1 KATA TESALONIK

Eleetalayi étinaalayi yan Fool akiicumuu kata Tesalonik

Wahawu wáamimuu li eleetalayi

Tesalonik inyu ló li sísukasu sáamakasu sata etaamayi yata Maseduwaan. Silibeŋ, an koonemuu foof Silaas buko li Tímote kulambenumuu Fool ayiten Ejanguwayi yata Tesalonik. Fool afiyowut ŋáa’ Tesalonik mata kusuwifaku kúhiloohi álakowum bó (Bakaanelabu 17). Li áfu’ li etaamayi yata Maseduwaan ajow boot li etaamayi yata Akaay. Bale nan áfu’muu Maseduwaan, li aboñ Tímote boot Tesalonik min ajow ajukul mantee ekelecenayi yata bo ekatut bo káyinenaku kooliil humum hata jálaamenaju. Nan Tímote álaañumul bomuu min alob Fool kulim kásuume mata ejanguwayi inyu, li súumool ŋáa’. Muñeˈe li akiic eleetalayi inye aboñiil. Li eleetalayi Fool lasassal ló Ateemit mata wahawu wan akaanoolumuu, ban li awankulen kata Tesalonik mata min kútuk lit káyinenaku kooliil bánum li kuhaŋ mank kuyinno bo.

Li Hútijahu 1 boot yok 3, Fool lawayil̥enwayil̥en buu lalokumuu li buko eeno. Lababbaj ésuumahukow mata maayeet min kúlaameniilumuu, li kútuk lit li káyinenaku kooliil. Li afañ min alaañen ajukiil. Li Hútijahu 4:1-12, Fool li awayil̥eniil wahawu wan kuliikeniilumuu kuya li buloŋ bajake, ban li kutey kúkaanikoo. Li Hútijahu 4:13-5:11, Fool lalollob mata Amaaŋenawu oololaal ammuu li abil álaañul.

Li húbanumahu hata eleetalayi, Fool li asaabiil ban li ásooniyeniil.

Kasaafoo

¹Injé Fool, famen to Silibeŋ. Kájiyaku li kásuumaayaku kata Ateemit kujow kulako li bukuluul.

Buloŋabu bata kata Tesalonik li káyinenaku kooliil li Ateemit

²Alóli jumbuku min jisalemuu nanoonan Ateemit mata bukuluul foofuul feh, ban jikatut kál̥imenuul áloli li kal̥aw. ³Li mal̥egenamu, jiwayil̥owewayil̥o hákil Ateemit Atuubaawu buu káyinenaku kooluul kujukimuu li baloŋelabu booluul, buu húbooliyahu hooluul hújiwuulumuu li jihanken min jilok, li buu kákangumaku kan jibajumuu li Amaaŋenawu kájiwuulumuu li jítuk lit. ⁴Kutuyom, áloli jihaase kaanaku Ateemit lafañuufañ ban li al̥usuul jilako bukanool.⁵Mata Hulimahu Hásuumaahu han jiwaalewuulumuu, inti li kulim bale jiwaale ho booluul. Bale jiwaalewuuwaale ho foof li sembe li búlambenum bata Buyinumabu Banabaabu, ban li káyinen ló kaanaku Hulimahu unhu mal̥egen. Bukuluul jihaase buu áloli jiloŋumuu li bukuluul boot li majake mooluul. ⁶Jinannab li bakaanelabu bóololi li bata Amaaŋenawu mata jiyayyab hulimahu li sílaam sáamak, bale foof li ésuumansuumayi yan Buyinumabu Banabaabu busenemuu. ⁷Muñowu jóonowummuu bukittenoolum boot li bukanabuku feh káyinenumuu li Yéesu, kammuu li etaamayi yata Maseduwaan li yata Akaay. ⁸Li mal̥egenamu, hulimahu hata Amaaŋenawu booluul húfulummuu. Ban inti li etaamayi yata Maseduwaan li yata Akaay bale hujami. Bale kaciimanciimaku kata káyinenaku kooluul li Ateemit kujamijam foof tanootan. Mó lí múji laañut jókoli min jilob mata ko. ⁹Bukanabuku feh kulakomuu elob móololi, li kulob foof buu jíyabolimuu eeno nan jibilumuu booluul, li buu bukuluul jikat bomuu úciinawu min jítiiwo jinab li Ateemit, min jilok boot li akila ammuu Ateemit aloŋe ata mal̥egen. ¹⁰Ban bukuluul li joono li banaak min Añoolool Yéesu abilumul haatiya emitayi, akila an ayitenumulomuu li ekatayi min afakenolaal li batiibabu bata Ateemit bammuu li ebil.

Bulokabu ban Fool akaanumuu li ésukayi yata Tesalonik

¹Kutuyom, jihaase bukuluul humumuul joon ebilayi yan áloli jibilumuu booluul inti maayiiñ. ²Jihaase foof buu kúlaamenoli nomuu ban li kúgeloli li ésukayi yata Fílib. Bale Ateemit láwankulenoliwankulen min jiwaalewuul Hulimahu Hásuumaahu hoola, maayeet min kúhilolimuu2:2 Bakaanelabu 16:19-24. ³Li mal̥egenamu, kawankulenaku kan áloli jiwankulenemuu bukanabuku mata min kúyinen, kubilumuloot li émalimiñ mantee foof li uyinoo wajakut, ban jilet li huŋes min jibunt an. ⁴Bale loon Ateemit áyoobolimuu ban li ajuk kaanaku jitottook min ákatoli min jiwaale Hulimahu Hásuumaahu, mo foof jiwaale homuu loon afañumuu. Jiŋesut kakaan bukanabuku súumiil, bale kakaan Ateemit súumool, ahaasumuu wahawu wammuu li kúkowolaal. ⁵Jihaase joon áloli jilobulelut kulim kata kámammalenuul, ban jibajut kayinoo kata min jíbajum to wah: Ateemit lahaase. ⁶Jilet li huŋes min an ásaloli, inti li bukuluul, inti foof li kukee, ⁷maayeet min áloli jiyiliyeenumuu jituuŋuul jíluukenoli, áloli jammuu Kufootal, jikaanut mo. Bale nan jilakomuu li bukuluul jíboobooluubooboo loon anaale ábooboolemuu bañoolool. ⁸Jíbooliwuubooli ŋáa’ gay mó lí múji li jifañeen min jisenuul Hulimahu Hásuumaahu hata Ateemit, li foof buloŋabu bóololi humum bo, mata jikankaan bukan kan áloli jiboolaat. ⁹Kutuyom, manooman jiwayil̥owe min áloli jilokumuu súf li buyokabu ban jiyokumuu. Jiloolok etihunaka jiban ehuka, jakum bil an li bukuluul ákiloli hutiñ áloli li kawaaleyaku kooluul kata Hulimahu Hásuumaahu hata Ateemit.

¹⁰Bukuluul jammuu bukan kata káyinen jihaase bukuluul humumuul ban Ateemit foof lahaase kaanaku, buloŋabu ban áloli jiloŋumuu li bukuluul. Bulakolako buloŋ banabe, ban li bucol ban an ayilaat alob to wah wajakut. ¹¹Jihaase buu jiloŋumuu li anoowan li bukuluul loon atuuba aloŋemuu li kuñoolool. ¹²Jiwankulenuuwankulen ban li jítintimbenuul, ban jikatut kaanuul jiloŋ loon Ateemit afañumuu, akila jáhooñuluumuu boot li Jáyiiyaju joola min máyiineniyamu moola mulako mooluul.

Káyinenaku kata bukanabuku kata Tesalonik

¹³Wahawu unwe foof újimuu áloli jikatut kasal Ateemit: nan jilobuulumuu Hulimahu hata Ateemit, li jijanten ho ban jiyabut ho loon hulim hata an, bale jiyayyab ho loon Hulim hata Ateemit, ban li mal̥egenamu Hulim hata Ateemit hoom, mata hunhu li bulok li bukuluul jáyinenumuu li Yéesu. ¹⁴Kutuyom, li mal̥egenamu jikankaan loon bukanabuku káyinenumuu li Yéesu Kilisita kata Sijanguwasu sata Ateemit sammuu li etaamayi yata Súde. Sílaamasu san bukanuul kan jikinumuu li etaam yano kúlaamenuulumuu, so foof kusuwifaku kúlaamenumuu bukanabuku kata Sijanguwasu unsu sata Súde. ¹⁵Kusuwifaku umbuku kumukumuu foof Amaaŋenawu, ban li kúlaamenolaal foof. Kúsuumut Ateemit maayeet, ban li kulat bukanabuku feh. ¹⁶Li kufañeen min kúhiloli jíwaalewum bukanabuku kaletumuu kusuwif, Hulimahu hayilimuu hufakeniil. Muñowu kúhaŋummuu mawuuhen uhoofoolawu wooliil wan kufinemuu min kukaane kábilum no. Ban muñeˈe etindihuuñayi yata Ateemit elowe li buko.

Li síib Fool alaañen ajuk kata Tesalonik

¹⁷Kutuyom, li óloli min ukatoolaalumuu fan jatit, hinhin lako kakatoo kata min újukooleliitaamuu, bale uyinumawu woololaal ukatoolut. Muñeˈe síiboli ŋáa’ min jilaañen jijukuul, gay li jóomi li kakaan manooman mantee li jilaañen jijukuul. ¹⁸Wahawu unwu újimuu li jifañeen min jibil boot booluul. Injé humumom Fool liŋeseene ñameeŋe mata min ibil, bale Sayitaane li áhiloli jibilum. ¹⁹Li mal̥egenamu, inti bukuluul humumuul foof jommuu li jíjiwoli li jibaj kákangum, li ésuumansuum, li éjambiyayi yan jóomimuu li jísangoolum li yo hákil Amaaŋenawu oololaal Yéesu Kilisita, nan ammuu li abil? ²⁰Li mal̥egenamu, bukuluul jommuu kasalaku kóololi li ésuumansuumayi yóololi!

¹Mó mújimuu, emmuu áloli jibilut jiyili jikob fiyo, li jijok kaanaku jaajak min jilako li ésukayi yata Ateen bálewoli, ²ban li jíboñuluul átuyolaal Tímote ammuu li bulok li áloli boot li Ateemit, li kawaaleyaku kata Hulimahu Hásuumaahu hata Kilisita. Jiboñulooboñ boot min alitenuul ban li awankulenuul min jijooŋoo to li káyinenaku kan jibajumuu li Yéesu, ³jakum bil sílaamasu san jommuu li so síji an li bukuluul li áyeko. Bukuluul humumuul, jihaase kaanaku sílaamasu unsu lóomumaal tomuu. ⁴Li mal̥egenamu, nan jilakomuu booluul, jilobuulob jikat to joonuul fan kúlaamenolaal. Wahawu unwu ubajumuu foof, ban bukuluul jihaase. ⁵Wahawu unwu újimuu emmuu iyilaat ikob fiyo, li íboñul Tímote abil agel̥l̥en mata káyinenaku kooluul. Líkoliyenkoli min Sayitaane abuntuul, min bulokabu bóololi feh bulako kakaal̥o.

⁶Bale muñeˈe, Tímote álaañumulomuu booluul, lálobolilob kulim kásuume mata káyinenaku kooluul li húbooliyahu hooluul. Li amit áanoli kama jiloŋe li jíwayil̥owoli jak, ban jifañe min jíjukoli, loon óloli foof jifañumuu min jijukuul. ⁷Kutuyom, mó mújimuu maayeet min áloli jibajumuu buyinaabu umbu li sílaamasu unsu feh, káyinenaku kooluul kújiwolimuu li jibaj kawankulen. ⁸Muñeˈe áloli jilaañene jiloŋ, mata bukuluul jítuutuk lit li Amaaŋenawu. ⁹Li mal̥egenamu, jihaasut buu jóomi li jisal ŋáa’ Ateemit oololaal mata bukuluul jíji, mata ésuumansuumayi feh yan jíkaanolimuu hákilool. ¹⁰Alóli jumbuku min jihankenemuu min jil̥awool tihunak jiban ehuka mantee li ákatoli min jilaañen jijukuul, min jihabeluul wahawu wasaŋowuulumuu bahaas mantee káyinenaku kooluul li kuhaŋ malit.

¹¹Jow Ateemit humumool ammuu Atuubawolaal, li Amaaŋenawu oololaal Yéesu, kúsenoli bútin min jibil booluul! ¹²Amaaŋenawu akaan min húbooliyahu han jíbooliwoomuu li han jíboolimuu bukanabuku feh huhaŋ maluuk huyinno bo, loon áloli foof jíbooliwuulumuu. ¹³Ateemit ajow aliten uyinumawu wooluul mantee li jilako bukan kanabe, li bukan kan Ateemit ammuu Atuubawolaal ajukut majakut manooman li buko, nan Amaaŋenawu oololaal Yéesu ammuu li abil li bukanabuku koola feh kanabaaku.

Buloŋabu ban Ateemit afañumuu min bukanabuku kuloŋ

¹Mo emmuu, bukuluul kutuyom, li áloli jiliikenummuu buu jommuu li jiloŋ min súum Ateemit. Ban li mal̥egen, mo foof jommuu li buloŋ. Bale muñeˈe jil̥awuul ban li jiyaakooluul li kajawaku kata Amaaŋenawu Yéesu: jiloŋ haŋ majak min jilobuulumuu. ²Li mal̥egenamu, bukuluul humumuul jihaase kulimaku kan jisenuuluumuu li kajawaku kata Amaaŋenawu Yéesu. ³Wahawu wan Ateemit afañumuu wo wommuu min jilako bukan kanabe, ban jakum jihinto li an an jiyabowut4:3 Jakum jihinto li an an jiyabowut: Ateemit afañut min bukanabuku káfulowe bomuu muñaˈa li bukan kan kuyabowut, yo yommuu toute immoralité. ⁴Anoowan li bukuluul laate ayili ajok eniilayi yoola jak min aloŋ buloŋ banabe ban li busali4:4 Hulimahu unhe muñeˈe kutiiw ho kukaan li sibiibul sakee: Anoowan li bukuluul laate ahaas buu laate ayab aseekool min kuloŋ buloŋ banabe ban li kusuuwoo. ⁵Ban jakum jikat min kásiibo kajakut kuhaŋuul sembe loon bukanabuku kahaasutumuu Ateemit kukaanemuu. ⁶Mo emmuu, jakum an abunt atuyool, jakum foof ágecool li wahoowah. Loon jilobuul nomuu ban li jilaañen jilobuul mo, Amaaŋenawu fan atek bukanabuku feh kakaanemuu loon muñaˈa. ⁷Mata Ateemit ahooñutolaal boot min unaak uloŋaal buloŋ bajakut, bale min uloŋaal buloŋ banabe. ⁸Mó mújimuu, an ahoyumuu kulimaku unku, inti an lahoye, bale Ateemit lahoye, asenuulumuu Buyinumabu boola Banabaabu.

⁹Muñeˈe tookut min an akiiculuul mata húbooliwoo hata batuyaay, mata Ateemit lalobuulob kaanaku joote jíbooliwoo. ¹⁰Ban fiimaa bukuluul mo foof jommuu li kakaan li kutuyuul feh kata Maseduwaan. Bale, kutuyom, áloli jumbuku li kal̥awuul min jikaan haŋ to. ¹¹Jiŋes min jiloŋ li kásuumaay. Jakum jinoken dán utumuul ulet. Jítuk li kuŋenuul min jilok min jiloŋ, loon jifinumuu min jilobuul. ¹²Jikaan momuu, bukanabuku káyinenutumuu li Yéesu fan kuluukenuul, ban let jíloŋum li kuŋen bukan.

Ebilayi yata Amaaŋenawu

¹³Kutuyom, jifañut min bukuluul jilako to loon muñaˈa bahaasut mata bukanabuku kaketemuu, jakum bil jíyiyenoo loon bukan kaabuku kan emmuu buko kubajut húkangum. ¹⁴Li mal̥egen, emmuu lúyinenaayinen kaanaku Yéesu lakeeket ban li ayitowumul li eketayi, lootaale foof úyinenaal kaanaku bukanabuku káyinenumuu li akila ban li kuket, Ateemit fan ayitenumuliil li eketayi li Yéesu ló.

¹⁵Li mal̥egenamu, hulimahu unhe Amaaŋenawu alobumuu ban ho foof áloli jommuu li jilobuul: bukan li ololaal kammuu li kulako li buloŋ nan Amaaŋenawu ammuu li abil, let kuyab kayooŋ bukanabuku kaketumuu kuban. ¹⁶Mata Amaaŋenawu fan alob butiya, min Anahaanawu ata kumalakaaku al̥ok kasiinaku kata Ateemit. Muñeˈe no unnu, Amaaŋenawu humumool fan áwalowumul li emitayi. Bukanabuku káyinenumuu li Kilisita ban li kuket, buko kommuu kujand kuyitowumul li eketayi. ¹⁷Muñeˈe fúlum tómuu, bukanabuku kammuu kulako no li buloŋ, fan kuŋalooli li mano li buko min kújowum li ufaalawu min kujow kufam li Amaaŋenawu haatiya. Muñowu lóotumaalumuu ulakowaal li Amaaŋenawu boot nanoonan. ¹⁸Mó mújimuu joote jítintimbenoolum li kulimaku unku.

¹Kutuyom, tookut min jikiicuul mata taŋayi li mata nay Amaaŋenawu ammuu li álaañul. ²Bukuluul humumuul jihaase jak kaanaku hunakahu hata Amaaŋenawu fan hubil an bahaasut loon ákuu abilemuu li huk. ³Nan bukanabuku kommuu li koon: «Muñeˈe lubajaale kásuumaay, muñeˈe let úkoliyaal wahoowah,» no unnu búyiik bommuu li buyaan bulowiil, loon sílaam silowemuu anaale ahalete, ban an li buko let afak. ⁴Kutuyom, bale bukuluul jilet li élim mata min bil hunakahu unhu hugoobuul loon ákuu. ⁵Li mal̥egenamu, bukuluul foofuul feh bañiil bata mawuŋe joom, bañiil bata tihunak. Uletaal bukan káami li ehuka, mantee foof li élim. ⁶Mó mújimuu, ootut úmooliyaal loon bukan kaabuku, bale lootaale ukaanaal to sijijolaal, ban jakum uwuuhenaal wahoowah li buloŋolaal. ⁷Mata bukanabuku kámooliyemuu, li huk kúmooliye; kákaliyenoolemuu li huk kúkaliyenoole. ⁸Bale alolaal bañiil bata etihunaka loomaal, ban ootut uwuuhenaal li wahoowah. Lootaale uŋalaal káyinenaku li húbooliyahu kulako ebangalayi yoololaal yaŋali kaan kájufo. Kákangumaku kata fan ufakaal ko kommuu li kulako káhandolaal kata mañ. ⁹Mata, Ateemit akaanutolaal to boot min ubil ubujaal katek li etindihuuñayi yoola, bale min úbajumaal kafakaku li Amaaŋenawu oololaal Yéesu Kilisita. ¹⁰Mata Kilisita lakeeket boot li ololaal, bájum, ulakowaal li buloŋ mantee foof li uketaal, li úloŋumaal li akila nan ammuu li abil. ¹¹Mó mújimuu, jinaak jiwankulenoo ban li jítintimbenoo loon jifimmuu min jikaane.

Kasaab li kasaaf kúbanum

¹²Kutuyom, jil̥awuul min jiluuken bukanabuku kammuu li bulok súf li bukuluul, buko kan Amaaŋenawu akaanumuu hákiluul boot min kookenuul min foof kuliikenuul. ¹³Jíhiisiil kaanaku jiluukeniiluuken ŋáa’ ban li jíbooliyiil, mata bulokabu ban kommuu li kakaanaku búji. Kásuumaay kubaj li tutuul.

¹⁴Kutuyom, áloli jumbuku li kal̥awuul kaanaku: Jihab bukan li bukuluul kafañut kakaan bulok bal̥uule. Jiwankulen bukanabuku kákol̥l̥imuu, ban li jilamben kágootomuu. Jímuñ bukanabuku feh. ¹⁵Jíkaanum, jakum bil an akaanuul majakut li jiluken, bale jiŋes nanoonan min jinaak jikaanoo majake, ban li jikaan foof majake bukanabuku feh.

¹⁶Jilako nanoonan li ésuumansuum. ¹⁷Jakum jilako to bal̥awut, ¹⁸jisal Ateemit li wahoowah feh. Wahawu unwu Ateemit afañumuu min jikaan li buloŋabu booluul li Yéesu Kilisita.

¹⁹Jakum jihok sambunasu sata Buyinumabu Banabaabu bammuu li bukuluul; ²⁰jakum jibes kulimaku kabilummuu li Ateemit. ²¹Bale jilaso jak wahoowah feh, min jinab li wahawu wajakumuu, ²²ban li jitey wahoowah feh wajakut.

²³Ateemit asenemuu kásuumaay ajow akaan min jilako li mal̥egen bukan koola, ban li afooy humumahu hooluul foof ho feh, li uyinumawu wooluul, saalasu li siniilasu sooluul, jakum bil an ajuk majakut li bukuluul, boot li hunakahu nan Amaaŋenawu oololaal Yéesu Kilisita ammuu li abil. ²⁴Ateemit ahooñuulumuu fan akaan wahawu unwu feh, mata alobumuu wah fan akaan wo.

²⁵Kutuyom, jil̥aw foof boot li áloli.

²⁶Jisaaf kutuyolaal feh kasaafoo kata batuyaay. ²⁷Liyaakuul, li kajawaku kata Amaaŋenawu: jijanga eleetalayi inye kutuyolaal feh.

²⁸Kájiyaku kata Amaaŋenawu oololaal Yéesu Kilisita kujow kulako li bukuluul.