KATA LOM

Eleetalayi yan Fool akiicumuu kata Lom

Wahawu wáamimuu li eleetalayi

Fool akiicumuu eleetalayi inye asuwif laam. Li etaamayi yata Siili labuki li ésukayi yata Taalus. Bale li ésukayi yata Yeelusalem lanke ban bo laliikene Bakiicelabu Banabaabu. Lahankenhanken to ŋáa’ li múkaaniinamu mata kusuwifaku. Fool lanaanaak álaamen ekelecenayi étinaalayi. Bale Amaaŋenawu Yéesu labiibil áfulool, ban li ahooñool min alako ayiiŋena ata Hulimahu hata Ateemit bata bukanabuku kaletumuu kusuwif. Li ajow awaale Hulimahu Hásuumaahu tin tameeŋe li Jáyiiyaju jata kata Lom.

Nan Fool akiicumuu eleetalayi inye, okila li ésukayi yata Koolent. Li kajaañaku kata 57 mantee foof 58 (Yéesu okila babukeli aban), no lakiic yomuu. Li afañeen min ajow kañaahoo li ésukayi yata Yeelusalem, li ésukayi foof yata Lom. Muñeˈe li akiic ekelecenayi yata ésukayi yata Lom min ahebiil aaniil fan aban li ajow boot booliil ajow aliikeniil Hulimahu hata Ateemit min aliteniil li káyinenaku kooliil.

Eleetalayi inye yan Fool akiicumuu ebaje ugeb úhaaji. Bugebabu bútinaalabu (Hútijahu 1 boot yok 8), Fool lakittenkitten ló Hulimahu Hásuumaahu aan, hákil Ateemit bukanabuku feh kuhoofoohoofoo. Oómi asuwif li ulako an alet asuwif, etindihuuñayi yata Ateemit inyu li awu (Hútijahu 1:18 boot yok 3:20). Bale eketayi yata Yéesu Kilisita abajutumuu kahoofoo kanookan, éjimuu uhoofoolawu woololaal li ubonketi min afakenolaal. Wahawu unwu újimuu, bukanabuku feh káyinenumuu li akila, Ateemit lajokiijok loon bukan kacole (Hútijahu 3:21 boot yok 5:21). Fool láhihhiis set kaanaku eluwaayi yata Ateemit ejaajak, bale ubajutaal sembe sata min ukaanaal loon elobumuu. Wahawu unwu újimuu, Ateemit li áboñul Buyinumabu Banabaabu boot kalambenolaal, ban li bukaanolaal ulakowaal bañiil bata Ateemit (Hútijahu 6 boot yok 8).

Li Hútijahu 9 boot yok 11, Fool lalollob ló ŋáa’ mata Kusuwifaku kasenutumuu buloŋiil Yéesu. Buko min kuhoyimuu Yéesu, bale Ateemit okila ahoyut bukanabuku koola.

Li Hútijahu 12:1 boot yok 15:13, Fool laliikenliiken ló ekelecenayi buu kommuu li kuloŋ hákil kaletumuu ekelecen, bájum li kahaas koon kusensen buloŋiil li mal̥egen Yéesu. Li húbanumahu hata eleetalayi, Fool li asaaf kameeŋe li kubukewool káami bomuu.

Kasaafoo

¹Injé Fool ammuu aloka ata Yéesu Kilisita, ikiiculuul eleetalayi inye. Ateemit lahooñonhooñ ilako afootal, ban li al̥usom boot kawaale Hulimahu hoola Hásuumaahu. ²Hulimahu unhu Hásuumaahu, Ateemit lájowunjowum li kufulofetaku, min alob mata kasen ho, nan fiyowe, li Bakiicelabu Banabaabu. ³Bakiicelabu umbu bulollob mata Añoolool, áamummuu ál̥ahukowan li kabukiyaku koola li kalandaku kata áyiiyawu Dayit. ⁴Ateemit li ájowum li Buyinumabu Banabaabu, min áhiis kaanaku Añiil ata Ateemit laam li sembe, nan ayitenumuloomuu li eketayi. Okila ammuu Yéesu Kilisita, Amaaŋenawu oololaal. ⁵Li okila Ateemit ásenumommuu kájiyaku kata kalako afootal, boot kakaan bukanabuku kata sihetasu feh kúyinen li akila ban li kútuulool, boot li kasal kata kajawaku koola. ⁶Bukuluul foof jumbuku ló li bukanabuku umbuku, bukuluul jan Ateemit ahooñumuu boot min jilako bukan kata Yéesu Kilisita.

⁷Likiiculuukiic bukuluul foofuul feh jammuu Lom, bukuluul jan Ateemit afañumuu ban li ahooñuul min jilako bukan koola. Ateemit Atuubawolaal li Amaaŋenawu oololaal Yéesu Kilisita, kujow kusenuul káji li kásuumaay.

Fool li afañ min ajow ajukul kukelecenaku kata Lom

⁸Boot min ijand ísalum Ateemit úmbaam li kajaw kata Yéesu Kilisita humum hooluul, mata bukanabuku kulobelob mata káyinenaku kooluul tanootan li etaamayi. ⁹Ateemit an éemimuu li bulok boot li akila li buyinumom feh, min inaak iwaale Hulimahu Hásuumaahu hata Añoolool, lahaase aan ímalut. Lahaase aan ikatut kayinooluul ¹⁰nanoonan li ul̥awawu wúmbaam feh. Ikatut foof kal̥aw mantee Ateemit afañumuu, li iyili ibaj bútin min ibil booluul. ¹¹Li mal̥egenamu, lifañe ŋáa’ min ijukuul mantee Ateemit li ájowum lí ínje min asenuul káji kata Buyinumabu boot kalitenuul. ¹²Wahawu wan ifañumuu ilob, wo wommuu ibilumuu booluul, li uyiliyaal úwankulenoolumaal li káyinenaku kan ubajaalumuu foofolaal.

¹³Kutuyom, lifañe min jihaas kaanaku lilobeene ñameeŋe ebil booluul, bale boot yok muñeˈe bajebaj wah wáhilewommuu ibilum. Lifañe min bulokabu búmbaam bújiwuul li jank li káyinenaku kooluul li Yéesu Kilisita, loon foof bújimuu bukan kaabuku kaletumuu kusuwif li kúyinen li akila. ¹⁴Léetiseeti ijow ikaan bulokabu búmbaam li bukanabuku feh, li kásawuliisemuu li kásawuliisewutumuu, li kájallomuu li kahaasutumuu wahoowah. ¹⁵Wahawu unwu újimuu li ifañ foof min íŋaluluul Hulimahu Hásuumaahu, bukuluul jakinumuu li ésukayi yata Lom.

Sembaasu sata Hulimahu Hásuumaahu

¹⁶Li mal̥egenamu, isuuwut kawaale Hulimahu Hásuumaahu. Ho hommuu sembaasu sata Ateemit boot kafaken anoowan áyinene, kítum li kusuwifaku ban kit kuletumuu kusuwif. ¹⁷Li mal̥egenamu, Hulimahu Hásuumaahu húhihhiis buu Ateemit akaanemuu bukanabuku kulako bukan kacole hákilool: jówunjowum li káyinenaku ban li káyinenaku bale ko, loon Bakiicelabu bulobumuu: «An acole hákil Ateemit fan áloŋum li káyinenaku.»

Butilaabu bata ál̥ahukowan

¹⁸Ateemit, haatiya emitayi láhiisummuu etindihuuñayi yajokoolumuu humum hata kátuulaatiyaku kan bukanabuku kútuulutoolumuu li kákaanikoo kanookan kooliil. Bakaanelabu bajakutumuu bata bukanabuku bújimuu ésukayi eyilaat ehaas mal̥egenamu. ¹⁹Wahawu wan bukanabuku kuyilimuu kuhaas mata Ateemit, usetiiset. Ateemit humumool láhiisiihiis wo set. ²⁰Li mal̥egenamu, kábilum nan Ateemit ajuul̥umuu adunaayi, majakamu moola májukoliitimuu, sembaasu soola saano tomuu boot nanoonan, li min aanomuu Ateemit, wahawu unwu feh ujukijuk set. Bukanabuku kuyilo kuŋa’ bújallowiil min kúnaanum wo li wahawu feh wan Ateemit akaanumuu. Wahawu unwu újimuu, kuyilaat kubaj bakooŋ li wahawu wan kukaanumuu. ²¹Bukanabuku kuhaase Ateemit, bale kúluukeneliitool ban foof kúsaleliitool loon kooteenumuu kukaanool mata min áamimuu Ateemit. Bale li kulaañ kubaj uyinoo wasoŋete, ban li koono li élim humum hata uyinumawu wooliil wábaamomuu. ²²Koonesoon buko bukan kájallowe koom, ban kuwewwel. ²³Kúmaneneliit máyiineniyamu mata Ateemit áketeliitumuu, min buko kunaak kumanen kambu kata bukan kaketemuu, kata basuu, kata bánuukuleŋ li kata sinuukayila.

²⁴Wahawu unwu újimuu Ateemit li akatiil bo li kákaanikoolaku kooliil, naboo li kásiibowaku kajakutumuu kata uyinumawu wooliil, min jíyiil li kunaak kukaan li bukoyiil wah wasuuneniye li siniilasu sooliil. ²⁵Li kutiiben mal̥egenamu mata Ateemit li émalimiñ. Li kunaak kumanen ban li kusal wahawu wan Ateemit áwuwenumuu, min kukat bo Ateemit áwuwen womuu, ásooniyenimuu boot nanoonan. Aameen.

²⁶Wahawu unwu újimuu Ateemit li akatiil bo min kubaj kásiibo kasuuneniye kata húfulo. Kanaalaabuku kooliil li kunaak kuhoy kuhinto li kúyiniil loon kaanemuu, min kunaak kuhinto li kufaaliil kanaale. ²⁷Li manolamu, kánayinaabuku li kukat kahinto li kanaale loon kaanemuu, min kunaak kubaj kásiibo káamak kata kahinto li kufaaliil kánayine. Li kunaak kukaan li buko humumiil bakaane basuuneniye, min jíyiil Ateemit li atekiil katekaku kan kutookumuu min kubaj humum hata kákaanikoolaku kooliil. ²⁸Emmuu bukanabuku kuyinoolut kahaas li mal̥egen Ateemit, wahawu unwu újimuu Ateemit li akatiil min kunab li uyinoolawu wooliil wacolutumuu, min kunaak kukaan wahawu wan kooteenutumuu kukaan. ²⁹Li baj li buko bóono banooban bacolut, bújakaati, kásiibo wah kanookan kajakut, búl̥afut. Li kuyili batahaay li jamuk bukan, úmuy, bubuntoo li kákaanikoo kanookan. Anoowan li buko li ámal al̥oof afaalool. ³⁰Li baj li buko kúloboo, ban li koono kulatoola kata Ateemit. Li kuwel utum, li kuteben ubandiil, ban li kunaak kusaloolo, ban li kuyili kajuul̥ bakaane bajakut. Kútuuleliit sibukoolayiil. ³¹Kutuukowut, ban kúkaaneliit wahawu wan kulobemuu, húbooli hulet li buko, ban kubajut káyiyen. ³²Maayeet min kuhaasumuu koon Ateemit lansaan an akaanumuu wah loon muñowu latooke min aket, bale li kunaak kukaan wo ban li kukooŋen foof kakaane womuu.

Batiibabu bata Ateemit

¹Awu jatiibemuu li bukanabuku, oono min oono, ubajut bakooŋ banooban. Li mal̥egenamu, nan utiibumuu kaabuku awu humumi utiiboolowe, mata lukaanekaan wahawu wan buko kukaanemuu. ²Luhaasaale kaanaku batiibabu ban Ateemit atiibumuu bukanabuku kakaanemuu wahawu unwu, bunannab li mal̥egenamu. ³Awu jatiibemuu bukanabuku kakaanemuu wahawu unwu ban li unaak ukaan loon buko, waa, luyinooyinoo file loon awu fan ufak li batiibabu bata Ateemit? ⁴Bale waa, lubebbes másuumamu máamakamu mata Ateemit, li húmuñahu hoola li kabebenaku koola? Uhaasut oon másuumamu mata Ateemit móotimuu mújiyi li ubet búsol buloŋabu booli buhaanabu? ⁵Min buyinumabu booli bul̥aal̥umuu ban ufañut min útiiwo uŋa’ buloŋ buwunkul, mó mújimuu li oono li káŋalul katek káamak boot li awu, káami li kubaji li hunakahu nan Ateemit ammuu li áhiis etindihuuñayi yoola li batiibabu boola bacolaabu. ⁶No unnu, lammuu li acaam anoowan wahawu wan akaanumuu. ⁷Fan asen buloŋabu bábaneliitumuu bukanabuku kahankenumuu li kakaan majake, ban li kuŋes máyiineni, kasal li buloŋ bata boot nanoonan. ⁸Bale Ateemit fan áhiis etindihuuñayi yoola li bal̥eetabu boola bukanabuku káhoogulewoolumuu, ban li kuhoy banab li mal̥egenamu min kunaak kunab li bakaanelabu bacolutumuu. ⁹Sílaam li buyina fan bulako li anoowan akaane majakut, kítum li kusuwifaku ban kit kaletumuu kusuwif. ¹⁰Bale Ateemit fan asen máyiineniyamu, kábinkenaku, li kásuumaayaku anoowan akaane majake, kítum li kusuwifaku ban kit kaletumuu kusuwif. ¹¹Li mal̥egenamu, Ateemit ájukeleliit li buul.

¹²Bukanabuku feh kahoofoolemuu bahaasut eluwaayi yata Móyiis, fan kuket ban Ateemit let atiibumiil li eluwaayi inyu, bale bukanabuku kammuu li kuŋenaku kata eluwaayi yata Móyiis ban li kuhoofoo, Ateemit fan atiibumiil li yo. ¹³Let bukanabuku kajantenemuu bale waa eluwaayi elobe kommuu bukan kacole hákil Ateemit, bale bukanabuku kajantene yomuu ban li kukaan loon elobumuu, buko kommuu bukan kacole hákilool. ¹⁴Nokoomuu loon bukan kalet kusuwif kahaasut eluwaayi yata Ateemit kuloŋe loon eluwaayi inyu elobumuu, nokoonokoo loon eluwaayi inyu káta láalayiil, maayeet min kite eenimuu let buko humumiil Ateemit asen yo. ¹⁵Fan kúhiisum to kaanaku bakaanelabu ban eluwaayi efañumuu, bukiicikiic li uyinumawu wooliil. Uyinumawu wooliil ulollob wahawu wanolawu, ban uyinoolawu wooliil li unaak wooniil nakee kukaanut jak, naanu li wooniil kukankaan jak. ¹⁶Wahawu unwu wommuu li ubil ujuki li hunakahu nan Ateemit ammuu li ájowum li Yéesu Kilisita min atiib wahawu feh wayolomuu li buloŋabu bata bukanabuku, loon Hulimahu Hásuumaahu han iwaaleyemuu li ho hulobumuu.

Kusuwifaku li kuhuusul eluwaayi

¹⁷Awu atebenoolowemuu mata min uhooñimuu asuwif, lusaloolowesaloolo mata min ommuu an ata Ateemit. ¹⁸Li utebenoolo mata min uhaasumuu waa Ateemit afañumuu, li min eluwaayi eliikenimuu kaman wahawu wajakumuu. ¹⁹Li utebenoolo foof mata min úyinenumuu li kabaneyi kaanaku awu an loom ájowetume bukan káfuume, kaanaku awu ommuu mawuŋaamu mata bukanabuku kammuu li élimayi. ²⁰Li utebenoolo mata min ommuu aliikena ata bukan kahaasut wahoowah, anahaanawu ata bañiilabu, mata lúyinenyinen kaanaku eluwaayi esenimuu kahaasemiñaku, ban li ekaani min uhaas mal̥egenamu. ²¹Kama awu aliikenemuu kaabuku, wáa újiye let uliikenoolo awu humumi? Awu awaaleyemuu oon jakum an ákuwet, wáa újiye awu li unaak úkuwet? ²²Awu aanemuu jakum an ahinto li an an kuyabowut, wáa újiye awu li unaak uhinto li an an jiyabowut? Awu afañutumuu ujuk úciinawu, wáa újiye li unaak ujow úkuwet wahawu wammuu li uyuntawu wata wo? ²³Awu asaloolowemuu mata min ubajumuu eluwaayi, wáa újiye li unaak uhuusul yo min usuuwen Ateemit? ²⁴Li mal̥egenamu, Bakiicelabu bonsoon: «Bukuluul kusuwifaku jíjimuu, bukanabuku kaletumuu kusuwif li kunaak kugel kajawaku kata Ateemit2:24 Kulimaku unku li éliibalayi yata Esay 52:5 kúŋalumuli.»

²⁵Li mal̥egen unaakumuu ukaan loon eluwaayi elobumuu, búkutabu2:25 Búkut: Katey búkut kúhiisenumuu kaanaku Kusuwifaku bukan kata Ateemit koom ban uteyumuu fan bubaji jáliŋ, bale unaakutumuu ukaan loon eluwaayi elobumuu, maayeet min uteye búkut lunokoonokoo loon an ateyut búkut. ²⁶Nokoomuu loon an ateyut búkut akaane loon eluwaayi elobumuu, waa, Ateemit let ajokool loon an ateye búkut? ²⁷Anawu ummu ateyutumuu búkut, ban li akaan loon eluwaayi elobumuu feh fan atiibi, awu, ammuu asuwif ban úkaaneliit loon eluwaayi elobumuu, maayeet min ubaj yomuu makiice ban li utey búkut. ²⁸Li mal̥egenamu, let wahawu wajukeyimuu újiyemuu an li aani asuwif laam, let foof háakumahu hajukeyimuu li eniilayi hooneyimuu katey búkut. ²⁹Asuwif ata mal̥egen, wahawu wayolomuu kata láalawool újimuu li aani asuwif laam. Katey búkut kata mal̥egen, ko kommuu kata buyinumabu, kabilummuu li Buyinumabu bata Ateemit, bale let kabilummuu li eluwaayi yakiicimuu. Asuwifawu ummu ata mal̥egen, let ábajum kasal li bukanabuku, bale fan ábajum kó li Ateemit.

¹Kama muñowu tay asuwif áhaŋummuu an alet asuwif? Jáliŋ buu katey búkut kubaje? ²Li wahawu feh, jáliŋayi yata katey búkut elulluuk. Kusuwifaku Ateemit ajandumuu akat Hulimahu hoola. ³Muñeˈe waa? Mantee min kukee li Kusuwifaku kul̥egenutumuu li káyinenaku kooliil, mo mommuu li múji Ateemit li ál̥egenaati li kulimaku kan alobumuu? ⁴Maayeet! Anoowan laate ahaas jak kaanaku Ateemit lakankaan Ateemit ata mal̥egenamu, ban ál̥ahukowan anoowan lakankaan ámalamiñ. Li mal̥egenamu, bakiicelabu bonsoon:

«Loote újokumi an acole

li balobelabu booli;

ban li ubaj bakooŋ awu batiibeli3:4 Ukijenawu 51:6.»

⁵Bale nokoomuu loon mácolaatiyamu moololaal mommuu li múji macolamu mata Ateemit li muhaŋ majuki, fan oonaal buu? Inti Ateemit fan alako Ateemit acolut okila batekewolaal li etindihuuñayi yoola? (Lilollob loon an elobemuu.) ⁶Maayeet! Mata kaaneenumuu loon Ateemit mo laano, buu laate ayili atiib adunaayi?

⁷Nokoomuu loon émalimiñayi yúmbaam yóomi li éji mal̥egenamu mata Ateemit li muhaŋ majuki jak, ban boot li máyiineniyamu moola, wáa lí úji Ateemit li ajokom loon ahoofoola min atiibom? ⁸Muñeˈe wáa újiye let oonaal: «Kama ukaanaal majakut mantee majake li mubilum to?» Li mal̥egenamu, kukee li bukanabuku kúloboolewommuu koone kulimaku unku kúmbaam. Bukanabuku umbuku tootook min kutiibiilumuu.

Bajut an acole

⁹Kama waa, mantee alolaal aamaalumuu kusuwif luhaŋaale kaletumuu kusuwif? Maayeet! Li mal̥egenamu, líhihhiis kaanaku ulako asuwif li ulet asuwif, bukanabuku feh kumbuku li sembaasu sata kahoofoolaku. ¹⁰Loon Bakiicelabu bulobumuu:

«Bajut an acole,

maayeet ano!

¹¹Bajut an ájallowe,

bajut an aŋese li Ateemit.

¹²Bukanabuku feh kubeebet

búsol Ateemit,

buko foofiil feh kújoseejoset.

Bajut an li buko akaane majake,

maayeet ano3:10-12 Ukijenawu 14:1-3; 53:2-4; 1 Saŋ 1:8-10.

¹³Kugundakaku kooliil

kunokoonokoo li huyaak

háhimulowe,

kúlellufaku kooliil li koono to

boot naak jabunt bukan,

Kulimaku káfulumulemuu

li utumawu wooliil li kunokoo li

kuya kata enuukayila3:13 Ukijenawu 5:10; 140:4.

¹⁴Utumawu wooliil li umeeŋ

kulim kajakut,

kulim kásuumut bajam maayeet3:14 Ukijenawu 10:7.

¹⁵Li kuhi’ li etey boot jamuk

bukan.

¹⁶Tanootan tan kújowume

li kukajen wahawu feh,

ban li kukat to bukanabuku

sílaam.

¹⁷Kuhaasut bútinabu bata

kásuumaayaku3:15-17 Esay 59:7-8; Kúlobuwaku 1:16.

¹⁸Boot li buko, kákoli Ateemit

kubajut jáliŋ3:18 Ukijenawu 36:1.»

¹⁹Luhaasaale kaanaku wahawu wan eluwaayi3:19 Eluwaayi: Unte eluwaayi yo yommuu kulimaku kabilummuu li Húfaalumahu Huhaanahu elobumuu, elollob wo boot li bukanabuku kammuu li kuŋenaku kata eluwaayi, jakum bil an ayili álobul to mukee mantee li ukooŋ, min ésukayi ehaas kaanaku adunaayi foof yo feh etilentilen hákil Ateemit. ²⁰Wahawu unwu újimuu let baj an aŋale sembewool min akaan loon eluwaayi elobumuu, jow yok took min Ateemit ajokool an acole hákilool. Li mal̥egenamu, eluwaayi yoonosoono to bale boot kakaan bukanabuku min kuhaas mata kahoofoo.

Buu Ateemit afakenemuu an

²¹Muñeˈe Ateemit láhiisolaahiis buu lakaanewolaamuu ulakowaal bukan kacole hákilool, ban inti li búkaanum bata eluwaayi bulollob mo foof. ²²Ateemit lajoojok bukanabuku feh káyinenumuu li Yéesu Kilisita bukan kacole hákilool, humum hata káyinenaku kooliil. Lakankaan mo boot li bukanabuku feh káyinenumuu, mata kúbutoolut. ²³Li mal̥egenamu, bukanabuku feh kuhoofoohoofoo, ban mó lí múji lí kúfu’ li máyiineniyamu mata Ateemit. ²⁴Bale Ateemit li akaaniil kulako bukan kacole hákilool montoŋ, humum hata kájiyaku koola, li min ájowummuu li Yéesu Kilisita min afakeniil. ²⁵Ateemit li asen Yéesu Kilisita alako búsimen boot kayeelen etindihuuñayi yoola, mantee bukanabuku káyinenumuu li akila Yéesu, li kúbajum kabonket kata uhoofoolawu wooliil li eketayi yoola. Ateemit lakankaan loon muñaˈa min áhiis kaanaku lakankaan Ateemit acole. Naanaŋ lakaakat bo uhoofoolawu wan bukanabuku kukaan nomuu, ²⁶nan alakomuu húmuñahu. Muñeˈe li taŋayi inye, Ateemit láhihhiis bukanabuku macolamu moola, min akila humumool akaan Ateemit acole, ban li akaan bukanabuku káyinenumuu li Yéesu Kilisita kulako bukan kacole.

²⁷Muñeˈe waa wommuu li úji bukanabuku li kunaak kusaloolo? Bajut, maayeet wano! Mata wáa úji? Mantee bakaaneliil boote bújiyiil li kulako bukan kacole hákil eluwaayi? Maayeet, bale min kúyinenumuu, mó mújiye. ²⁸Li mal̥egenamu, wahawu wan ujokaalumuu wo wommuu unwe: an káyinenool li Yéesu Kilisita kújiwoolumuu li alako an acole hákil Ateemit, bale let bakaanelool bacole bújiye. ²⁹Bale waa, Ateemit laanosaano Ateemit ata kusuwifaku baleyiil? Inti laanosaano foof Ateemit ata bukanabuku kaletumuu kusuwif? Eéhe’, Ateemit laanosaano foof Ateemit ata bukanabuku kaletumuu kusuwif. ³⁰Li mal̥egenamu, Ateemit ano bale abaje. Okila ammuu li akaan kusuwifaku kulako bukan kacole hákilool, humum hata káyinenaku kooliil, li akaan foof bukanabuku kaletumuu kusuwif kulako bukan kacole hákilool, humum hata káyinenaku kooliil. ³¹Muñeˈe waa, mantee boot min úfulenaal jáliŋayi yata eluwaayi humum hata káyinenaku? Maayeet, bale boot min usenaal eluwaayi jáliŋ yata mal̥egen.

Káyinenaku kata Abulaham

¹Muñeˈe boot min uŋalaal bukittenoolum li Abulaham. Boot min oonaal buu mata Abulaham ammuu atuubawolaal ahaan? Waa labaje wabilumulo li akila humumool ammuu ál̥ahukowan? ²Nokoomuu loon Abulaham bakaanelool bújiye Ateemit li ajokool an acole, kama layilo asaloolo, bale inti hákil Ateemit. ³Li mal̥egenamu, Bakiicelabu bonsoon: «Abulaham láyinenyinen li Ateemit, káyinenaku koola li kúji Ateemit li ajokool an acole4:3 Húkitumahu 15:6.» ⁴An alokumuu, fan ayab bacaamool. Bacaamabu umbu let bujoki loon káji, bale loon wah wan aate abaj. ⁵Bale an akaanutumuu bulok banooban, min áyinen bale kaanaku Ateemit lakaanekaan ahoofoola alako an acole, anawu ummu Ateemit fan ajokool an acole humum hata káyinenaku koola. ⁶Muñowu Ayíiyawu Dayit alobumuu mata kásuumaayaku kata an an Ateemit ajoke an acole, ban inti bakaanelool bújiye. Lansaan:

⁷«Awólo, bukanabuku kan

Ateemit abonketumuu bafetabu booliil,

kan ábujumuu uhoofoolawu wooliil.

⁸Awólo, anawu an Amaaŋenawu

ajokutumuu li uhoofoolawu woola4:7-8 Ukijenawu 32:1-2.»

⁹Mantee kásuumaayaku unku li bukanabuku kateyumuu búkut bale kubaje, mantee kubabbaj foof li bukanabuku kateyutumuu búkut? Li mal̥egenamu loonaale: «Abulaham láyinenyinen li Ateemit, káyinenaku koola li kúji Ateemit li ajokool an acole.» ¹⁰Kama nay Ateemit ajokumuu Abulaham an acole? Mantee nan ateyumuu búkut aban, mantee akila bateyolut búkut? Let akila bateye búkut aban, bale akila bateyolut bo. ¹¹Muñeˈe nan fú’ tómuu, Abulaham li atey búkut min lako búhiisenum. Búhiisenumabu umbu bo bommuu húlangumaaso háhiisumuu kaanaku Ateemit lajoojok Abulaham an acole humum hata káyinenaku koola, tówum atey búkut. Muñowu Abulaham áamummuu atuubaawu ata bukanabuku feh káyinenumuu li Ateemit buko bateyut búkut, ban li ajokiil bukan kacole. ¹²Abulaham li áami foof atuubaawu ata bukanabuku kateyumuu búkut, kátijutumuu bale li min kuteyimuu búkut, bale li min kunabumuu li kootaku kata atuubawolaal Abulaham áyinenumuu tówum atey búkut.

Wahawu wan Ateemit alobumuu kasen bukanabuku káyinenumuu

¹³Ateemit lansaan fan asen Abulaham li bubukoolumabu boola, adunaayi kutowo. Min Ateemit alobumuu kasen Abulaham adunaayi, lakowut mata lakankaan loon eluwaayi elobumuu, bale lakolako mata Ateemit lajokoojok an acole humum hata káyinenaku koola. ¹⁴Nokoomuu loon bukanabuku kammuu li kuŋenaku kata eluwaayi, buko bale kóomi li kuyab wahawu wan Ateemit alobumuu kasen, kama káyinenaku hin kakaal̥o, ban wahawu unwu wan Ateemit alobumuu kasen ubajut jáliŋ. ¹⁵Li mal̥egenamu, eluwaayi éjiyemuu Ateemit li awuñet bukanabuku. Tan eluwa ebajut, káhoogul eluwa foof let kubaj to.

¹⁶Mó mújimuu, wahawu wan Ateemit alobumuu kasen an, fan uyab wo humum hata káyinenaku koola, bájum wahawu unwu li ulako káji kata Ateemit. Kájiyaku unku kulakolako boot li bubukoolumabu feh bata Abulaham. Let mantee boot li bukanabuku bale kammuu li kuŋenaku kata eluwaayi, bale boot foof li bukanabuku feh káyinenumuu loon Abulaham áyinenumuu. Abulaham atuubawolaal laam foofolaal feh, ¹⁷loon Ateemit aloboolumuu li Bakiicelabu kaanaku: «Likaanikaan ulako atuuba ahaan ata sihet sameeŋe.»4:17 Húkitumahu 17:5 Abulaham laanosaano atuubawolaal hákil Ateemit an áyinenumuu li akila. Ateemit okila asenemuu buloŋ kaketumuu ban li akaan wah wabajut min ubaj. ¹⁸Abulaham li áyinen ban li abaj kákangum tan uhaase oon kákangum kanookan kulet to. Wahawu unwu újimuu «li alako atuuba ahaan ata sihet sameeŋe,» loon Ateemit aloboolumuu aanool: «Muñowu bubukoolumabu buya bommuu li bule4:18 Húkitumahu 15:5.» ¹⁹Káyinenaku kata Abulaham li kulako to malite, maayeet min akite abajumuu ebat simit soono téemeel. Li ahaas foof aan eniilayi yoola ebat ekeeket, ban aseekool Saala ayilaat abaj añiil. ²⁰Abajut káwanwangoo kanookan li wahawu wan Ateemit alobumuu kasenool, bale li alit li káyinenaku koola min ásalum tó Ateemit. ²¹Láyinenyinen li mal̥egenool kaanaku Ateemit layilo akaan wahawu wan alobumuu kakaan. ²²Káyinenaku koola kújimuu «Ateemit li ajokool an acole hákilool4:22 Húkitumahu 15:6» ²³Bale kulimaku unke kakiicimuu kaanumuu: «Ateemit li ajokool an acole hákilool», kukiicuti boot li akila balewool. ²⁴Kukiicikiic foof boot li alolaal áatiyaalumuu ujokaali bukan kacole hákil Ateemit, alolaal áyinenaamuu li Ateemit ayitenumulomuu Amaaŋenawu oololaal Yéesu Kilisita li eketayi. ²⁵Ateemit labeebet Yéesu Kilisita li eket humum hata uhoofoolawu woololaal, ban li ayitenumulool li eketayi min akaanolaal ulakowaal bukan kacole hákilool.

Li Yéesu Kilisita lúbajumaalumuu hujamoo li Ateemit

¹Emmuu Ateemit lajokolaajok bukan kacole hákilool humum hata káyinenaku koololaal, muñeˈe lubajaale hujamoo li akila habilumulo li Amaaŋenawu. ²Li Yéesu Kilisita foof lúbajumaalumuu kájiyaku dán Ateemit akaanolaamuu li kabane humum hata káyinenaku koololaal. Wahawu wakaanewolaamuu ésuumansuum, wo wommuu kákangumaku kan ubajaalumuu kata min ulakowaal li máyiineniyamu mata Ateemit. ³Li famen to foof ésuumansuumayi yan ubajaalemuu ololaal li sílaam, mata luhaasaale oonaal sílaam lakaanekaan an ayili húmuñ. ⁴Húmuñ li huliten káyinen kata an okila li sílaam, káyinenaku unku li kukaan an abaj kákangum. ⁵Kákangumaku kúkaaneliit an áyeko, mata Ateemit li Buyinumabu Banabaabu ban asenolaamuu, lákaanummuu húbooliyahu hoola li uyinumawu woololaal.

⁶Li mal̥egenamu, nan ubajeenutaalumuu sembe, Kilisita li aket boot li alolaal jafañeenutaalumuu Ateemit, nan taŋayi yan Ateemit ajokumuu éliiŋumuu. ⁷Séngisengi ŋáa’ min an aket boot li an acole. Akee nikee fan afañ min aket boot li an ajake. ⁸Bale muñeˈe Ateemit áhiisolaalumuu buu lafañolaalumuu eeno: Kilisita lakeeket boot li alolaal, ban no unnu alolaal baloŋaale kuhoofoola. ⁹Húsimahu hata Kilisita háyuwimuu, hújiwolaaji li ukaanaal bukan kacole hákil Ateemit, háŋum min ammuu li afakenolaal li etindihuuñayi yata Ateemit. ¹⁰Li mal̥egenamu, naanaŋ alolaal kulatoola kata Ateemit lulakoweenaale, bale li ájowum li eketayi yata Añoolool min akaanolaal ubajaal kajamoo li akila humumool. Muñeˈe emmuu lubajaale kajamoo li akila, kama fan ájowum li buloŋabu bata Añoolool min afakenolaal. ¹¹Tíjut tó, lubajaabaj ésuumansuum li Ateemit yabilumulo li Amaaŋenawu oololaal Yéesu Kilisita, ájimuu li ujamoolaal muñeˈe li Ateemit.

Kilisita li akittenoolumi li Adam

¹²Kahoofoolaku li an ano kúnokenummuu li adunaayi, okila ammuu Adam. Kahoofoolaku li kúŋalul eketayi. Wahawu unwu újimuu eketayi li ego bukanabuku feh, mata bukanabuku feh kukankaan kahoofoo. ¹³Kahoofoolaku kubabbaj li adunaayi tówum Ateemit asen Móyiis eluwaayi, bale nan eluwaayi ebajutumuu, Ateemit lanaanaak akat bo kahoofoolaku. ¹⁴Ban, kábilum taŋayi yata Adam boot yok li yata Móyiis, sembaasu sata eketayi sigoggo’ maayeet bukanabuku kakaanutumuu kahoofoo loon kata Adam, átuulutumuu hulimahu hata Ateemit.

Adam akila alakomuu kambuwaku kata anawu ammuu li abil. ¹⁵Bale buko kúl̥uba kúbutoobutoo, mata kájiyaku kata Ateemit kunokoolut li kahoofoolaku kata Adam. Li mal̥egenamu, kahoofoo kata an ano bale ammuu Adam, kújimuu bukan kameeŋe li kuket, bale kájiyaku kata Ateemit kuhaŋe maluuk ŋáa’. Kájiyaku unku Ateemit li an ano lásenum kó bukanabuku, akila ammuu Yéesu Kilisita, ban kuhaŋe maluuk ŋáa’. ¹⁶Wahawu wan kájiyaku kata Ateemit kukaanemuu úbuto li wahawu wan kahoofoolaku kata an ano kukaanemuu. Li mal̥egenamu, kahoofoolaku kata an ano kújimuu batiibabu bata Ateemit li bubaj. Li batiibabu umbu Ateemit ájowummuu min atek ál̥ahukowan, bale kájiyaku kata Ateemit ko li kukaan bukanabuku kulako bukan kacole maayeet min kukite kukaanumuu uhoofoo wameeŋe. ¹⁷Mal̥egen, li an ano, kahoofoo kata an ano kújimuu sembaasu sata eketayi li sigo bukanabuku feh, bale li an ano ammuu Yéesu Kilisita bukanabuku kúbajummuu wah wahaŋe maluuk ŋáa’: bukanabuku feh kayabumuu kájiyaku unku kata Ateemit kaluukumuu ŋáa’, lakaaniikaan kulako bukan kacole. Fan kulako kúyii li buloŋabu humum hata Yéesu Kilisita.

¹⁸Mó mújimuu, loon butila bata an ano ammuu Adam bújimuu bukanabuku feh li kubaj katek, mo foof bakaanelabu banolabu bacolumuu bata an ano ammuu Yéesu Kilisita, bukaanumuu min bukanabuku feh kulako bukan kacole, min bújiyiil li kubaj buloŋ. ¹⁹Li mal̥egenamu, loon an ano átuulutumuu Ateemit ájimuu bukan kameeŋe li kulo li kahoofoo, mo foof an ano átuulumuu Ateemit ájimuu bukan kameeŋe li kulako bukan kacole hákil Ateemit.

²⁰Eluwaayi ebiibil, kahoofoolaku li kuhaŋ mameeŋ, bale tan kahoofoo kumeeŋe, kabonketaku kata Ateemit fan kuhaŋ to maluuk. ²¹Mó mújimuu, loon kahoofoolaku kubajumuu sembe min kújiwolaal li unaak uketaal, mo foof kájiyaku kata Ateemit kubajumuu sembe min kújiwolaal li ulakowaal bukan kacole hákilool, min ubajaal buloŋ bábaneliit babilumulo li Yéesu Kilisita ammuu Amaaŋenawu oololaal.

Eket li buloŋ li Yéesu Kilisita

¹Kama muñeˈe boot min oonaal buu? Mantee boot min unaak uhoofoolaal kale mantee kabonketaku kata Ateemit li kuhaŋ mabaj? ²Múk! Alolaal an emmuu kahoofoo lakeeket li alolaal, buu emmuu nokoo li umit uloŋaal li kahoofoo? ³Kama jihaasut kaanaku alolaal foofolaal feh jábatiiseyimuu min ubajaal hujokoo li Yéesu Kilisita, luketoolaaketoo li akila? ⁴Mó mújimuu, kábatiisaaku kan úbatiiseyaalimuu, nokoonokoo loon luketaaket min uhokoolaali li akila, bájum loon Ateemit Atuubaawu ayitenumulomuu Kilisita li eketayi li búkaanum bata sembaasu sáyiineniyaasu, alolaal foof li akaanolaal uloŋaal buloŋ bawunkul.

⁵Li mal̥egenamu, nokoomuu loon lulakowaalako an ano li Kilisita min uketoolaal li akila, li manolamu fan foof ulakowaal an ano li akila min uyitowulaal li mano li akila li eketayi. ⁶Uhaasaal kaanaku bóonowabu boololaal buhaanabu bubaaŋoolibaaŋoo li Kilisita li ekuluwaayi, mantee eniilayi yahoofoolemuu li ekajeni min ukataal kalako emiikeel yata kahoofoo. ⁷Li mal̥egenamu, an akete láfule li kahoofoo. ⁸Nokoomuu loon luketoolaaketoo li Kilisita, lúyinenaale kaanaku fan uloŋaal foof li akila. ⁹Luhaasaale li mal̥egenamu kaanaku min Kilisita ayitowumulomuu li eketayi, let abil alaañen aket; eketayi ebajut sembe sanoosan li akila. ¹⁰Eketayi yan Kilisita aketumuu, lakeeket ñano boot nanoonan min áfulen kahoofoolaku. Muñeˈe okila ummu li buloŋ, ban buloŋabu boola lalonloŋ bo boot li Ateemit. ¹¹Li manolamu, bukuluul foof jijokoolo bukan kan kahoofoo kukete li buko, ban li jóomi li buloŋ boot li Ateemit li hujokoolahu hooluul li Yéesu Kilisita.

¹²Mó mújimuu, kahoofoolaku kootut kubaj sembe li siniilasu sooluul sammuu li sibil siket, ban jakum jinab li kásiibowaku kajakutumuu kata siniilasu sooluul. ¹³Jakum jiŋa’ wah wata eniilayi yooluul min jinaak jikaan kahoofoo loon eenimuu wah wata boot kakaan majakut. Jisenoolo min jilok boot li Ateemit loon bukan kayitowumulo li eketayi kubil koono li buloŋ. Jisenoolo foofuul feh boot kakaan wah wacole boot li Ateemit. ¹⁴Li mal̥egenamu, kahoofoolaku kootut kubaj sembe li bukuluul, mata muñeˈe bukuluul jilet li kuŋen kata eluwaayi, bale li kájiyaku kata Ateemit joom.

Ulakowaal bukan kakaane majake

¹⁵Muñeˈe kama waa? Mantee min uletaalumuu li kuŋen kata eluwaayi min óomiyaal li kájiyaku kata Ateemit, mó mómmuu lí múji li unaak uhoofoolaal? Maayeet! ¹⁶Kama jihaase kaanaku jijokumuu min jikaanoolo kuloka kata an min jinaak jítuulool, fan jilako emiikeel yata anawu ummu an jítuulemuu. Muñeˈe baje wah úl̥uba: iyilo lako emiikeel joom yata kahoofoo, ban kahoofoolaku fan kújowetumuul li eket, mantee foof kuloka joom kata Ateemit, ban Ateemit fan akaanuul jilako bukan kacole mata min jítuuloolumuu. ¹⁷Ateemit ajow asali: bukuluul jalakomuu naanaŋ emiikeel yata kahoofoo, muñeˈe jítuttuul li uyinumuul feh hulimahu han kuliikenuulumuu. ¹⁸Bukuluul jífuffu’ li kahoofoo, ban li joono muñeˈe emiikeel boot kakaan wahawu wacolumuu.

¹⁹Fan ilob li bukuluul loon ál̥ahukowan alobemuu, mata búgootowabu booluul búji. Naanaŋ, jikaanoolokaanoolo humumuul feh emiikeel yata buloŋ basetut, li yata kákaanikoo. Li manolamu, muñeˈe joote jilako bukuluul humumuul emiikeel yata kakaan wah wacole min jiloŋ buloŋ banabe.

²⁰Nan jilako nomuu emiikeel yata kahoofoo, laññutuul bata kakaan wah wacole. ²¹Waa jibaj to li wahawu wan jikaanumuu wájiwuulumuu li baj muñeˈe ñisuu? Húbanumahu hata bakaanelabu umbu, ho hommuu eketayi. ²²Bale muñeˈe bukuluul jífuffu’ li humiikeeleto hata kahoofoo, min joono kuloka kata Ateemit. Wahawu wan jommuu li jibaj to wo wommuu min jilako bukan kanabe. Húbanumahu hata bo, ho hommuu buloŋabu bábaneliitumuu. ²³Li mal̥egenamu, bacaamabu bata kahoofoolaku bo bommuu eketayi, bale kájiyaku kan Ateemit asenumuu montoŋ ko kommuu buloŋabu bábaneliitumuu li Yéesu Kilisita ammuu Amaaŋenawu oololaal.

An áyinenumuu li Yéesu láfule li kuŋen kata eluwaayi

¹Kutuyom, manooman jihaase waa léemi li ilobuul, mata jihaase waa eluwaayi elobe. Eluwaayi ebabbaj sembe li an akila li buloŋ. ²Anaale ayabowe li ánayine, eluwaayi ekaanookaan abaj hujokoo li ánayinaawu oola, ánayinaawu akila li buloŋ; bale ánayinaawu aketumuu, anaalaawu láfule li eluwaayi yakaanoolumuu kujokoo lí ánayinaawu oola. ³Mó mújimuu, kama anaale ayabowe abajumuu ánayine akee, ban áyinool an kufimmuu min kuyabowe okila li buloŋ, anaalaawu ummu fan ajoki anaale ahintowe li ánayine alet oola; bale áyinool aketumuu, láfule li kuŋenaku kata eluwaayi inyu. Layilo ayabo li ánayine akee, ban let lako lahintohinto li ánayine alet oola.

⁴Kutuyom, mo nokoomuu foof li bukuluul. Nan Kilisita aketumuu, jiketooketoo li akila hákil eluwaayi. Mó mújimuu muñeˈe akee akiluul. Anawu ummu akila ammuu Kilisita ayitowumulomuu li eketayi, bájum li ukaanaal wah wásuume Ateemit. ⁵Li mal̥egenamu, nan unaake uloŋaalumuu loon ufañaalumuu, eluwaayi enaanaak eyitenul kásiibowaku kajakutumuu kata eniilayi yoololaal. Kásiibowaku unku li kújiwolaal li ukaanaal wah wáŋalewul eket. ⁶Bale muñeˈe lúfulaale li kuŋen kata eluwaayi, mata loonowaasoono bukan kakete hákil yo, ban muñeˈe uletaal emiikeel yata yo. Luyiliyaale kama ulokaal boot li Ateemit li bakaane buwunkul babilumulo li Buyinumabu Banabaabu, ban inti loon bakaanelabu bata naanaŋ babilumulomuu li eluwaayi yakiicimuu yahallenumuu.

Eluwaayi wáa éjaliŋe?

⁷Kama muñowu boot min oonaal buu? Waa eluwaayi kahoofoo yoom? Maayeet! Bale eluwaayi éjimuu li ihaas kahoofoo. Li mal̥egenamu, let ihaaseen mata kásiibo wah eluwaayi baaneenut: «Jakum úsiibo wah walet wooli7:7 Dótelonom 5:21.» ⁸Kahoofoolaku kúbajumbajum bútin li eluwaayi min kújiwom li ibaj kásiibo kanookan. Li mal̥egenamu, eluwaayi ebajeenutumuu, kahoofoo fan kulako wah wakete. ⁹Naanaŋ nan eluwaayi ebajutumuu, lilolloŋ; bale nan eluwaayi ebilumuu, kahoofoolaku li kuloŋ, ¹⁰mín ínje iket. Muñowu eluwaayi yaateenumuu éŋalul buloŋ, éjowetumommuu li eket. ¹¹Li mal̥egenamu, kahoofoolaku li kújowum li eluwaayi min kubuntom ban li kumukumom li yo. ¹²Mó mújimuu eluwaayi humum yo enannab, hulimahu hata Ateemit li hunab, li hucol ban li hujak.

¹³Kama wahawu wajakumuu ulanlaañ wóoti újiwom li iket? Maayeet! Kahoofoolaku kújiwommuu li éeti iket. Kahoofoolaku kújowunjowum li wahawu wajakumuu, min kújiwom li iket. Kuhoofoolaaku kukankaan mo min bóonowabu bata ko bata mal̥egen buyili buhaasi. Muñowu kahoofoolaku kújowummuu li eluwaayi min kuhaŋ májakaati feh.

Kahoofoolaku kúgootengooten ál̥ahukowan

¹⁴Li mal̥egenamu, luhaasaale kaanaku eluwaayi li Buyinumabu bata Ateemit ebilumulo, ban ínje léemi an ágootowe, an áami amiikeel ata kahoofoolaku. ¹⁵Li mal̥egen ínaanumut wahawu wan ikaanemuu: wahawu wan ifañumuu, íyiliyeliit ikaan wo, ban li inaak ikaan wahawu wan ifañutumuu. ¹⁶Nokoomuu loon wahawu wan ifañutumuu wo likaanemuu, li íhaasum tó kaanaku eluwaayi ejaajak. ¹⁷Let ínje humumom kama ikaanemuu loon muñaˈa, bale kahoofoolaku kakinumuu lí ínje kukaane mo. ¹⁸Mal̥egen, lihaase een wahawu wajakumuu ulet lí ínje, yo yommuu ulet li eniilayi yúmbaam yágootomuu. Liyilo ifañ kakaan majake, bale let iyili ikaan majake. ¹⁹Li mal̥egenamu, ínje íkaaneliit wahawu wajakumuu wan ifañumuu ikaan, min inaak ikaan wajakutumuu wan ifañutumuu ikaan. ²⁰Nokoomuu loon likankaan wahawu wan ifañutumuu ikaan, kama inti ínje humumom ikaanemuu loon muñaˈa, bale kahoofoolaku kakinumuu lí ínje. ²¹Muñeˈe to líhaasummuu eluwaayi inye: ínje afañumuu kakaan majake, wah wajakut bale liyilo ikaan. ²²Kata láalawom, eluwaayi yata Ateemit ésuumonsuum ŋáa’. ²³Bale lijuke kaanaku baje lí ínje eluwa yakee yatiiken eluwaayi yan buyinumabu búmbaam bufañumuu. Eluwaayi inyu ekaanonkaan ilako an an eluwaayi yata kahoofoolaku yammuu lí ínje, ejoke yooken. ²⁴Iyéno, ínje ál̥ahukowan! Ayimaa aate afakenom li eniilayi inye yammuu li éjowetumom li eket? ²⁵Ateemit ajow asali: li Yéesu Kilisita ammuu Amaaŋenawu oololaal.

Muñowu léemummuu amiikeel ata eluwaayi yata Ateemit li buyinumom, ban li éemi amiikeel ata eluwaayi yata kahoofoolaku li eniilayi yúmbaam.

Buyinumabu bata Ateemit busenemuu buloŋ

¹Muñeˈe kama bajut katek boot li bukanabuku kata Yéesu Kilisita; ²Li mal̥egenamu, eluwaayi yata Buyinumabu Banabaabu yasenemuu buloŋ babilumulo li hujokoolahu hoololaal li Yéesu Kilisita, efakenolaafaken li kuŋen kata eluwaayi yata kahoofoolaku, li eketayi. ³Wahawu wan eluwaayi yata Móyiis eyilaatumuu ekaan, mata búgootowabu bata ál̥ahukowan búhihhi yo ébajum sembe, Ateemit lakankaan wo: láboñuuboñul Añoolool min aŋa’ bóono banokoole li bata ál̥ahukowan ammuu ahoofoola, ban li akaanool aket boot káfulen kahoofoolaku, min ájowum tó atek kahoofoolaku kammuu li bóonowabu bata ál̥ahukowan. ⁴Ateemit lakankaan loon muñaˈa mantee macolamu man eluwaayi elobumuu mata mo, li mubaj li alolaal jáloŋeliitaamuu naboo li bóonowabu boololaal, bale jaloŋaalemuu loon Buyinumabu Banabaabu bufañumuu. ⁵Li mal̥egenamu, bukanabuku kaloŋemuu naboo li bóonowabu booliil, kuŋaŋŋa’ kayinooliil feh kukaan li wahawu wan eniilayi ésiibowemuu; bale bukanabuku kaloŋemuu naboo li Buyinumabu Banabaabu, buko kayinooliil feh li wahawu wan Buyinumabu Banabaabu bufañumuu koom. ⁶Kayinoo mata kásiibowaku kata eniilayi, kumukemuk; bale kayinoo mata wahawu wan Buyinumabu Banabaabu bufañumuu, kusenesen buloŋ li kásuumaay. ⁷Wahawu unwu újimuu, bukanabuku kan kásiibowaku kata eniilayi kuhaŋumuu sembe kulatoola kata Ateemit koom. Kúkaaneliit loon eluwaayi yata Ateemit elobumuu, ban kufinut min kuyilo kukaan mo. ⁸Mó mújimuu, bukanabuku kanabemuu li bóonowabu booliil, kuyilaat kúsuum Ateemit.

⁹Bukuluul jilet li buloŋ naboo li bóonowabu booluul, bale loon Buyinumabu Banabaabu bufañumuu, nokoomuu loon mal̥egen Buyinumabu bata Ateemit bumbu min bukine li bukuluul. An abajutumuu Buyinumabu bata Kilisita, anawu ummu alet ata Kilisita. ¹⁰Maayeet min Kilisita áami li bukuluul, eniilayi yooluul yo manooman fan eket humum hata kahoofoolaku, bale Buyinumabu bo busenuusen buloŋ humum hata min Ateemit ajokuulumuu bukan kacole hákilool. ¹¹Nokoomuu loon Buyinumabu bata Ateemit ayitenumulomuu Yéesu Kilisita li eketayi, bumbu min bukine li bukuluul, Ateemit ayitenumuloomuu li eketayi fan ájowum li Buyinumabu umbu Banabaabu bakinumuu li bukuluul, min asen buloŋ eniilayi yooluul yammuu li ebil eket.

¹²Kutuyom, mó mújimuu lubajaale wahawu wan óotimuu ukaanaal. Ootutaal uloŋaal naboo li bóonowabu boololaal li kásiibowaku koololaal. ¹³Jiloŋumuu naboo li bóonowabu booluul, fan jiket; bale jíjowummuu li Buyinumabu Banabaabu min jimuk bakaanelabu bajakutumuu bata eniilayi, fan jiloŋ. ¹⁴Bukanabuku feh kaloŋemuu naboo li Buyinumabu Banabaabu, bañiil bata Ateemit koom. ¹⁵Buyinumabu ban Ateemit asenuulumuu, bukaanutuul jilako emiikeel yaloŋe li ebaj ekole, bale bukaanuukaan jilako bañiil bata Ateemit, ban li bújiwolaal li uyiliyaal ulobaal butiya oonaal: «Abba, Faafa!» ¹⁶Buyinumabu bata Ateemit humum bo, bulollob buyinumabu boololaal kaanaku bañiil bata Ateemit loomaal. ¹⁷Oomaalumuu bañiil bata Ateemit, fan foof uyabaal wahawu wan alobumuu kasen bukanabuku koola, ban fan uyabaal wo li Kilisita ló. Nokoomuu loon li mal̥egen lúlaamaalaam sílaamasu sata Kilisita lí ákila ló, fan foof ulakowaal li máyiineniyamu moola lí ákila ló.

Ateemit lafañe min ulakowaal li máyiineniyamu moola mabilemaa

¹⁸Lenseen sílaamasu soololaal sata muñeˈe sitookut min sikittenooli li máyiineniyamu mata Ateemit, man ammuu li abil áhiisolaal. ¹⁹Li mal̥egenamu, búwuwenumabu foof bo feh bumbu li kakob li esommen ló taŋayi nan Ateemit ammuu li áhiis máyiineniyamu mata bañoolool. ²⁰Búwuwenumabu bulolo li kuŋen kata sembaasu sakaanemuu wah úbajaati jáliŋ yanooyan, ban inti eeniseen li húnongum hata búwuwenumabu humum bo, bale li húnongum hata Ateemit abet bomuu li kuŋenaku kata sembaasu unsu. Bale loŋe li baj kákangum boot li búwuwenumabu umbu: ²¹búwuwenumabu humum bo fan bubil bufak li kuŋen kata sembaasu sata kakajenaku sajok bomuu sikaan amiikeel, min bo foof bulako li máyiineniyamu mata bañiilabu bata Ateemit. ²²Luhaasaale li mal̥egenamu kaanaku boot yo muñeˈe, búwuwenumabu foof bo feh bumbu min búl̥iilemuu, ban li boono li sílaam loon sata anaale anokene li éluŋun. ²³Bale inti búwuwenumabu bale bo bóomi li sílaam. Alolaal foof jabajaalumuu Buyinumabu Banabaabu bammuu bútinaa li újiyawu wata Ateemit, ummuwaal min úluulenaalemuu kata láalawolaal, min ukobaal min Ateemit áhiis kaanaku bañoolool loomaal, li afaken eniilayi yoololaal. ²⁴Li mal̥egenamu, Ateemit lafakenolaafaken, bale li kákangum bale. Ujukaalumuu wahawu wan úkangumaalumuu li wo, let ulaañ ulako kákangum. Ayimaa aate abaj kákangum kata min ajuk wah wan ajuke aban? ²⁵Bale úkangumaalumuu li wah wan ujukolutaal, fan ukobaal wo li húmuñ ló.

²⁶Li manolamu foof, Buyinumabu Banabaabu bulambenewolaalamben mata lúgootowaagooto. Li mal̥egenamu, uhaasutaal buu lootaalumuu unaak ul̥awaal eeno, bale Buyinumabu Banabaabu humum bo bul̥awel̥aw Ateemit boot li alolaal li kálund ló kan butum buyilaat bulob. ²⁷Ateemit ajukemuu wahawu wammuu li uyinumawu, lahaase waa Buyinumabu Banabaabu bufañe bul̥aw, mata Buyinumabu bul̥awel̥aw loon Ateemit afañumuu, boot li bukanabuku koola.

²⁸Luhaasaale foof oonaal wahoowah feh wabaje, ubabbaj boot li majakaamu mata bukanabuku kafañumuu Ateemit, bukanabuku kan ahooñumuu naboo li húnongumahu hoola. ²⁹Bukanabuku kan Ateemit al̥usumuu yaan no ákibben, lajoojok yaan no foof min akaaniil kunokoo li Añoolool, bájum li alako añiil átiyaa abaje kutuyaay kameeŋe. ³⁰Bukanabuku kan Ateemit al̥usumuu yaan no, lahooñiihooñ foof. Bukanabuku kan ahooñumuu, lakaaniikaan foof kulako bukan kacole hákilool. Bukanabuku umbuku kan akaanumuu kulako bukan kacole hákilool, lakaanikaan foof kulako li máyiineniyamu moola.

Maluukamu mata húbooliyahu hata Ateemit

³¹Waa lóomi li ulobaal ufamenaal li wahawu unwu? Nokoomuu loon Ateemit boololaal lalaañe, ayi ayilo aŋiiŋo hákilolaal? ³²Akila afanutumuu akat bo Añoolool humumool, bale li abetool li eket boot mata ololaal foofolaal feh: buu emmuu nokoo let asenolaal wahawu feh boot li Añoolool ló? ³³Ayimaa aate al̥oof bukanabuku kan Ateemit al̥usumuu? Maayeet ano! Ateemit humumool lajokiijok bukan kacole. ³⁴Ayimaa ayilo atiibiil min abetiil li katek? Maayeet ano! Yéesu Kilisita okila aketumuu, ban aketut bale, layitowuuyitowul li eketayi, ban muñeˈe ummu kaŋen káli kata Ateemit, min anaak al̥aw boot li alolaal. ³⁵Ayimaa ayilo ágaatuloololaal li húbooliyahu hata Kilisita? Waa fíle búyiik, bale waa buyina, mantee waa jálaaten, bale waa bucaa, bale waa fíle bugay, mantee waa wah wákoyileniye, bale waa fíle eket? ³⁶Loon Bakiicelabu bulobumuu:

«Awu újimuu áloli li jinaak jimuki li etihunakaayi feh,

li kúkaanoli loon kúgalalaan kan kujowe boot jálaamul8:36 Ukijenawu 44:23.»

³⁷Bale li wahawu unwumaa feh, li uhaŋaal mabaj kaheek kabilumulo li Kilisita ábooliwolaamuu. ³⁸Lihaase li mal̥egenamu kaanaku bajut wah wayilo úgaatuloolom li húbooliyahu hoola: let eketayi, let buloŋabu, let emalakaayi, let uyinumawu wajakutaawu wágootenemuu bukan, let wahawu wata muñeˈe, let foof wahawu wabilemaa, let sembe sanoosan, ³⁹let sata wahawu wammuu haatiya, let foof sata wammuu li etaam, let búwuwenum banooban. Wahawu unwumaa feh uyilaat úgaatuloololaal li húbooliyahu hata Ateemit, han áhiisummuu li Yéesu Kilisita ammuu Amaaŋenawu oololaal.

Ateemit al̥use bukanabuku kata Isilayeel

¹Fan ilob mal̥egen li kajaw kata Kilisita, ilet li ímal. Buyinumabu búmbaam banabumuu li Buyinumabu Banabaabu, bulobonlob kaanaku wahawu wan ilobumuu mal̥egen. ²Buyinaabu bammuu lí ínje bululluuk ŋáa’, jilum jayilaat jiban jóomi li buyinumabu búmbaam. ³Nokoomuu loon li ñúmbaam bale, Ateemit li ahoyom ínje humumom, min ígaatulooli li Kilisita mantee kutuyom li kufak, buko kammuu kusuwif loon ínje. ⁴Buko kommuu bukanabuku kata Isilayeel. Ateemit lajokiijok bañoolool, ban li aseniil máyiineniyamu moola, li ajokiil húfaalum, li aseniil eluwaayi, li áhiisiil buu kommuu kunaak kasal Ateemit, ban li alob kaseniil wah wajake, ⁵ban li kubaj situubayiil sihaan. Li buko kusuwifaku Kilisita abukumimuu loon ál̥ahukowan, akila ammuu Ateemit ahaŋumuu wahoowah feh. Kásooniyenaku kujow kulako li akila boot nanoonan. Aameen!9:5 Situubayiil sihaan: so sommuu Abulaham, Isaak, Sakob li bañoolool

⁶Eenut mantee hulimahu han Ateemit alobumuu hulaañut hubaj jáliŋ. Li mal̥egenamu, let bubukoolumabu bata Isilayeel foof bo feh bóomi bukan kata Isilayeel yata mal̥egen9:6 Unte Isilayeel akila kunaake kommuu Sakob (Húkitumahu 32:29). ⁷Ban foof bubukoolumabu bata Abulaham inti foof bo feh bóomi bañoolool bata mal̥egen, mata Ateemit lansaan Abulaham: «Bañiilabu ban ilobumuu kaseni, li Isaak lóomimuu li úbajumiil9:7 Húkitumahu 21:12.» ⁸Yo yommuu: let bañiilabu babukimuu loon añiil abukeyimuu, kommuu li kulako bañiilabu bata Ateemit, bale bañiilabu ban Ateemit alobumuu kaseni buko bale kommuu kulako bubukoolumabu booli bata mal̥egen. ⁹Ateemit muñeˈe lalobumuu mata wahawu wan alobumuu kasen Abulaham: «Líiŋumuu li taŋayi inye bunak, fan ílaañul ban fan took Saala mabaje añiil9:9 Húkitumahu 18:10-14.»

¹⁰Ban banut: Lobeka foof ummu. Bañolool búl̥uba ban abajumuu li atuubawolaal ahaan Isaak, mál̥uba. ^11-12Wahawu wáhiisumuu kaanaku bal̥usabu bata ano li bañiilabu bulakolako li mal̥egen húnongumahu hata Ateemit, wo wommuu Ateemit humumool lansaan Lobeka: «Añiilawu ahaanawu fan alako amiikeel ata ahaŋumuu mañiilo.» Ateemit lalollob kulimaku unku tówum kubuki, tówum kuyili kukaan majake mantee foof majakut. Min lako, Ateemit al̥usumuu bukan, let ajuke li wahawu wan bukanabuku umbuku kukaanumuu, bale fan ahooñiil naboo li húnongumahu hoola9:11-12 Húkitumahu 25:23. ¹³Wahawu unwu unaboonaboo li hulimahu han Ateemit alobumuu aan:

«Sakob lifañumuu,

min ihoy Esáyii9:13 Malaki 1:2-3.»

¹⁴Muñeˈe boot min oonaal buu? Waa, Ateemit akaanut col? Let mo. ¹⁵Li mal̥egenamu, Ateemit lansaan Móyiis:

«Fan íyiyen anawu an ifañumuu min íyiyen,

ban li ibonket anawu an ifañumuu min ibonket9:15 Húwuyahu 33:19.»

¹⁶Mó mújimuu, bal̥usabu bata Ateemit li káyiyenaku koola bubilume, bale bubilumut li húnongum hata an, bubilumut foof li bakaane bata an. ¹⁷Li Bakiicelabu, Ateemit lansaan ló áyiiyawu ata Ejíf: «Likaanikaan ulako áyii boot mata min íhiisum li awu sembaasu súmbaam, li boot mata min kajawaku kúmbaam kujamo tanootan li etaamayi9:17 Húwuyahu 9:16.» ¹⁸Mó mújimuu, Ateemit fan áyiyen an an afañe, li al̥aal̥en buyinum bata an an súumool.

Etindihuuñayi yata Ateemit lí káyiyenaku koola

¹⁹Manooman nakee fan oonom: «Kama muñowu waa wommuu li úji Ateemit lí áati alaañ awatatenolaal? Ayimaa ayilo ahoy húnongumahu hata Ateemit?» ²⁰Awu ammuu ál̥ahukowan, awu ommuu ayi boot mata min úhoogul Ateemit? Mantee ateefaay layilo aan ateefa ubala: «Wáa újimuu li uteefom inokoo loon muñeˈe?» ²¹Ateefa ubala layilo akaan enuncaayayi loon afañumuu. Layilo aŋa’ enuncaayayi yanolayi min ateef kabala katiineniye, layilo foof aŋa’ yo min ateef kabala kaŋooto.

²²Ateemit ammuu ateefaawu, lafanfañ min áhiis bukanabuku etindihuuñayi yoola, ban li akaaniil min kuhaas sembaasu soola. Mó mújimuu bukanabuku katookeenumuu min aniileniil li etindihuuñayi yoola, lámuñiimuñ ŋáa’ li hujokoo ló. ²³Lakankaan loon muñaˈa min áhiis maluukamu mata máyiineniyamu moola bukanabuku kan áyiyenumuu, kan afimmuu min afaleˈe yaan no boot mata min kulako li máyiineniyamu moola. ²⁴Bukanabuku umbuku buko kommuu ololaal jan Ateemit áhooñulumuu, ban let li kusuwifaku bale láhooñumulolaal, bale foof li bukanabuku kaletumuu kusuwif. ²⁵Wahawu unwu Ateemit alobumuu li éliibalayi yata afulofetawu Oóse kaanaku:

«Bukanabuku kaletumuu kúmbaam,

fan ihooñiil bukanom,

ehet yan ifañeenut,

fan ihooñ yo ehet yan íbooliye ŋáa’9:25 Oóse 2:25.

²⁶Ban tan kooneeniilumuu:

“Jilet bukan kúmbaam”,

fan kuhooñiil to bañiil bata Ateemitawu

aloŋumuu9:26 Oóse 2:1.»

²⁷Esay okila li alob butiya mata Isilayeel aan: «Maayeet min kata Isilayeel kukite kumeeŋ loon mul̥uyisamu mammuu bata katantaku kata halahu, bale bukan kafamut bale kóomi li kufak li buko, ²⁸mata wahawu wan Amaaŋenawu alobumuu fan akaan wo boot to li mahile li etaamayi9:27-28 Esay 10:22-23.» ²⁹Loon foof Esay alob nomuu ákibben:

«Ateemit áwuwenumuu wahawu feh,

akateenutolaamu bubukoolum,

fan unokooleenaal li ésukayi yata Sodom,

fan unokooleenaal foof li ésukayi yata Gomool9:29 Esay 1:9.»

³⁰Muñeˈe boot kama min oonaal buu? Boot min oonaal: bukan kalet kusuwif ban kalakowut huŋes min kulako bukan kacole hákil Ateemit, Ateemit lakaaniikaan kulako bukan kacole hákilool, humum hata káyinenaku kooliil. ³¹Bale bukanabuku kata Isilayeel kalakomuu huŋes min kújowum li eluwaayi min kulako bukan kacole hákil Ateemit, kubilut kuyili kújowum lí yó min kulako bukan kacole. ³²Wáa újimuu kuyilaat? Mata kusuwifaku kuyinoolut kaanaku macolamu ummu li káyinen muyilimuu mubilumul, min buko kuyinoo li koon kuyilo kulako bukan kacole humum hata bakaanelabu booliil. Li kujonten li huyitikahu hájiyiilumuu li kulo, ³³loon Bakiicelabu bulobumuu:

«Boot min ikaan li ésukayi yata Siyoŋ huyitik dán

bukanabuku kóomi li kunaak kujonten,

húlankiin hájiye bukanabuku li kunaak kulo.

Bale an áyinenumuu li ho, let áyeko9:33 Esay 28:16; 8:14.»

¹Kutuyom, wahawu wan ifañumuu li buyinumom feh ban li il̥aw wo Ateemit boot li kusuwifaku, wo wommuu min kufak. ²Li mal̥egenamu, liyilo een kusuwifaku kuhankenhanken min kulok boot li Ateemit, bale kuhaasut li mal̥egen buu kommuu li kulok eeno boot li akila. ³Li mal̥egenamu, Kusuwifaku kuhaasut buu Ateemit akaanemuu min bukanabuku kulako bukan kacole hákilool, min buko humumiil kuŋes min kulako bukan kacole. Wahawu unwu újimuu kukaanut wahawu wan Ateemit afañumuu min bukanabuku kukaan min kulako bukan kacole hákilool. ⁴Li mal̥egenamu, Kilisita lakankaan wahawu feh boot to wan eluwaayi yata Móyiis elobumuu, mantee bukanabuku feh kammuu li kúyinen li akila, li kulako bukan kacole hákil Ateemit.

Anoowan feh ammuu li áyinen li Amaaŋenawu fan afak

⁵Kulimaku unke Móyiis akiicumuu min alob buu an ammuu ayili ájowum li eluwaayi min alako an acole: «An akaanumuu loon eluwaayi elobumuu fan áloŋum li yo10:5 Lebetik 18:5; Kata Galasi 3:12.» ⁶Bale kulimaku unke kulobimuu kuya mata macolamu mabilummuu li káyinenaku: «Jakum oon li buyinumi: Ayi áami li abil aŋito li emitayi?» (An alob momuu, yo yommuu lafañe min áwalenumul ló Kilisita.) ⁷Jakum foof oon: «Ayi áami li abil awalo li buwokaayabu dán kaketumuu kommuu?» (An alob momuu, yo yommuu kaŋitenumul Kilisita dán kaketumuu kommuu.) ⁸Kama Bakiicelabu buu bulobe? Bonsoon: «Hulimahu hata Ateemit hunhu téetiyi, hunhu li butumabu booli, hunhu foof li buyinumabu buya10:7-8 Dótelonom 9:4; 30:12-14.» Hulimahu unhu ho hommuu hata káyinenaku kan uwaaleyaalemuu. ⁹Ulobumuu li butumi hákil ésukayi kaanaku Yéesu ammuu Amaaŋenawu, ban li úyinen li buyinumi feh kaanaku Ateemit layitenumulooyitenul li eketayi, fan ufak. ¹⁰Li mal̥egenamu, an áyinenumuu li buyinumool feh, Ateemit fan akaanool alako an acole hákilool, an li álobul li butumool hákil ésukayi feh aan láyinenyinen li Yéesu, Ateemit fan afakenool. ¹¹Li mal̥egenamu, Bakiicelabu bonsoon: «Anoowan ammuu li áyinen li akila, let abil ajok li ehaaseen10:11 Esay 28:16; Kata Lom 9:33.» ¹²Mó mújimuu asuwif ábutoolut li an alet asuwif. Buko foofiil kúl̥uba Amaaŋenawu anolawu kubaje, asenemuu wah wajake bukanabuku feh kákangummuu li akila. ¹³Li mal̥egenamu, Bakiicelabu bonsoon: «Anoowan ammuu li ákangum li kajawaku kata Amaaŋenawu, fan afak10:13 Soweel 3:5.»

¹⁴Buu kama bukanabuku umbuku koote kuyili kúkangum li kajawaku koola buko báyinenut li akila? Ban buu koote kuyili kúyinen li akila buko bajamut an li alob moola? Buu foof koote kuyili kujam an li alob moola an bawaalewut moola? ¹⁵Buu koote kuyili kuwaale moola, bukan baboñuti boot kawaale moola? Loon Bakiicelabu bulobumuu: «Mo kite súum nan bukanabuku kawaaleyemuu Hulimahu Hásuumaahu kúliiŋulemuu!10:15 Esay 52:7» ¹⁶Bale bukanabuku feh kútuulut Hulimahu Hásuumaahu. Li mal̥egenamu, Esay lansaan: «Amaaŋen, ayimaa áyinene hulimahu han áloli jiwaaleyemuu?10:16 Esay 53:1; Saŋ 12:38»

¹⁷Mo emmuu, káyinenaku kubilumbilum li kajanten hulimahu hawaaleyimuu, hulimahu unhu hawaaleyimuu ho hommuu Hulimahu hata Kilisita.

¹⁸Kama boot min igel̥l̥en een: Kama kusuwifaku kujamut hulimahu unhu? Kujanjam ho feh! Bakiicelabu bonsoon:

«Hulimahu hooliil hujamijam li etaamayi feh,

balobelabu booliil li bujow

boot yok tan etaamayi ekibumuu10:18 Ukijenawu 19:5.»

¹⁹Li ilaañen igel̥l̥en een: Kama kata Isilayeel kúnaanumut? Kulimaku unke Ateemit ajandumuu álobum li Móyiis aseniil:

«Injé fan ikaanuul jitahaay li bukan

kalakoweenut no bukan kúmbaam.

Fan ikaanuul jiwuñet

ehet yata bukan kábaamowe10:19 Dótelonom 32:21.»

²⁰Esay akila li akaañen aan:

«Likaakat bukanabuku kalakowutommuu huŋes

min kujukom.

Li ílaŋul hákil bukan kaŋesut

min kuhaas múmbaam10:20 Esay 65:1.»

²¹Ateemit li alob aya li Isilayeel aan:

«Etihunakaayi feh fan ilaaw kuŋenom ijooŋoo

li bukan kátuulutom,

bukan kabetom búsol,

manteyeen li jijamoo.»

Ateemit abetenut kata Isilayeel

¹Kama boot min igel̥l̥en een: Waa Ateemit labetembeten kata Isilayeel kammuu ésukayi yoola? Maayeet! Abetenutiil. Injé humumom an ata Isilayeel leem, bubukoolum bata Abulaham, ban li kalandaku kata Bayiseme lífulumulo. ²Ateemit abetenut ésukayi yoola yan akila humumool al̥us nomuu ákibben. Manooman bukuluul humumuul jihaase waa Ateemit alobumuu li Bakiicelabu aya li Elí, nan al̥okoomuu mata kata Isilayeel asenool. ³Elí lansaan: «Amaaŋen, kumuumuk kufulofetaku kooli. Injé balewom isaŋowe, ban kumbuku li huŋes min kumukom11:3 1 Kúyiiyaku 19:10, 14.» ⁴Bale Ateemit buu lalobool? Laanoosaan: «Likaakat to bukan koono sínjunne hutok li síl̥uba boot lí ínje, kákuntuŋut hákil Baal11:4 Baal ateemit ata bukanabuku kakin nomuu li etaamayi yata Kanaan. Alet ateemit ata mal̥egen11:4 1 Kúyiiyaku 19:18.» ⁵Li manolamu, li taŋayi yan oomaalumee foof, saŋosaŋo bukan kan Ateemit al̥use humum hata kájiyaku koola. ⁶Lal̥usiil̥us humum hata kájiyaku koola, let bakaanelabu booliil bújiye. Letumuu mo, kama kájiyaku kata Ateemit let kulako káji kata mal̥egen.

⁷Kama boot min oonaal buu? Bukanabuku kata Isilayeel kujukut wahawu wan kulakomuu huŋesahu. Bukanabuku kan Ateemit al̥usumuu li buko, buko bale kubaj womuu. Bukan kaabuku Ateemit lal̥aal̥enl̥aal̥en uyinumawu wooliil. ⁸Loon Bakiicelabu bulobumuu:

«Ateemit lábakembaken uyinumawu wooliil,

láhihhi’ kúkilaku kooliil kujukum,

lí áhi’ sijanasu sooliil síjamum, boot yok síyaat11:8 Dótelonom 29:3.»

⁹Ayíiyawu Dayit li aan foof:

«Hutiñahu hooliil hujow hulako enkoliñen boot li buko,

embaal boot li buko.

Hutiñahu hooliil hujow hulako foof wah wáami li újiyiil li kulo,

li hulako katek boot li buko.

¹⁰Kúkilaku kooliil kujow kúlim,

jakum bil kunaak kujuk,

ban li ukaaniil kunaak kúkonkoloŋo boot nanoonan11:10 Ukijenawu 69:23-24.»

¹¹Muñeˈe li igel̥l̥en een: Mantee nan kusuwifaku kujontenumuu, kulolo hulo hata kale? Maayeet! Kulowut hulo hata kale. Bale bafetabu booliil bújimuu bukanabuku kaletumuu kusuwif li kubaj kafak, min jí kusuwifaku li kutahaay. ¹²Ban nokoomuu loon hubajahu hata adunaayi hubilumbilum li bafetabu bata kusuwifaku, ban hubajahu hata bukanabuku kaletumuu kusuwif li hubilum li hulowahu hooliil, kama nan kusuwifaku foofiil feh kommuu li kufak, inti hubajahu fan huhaŋ maluuk?

Kafakaku kata bukanabuku kaletumuu kusuwif

¹³Muñeˈe boot min ilob li bukuluul jaletumuu kusuwif. Emmuu ínje afootal leem ata bukanabuku kaletumuu kusuwif, kama boot min íhiis máyiineniyamu mata bulokabu búmbaam. ¹⁴Iyiliyeenumuu ikaan mo, fan íji kukee li bukanabuku kammuu kusuwif loon ínje li kutahaay, min ífakenum tó kukee li buko. ¹⁵Li mal̥egenamu, nan Ateemit akaanumuu kusuwifaku li kakaŋ, adunaayi ebabbaj hujamoo li akila. Muñeˈe waa wóomi li ubaj nan Ateemit ammuu li alaañen ayabiil? Fan lako bukanabuku kaketumuu fan kúlaañul li buloŋabu.

¹⁶Nokoomuu loon hukiibahu hútinaalahu hata emaanaayi husenisen Ateemit, kama emaanaayi foof yo feh yoola. Li bil nokoo loon kuhaa’ kata bunuunuken kóomi kata Ateemit, kama waanawu feh wata bunuunukenabu woola foof. ¹⁷Bukanabuku kata Isilayeel kunokoonokoo loon bunuunuken ban koone óliibiye bal̥uki, ban Ateemit li afalen waan wakee wata bo. Awu jaletumuu asuwif li unokoo li kaan kata bunuunukenabu umbu ban koonemuu óliibiye bata li bujal. Ateemit li aŋali ajow akoten li kújonkoonaku kata waanawu wafalenimuu wata búwoliibiyaabu bal̥ukimuu. Muñeˈe luyilo úloŋum li waanawu unwu li húsimahu habilummuu li kuhaalaku kata búwoliibiyaabu umbu bal̥ukimuu. ¹⁸Mó mújimuu, jakum usaloolo hákil waanawu wafalenimuu. Nokoomuu loon boot min usaloolo, uwayil̥o oon let awu humumi utebe huhaalahu, bale huhaalahu hutebi.

¹⁹Manooman nakee fan oonom: «Waanawu unwu ufalenifalen bájum ínje li ikoteni to.» ²⁰To mal̥egen. Waanawu unwu ufalenifalen mata ubajut káyinen, min awu óomi tan waanawu ulakoweenumuu humum hata káyinenaku kooli, bale jakum utebenoolo li kayinooli. Loote kama ubaj ekole. ²¹Ateemit, afanumuu afalen waanawu wata búwoliibiyaabu bal̥ukimuu wammuu kusuwifaku, layilo foof afaleni abeten awu jammuu jaan jata búwoliibiye bata li bujal. ²²Muñeˈe kama ujuke min ujuk buu Ateemit ásuumumuu ban li átaañi foof. Látaañitaañimuu li bukanabuku kalomuu, min ásuum li awu. Loote kama útuk lit li másuumamu moola. Ukaanut momuu, awu foof fan afaleni abeten. ²³Kusuwifaku kukatumuu káyinenaatiyaku kooliil min kúyinen, Ateemit fan akoteniil tan kulakoweenemmuu. Ateemit layilo alaañen akoteniil. ²⁴Li mal̥egenamu, awu jaan loom jata bunuunukenabu ban koonemuu óliibiye bata li bujal, dán Ateemit áfalenumulimuu abil akoten li búwoliibiyaabu bal̥ukimuu, ban inti mo fin kaane. Bale kusuwifaku buko kufimmuu min koono waanawu wata búwoliibiyaabu bal̥ukimuu. Mó mújimuu, Ateemit layilo alaañen akoteniil li bunuunukenabu bafimmuu min boono booliil, ban let hul.

Bukanabuku kata Isilayeel fan kubil kufak li húbanumahu

²⁵Kutuyom, lifañe min ikaanuul min jihaas wahawu wayolomuu wan Ateemit afañumuu min akaan, jakum bil jijokoolo loon bukan kájallowe: bugeb bakee bata kata Isilayeel fan buhoy kale báyinen li Ateemit boot yok nan bukanabuku feh kaletumuu kusuwif kóotimuu kufak. ²⁶No unnu, no bukanabuku kata Isilayeel foofiil feh kommuu li kufak loon bakiicelabu bulobumuu:

«Afakenaawu fan áfulumul Siyoŋ11:26 Siyoŋ: yo yommuu Yeelusalem,

fan akaan min baj kákoli Ateemit

li bubukoolumabu bata Sakob,

²⁷Húfaalumahu unhu léemimuu li ijokoo li buko,

nan emmuu li ífulen uhoofoolawu wooliil11:26-27 Esay 59:20-21.»

²⁸Ujukelaamuu li kahoyaku kan kata Isilayeel kuhoyumuu Hulimahu Hásuumaahu, koonosoono kulatoola kata Ateemit boot li majake mooluul, bale ujukelaamuu li bamanabu ban Ateemit amanumuu, koonosoono bukan kan Ateemit aloŋe li afañ humum hata situubayiil sihaan. ²⁹Li mal̥egenamu, Ateemit ásenoliit wah aban li alaañen ayab wo, ban foof ábetoliit búsol bukan kan ahooñe. ³⁰Naanaŋ bukuluul jítuulut Ateemit, bale muñeˈe Ateemit láyiyenuuyiyen mata kusuwifaku kútuulutool. ³¹Li manolamu, buko foof muñeˈe kútuulut Ateemit mantee Ateemit li áyiyenuul. Kama muñeˈe buko foof Ateemit layilo áyiyeniil. ³²Ateemit lakaakat bukanabuku feh min kuhoy bátuulool, mantee li áhiis káyiyenaku koola bukanabuku feh.

Maluukamu mata Ateemit

³³Mo hubajahu hata Ateemit hukite huluuk! Mó bújallowabu boola bukite buluuk! Mo ehaasemiñayi yoola foof ekite eluuk! Bajut an ayilo ahaas batiibelabu boola, an foof ayilaat ánaanum bakaanelabu boola. ³⁴Loon Bakiicelabu bulobumuu:

«Ayimaa ahaase kayinoolaku kata Amaaŋenawu?

Ayimaa ayilo alako asaabaawu oola?11:34 Esay 40:13

³⁵Ayimaa abile ajand asenool wah ukee,

min anawu ummu áyabum bacaam li akila?11:35 Sob 41:3»

³⁶Li mal̥egenamu, wahawu feh li akila ubilume, li akila úloŋume, ban boot li akila humumool. Máyiineniyamu mujow mulako mata Ateemit boot nanoonan! Aameen.

Buloŋ buwunkul li Yéesu Kilisita

¹Kutuyom, emmuu Ateemit lababbaj li alolaal káyiyen káamak, ínje ummu kama li kawankulenuul min jisenool siniilasu sooluul saloŋumuu min silako kasila kanabe ban li kúsuumool. Muñowu jóotimuu jikaan min jimanen Ateemit li mal̥egen. ²Jakum jinab li bakaanelabu bata bukanabuku kata adunaayi inye, bale jikat Ateemit min akaanuul jilako bukan kábuto ban li asenuul butuuko buwunkul. Akaanuulumuu loon muñaˈa aban, fan jiyili jikooñaam min jihaas waa lafañumuu: wahawu wajakumuu, wahawu wásuumoolumuu, li wáliiŋumuu máliiŋ loon afañumuu.

³Boot min ilobuul humum hata kájiyaku kan Ateemit asenommuu eenuul: Jakum an li bukuluul atebenoolo ajow áliiŋ tan áliiŋut, bale jiwalenoolo li mayineluul, naboo li buu Ateemit aliikumuu káyinenaku kan asenuulumuu kule. ⁴Li mal̥egenamu, anoowan li alolaal labaje eniil yano. Eniilayi inyu ebaje wah wameeŋe, ban wah wanoowan wata yo ubaje bulokabu bata wo. ⁵Li manolamu, maayeet min umeeŋaalumuu, bale loonowaasoono eniil yano li hujokoolahu hoololaal li Kilisita, ban alolaal foofolaal feh lujokoolaajokoo loon wahawu feh wata eniil yano ujokoomuu. ⁶Lubajaale úji wábutoole wan Ateemit asenolaamuu, ban anoowan li alolaal laate aŋa’ koola min alok. Nokoomuu loon an li alolaal abaje káji kata min alob kulim kan Ateemit asenool, laate akaan mo naboo li káyinenaku. ⁷Li bil nokoo loon an abaje káji kata bulok boot li bukanabuku, li akaan bo. An li abaj káji kata kaliiken wah bukan, li aliikeniil wo. ⁸Li nokoo loon an abaje káji kata kawankulen bukan, li awankuleniil. An li abaj káji kata naak kasen bukan wah, jakum anaak atii baseniil wo. Li bil nokoo loon an abaje káji kata kaaken ésuk, li ajooŋoo to min ajokiil jak. An li abaj káji kata káyiyen bukan, li akaan mo li ésuumansuum ló.

⁹Jíbooliwoo li mal̥egen. Jitey majakut, ban kayinooluul feh li kulako kakaan majake. ¹⁰Jíbooliwoo loon batuyaay bafañoole ŋáa’. Jihanken min jisuuwoo. ¹¹Jikaan bukan kajasowe, jakum jilako bukan káfal̥e. Jilok súf boot li Amaaŋenawu li buyinumuul feh. ¹²Jibaj ésuumansuum humum hata kákangumaku kooluul. Jímuñ bukuluul li sílaam. Jijooŋoo to li kal̥awaku. ¹³Jilamben bukanabuku kata Ateemit kan jokiilumuu li wah, ban li jinaak jiyab bukan booluul.

¹⁴Jil̥aw Ateemit min ásooniyen bukanabuku kálaamenewuulumuu. Jil̥awool min ásooniyeniil. Jakum jil̥awool min akaaniil majakut. ¹⁵Jilako li ésuumansuum li bukanabuku kabajumuu ésuumansuum. Jil̥ok li bukanabuku kammuu li jíl̥ok. ¹⁶Jijokoo jile keb. Jakum jikaan bukan kayilo háamaketo, bale jiŋa’ uyinumuul jikaan li wah walewoo to. Jakum jijokoolo bukan kájallowe.

¹⁷Jakum an akaani majakut, li uluken. Jiŋes kakaan majake man bukanabuku feh koote kusal. ¹⁸Nokoomuu loon kayiliwuma, ban li ñooluul bale, jiloŋ li kásuumaay li bukanabuku feh. ¹⁹Kufaalom kan iboolaat, jakum an akaanuul wah wajakut li jilukenoolo bukuluul humumuul, bale jikat etindihuuñayi yata Ateemit min ekaan bulokabu bata yo, mata li Bakiicelabu Amaaŋenawu lansaan ló: «Injé ilukenemuu, ínje icaamemuu12:19 Dótelonom 32:35.» ²⁰Amaaŋenawu lansaan foof: «Alatoolayi acaaletumuu, li usenool atiñ. Li bil nokoo loon bahob bujokool, li usenool ahob, mata ukaanumuu alatoolayi loon muñaˈa, fan nokoo loon kujek káwake lúwomenulo ukaanool li húkow12:20 Kúlobuwaku 25:21-22.» ²¹Jakum ukat majakutamu min muheeki, bale uŋa’ majakaamu min uheek majakutamu.

Jítuul huhaane hanoohan

¹Anoowan laate átuul huhaane hanoohan, mata bajut huhaane habilumuloot li Ateemit. Kuhaanaaku káami tomuu, Ateemit akaan ko to. ²Mó mújimuu an áhoogulumuu huhaane, láhooguuhoogul hul̥uulahu han Ateemit akaan tomuu. Bukanabuku kátuuleliitumuu kuhaanaaku fan kutiibi min kubaj katek. ³Li mal̥egenamu, an akaane majake aatut ákoli kutiibaabuku, bale bukanabuku kakaanemuu majakut koote kúkoliyiil. Waa ufañut min úkoli an aake huhaane? Kama ukaan majake min úbajum kasal li akila. ⁴Li mal̥egenamu, an aake huhaane, bulok láami li bo boot li Ateemit boot li majakaamu mooli. Bale ukaanumuu majakut, loote úkoliwool, mata sembaasu san abajumuu boot katek an akaane majakut, let boot maayiiñ. An aake huhaane, aloka laam ata Ateemit boot káhiis an akaane majakut etindihuuñayi yata Ateemit. ⁵Wahawu unwu újimuu, joote jítuul bukanabuku kaakumuu kuhaanaaku. Jikaan momuu, let jilo li katekaku kata Ateemit, ban fan jihaas li uyinumuul joon jikankaan jak.

⁶Wahawu unwu újimuu foof li jinaak jihal. Li mal̥egenamu, bukanabuku kayabemuu búhalabu kuloka koom kata Ateemit boot kakaan bulokabu umbu. ⁷Jisen anoowan wahawu wan atookumuu min abaj: Jisen búhalabu anawu an jóotimuu jisen bo, li jisen júutiyayi anawu an jóotimuu jisen yo. Jiluuken an an jóotiye jiluuken, li jisal an atooke kasal.

Ubóolimuu bukan, lukankaan loon eluwaayi yata Ateemit elobumuu

⁸Jakum jooken an ecaagen. Ecaagenayi yan jóotimuu jookoo yo yommuu jíbooliwoo. An áboolimuu bukan, lakankaan wahawu feh wan eluwaayi elobumuu. ⁹Li mal̥egenamu, siluwaasu saanumuu: «Jakum uhinto li an an jiyabowut, jakum umuk an, jakum úkuwet, jakum úsiibo jata an,» li foof siluwa saasu feh, li eluwaayi inye yanolayi soom foof so feh: «Ubóoli afaali an loon awu humumi úbooliwoolomuu.» ¹⁰An áboolimuu an, let akaanool majakut. Ubóolimuu bukan, kama lukankaan loon eluwaayi elobumuu feh.

Lootaale ufaleyaal boot li ebilayi yata Kilisita

¹¹Bukuluul jihaase taŋ buu loomaalumuu li yo: waatuwayi éliiŋe mín jíliwo li kámooliyaku kooluul. Li mal̥egenamu, muñeˈe kafakaku kuhaŋe makoojolaal, li taŋayi nan útoŋaalumuu úyinenaal li Kilisita. ¹²Hukahu huyiiliye, muñeˈe banakabu li búkatenul. Uhoyaal wahawu wakaaneyimuu li élim, min utebaal ujunkowawu waŋaleyimuu min tiik tihunak. ¹³Uloŋaal buloŋ bacole loon loŋemuu tihunak. Jakum unaak utiñaal ujow uwuuhenaal, jakum unaak úkaliyenoolaal, jakum unaak uhintowaal li aletalet, jakum úkaanikoolaal, jakum unaak úmuyutenoolaal, jakum baj batahaay li ololaal. ¹⁴Jiŋa’ bóonowabu bata Amaaŋenawu, ban jakum jikat bóonowabu bata eniilayi min buŋaluul bubet li kásiibowaku kata yo.

Jakum utiib atuyi

¹Jiyab an ágootowe li káyinenaku koola, ban jakum jinaak jiwatatenool humum hata wah wan ayinoole li aan ujaajak mantee foof ujakut. ²Akee fan áyinen kaanaku layilo atiñ wahawu feh, aahu an káyinenaku koola kúgootomuu, li aan akila wah wáfulumulo li etool bale layilo atiñ. ³Anawu atiñemuu wahawu feh, aatut abes atiñemuu wah wáfulumulo li etool bale. Anawu foof atiñemuu wah wáfulumulo li etool bale, aatut atiib atiñemuu wahawu feh, mata Ateemit layabooyab. ⁴Kama awu ommuu ayi, mata min utiib aloka ata an? Atúkumuu lit, mantee foof li alo, anahaanawu oola bale ayilo alob to wah. Ban fan átuk lit, mata Amaaŋenawu labaje sembe sata min akaanool átuk lit.

⁵Akee fan ayinoo li aan kunak kukee kuhaŋe kaaku, aahu li ayinoo li aan kunakaku feh kulele keb. Anoowan laate átuk li wahawu wan ayinoomuu li aan ujaajak. ⁶An ajokumuu hunak hukee huhaŋ kunak kaaku, lakankaan mo boot li Amaaŋenawu. An atiñe wahawu feh, latintiñ wo boot li Amaaŋenawu, mata lasalesal Ateemit átowum atiñ wo. Anawu átiñeliitumuu wahawu feh, lakankaan mo boot li Amaaŋenawu, ban akila foof lasalesal Ateemit. ⁷Li mal̥egenamu, bajut an li alolaal áami li buloŋ boot li akila humumool, ban bajut an akete boot li akila humumool. ⁸Uloŋaalumuu, luloŋaaloŋ boot li Amaaŋenawu, li uketaal, luketaaket boot li Amaaŋenawu. Mó mújimuu, óomiyaal li buloŋ mantee foof li uketaal, Amaaŋenawu akilolaal. ⁹Li mal̥egenamu, Kilisita lakeeket ban li álaañul li buloŋ min alako Amaaŋenawu ata bukanabuku kaketumuu li kaloŋumuu. ¹⁰Kama awu wáa újiye li utiib atuyi? Awu foof, wáa újiye li ubes atuyi? Li mal̥egenamu, alolaal foofolaal feh fan ubil uyitowaal hákil hutiibahu hata Ateemit min atiibolaal. ¹¹Ateemit lansaan:

«Injé Amaaŋenawu aloŋumuu, leene:

Anoowan feh fan abil ákuntuŋ hákilom,

anoowan feh fan abil ásalumom li butumool14:11 Esay 49:18; 45:23; Kata Fílib 2:10-11.»

¹²Mó mújimuu, anoowan li alolaal fan abil ayito hákil Ateemit min acahenoolo akila humumool.

Jakum úji atuyi li alo li kahoofoo

¹³Kama ukataal katiiboo; ban li jijuke to jakum bil jikaan wah waate úji atuyuul li ajonten, mantee foof li alo li kahoofoo. ¹⁴Lihaase, ban Amaaŋenawu Yéesu lakaanonkaan íyinen kaanaku bajut wah wáñeyiye hutiñ wo humum wo. Bale an ayinoomuu li aan wah waman úñeyiñeyi, manooman fan úñeyi boot li akila. ¹⁵Uyokenumuu atuyi humum hata wahawu wan awu útiñemuu, ulet li káhiisool húbooli. Jakum wah wan utiñe bale újiyi li újimen an an Kilisita akete boot li akila. ¹⁶Wahawu wajakumuu boot li bukuluul, wootut úji kukee li kújowum tó kulob majakut kuya li bukuluul. ¹⁷Li mal̥egenamu, Jáyiiyaju jata Ateemit jilakowut mata hutiñ li ehob, bale jilakolako mata macol, kásuumaay, li ésuumansuum. Wahawu unwu úhaaji Buyinumabu Banabaabu busene wo. ¹⁸An alokumuu boot li Kilisita loon muñaˈa, fan ásuum Ateemit ban bukanabuku fan kufañool.

¹⁹Wahawu unwu újimuu, lootaale uŋesaal wahawu wayilimuu úŋalul kásuumaay, li wahawu wayilimuu ukaanolaal min ulitenoolaal li káyinenaku. ²⁰Jakum hutiñ wah hújiyi li ukajen bulokabu bata Ateemit. Mal̥egen mutiñaay manooman mujaajak hutiñ, bale jakut min an atiñ wah waate úji an li alo li kahoofoo. ²¹Wahawu wajakumuu, wo wommuu jakum ukaan wah waate úji atuyi li alo li kahoofoo: lako bútokoñ eliw, lako ehob bunuk, mantee foof wah ukee. ²²Wahawu wan awu úyinenumuu li wo, uhahen wo boot li awu humumi hákil Ateemit. Awólo, anawu aatutumuu aan latilentilen li bamanabu boola! ²³Bale an áwooluwutumuu mutiñaay man áami li hutiñ, anawu ummu Ateemit latiibool aban, mata wahawu wan akaanumuu ubilumuloot li káyinen, ban bakaane banooban babilumuloot li káyinen, kahoofoo.

Uloŋaal loon Kilisita aloŋumuu

¹Alolaal jabajaalumuu sembe li káyinenaku, lootaale ulambenaal kágootomuu li káyinenaku. Jakum uŋesaal wahawu wásuumolaamuu bale. ²Anoowan li alolaal laate aŋes min akaan afaalool súum boot li majake moola, min alitenool li káyinenaku. ³Li mal̥egenamu, Kilisita aŋesut wahawu wásuumoolumuu, bale loon Kilisita alobumuu Ateemit li Bakiicelabu:

«Ugelawu wata bukanabuku kagelemuu li awu, lí ínje ulowe15:3 Ukijenawu 69:10.»

⁴Wahawu feh wakiici nomuu kat to, ukiicikiic boot kaliikenolaal wah. Li mal̥egenamu, Bakiicelabu busenewolaasen kátintimben min útukaal lit, boot yok nan oomaalumuu li ubajaal wahawu wan úkangumaalumuu li wo. ⁵Ateemit akaanemuu an min átuk lit ban li átintimbenool, ajow akaanuul jibaj kajamoo li tutooluul loon Yéesu Kilisita afañumuu, ⁶mantee li jísalum Ateemit, Atuubaawu ata Amaaŋenawu oololaal Yéesu Kilisita, li buyinum bano li hulim hano.

Yéesu Kilisita labiibil boot li bukanabuku feh

⁷Wahawu unwu újimuu, anoowan li bukuluul laate ayab afaalool boola jak loon Kilisita ayabuulumuu foof boot li máyiineniyamu mata Ateemit. ⁸Li mal̥egenamu boot min ilobuul kaanaku, Kilisita labiibil min alako aloka ata Kusuwifaku boot kakaan wahawu wan Ateemit alobumuu kakaan situubayiil sihaan, min áhiis kaanaku Ateemit alobumuu kakaan wah, fan akaan wo. ⁹Yéesu Kilisita labiibil foof mantee bukanabuku kaletumuu kusuwif li kumanen Ateemit humum hata káyiyenaku koola, loon Bakiicelabu bulobumuu:

«Mó mújimuu fan isali li tut bukanabuku

kaletumuu kusuwif,

ban fan ikijen min isal kajawaku kooli15:9 2 Samiyeel 22:50; Ukijenawu 18:50.»

¹⁰Bakiicelabu li bulaañen boon:

«Bukuluul jaletumuu kusuwif,

ésuumansuum elako li bukuluul li bukanabuku

feh kata Ateemit15:10 Dótelonom 32:43.»

¹¹Bakiicelabu li bulaañen boon foof:

«Jisal Amaaŋenawu,

bukuluul feh jaletumuu kusuwif,

ban bukanabuku feh li kukijen min kusalool!15:11 Ukijenawu 117:1»

¹²Esay li alaañen aan:

«Akee li bubukoolumabu bata Jeese fan abil álaŋul,

fan ayito min aaken bukanabuku kaletumuu kusuwif,

ban fan kuŋa’ kákangumaku kooliil kukaan li akila15:12 Esay 11:12.»

¹³Ateemit asenemuu kákangum, ajow akaanuul jibaj ésuumansuum yáamak, ban li akatuul kásuumaay káamak humum hata káyinenaku kooluul, mantee kákangumaku kooluul li kuluuk ŋáa’ li búkaanum bata sembaasu sata Buyinumabu Banabaabu.

Fool aloka ata Yéesu Kilisita laam

¹⁴Kutuyom, ínje humumom líyinenyinen kaanaku bukuluul jikankaan bukan kásuume ŋáa’; jihaase wahawu feh wan jóotimuu jihaas, ban jiyilo foof jinaak jisaaboo. ¹⁵Tin tameeŋe li eleetalayi inye, likiiculuukiic to kulim kal̥aal̥e, boot kawayil̥enuul wah wan jihaase. Likankaan mo, humum hata kájiyaku kan Ateemit asenommuu, ¹⁶min ilako aloka ata Yéesu Kilisita boot li bukanabuku kaletumuu kusuwif. Lisenoolosenoolo boot kawaale Hulimahu Hásuumaahu hata Ateemit, mantee bukanabuku kaletumuu kusuwif li kulako loon esalah yásuume Ateemit, yan Buyinumabu Banabaabu bukaane enab. ¹⁷Mó mújimuu, humum hata hujokoolahu húmbaam li Yéesu Kilisita, liyilo isaloolo mata bulokabu búmbaam boot li Ateemit. ¹⁸Li mal̥egenamu, éetimuu ikaañen ilob mata wah ukee, fan lako bale wahawu wan Kilisita ákaanummuu lí ínje. Lájowunjowum lí ínje min akaan bukanabuku kaletumuu kusuwif kútuul Ateemit. Lákaanunkaanum mó li kulimaku kúmbaam li bakaanelabu búmbaam. ¹⁹Buyinumabu bata Ateemit bújowunjowum lí ínje min bukaan búhiisenum banooban bájaahaleniye. Muñowu liwaalemuu Hulimahu Hásuumaahu hata Kilisita tanootan, kítum Yeelusalem boot yok li etaamayi yata Iliili. ²⁰Lijoojok min iwaale Hulimahu Hásuumaahu bale ban bukanabuku kujamutumuu an li alob mata Kilisita. Likankaan mo jakum bil iteef ilaken li huteef huleeteema han akee ateefe aban, ²¹min nab li hulimahu han Bakiicelabu bulobumuu:

«Bukanabuku kan kulobutumuu moola,

fan kujukool,

ban bukanabuku kajamutumuu li kulob moola,

fan kúnaanum15:21 Esay 52:15.»

Fool li alob mata ejow boot Lom

²²Wahawu unwu foof úhilommuu ñameeŋe ibilum booluul. ²³Bale muñeˈe libane bulokabu búmbaam li halaabahu unhe. Baje simit sameeŋe nan súumom ŋáa’ min ibil boot booluul. ²⁴Lifañe min ibil nan emmuu li ilako li ijow boot li etaamayi yata Esifaañ, ibil ijukuul min ilako li bukuluul jatit min jilambenom, mantee li iyili ijow boot bo. ²⁵Bale muñeˈe boot min ijow li ésukayi yata Yeelusalem boot kalamben bukanabuku kata Ateemit. ²⁶Li mal̥egenamu, bukanabuku kata Ateemit kammuu li etaamayi yata Maseduwaan li kammuu li etaamayi yata Akaay kujoojok min kulamben bukanabuku kata Ateemit ban li kukaan kusukateen kata ésukayi yata Yeelusalem. ²⁷Buko humumiil kujoke min kukaan mo, ban li mal̥egenamu laalu ecaagen yan kookeniil, mata kusuwifaku kugaboogaboo li buko kásooniyenaku kabilummuu li Buyinumabu, mó mújimuu bukanabuku kaletumuu kusuwif koote kuŋa’ wahawu wan kubajumuu min kulamben kusuwifaku. ²⁸Nan emmuu li iban bulokabu umbu, ban li iseniil wahawu wan kommuu li kusenom boot li buko, fan íjowum booluul ítowum ihaaŋ boot li etaamayi yata Esifaañ. ²⁹Lihaase een nan emmuu li ibil booluul, fan ibil li kásooniyenaku foof ko feh kata Kilisita.

³⁰Kutuyom, boot min íjowum li Amaaŋenawu oololaal Yéesu Kilisita li húbooliyahu hata Buyinumabu Banabaabu, min iyaakuul eenuul: uhankenaal li mano min utajaal li kal̥aw Ateemit boot lí ínje. ³¹Jil̥aw mantee li ifak li kuŋen kata bukanabuku káyinenutumuu kata etaamayi yata Súde,15:31 Bukanabuku umbuku Kusuwif koom mantee foof wahawu wan kusenommuu boot kájowetum Yeelusalem, bukanabuku káyinenumuu li Kilisita li kuyab wo bo li kásuumaay. ³²Kaan momuu, ban súumumuu li Ateemit, fan íliiŋul booluul li ésuumansuum ló, min ifan iyool̥o jatit booluul. ³³Ateemit an kásuumaay kubilummuu li akila, ajow alako li bukuluul foofuul feh. Aameen.

Kasaafoo

¹Boot min iboñuluul áliinolaal Fóbe ammuu li bulok boot li ejanguwayi yata Sankile. ²Jiyabool booluul li kajaw kata Amaaŋenawu, loon bukanabuku kata Ateemit kuyaboolemuu booliil, ban li jilambenool li wahoowah wan emmuu jokool li wo li bukuluul. Akila humumool lalambenlamben bukan kameeŋe, lí ínje humumom.

³Jisaafom Filisila buko li Akilaas kammuu kufaalom kuloka boot li Yéesu Kilisita. ⁴Kulakolako li kuket min kufakenom buloŋ. Let ínje balewom eete isaliil, sijanguwasu feh sata bukanabuku kaletumuu kusuwif foof soote sisaliil. ⁵Jisaafom foof bukanabuku kata ejanguwayi yammuu li eluufayi yooliil. Jisaafom Efenet an íboolimuu ŋáa’. Okila ajandumuu feh áyinen li Yéesu Kilisita li etaamayi yata Aasi. ⁶Jisaafom Mali alokumuu ŋáa’ boot li bukuluul. ⁷Jisaafom Andolonik buko li Suniyaas kammuu bukanom li kufaalom foof kan jilakomuu li hukul̥. Koonosoono buko kúl̥uba bukan káamak li kufootalaku. Kujandom kúyinen li Yéesu Kilisita.

⁸Jisaafom Anfiliyakis an íboolimuu ŋáa’ li hujokoolahu han jibajumuu li Amaaŋenawu. ⁹Jisaafom Ilibeŋ ammuu áfaaloli aloka boot li Amaaŋenawu, buko li Sitakis an íboolimuu ŋáa’. ¹⁰Jisaafom Afeles, áhiisumuu kaanaku láyinenyinen li mal̥egen li Kilisita. Jisaafom bukanabuku feh kammuu li eluufayi yata Alísitobilis. ¹¹Jisaafom Elojiyoŋ ammuu anom. Jisaafom bukanabuku kammuu li eluufayi yata Naalisiis káyinenumuu li Amaaŋenawu. ¹²Jisaafom Tilifen buko li Tilifoos, kammuu li bulok súf boot li Amaaŋenawu. Jisaafom foof Felisid an íboolimuu foof ban li áami li bulok ŋáa’ boot li Amaaŋenawu. ¹³Jisaafom Lúfis ammuu aloka áamak ata Amaaŋenawu. Jisaafom jaawool ammuu foof jaawom. ¹⁴Jisaafom Asenkilit buko li Filemoŋ, Eelimees buko li Fatulobaas, Eelimaas li kutuyolaal kammuu li buko. ¹⁵Jisaafom Filolog buko li Súli, Neele buko li áliinool Olenfaas, li bukanabuku feh kata Ateemit kammuu li buko.

¹⁶Jisaafoo bukuluul humumuul kasaafoo kata batuyaay. Sijanguwasu feh sata Kilisita sisaafuluul.

Fool li aan kata Lom kujuke to

¹⁷Kutuyom, ínje ummu li kal̥awuul min jíkaanum bukanabuku kájiyemuu bugiiloo li bubaj li bukuluul, ban li kunaak kuceeŋ kulimaku kan kuliikenewuulumuu min kújimen bukanabuku káyinenumuu li Kilisita. Jíloyiyiil. ¹⁸Bukan loon buko kulet li bulok boot li Kilisita ammuu Amaaŋenawu oololaal, bale boot li kalaku kooliil. Fan kunaak kuŋa’ kulim katiñowe, li balobe básuume min kubunt bukanabuku kahaasutumuu wahoowah. ¹⁹Li mal̥egenamu, bukanabuku feh kuhaase buu jítuulumuu Hulimahu Hásuumaahu. Mó mújimuu, súumonsuum ŋáa’ li bukuluul, bale lifañe min jibaj bújallo boot kakaan majake, ban jakum jikat wah min újiwuul li jikaan majakut. ²⁰Ateemit ata kásuumaay muñeˈe li agunj Sayitaane li kootaku kooluul.

Kájiyaku kata Amaaŋenawu oololaal Yéesu kujow kulako li bukuluul!

²¹Tímote ammuu afaalom aloka lasaafuluul, buko li Lísiyis, li Jaasoŋ buko li Sosifateel, kammuu bukanom.

²²Injé Télisiyis an Fool alobumuu min ikiicool eleetalayi inye, lisaafuluul li kajaw kata Amaaŋenawu.

²³Gáyiyis ayabommee boola lasaafuluul. Boola foof ejanguwayi feh ewoogemuu. Elaas ahahenemuu sídalamasu sata ésukayi yata Lom, lasaafuluul. Atuyolaal Kaalitis foof lasaafuluul.

[ ²⁴Kájiyaku kata Amaaŋenawu oololaal Yéesu Kilisita kulako li bukuluul. Aameen!]16:24 Hulimahu unhu hubajut li síliibal sakee li sihaanasu

Kasal kúbanum

²⁵Usalaal Ateemit! Layilo alitenum káyinenaku kooluul li Hulimahu Hásuumaahu han iyiiŋenemuu. Ho hommuu hulimahu han iwaaleyemuu mata Yéesu Kilisita. Fan aliten káyinenaku kooluul naboo foof li kahaasaku kata mal̥egenamu mahaaseenutimuu, mayolimuu naanaŋ fiyo ŋáa’. ²⁶Bale muñeˈe mal̥egenamu ummu múhiisihiis li síliibalasu sata kufulofetaku. Wahawu unwu Ateemit aano tomuu boot nanoonan, alobe min ubaj mantee bukanabuku feh li kuhaas mal̥egenamu ummu, min kúyinen li Yéesu ban li kútuulool.

²⁷Usalaal Ateemit ájallomuu balewool. Máyiineniyamu mujow mulako moola boot nanoonan humum hata Yéesu Kilisita! Aameen.