1 FIYEEL

Eleetalayi étinaalayi yan Fiyeel akiicumuu

Wahawu wáamimuu li eleetalayi

Ayi ammuu Fiyeel? Okila ummu ló li kúgoomaku kuŋen li kúl̥ubaaku kan Yéesu al̥usumuu. Fiyeel kajaw kugilekaay, yo yommuu húlankiin. Yéesu akaanool kajawaku unku. Li elobayi yata bukanabuku kaaneyimuu éebulo, kajawool Simoŋ. Fiyeel an ata etaamayi yata Gálile. Li ésukayi yata Betisayida láfulumulo. Fiyeel buko li atuyool Andele, li húwajahu hata Gálile kunaake kumbaal. Bale nan Yéesu ahooñiilumuu, li kukat jambaalaju min kunab li akila. Nan Yéesu ajowumuu boot li emitayi, Fiyeel li ayiiŋen Hulimahu Hásuumaahu halobumuu mata Yéesu li ésukayi yata Yeelusalem, li etaamayi yata Súde li yata Samali. Loon kulobumuu, Fiyeel lajowujow boot li ésukayi yata Lom. Bo kumukoolumuu. Koone kubaaŋoobaaŋ li ekuluwa.

Li eleetalayi inye, Fiyeel, Silibeŋ aaneyimuu foof Silaas lalobe min akiicool eleetalayi inye (5:13). Fiyeel lakikkiic yo boot li ekelecenayi yayiisoomuu ejow yoono li sitaam sakee sammuu li etaamayi yan koonemuu síyaat Túluki (Hútijahu 1:1).

No unnu, ekelecenayi yata bo umbu élaamenilaamen. Wahawu unwu újimuu Fiyeel li akiic eleetalayi inye min awankuleniil. Li Hútijahu 1:2-12, Fiyeel li awayil̥eniil aaniil Ateemit fan abil afakeniil hunak hukee, ban lakaakat bútowo li emitayi boot li buko. Fan kuyab bútowaabu umbu nan Yéesu ammuu li álaañul li hunakahu húbanumabahu. Boot min kuyili kubaj wahawu unwu, koote kútuk lit li káyinenaku kooliil li Yéesu, maayeet min kite baj sílaam. Li Hútijahu 1:13-2:10, lal̥awiil̥aw aaniil kubaj buloŋ banabe. Li Hútijahu 2:11-4:19, layaakooliiyaakoo aaniil kubaj buloŋ bajake hákil bukanabuku káyinenutumuu li Yéesu, li foof li tutooliil. Koote kukaan loon Kilisita álaamumuu, ban akaanut wah wajakut.

Li húbanumahu hata eleetalayi (Hútijahu 5:1-14), Fiyeel li asaab ekelecenayi li kunahaanaku kata sijanguwasu, ban li afamen to kasaafoo.

Kasaafoo

¹Injé Fiyeel, ammuu afootal ata Yéesu Kilisita, ikiiculo eleetalayi inye boot li bukuluul jammuu bukanabuku kan Ateemit al̥usumuu, ban li jiyiisoo jijow jóomi li buloŋ loon ejawoola li sísukasu sata etaamayi yata Font, yata Galat, yata Kafados, yata Aasi li yata Bitini. ²Ateemit lal̥usuul̥us yaan no akat to loon ayinoo nomuu, akila ammuu Ateemit Atuubaawu, ban li ájowum li Buyinumabu Banabaabu min akaanuul jilako bukan kanabe boot kátuul Yéesu Kilisita, li boot min jígiileni li húsimahu hoola.

Káji li kásuumaay kujow kulako li bukuluul ŋáa’.

Kákangum kasene buloŋ

³Kasal kujow kulako li Ateemit ammuu Atuubaawu ata Amaaŋenawu kata mal̥egen, ⁴min ukobaal wahawu wajakaawu wayilaatumuu ukajen, uyilaat usiko, ban majakamu mata wo muyilaat mújim, wan Ateemit ahahenumuu li emitayi boot li bukuluul. ⁵Wahawu unwu feh boot li bukuluul, jan Ateemit afooyemuu li sembaasu soola humum hata káyinenaku, boot li kafakaku kooluul, kaano tomuu boot min bil Ateemit áhiis ko li hunakahu húbanumahu.

⁶Wahawu unwu újimuu, jilako li ésuumansuum, maayeet min kite eenimuu, muñeˈe boot min fan jibaj sílaam sameeŋe, sáami li síjiwuul li jibaj buyina baatut bufiyo. ⁷Sílaamasu unsu soonosoono to boot kayoob mantee jil̥egenl̥egen li káyinenaku kooluul. Ewúlus eyilo ekajen, bale fan kukaan yo li sambun min kujuk mantee égiiwoolut li wah ukee. Muñowu káyinenaku kooluul kóotimuu kuyoobi. Kuhaŋe matiineni éwulus, bale fan kuyoobi foof min juk mantee kul̥egenl̥egen. Muñeˈe nan Yéesu Kilisita ammuu li abil, fan jibaj kábinken, kasal li máyiineni, humum hata káyinenaku kooluul kammuu kata mal̥egen. ⁸Yéesu Kilisita an jíboolimuu bukuluul bajukutool, li jíyinen li akila maayeet min jijukolutoomuu, okila ájimuu li jibaj ésuumansuum yan an ayilaat alob mata yo, ban li éyiineni, ⁹mata jibabbaj wahawu wan káyinenaku kusenemuu, wammuu kafakaku kooluul.

¹⁰Kufulofetaku kuŋeŋŋes ŋáa’, ban li kugel̥l̥en boot min kuhaas mata kafakaku unku, ban li kulob mata kájiyaku kan Ateemit akat tomuu boot li bukuluul. ¹¹Buyinumabu bata Kilisita li buko bulakowe, ban li bulobiil búkibben mata sílaamasu san Kilisita ammuu li álaam, li mata máyiineniyamu mammuu li múnabul li só. Li kulako huŋes boot min kuhaas taŋayi li waa wommuu li ukaan, nan wahawu wan Buyinumabu bulobiilumuu wommuu li ubaj. ¹²Ateemit li áhiis kufulofetaku kaanaku hulimahu han aseniilumuu, inti boot li buko humumiil, bale boot li bukuluul. Hulimahu unhu ho bukanabuku kawaaleyemuu Hulimahu Hásuumaahu kulobewuulumuu muñeˈe. Kulobewuulob ho li búkaanum bata sembaasu sata Buyinumabu Banabaabu babilummuu li emitayi. Kumalakaabuku humumiil kufañeene min kuhaas hulimahu unhu. ¹³Wahawu unwu újimuu joote jikaan to uyinumuul, ban li jíkaanum. Jiŋa’ kákangumaku kooluul feh jikaan li kájiyaku kan jommuu li jiyab nan Yéesu Kilisita ammuu li álaŋul. ¹⁴Joote jítuul Ateemit loon bañiil batit, ban jakum jinab li kásiibowaku kooluul kata naanaŋ, nan jihaasut nomuu wahoowah. ¹⁵Loon Ateemit ahooñuulumuu Anabumuu, bukuluul foof joote jilako bukan kanabe li bakaanelabu booluul feh. ¹⁶Li mal̥egenamu, Bakiicelabu bonsoon:

«Jilako bukan kanabe, mata ínje humumom linannab.»

¹⁷Emmuu jilakomuu kal̥aw li jihooñ Ateemit «Faafa», atiibemuu bukanabuku feh bajukelut li buul, naboo li wahawu wan anoowan akaanumuu, kama joote jiloŋ li ekole ló nan jommee baabe li etaam loon ejawoola. ¹⁸Jihaas kaanaku baloŋelabu ban situubawuul sihaan síhiisuulumuu, bubajut jáliŋ yanooyan. Ateemit lahahhal búhal báamak min afakenuul li baloŋelabu umbu, ban inti wah loon éwulus, mantee foof ehaaliis yayilimuu ekajen laŋale min ahal, ¹⁹bale húsimahu hatiineniyaahu hata Kilisita, ajokimuu loon ágalalaan atilut tanootan ban abajut foof humaw, húsimahu unhu ho Ateemit aŋalumuu min ahal boot li bukuluul. ²⁰Ateemit lafinfin min al̥use Kilisita akat to boot li wahawu unwu, tówum adunaayi ejuul̥i, ban li áhiisenool muñeˈe li taŋaye ébanumaye, boot li majakaamu mooluul. ²¹Li Kilisita bukuluul jíjowummuu jíyinen li Ateemit ayitenumuloomuu li eketayi, ban li asenool máyiineni. Wahawu unwu újimuu, li jiŋa’ káyinenaku kooluul li kákangumaku kooluul jikaan li Ateemit.

²²Joonosoono bukan kanabe humum hata min jítuulumuu mal̥egenamu, boot mata min jíbooliwoo li mal̥egen loon batuyaay. Jíbooliwoo ŋáa’ li uyinumuul feh. ²³Hulimahu hata Ateemit hukaanuulumuu jilako bukan kuwunkul. Ban Hulimahu unhu hunokoolut li sígul sayilo sikajen. Hulonloŋ ban huyilaat huket, hunhu to boot nanoonan. ²⁴Li mal̥egenamu, loon Bakiicelabu bulobumuu:

«Al̥áhukowan anoowan lanokoonokoo loon mahosamu,

ban máyiineniyamu moola li munokoo loon élunfen.

Mahosamu fan musay, élunfenayi li élowul,

²⁵bale Hulimahu hata Amaaŋenawu hunhu to boot nanoonan1:24-25 Esay 40:6-8.»

Ban, Hulimahu unhu ho hommuu Hulimahu Hásuumaahu han kuwaalewuulumuu.

Kahoy majakut

¹Jihoy kama búl̥afut banooban, jabunt bukan, búhoolo, batii, li kúloboo bukan. ²Jifañ miilamu masetaamu mata Hulimahu hata Ateemit, loon bañiil bakite li bubuki, bájum li jihob mo li jank min jifak, ³nokoomuu loon «jijakenjaken li jijuk kaanaku Amaaŋenawu lásunsuum,» loon Bakiicelabu bulobumuu. 2:3 Ukijenawu 34:9

⁴Jiloh Amaaŋenawu. Akila ammuu huyitikahu haloŋumuu han bukanabuku kuhoyumuu, bale ho Ateemit al̥usumuu ban li hutiineni ŋáa’ hákilool. ⁵Bukuluul humumuul jijokoolo loon kuyitik kaloŋe, ban li jikat Ateemit min aŋaluul min ateef eluuf dán Buyinumabu Banabaabu bukine, min jilako huwoog hata bukan káami élamba yakaani li kakaŋ boot li Ateemit, boot kakaanool kasila kabilumulo li Buyinumabu Banabaabu ban li kúsuumool humum hata Yéesu Kilisita. ⁶Li mal̥egenamu, kulimaku unke kulobimuu li Bakiicelabu:

«Lil̥ul̥l̥us huyitik hatiineniye ŋáa’,

han éemi li iwalen li ésukayi yata Siyoŋ.

Huyitikahu unhu ho hutebumuu eluufayi feh.

An ammuu áyinen li ho, let áyeko.»

⁷Huyitikahu unhu hubabbaj jáliŋ yáamak boot li bukanabuku káyinenumuu, bale boot li bukanabuku káyinenutumuu:

«Huyitikahu han bukanabuku kalakomuu kateefaku kuhoyumuu,

ho hubile huhaŋumuu mabaj jáliŋ.»

⁸Bakiicelabu li boon foof tikee:

«Huyitikahu unhu fan húji bukan li kujonten,

li hoono húlankiin habete bukan2:8 Ukijenawu 118:22; Esay 8:14.»

Bukanabuku fan kujonten li ho mata kúyinenut li hulimahu, ban wahawu unwu kufimmuu min kukaani to boot.

⁹Bale bukuluul, bukuluul jommuu bukanabuku kal̥usimuu, kúlambaaku kata Ayíiyawu, ésukayi yanabaayi, bukanabuku kata Ateemit. Lí élimayi láhooñumuluul jibil jilako li mawuŋaamu moola máyiineniyaamu, boot kayiiŋen wahawu wan akaanumuu wajakumuu majak. ¹⁰Naanaŋ, bukuluul jilakowut bukanabuku kata Ateemit, bale muñeˈe bukan koola joom. Naanaŋ káyiyenaku kata Ateemit kulakowut li bukuluul, bale muñeˈe Ateemit láyiyenuuyiyen.

Jiloŋ loon kuloka kata Ateemit

¹¹Kutuyom kan iboolaat, ínje ummu li kawunkulenuul bukuluul janokoomuu loon kuñaahoola li ejawoola li etaamaye, min jitey kásiibowaku kata siniilasu sooluul kammuu li katiiken saalasu sooluul. ¹²Jiloŋ buloŋ bajake hákil bukanabuku kákaanumutumuu li Ateemit balewool, mantee maayeet min kukite kúlobooluul min koon bukuluul bukan kajakut, li kujuk bakaanelabu booluul bajakaabu, min kújowum tó kusal Ateemit li hunakahu nan ammuu li abil.

¹³Jítuul huhaane hanoohan hata bukan, humum hata Amaaŋenawu: lako áyiiyawu mata akila ammuu anahaanawu áamakawu, ¹⁴mantee foof kúguubelunaalaku, mata akila aboñiil boot katek bukanabuku kakaanemuu majakut, li kasal bukanabuku kakaanemuu majake. ¹⁵Li mal̥egenamu, wahawu wan Ateemit afañumuu wo wommuu, min jikaan majake mantee bukanabuku kábaamomuu li kahaasutumuu wahoowah li kujok utumawu wooliil. ¹⁶Jiloŋ loon bukan kalet emiikeel, bale min jiletumuu emiikeel jakum jíwuul li jíjowum tó jinaak jikaan wah wajakut li huyolo. Jiloŋ loon emiikeel joom yata Ateemit. ¹⁷Jiluuken bukanabuku feh. Jíbooli kutuyuul kan jibajumuu káyinen kano. Jíkoli Ateemit, ban li jiluuken áyiiyawu.

Sílaamasu sata Kilisita bukittenoolum soom

¹⁸Bukuluul jammuu kugoloola li siluuf, joote jítuul kunahaanabuku kooluul li ekole ló, ban inti kásuumumuu bale joote jítuul, bale jítuul foof kátaañimuu. ¹⁹Li mal̥egenamu, jaajak min úmuñ humum hata Ateemit, sílaam san ubaje ban colut. ²⁰Kasal buu lóomi li ubaj, awu bámuñe kútek kan kuteki mata lúbubbuj miñ? Bale ubajumuu sílaam awu bakaane jak, ban li úmuñ, laalu wah wajake hákil Ateemit. ²¹Wahawu unwu Ateemit ahooñuulumuu boot, mata Kilisita humumool lálallaam boot li bukuluul. Lakatuukat to bukittenoolum bájum li jinab li kootaku koola. ²²Kilisita akaanut kahoofoo. Amúsut abunt an. ²³Nan kunaake kugeloolumuu, anaakut aluken. Nan kulakowoolumuu jálaamenaju, anuuloolut an, bale latebooloteboolo feh asen Ateemit atiibemuu col. ²⁴Latetteb uhoofoolawu woololaal li eniilayi yoola boot li ekuluwaayi, bájum kahoofoo li kuket li ololaal, min uloŋaal buloŋ bacole. Li ucokawu woola bukuluul jífakummuu. ²⁵Li mal̥egenamu, bukuluul jinokooleenokoo loon kúgalalaan kájime, bale muñeˈe jílaañulo boot bata amataawu ooluul afooyemuu li bukuluul.

Buu anaale koote kuloŋ li áyinool

¹Li manolamu, bukuluul kaalaabuke joote jítuul kúyinuul, mantee nokoomuu loon baje kukee li buko kahoye báyinen li Hulimahu hata Ateemit, baloŋelabu booluul li bújiyiil li kúyinen, bukuluul balobutiil hulim hanoohan, ²mata fan kujuk buu baloŋelabu booluul bucolumuu ban li jiyili kátuul bukan. ³Jakum majakamu mooluul mulako majak mabilumulo li wah wata tíyaŋ, loon bahecowelabu booluul, búsangenum bata éwulus, li wañ watiineniye; ⁴bale moote mulako majak mata káta láala buyinumabu booluul, mammuu majak mayilaat mukajen, mata buyinum bájoobiye li básuume. Majakamu ummu mubajumuu jáliŋ ŋáa’ hákil Ateemit. ⁵Muñowu foof kanaalaabuku kanabaaku kata naanaŋ kákangummuu li Ateemit, kunaake kúsangenoomuu ban li kunaak kútuul kúyiniil. ⁶Uŋalaal bukittenoolum li Saala. Lanaanaak átuul áyinool Abulaham, ban li anaak ahooñool «amaaŋen.» Muñeˈe bukuluul kuñoolool joom kaale, bukuluul bakaane majake, ban bukuluul foof bakatut wah min úkoyilenuul.

⁷Li manolamu, bukuluul kánayinaabuke, li buloŋabu booluul li kuseekuul, joote jijokiil jak min jihaas joon kuhaŋuuhaŋ mágooto. Jiluukeniil, mata buko foof fan kuyab loon bukuluul kájiyaku kata buloŋabu bata mal̥egen. Jikaan loon muñaˈa jakum bil wah ukajen ul̥awawu wooluul.

Sílaam bukuluul bakaane majake

⁸Boot min íwuñenum li kulimaku unke: bukuluul foofuul feh jibaj kajamoo, jibaj uyinoolawu wanolawu, jíbooliwoo loon batuyaay, jiyili káyiyen bukan, ban li jiwalenoolo. ⁹Jakum an akaani majakut li uhin ukaanool majakut. Jakum an ageli li uhin ugelool, bale an agelimuu li úsooniyenool, mata wahawu unwu Ateemit ahooñuulumuu boot, mantee li jiyab kásooniyenaku. ¹⁰Bakiicelabu muñeˈe bulobe:

«An afañumuu min aloŋ buloŋ bata kásuumaay,

ban li afañ min kunakaku kata buloŋabu boola kúsuum,

jakum alob kulim kajakut aya li an,

jakum ámal.

¹¹Laate atey majakut,

min anaak akaan majake.

Laate aŋes kásuumaay,

ban li anab li ko,

¹²mata kúkilaku kata Amaaŋenawu kunku li bukanabuku kacolumuu,

ban li ábetul sijanool li ul̥awawu wooliil,

bale Amaaŋenawu fan abet búsol bukanabuku kakaanemuu majakut.»

¹³Ayimaa aate akaanuul majakut, bukuluul bahankene li buyinumuul feh min jiŋes kakaan majake? ¹⁴Maayeet min jikite jílaam mata jikankaan wah wacole, jibaje kásuumaay. Jakum jíkoli bukan, ban jakum uyinumuul úguul̥oo. ¹⁵Jihaas li uyinumuul kaanaku Kilisita anabumuu, ammuu Amaaŋenawu. Joote jifale nanoonan jikat to, mantee an agel̥l̥enuulumuu wáa újiye li jibaj káyinenaku kan jookumuu, li jiyili jilobool mata ko. ¹⁶Bale joote jilobiil mata káyinenaku kooluul li buyinum bájoobiye li ekole ló, ban foof li buyinum basete, bájum tan kúloboolewuulumuu loon eenimuu bukuluul bukan kajakut joom, li kujuk baloŋelabu booluul bajakaabu ban jibajumuu li Kilisita, li kusuu. ¹⁷Li mal̥egenamu, haŋe majak min úlaam awu bakaane majake, nokoomuu loon li húfañum hata Ateemit, min úlaam mata lukankaan majakut; ¹⁸mata Kilisita humumool lálallaam ñano ban kale, boot li uhoofoolawu wata bukanabuku. Okila jacolumuu, li aket boot li bukanabuku kacolutumuu, bájum li ájowetumuul boot bata Ateemit. Bukanabuku kumuumuk eniilayi yoola yata ál̥ahukowan, bale Buyinumabu bata Ateemit li bukaanool álaañul li buloŋ. ¹⁹Muñeˈe li Buyinumabu umbu lájowummuu foof awaale Hulimahu Hásuumaahu uyinumawu wajenkimuu. ²⁰Uyinumawu unwu wajenkimuu wo wommuu bukanabuku kahoyumuu naanaŋ báyinen li Ateemit, nan alakomuu kakokkobenaku li húmuñ ló, li taŋayi nan Nówe alakomuu kakaanaku kata busaanaabu báamakabu. Bukan kafamut, koono hutok li kúhaaji, kunokenumuu li busaanaabu min kúfakum li malamu. ²¹Laalu búhiisenum bata kábatiisaaku kafakenuulumuu muñeˈe. Kábatiisaaku unku kulet kata kúfulen ñikonañu ñata eniilayi, bale kata kasenoolo boot li Ateemit li buyinum bajake. Li kufakenuul humum hata kayitowulaku kata Yéesu Kilisita li eketayi. ²²Kilisita lajowujow boot li emitayi ajow aano kaŋen kúli kata Ateemit, min áaki li kuŋenool kumalakaaku, kuhaanaaku li sembe sanoosan feh.

Buloŋ buwunkul boot li káyinenumuu li Kilisita

¹Emmuu Kilisita lálallaam li eniilayi yoola, bukuluul foof joote kama jibaj kayinoolaku kanolaku kammuu unke: anawu álaamumuu li eniilayi yoola, labandoole li kahoofoolaku. ²Muñeˈe, joote jiloŋ taŋayi yasaŋowuulumuu buloŋ baabe li etaam loon Ateemit afañumuu, bale jakum jiloŋ naboo li kásiibo kata ál̥ahukowan. ³Li mal̥egenamu, jiŋaŋŋa’ naanaŋ taŋ yáamak min jinaak jikaan loon bukanabuku kákaanumutumuu li Ateemit balewool kufañumuu. Jinaanaak jíkaanikoo, li jibaj kásiibo kajakut, li jinaak jíkallenoo, li jinaak jitiñ jijow jiwuuhen, li jibaj kuwoog kata kákallenoo, ban li jinaak jikaan wah wáŋootiye ŋáa’ wammuu kamanen úciin. ⁴Muñeˈe bukanabuku kákaanumutumuu li Ateemit balewool li kaaniil kajaahale, min bukuluul jíloŋeliitumuu muñeˈe ŋóoti loon buko, li kújowum tó kunaak kugeluul. ⁵Bale fan kubil kulob mata wahawu wan kukaanemuu, hákil Ateemit afalemuu boot katiib bukanabuku kammuu li buloŋ, li kaketumuu. ⁶Li mal̥egenamu, wahawu unwu újimuu Hulimahu Hásuumaahu li huwaaleyi foof bukanabuku kaketumuu, bájum li kutiibi loon bukanabuku feh, min kuyili kuloŋ loon Ateemit afañumuu jówum li Buyinumabu Banabaabu.

Jijok jak újiyawu wan Ateemit asenuulumuu

⁷Kabanaku kata wahawu feh kúkoojulo. Jilako bukan kájallowe ban jakum jiwuuhen li wahoowah, min jinaak jil̥aw. ⁸Wahawu wan jommuu jijand jikaan, wo wommuu min jíbooliwoo ŋáa’, mata «Húbooli láhimenehimen uhoofoo wameeŋe4:8 Kúlobuwaku 10:12; Saak 5:20.» ⁹An abilumuu booli li uyabool jak, bámummunoolut. ¹⁰Anoowan li bukuluul laate aŋa’ kájiyaku kan Ateemit asenoolumuu min akaan majake boot li kaabuku feh. Jikaan momuu, fan jilako bukan kajoke jak újiyawu wábutoomuu wata Ateemit. ¹¹An áakimuu káji kata elob, li anaak alob kulimaku kata Ateemit. An li áaki káji kata kalamben bukan, li akaan mo li sembaasu san Ateemit asenemuu, bájum Ateemit li ásalumi li wahoowah feh jówum li Yéesu Kilisita, akilumuu máyiineniyamu li sembaasu boot nanoonan. Aameen!

Sílaam sabimmulo li káyinen li Yéesu Kilisita

¹²Kutuyom kan iboolaat, jakum sambunasu sata sílaamasu sammuu li bukuluul síjiwuul li jisego, loon eenimuu wah wájaahaleniye ulowuul. ¹³Bale emmuu jumbuku ló li sílaamasu sata Kilisita, ésuumansuum yoote kama elako li bukuluul, bájum li jibaj foof ésuumahukow yáamak nan Kilisita ammuu li áhiis máyiineniyamu moola bukanabuku feh. ¹⁴Awólo, bukanabuku bageleluul mata kúgoom joom kata Kilisita, mata Buyinumabu báyiineniyaabu, Buyinumabu bata Ateemit bumbu li bukuluul. ¹⁵Li bukuluul bajumuu an áami li sílaam, jakum lako sílaamasu san ammuu li so, lababbaj so mata lamuumuk an, mata lákuweekuwet, mata lakankaan majakut, mantee foof mata laŋaŋŋa’ butumool akaan li wah watookutool. ¹⁶Bale an li bukuluul aanomuu li sílaam mata ágoom laam ata Kilisita, jakum asuu. Laate asal Ateemit min atookumuu kateb kajawaku kata Kilisita.

¹⁷Taŋayi éliiŋe nan batiibabu bata Ateemit bommuu li bútoŋ, ban bukanabuku kata Ateemit kommuu li kujand kutiibi. Ban nokoomuu loon li Batiibabu bata Ateemit li alolaal búkitume, buu bukanabuku kahoyumuu báyinen Hulimahu Hásuumaahu hata Ateemit kóomi li kúbanum eeno? ¹⁸Loon Bakiicelabu bulobumuu:

«Séngimuu ŋáa’ min an acole afakeni,

buu eete nokoo li an ál̥afute, li ahoofoola?4:18 Kúlobuwaku 11:31»

¹⁹Mó mújimuu, bukanabuku kammuu li sílaam naboo li húnongumahu hata Ateemit, koote kunaak kukaan majake ban li kuŋa’ saalasu sooliil kukat li kuŋenaku kata Ateemit Awúwenumuu wahoowah feh, alobemuu wah aban li akaan wo.

Kasaab kunahaanaku kata ejanguwayi

¹Muñeˈe boot min ilob li kunahaanaku kata ejanguwayi kammuu li bukuluul. Injé humumom anahaan foof leem ata ejangu loon buko. Limammaat sílaamasu sata Kilisita, ban fan ibaj júmbaam li máyiineniyamu mammuu li múhiisi. Injé ummu li kawankulenuul eenuul: ²jicookoo bumatabu ban Ateemit asenuulumuu jooken. Jifooy bo, ban inti loon bukan kan kutuuŋe, bale li buyinum básuume, loon Ateemit afañumuu. Jakum lako boot huŋes ebaj, bale lako li kasenoolo. ³Jakum jiŋes kágooten bukanabuku kan kusenuulumuu jooken, bale jilako bukittenoolum bajake boot li bumatabu. ⁴Muñeˈe nan Anahaanawu ata kumataaku ammuu li álaŋul, bukuluul fan jiyab éjambi yáyiineniye, yan kaleñaku kata yo kootut kútiiŋo.

⁵Li manolamu, bukuluul jañiilomuu, joote jítuul kunahaanaku kooluul. Bukuluul foofuul feh anoowan laate awalenoolo hákil afaalool, mata loon Bakiicelabu bulobumuu: «Ateemit lahoohoy bukanabuku katebenoolomuu, min asen kájiyaku koola kawalenoolomuu5:5 Kúlobuwaku 3:34.»

⁶Jiwalenoolo kama hákil sembaasu sata kaŋenaku kata Ateemit, bájum li atebenuul li hunakahu han akila ajokumuu. ⁷Jiŋa’ buyinaabu booluul feh jiwalen li Ateemit, mata fan alambenuul.

⁸Jijuke to ban li jíkaanum, mata alatoolaawu ooluul ammuu Sayitaane, ummu min ágiitoolemuu loon éŋaŋ yal̥oke, min aŋes an an ammuu li ajok.⁹Jilaal̥owool ban li jítuk lit li káyinenaku, min jiwayil̥o joon kutuyuul kammuu tanootan li etaamayi, sílaamasu sanolasu kooke. ¹⁰Boot min fan jílaam jakee, bale Ateemit akilumuu káji kanookan, lahooñuuhooñ jijow jilako li máyiineniyamu moola mata boot nanoonan li hujokoolahu hooluul li Yéesu Kilisita. Akila humumool fan akaanuul jilako bukan kanabe, fan alitenuul, fan asenuul sembe, ban li akaanuul tin l̥aal̥e tan wah wootut uyili úhooluluul. ¹¹Sembaasu sijow silako li akila boot nanoonan! Aameen.

Kasaafoo kúbanum

¹²Kulimaku unke kan ikiiculuumee itogen, Silaas alambenom ikiic ko. Lijokoojok loon atuyaay al̥egene li káyinenaku. Likiiculuukiic boot min iwankulenuul ban li íhiisuul kaanaku, bukuluul li kájiyaku kata mal̥egen kata Ateemit jijokumuu lit.

¹³Bukanabuku kammee baabe Babiloon kan Ateemit al̥usumuu loon bukuluul, kusaafuluul. Maak foof ammuu añoolom lasaafuluul. ¹⁴Jisaafoo kasaafoo kata húbooli.

Kásuumaay kulako li bukuluul foofuul feh jabajumuu hujokoo li Kilisita.