasia, Zebedeo warrarã papasidꞌa bꞌasia.
Jesús wuagꞌadꞌapeadꞌa
(Marcos 15:42-47; Lucas 23:50-56; Juan 19:38-42)
57Keubodꞌodꞌe bara bꞌʉta zesia Arimatea pʉwʉrʉdꞌebemata José abadata, izhabidꞌa Jesús pẽwã bꞌasia. 58Maʉ̃ta Pilatoma wãpe Jesús kꞌakuata widꞌisia wuagꞌa bꞌʉita. Mawũẽ Pilatobara jarasia diadꞌamarẽã. 59Mawũẽ Josébara Jesús kꞌakuara jiraedape burasia burubꞌa zhiwidꞌiba. 60Mobe edꞌa tabꞌʉsia izhidꞌe beuwãrã wuagꞌai nʉmʉta zhiwidꞌi maẽ, maʉ̃ izhara peñata zobꞌea kꞌorubidꞌa basia. Edꞌa wãbari maẽ mongꞌara zromaba tapabigape wãsia. 61Maʉ̃ne mama María Magdalenata, María dewarabemata jewedꞌa kꞌopanasia Jesús wuagꞌabʉda kĩrãbita.
Soldaorã duanena beuwãrã wuagꞌabʉda kĩrãbita
62Nrũẽma ẽnaʉ̃bada ewade sacerdoterã nokꞌorãta fariseorã bawara Pilato kĩrãbita zhi jʉredꞌape, 63mawũãsidꞌa: Nokꞌó, daibara bude basidꞌa jari sewa nebʉrʉmiãbara zokꞌai bꞌasidꞌera mawũãsia: Mʉrã ewari ũbeadꞌe beudꞌata piradrʉya. 64Mawũẽ jaradua peña zobꞌeara akʉdꞌamarẽã ewari ũbeaedꞌa, mobedꞌeba izha jʉrʉkuadꞌata diamase wãnape zrʉgadꞌape zhãrãã mawũãna ẽã: Beudꞌata piradrʉsia. Tẽã mawũã sewata jarabʉdara audre bia ẽbaya naarabema kꞌãñabara.
65Mawũãnaĩ Pilatobara mawũãsia: Mobera soldaorã za bꞌeta edeudua akʉdꞌamarẽã, wãnape oudua mazhima sãwũãna ẽbaidꞌe.
66Mawũãĩ ãzhira wãnape peña zobꞌeara sãwũãna ẽbaidꞌe obʉdata mongꞌara zhi tapa kꞌobꞌʉra kꞌarasidꞌa, mobe soldaorãta duanebisidꞌa akʉdꞌamarẽã.
28Jesús beudꞌata piradrʉdꞌa
(Marcos 16:1-8; Lucas 24:1-12; Juan 20:1-10)
1Sábado ẽnaʉ̃bada ewarita berabꞌaripe semana ewarita nabemata domingota ʉ̃nadrʉbʉrʉdꞌera, María Magdalenata María dewarabemata zesidꞌa Jesús wuagꞌadꞌapeadꞌata akʉdꞌe.
2Maʉ̃ne ẽjũãta abꞌaedꞌa uresia, aramaʉ̃ne ángel Daizezedꞌeta ʉ̃treba zepe peña zobꞌea tapa kꞌobꞌʉta mongꞌara ãĩ kꞌobꞌʉpe ʉ̃rʉ̃ jewedꞌasia. 3Izhira ba ʉ̃na kĩrãkꞌa bꞌasia, izhi wuara totroa bꞌasia. 4Soldaorã maʉ̃ wawiaba ure beudꞌa kĩrãkꞌa tadꞌazoasia.
5Maʉ̃ne ángelbara wũẽrãrãã mawũãsia: Marã perarãũdua, mʉãrã kꞌawua bꞌʉa marãbara jʉrʉ panʉta Jesús cruzdꞌe kꞌachidꞌapeadꞌata. 6Nama ne ẽã, izha jaradꞌa kĩrãkꞌa beudꞌata piradrʉsia. Zeudua, akaudua Nokꞌo tabꞌʉdꞌapeadꞌata. 7Ĩñabasia wãnape beudꞌata piradrʉdꞌata izha jʉrʉkuadꞌaa jaraudua, izhira marã na Galileaedꞌa wã, maĩnu ũdudꞌaya. Maʉ̃ta mʉã marãã jarabʉrʉa.
8Mawũãĩ ãzhira peña zobꞌeata nʉmʉ maẽbara pera kꞌãbãẽã sobia wãbʉdata, wãẽba wãsidꞌa maʉ̃ta jaradꞌe izha jʉrʉkuadꞌaa. 9Maʉ̃ne Jesús daucha zepe mawũãsia: ¡Kʉa!
Mawũãĩ ãzhara orradꞌape izhi jẽrũta burasidꞌa, mobe ibia jarasidꞌa.
10Maʉ̃ne Jesúsbara mawũãsia: Perarãũdua, wãnape mʉ mebẽrãã jaraudua Galileaedꞌa wãnamarẽã, mʉrã maĩnu ũdudꞌaya.
Soldaorãba jaradꞌapeadꞌa
11Wũẽrãrã wãbʉdaedꞌa, soldaorã ʉ̃kʉrʉ pʉwʉrʉedꞌa wãnape sacerdoterã nokꞌorãã jõma nebʉrʉsidꞌa sãwũã berabꞌaribʉrʉta. 12Maʉ̃rã zhi jʉresidꞌa nokꞌorã bawara, mobe krĩcha abꞌarika zedꞌape plata bio diasidꞌa soldaorãã. 13Maʉ̃nerã mawũãsidꞌa: Marãbara mawũãnaña: Izha jʉrʉkuadꞌata diamase zedꞌape Jesús kꞌakuara zrʉgasidꞌa dai kꞌãĩgue nʉmʉẽna. 14Maʉ̃ta nokꞌo Pilatoba ũrĩrã, daita izhi bawara bedꞌeakuaya, marã daibara aramaʉ̃ne kꞌarebadꞌaya.
15Mawũãnaĩ soldaorãbara jidasidꞌa platara, mobe jarasidꞌa sãwũã jaradꞌamarẽã jaradꞌapeadꞌadꞌe. Mawũã sewata jaradꞌapeadꞌata judíorãne edꞌara jara bꞌea idꞌibasiidꞌu.
Kꞌãrẽ odꞌaita jaradꞌa
(Marcos 16:14-18; Lucas 24:36-49; Juan 20:19-23)
16Jesúsba jʉrʉkuadꞌata oncera Galileaedꞌa wãsidꞌa Jesúsba kꞌatuma jaradꞌaidꞌu. 17Aramaʉ̃ne ũdubʉdadꞌera ibia jarasidꞌa, mawũãmina ʉ̃kʉrʉma izhi ẽbasia. 18Maʉ̃nerã Jesúsbara ãzhi orrape mawũãsia: Daizezebara zareata mʉãã diasia jõma mʉã erunʉmamarẽã ʉ̃tre nʉmʉta druadꞌe nʉmʉta. 19Mawũẽ wãũdua, mobe ĩjãnamarẽã mʉnebemata jaraudua druaza zhãrã jõmaʉ̃ã. Buru kꞌoekuaudua Daizeze trʉ̃neba, mʉ zhi Warra trʉ̃neba, Jawurebia trʉ̃neba. 20Mobe ũrãgꞌaudua jõma aribꞌaedꞌamarẽã mʉã marãã jaradꞌata. Mʉrã marã bawara ewariza bꞌaya ẽjũã jõñeẽna.
Amén.