2 FIYEEL

Eleetalayi él̥ubutayi yan Fiyeel akiicumuu

Wahawu wáamimuu li eleetalayi

Fiyeel lakikkiic eleetalayi inye boot li ekelecenayi feh. Lahebiiheb aaniil let fiyo áketum. Mó mújimuu li afañ min awayil̥eniil wahawu wan aliikeniilumuu. Li eleetalayi étinaalayi yata Fiyeel, lansaan ekelecenayi kútuk lit li káyinenaku maayeet min adunaayi élaameniil. Li eleetalayi inye él̥ubutayi, laaniisaan kunab nanoonan li wahawu wan kuliikeniilumuu wammuu mal̥egen, maayeet min kukee kuliikeniil wah wata émalimiñ.

Li Hútijahu 1:1-15, Fiyeel lalollob ló ekelecenayi aaniil kubaj hujamoo li Ateemit. Li awayil̥en ekelecenayi wahawu wan kuliikenumuu. Wahawu útinaalawu (1:16-21) wo wommuu Hulimahu Hásuumaahu halobumuu mata Yéesu. Hulimahu unhu Hásuumaahu, Fiyeel humumool li kufootal kaabuku kumammaat nan hulobimuu. Kufulofetaku, Buyinumabu Banabaabu bulambeniilamben min kukiic Ebiibulayi Yanabaayi. Buko foof kumammaat nan hulobimuu. Li Hútijahu 2, Fiyeel lalollob aya li bakaanelabu bata bukanabuku kaliikenemuu ésukayi wah wata émalimiñ. Wahawu wan Súd alobumuu bukanabuku kaliikenemuu ésukayi wah wata émalimiñ akat to li eleetalayi yoola, wo foof Fiyeel alobumuu li eleetalayi yoola. Li Hútijahu 3, Fiyeel lababbag ló bukanabuku kaanemuu Amaaŋenawu Yéesu let álaañul boot katiib adunaayi. Lawayil̥eniiwayil̥en kaanaku Kilisita ál̥acenumuu li ebil, kuhaas kaanaku húmuñahu hata Ateemit hújiye. Mata Ateemit afañut min an ájim, bale lafañe min bukanabuku feh kúfu’ li kahoofoolaku min kútiiwo kuŋa’ buloŋ buwunkul (Hútijahu 3:9).

Li húbanumahu hata eleetalayi, Fiyeel li afañ min ekelecenayi elako bukan kanabe, jakum bil Ateemit awatateniil li wahoowah nan Kilisita ammuu li álaañul (Hútijahu 3:11-18).

Kasaafoo

¹Injé Simoŋ Fiyeel ammuu aloka li afootal ata Yéesu Kilisita, ínje ikiice eleetalayi inye boot li bukuluul jabajumuu káyinen kabaje jáliŋ loon kóololi, humum hata macolamu mata Ateemitawu oololaal li Afakenaawu Yéesu Kilisita. ²Káji li kásuumaay kujow kulako li bukuluul ŋáa’, kabilumulo li kahaase kata Ateemit li kata Yéesu ammuu Amaaŋenawu oololaal.

³Li mal̥egenamu, Ateemit li sembaasu soola lásenumolaamuu wahawu feh wan jokolaamuu li wo boot mata buloŋabu, li káyinen li akila. Lakaanolaakaan min uhaasaal anawu ahooñolaamuu boot li máyiineniyamu li másuumamu moola. ⁴Li wahawu unwu Ateemit ásenumolaamuu wahawu watiineniyaawu ban li uluuk ŋáa’, wan alobumuu kasenolaal, bájum li jiyili jífu’ li kásiibowaku kajakutumuu kammuu li adunaayi inye yakajenumuu, min jíjowum tó jiŋa’ bóonowabu bata Ateemit. ⁵Wahawu unwu újimuu, joote jikaan manooman min jiŋa’ ekaan majake jifamen li káyinenaku kooluul, li jiŋa’ kahaasaku kan jihaasumuu Ateemit jifamen to li ekaan majake, ⁶li jiŋa’ eyili hujokoo jifamen to li kahaasaku kan jihaasumuu Ateemit, li jiŋa’ kátuk lit jifamen to li eyili hujokoo, li jiŋa’ kákoli Ateemit jifamen to li kátuk lit. ⁷Jiŋa’ batuyaaya jifamen to li kákoli Ateemit, li jiŋa’ húbooli jifamen to li batuyaaya. ⁸Li mal̥egenamu, wahawu unwu wajakumuu wo jóotimuu jibaj. Jibaj womuu ŋáa’, fan ukaanuul min jinaak jilok ban li jiyili jihaŋ mahaas Amaaŋenawu oololaal Yéesu Kilisita. ⁹An abajutumuu wahawu unwu wajakumuu, anawu ummu ájukeliit jak. Lanokoonokoo li an áfuume, ban li amojen kaanaku uhoofoolawu woola wata no ufosifos.

¹⁰Wahawu unwu újimuu, kutuyom jikaan manooman min jítuul li mal̥egen kahooñaku kan Ateemit ahooñuulumuu, li kal̥usaku kan al̥usuulumuu. Jikaan momuu, let jilo li kahoofoo. ¹¹Li mal̥egenamu, muñowu Ateemit ammuu li akaanuul min jiyili jinoken li Jáyiiyaju jaano tomuu boot nanoonan, jata Amaaŋenawu li Afakenaawu oololaal Yéesu Kilisita.

¹²Mó mújimuu, fan inaak iwayil̥enuul nanoonan wahawu unwu, maayeet min kite eenimuu jihaas wo, ban li joono li mal̥egenamu man jiyabumuu. ¹³Bale liyinooyinoo li een coccol min iwayil̥enuul, muñeˈe min emmee li buloŋ, min jijuke to. ¹⁴Lihaase een muñeˈe lí ífu’ li eniilayi inye yammuu li ebil eket, loon Amaaŋenawu oololaal Yéesu Kilisita áhiisom momuu. ¹⁵Fan ikaan manooman min ikatuul wah wammuu unaak uwayil̥enuul nanoonan kulimaku unku, maayeet ínje bakete iban.

Bukanabuku kajukumuu máyiineniyamu mata Kilisita

¹⁶Li mal̥egenamu, inti eeniseen li ukoŋ wajuul̥i li eseele, áloli jíjowume min jíhiisuul ebilayi li sembe yata Amaaŋenawu, bale áloli húmumoli jijuujuk maluukamu moola li kúkiloli. ¹⁷Nan Ateemit Atuubaawu ábinkenoomuu ban li asenool máyiineniyamu, hulim li hubilum li máyiineniyamu maleñaamu mata Ateemit min hoonool: «Laale Añoolom an iboolaatumuu, ésuumansuumayi yúmbaam feh li akila yoom.» ¹⁸Hulimahu unhu habilummuu li emitayi, áloli húmumoli jijanjam ho nan jilako tomuu li akila, li huyuuyahu háñeyimuu.

¹⁹Ban foof, áloli jihaŋ mit majok lit hulimahu han kufulofetaku kulobumuu. Fan jak ŋáa’ bukuluul bajukele to jak li ho. Hunokoonokoo loon ehiitum yahiitene dán líme, boot yok nan banakabu bommuu li búkatenul, min ewuutayi yata li bújom ewuŋen uyinumawu wooluul. ²⁰Joote jijand jihaas wahawu unwe: An ayilaat akitten akila humumool hulim han Ateemit álobume li an, háami li Bakiicelabu. ²¹Li mal̥egenamu, bajut hulim han Ateemit álobume li an, habilumulo li húnongum hata ál̥ahukowan; bale li búlambenum bata Buyinumabu Banabaabu bukan kúlobummuu li kajaw kata Ateemit.

Ateemit fan atiib kawaaleyemuu wah wata émalimiñ

¹Babbaj no li bukanabuku kata Isilayeel, bukan kámale koon kufulofet koom. Fan baj foof li bukuluul bukan kaliikene bukan wah walet mal̥egen. Fan kuliiken bukanabuku li búhoolo ló, útin wata kájimen bukan, ban fan yok kuceeŋ Anahaanawu afakeniilumuu. Fan kúŋalul kaniilo kahile boot li buko humumiil. ²Bukan kameeŋe fan kunab li bakaanelabu booliil basuuneniyaabu, ban bakaanelabu booliil fan búji bukanabuku li kulob kulim kajakut kuya li bútinabu bata mal̥egenamu. ³Efañ sídalamayi yooliil fan éjiyiil li kubuntumuul li ukoŋ wan kujuul̥e min kúbajum tó wah. Bale fiyowe ŋáa’ nan katekaku kooliil kóomi li kakobiil, ban let fiyo kújowum li sambun.

⁴Li mal̥egenamu, Ateemit akatut bo muñaˈa kumalakaaku kalomuu li kahoofoo, bale labeteniibeten li Sambunasu ban li akatiil ló majenke li élimayi, min kukob hunakahu hata batiibabu. ⁵Ateemit akatut bo foof adunaayi yata naanaŋ, bale li áŋalul mal máamak mujow mumeeŋen etaamayi feh yameeŋ nomuu bukan kákoliwut Ateemit, min afaken Nówe anaake alobumuu bukanabuku wahawu wacolumuu wan Ateemit afañumuu, li bukan foof kukee koono hutok li kúl̥uba. ⁶Ateemit li atek ésukayi yata Sodom li yata Gomool, ban li aleemen so li sambun, min aŋa’ so akaan bukittenoolum bata wahawu wammuu li ubil ubaj bukanabuku kaatutumuu kubil kúkoli Ateemit. ⁷Li afaken Lot ammuu an acole, ban bakaanelabu basuuneniyaabu bata bukanabuku kata taŋayi yoola li búsengiwool ŋáa’. ⁸Li mal̥egenamu, Lot akaanumuu an acole, li bukanabuku umbu lakinoole. Lanaanaak ajuk ban li ajam hunakoohunak bakaanelabu booliil bajakutumuu. Bakaanelabu booliil umbu bajakutumuu, bunaanaak búlaamenool li buyinum. ⁹Amaaŋenawu lahaase buu lammuu li akaan min afaken bukanabuku kacolumuu hákilool, li sílaamasu sooliil. Lahaase foof buu láamimuu li akaan min ajok bukanabuku kakaanemuu majakut akat to boot li hunakahu hata Batiibabu, ¹⁰háŋum bukanabuku kanabemuu li kásiibowaku kasetutumuu kata bóonowabu booliil, min kubes huhaanaahu hata Ateemit.

Bukanabuku umbuku kúkangumoolokangumoolo, li kutebenoolo, ban kúkoliwut bagel búwuwenumabu báyiineniyaabu; ¹¹min ban kumalakaaku kafane kuhaŋiilumuu mabaj sembe, kúfandiit kugel búwuwenumabu umbu hákil Amaaŋenawu. ¹²Bukanabuku umbuku kukaanekaan loon bukan kaakut uyinum, loon sínuukuleŋ sabukeyimuu boot jajok jow muk. ¹³Wahawu wan kukaanumuu wajakutumuu, fan kubaj bacaamabu bata wo. Fan súumiil ŋáa’ min kukaan wahawu wan kúsiibomuu wajakutumuu, tihunak jay. Suunenisuuneni ŋáa’ ban li kaan búyiik, buko babile kutiñ dín dáno li bukuluul li búhoolowabu booliil ló. ¹⁴Li kuŋa’ kúkiliil feh kuya li kanaalaabuku, ban kúmusut kukat kakaan kahoofoo. Fan kunaak kubuutoo bukanabuku kágootomuu. Uyinumawu wooliil feh li woono li huŋes hubaj. Katekaku kata Ateemit kunku li buko. ¹⁵Kúfuffu’ li bútinabu bacolumuu, min kujow kújim li bútinabu ban kunabumuu li bo bata Balam an Bosool abukumuu. Balam kucaamoocaam sídalam boot min akaan majakut, li aan éehe’, ¹⁶bale li ajam kulim kawatatenool mata majakutamu man akaanumuu. Asum ayilaatumuu elob, li álobul loon an, min áhi’ búgunowabu ban afulofetawu alakomuu kakaanaku.

¹⁷Bukanabuku umbu kunokoonokoo loon úbulen wasaye, li kunokoo foof loon ufaal wan búlus báamak butuuñene buwujetum. Ateemit lakatiikat to boot min abil akaaniil li élimayi yahaŋumuu malako tifij. ¹⁸Fan kunaak kulob kulim káamak kata bul̥uuhoo bale, ban li kunaak kuŋa’ kásiibowaku kooliil kajakutumuu li bakaanelabu booliil basuunenimuu, min kubuut bukanabuku kakitemuu li kúfakumul li tut bukanabuku kammuu li buloŋ balet li mal̥egen. ¹⁹Fan kooniil boot min kukaaniil kúfu’ li humiikeeleto, ban buko humumiil emiikeel koom yata bakaane bajakut; mata an amiikeel laam ata wahoowah wan ayilaat akat. ²⁰Li mal̥egenamu, bukanabuku kahaasumuu Yéesu Kilisita ammuu Amaaŋenawu li Afakenaawu oololaal, kukaakat bakaanelabu bajakutumuu bata adunaayi; bale kukatumuu bakaanelabu umbu bajakutumuu min bulaañen búgooteniil ban li buheekiil, buloŋabu booliil bata muñeˈe fan buhaŋ másengi bata naanaŋ. ²¹Kuhaasenhaas bútinabu bata macolamu, bale li kubet búsol kulimaku kanabaaku kan kuliikeniilumuu. To untu, kama haŋeene majak boot li buko min kúhaasaati bútinabu umbu bata macolamu. ²²Muñeˈe wahawu wabajiilumuu wo húlobuwahu unhe hulobumuu: «Ejangiyayi elaañe ejow etiñ wahawu wan émaseenulumuu», mantee foof «Efulugunayi yafoseenimuu, elaañe ejow ebolohoo li él̥uufayi.»

Ebilayi yata Amaaŋenawu

¹Kutuyom kan iboolaat, eleetalayi inye yo yommuu eleetal él̥ubut yan ikiiculuul. Li sileetalasu unsu síl̥uba, liwayil̥enuuwayil̥en ló wah wáami li úliwuul uyinum, min jibaj uyinoo wacole. ²Lifañe min jiwayil̥o kulimaku kan kufulofetaku kooluul kulobumuu foof. ³Joote jijand jihaas kaanaku, li kunakaku kúbanumaku fan baj bukan káami li kúfulul ban fan kunaak kuloŋ naboo li kásiibowaku kooliil. Fan kunaak kujakakaayuul, ⁴ban li kunaak koon: «Inti laanuusaan boot min abil? Kama okila ummay? Situubawolaal sihaan sikete siban, ban kábilum nan adunaayi ejuul̥imuu boot síyaat wahoowah úbutoolut.» ⁵Li mal̥egenamu, min kulobumuu loon muñaˈa, kumojemmojen kaanaku fiyowe ŋáa’ nan Ateemit áwuwenummuu emitayi li etaamayi li hulimahu hoola. Etaamayi li malamu éfulumulo ban li ékaanumi li mo, ⁶ban foof li mal adunaayi ehaanayi ékajenummuu, nan malamu máamakamu mumeeŋenumuu etaamayi feh ejow efaasoo. ⁷Emitayi inye li etaamayi inye, so, Hulimahu hanolahu hata Ateemit hukaakat so to boot bil li hunakahu nan kulatoolaaku kata Ateemit kommuu li kutiibi min kubaj katek boot nanoonan. Hunakahu unhu, emitayi li etaamayi fan siniileni li sambun.

⁸Kutuyom kan iboolaat, baje wah wano wan jootut jimojen: li Amaaŋenawu, hunak hano hunokoonokoo loon simit soon énjunne, ban simit soono énjunne li sinokoo loon hunak hano. ⁹Amaaŋenawu let fiyo ákaanum wahawu wan alobumuu kakaan, maayeet min kukee kuyinoomuu li koon láyoocenyoocen. Labebembeben li bukuluul, mata afañut min an ájim, bale lafañe min bukanabuku feh kuyili kubet búsol buloŋabu booliil bajakutumuu.

¹⁰Hunakahu hata Amaaŋenawu fan hubil loon ákuu. Li hunakahu unhu, emitayi fan éjim li kawel ló kákoyileniye. Wahawu feh wammuu li emitayi fan uleem li sambun. Etaamayi fan ébujo boot li wahawu feh wáami lómuu. ¹¹Emmuu wahawu feh fan úbujo loon muñowu, kama joote jínaanum wáa jóotimuu jikaan. Baloŋelabu booluul boote bunab, ban li jibaj kákoli kata Ateemit. ¹²Bukuluul jumbuku li kakob min Hunakahu hata Ateemit húliiŋ, ban joote jikaan manooman min húliiŋul cab. Hunakahu unhu emitayi yommuu li ésulo ejow eleem mootoj, min wahawu wáami lómuu ubuuwo li hásufaahu hata sambunasu. ¹³Fan ukobaal emitayi yawunkulayi li etaamayi yawunkulayi yan Ateemit alobumuu kakaan, dán macole móomi li mubaj.

¹⁴Kutuyom kan iboolaat, wahawu unwu újimuu, li kakobaku kata hunakahu unhu, joote jikaan manooman min jilako bukan kasete, bukan kan an aatut ayili alob majakut aya li buko hákil Ateemit, ban li jibaj kajamoo li Ateemit. ¹⁵Jihaas kaanaku húmuñahu hata Amaaŋenawu hújimuu bukuluul li jiyili jifak. Wahawu unwu atuyolaal Fool ammuu abukewolaal, akiiculuumuu li bújallowabu ban Ateemit asenoolumuu. ¹⁶Wahawu unwu foof Fool alobumuu li sileetalasu feh san akiicumuu mata hulimahu unhu. Babbaj ló kulim kásengiye kánaanum. Bukan kahaasut wahoowah ban kuliikenut foof wahoowah li kutiiw wahawu wan kulimaku unku kufañumuu kulob. Kukaanekaan mo foof li kulim kukee kata Bakiicelabu, min kújowum tó kújimenoolo.

¹⁷Bale bukuluul jammuu kutuyom kan iboolaat, muñeˈe jijame. Joote kama jíkaanum. Jakum jikat bukanabuku kaakutumuu esuuwum min kúguuhenuul, ban jakum jífu’ li huyitahu hooluul habajaahu sembe. ¹⁸Jihaŋ naak mank jiyinno bo li kájiyaku li kahaasaku kan jihaasumuu Amaaŋenawu, Afakenaawu oololaal Yéesu Kilisita. Máyiineniyamu mujow mulako moola muñeˈe ban boot nanoonan! Aameen.