KATA GALASI

Eleetalayi yan Fool akiicumuu kata Galasi

Wahawu wáamimuu li eleetalayi

Fool layitenyiten Sijangu li sísuk sameeŋe sata etaamayi yata Galasi. Galasi yo yommuu muñeˈe etaamayi yata Túluki. Nan Fool áfulumuu li ésukayi, li ajam kaanaku kusuwif kukee kujowujow boot bo, kujow kuliiken bukanabuku kulim kukee kábuto li koola. Li kooniil Fool alet afootal ata mal̥egen ata Yéesu. Akáaneliit wahawu wan Eluwaayi yata Móyiis elobumuu, li makaanelamu mata kusuwifaku. Li baliikenelabu booliil, konsoon foof an laate atey búkut min ayili afak. Fool li ayito min alob li kakaañen ló, min acahenoolo mata wahawu wajakutumuu wan kulobemuu li wo kuya li akila, ban li alob foof mata Hulimahu Hásuumaahu hata Yéesu Kilisita an ayiiŋenumuu.

Li Hútijahu 1 boot yok 2, Fool lalollob mata wahawu wan ahaasumuu li wan ajukumuu, wáhiisumuu kaanaku mal̥egenamu afootal laam ata Yéesu Kilisita. Yéesu Kilisita humumool ahooñool. Li Hútijahu 3 boot yok 4, Fool láhihhiis ló kaanaku let eluwaayi yata Móyiis efakenemuu an, bale káyinen li Amaaŋenawu oololaal Yéesu Kilisita kufakenemuu an. Li Hútijahu 5 boot yok 6, Fool lansaan ló Kilisita lahooñolaahooñ boot min úfulaal li humiikeeleto min ulokaal boot li akila, ban li ukataal kayinoo kaanaku bakaanelolaal bajake buyilo bújiwolaal li ufakaal. Li aan ló foof kufaalool ekelecen jakum kujanten baliikenelabu bata kusuwifaku umbuku, min kútuk lit li káyinenaku kan kubajumuu li Yéesu Kilisita. Li alobiil foof aaniil kukat Buyinumabu Banabaabu min bucoleniil min kuyili kukaan wah wajake. Li húbanumahu hata eleetalayi inye, Fool li anuuloo bukanabuku katuuŋemuu kaabuku kutey búkut.

Kasaafoo

¹Injé Fool áamimuu afootal ata Yéesu Kilisita ikiiculo eleetalayi inye, ban inti li búkaanum bata bukan, inti foof bata an léemum afootal, bale li búkaanum bata Yéesu Kilisita li bata Ateemit Atuubaawu ayitenumuloomuu li eketayi. ²Injé li kutuyolaal1:2 Kutuyolaal: Inti yo yommuu kánayine bale, kanaale foof kumbuku ló feh kammee baabe jikiiculo eleetalayi inye min jisaaf bukanabuku kata sijanguwasu sammuu li etaamayi yata Galasi. ³Ateemit Atuubawolaal li Amaaŋenawu Yéesu Kilisita kujow kusenuul kúji ban li kukatuul kásuumaay. ⁴Kilisita lasenoolosenoolo okila humumool boot kafakenolaal li uhoofoolawu woololaal, mantee li ábotulolaal li adunaayi inye yata muñeˈe yajakutumuu, nab li húnongumahu hata Ateemit ammuu Atuubawolaal. ⁵Máyiineniyamu mujow mulako mata Ateemit boot nanoonan! Aameen.

Hulim Hásuume hano bale hubaje

⁶Kaanonkaan kasego min bukuluul jiyaane jihi muñowu kabet búsol Ateemit ahooñumuulumuu li kájiyaku kata Kilisita, min jítiiwo jinab li «hulim hásuume1:6 Hulim Hásuume Lomeŋ. 1:6; Galat. 1:15; 5:8. Kanaake kuliikenumuu bukanabuku Hulimahu unhu han koonemuu Hásuume, koone an afañumuu min afak, min abaj buloŋ bábaneliit, anawu ummu laate áyinen li Yéesu, bale foof laate anab li siluwaasu sata kusuwifaku, háŋum yalobumuu mata katey búkut li yalobumuu foof mata káfunnako li bukanabuku kaletumuu kusuwif. Hulimahu unhu Fool aanumuu “Hulim Hásuume” hakee» hukee. ⁷Li mal̥egenamu, «hulim hásuume» hakee hubajut, bale lilobuulob loon muñowu mata baje bukan káami li kalillimenuul, min kufañ kutiiw Hulimahu Hásuumaahu hata Kilisita. ⁸Bale kaanumuu loon akee — maayeet min kite lako áloli, mantee foof amalaka ata emitayi — alobuul Hulim Hásuume hábuto li han áloli jilobuulumuu, katek kujow kulako li anawu ummu! ⁹Jilobeenuulob mo, ban muñeˈe boot min jilaañen jilobuul kaanaku: an alobuulumuu Hulim Hásuume húbuti li han jiyabumuu, Ateemit ajow abeten anawu ummu li sambun.

¹⁰Muñeˈe buu jiyinoole? Mantee ínje huŋes léemi li ho min bukanabuku kusalom, mantee min Ateemit asalom? Mantee huŋes léemi li ho min ikaan bukanabuku súumiil? Nokoomuu loon ínje liloŋe li iŋes min ikaan bukanabuku súumiil, kama ilet aloka ata Kilisita.

Ateemit li al̥us Fool alako afootal

¹¹Kutuyom, fan ilobuul: Hulimahu Hásuumaahu han ilobuulumuu, hubilumuloot li an. ¹²Inti li an líyabum hó, an foof aliikenutom ho, bale Yéesu Kilisita humumool alobom ho.

¹³Li mal̥egenamu, jijanjam buu linaake ikaanumuu nan ilakomuu li bútinabu bata kusuwifaku. Jihaase buu lihankenumuu min ílaamen Ejanguwayi yata Ateemit, ban li ikaan manooman mantee li iyiis yo. ¹⁴Kameeŋe li kufaalom kusuwif kata jamaanewom, ínje ihaŋiil no mahanken li bútinabu bata kusuwifaku, li ihaŋiil no máyikil̥o ŋáa’ li múkaaniinamu mata situubawom sihaan.

¹⁵Bale Ateemit, li kájiyaku koola lal̥usumom ítowum ibuki, ban li ahooñom boot bulok boot li akila. ¹⁶Muñeˈe nan anongumuu min akaanom ihaas Añoolool mantee li ikaan bukanabuku kaletumuu kusuwif min kuhaasool, iyaanut ijow igel̥l̥en an min asaabom. ¹⁷Ijowut foof boot Yeelusalem ijow ijuk bukanabuku kajandommuu kulako kufootal, bale liyansaan ijow boot li etaamayi yata Aalabi1:17 Aalabi: inti etaamayi yata Aalabi yata síyaat, etaamayi yata jáyiiyaju jata kunabeteyeŋaku (2 Koolentiyeŋ 11:32). Kusuwif kameeŋe bo kukin no. Wahawu unwu újimuu Fool li ajow no boot bo ajow awaale Hulimahu Hásuumaahu kusuwifaku. Wahawu unwu foof úhiisumuu wáa újimuu áyiiyawu Aletaas li atiik Fool (2 Koolentiyeŋ 11:32), ban li ílaañumul bo boot li ésukayi yata Damaas. ¹⁸Nan fú’ tómuu, jow baj simit síhaaji, li ijow boot Yeelusalem ijow bahaas Fiyeel, ban li ilako boola kunak koono kaat bale. ¹⁹Ijukut afootal akee. Saak bale lijuke ammuu atuyawu ata Amaaŋenawu. ²⁰Wahawu wan ikiiculuulumuu mal̥egen. Ateemit lahaase aan ímalut.

²¹Fúlum tó, li ijow boot li etaamayi yata Siili li yata Silisi. ²²Bukanabuku káyinenumuu li Kilisita kata sijanguwasu sammuu li etaamayi yata Súde kuhaasutom li buul. ²³Kujanjam bale bukan li kulobiil kooniil: «Anawu anaake álaamenolaalumuu naanaŋ, ummu muñeˈe li kawaale káyinenaku li Yéesu Kilisita, kan afañeenumuu akajen.» ²⁴Ban li kusal Ateemit mata ínje íji.

Fool li ajow atook kufootal kaabuku min kúsuumen

¹Muñeˈe nan jowe bajumuu simit kuŋen li sibakii, li ilaañ boot Yeelusalem li Balunabaas ló. Liŋaŋŋa’ foof Tit min ijow. ²Lijowujow boot Yeelusalem mata Ateemit áhiisom kaanaku leete ijow boot bo. Nan íliiŋ bomuu, li ísuumen li kunahaanaku baleyiil, min íhiisiil Hulimahu Hásuumaahu han iwaaleyemuu bukanabuku kaletumuu kusuwif, jakum bil bulokabu ban ikaan nomuu li ban emmuu li ikaan bulako bulok bata kakaal̥o. ³Bale Tit anaboolemuu lí ínje, maayeet min áamimuu an ata etaamayi yata Gilees, kutuuŋutool atey búkut, ⁴maayeet min kite bajumuu kutuyolaal kakaane loon kúyinenyinen kabuuyulo kubil kúginnoo li ololaal, ban li kufañeen min kuteyenool búkut. Bukanabuku umbuku kúnokenulonoken li huwoogahu hoololaal boot min kuhaas huwayinaŋenoolahu han úbajumaalumuu li Yéesu Kilisita, bájum li kulaañenolaal li humiikeeletowahu hammuu li eluwaayi. ⁵Bale jikatutiil maayeet ñano min kukaan loon kufañumuu, bájum li jikat to mal̥egenamu mammuu Hulimahu Hásuumaahu boot li bukuluul.

⁶Bale mata kunahaanabuku umbuku kajokimuu loon bukan káamak — ban wahawu wan kulako nomuu, inti wo ubaje jáliŋ, mata Ateemit ájukeleliit li buul — bukanabuku umbuku kutuuŋutom ikaan wah ukee. ⁷Bale, kujuujuk kaanaku Ateemit laboñomboñ kawaale Hulimahu Hásuumaahu bukanabuku kaletumuu kusuwif, loon aboñumuu Fiyeel ajow awaale ho kusuwifaku. ⁸Mata loon Ateemit akaanumuu Fiyeel alako afootal ata kusuwifaku2:8 Kateyimuu búkut, mo foof lakaanommuu ilako afootal ata bukanabuku kaletumuu kusuwif. ⁹Muñeˈe Saak buko li Fiyeel li Saŋ, kajokimuu loon buko kommuu siyiilasu sata Ejanguwaayi, kuhahhaas koon Ateemit lasenonsen káji min ikaan bulokabu umbu. Mó mújimuu, li kúyaboli kuŋen ínje li Balunabaas, min kúhiis kaanaku dín dáno joom li buko, min lako áloli jijow jilok li bukanabuku kaletumuu kusuwif, buko li kujow kulok li kusuwifaku. ¹⁰Wahawu wan kúl̥awolimuu bale, wo wommuu min jiwayil̥o kusukateenabuku, ban foof likankaan to buyinumom min ikaan wo.

Fool li awataten Fiyeel li ésukayi yata Antiyok

¹¹Bale nan Fiyeel áliiŋulomuu Antiyok, li iceeŋool bújooŋoo hákil ésukayi mata alakowut li mal̥egen. ¹²Li mal̥egenamu, Fiyeel lanaanaak atiñ dín dáno li kutuyolaal káyinenumuu ban kulet kusuwif, tówum bukanabuku kan Saak aboñulumuu kúliiŋul. Bale nan kúliiŋulumuu, li añako min akat hutiñ li kaletumuu kusuwif, mata lákolikoli bukanabuku kalaañumuu bata kateyenaku kata búkutabu. ¹³Kusuwif kaabuku káyinenumuu li kunab foof li búhoolowabu bata Fiyeel. Maayeet Balunabaas humumool li ahin akatiil min kuñakool kubet li búhoolowabu booliil. ¹⁴Bale nan ijukumuu kaanaku kunabut col li mal̥egenamu mata Hulimahu Hásuumaahu, li ilob Fiyeel bújooŋoo hákil ésukayi feh eenool: «Awu jafane ommuu asuwif, uloŋumuu loon kaletumuu kusuwif kuloŋemuu búti li baloŋelabu bata kusuwifaku, buu loote uban li uyili utuuŋ kaletumuu kusuwif kuloŋ loon kusuwifaku kuloŋemuu?»

Anoowan ammuu áyinen fan ufak

¹⁵Alolaal humumolaal sibukoolawolaal kusuwif koom. Bukanabuku kaletumuu kusuwif kuhoofoola koom. Ufúlumulootaal li buko. ¹⁶Ban luhaasaale oonaal, an káyinenool li Yéesu Kilisita bale kújimuu leeni lakankaan an acole hákil Ateemit, inti mata min ahankene min akaan loon eluwaayi yata Móyiis elobumuu. Mó mújimuu, alolaal foof lúyinenaayinen li Yéesu Kilisita bájum Ateemit li ajokolaal bukan kacole, mata káyinenaku koololaal li Kilisita kúji, bale inti mata min uhankenaale min ukaanaal loon eluwaayi inyu elobumuu. Li mal̥egenamu, bajut an aani lakankaan an acole hákil Ateemit, mata waa lahankenhanken min akaan loon eluwaayi elobumuu. ¹⁷Bale nokoomuu loon alolaal aamaalumuu kusuwif ummuwaal li huŋes min ulakowaal bukan kacole humum hata hujokoolahu hoololaal li Kilisita, ban kama lóomiyaal kuhoofoola loon kaletumuu kusuwif, mantee wahawu unwu fan úji li lako Kilisita aloka laam ata kahoofoo? Maayeet! ¹⁸Li mal̥egenamu, ilaañenumuu iyiten wahawu wan iyiisumuu, ínje humumom li ikaanoolo an ahuusulo eluwaayi. ¹⁹Li ínje, mata eluwaayi, likeeket ban li eluwaayi humum yo líketume, mantee li iyili iloŋ boot li Ateemit. Injé limukoolimukoo li Kilisita li ekuluwaayi. ²⁰Min lako muñeˈe inti ínje humumom éemi li buloŋ, bale Kilisita áami li buloŋ lí ínje. Mata buloŋom bata ál̥ahukowan bata muñeˈe, lilolloŋ bo li káyinenaku kan ibajumuu li Añiilawu ata Ateemit, ábooliwommuu ban li asen buloŋool boot lí ínje. ²¹Ilet li ihoy kájiyaku kata Ateemit. Li mal̥egenamu, nokoomuu loon li eluwaayi an áami li ájowum min eeni lacoccol hákil Ateemit, kama Kilisita lakeeket boot maayiiñ.

Mantee eluwaayi jihaŋe majok, mantee káyinenaku?

¹Bukuluul jata Galasi, mo jikite jíbaamo! Kama ayi aguhuul? Imban líhiisuuhiis jak buu Yéesu Kilisita aketumuu eeno li ekuluwaayi. ²Wah wano bale lifañe min ihaas li bukuluul: mantee li kahankenuul min jikaan wahawu wan eluwaayi elobumuu jíyabume Buyinumabu Banabaabu, mantee li káyinenaku kan jíbajummuu li kajantenaku kata Hulimahu Hásuumaahu? ³Kama muñowu jíbaamomuu? Bukuluul jájongummuu li Buyinumabu Banabaabu, muñeˈe jifañe min jíkangum li sembewuul bale so? ⁴Soŋo wahawu wan bukuluul jikaanumuu feh, hin kakaal̥o? Iyilaat lako foof kakaal̥o. ⁵Ateemit asenuulumuu Buyinumabu boola ban li akaan wah wájaahaleniye li bukuluul, mantee lakankaan mo mata min jihankenumuu min jikaan loon eluwaayi elobumuu, mantee min jijamumuu ban li jíyinen Hulimahu Hásuumaahu?

⁶Uŋalaal bukittenoolum li Abulaham: láyinenyinen li Ateemit, mó lí múji Ateemit li ajokool an acole3:6 Húkitumahu 15:6. ⁷Kama jihaas kaanaku: bubukoolumabu bata Abulaham bo bommuu bukanabuku káyinenumuu li Ateemit. ⁸Bakiicelabu bulollob búkibben kaanaku, Ateemit fan akaan bukanabuku kaletumuu kusuwif kulako bukan kacole humum hata káyinenaku kooliil. Mó mújimuu, li alob no Abulaham hulimahu unhe hásuumaahu: «Fan ísooniyenum li awu bukanabuku feh kammuu li etaamayi3:8 Húkitumahu 12:3.» ⁹Mó mújimuu, bukanabuku feh káyinenumuu li Ateemit, Ateemit fan ásooniyenooliil li Abulaham áyinenumuu li akila.

¹⁰Li mal̥egenamu, bukanabuku feh kajokumuu li wahawu wan eluwaayi elobumuu kakaan, Ateemit fan atekiil. Bakiicelabu bonsoon li mal̥egenamu: «Katek kujow kulako li anoowan feh anaakut akaan wahawu feh wakiicimuu li éliibalayi yata eluwaayi3:10 Dótelonom 27:26.» ¹¹Lollob jak kaanaku eluwaayi eyilaat éji an li aani lacoccol hákil Ateemit, mata Bakiicelabu bonsoon: «Anawu acolumuu hákil Ateemit, fan áloŋum li káyinenaku koola3:11 Hábakuk 2:4.» ¹²Imban eluwaayi yookoolut wahoowah li káyinenaku. Loon foof Bakiicelabu bulobumuu: «An akaanumuu loon eluwaayi elobumuu, fan áloŋum li yo3:12 Lebetik 18:5; Kata Lom 10:5.»

¹³Kilisita lahahhal min afakenolaal li katekaku kabilummuu li eluwaayi, min akila humumool aŋa’ katekaku kan alolaal ooteenaalumuu ubajaal. Li mal̥egenamu, kikkiic kaanaku: «Anoowan aleeyi li hunuk ajow ayok aket to, labaje Katek3:13 Dótelonom 21:23.» ¹⁴Wahawu unwu ujowujow loon muñaˈa bájum kásooniyenaku kan Ateemit alobumuu kasen Abulaham, bukanabuku kaletumuu kusuwif li kuyili kúyabum kó li Yéesu Kilisita, mantee li úyabumaal li káyinen, Buyinumabu ban Ateemit alobumuu kasen.

Eluwaayi li wahawu wan Ateemit alobumuu kasen

¹⁵Kutuyom, boot min iŋa’ bukittenoolum bata makaane mata an. An alobumuu kasen an wah ban li átuk tó, anoowan let ayili áfulen kulimaku koola mantee foof li afamen to wah ukee. ¹⁶Imban, muñowu foof Ateemit alobumuu kasen wah Abulaham li anawu an ammuu li abuk. Bakiicelabu boonut: «li bukanabuku kan ammuu li abuk», loon eenimuu bukan kameeŋe; bale bonsoon: «li anawu ammuu li abil alako», min lako an ano, ammuu Kilisita. ¹⁷Wahawu unwe lifañe min ilob: Ateemit lalollob kakaan Abulaham wah, ban lakankaan wo. Nan jowe bajumuu simit síteemeel sibakii li áyii li kuŋen, Eluwaayi li ebil. Mo emmuu kama eluwaayi eyilaat éfulen wahawu wan Ateemit alobumuu kasen. ¹⁸Kaanumuu loon bútowaabu li eluwaayi bubilume, kama bubilumut li wahawu wan Ateemit alobumuu kasen. Imban Ateemit li wah wan alobe kasen lájowume min asen kájiyaku koola Abulaham.

¹⁹Kama wáa újiye eluwaayi li ebaj? Eluwaayi efamenifamen to humum hata uhoofoolawu. Ban yoote elako to boot yok nan anawu ammuu li abuki li kalandaku kata Abulaham ammuu li abil, an Ateemit alobumuu kasenaku kata wahawu. Eluwaayi inyu Ateemit asen yo kumalaka kusen Móyiis boot li bukanabuku. ²⁰Mo emmuu, nan Ateemit asenumuu eluwaayi bukanabuku, li Móyiis lájowume, bale nan alobumuu kasen wah Abulaham, akila humumool ajoke min asenool wo. Ajówumut li akee.

Wahawu wájimuu eluwaayi li ebaj

²¹Waa, mantee wahawu unwu uyilo úji li lako kama eluwaayi éhooguuhoogul wahawu wan Ateemit alobumuu kasen Abulaham? Maayeet, inti mo. Nokoomuu loon babbaj eluwa yaseni yayilo ekaan bukanabuku kuloŋ, kama yo yommuu Ateemit layilo ajok an loon an acole humum hata eluwaayi. ²²Bale Bakiicelabu bulollob kaanaku adunaayi foof yo feh amiikeel yoom ata kahoofoolaku. Wahawu unwu újimuu kájiyaku kan Ateemit alobumuu kasen, li kuseni káyinenumuu bale, humum hata min kúyinenumuu li Yéesu Kilisita.

²³Eluwaayi efooyolaafooy, tówum taŋayi yata káyinenaku éliiŋul, min kob nan Ateemit ammuu li áhiisen Kilisita, min bukanabuku kúyinen li akila. ²⁴Min lako eluwaayi efanfan elako afooyaawu oololaal boot yok nan Kilisita ammuu li abil, mantee káyinenaku koololaal li akila li kújiwolaal li ulakowaal bukan kacole hákil Ateemit. ²⁵Muñeˈe nan Yéesu Kilisita áliiŋulumuu min úyinenaal li akila, eluwaayi elaañenut elako afooyaawu oololaal.

²⁶Káyinenaku kooluul li Yéesu Kilisita kújiwuuji li jilako bukuluul foofuul feh bañiil bata Ateemit. ²⁷Bukuluul foofuul feh jíbatiiseyibatiise li Kilisita, ban Ateemit li ajokuul loon ajokumuu Kilisita humumool. ²⁸Kama muñeˈe bajut akee asuwif laam, akee alet asuwif, bajut akee amiikeel laam, akee alet amiikeel, bajut akee ánayine laam, akee anaale, mata bukuluul foofuul feh an ano joom li Yéesu Kilisita. ²⁹Ban nokoomuu loon bukuluul bukan kata Kilisita joom, kama bukuluul jommuu bubukoolumabu bata Abulaham, ban bukuluul jommuu li jiyab wahawu wan Ateemit alobumuu kasen.

¹Wahawu wan ifañumuu min ilob wo wommuu unwe: an áatimuu atowo atuubawool ban li aloŋ añiil, anawu ummu ábutoolut li wahoowah li amiikeel, maayeet min kite eenimuu okila áami li akil wahawu feh. ²Bale laate átuul bukanabuku kammuu kookenool li kaakumuu wahawu woola, boot yok nan taŋayi yan atuubawool asenumuu yommuu li éliiŋ. ³Ololaal foof, mo manolamu. Nan ulakowaalumuu bañiil, emiikeel lulakowaale yata wahawu wata adunaayi. ⁴Bale nan taŋayi yan Ateemit asenumuu éliiŋumuu, li áboñul Añoolool. Anaale abukool, ban li alako li kuŋen kata Eluwaayi yata Móyiis. ⁵Labiibil loon muñowu min ahal boot li bukanabuku kammuu li kuŋenaku kata eluwaayi, li foof boot kakaanolaal min ulakowaal bañiil bata Ateemit.

⁶Mal̥egen bañiil bata Ateemit joom, mó mújimuu li áboñul Buyinumabu bata Añoolool bubil bulako li uyinumawu woololaal, Buyinumabu balobemuu butiya boon: «Abba4:6 Abba: yo yommuu Faafa li elobayi yan koonemuu Alameyeŋ! Faafa!» ⁷Min lako kama muñeˈe ulet amiikeel, bale añiil loom. Ban emmuu awu añool Ateemit loom, Ateemit fan aseni foof bútowaabu ban akat tomuu boot li kuñoolool.

Fool buyina li bujokool mata kata Galasi kúji

⁸Naanaŋ, nan bukuluul jihaasutumuu Ateemit, jilakowenlako kumiikeel kata kuteemit kalet mal̥egen. ⁹Bale muñeˈe nan jihaasumuu Ateemit — booteen min een muñeˈe nan Ateemit ahaasuulumuu — buu jiyilo jimit jilaañ li múkaaniinamu ummu mabajutumuu jáliiŋ yanooyan? Waa, jifañe min jilaañen jilako emiikeel yata wahawu unwumaa? ¹⁰Li jinaak jiluuken ŋáa’ kunak kukee, kul̥eeñ kukee, taŋ yakee li ujaañ ukee! ¹¹Líkolikoli mooluul, mata min bil lako bulokabu ban ikaanumuu boot li bukuluul kama kakaal̥o!

¹²Kutiyom liyaakuul, jikaan loon ínje, mata ínje humumom lilanlaañ inokoo loon bukuluul. Bajut no wah wan jitilene lí ínje. ¹³Jiwayil̥owe joon kásomut kújiwommuu li ibaj bútin min iwaalewuul Hulimahu Hásuumaahu kátinaalaku. ¹⁴Maayeet min eniilayi yúmbaam yásomutumuu ésuumutumuu bajuk, jibesutom ban jihoyutom foof. Bale jiyabonyab loon kama ínje amalaka ata Ateemit leem, loon eenimuu ínje humumom emmuu Yéesu Kilisita. ¹⁵Kama ésuumahukowayi yooluul yata no inyay? Li mal̥egenamu, ínje liyilo ilob kaanaku jiyiliyeenumuu, fan jíkool̥ul kúkilaku kooluul jisenom. ¹⁶Waa, kama muñeˈe jiyansaan jijokom alatoolawuul, mata lilobewuulob mal̥egen?

¹⁷Bukanabuku umbuku kumelowuumelo, ban li koono li kahanken mantee li kúñakuluul jilaañ booliil. Bale uyinoolawu wooliil ujakut. Wahawu wan kufañumuu bale, wo wommuu min kutiilooluul lí ínje mantee li jiluukeniil. ¹⁸Kahanken lajaajak ŋáa’, nokoomuu loon wahawu wájiwuulumuu li jihanken ujaajak. Joote jinaak jihanken nanoonan, bale jakum lako ínje babile booluul bale. ¹⁹Kuñoolom kan iboolaat, lilaañene ibaj sílaam sáamak loon sata anaale anokene li éluŋun, mata bukuluul jíji, ban boot yok nan jommuu li jinokoo jak li Kilisita. ²⁰Lifañeene ŋáa’ min ilako li bukuluul muñeˈe min oomaamee, mantee li ilob li bukuluul li hulim hábuto, mata buyina báamak bookom mata bukuluul jíji.

Agaal buko li Saala li kuŋali kaan bukittenoolum

²¹Jilobom, bukuluul jafañumuu min jiloŋ loon eluwaayi yata Móyiis elobumuu. Kama jijamut buu eluwaayi elobe? ²²Li mal̥egenamu, eluwaayi elollob li Bakiicelabu kaanaku Abulaham kuñiil káyine kúl̥uba labaje. Akee li Agaal ammuu amiikeel labajool, aahu li abajool li Saala aletumuu amiikeel. ²³Añiilawu an Abulaham abukumuu li Agaal ammuu amiikeel, labukibuk loon an abukeyimuu, bale añiil aahu an abajumuu li Saala aletumuu amiikeel, labajoobaj mata Ateemit humumool afin min alobe kasenool o’ Abulaham. ²⁴Kulimaku unku kuyilo kujoki loon bukittenoolum, mata kanaalaabuku kúl̥ubaaku kulakolako kúfaalum hakee li kúl̥ubaaku li Huyuuyahu han koonemuu Sinaay hújokumi, ban li hubukoo bañiil bata humiikeeleto. Húfaalumahu unhu ho hommuu Agaal. ²⁵Agaal akila ayilimuu akittenoolumi li Huyuuyahu hata Sinaay hammuu li etaamayi yata Aalabi. Akila ayilimuu foof akittenoolumi li Yeelusalem yata muñeˈe, mata akila ummu li humiikeeleto li kuñoolool ló. ²⁶Bale Yeelusalem yammuu haatiya, yo elet amiikeel. Yo yommuu jaawoolaal Saala. ²⁷Mata kikkiic kaanaku:

«Esúumansuum elako li awu ajamutumuu huhaane,

awu jayilaatumuu ubaj añiil,

Uya eji’ ban li ukaaw butiya li ésuumansuum ló,

awu ahaasumuu sílaam sata kabukoo.

Mata bañiilabu bata anaalaawu an kukat bomuu fan buhaŋ mameeŋ

bata anaalaawu abajumuu ánayine4:27 Esay 54:1.»

²⁸Kutuyom, muñeˈe bukuluul bañiil joom ban Ateemit alobe kasen, loon Isaak. ²⁹Bale loon añiilawu abukimuu loon an abukeyimuu, anaake álaamenumuu naanaŋ añiilawu abukimuu li búkaanum bata Buyinumabu bata Ateemit, wahawu unwu foof ubajumuu síyaat. ³⁰Bale buu Bakiicelabu bulobe? Bonsoon: «Ukesoo amiikeelawu anaalaawu boot li añoolool ló; mata añiilawu ata amiikeelawu anaalaawu let kugaboo bútowowabu li añiilawu ata anaalaawu aletumuu amiikeel4:30 Húkitumahu 21:10.» ³¹Kutuyom, wahawu unwu újimuu alolaal uletaal bañiil bata amiikeelawu anaalaawu, bale bañiil bata anaalaawu aletumuu amiikeel loomaal.

Yéesu Kilisita áfulenolaalumuu li humiikeeleto

¹Kilisita lafakenolaafaken mantee li úfulaal li mal̥egen li humiikeeleto. Kama jítuk tó lit, ban jakum jilaañen jiŋa’ humiikeeleto jikaanoolo.

²Jijanten! Injé Fool boot min ilobuul kaanaku nokoomuu loon jikaakat min kuteyenuul búkut, kama Kilisita abajut li bukuluul jáliŋ. ³Fan ilaañen ilob foof ánayine anoowan akate min kuteyenool búkut, eenool laate akaan wahawu feh wan eluwaayi elobumuu. ⁴Bukuluul jaŋesemuu min jihanken min jikaan loon eluwaayi elobumuu, mantee Ateemit li ajokuul bukan kacole, jikatookatoo li Kilisita. Jilet ló muñeˈe li kájiyaku kata Ateemit. ⁵Bale alolaal, kákangumaku koololaal ko kommuu min Ateemit akaanolaal ulakowaal bukan kacole hákilool humum hata káyinenaku koololaal. Wahawu unwu lukobaalemuu li wo, li búkaanum bata Buyinumabu Banabaabu. ⁶Li mal̥egenamu, an áamimuu li Yéesu Kilisita, atey búkutoo, ateyut búkutoo, bajut jáliŋ yanooyan. Wahawu wabajumuu jáliŋ, wo wommuu káyinen li Yéesu Kilisita, ban li úhiisen ko li húbooli bukan.

⁷Jijowenjow jak! Kama ayimaa áfiife bútinabu min alenjenuul jífu’ li mal̥egenamu? ⁸Katikenaku unku kubilumut li Ateemit ahooñuulumuu. ⁹Loon lobemuu: «Jatiita élebiil jíkaakenemuu efo’.» ¹⁰Injé libabbaj kákangum li bukuluul li Amaaŋenawu kaanaku let jibaj kayinoo kakee kábute li kúmbaam. Bale anawu águul̥emuu li bukuluul, aano min aano, Ateemit fan atekool.

¹¹Kutuyom, nokoomuu loon ínje liloŋe li iwaale mata katey búkut, wáa lí úji li kumit koono li kálaamenom? Nokoomuu loon mo, kama muñeˈe busiisijanabu babilummuu li eketayi yata Kilisita li ekuluwaayi, búfule. ¹²Bukanabuku kammuu li kalillimenaku kooluul, lifañeene kama min kujow kukaan min kukeekiil foof!

¹³Kutuyom, bukuluul Ateemit lahooñuuhooñ boot mata min jífu’ li humiikeeleto. Bale jakum káfulaku kooluul li emiikeeleto, kújiwuul li jinab li kásiibowaku kajakutumuu kata siniilasu sooluul. Bale húbooli hujow húji anoowan li bukuluul li anaak alok boot li afaalool li kawalenoolo ló. ¹⁴Li mal̥egenamu, Eluwaayi foof yo feh, li hulim hano bale eŋali kaan. Ho hommuu unhe: «Ufañ afaali an loon awu humumi ufañoolomuu.» ¹⁵Bale nokoomuu loon jilumoolelumoo ban li jinaak jimeloo, jíkaanum: fan ban di jiniilenoo.

Jikat Buyinumabu Banabaabu min bucolen buloŋabu booluul

¹⁶Boot min eenuul, jikat Buyinumabu Banabaabu min bucolen buloŋabu booluul. Jikaan momuu, let jimit jinab li kásiibowaku kata eniilayi yooluul. ¹⁷Li mal̥egenamu, wahawu wan eniilayi ésiibowemuu, úbute li wata Buyinumabu. Buyinumabu wahawu wan búsiibowemuu úbute li wata eniilayi. Buyinumabu búbutoobutoo ŋáa’ li eniilayi. Wahawu unwu újimuu, jiyilaat jinaak jikaan loon súumuulumuu. ¹⁸Bale nokoomuu loon Buyinumabu Banabaabu bucolencolen buloŋabu booluul, jilet kama li kuŋen kata eluwaayi.

¹⁹Luhaasaale jak wahawu wan eniilayi ekaanemuu. Wo wommuu: húfulo li alet alet, ékandomaayiiñ, bucagayet, ²⁰kamanen wah walet Ateemit, kakaan jángafayinde, búlatoo, úmuy, batahaay, etindihuuñ, búhaŋoo, búceeŋoo, bugiiloo, ²¹kásiibo wah, kákaliyenoo, kawuuhen, li wahawu feh wanokoomuu li wo. Boot min ilobuul ikat to, loon ilobeenuulumuu, bukanabuku kakaanemuu wahawu unwu, let kutowo Jáyiiyaju jata Ateemit.

²²Bale wahawu wan Buyinumabu busenemuu wo wommuu: húbooli, ésuumansuum, kásuumaay, kabeben, másuum, ésuum buyinum, káwoolu, ²³kájoobi buyinum, li hujokoo. Wahawu unwu feh, eluwaayi éhilut wó. ²⁴Bukanabuku kata Yéesu Kilisita, kubambaaŋ li ekuluwaayi bóonowabu bajakutumuu bata eniilayi, boot li kásiibowaku kata yo ló. ²⁵Nokoomuu loon li Buyinumabu lúloŋumaale, lootaale ukataal Buyinumabu foof min bucolen makaanelamu moololaal feh. ²⁶Jakum utebenaal ubandolaal, ban jakum unaak úgecoolaal. Jakum foof an li alolaal abaj wah, afaalool li atii.

Jilambenoo

¹Kutuyom, nokoomuu loon an li bukuluul kujoke akila li kakaan wah wajakut, bukuluul jan Buyinumabu bata Ateemit bucolenemuu, li jílaañenulool li bútin bacole, ban li jikaan mo li buyinum bájoobiye. Ban di úkaanum, jakum bil awu humumi foof ulo li jabuutoo. ²Jilambenoo li bútebabu booluul. Jikaan momuu, jítuule jak eluwaayi. ³An ayinoomuu li aan akila an áamak laam, ban kama alet wahoowah, anawu ummu okila abuntoolowe. ⁴Anoowan laate ajuke makaanelamu moola. Ajuk tomuu wah wayilo újiwool li asaloolo, kama akila humumool li asaloolo, ban jakum akittenoolum li wah wan akee akaane. ⁵Li mal̥egenamu, anoowan laate ateb bútebool.

⁶An an kuliikene Hulimahu, laate asen jakee li wahawu feh wan abajumuu, anawu aliikenemuu li akila.

⁷Jakum jibuntoolo, Ateemit let akat an min ajokool loon esoŋ. Li mal̥egenamu, wah wan an awañe, wo foof láamimuu li acac. ⁸An awañumuu wahawu wásuumumuu eniilayi, fan acac wahawu wan eniilayi ebukemuu. Wo wommuu eketayi. Bale an awañumuu wahawu wásuumumuu Buyinumabu Banabaabu, fan acac wahawu wan Buyinumabu Banabaabu bubukemuu. Wo wommuu buloŋabu bábaneliitumuu. ⁹Jakum ukataal kakaan majake; mata ukatutaalumuu kakaan majake, nan hunakahu hommuu li húliiŋ, fan ubajaal kúwaagen kajake. ¹⁰Mó mújimuu, muñeˈe nan uyiliyaamee, ukaanaal majake boot li bukanabuku feh, háŋum bukanabuku kan ubajaalumuu káyinen kano li Yéesu Kilisita.

Kasaafoo, li kulim kata kasaab kúbanum

¹¹Jijuke buu sikiicasu unsu siluukumuu: ínje ítuke li kuŋenom min ikiiculuul. ¹²Bukanabuku kafañumuu min kutuuŋuul jitey búkut aketumuu li ekuluwaayi. ¹³Bukanabuku umbuku kateyemuu búkut, buko humumiil kúkaaneliit loon eluwaayi elobumuu. Kufañe min kukaanuul jitey búkut mantee li kújowum tó kusaloolo mata min kújiwuulumuu li jitey búkut. ¹⁴Injé, ifañut min isaloolo mata wah ukee wábute li eketayi yan Amaaŋenawu oololaal Yéesu Kilisita aketumuu li ekuluwaayi. Mata lí ínje, adunaayi ekeeket li ekuluwaayi. Ban li adunaayi foof, ínje likeeket li ekuluwaayi. ¹⁵Li mal̥egenamu, utey búkut, uteyut búkut, bajut jáliiŋ yanooyan. Wahawu wabajumuu jáliiŋ, wo wommuu min Ateemit akaani ulako búwuwenum buwunkul. ¹⁶Ateemit ajow asen kásuumaay ban li áyiyen bukanabuku kanabumuu li hulimahu unhu han ilobumuu, li foof bukanabuku feh kammuu Isilayeel yata Ateemit.

¹⁷Muñeˈe hunakahu hata síyaat, jakum bil an alaañen alillimenom; mata káakumaku kata sílaamasu sata Yéesu, kunku li eniilayi yúmbaam.

¹⁸Kutuyom, kájiyaku kata Amaaŋenawu oololaal Yéesu Kilisita, kujow kulako li buyinumuul. Aameen.