Eleetalayi yan Fool akiicumuu Tit
Wahawu wáamimuu li eleetalayi
Tit an ata etaamayi yata Gilees lalakowe (Galat 2:1-3). Ló lalakowe li bukanabuku kanaake kulambenumuu afootalawu Fool alok boot li Amaaŋenawu. Fool labomboñ Tit boot li ésukayi yata Koolent li boot tin tameeŋe kakaan bulokabu bata Ateemit (2 kata Koolent 2:13; 7:6; 8:16; 2 Tímote 4:10). Loon ujukaalumuu li eleetalayi inye, Fool lakaakat Tit li etaamayi yata Kilet, bánum li alamben Sijanguwasu siwunkulasu sata bo (Hútijahu 1:5).
Fool lalollob Tit li eleetalayi inye, min al̥us anahaan li Ejangu yanooyan. Li awayil̥en Tit, buloŋ buu bukanabuku kan ammuu li al̥us kóotimuu kubaj (Hútijahu 1:5-9). Li alob Tit li kukelecenaku aaniil kunab li kulimaku kan kuliikeniilumuu kammuu kata mal̥egenamu, ban li kukaan kusuwifaku kafañumuu min kuyiis Ejanguwayi, min kuhaas kaanaku kulimaku kan kuliikenemuu ésukayi kulet mal̥egen. Li Hútijahu 2, Fool lasassaab ló kánayinaabuku, kanaalaabuku, bukanabuku kañiilomuu li emiikeelayi yammuu li Ejanguwayi. Li Hútijahu 3, Fool li awayil̥en ló bukanabuku kata Ejanguwayi aaniil koote kuloŋ li kásuumaay, ban li kujuke to jakum baj butiiloo li buko.
Li húbanumahu hata eleetalayi (Hútijahu 3:12-15), Fool li alob ló Tit wah wata kakaan, ban li asaafool.
1Kasaafoo
1Injé Fool ammuu aloka ata Ateemit li afootal ata Yéesu Kilisita, ikiiculi eleetalayi inye. Bulokabu ban Ateemit asenommuu, bo bommuu kakaan bukanabuku kan al̥usumuu kúyinen, li kakaaniil foof kuhaas mal̥egenamu máatimuu mukaaniil kútuulool. 2Leete ikaan mo mantee li kubaj kákangumaku kata buloŋabu bábaneliitumuu. Ateemit ámaleliitumuu, lansaan tówum taŋ yanooyan éliiŋ, fan asenolaal buloŋabu umbu. 3Nan taŋayi yan Ateemit ammuu Afakenaawu oololaal ajokumuu ejowe éliiŋumuu, li áhiis Hulimahu hoola li kúboñaku kan asenommuu, ban li aanom ijow iyiiŋen ho.
4Injé ikiiculi eleetalayi inye, awu Tit ammuu añoolom ata mal̥egen li káyinenaku kan ubajamuu foofola: Ateemit Atuubaawu buko li Yéesu Kilisita ammuu Afakenaawu oololaal, kujow kúsooniyeni ban li kuseni kásuumaay.
Buu anahaan ata ejangu áatimuu anokoo
5Likatikat li étebelemukayi yata Kilet, bánum li uhabel wahawu wasaŋomuu kakaan uwoogen, ban li ul̥us kunahaan kata ejangu li ésuk yanooyan. Uwayil̥o kulimaku kan ilobimuu. 6Anahaan ata ejangu, an aatut ajuk majakut li akila, ban laate ayab anaale ano bale. Bañoolool boote bulako bukan káyinene li Yéesu, ban jakum an ayili awatateniil li wahoowah, mantee foof li lako kútuulut sibukoolayiil. 7Li mal̥egenamu, anahaan ata ejangu an kusene bulok bata Ateemit, jakum an ajuk majakut li akila. Jakum alako an atebenoolowe, an ahile kawuñet, an ákaliyenoole, an ámuyitene bukan, ban jakum alako foof an aweelowe li sídalam. 8Laate alako an ayabe boola bukan jak, ban li afañ majake. Laate alako an abaje buyinum ban li acol, an ata Ateemit ban li ayili hujokoo. 9Laate átuk lit hulimahu hammuu hata mal̥egen, hanabumuu li wahawu waliikeneyimuu. Muñowu láatummuu ayili aŋa’ baliikenelabu bajakaabu min awankulen kaabuku, ban li ayili foof áhiis káhoogulewoolumuu kaanaku kulet li mal̥egen.
10Li mal̥egenamu, baje bukan kameeŋe, háŋum li kusuwifaku, kahoye bakaan loon hulimahu hata mal̥egenamu hulobumuu, ban li kunaak kubunt bukanabuku li búwonnoolabu booliil babajutumuu jáliŋ. 11Jakum ukatiil min kúlobul. Mata kumbuku min kúguul̥emuu utoŋ feh, li baliikene ban kooteenut kuliiken bukanabuku. Ban kukankaan mo mantee li kúbajum tó wah suuneni loon makee. 12Akee li buko áami afulofet lahaale aan: «Kata Kilet kufinfin min kukaane kúmalamiñ, sínuukuleŋ sál̥afute, bukan káfal̥e kayinoole kameeŋen kalaku kooliil bale.» 13Kulimaku unku kan alobumuu, mal̥egen. Mó mújimuu, uwatateniil li sembe, mantee li kulako bukan kal̥egene li káyinenaku. 14Jakum kujok li ukoŋawu wata kusuwifaku, jakum foof kunab li kulimaku kan bukanabuku kahoyumuu mal̥egenamu koonemuu ésukayi kukaan. 15Wahoowah feh useeset boot li bukanabuku kanabumuu. Bale bukanabuku kasikomuu ban li kuhoy báyinen, boot li buko bajut wah wasete, mata butuukowabu booliil busikosiko, uyinumawu wooliil foof li usiko. 16Fan koon kuhaase Ateemit, bale bakaanelabu booliil bunaboolut li wahawu wan kulobumuu. Kujakut majak, kútuulut Ateemit maayeet ban kuyilaat kukaan wahoowah wajake.
2Baliikenelabu bacolumuu
1Bale awu ulob wahawu wanaboomuu li baliikenelabu bajakaabu. 2Ulob kánayinaabuku kahallenumuu ooniil kootut kuwuuhen li wahoowah. Koote kulako bukan kasuuneniye, bukan kabaje uyinum, kalite li káyinenaku, li húbooliyahu ban li kuhanken to jaj. 3Ulob kanaalaabuku foof kahallenumuu ooniil, baloŋelabu booliil boote bulako baloŋe bata bukan kasenoolowe boot li Ateemit. Jakum kunaak kúloboo bukan, jakum kunaak kúkaliyenoo. Kunaak kuliiken bukan wah wajake. 4Kuliiken kama kanaalaabuku kañiilomuu hufañ kúyiniil li bañooliil. 5Kusaabiil min kubaj uyinum, min foof kulako kanaale káteyiliit kunab li kánayine, kulako kanaale kayilo kaaken siluufiil jak, ban li kulako bukan kajake, kútuule kúyiniil, jakum bil an alob kulim kajakut aya li hulimahu hata Ateemit.
6Uwankulen foof báfulabu min kubaj uyinum. 7Awu humumi ulako li wahoowah feh bukittenoolum bata buloŋ bajake. Baliikenelabu booli bujow bulako baliikene bata mal̥egen ban li bucol macol. 8Kulimaku kuya koote kulako kulim kacole kan an ayilaat áhoogul, bájum kulatoolayi jakum kulob kulim kajakut kuya li alolaal, min kubaj ñisuu.
9Bukanabuku kammuu emiikeel koote kútuul li wahoowah feh kunahaanaku kakiliilumuu. Koote kuŋes min kukaaniil súumiil, ban jakum kunaak kuceeŋiil. 10Jakum foof kúkuwetiil wahoowah. Kunaak kúhiis nanoonan kaanaku buko bukan kajake ban li kul̥egen, mantee li kúbinken li wahoowah feh, baliikenelabu bata Ateemit ammuu Afakenaawu oololaal.
11Mata Ateemit láhihhiis kájiyaku koola bájum bukanabuku feh li kúfakum li ko. 12Ateemit li kájiyaku unku laliikenumolaalumuu etey bakaanelabu bajakutumuu li kásiibowaku kata adunaayi inye, min uloŋaal li adunaayi inye buloŋ bata bukan kabaje uyinum ban li kucol, buloŋ bata kátuul Ateemit. 13Muñowu lóotumaalumuu ukobaal hunakahu hásuumaahu han úkangumaamuu li ho. Hunakahu nan máyiineniyamu mata Ateemitawu oololaal áamakawu ammuu Yéesu Kilisita Afakenaawu oololaal, mommuu li múlaŋul. 14Lasensen buloŋabu boola humum bo boot li alolaal, boot kafakenolaal li majakut manooman min akaanolaal bukan kanabe káami koola balewool, kahankene li kakaan majake.
15Ujówum li huhaanaahu huya min ulob wahawu unwu, boot kawankulen mantee foof kawataten bukan, ban jakum ukat an min abesi.
3Buloŋ bata an áyinene li Yéesu
1Uwayil̥en bukanabuku feh ooniil koote kuwalenoolo hákil kunahaanaku kaakumuu etaamayi, li kaakumuu kuhaanaaku, ban li kunaak kútuuliil, ban li kunaak foof kukaan majake manooman. 2Jakum kulob majakut kuya li an. Kootut kunaak kúmuyiten bukan, ban koote kukaan bukan kásuume. Koote kulako bukan kájoobiye uyinum nanoonan hákil bukanabuku feh. 3Li mal̥egenamu, alolaal foof lulakowaalako no bukan kahaasut wahoowah, kátuulut Ateemit, li bukan kájime. Lulakowaalako no emiikeel yata kásiibo li kásuum kanookan, ban li uloŋaal no buloŋ bata búl̥afut li kásiibo, min ukaanoolowaal no bukan kajakut majak, ban li uhoyoolaal. 4Bale nan Ateemit ammuu Afakenaawu oololaal, áhiisumuu másuumamu li húbooliyahu han abajumuu boot li bukanabuku, 5li afakenolaal, ban inti bakaanelolaal bacole bújiye, bale káyiyenaku kan áyiyenolaamuu kújiye. Láfakenumolaafaken li kábatiisaaku kata li malamu, li búkaanum bata Buyinumabu Banabaabu bakaanemuu an alaañ an awunkul, min abaj buloŋ buwunkul. 6Ateemit lájowunjowum li Yéesu Kilisita ammuu Afakenaawu oololaal, min ayiis ŋáa’ Buyinumabu umbu Banabaabu li alolaal. 7Ateemit lakankaan mo, bájum li ujokaali bukan kacole humum hata kájiyaku koola, min buloŋabu bábaneliitumuu ban úkangumaamuu li bo bulako boololaal. 8Laalu hulim hata mal̥egen.
Lifañe min ulob unooten mata kulimaku unku, mantee bukanabuku káyinenumuu li Ateemit li kujooŋoo to li mal̥egen min kukaan wah wajake. Wahawu unwu ujakumuu ban li ubaj jáliŋ li bukanabuku feh. 9Bale awu utey búwonnoolabu basoŋetaabu li elob mata uland, búceeŋoo li búwonnoo mata eluwaayi: wahawu unwu ubajut jáliŋ, ban bul̥uuhoo. 10An agiiloole bukan, fan ujand ulobool ñano, akatutumuu li ulobool búl̥ubut, fúlum tómuu jakum ubaj wahoowah li anawu ummu. 11Uhaas oon an loon muñowu, láfuffu’ li bútinabu bacolaabu, ban uhoofoolawu woola úhihhiis kaanaku okila humumool ábetoolo ló.
Kasaab kúbanum
12Nan emmuu íboñuli Alitemaas mantee foof Ticik, li ukaan wahoowah min ubil újowubenulom li ésukayi yata Níkofoliis, mata bo lifañe min ikaan taŋayi yata kutontaku. 13Ukaan manooman min ulamben Senaas ammuu akooŋena buko li Afolos li kañaahoolaku kooliil, ban li ujuke to jakum bil kúbajaati wah wan jokiil li wo. 14Bukanabuku koololaal koote kuhanken min kuliiken kakaan wah wajake, boot bil kalambenoo li wah wan jokolaal li wo ŋáa’, jakum bil kubaj buloŋ babajut jáliŋ.
15Bukanabuku feh kammee lí ínje, kusaafuli. Usaaf kufaalolaal káyinenumuu li Yéesu loon alolaal.
Kájiyaku kata Ateemit kujow kulako li bukuluul foofuul feh.