2 TÍMOTE

Eleetalayi él̥ubutayi yan Fool akiicumuu Tímote

Wahawu wáamimuu li eleetalayi

Nan Fool alakomuu li hukul̥ li ésukayi yata Lom, no lakiicumuu eleetalayi inye (Hútijahu 1:8, 16-17; 2:9). Lakikkiic yo boot li Tímote. No unnu Tímote okila li ésukayi yata Efées. Fool li aan Tímote ajowubenool boot li ésukayi yata Lom (Hútijahu 4:9), mata layinooyinoo li aan kunakool kúsola kukooje (Hútijahu 4:6). Fool lakankaan bulok bajake ŋáa’ boot li Amaaŋenawu Yéesu Kilisita. Mó mújimuu, li awankulen Tímote aanool akaan loon akila.

Li Hútijahu 1:3-2:13, Fool lansaan ló Tímote átuk lit li káyinenaku maayeet min kúlaamenool. Li Hútijahu 2:14-4:5, Fool li aan ló Tímote ahanken min anab jak li baliikenelabu bata Bakiicelabu Banabaabu, loon alobumuu li eleetalayi yoola étinaalayi. Li aan Tímote ákaanum bukanabuku kaliikenemuu ésukayi wah wata émalimiñ.

Li húbanumahu hata eleetalayi (Hútijahu 4:6-22), Fool li alob moola okila humumool, li wahawu wan kóotimuu kukaan, ban li asaafiil.

Kasaafoo

¹Injé Fool ammuu afootal ata Yéesu Kilisita li húnongum hata Ateemit áboñulommuu boot kayiiŋen buloŋabu ban alobumuu kasen, ban úbajumaalumuu li hujokoolahu hoololaal li Yéesu Kilisita, ²ínje ikiiculo eleetalayi inye boot li awu Tímote ammuu añoolom an iboolaatumuu: Ateemit Atuubaawu li Yéesu Kilisita ammuu Amaaŋenawu oololaal kujow kuseni káji, kabonket li kásuumaay.

Fool li asal Ateemit

³Nanoonan nan ilakowe kal̥aw etihunaka iban ehuka, fan iwayil̥oyi ban li isal Ateemit an ilokemuu boot li akila li buyinum basete, loon situubawom sihaan sinaake sikaanumuu. ⁴Ijowumuu iwayil̥o buu lul̥okumuu eeno, li síibom ŋáa’ min ilaañen ijuki mantee li ibaj ésuumahukow yáamak. ⁵Liloŋe li iwayil̥o káyinenaku kata mal̥egen kan ubajumuu. Káyinenaku unku kujanjand kulako li jaawi ahaan Lóyis, li jaawi Oónis humumool. Ban lihaase een ko foof kommuu li awu. ⁶Mó mújimuu, boot min iwayil̥eni eeni: jakum ukat kájiyaku kan Ateemit asenimuu nan iŋalumuu kuŋenom iwalen li awu min il̥aw, min kuket. ⁷Li mal̥egenamu, Ateemit asenutolaal Buyinum bata ekole, bale Buyinum bata sembe, bata húbooli li bata hujokoo lasenolaal.

⁸Mo emmuu jakum usuu balob mata Amaaŋenawu oololaal, ban jakum usuu mata ínje íji ammee li hukul̥ humum hoola. Bale úlaam loon ínje boot mata Hulimahu Hásuumaahu, min úkangum li sembaasu san Ateemit asenemuu. ⁹Akila humumool afakenolaalumuu, ban li ahooñolaal boot ubil ulakowaal bukan koola. Ban min akaan momuu, inti eeniseen bakaanelolaal bújiye, bale okila humumool ayinoo mo ban li asenolaal li kájiyaku koola. Li Yéesu Kilisita lásenumolaamuu kájiyaku unku tówum adunaayi ejuul̥i, ¹⁰ban muñeˈe li ebilayi yata Afakenaawu oololaal Yéesu Kilisita láhiisolaamuu kájiyaku unku. Okila aheekumuu eketayi, ban li ájowum li Hulimahu Hásuumaahu min áhiis set waa wommuu buloŋabu li waa wommuu eniil yayilaat ekajen.

¹¹Ateemit lal̥usonl̥us ilako afootal li aliikena boot kawaale Hulimahu Hásuumaahu. ¹²Wahawu unwu újimuu li eeno li sílaamasu unsu. Bale isuuwut, mata lihaase li ayi líkangummuu, ban líwooluwe kaanaku Ateemit layilo afooy wahawu wan asenommuu eeken boot yok hunakahu hata Batiibabu. ¹³Uŋa’ kulimaku kata mal̥egen kan ilobimuu ukaan bukittenoolum. Uyab ko li káyinen ló, li húbooliyahu han ubajaalumuu li hujokoolahu hoololaal li Yéesu Kilisita. ¹⁴Ujok jak, li búlambenum bata Buyinumabu Banabaabu bammuu li alolaal, wahawu wajakaawu wan kusenimuu ooken.

¹⁵Loon uhaasumuu, bukanabuku feh kata etaamayi yata Aasi kubetombet búsol, ban Fiseel li Elimosen bukomuu. ¹⁶Amaaŋenawu ajow ásuum li butoŋabu bata Oneesifool, mata lanaanaak átintimbenom ñameeŋe, ban kaanutool ñisuu mín ínje emmee li hukul̥. ¹⁷Bale, nan áliiŋumuu li ésukayi yata Lom, li ahanken min aŋesom ajow ayok ajukom. ¹⁸Amaaŋenawu ajow akaan min Ateemit ásuum li akila li hunakahu hata Batiibabu. Luhaase foof jak buu lalambenommuu eeno li ésukayi yata Efées.

Ulako asollaali abaaŋ ata Kilisita

¹Awu ammuu añoolom, kama uwankulenoolo li kájiyaku kan úbajumaalumuu li hujokoolahu hoololaal li Yéesu Kilisita. ²Wahawu wan újamummuu lí ínje hákil bukan kameeŋe, ulob wo bukan kan úwooluwe, kaate kuyili buko humumiil kuliiken wo foof kukee.

³Uláam sílaamasu sammuu sooli, loon asollaali abaaŋ ata Yéesu Kilisita. ⁴Asollaali aloŋe li saluwiis, afañumuu min akaan anahaanawu oola súum, let aloŋ loon an alet li saluwiis. ⁵Li kataj foof kata bacaam, ataja let ayab bacaamabu akila batajut loon tajemuu. ⁶Awañaawu alokumuu súf, akila ammuu ajand abaj joola li ecacayi. ⁷Uyinoo jak wahawu wan ilobimuu. Li mal̥egenamu, Amaaŋenawu fan akaani únaanum wahawu unwu feh.

⁸Uwayil̥o Yéesu Kilisita ayitowulomuu li eketayi, áamimuu bubukoolum bata Ayíiyawu Dayit, loon Hulimahu Hásuumaahu han iwaaleyemuu hulobumuu. ⁹Hulimahu unhu Hásuumaahu hújimuu li eeno li sílaam yok ijenki loon eenimuu ínje ábujamiñ leem. Bale Hulimahu hata Ateemit ho, hujenkuti. ¹⁰Wahawu unwu újimuu li imunten wahawu feh, boot majakaamu mata bukanabuku kan Ateemit al̥usumuu, mantee buko humumiil foof li kubaj kafakaku kammuu li Kilisita Yéesu, li máyiineniyamu maano tomuu boot nanoonan. ¹¹Kulimaku unke kulim kata mal̥egen:

Uketoolaamuu li Kilisita,

Fan úloŋumaal foof li akila,

¹²Utúkaalumuu lit,

fan bil uloŋaal li jáyiiyaju joola li akila ló,

Oonaalumuu uhaasutaalool,

Akila foof fan abil aan ahaasutolaal.

¹³Ulobaalumuu wah ban li úhoolowaal,

Akila áhoolowut,

Mata ayilaat alob aban li áhooguloolo akila humumool.

Aloka Ajake

¹⁴Uwayil̥en wahawu unwu bukanabuku feh, ban li ulobiil hákil Ateemit ooniil, jakum kúmuyum mata kulim. Umúyawu unwu ubajut jáliŋ yanooyan. Woonosoono to boot kakajen bukanabuku kajantene komuu. ¹⁵Ukankaanoo awu humumi mantee Ateemit li ajoki an acole, min ajoki loon aloka asuuwut bulokabu ban akaanemuu, awaaleˈe col hulimahu hata mal̥egenamu. ¹⁶Utey elobayi yameeŋaayi yabajutumuu jáliŋ, yákaaneliitumuu bukanabuku kútuul Ateemit. Li mal̥egenamu, kalobemuu silobasu unsu kuhaŋehaŋ máloyi Ateemit. ¹⁷Kulimaku kata bukanabuku umbuku kunokoonokoo li jisonta jahaŋene jinaak jiyinno bo. Li bukanabuku umbuku Himene buko li Filet kúmbuku ló. ¹⁸Kukaakat bo mal̥egenamu, min koon kayitowulaku li eketayi kubaje kuban. Muñowu kukaanumuu min kúhoolul káyinen kata bukan kameeŋe. ¹⁹Bale kúlankiinaku kal̥aal̥aaku kan Ateemit awalenumuu teetaam tówum eluufayi eteefi, kuyilaat kugoloo. Kulimaku unke kúkiici lómuu: «Amaaŋenawu lahaase bukanabuku kammuu koola.» Li foof: «An aanumuu okila Amaaŋenawu akilool, anawu ummu laate áloyi majakut.»

²⁰Li eluuf yáamak, inti wañawu feh waŋaleyimuu min goloo úkaanumi éwulus, baje wákaanumi ehaaliis, baje foof wayiji li wateefi. Wátinaalawu ukaanikaan to boot li ugaanoo, waawu wo uŋaleyimuu min goloo hunakoohunak.²¹An asikowumutumuu li wahawu unwu wajakutumuu wan ilobuulumuu mata wo, anawu fan anokoo li búgoloolumaabu bata éwulusayi. Lasenoolosenoolo Ateemit ammuu anahaanawu oola, ban li abaj jáliŋ li akila, min áami to boot kakaan wahoowah feh wajake. ²²Utey kásiibowaku kata húfuletowahu. Uŋes macole, káyinen, húbooli, li kásuumaay li bukanabuku feh kahooñemuu kajawaku kata Amaaŋenawu li buyinum basete. ²³Utey búwonnoolabu babajutumuu jáliŋ ban li busoŋet. Luhaase oon búŋaluleŋalul úmuy. ²⁴Ban aloka ata Amaaŋenawu aatut ámuy li an, bale laate ásuum li bukanabuku feh, ban li ayili aliikeniil hulimahu li ayili foof ámuñ kulimaku kajakutumuu. ²⁵Laate abeben min aliiken bukanabuku káhoogulemuu mal̥egenamu: nakee Ateemit li aseniil bútin min kubaj kayinoo kábuto ban li kuhaas mal̥egenamu; ²⁶min kubaj uyinum, ban li kufak li simbaalasu san Sayitaane aŋammuu min ajokiil akat to, ban li akaaniil kukaan loon okila humumool afañumuu.

Kunakaku kúsolaaku

¹Uwayil̥o jak wahawu unwe: fan bil baj taŋ yásengiye ŋáa’ li kunakaku kúsolaaku. ²Bukanabuku fan kunaak kuyinoo mooliil bale, ban li kufañ sídalam. Fan kunaak kusaloolo ban li kutebenoolo. Fan kunaak kugel Ateemit, ban let kútuul sibukoolayiil. Let an akaaniil wah wajake li kusalool, ban let kuluuken wah wata Ateemit. ³Fan kútaañi, ban let kubaj káyiyen. Fan kunaak kúloboo bukan, ban li kunaak kukaan wah li sembe. Fan kúl̥afut ban let kufañ majake. ⁴Fan kúhoolo, li kuhi’ li kawuñet ban li kukat katebenoolowaku min kúfuumeniil. Fan kufañ másuume min kuhoy Ateemit. ⁵Fan kukaan loon kúyinenyinen li Ateemit, bale fan kuhoy wahawu wasenumuu sembe káyinenaku li Ateemit. Utey foof bukanabuku umbuku! ⁶Kukee li buko kunokenenoken li siluufasu, min kubunt kaalaabuku kan káyinenaku kooliil kulitutumuu ban li kumeeŋ uhoofoo, kakatemuu kásiibo kanookan min kubuutiil. ⁷Kanaalaabuku umbuku, kúmbuku min kuŋesemuu nanoonan min kuhaas mal̥egenamu, bale kuyilaat kuhaas mo maayeet tuf. ⁸Loon Janees buko li Jambulees kúhoogul nomuu Móyiis, mo foof bukanabuku umbuku kúhoogulemuu mal̥egenamu. Koonosoono bukan kaŋale uyinumawu wooliil kúluuŋ, ban káyinenaku kooliil kubajut jáliŋ. ⁹Bale let kujow lóyi, mata bukanabuku feh fan kuhaas busoŋetabu booliil, loon Janees buko li Jambulees kunokoo nomuu.

Kasaab kúbanum

¹⁰Awu lunannab jak li baliikenelabu búmbaam, makaanelamu múmbaam, wahawu wan iyinoomuu kakaan, káyinenaku kúmbaam, húmuñahu húmbaam, húbooliyahu húmbaam, li kahankenaku kúmbaam; ¹¹li jálaatenaju jan kúlaatenommuu, li sílaamasu súmbaam. Luhaase wahawu feh wabajommuu li ésukayi yata Antiyok, li yata Ikóniyom li yata Lisit, li buu kúlaamenom bomuu eeno. Bale Amaaŋenawu lafakenonfaken li wahawu unwu feh. ¹²Fiimaa bukanabuku feh kafañumuu min kuloŋ buloŋ bata kátuul Ateemit li hujokoolahu hoololaal li Kilisita Yéesu, fan kúlaameniil. ¹³Bukanabuku kál̥afutumuu li kagisaaneyemuu fan kunaak kuhaŋ makaan nanoonan majakut. Fan kunaak kubunt kaabuku, ban buko humumiil bukanabuku li kunaak kubuntiil. ¹⁴Bale awu, útuk lit li wahawu wan kuliikenumuu ban li uyab wo li mal̥egeni. Luhaase li ayi luliikenum womuu. ¹⁵Li mal̥egenamu, yaan no li huñiileyi luhaase Bakiicelabu Banabaabu. Buyilo buseni bújallo baate bújiyi li úyinen li Yéesu Kilisita min ufak. ¹⁶Bakiice banooban feh bukiicikiic li búlambenum bata Buyinumabu bata Ateemit, ban li bujak boot kaliiken mal̥egenamu, kajooŋulen, kacolen, li kaliiken bukan buloŋ bacole loon Ateemit afañumuu, ¹⁷mantee anawu ata Ateemit li alako li mal̥egen an atooke, ban li ajunko jak boot kakaan bulok banooban bajake.

Uwaale Hulimahu Hásuumaahu

¹Liyaaki hákil Ateemit li hákil Yéesu Kilisita ammuu li abil atiib bukanabuku kaloŋumuu li kaketumuu. Liyaaki foof li kajaw kata ebilayi yata Kilisita li kata Jáyiiyaju joola eeni: ²uhanken min uwaale bukanabuku Hulimahu hata Ateemit, súum súumut. Uceeŋiil, li uwatateniil ban li uwankuleniil, ban li ubeben min uliikeniil ho. ³Mata fan bil líiŋ taŋ yakee nan bukanabuku kootutumuu kufañ kujanten baliikenelabu bata mal̥egen, bale fan kunab li kásiibowaku kooliil, ban li kúhooñul kuliikena kameeŋe kubil kúguutiil min kulobiil wahawu wan kufañumuu min kujam. ⁴Fan kuhoy kujanten mal̥egenamu, min kútiiwo kujanten ukoŋawu. ⁵Bale awu, jakum uwuuhen li wahoowah. Umúñ sílaamasu. Ukaan bulokabu bata awaaleya ata Hulimahu Hásuumaahu, ban li ukaan bulokabu feh ban Ateemit asenimuu kakaan.

⁶Injé, taŋayi nan emmuu isen buloŋom bulako kasila, éliiŋe eban. Taŋayi yata eketayi yúmbaam éliiŋe. ⁷Litattaj bútajabu bajakumuu. Líliiŋe tan éetimuu itey ijow ítij, ban ibetenut káyinenaku kúmbaam. ⁸Muñeˈe bacaamabu bata kaheekaku bumbu li kakobom: bo bommuu éjambiyayi yata bukanabuku kan Ateemit ajokumuu bukan kacole, yan Amaaŋenawu áamimuu atiiba acole, ammuu li asenom li hunakahu hata Batiibabu. Ban let ínje balewom láami li asen yo, bale fan asen yo foof bukanabuku feh kammuu li banaak li húbooli ló taŋayi nan ammuu li álaŋul.

Wahawu úbanumawu wan Fool alobumuu kakaan

⁹Ukaan manooman min ubil cab únabenulom. ¹⁰Li mal̥egenamu, wahawu wata adunaayi wan Demaas afañumuu ŋáa’, íjiwooji li akatom bo, min ajow boot ésukayi yata Tesalonik. Kilesans lajowe boot li etaamayi yata Galasi, Tit li ajow boot li yata Dalumasi. ¹¹Lík balewool ammee lí ínje. Ulakomuu li ubil li úŋalul Maak, mata fan ájaliŋom ŋáa’ li bulokabu búmbaam. ¹²Ticik, liboñooboñ boot Efées. ¹³Ulakomuu li ubil, li úŋalulom hukaafaahu han íkatulomuu li ésukayi yata Tulowaas bata Kalifus, li síliibalasu foof, háŋum kubooñaku4:13 Kubooñaku unku kubabbaj jáliŋ ŋáa’. Iyilo kulako síliibalasu sihaanasu sata Húfaalumahu Huhaanahu kata ubaŋawu wakiicimuu.

¹⁴Ahaañaawu Alekusandul lakaanonkaan wah wameeŋe wásengiyom. Amaaŋenawu ajow akaanool wahawu wan akila humumool akaanumuu. ¹⁵Awu humumi foof úkaanum moola, mata lacenceeŋ li kabane kulimaku kan áloli jiwaalemuu.

¹⁶Nan icahenoolomuu bútinaalabu li hutiibahu, anoowan alambenutom: bukanabuku feh kubetombet búsol. Ateemit ajow abonketiil. ¹⁷Bale Amaaŋenawu okila abetutom búsol, lalitenonliten, min jíwom li iyili iwaale hulimahu hoola, ban li ikaan ho kaletumuu kusuwif feh kalako tomuu kujam. Li butum éŋaŋ láfakenumulom! ¹⁸Amaaŋenawu fan afakenom foof li majakut manooman, ban fan akaanom inoken li Jáyiiyaju.

Kasaafoo kúbanum

¹⁹Usaafom Filisika buko li Akilaas, li butoŋabu foof bata Oneesifool. ²⁰Elaas li ésukayi yata Koolent lálakowulo. Tolofim li ésukayi yata Milet líkatulool másomute. ²¹Ukaan manooman min ubil tówum taŋayi yata kutontaku éliiŋ. Obúlus buko li Fudans, Linus, Kúloojiya li kufaalolaal kaabuku feh, kusaafuli.

²²Amaaŋenawu ajow alako li awu. Kájiyaku kata Ateemit kujow kulako li bukuluul foofuul feh.