Itëfëta nte kerëk Marëk paŋare Yesu

Wade yehëhna hnë iŋi kayëte

Ale herëk iŋi kayëte ŋa tufëhnana ɓare namu vacërakëlo vële hwëtahnëka Yesu va lehnëk Marëk herëk. Marëk (w̃acëɗe fëna San Marëk, Vantiyehn 12.12, 25), alintëraw̃u Barënabas yeho, umë lapëhnaɗëhëhniw̃o afaƴik Pol gë Piƴer wadoku wadëw̃ hni hna. (Njëki Vëvë Kolos 4.1; 1 Piyer 5, 13; Vantiyehn 13.5; 13; 15.36-41; Filemon 24). Mpëd ndampo Pol ŋwëỹëko nufa Marëk wati ryampo nte njiɗëho doku ɓare ikonjëlën ŋa ntiyako do Marëk anjiko njëka Pol ante cëɗiko ŋa hnë nkal Rom hna (1 Piyer 5.13).

Kayëte Itëfëta nte kerëk Marëk paŋare Yesu ŋa ye inte ỹak lëkwëk ŋa hnë vëkayëte vahnah hna vante hnësëɗ paŋare uwám Yesu. Aŋi kayëte kerik mpëɗara yëbëlan wabëhn wafëhw imbëɗ g’imbëɗ gë wafëhw imbëɗ gë wahi g’imbëɗ (55 gë 75) ga ndëcëk hnagi Yesu ỹa, Rom hna. Vële wok w̃ayena wasëwif herëhnik. Soŋe umë Marëk gabahnëk wënamu waryaw̃ wasëwif w̃a. Nësëɗ vantiyehn Yesu va. Tëfëtaɗ mpëdara pëhw g’imbëɗ gë warar (18) ma ntëbi hnë vifëmpëhnahnah Yesu hna wale rufahnëɗ Aju W̃ënu ŋa ye.

Wëlin wanës wakwëhn nafa hn’iŋi kayëte: vërëfal, wanës, Ahwëhn, Piyer, ƴine, fanka, saɗëha, wasariya.

Wëlin gante nke kayëte ka:

Pëhwëta ɗoku Yesu (1.1-13)

Yesu njërënëɗëhëhni vëres do nësëɗ gë wahnës waɗindaryindan (1.14–8.30)

Yesu icëm g’iɓëhn dëw̃u ŋa pëgwëk pëƴahnënd (8.31–10.52)

Yesu tënkëɗ Yerusalem hna (11.1–13.37)

Icëm do g’iɓëhn Yesu ŋa (14.1–16.20)

1

Ikaraŋ San Ayary

1 Ani pëgwëk Wanës Wakasëk wante hnësëɗ soŋe Yesu Këris , Ajë W̃ënu ŋa. 2 Aki pëgwëk gante nësëɗ hnë kayëte kila Esayi hna:

«W̃ënu ŋa më lehnëk soŋe Arëhnayik a: “Cañëtëryiɗëfuha afaƴ mën a haryënkw hu pëhwëtëhni nkaw̃ ŋa.” + 1.2: Malasi 3.1

3 Nëparyin! Asan ryekaɗ wula hna, më lehnëɗ:

pëhwëtëryin nkaw̃ Ahwëhn a,

dinëndina vankaw̃ vacatah ɗus!» + 1.3: Esayi 40.3

4 Awa, koyëna San Ayary a njiko wula hna ɗarël sën Yurëdan hna; njaryëɗëhëhniwo vahnë va ntehnatëndëhni: «Gwëcëtaryin vankeya va do ayaryiwu; W̃ënu ŋa tavëhnahnu wameh hun ŋa.» 5 Vële lëɗëk resiỹo vë Yuɗe va do gë vëvë inaw̃ Yerusalem va fop njiɗëniho vëhni San hna; putaɗëniho tase ɓulunda hna wameh wante ntini ŋa do San njaryëɗëhëhniwo hnë sën Yurëdan hna. 6 Umë viỹi vile liyik gë wëñahn yonkomb ntiyaɗëho do ryil uyand ñëbaɗëho sah hna; vampul tokëɗëho do gë wadëj. 7 Pëƴaɗëhëhniwo kore ỹa: «Ale rëfiɗëho ỹa umë lëbëko; catëla dënk fëtahnu viỹëba wapary wadëw̃u ŋa. 8 Ami, hnë w̃ënka njaryëɗëmu, ɓare umë, g’Iƴir Ipacah W̃ënu ŋa njaryëɗëhu.»

Yary ỹa g’iƴëkëhnahn menehn Yesu ŋa

9 Hara, hnë wati rac, Yesu Nasaret matiko, ankol ambë resiỹo Galile hna do San njaryëkawo sën hna. 10 Ante mëƴëtaɗëho Yesu w̃ënka ŋa, nuko taŋ ambin ŋa ga piɗëtaɗ do Iƴir Ipacah iŋa cëlëlehni hnë umë; gë fah mëntëlëniho. 11 Tac kopa vë g’ambin nkwëryëlehni ga ntehnëɗ: «Ajë mën ale ỹaɗëfu ɗus a yeru; gë wëjë nëŋëko ɗus.»

12 Ga ndëcëk watac, Iƴir iŋa më cañëtëka taŋ Yesu wula hna. 13 Wafac wafëhw wahnah ñëw̃ëko wula hna, do njëkëhnahnëkawo Sintani menehna hnam. Gë wulaw̃ w̃a nkelahnëniho do wamëleka ŋa paɓënihawo.

Vërëfal vëryënkwëryënkw Yesu va

14 Ante pëlayiko San ŋa, Yesu njiko Galile. Karaŋëɗëhëhniwo vahnë va Wanës Wakasëk W̃ënu ŋa. 15 Ntehnëɗëho: «Wati ỹa tëkëk, Naw̃ W̃ënu ŋa tëhajëk; gwëcëtaryin vankeya hun va do kwëtahnëryin Wanës Wakasëk ŋa!»

16 Fac ryampo, Yesu tëfary lant sankaf Galile hna njasëɗëho ante nukëhniwo vëfëla wuwis vëhi ŋa, Simo g’aheryu Andëre. Waryeƴët ntoŋëɗëniho lant hna pëlahnënihëhni wuwis. 17 Yesu më ntehnëkëhni: «Tëfino do ntiɗëmu vëfëla vahnë.» 18 Tavëlehnëni taŋ waryeƴ waheheya uw̃is w̃a tëfëlehnëndëniha.

19 Yesu më mbok njik ŋaw̃ët toƴe do më mbok nukëhni kat vëhni Sak g’aheryu San , viju Sebede vële yeho kulu lëw̃ hni hna. Waryeƴ walëw̃ hni w̃a pëhwëtëɗëniho. 20 Nundëhni tuŋ macëlehnëhni; tavëlehnëniha rëm hni, Sebede, kulu hna gë vëryokuŋ va, do tëfëlehnëniha Yesu.

Asan ale nkeni gë ƴine

21 Yesu gë vërëfal vëlëw̃u va njiniho naw̃ Kaperënaỹum hna. Fac ntaw̃ëla wasëwif hna, Yesu tënkëko caliŋa hna do pëgw karaŋëndëhni vahnë va. 22 Vële hnëpaɗëhawo va pëmpëhnahnëkëhniwo gante karaŋëɗëhëhniwo ka, kaɓi gelohna gante karaŋëɗënihëhni vëharaŋ sariya ka; umë, g’ucankaf karaŋëɗëhëhniwo. 23 Hnë wati rac dënk asan ale pëlako ƴine tënkëko caliŋa ntëw̃ hni hna do ndekako: 24 «Ye ye yëbëlan fu, Yesu mbë Nasaret? Afërëkanëfu bi yijëru? Njëtëɓu ɗus ale yeru ỹa: Afacah ale paƴik W̃ën ỹa yeru!»

25 Yesu më ŋañënahnëka ƴine ỹa ntehna: «Ɗemëhnary do cahnëryehna aỹi asan!» 26 Ƴine ỹa më ñënkëka asan a gë fanka do më cahnëka ndekatënd ɗus.

27 Vahnë va fop pëmpëhnahnëkëhniwo ɗus do tëƴëlëndëniho: «Ye ga ye iŋi karaŋ kasëk nte yëɗahnik g’ucankaf ŋi? Aỹi asan wëla waƴine ŋa ntehnëɗëhëhni ntini iñë do maw̃ëndëniha!» 28 Awa, pëgwiko taŋ nësënde soŋe Yesu ỹa resiỹo Galile hna fop.

Yesu njërënëɗëhëhni vëres vëyaɓah

29 Ante cahnëniho caliŋa hna Yesu njiniho gë Simo gë Andëre tere lëw̃ hni hna do Sak San fëna njintiniho. 30 Hara, hnëmu asëvalu Simo ndakëko, kaɓi mbahn iŋi njakëkawo; ga tëkëk Yesu, më pëƴaniha soŋe lëw̃u ỹa. 31 Yesu më tëhaka, pëlaka vák ỹi, matëndëlehna. Yak mbahn w̃a tavëlehna do pëgwëlehn nëhëtëhnëndëhni.

32 G’anëka ga, ga njok lav a, vahnë va njinenëhniɗënihawo Yesu vële resëko va fop do gë vële pëlaniho waƴine. 33 Vahnë vëvë naw̃ va fop haryënkw rënka tere hna mbarëpëlëniho. 34 Yesu njërënëkëhniwo vëyaɓah vële resëko sifa wates wanëmpëlah do ntakëhniwo fëna waƴine waƴaɓah. Tavëlëhniwohna waƴine ŋa nësëni, kaɓi vëhni njëtëniho bi mo nke.

Yesu nkwayëtaɗëho Galile hna

35 Wakëwak fo, Yesu matëko cahn naw̃ hna, nji ñëw̃ hn’ile njirëk, do hnam njëfaɗëho. 36 Simo gë vërëfëlëntaw̃u njilehnëni njëkëlehniniha; 37 ga nuniha, më ntehnëniha: «Vahnë va fop njëkëlehnëɗënihi.»

38 Yesu më ntëkwakëhni: «Ƴinëfu sëñ haw̃ary, hnë vankol vamb ɗarël vi. Tëfëko fëƴahnu hnam fëna Wanës Wakasëk ŋa, kaɓi soŋe umë yijëɓu.» 39 Do njilehnëni hnë Galile hna fop; pëƴaɗëhëhniwo Wanës Wakasëk ŋa vacaliŋa vamb resiỹo va do ntaɗëhëhniwo waƴine ŋa.

Yesu njërënëɗëha ahwëhn mbiỹ

40 Ahwëhn mbiỹ ŋa më njijëk haryënkw Yesu ndëkwëhnëk do muntahna ntehna: «Ge ñaɗu, koɗu ayërëno, afacënëlehno.»

41 Yesu më kaỹëhnahnëka g’umë; më njelëk vák ỹa, ñaka do ntehna: «Ñaɗëfu: Pacëry!» 42 Taŋ, ambiỹ ŋa tavëlehna do pacënëlehni.

43 Awa, Yesu më ŋañënahnëka, cañëta, ntehna: 44 «Nëpary ɗus, ant’afëƴahna ahnë waŋi; ƴiry njëki asëna wasaɗëha ỹa, do canëry saɗëha le kerëk Moyis ntinde ỹa. Koyëna vahnë va fop njëtëɗëni pacëru.» 45 Asan a njiko, ɓare pëgwëko pëƴahnënd ile-wo-le hna ile yeha ỹa. Soŋe rac Yesu koɗilohna mbok tënk wahnaw̃ hna gante ñaɗ ka; hnë wëwac wayirah hna ñëw̃ëɗëho. Do vahnë va njijëɗëniho ỹalu hna matindëni gante-wo-gante.

2

Yesu asan ale ye vorovoro njërënëɗ

1 Ga ndëcëk wafac, Yesu më mbok njik Kaperënaỹum, do njëtayiko tere hna nke. 2 Kore vahnë varëpëlëko hnam, hafo golohna igwac wëla për hna rënka tere hna. Yesu Wanës Wakasëk ŋa pëƴaɗëhëhniwo. 3 Vësan tëkëlehnini, njonëhniniha Yesu ale ye vorovoro ndiɓini vësan vëhnah. 4 Ɓare wahoɗilohna tufëniha Yesu, vahnë va pëɓëniho. Awa më kaƴëni tëjëtëni ile rëjahnik cery ŋa ɓaƴ hn’ile nkeho Yesu hna; më cëlëndëniha ale yeho vorovoro ryakëko uway hna hatëh hante ntiniho hna. 5 Ga nuk Yesu kwëtahn vëỹi vësan ŋa, më ntehnëka ale ye vorovoro ỹa: «Ajë mën, wameh hu ŋa tavëhniru.»

6 Awa vëharaŋ sariya vëryampo, vële lañako hnam va, nahaɗëniho: 7 «Soŋe ye nësëɗ aỹi asan aki? W̃ënu ŋa njew̃ëɗ! Mo hoɗ tavëhn wameh? W̃ënu ŋa fo hoɗ!»

8 Yesu njëtëko taŋ itoñaŋ dëw̃ hni ŋa, më ntehnëkëhni: «Soŋe ye hnahaɗun aki? 9 Ge ntehnëɓu: “Wameh hu ŋa tavëhniru”, ma ge ntehnëɓu, “Matëry, ahnuf uway hu w̃a, ayas?” ryampo bi ỹak hnëŋëk nësi hnë waŋi? 10 Ɓare ñaɗëfu ayëtu: Ajë Ahn’a kwëhnak fanka tavëhna ahnë wameh ɗuniỹa li.» Awa Yesu më ntehnëka ale ye vorovoro ỹa: 11 «Ami ntehnëɗëmi, matëry, nufëry uway hu w̃a aw̃ënc!» 12 Matëlehn taŋ, nuf uway lëw̃u w̃a, cahnëlehn tase vahnë va fop. Soŋe umë, pëmpëhnahnëkëhniwo ɗus; umë cëmbëɗëniha W̃ënu ŋa ntehnëndëni: «Koɓëri nulëfuhna g’iỹin ki!»

Yesu macëɗëha Levi

13 Yesu gë tëfary lant sankaf Galile ka mboko nji. Vahnë vëyaɓah yihahniɗëhawo do karaŋëɗëhëhniwo. 14 Ga ndëcëɗ, më nuka Levi, aju Alëfe, ga ntañak biro hn’ile cosahnëɗe ỹatëtanke hna. Yesu më ntehnëka: «Tëfe!» Levi matëlehn, tëfa.

15 Tac Yesu tokëko roka tere Levi hna. Vërëf ỹatëtanke vëyaɓah gë vëw̃en tokëlandëniho do gë vërëfal vëlëw̃u va, kaɓi njaɓëniho sifa vahnë vërac hnë vële rëfalëɗëhawo hna. 16 Vëharaŋ sariya vële yentiko gë wafarise va nunihawo Yesu ga tokëlandëni gë vëỹi vahnë fop, më tëƴënihëhni vërëfal vëlëw̃u va: «Soŋe ye tokëlahnëɗëni gë vërëf ỹatëtanke do gë vëw̃en vi?»

17 Yesu nkwëryëkëhniwo, më ntehnëkëhni: «Vële wok vëresëna va ɓalëlëhnihna g’ayërën, vëres va valëkëhni. Ƴijëla w̃acëw̃ëhni vële satëk, ɓare vëw̃en yijëɓu w̃acu.»

Yesu nësëɗ soŋe suŋ ỹa

18 Fac ryampo, vërëfal San Ayary va gë wafarise w̃a cuŋëniho. Awa vahnë më njijëni tëƴëniha Yesu: «Soŋe ye cuŋëɗëni vërëfal San Ayary vi gë wafarise w̃i, do vërëfal hu vi vësuŋëɗina?»

19 Yesu më ntëkwakëhni: «Ntiyahnëku bi vëfaƴ iñël va koɗëni cuŋëni wati nte nkelahnëni g’ale ỹëlëɗ a? Koɗina nke koyëna! Wahoɗina cuŋëni ge g’ale ỹëlëɗ a nkolahnëni. 20 Ɓare wati yejëk ile nufëhnandeniha ale ỹëlëɗ a; fac rac cuŋëɗëni.

21 «Ahnë kaɗëɗina ankwëỹ pand kasëk, nte wok kwëỹana ten, hn’ipand cër; ge gena më, ankwëỹ pand kasëk iŋa, ge ndagik, kwëỹaɗ do citëɗ pand cër iŋa do hatëh ha njankëɗ ɗus. 22 Ahnë taw̃ëɗina fëna uñen kasëk hnë waryëpët wasër; ge gena umë, uñen uŋa tënkenëɗ waryëpët w̃a: uñen uŋa ndehëtaɗ, waryëpët w̃a fëna përëkaɗ. Uñen kasëk uŋa hnë waryëpët wëhasëk taw̃ëɗe!»

Yesu ye Ahwëhn fac ntaw̃ëla ŋa

23 Hnë fac ntaw̃ëla ndampo, Yesu wëhaỹ ndëcëtaɗëniho gë vërëfal vëlëw̃u va. Ga njasëɗëni, vërëfal vëlëw̃u va pëgwëlehnëni nkubëndëni vantimp va do cemëndëni. 24 Wafarise wale yeho hnam w̃a, më tëƴëniha Yesu: «Ƴëkëry, soŋe ye ntiɗëni vërëfal hu vi ile nkok maw̃ëryana sariya fu ỹa ntiyi hnë fac ntaw̃ëla hna?»

25 Yesu më ntëkwakëhni: «Koɓëri karaŋëluhna bi ile ntiko David hnë fac ryampo ante mbalëkëhniwo do inte yokëhniwo, umë dënk gë vërëfëlëntaw̃u va? 26 Tënkëko cery W̃ën hna do tok mburu nte kwëtëhniko W̃ënu ŋa. Abiyatar yeho asëna wasaɗëha asankaf a wati rac. Sariya fu ỹa vësëna wasaɗëha va fo maw̃ëryanëko tokëni vamburu vatac, ɓare David nufëko do njëɗahni fëna vërëfëlëntaw̃u va.»

27 Yesu më mbok ntehnëkëhni kat: «Ntaw̃ëla ŋa soŋe ahn’a liyik; ahn’a diyina soŋe ntaw̃ëla. 28 Soŋe umë, Ajë Ahn’a dënk ye Ahwëhn wëla fac ntaw̃ëla ŋa.»

3

Yesu ahnë njërënëɗ hnë fac ntaw̃ëla

1 Fac ryampo, Yesu mboko tënk caliŋa hna. Asan ale cëmëko vák yeho hnam. 2 Wafarise w̃a njëkëɗënihaw̃o ɗus Yesu bi njërënëɗëha hnë fac ntaw̃ëla hna, kaɓi ñaɗëniho nuỹani ile pëƴahnëɗëni menëk pëlahni. 3 Yesu më ntehnëka asan ale cëmëko vák ỹa: «Matëry, ahahn fagant.»

4 Tac më tëƴëkëhni: «Ye ntehnëk sariya fu ỹa? Ntiyi ufërën hnë fac ntaw̃ëla hna ma uw̃eh? Afehëta ahnë icëm ma aryaw̃a?» Waỹaɗilohna ntëkwani.

5 Yesu njëkëkëhniwo vëhni fop ga ntavah do njiw̃ëhnahnëkawo fëna kaɓi ŋwëỹëni vëhwëtahnëɗina. Awa më ntehnëka asan a: «Ƴeli vák hu ỹi.» Njelëlehn do vák ỹa mbokalehna fërën fo. 6 Wafarise w̃a cahnëlehnëni caliŋa hna njini mbarëni gë wëlawo ahnaw̃ w̃a Eroɗ soŋe nësëlëni bi hak koɗëni ndaw̃ehnahnëniha Yesu.

Kore yaɓah yihahniɗëha Yesu

7 Yesu gë vërëfal vëlëw̃u va njiniho gë cape lant Galile ka do kore sankaf rëfëlehnëkaw̃o. Vahnë vërac Galile gë Yuɗe matiniho, 8 do gë Yerusalem , gë resiỹo Idumeya, gë resiỹo ile ye gë cape ñëntaw̃ Yurëdan ka do gë caharaɓ Tir gë Sidon. Wakore watac vëhni Yesu njijëniho, kaɓi njëtaniho ile ntiɗ ỹa. 9 Awa Yesu më tëƴëkëhni vërëfal vëlëw̃u va njonëhniniha kulu kaƴ hnam kaɓi kore ỹa peñëlëɗëniho caharaɓ lëw̃u: 10 njërënëkëhniwo vahnë vëyaɓah, awa vëres va fop cëñëlëɗëniho soŋe ñakëniha vëhni fëna. 11 Do ge vële pëlani waƴine va nunihawo, ndëkwëhnëɗëni haryënkw lëw̃u do ndekandëni: « Ajë W̃ënu ŋa yeru!» 12 Ɓare Yesu ŋañënahnëɗëhëhniwo ntehnëndëhni ntë pëƴahnëni bi mo nke.

Yesu tëhnaɗëhëhni Pëhw gë Vëhi va

13 Yesu kaƴëko hn’ikuŋ, macëkëhni vële tëhnako njijëni le nkeho hna do njiniho. 14 Koyëna tahnëkëhniwo Pëhw gë Vëhi va [do macëhni vëfaƴik ] soŋe tëfëlëndëni g’umë do paƴëndëhni pëƴahnëndëni Wanës Wakasëk ŋa, 15 do g’imëk ntandënihëhni waƴine ŋa. 16 Wëlihëhni Pëhw gë Vëhi va: Simo nte macëko Yesu Piyer ; 17 Sak , g’aheryu San , vëhni vëhi tak viju Sebede yeho. Yesu Bowanerëges macëkëhniwo. Umë fëhnëtanëɗ «vësan vële mëntëlëni g’ufarat»; 18 Andëre, gë Filip, gë Barëtelemi, gë Matiye, gë Toma, gë Sak aju Alëfe, gë Tade, gë Simo ale hahnëndak soŋe nkal dëw̃ hni ŋa Kanan, 19 do gë Yuɗa Isëkariyot, ale yeɗ aroka Yesu ỹa.

Yesu, vëvë tere lëw̃u va ỹaɗ nufëniha

20 Tac Yesu më mbokak gë tere. Umë gë vërëfal vëlëw̃u va wahoɗilohna tokëni roka ỹa kaɓi hnam fëna vahnë vëyaɓah varëlëko. 21 Vëvë tere lëw̃u va, ga njëtani watac, kahnëtalehnëni soŋe nji nufiniha, kaɓi ntehnëɗëniho: «Cenaka!»

Yesu gë Belësebul

22 Vëharaŋ sariya vële w̃atiko Yerusalem va ntehnëɗëniho: «Asankaf ƴine le w̃acik Belësebul ỹa fëlaka!» do kat: «Iỹi ƴine yëɗaɗëha fanka canahnëndëhni waŋi waƴine!»

23 Awa Yesu më macëkëhni nësëhnëkëhni g’iŋi mëntëndëlehn: « Sintani hak koɗ cëna umë dënk? 24 Ge vële vankëk inaw̃ mëtëɗëni vëhni fo, naw̃ tac goɗina kahn; 25 do ge vële vankëk tere mëtëɗëni vëhni fo tere rac goɗina kahn. 26 Awa ge Sintani mëtëryaɗ umë fo, ge ucankaf ntëw̃u ŋa gona mbank, goɗina nko kahn, tëkwëɗ. 27 Ahnë koɗina tënk hnë tere asan ahwëhn fanka do nuf hnapul lëw̃u ỹa, ge ñabëlahna ten asan ahwëhn fanka arac; ge ñabëka, koɗ nuf le-wo-le ỹa tere lëw̃u hna. 28 Toña ỹa fëƴaɗëmu: vahnë va, koɗe tavëhnini wameh wadëw̃ hni ŋa fop gë waƴew̃ wante njew̃ëɗëniha W̃ënu ŋa fop. 29 Ɓare ale yew̃ëɗëha Iƴir Ipacah iŋa tavëhnëɗena muk, uw̃i w̃eh dihëtëɗena.»

30 Yesu nësëhnëkëhniw̃o koyëna kaɓi vëhni lehnëɗëho: «Gë ƴine nkeni.»

Hnëmu Yesu gë vëheryu

31 Hnëmu Yesu gë vëheryu tëkëlehnini; ñëw̃ëni për hna do paƴëniha ahnë macehna. 32 Vahnë vëyaɓah lañako caharaɓ Yesu, më ntehnik: «Nëpary, hnëmuh gë vëhery hu për hna nkeni, macëɗënihi.»

33 Yesu më ntëkwakëhni: «Mo ye hnëm mën ỹa do gë vëhery mën va?»

34 Tac më njëkëkëhni vële lañako caharaɓ lëw̃u va do ntehn: «Ƴëkëryin, hnëm mën ỹa gë vëhery mën va ani nkeni. 35 Vële liɗ ile ñaɗ W̃ënu ŋa vëhni ye hnëm mën ỹa gë vëhery mën va.»

4

Uhnës uryindaryindan soŋe ahnaɗ uhnëɗa w̃a

1 Yesu mboko pëgw karaŋëndëhni tëfary lant Galile hna. Kaƴëko hnë kulu ile yeho lant hna, ntaña kaɓi kore sankaf varëpëlëko caharaɓ lëw̃u. Ɗarël w̃ënka hna ñëw̃ëniho 2 do Yesu gë wahnës waɗindaryindan karaŋëɗëhëhniwo viỹë viyaɓah; hn’ikaraŋ dëw̃u hna ntehnëɗëhëhniw̃o: 3 «Nëparyin! Fac ryampo asan yiko ipahn uhnëɗa kaỹ dëw̃u hna. 4 Wati nte pahnëɗëho waŋëc ŋa, wëɗampo nkaw̃ hna njoko: wusëry w̃a më njijëni kohnëni. 5 Wëɗampo wëraka njoko ile nkok ƴaɓëna nkal. Waŋëc ŋa pëhnëlehn taŋ kaɓi nkal iŋa tëw̃ëlohna. 6 Ulav w̃a, ga njakëk, më kankënëk waƴor ŋa, kaɓi vënkahn va ƴaɓëlawohna. 7 Waŋëc wëɗampo hnë wadëmpëhn njoko. Wadëmpëhn ŋa më naỹëk do ndaw̃ uhnëɗa w̃a, ñoñ dëw̃ëlohna. 8 Ɓare waŋëc wëɗampo nkal përën hna njoko; pëhnëko, naỹ do ntëw̃: wëɗampo waŋëc wafëhw warar (30), wakaw̃ary wafëhw imbëɗ g’iryaw̃ (60), do wakaw̃ary kat keme (100).»

9 Yesu më mbok ntehnëkëhni: «Nëparyin ɗus, ge kwëhnarun vanëf awëryahnu!»

Soŋe ye nësëɗ Yesu gë wahnës waɗindaryindan

10 Vële rëfëlehnëɗëhawo kwëlëkwël va do gë vëfaƴik pëhw gë vëhi va, ga nkeni vëhni fo gë Yesu, më tëƴëniha soŋe wahnës waɗindaryindan w̃a. 11 Më ntëkwakëhni: «Nuỹarun w̃uhnë uyët ile sow̃iko, hnësëɗ soŋe Naw̃ W̃ënu ŋa, ɓare vëỹëntaw̃ vi had uhnës uryindaryindan fo nkwëryëɗëni, 12 do koyëna:

«“Koɗ njëkëni ɗus, ɓare hara wahnuɗina paryi,

koɗ nkwëryëni ɗus ɓare hara ñoñ wayëtëna paryi,

ge gena umë mbokajakëndëni gë W̃ën do W̃ënu ŋa tavëhnakëndëhëhni wameh wadëw̃ hni ŋa!” + 4.12: Esayi 6.9-10 »

Yesu uhnës uryindaryindan ahnaɗ uhnëɗa w̃a nkabahnëɗ

13 Tac Yesu më ntehnëkëhni: «Ƴëtëluhna ile ye uw̃i uhnës uryindaryindan? Awa hak koɗun ayëtu wahnës waɗindaryindan waỹëntaw̃ w̃a fop? 14 Ayam a wanës W̃ënu ŋa pahnëɗ. 15 Vëryampo had nkaw̃ nkeni le njoɗ wanës hna: ge tëk nkwëryëni, Sintani tëkiɗ teɓëhni wanës wante fahnik hnë vëhni ŋa. 16 Vëryampo had nkal kwëhn wëraka nkeni: nkwëryëɗëni wanës ŋa do g’uhnatah maw̃aɗëni. 17 Ɓare waravëɗina kwëhna vënkahn hnë vëhni, toƴe fo kwëtahnëɗëni. Ge ryëñah w̃a tëkëhnikëhni ma ge mbërehnini soŋe wanës W̃ënu ŋa, tavëɗëni taŋ kwëtahn iŋa. 18 Vëryampo kat nkeni had uhnëɗa ule yoɗ wadëmpëhn, umë ye vële wëryëɗ wanës, 19 ɓare wëɓal ỹi ɗuniỹa ŋa, iɓora hnapul ŋa, do g’iña ile-wo-le ŋa tënkëɗëhëhni, ndaw̃ëɗëni wanës ŋa do ñoñ dëw̃ëɗina. 20 Ɓare vëryampo, hn’inkal përën hna teɓaɗëni wanës ŋa: nkwëryëɗëni wanës ŋa, kwëtahnëɗëni do nkeni had ile lëw̃ëɗ, wëɗampo wafëhw warar (30), wañëntaw̃ wafëhw mbëɗ gë ryaw̃ (60), do wakaw̃ary kat keme (100).»

Uhnës uryindaryindan lampu

21 Tac Yesu më mbok ntehnëkëhni: «Ahnë pëɗëɗ bi lampu tac koɓ g’ancëhn ma kuyët hn’ipad? Gena bi kaŋëɗe ƴaŋ? 22 Ile sow̃ik ỹa fop tufahnëɗe, do ile sow̃iko hn’umëhwëry ŋa fop njoɗe humpen hna. 23 Nëparyin ɗus, ge kwëhnarun vanëf awëryahnu!»

24 Yesu më mbok ntehnëkëhni kat: «Kwëtahnëryin nëf ile wëryëɗun ỹa! W̃ënu ŋa ñaŋëndëhu g’añëŋa nte ỹaŋahnëɗun w̃uhnë dënk ŋa do nkwënëɗëhu kat. 25 Kaɓi ale hwëhnak ỹa nkwënënde; ɓare ale wok kwëhnana ỹa teɓëɗe wëla toƴe ile liyahnëka tëk nuỹa ỹa.»

Uhnës uryindaryindan uỹëc ule fëhnëɗ umë fo

26 Yesu më mbok ntehnëk kat: «Wëlin g’ile mëntëlëni Inaw̃ W̃ënu ŋa: asan fahnëɗ uhnëɗa kaỹ dëw̃u hna, 27 tac fac-wo-fac ndakënd g’umëɗ ga, matënd g’acahnëfëɗ ga. Waŋëc ŋa pëhnëɗ do naỹ hara ƴëtëna g’ante pëhnahnëk hafo naỹ ka. 28 Nkal iŋa, umë dënk fëhnëndanëɗ uhnëɗa w̃a: waƴor ŋa ten, tac uyat w̃a, do tëkwahn idaf waŋëc ŋa. 29 Puhnand tuŋ waŋëc ŋa daf ŋa, asan a pëgwëlehn ndokuŋënd g’ikáca dëw̃u ŋa, kaɓi wati uhác w̃a rëkëk.»

Uhnës uryindaryindan uỹëc mutarëd

30 Yesu më mbok ntehnëkëhni kat: «Ye hoɗen mëntëndëlehnin Inaw̃ W̃ënu ŋa? Gë iỹëhne uhnës uryindaryindan koɗen nkabahnin? 31 G’uỹëc atëh mutarëd mëntëlëni; ge pahnik, uỹëc rac ye ule ỹak vak w̃a waɓë ɗuniỹa li fop, 32 ɓare ge naɗik naỹëɗ hafo ntëb wanëɗa wante ye sarëɗiŋ ŋa fop. Cantëɗ wahni wahnaỹah hafo wusëry w̃a koɗëni kofëndëni cën dëw̃u hna.»

33 Koyëna karaŋëɗëhëhniwo Yesu g’iỹi sifa wahnës waɗindaryindan; gante koɗëni nkwëryëni ka nësëhnëɗëhëhniwo. 34 Nësëhnëɗilëhniwohna hara gena gë uhnës uryindaryindan; ɓare ante nkeniho gë vërëfal vëlëw̃u va fo, wahnës waɗindaryindan w̃a fop nkabëkëhniwo.

Yesu tëryëɗ sël sankaf

35 Hnë fac rac ga nëkak, Yesu më ntehnëkëhni vërëfal vëlëw̃u va: «Ɗanëtanëfu gë cape ñëntaw̃ lant haɗi.» 36 Më koyanihëhni kore ỹa; vërëfal va më njoniha Yesu hnë kulu le nkehahnëko hna. (Awa, kaɓi Yesu hnë kulu tëko nke, më koyanihëhni kore ỹa do pëgwëni ndanëtandëni.) Wakulu wakaw̃ary tëfëlëniho. 37 Tac sël sankaf pëgwëlehn cëlënd ɗus, wavonkëlo w̃ënka ŋa njohandëho kulu ỹa, hafo pëgw tëmpënd hnam w̃ënka ŋa. 38 Yesu haw̃ëhni kulu hna ndakëko wakwëɗ. Awa vërëfal vëlëw̃u va më nëgëtëniha ndekatëndëni: «Aharaŋ, cëm iŋa yeyinëk: kwëtahnëlihëfuhna bi nëf?»

39 Yesu, nëgalehn, ŋañënahna sël ỹa do ntehna lant ỹa: «Ñëw̃ëry ƴam! Ɗemëhnary!» Sël ỹa tëryalehn do njamëlehn fop.

40 Tac Yesu më ntehnëkëhni: «Soŋe ye ntakëku aki? Soŋe ye worun kwëhnaluhna kwëtahn?»

41 Ɓare vërëfal va ntakëkëhniwo ɗus, më ntehnëlëni: «Mo ga ye awa aỹi asan? Wëla sël ỹa gë wavonkëlo w̃ënka ŋa maw̃ëhnëɗëniha!»

5

Yesu asan ale pëlani waƴine njërënëɗ

1 Tëkëlehnëni gë cape ñëntaw̃ lant Galile ka, hn’inkal ɓulunda Gerasen hna. 2 Ga cëlëk Yesu kulu hna, asan cahnëlehni wayag hna, njijënd pankëlëni. Asan arac ƴine fëlakawo 3 do wayag hna ntëɗëko. Ahnë koɗilohna mbok ñaba, wëla gë vankënca; 4 ñabëɗeho kwëlëkwël wapary ŋa gë wame waryëhwëra do wëɓák ŋa gë vankënca, ɓare nkubëɗëho waryëhwëra w̃a do mbëkëtëɗëho vankënca va. Ahnë mëkëɗilawohna tërya. 5 Ndekaɗëho wayag hna do gë wahuŋ wale yeho tëfary lant hna g’umëɗ gë g’anent hara tëryëɗina, do cërehnaɗëho gë wëraka w̃a.

6 Më nuka Yesu ŋaw̃ët; awa më nkaryëk nji ndëkwëhn haryënkw lëw̃u, 7 do ndeka gë fanka: «Ye ye yëbëlan fu, Yesu, Ajë W̃ën Hunte Sëpëk Fop? Këlami g’uw̃ac W̃ënu ŋa antë aliwo uw̃eh!» 8 Asan a nësëko rac kaɓi Yesu tëko ntehna ƴine ỹa: «Cahnëryehna aỹi asan!»

9 Tac më tëƴëka: «Hak maciru?»

Ƴine ỹa më ntëkwaka: «W̃ac mën w̃a “Njaɓëɓun” ye, kaɓi vëyaɓah yeɓun.» 10 Do më këlaka antë canëhni nkal hna.

11 Kore sankaf vampëhëmpëh ryavëɗëho hnam, ɗarël kuŋ hna. 12 Waƴine ŋa më këlaniha Yesu ntehnëni: «Cañëtëryifu rënkëfuni vaŋi vampëhëmpëh!» 13 Yesu më maw̃ëryanëkëhni. Awa waƴine ŋa cahnëlehnëniha asan a do njini tënkënihëhni vampëhëmpëh va. Hara kore vatac nkëhnëko tëkëni wawuli wahi (2,000) vampëhëmpëh. Nëñëlëlehnëni vampamb kuŋ hna njini ntëbani lant hna do cëmëlehnëni fop.

14 Vësan vële heryëɗëhëhniwo vampëhëmpëh va, nkaryëlehnëni nji pëƴahnëni watac naw̃ hna do gë wëhaỹ hna. Vahnë va njilehnini njëkëni ile liyak ỹa. 15 Tëkëlehnini hn’ile nkeho Yesu hna do nuniha asan ale pëlaniho kore waƴine ỹa: ntañako, ntiyako viỹi do hakili ỹa mbokakawo fërën fo. Ntakëlehnëhni. 16 Vële yantiko fop va më tëfëtanënihëhni ile yeha asan ale pëlaniho waƴine ỹa gë kore vampëhëmpëh ỹa. 17 Awa, pëgwëlehnëni këlandëniha Yesu cahn resiỹo lëw̃ hni hna.

18 Wati nte kaƴëɗëho Yesu kulu ŋa asan ale yërënik a më tëƴëka maw̃ëryana tëfëlënti g’umë. 19 Ɓare Yesu maw̃ëryanëlawohna, më lehnëkawo: «Ɓokary gë ɓulunda hu, do afëƴahn fop ifërën ile ntinëhnëki Ahwëhn a kaɓi kaỹëhnahnëka gë wëjë.» 20 Awa asan a njilehn pëgw pëƴahnënd hnë Wahnaw̃ Pëhw hna fop ile ntinëhnëkawo Yesu ỹa; do fop vële wëryëɗëhawo va pëɓëkëhniwo fëmpëhnahnah w̃a.

Aryagu Yayërus g’asëval ale ỹakëɗ viỹi Yesu va

21 Yesu mbokako gë kulu ỹa gë cape ñëntaw̃ lant ka. Ga tëkëk hnam, kore sankaf varëpëlëko caharaɓ lëw̃u; ante nkeho tëfary w̃ënka ŋa, 22 tëkëlehni asankaf caliŋa ale w̃aciko Yayërus. Më nuka Yesu, ndëkwëhnëlehn haryënkw lëw̃u 23 do këlahna ɗus ntehna: «Këlami, fandag mën fa cëm iŋa nke. Ƴij arinda wëɓák ŋi afehëtahna!» 24 Yesu njilehnëni g’umë.

Kore sankaf lapëhnakawo do peñëɗënihawo vacape va fop. 25 Hara asëval yentiko hnam ale njiɗëho sat koɓëri hnë wabëhn pëhw gë waki. 26 Njiko hnë vëyehn vëyaɓah, ƴehna ŋa mbërehnëkawo ɗus, fop canëko koryi lëw̃u ỹa, ɓare ñoñ ɗemalawohna; nuko nkwënanda res w̃a. 27 Nkwëryëko ga nësëɗe soŋe Yesu ỹa. Awa më njijëk kamëhni lëw̃u kore hna ñak cuɗ Yesu ŋa. 28 Ntehnaɗëho: «Wëla cuɗ ntëw̃u ŋa fo ỹakakëndëɓu njërakëndëɓu.» 29 Ga ñakëk, sat ỹa tëryalehna taŋ do njëtalehn njërëk res lëw̃u w̃a.

30 Wati rac dënk, Yesu njëtalehn fanka sahnëka. Më cahëtak gë kore tëƴëhni: «Mo ỹakëk cuɗ mën ŋa?»

31 Vërëfal vëlëw̃u va më ntëkwaniha: «Nuru kore ỹa peñëɗënihi gante-wo-gante, do arëƴënd: mo ỹakëko?»

32 Ɓare Yesu njëkëkëhniwo caharaɓ lëw̃u, nuhahna ale lik watac a. 33 Asëval a mbalëɗëho ntakah ŋa kaɓi njëtëko ile yehawo ỹa; awa më njijëk ndëkwëhn haryënkw Yesu do pëƴahna toña ỹa fop. 34 Yesu më ntehnëka: «Aryag mën, kwëtahn hu ŋa njërënëki. Ƴiryeyi gë ƴam do ures hu w̃a ɓokaniɗilihna.»

35 Koyëna nkoko nësënd Yesu tëketëni vëfaƴik matini gë tere Yayërus do ntehnëniha: «Aryag hu gona. Ɓokawo avërehna Aharaŋ a.»

36 Ɓare Yesu kwëtahnëlohna nëf wanës wadëw̃ hni ŋa më ntehnëka Yayërus: «Antë ntaki, kwëtahnëry tuŋ.»

37 Maw̃ëryanëlawohna ahnë ntapëhnahna gë tere Yayërus ge gena Piyer , do Sak g’aheryu San . 38 Tëkëlehnëni tere hna, Yesu nkwëryëko wëñaw̃ waƴaɓah, vëryampo koɗëniho, vëỹëntaw̃ va ndekaɗëniho. 39 Më tënkëk tere hna do ntehnëhni: «Soŋe ye ỹaw̃ërun aki? Fandag fi cëmëna, wakwëɗ fo ndakëk.» 40 Ɓare njafaŋëɗënihawo.

Awa më canëkëhni vëhni fop, nkoni rëmu fandag fa gë hnëmu do gë vërëfal vërar vëlëw̃u va do tënkëni cery nte nkehahnëko fandag hna. 41 Më pëlaka vák ỹa do ntehna: «Talita Kum!» (Umë fëhnëtanëɗ: «Ntehnëɗëmi: Fandag, matëry!») 42 Fandag fa matëlehn taŋ, pëgwëlehn njasënd (kaɓi wabëhn 12 kwëhnako). Wati nte nuniho cëmëna ŋa, pëmpëhnahnëkëhniwo ɗus. 43 Ɓare Yesu më ŋañënahnëkëhni ntehnëhni antë pëƴaniha ahnë; tac më ntehnëkëhni: «Ƴëɗaryina ile tokëɗ.»

6

Vahnë vëvë Nasaret va vëhwëtahnëɗilahna Yesu

1 Yesu matëko hnam nji hn’ankol nte naỹahnëko hna; vërëfal vëlëw̃u va ntapëhnanihawo. 2 Hnë fac ntaw̃ëla hna pëgwëlehn karaŋëndëhni caliŋa hna; vahnë vëyaɓah hnëpaɗëhawo do pëmpëhnahnëkëhniwo ɗus.

Ntehnëɗëniho: «Ne ñëŋak iỹin? Ye ga ye yasery ule kwëhnak w̃i, do hak kolahnëk ntind uw̃i fëmpëhnahnah? 3 Gena bi umë ye ali vacery va, aju Mari , acëru Sak , Yose, Yuɗ, do gë Simo? Vëheryu vësëval va vëlëɗëntina bi ani gë fuhnë?» Vëlënënëlaw̃ohna.

4 Awa Yesu më ntehnëkëhni: « Kila ntënënik gante-wo-gante, ɓare gena nkol nte naỹahnëk hna, hnënk lëw̃u ỹa vëlënënëɗilahna, gë vëvë tere lëw̃u va per.» 5 Yesu kolëlohna nti hnam wëla fëmpëhnahnah ryampo, ge gena vëres vëryampo fo tindëko wëɓák ŋa do njërënëhni. 6 Do pëmpëhnahnëkawo kaɓi vahnë vëvë nkol tac vi vëhwëtahnëna.

Yesu paƴëkëhniwo vëfaƴik pëhw gë vëhi va vëhi vëhi

Tac Yesu njiko karaŋëndëhni vankol vamb caharaɓ hna fop. 7 Më macëkëhni Pëhw gë Vëhi va paƴëkëhni vëhi vëhi. Njëɗakëhniwo fanka g’ucankaf ntandënihëhni waƴine ŋa 8 do ntehnëkëhniwo aki: «Ant’ayoyawu ñoñ ge njiɗun, ge gena ryoko ryampo; ant’ayoyawu ile rokëɗun, kufa, koryi wakufa hun hna. 9 Përyaryin wapary, ɓare ant’ayoyawu acuɗ kaw̃ary.» 10 Më mbok ntehnëkëhni kat: «Ge tëkërun hn’inaw̃, ñëw̃ëryin hnë tere ile hacanderun hna fo hafo hale matëɗun hnam. 11 Ge vahnë vëvë naw̃ va ŋwëỹëni vëhacaɗiluhna ma vëhnëpaɗiluhna, cahnëryin hnam do avankatëndu ivëɗ vë wapary hun ỹa: umë njëtëɗëni vëlina fërën do W̃ënu ŋa nëŋëlahna gë vëhni.»

12 Pëhw gë Vëhi va më njini karaŋëndënihëhni vahnë va soŋe nkwëcëtani vankeya vantëw̃ hni va. 13 Ntaɗënihëhniw̃o waƴine waƴaɓah do njërënëɗënihëhniw̃o vëres vëyaɓah turatëndënihëhni wagu ŋa vankaf hna.

Icëm San Ayary a

14 Ahnaw̃ a Eroɗ Antipas nkwëryëko ga nësëɗe soŋe Yesu ỹa, kaɓi w̃ac lëw̃u w̃a campëko gante-wo-gante. Vëryampo ntehnëɗëniho: « San Ayary a vëhnik! Soŋe umë kwëhnahnëk fanka ntihahnëɗ viỹë vifëmpëhnahnah.»

15 Vëhaw̃ary ntehnëɗëniho: « Kila Eli ye.»

Vëhaw̃ary kat ntehnëɗëniho: «Kila le w̃ëntëlëk gë waɓë koɓëri ŋa ye.»

16 Eroɗ, ga nkwëryëk wante rëfëtaɗeho ŋa fop, më ntehnak: «San Ayary a ye! Ntëpëtehnëɓuha nkaf ŋa ɓare mbëhnik!»

17 Eroɗ pëlayehnëkawo San, ñabi, do cëɗëlehni soŋe Erodiyaɗ. Eroɗ ñëlëkawo mama nkehahnëko asëval aheryu Filip 18 do San ntehnëɗëhawo Eroɗ: «Sariya ỹa maw̃ëryana aỹëla asëval ahery hu ỹa!» 19 Soŋe rac Erodiyaɗ ntavëkawo ɗus gë San do ñaɗëho ndaw̃ehna, ɓare koɗilohna 20 kaɓi Eroɗ ntakëkawo g’umë; njëtëko asan asatah do asëvah ye do keryëɗëhawo. Ge nëpaɗëhawo, nëŋandëhawo igwëry wanës wadëw̃u ŋa ɓare ƴëtëlohna ile ntiɗ.

21 Ɓare hnë fac le ntihandëho ambënt fac ile nagahniko ỹa, Erodiyaɗ nuỹako fere fafërën ndaw̃ehnahna San. Fac rac Eroɗ ambënt cankaf ntiko, paƴehnëkëhniwo vësankaf vëvë ucankaf ntëw̃u ŋa, vësankaf wasoɗaɗe w̃a, do gë vëvë karyënkw Galile va. 22 Aryagu Erodiyaɗ tënkëko hn’ile nkeniho hna do nkaw̃ëhnëhni; Eroɗ gë vële macehnëko va per nëŋëkëhniwo gë fandag fa.

Awa Eroɗ më ntehnëka fandag fa: «Tëƴërye ile-wo-le ỹaɗu ỹa, njëɗaɗëmi.» 23 Njiko dënk hafo ntëkëhna aki: «Lëk njëɗaɗëmi lakënde ntehni cape ndampo inaw̃ mën iŋi rëƴëruho.»

24 Fandag fa më cahnëk nji tëƴehna hnëmu: «Ye rëfëko rëƴu?»

Hnëmu më ntëkwaka: «Nkaf San Ayary a.»

25 Fandag fa ntëfëlehn mboka gante nkeni ahnaw̃ gë vële macehnëko ka ntehna: «Ñaɗëfu ayëɗaw̃o tameki nkaf San Ayary a hn’ifëɗa mpan!»

26 Ahnaw̃ a njamëlehnëko; ɓare koɗilohna ŋwëỹëryana, kaɓi ntëkëko tase vële macehnëko va. 27 Paƴëlehna taŋ soɗaɗe lëw̃u ryampo ntehna: «Ƴoj nkaf San Ayary a.» Soɗaɗe ỹa njilehn kaso hna ntëpëtehna San nkaf ŋa. 28 Tac njoj hn’ifëɗa njëɗahna fandag fa, do fatac njëɗaga hnëmu. 29 Vërëfal San va, ante njëtani watac ŋa, më njini nufëni ñas iŋa kwëtëni hn’iƴag.

Yesu ndavëɗëhëhni vësan wawuli mbëɗ (5,000)

30 Vëfaƴik va, ga mbokajëni vëhni Yesu hna, më pëƴaniha fop ile ntijëniho do karaŋinihëhniwo vahnë va. 31 Yesu më ntehnëkëhni: «Njijën, njiyin hn’ile njirëk soŋe ayinëgawu toƴe.» Kaɓi njaɓëniho vahnë vële yijëɗëho do yiɗëho va; Yesu gë vërëfal vëlëw̃u va wëla roka vëhoɗilohna tokëni.

32 Awa më njini gë kulu hn’ile njirëk hna. 33 Ɓare vahnë vëyaɓah nunihëhniwo ga njiɗëni do njëtëniho gante njiɗëni ka; më matëni vankol hna fop, nkaryëni gë wapary fo hafo ndënkwëhnënihëhni vëhni Yesu gë vërëfal vëlëw̃u va hnë ỹëw̃a le njihandëniho hna. 34 Ante cëlëko Yesu kulu hna do nutëhni kore sankaf vahnë vërac, kaỹëhnahnëkawo ɗus gë vahnë vërac, kaɓi had kore wape wante wok wahwëhnana ahekery mëntëlëniho. Pëgwëlehn karaŋëndëhni viỹë viyaɓah.

35 G’anëka ga vërëfal va më tëhaniha Yesu ntehnëniha: «Tëk mëɗ do hnani fëk fo ye. 36 Koyaryihni vëỹi vahnë njini gë vankol vante ye caharaɓ vi ntëw̃ajëni ile tokëɗëni.»

37 Yesu më ntëkwakëhni: «Ƴëɗaryinëhni w̃uhnë dënk ile tokëɗëni ỹa!»

Më tëƴëniha: «Ñaɗu bi yifu sanëfu koryi yaɓah law̃ahnifu vamburu yëɗafuni tokëni?»

38 Yesu më tëƴëkëhni: «Vamburu vajëhw hwëhnarun? Ƴiryin ayëku.»

Umë njëkëni do ntehnëniha: «Vamburu mbëɗ g’uwis wuhi.»

39 Awa Yesu më ntehnëkëhni dañëndëryinëhni vahnë va kore kore. 40 Vahnë va më ntañani keme keme do gë wafëhw imbëɗ, wafëhw imbëɗ. 41 Tac Yesu më nufëk vamburu mbëɗ va g’uwis wuhi w̃a, kaŋëk g’ambin do camehna W̃ënu ŋa soŋe iỹi rokëtok. Më nkubëlehnëk vamburu va njëɗahni vërëfal va cahëlehnënihëhni vahnë va do cahëlehnënihëhni fëna wuwis wuhi w̃a vëhni fop. 42 Ale-wo-le tokëko hafo pihn. 43 Vërëfal va njoniho vankubel vamburu va g’uwis wule tesëniho w̃a pëɓ vëkankel pëhw gë vaki. 44 Hnë vële rokëko hna vësan wawuli mbëɗ (5,000) + 6.44 Vësan wawuli mbëɗ: Vutah va gë vësëval va vëryëkwaryina. yeho.

Yesu ƴaŋ w̃ënka hna njasëɗ

45 Tac Yesu kaƴëndëlehnëhni vërëfal vëlëw̃u va kulu hna ndënkwahëhniha gë cape ñëntaw̃ lant mbë ankol Betësayida ŋa. Hnë wati rac koyaɗëhëhniwo ɓulunda ỹa umë dënk. 46 Ante koyakëhniw̃o ŋa, Yesu njiko hn’ikuŋ soŋe njëfa.

47 Ga nëkak, kulu ỹa fagant lant hna nkeho, do Yesu umë fo woko nkal hna. 48 Më nuk vërëfal vëlëw̃u va mbëraniho ƴiryery kulu ŋa ɗus, kaɓi sël ỹa pankëlëɗëniho; awa g’ankëhn fac ŋa, më njiɗ gante nkeni njasëhatënd ƴaŋ w̃ënka hna, do ñaɗëho ndëcëhni. 49 Ante nunihawo ga njasiɗ ƴaŋ w̃ënka hna, ntiyahnëkëhniwo ahnënkwël ye do më ndekaɗëni. 50 Vëhni fop nuɗënihawo do ntakëkëhniwo.

Ɓare wati rac taŋ, Yesu më lehnëkëhniwo: «Ƴaw̃ënaryin! Ami Yesu ye; antë ntaku!» 51 Tac kaƴëlehn kulu hna, ɗarël lëw̃ hni, do sël ỹa tëryalehn. Vërëfal va pëmpëhnahnëlehnëhni ɗus, 52 kaɓi ñoñ vëwëryëlohna ile ryëcëtako ante cahëlehnëko Yesu vamburu va: wahakili walëw̃ hni w̃a koɗilohna njët rac, ntëbëkëhniwo.

Yesu njërënëɗëhëhni vahnë va Senesaret hna

53 Ga ntëmpëtani lant ỹa Yesu gë vërëfal vëlëw̃u va, tënkëlehnëni hn’inkal ɓë resiỹo Senesaret hna. 54 Kulu hna cëlëɗëniho, njavëtatëniha taŋ va Yesu. 55 Vahnë va nkaryiniho nkal hna fop do njinenëhniɗënihawo vëres hnë waƴala, le-wo-le nkwëryëniho nke hna. 56 Hn’ile-wo-le njiɗëho Yesu hna, wahnaw̃ hna ma vankol hna, vahnë va njonëhnëɗënihaw̃o vëres vëlëw̃ hni va kwëtëndënihëhni waỹëw̃a ɓulunda hna do këlaɗënihaw̃o tavëhni ñakëhni wëla wacëmët cuɗ cankaf ntëw̃u ŋa fo; fop vële ỹakëko va njërëniho.

7

Namu vacërakëlo

1 Wafarise vëharaŋ sariya vëryampo Yerusalem matiniho njijëni kwërëniha Yesu. 2 Kamahnëniho vërëfal vëryampo Yesu va gë wëɓák wante wok pacëna tokëɗëniho roka ỹa, (më lehnëɗe waỹuhnana gante maw̃ëryak namu ka). 3 Kaɓi wafarise w̃a gë wasëwif waỹëntaw̃ w̃a fop ntënënëniho wënamu wante taveryënihëhniw̃o vacërakëlo va: vërokëɗilohna hara waỹuhnana wëɓák ŋa hafo pacëhni 4 do ge matiniho gë saha, vërokëɗina hara vëfacënana ten. Ntënënëniho ɗus fëna wënamu wakaw̃ary, gante tëfëka ndagi vanëhëta, wapoti, do gë vapeƴa ka [do gë wafad w̃a].

5 Awa wafarise w̃a gë vëharaŋ sariya va më tëƴëniha Yesu: «Soŋe ye nkoni vërëfal hu vi vëlënënëɗina wënamu vacërakëlo fu va, tokëɗëni gë wëɓák wante wok pacëna?»

6 Yesu më ntëkwakëhni: «Vahnë vële hnësëɗ ile nkoni vëliɗina yerun! Kila Esayi toña kwëhnako ante nësehnëkawo W̃ënu ŋa soŋe lëw̃ hun ỹa. Aki kerëko:

«“W̃ënu ŋa më lehnëk: ‘Iỹi ɓulunda gë wanës ŋi fo ntënënëɗëniho,

ɓare wasakahn walëw̃ hni hna ŋaw̃ëtaniho.

7 Icëmb nte cëmbëɗëniho ŋa kwëhnana nafa,

kaɓi ile karaŋëɗënihëhni vahnë ỹa,

gena ikaraŋ mën,

ɓare ile karaŋëni vahnë fo ye.’ + 7.7: Esayi 29.13

8 Tavërun vakwëɗa W̃ënu va alënënahnu wënamu wante kahnëndëni vahnë.»

9 Tac më nkwënëk: «Kolërun ɗus aravu vakwëɗa W̃ënu va ahahnëndahnu namu lëw̃ hun dënk! 10 Wëlin ile ỹaɗëfu hnësu ỹa: Moyis më lehnëko: “Dënënëryihni vëhni rëmuh gë hnëmuh”, + 7.10: Icahn 20.12 do fëna, “Ale lehnëka rëmu ma hnëmu wameh a tëfëka ndaw̃i.” + 7.10: Icahn 21.17 11 Ɓare w̃uhnë, karaŋëɗunëhëhni vahnë va: ge ahnë ntehnëka rëmu ma hnëmu: “Ile-wo-le wëkakëndëɓu yëɗayi ỹa ‘korëban’ ye.” Umë fëhnëtanëɗ: “Ile fehnik ntinëhnahni W̃ën saɗëha.” 12 Koyëna tavëtentunëhëhni ntini ile ntehnëk sariya W̃ënu ŋa, alënëna rëmuh gë hnëmuh; 13 ntihëtëɗun ile karaŋëɗ wanës W̃ënu ỹa gë namu le haraŋëɗunëhëhni ỹi. Do ntiɗun viỹë vihaw̃ary viyaɓah vile w̃ëntëlëk gë virac ki.»

Viỹë vile liɗëha ahnë ale wok pacëna

14 Tac Yesu më mbok macëkëhni kore ỹa do ntehnëhni: «Nëparyino w̃uhnë fop, do awëryu: 15 iñë le tokëɗ ahnë + 7.15 Le tokëɗ ahnë: Viỹë viyaɓah vañik wok tokëɗena wasëwif hna. (Soŋe Walevi 11) koɗina tonkëna haryënkw W̃ën hna. Ɓare ile hoɗ tonkëna ỹa, umë ye ile sahnëɗ hnë umë ỹa. 16 [Nëparyin ɗus ge kwëhnarun vanëf awëryahnu!]»

17 Ante tavëkëhniwo kore tënk tere ŋa, vërëfal vëlëw̃u va tëƴënihawo bi ye pëhnëtanëɗ wanës wadëw̃u ŋi. 18 Awa më ntëkwakëhni: «W̃uhnë fëna, gwëryëɗiluhna bi? Gwëryëɗiluhna bi fop ile tokëɗ ahnë koɗina tonkëna haryënkw W̃ën hna 19 kaɓi umë tënkëɗina ntaw̃ary dëw̃u hna, ɗonk dëw̃u hna tënkëɗ tac cahnëɗ mbahn dëw̃u hna?» (Gë waŋi wanës pëƴahnëɗëho Yesu koɗe toki ile-wo-le ỹa.)

20 Umë mbok ntehnëk: «Ile sahnëɗ hnë ahnë ỹa umë ronkënëɗëha. 21 Kaɓi ɓambery ntaw̃ary ahnë hna matiɗ vinahan vimeh vinte liyehnëɗëhëhni vahnë ndakëndëni hara vëyëlëlëna, ule, uryaw̃ ahnë. 22 Njëkëlehnëɗëni ndakëntal meh vësan ma vësëval vële ỹëlëk do ỹëlik, iña le nkok kwëhnëna, njapënand, tokand vahnë, kwëhna nkeya meh, iñew̃ary, ntehnëndëhni wameh vëỹëntaw̃, naỹënand, do nënkw. 23 Viỹë viw̃eh fop ɓambery ahnë hna cahniɗ do umë ronkënëɗëha.»

Ikwëtahn asëval ale wok gena sëwif

24 Yesu matëko hnam nji resiỹo Tir hna. Tënkëko le ñaɗëho ñëw̃ hna do ñaɗilohna njëti hnam nke, ɓare koɗilohna cow̃a. 25 Asëval ale hwëhnakawo fandag fante pëlako ƴine wëryëko ga nësëɗe soŋe Yesu, njilehni taŋ hn’ile nkeho hna ndëkwëhn haryënkw lëw̃u. 26 Asëval arac gelohna sëwif, hnë Fenisi mbë Siri hna nagiko. Muntaɗëhawo Yesu ntana ƴine ỹa aryagu hna.

27 Yesu më ntehnëka: «Tavëryihni tokëni ten vutah vi + 7.27 Vutah vi fëhnëtanëk wasëwif w̃a. Vumbe va fëhnëtanëk vële wok vëyena wasëwif. hafo pihnëni, kaɓi ƴivëna nufi roka vutah ỹa këfëhnini vumbe vi + 7.27 Vumbe vi fëhnëtanëk vële wok vëyena wasëwif.

28 Asëval a më ntëkwaka: «Ɓare, Aharaŋ, la vumbe vi tokëɗëni ile këfëɗëni vutah ỹa.»

29 Awa Yesu më ntehnëka: «Ha, toña hwëhnaru. Soŋe iŋi dëkwa, koɗu aw̃ënc gë ỹal hu: ƴine ỹa cahnëka aryag hu.»

30 Mëncëlehn nji tëkata aryagu ga ndakëk hn’ipad: ƴine ỹa cahnëkawo.

Yesu kumim njërënëɗ

31 Tac Yesu matëlehn resiỹo Tir hna, tëf Sidon mboka gë cape lant Galile, tëfëlehn hnë resiỹo Wahnaw̃ Pëhw hna. 32 Më njinenëhnijika asan kumim soŋe tinda wëɓák ŋa.

33 Awa Yesu më pitaryëka umë fo, ŋaw̃ëtarya kore ỹa; më ndënëka watufa ŋa aryëŋënkaha vanëf hna do cëkëna vák ỹa gë wato ŋa ñakahna ryëw̃ ỹa. 34 Tac më kaŋëk g’ambin, njënëk bë sankaf do ntehna asan a: «Efata», umë fëhnëtanëɗ: «Piɗëtary!» 35 Piɗëtalehna asan a vanëf va, ryëw̃ ỹa fëna pëtalehna do pëgwëlehn catënënd wanës ŋa.

36 Yesu ntehnëkëhniwo antë pëƴahnëni; ɓare ante-wo-nte mbañëhnëɗëhëhniw̃o ŋa, vahnë va atac rëkëɗëniho campehnëndëni g’ahaw̃ary wanës ŋa. 37 Vahnë va pëmpëhnahnëkëhniwo ɗëcët; ntehnëɗëniho: «Ile ntiɗ ỹa fop caŋëk ɗus! Vëryëŋënkah va dënk nkwëryëndanëɗëhëhni do nësëndanëɗëhëhni vële wok vëhoɗina nësëni va!»

8

Yesu vahnë wawuli wahnah ndavëɗ

1 Hnë wati rac kore yaɓah voko mbarëpëlëni, do ñoñ golohna ile tokëɗëni. Yesu më macëkëhni vërëfal vëlëw̃u va ntehnëhni: 2 «Kaỹëhnahnëkow̃ëhni vëỹi vahnë, kaɓi wëli wafac warar yelahnëɓun do ñoñ vëworyaryëna ile tokëɗëni. 3 Ge koyaɓuhëhni mëncëni hara ñoñ vërokëna, mbërahëɗëni nkaw̃ hna, kaɓi vëyaɓah hnë vëhni ŋaw̃ët matini.»

4 Vërëfal vëlëw̃u va më ntëkwaniha: «Ne koɗen nuỹanëhninëhni ile tokëɗëni hafo pihnëni, hnë ỹi fëk?»

5 Yesu më tëƴëkëhni: «Vamburu vajëhw hwëhnarun?»

Më ntëkwaniha: «Mbëɗ gë vaki.»

6 Awa më ntehnëkëhni kore ỹa ntañani nkal hna. Tac më nufëk vamburu mbëɗ gë vaki va, camehnëka W̃ënu ŋa, nkubëlehnëk njëɗahni vërëfal vëlëw̃u va do vëhni, cahëlehnënihëhni vahnë va fop. 7 Kwëhnanihëhni fëna li vunkis toƴe. Yesu camehnëka W̃ënu ŋa soŋe vutac do ntehnëhni vërëfal vëlëw̃u va cahëlehnaryënihëhni. 8 Ale-wo-le tokëko afo pihn. Vërëfal va njoniho vankubel vante tesëniho va vëkankel mbëɗ gë vaki vapëɓah. 9 Hara vële rokëko va tëkëniho wawuli wahnah. Tac Yesu më koyakëhni mëncëni, 10 kaƴëlehn taŋ kulu hna njini gë vërëfal vëlëw̃u va resiỹo Dalëmanuta hna.

Wafarise w̃a dahëse fëmpëhnahnah tëƴëɗëni

11 Wafarise tëkëlehnëni do pëgwëni nkwajëlëndëni gë Yesu kaɓi menehnëniha njëkëhnahnëɗëniho. Umë tëƴëniha tufahn gë dahëse fëmpëhnahnah g’ambin matik. 12 Yesu më njënëk bë sankaf do ntehn: «Soŋe ye tëƴëɗëni vahnë vëvë gaki vi dahëse ile fëmpëhnahnëk? Toña ỹa fëƴaɗëmu: wëla dahëse ryampo wayëɗaɗena!» 13 Tac tavëlehnëhni do kaƴ kulu hna nji gë cape ñëntaw̃ mbë lant ŋa.

Levir wafarise w̃a do gë va Eroɗ

14 Vërëfal va ndënkwëniho njoni vamburu, ndampo fo kwëhnaniho kulu hna. 15 Yesu më ntehnëkëhni: «Diryin wajira! Keharyin levir wafarise w̃a do gë va Eroɗ ỹa.»

16 Vërëfal va pëgwëlehnëni nkwajëlëndëni vëhni fo kaɓi ntiyahnëkëhniw̃o ile nkoni vëhwëhnana vamburu ỹa ntehnëɗëhëhniw̃o koyëna Yesu.

17 Yesu njëtëko ile nkwajëlëɗëni ỹa, më ntehnëkëhni: «Soŋe ye wajëlëɗun kaɓi kwëhnaluhna vamburu? Nuɗiluhna bi ten? Gwëryëɗiluhna bi ten? Ndëpaku bi wahakili w̃i? 18 Kwëhnarun vinkër, nuɗiluhna bi? Kwëhnarun vanëf, gwëryëɗiluhna bi? Ɗënkwëtaɗiluhna bi 19 ante nkubëlehnëɓuho vamburu mbëɗ soŋe vahnë wawuli mbëɗ ŋa vatesel vante yorunëho va, vëkankel vajëhw fëɓëko?»

Më ntëkwaniha: «Pëhw gë vaki».

20 Mboko tëƴëhni: «Do nte nkubëlehnëɓuho vamburu mbëɗ gë vaki soŋe vahnë wawuli wahnah ŋa, vatesel vante yorunëho va, vëkankel vajëhw fëɓëko?»

Më ntëkwani: «Mbëɗ gë vaki.»

21 Awa Yesu më mbok ntehnëkëhni: «Do ha gaki gwëryëɗiluhna?»

Yesu njërënëɗëha mëp Betësayida hna

22 Yesu gë vërëfal vëlëw̃u va tëkëniho Betësayida hna; hnam, më njonëhnijika mëp do këlayi ñaka. 23 Yesu më pëlaka mëp uŋa vák ỹi kaha cahnarya nkol hna. Tac më tëpahnëka vinkër va, tinda wëɓák ŋa do tëƴa: «Koɗu bi ahnu iñë?»

24 Mëp uŋa më matëndëk nkaf ŋa, njëk, do ntehn: «Vahnë hnuɗëfu, had vatëh nuɗëfuhëhni, ɓare njasëɗëni.» 25 Yesu më tindëka wëɓák ŋa kat mëp uŋa vinkër hna; arac më ŋesëk ɗus: njërëniko, nuɗëho wapacëk ile-wo-le ỹa. 26 Awa Yesu më koyaka mënc gë ỹalu do ntehna: «Antë arënk tameki nkol hna.»

Piyer pëƴahnëɗ Yesu ye Arëhnayik a

27 Tac Yesu gë vërëfal vëlëw̃u va njilehnëni gë vankol vante rëhak Sesare Filip hna.

Nkaw̃ hna Yesu më tëƴëkëhni: «Vahnë va, mo ntehnëni yeɓu?»

28 Më ntëkwaniha: «Vëryampo, vëhni lehnëɗ San Ayary a yeru, vëhaw̃ary Eli yeru, do vëhaw̃ary kat, aryampo wakila hna yeru.»

29 Yesu më mbok tëƴëkëhni: «W̃uhnë lë, mo lehnërun yeɓu?»

Piyer më ntëkwaka: «Wëjë, Këris , Arëhnayik a yeru.»

30 Awa, Yesu më ŋañënahnëkëhni antë pëƴaniha ahnë.

Yesu icëm g’iɓëhn dëw̃u ŋa pëƴahnëɗ

31 Tac Yesu pëgwëlehn karaŋëndëhni aki vërëfal vëlëw̃u va: « Ajë Ahn’a afo korot ɗus; vicër ɓulunda va gë vësankaf vësëna wasaɗëha va do gë vëharaŋ sariya va ŋwëỹëɗëniha; ndaw̃ehnëniha do fac rarëna hna mbëhnëɗ.» 32 Watac wapacëk pëƴaɗëhëhniwo. Awa Piyer më canaryëka pëgwëlehn niranda.

33 Yesu më cahëtak, njëkëkëhni vërëfal vëlëw̃u va fop do ŋañënahna Piyer ntehna: «Ŋaw̃ëtarye, Sintani , kaɓi nahaɗila had W̃ënu ŋa, ɓare had vahnë.»

34 Tac Yesu më macëkëhni kore ỹa gë vërëfal vëlëw̃u va ntehnëhni: «Ge ahnë ñaɗ tëfëlehnëndo, antë nko nahand soŋe lëw̃u dënk, afo ndiɓ kërëwa lëw̃u ỹa tëfatëndo. 35 Ale ỹaɗ iỹi ɗuniỹa cëmëɗ, ɓare ale wok kwëtahnëna nëf iỹi ɗuniỹa nkoryaryëɗ ntaw̃ary dëw̃u ŋa, soŋe lëmën do gë Wanës Wakasëk ŋa, ntaw̃ary dëw̃u ŋa nkoɗ hafo araƴen hna. 36 Ye nëfaɗëha ahn’a ge umë hwëhnëk ɗuniỹa ỹi fop, tac cëvehn ntaw̃ary dëw̃u ŋa? 37 Ye koɗ njëɗahn mbësahni ntaw̃ary dëw̃u ŋa? 38 Ge ahnë cëfëhnëka g’ami do gë wanës mën ŋa haryënkw vahnë vëvë dol vi, vële wok vësatëna do wok vawëtahnëlahna W̃ën vi, awa Ajë Ahn’a fëna cëfëhnëɗëha g’umë, ge njijëk hn’idanc Rëm hna do gë wamëleka wapacah ŋa.»

9

1 Yesu më mbok ntehnëkëhni: «Toña ỹa fëƴaɗëmu; vëryampo hnë vële ye hnani vi vësëmëɗina hara vëhnuna Naw̃ W̃ënu ŋa ga njijëk gë fanka.»

Iɓaca Yesu ŋa

2 Ga ndëcëk wafac mbëɗ gë ryaw̃, Yesu më njokëhni vëhni Piyer , Sak do gë San do njiryeryëhni hn’ikuŋ ƴihnah hn’ile nkeniho vëhni fo. Yesu më mbacik tase lëw̃ hni; 3 viỹi vilëw̃u va njerëko ɗus had humpen, hnë ɗuniỹa li ahnë gena ale hoɗ njerën iñë koyëna. 4 Vërëfal vërar va nulehnënihëhni taŋ Eli + 9.4 Eli: kila yeho hnë Vikerëh Vicër hna. (2 Vëhnaw̃ 2) gë Moyis ga nësëlëɗëni gë Yesu.

5 Awa Piyer më ntehnëka Yesu: «Aharaŋ, njivëk nkeyin ani. Ntiɗëfun wasank watar: ryampo wëjë, Moyis ryampo, Eli ryampo.» 6 Ƴëtëlohna ile nësëɗ, kaɓi umë gë vërëfëlëntaw̃u va ntakëkëhniw̃o ɗëcët.

7 Aŋar njilehni cankëhni g’icën dëw̃u ŋa, do nkwëryëlehnëni kopa ŋar hna ntehn: «Aỹi Ajë mën ye ale ỹahnëɓu ɗus. Umë rëfëka ahnëpawu!»

8 Vërëfal va njëkëlehnëni taŋ caharaɓ lëw̃ hni, ɓare golohna nundëniha ahnë, Yesu fo wontiko gë vëhni.

9 Ante cëliɗëniho kuŋ ŋa, Yesu më ntehnëkëhni antë pëƴaniha ahnë ile nuni ỹa hafo Ajë Ahn’a mbëhn hnë vësëm hna. 10 Maw̃ëniho wanës watac, ɓare tëƴëlëɗëniho: «Ye pëhnëtanëɗ “iɓëhn hnë vësëm”?»

11 Tac më tëƴëniha Yesu: «Soŋe ye ntehnëɗëni vëharaŋ sariya vi, Eli yijëɗ ten?»

12 Umë ntëkwakëhni: «Eli rëfëka njij ten mbokahn caŋ fop. Ɓare, ge toña ye, soŋe ye pëƴahnëɗ Vikerëh va fëna Ajë Ahn’a korotëɗ ɗus do ntiɗe g’iñew̃? 13 Ɓare ami pëƴaɗëmu: Eli tëko njij, do vahnë va ntinihawo gante ñaɗëni ka, gante pëƴahnëk vikerëh soŋe lëw̃u ka.»

Yesu njërënëɗëha fatah fante pëlak ƴine

14 Ga tëkëni hn’ile nkeniho vërëfal vëỹëntaw̃ hna, nunihëhniwo kore yaɓah ɗus ga kwërënihëhni do vëharaŋ sariya va conkëɗëniho. 15 Vahnë va nundëniha tuŋ Yesu, pëmpëhnahnëlehnëhni, nkaryëlehnëni nkaỹëniha.

16 Yesu më tëƴëkëhni: «Ye sonkëɗun gë vëỹi?»

17 Asan aryampo kore hna më ntëkwaka: «Aharaŋ, njinenëhnimina ajë mën a, kaɓi ƴine fëlaka, umë w̃emaỹendëha koɗina nës. 18 Iỹi ƴine këfëɗëha hn’ile-wo-le hna, iguhnuhn rëkëɗ cahnënda w̃ës li, cemëlehnand wabeñ ŋi, do mbahn iŋi kankëɗëha. Tëƴëɓuhëhni vërëfal hu vi ntaniha iỹi ƴine, ɓare vëw̃ëkëlahna.»

19 Yesu më ntehnëkëhni: «Vahnë vëhwëhn kwëtahn këm yerun! Hafo guve tëfëko ñëw̃ëlahnin do ryuñënanëhnu? Ƴinenëhninow̃a fatah fi.»

20 Awa më njinenëhnijika. Ƴine ỹa nunda tuŋ Yesu, më ñënkëka fatah fa gë fanka; fatac njolehn këryiŋëtand do guhnuhn iŋa cahniɗëhawo w̃ës hna.

21 Yesu më tëƴëka rëm fatah fa: «Koɓëri guve pëgwëka?»

Më ntëkwak: «Koɓëri nte nkoko fatoƴ fo ŋa pëgwëkawo. 22 Wati ryaw̃ ƴine ỹa cañëtëɗëhawo hnë hwëɗëh ma hnë w̃ënka soŋe ndaw̃a. Kaỹëhnandiỹi gë fuhnë ayij aryemafu, ge koɗu!»

23 Yesu më ntëkwaka: «Ge koɗëfu? Fop koɗ nke soŋe ale hwëtahnëka.»

24 Rëm fatah fa ndekalehn taŋ: «Kwëtahnëɓu, ɓare ɗemarye, kaɓi kwëtahn iŋa nkojëko!»

25 Yesu nuko kore ỹa nkaryiɗëniho ỹal hni hna. Më ŋañënahnëka ƴine ỹa ntehna: «Ƴine ile w̃emaỹehnëɗ vahnë nësëni do nkwëryëni, ntehnëɗëmi: cahnëryehna faŋi fatah do nt’avoka vokanehna muk!»

26 Ƴine ỹa më ndekak do ñënka fatah fa gë fanka, cahnëlehna taŋ. Fatah fa njamëlehn had cëmëk, do vahnë vëyaɓah ntehnëɗëniho: «Cëmëk.» 27 Ɓare Yesu më pëlaka vák ỹa, matëndëka fatah fa do fatah fa kahnëlehn.

28 Ante tënkëko Yesu tere hna, nketëni gë vërëfal vëlëw̃u va fo, më tëƴëniha: «Soŋe ye woɓun mëkëlëfunahna lafuna iỹi ƴine?»

29 Yesu më ntëkwakëhni: «G’iƴëfa fo koɗe ntayini iỹi sifa waƴine.»

Yesu icëm g’iɓëhn dëw̃u ŋa mbok pëƴahnëɗ kat

30 Më matëni hnam tëfëni Galile. Yesu ñaɗilohna njëti hn’ile nkeho hna. 31 Vërëfal vëlëw̃u va karaŋëɗëho aki: «Ajë Ahn’a njëɗaɗeniha vahnë va, vërac ndaw̃ehnëɗëniha; do ge ntik wafac warar mbëhnëɗ vësëm hna.» 32 Ɓare vërëfal va vëyëtëlohna bi ye pëhnëtanëk wanës watac do ntakëkëhniwo soŋe tëƴëniha.

Mo lëbëkëhni vëỹëntaw̃

33 Tëkëlehnëni Kaperënaỹum hna. Ante tënkëniho tere hna, Yesu më tëƴëkëhni vërëfal vëlëw̃u va: «Ye wajëlekëndun nkaw̃ hna?» 34 Ɓare vëlëkwalohna, kaɓi nkaw̃ hna nkwajëliniho njëtahnëni bi mo lëbëkëhni vëỹëntaw̃ va.

35 Awa Yesu më ntañak, macëkëhni Pëhw gë Vëhi va do ntehnëhni: «Ge ahnë ñaɗ nke aryënkwëryënkw, tëfëka nke arëkwa vahnë fop do aryokuŋëhn vahnë fop.»

36 Tac më nufëka fatah fatoƴ kahnëndëka fagant lëw̃ hni; muryaka do ntehnëhni: 37 «Ale hacaka g’uw̃ac mën w̃a fatah gë faŋi ki, kacako ami dënk; do ale hacako ỹa, gena ami fo kacak, ɓare kacaka fëna ale faƴiko ỹa.»

Ale wok ñew̃ëlohna ỹa ndemaɗëho

38 San më ntehnëka Yesu: «Aharaŋ, nuɓunëhawo asan ale laɗëhëhniwo waƴine g’uw̃ac lëw̃ hu w̃a, do ñaɗëfunëho ravëtehnëfuna, kaɓi gentina gë fuhnë.»

39 Ɓare Yesu më ntëkwaka: «Nt’aravëtehnuna, kaɓi ahnë koɗina nti dahëse fëmpëhnahnah g’uw̃ac mën w̃a tac nës taŋ wameh mën. 40 Ale wok ñew̃ëlëfuhna ỹa ndemaɗëhëfu. 41 Do ale yëɗaɗëhu asiyawu w̃ënka kaɓi Arëhnayik a hwëhnëku, toña ỹa fëƴaɗëmu: nuỹaɗ cos dëw̃u ŋa.»

Vële liyendëhëhni vahnë wameh

42 «Ɓare ge ahnë ravëtehnëka kwëtahn iŋa wëla fatoƴ fëndampo hnë vunte hwëtahnëko vi, pecek bëraka gëb li tac ntabi hnë wov. 43 Ge vák hu ỹi liyehnëɗëhi uw̃eh, dëpëtary; pecek arënk ɗuniỹa le wok puɗina hna g’ivák iryampo g’ile woryaryëru waki tak do alabi gë janáma, hnë hwëɗëh hunte wok ɗipëɗina. 44 [Hnam, “vancëhn vante rokëɗ mbahn va wasëmëɗina do hwëɗëh ha ɗipëɗina muk.”] 45 Ge fary hu ỹa liyehnëɗëhi uw̃eh, dëpëtary; pecek arënk ɗuniỹa le wok puɗina hna g’ifary ryampo g’ile woryaryëru waki tak do alabi gë janáma. 46 [Hnam, “vancëhn vante rokëɗ mbahn va wasëmëɗina do hwëɗëh ha ɗipëɗina muk.”] 47 Do ge inkër hu ŋa liyehnëɗëhi uw̃eh, dokëtary; pecek arënk Naw̃ W̃ën hna g’inkër ɗampo g’ile woryaryëru viki tak do alabi gë janáma. 48 Hnam,

«“vancëhn vante rokëɗ mbahn va wasëmëɗina

do hwëɗëh ha ɗipëɗina muk.”

49 Kaɓi, ale-wo-le hwëɗëh pihëɗe gante pihëɗe waŋiry hnë roka ki. + 9.49 Kaɓi, ale-wo-le hwëɗëh pihëɗe gante pihëɗe waŋiry hnë roka ki. Vahnë vëyaɓah nahaɗëni hwëɗëh fëhnëtanëk kitiŋ.

50 «Waŋiry ŋa iñë fërën ye; ɓare ge gona ŋañ, hak koɗe mbokaryi ŋañëni? Kwëhnaryin waŋiry hnë w̃uhnë dënk do ayewu ƴam gë vëỹënta hun va.»

10

Yesu soŋe iñël do g’iɓëmba ŋa nësëɗ

1 Yesu matëko hnam nji hn’inkal Yuɗe hna, nte ye gë cape ñëntaw̃ Yurëdan ka. Kore vahnë va më mbok mbarëlëni kat ɗarël lëw̃u do pëgwëlehn karaŋëndëhni, gante njehëka ka.

2 Wafarise wëryampo më tëhaniha soŋe tëndëhnëniha urënd. Tëƴënihawo: «Sariya fu ỹa maw̃ëryanëka bi asan mbamba asëval alëw̃u?»

3 Yesu më ntëkwakëhni g’iŋi tëƴ: «Ye ntehnëkuno Moyis alindu?»

4 Më ntehnëni: «Moyis maw̃ëryanëka asan a ker kayëte nte rufahnëɗ mbambëka asëval alëw̃u ỹa.»

5 Awa Yesu më ntehnëkëhni: «Moyis kerëhnëku aŋa kwëɗa kaɓi vankaf va kambëku. 6 Vikerëh va më lehnëk, wapëgwa hna, ante ntiko W̃ën fop ŋa: “Ntikëhni asan g’asëval.” + 10.6 Wapëgwala 1.27 7 “Soŋe umë ye, asan a tavëɗëhëhni rëmu gë hnëmu nkeni g’asëvalu fo, 8 do vëhni vëhi tak aryampo fo nkeɗëni.” + 10.8 Wapëgwala 2.24 Koyëna, vëwona vëhi ɓare ahnë aryampo fo ye. 9 Awa ahnë antë pitëndëlehn ile mbarëpëlehnëk W̃ën ỹa.»

10 Ga mbokani gë tere, vërëfal va më tëƴëniha Yesu soŋe watac. 11 Më ntëkwakëhni: «Ge ahnë mbambëka asëvalu do ñëla ahaw̃ary, ntik ile mbañëk W̃ënu ŋa, 12 do age Asëval a tavëka asanu ñëla asan ahaw̃ary ntik ile mbañëk W̃ënu ŋa.»

Yesu ndëwaɗëhëhni vutah va

13 Vahnë yinenëhnikawo Yesu vutah soŋe tindëhni wëɓák wadëw̃u ŋa ndëwahni, ɓare vërëfal vëlëw̃u va niranihëhniwo. 14 Yesu, ga nuk watac, më ntavëka do ntehnëhni vërëfal va: «Tavëryinëhni vutah va njijëni ỹal mën hna! Ant’aw̃emaỹehnuni, kaɓi Naw̃ W̃ënu ŋa vële ye had vëhni va hwëhnëk. 15 Toña ỹa fëƴaɗëmu: ale wok maw̃ëlahna W̃ënu ŋa had gante maw̃ëhnëɗëhëhni fatah rëmu gë hnëmu ka tënkëɗina muk Naw̃ W̃ën hna.» 16 Tac, më muryakëhni vutah va, tindëhni wëɓák wadëw̃u ŋa ale-wo-le ndëwanëhni.

Asan avetak gë Yesu

17 Wati nte ñaɗëho nji Yesu ŋa, asan më nkaryëk ndënkwëhn do tëƴa: «Aharaŋ afërën, ye rëfëko liwu rënkahnu uwám usër hna?»

18 Yesu më ntëkwaka: «Soŋe ye w̃acëɗuho afërën? Ahnë afërën gena ge gena W̃ënu ŋa fo. 19 Njëtëru bi vakwëɗa va: “Ant’aryaw̃a ahnë; ant’ayëkëlehna asëval ahaw̃ary; ant’ale; ant’aye seɗe wamër; ant’avorahna ahnë ahnufahn ile kwëhnak ỹa; dënënëryihni vëhni rëmuh gë hnëmuh.”»

20 Asan a më ntëkwaka: «Aharaŋ, vaŋi vakwëɗa fop maw̃ëhnëɓu koɓëri utah mën hna.»

21 Yesu më njëkëka g’iŋahn do ntehna: «Iñë ryampo wojëki: ƴiryeyi awaf fop ile hwëhnaru ỹa do ayëɗahni koryi ỹa vëhaỹëhnah va, koyëna nuỹaɗu hnapul yaɓah ambin hna. Tac ƴij arëfëlehnëndo ami fo.»

22 Asan a, ga nkwëryëk watac, mbacëlehn yëka ỹa do njilehn ayamah fo kaɓi hnapul yaɓah kwëhnako.

23 Yesu më njëkëkëhni vërëfal vëlëw̃u vële hwërëkawo va do ntehn: «Ntakëk vëvetak tënkëni Naw̃ W̃ën hna!»

24 Vërëfal va pëmpëhnahnëkëhniwo gë wanës watac, ɓare Yesu më mbok ntehnëkëhni kat: «Wëlawo mën, ntakëk ɗus tënk Naw̃ W̃ën hna! 25 Itënk yonkomb hnë hatëh sirehn, ỹak hnëŋëk g’itënk avetak Inaw̃ W̃ën hna.»

26 Vërëfal va pëmpëhnahnëkëhniwo g’ahaw̃ary, do tëƴëlëɗëniho: «Mo ye awa ale hoɗe pehëti ỹa?»

27 Yesu më njëkëkëhni do ntehnëhni: «Vahnë va vëhoɗina, ɓare W̃ënu ŋa koɗ, kaɓi W̃ënu ŋa koɗ nti fop.»

28 Awa Piyer më ntehnëka: «Nëpary, fuhnë tavëɓun fop soŋe arëfëlehnahnënde.»

29 Yesu më ntëkwaka: «Toña ỹa fëƴaɗëmu: ge ahnë tavëk fop soŋe lëmën gë soŋe Wanës Wakasëk ŋa tere lëw̃u ỹa, ma vëheryu, vicëru, hnëmu, rëmu, vërahu, wëhaỹ walëw̃u, 30 awa ahnë arac nuỹaɗ wahwënta keme ntëbi ile kwëhnako hnë iỹi ɗuniỹa: watere, vëhery, vicër, wahnëm, warëm, vutah do gë wëhaỹ, gë horot fëna; nuỹaɗ ɗuniỹa ile wok puɗina wati le yejëk ỹi. 31 Ɓare vahnë vëyaɓah hnë vële ye gaki vëryënkwëryënkw vi vërëkwa yeɗ, do vële ye gaki vërëkwa vi yeɗ vëryënkwëryënkw.»

Yesu rarëna ỹa pëƴahnëɗ icëm g’iɓëhn dëw̃u ŋa

32 Yesu ndënkwaryëkëhniwo vërëfal vëlëw̃u va njindëni Yerusalem . Vërëfal va pëmpëhnahnëkëhniwo, do vële lapëhnaɗëhëhniwo va ntakëkëhniwo. Yesu më mbok canaryëkëhni vërëfal Pëhw gë Vëhi vëlëw̃u va pëgwëlehn nësëhnëndëhni, ile ỹaɗ nkehna hara ɓëỹëna ỹa. 33 Më lehnëkëhniwo: «Nëparyin, gë Yerusalem njiɗen, ile njëɗaɗeniha Ajë Ahn’a vësankaf vësëna wasaɗëha va gë vëharaŋ sariya va. Cëɗendëniha soŋe ndaw̃i do njëɗahnëɗëniha hnë vële wok vëyena wasëwif. 34 Vërac njafaŋëɗëniha, tëpandëniha, ntampehnëɗëniha do ndaw̃ehnëniha. Ge ntik wafac warar mbëhnëɗ vësëm hna.»

Itëƴ vutah Sebede va

35 Awa, Sak San , viju Sebede, më njijëni vëhni Yesu hna, tëƴëniha: «Aharaŋ, ñaɗëfun alinëhnëfu ile rëƴëɗeru ỹa.»

36 Yesu më tëƴëkëhni: «Ye ỹaɗun linëhnu?»

37 Më ntëkwaniha: «Maw̃ëryanëryifu yefu ɗarël hu ante nkeɗu hn’inaw̃ le naw̃ëɗu hna, aryampo g’irëhw aỹëntaw̃ a g’irahahn.»

38 Yesu më ntëkwakëhni: «Ƴëtëluhna ile rëƴëɗun ỹi. Koɗun bi asewu nkëlëw̃a tëmpah horot le ỹaɗëfu sewu ỹi, ma ayaryiwu yary horot ile ỹaɗeɓu yaryiwu ỹi?»

39 Më ntëkwaniha: «Koɗëfun.»

Yesu më ntehnëkëhni: «Ha, ceɗun nkëlëw̃a nte ỹaɗëfu sewu ŋi do njaryëɗerun yary ile ỹaɗeɓu yaryiw̃u ỹi. 40 Ɓare gena ami rëhnaɗ ale rëfëka ntaña g’irëhw mën ma g’irahahn mën; waỹi waỹëw̃a, vële pëhwëtëhnëk W̃ën va hwëhnëk.»

41 Vërëfal pëhw vëỹëntaw̃ va, ga nkwëryëni watac, ntavëkëhniwo gë viju Sebede. 42 Awa Yesu më macëkëhni vëhni fop ntehnëhni: «Njëtërun, vële hnuɗe had vësankaf ɗuniỹa vi, nɗëcëtëni ucankaf ntëw̃ hni ŋa, do vëryëndah va tufahnëɗëni fanka falëw̃ hni fa. 43 Ɓare geɗina koyëna yëbëlan hun. Ale-wo-le ỹaɗ naỹ hnë w̃uhnë ỹa, tëfëka nke aryokuŋëhn hun, 44 do ge ahnë ñaɗ nke aryënkwëryënkw hnë w̃uhnë, tëfëka nke aramp vahnë fop. 45 Kaɓi Ajë Ahn’a ƴijëna umë dënk soŋe ndokuŋëhni, ɓare had aryokuŋëhn vahnë njijëk do njëɗahn ntaw̃ary dëw̃u ŋa pehëtahnëhni vahnë vëyaɓah.»

Yesu njërënëɗëha mëp uŋa Barëtime

46 Yesu gë vërëfal vëlëw̃u va tëkëlehnëni Seriko hna. Tac, ante cahnëɗëniho naw̃ hna gë kore sankaf, mëp, nte w̃acik Barëtemi, aju Timawus, lañako tëfary nkaw̃ hna muntand. 47 Ga nkwëryëk Yesu mbë Nasaret ryëcëɗ, pëgwëlehn ndekand: «Yesu, Aju David , kaỹëhnahnëryiỹi g’ami!»

48 Vëyaɓah niraɗënihawo ndemëhna, ɓare umë nkwënëko ɗeka ŋa: «Aju David kaỹëhnahnëryiỹi g’ami!»

49 Yesu kahnëlehn do ntehn: «Macëryina.»

Macëlehnëniha mëp uŋa ntehnëniha: «Ƴaw̃ënary, matëry, macëɗëhi.» 50 Awa mëp uŋa ntoŋëlehn cuɗ cankaf ntëw̃u ŋa, ntoŋa kahn do nji gante nke Yesu.

51 Yesu më tëƴëka: «Ye ỹaɗu linëhnu?»

Mëp uŋa më ntëkwaka: «Ahwëhn, voka hnundu ỹaɗëfu.»

52 Yesu më ntehnëka: «Ƴiryeyi, kwëtahn hu ŋa njërënëki.» Taŋ mbokalehn nund, tëfëlehnëlehna Yesu nkaw̃ hna.

11

Yesu tënkëɗ Yerusalem hna

1 Ante njiɗëniho Yesu gë vërëfal vëlëw̃u Yerusalem ŋa tëkëniho kuŋ nte w̃acik Oliviye , ɗarël vankol Betëfase gë Betani hna. Yesu më paƴëkëhni vërëfal vëhi haryënkw ntehnëhni: 2 «Ƴiryin hn’ankol nte ye haryënkw hun ŋi. Ge tëkërun tuŋ, tëkatëɗunëha fapali ga pokik, fante woyik kaƴina ten, pëtina, ayojuna. 3 Ge ahnë tëƴëku: “Soŋe ye liɗun rac”, dehnëryina: “Ahwëhn a valëka, ɓare mbokaryiɗëha hara ɓëỹëna.”»

4 Awa njilehnëni tëkatëniha fapali për hna, nkaw̃ hna, ga pokik hnë rënka tere. Pëtëlehniniha. 5 Vëryampo hnë vële yeho hnam va më tëƴënihëhni: «Ye liɗun aki? Soŋe ye fëtërunëha faŋi fapali?» 6 Më ntëkwanihëhni ile ntehnëkëhniwo Yesu ỹa, do tavëlehnini njini. 7 Njonëhnëniha fapali fa Yesu; tindëniha vacuɗ vantëw̃ hni va fapali fa, tac Yesu kaƴa. 8 Vahnë vëyaɓah ntanëɗëniho vacuɗ vantëw̃ hni va nkaw̃ hna njitënd do vëryampo, yaryef yale nkubiniho fëk ỹa ntanëndënihawo. 9 Vële tëfëlëniho va fop ndekaɗëniho:

«Osana! W̃ën, ɗemaryifu!

Araɓi W̃ënu ŋa njëɗa ale yijëɗ g’uw̃ac Ahwëhn a! + 11.9: Wahnëw̃ 118.25,26

10 Araɓi W̃ënu ŋa njëɗa naw̃ nte yejëk ŋi, naw̃ David rëm fu ỹa!

Ɗemaryifu, W̃ën Hunte Sëpëk Fop! Osana!»

11 Yesu tëkëko Yerusalem hna do nji selele Cery W̃ën Cankaf hna. Ga njëkëk hn’ile-wo-le hna toƴe caharaɓ lëw̃u, njilehnëni Betani gë Pëhw gë Vëhi va, kaɓi tëko mëɗ.

Anuỹ nte wok dëw̃ëna

12 Ga pacëk, wati nte cahnëɗëniho Betani ŋa, Yesu inte yokawo. 13 Më nuk ŋaw̃ët anuỹ nte hnëpëko, njilehn njëk bi tëkatëɗ ga ntëw̃ëk; ɓare ga tëkëk yaryef fo tëkatëko, kaɓi tëkëlohna ten wati nte ntëw̃ahnëɗ wanuỹ ŋa. 14 Awa Yesu më ntehnëk anuỹ ŋa: «Ɓokëɗila alëw̃ muk!» Vërëfal vëlëw̃u va nkwëryëniho wanës watac.

Yesu Cery W̃ën Cankaf hna

15 Awa tëkëlehnëni Yerusalem hna. Yesu tënkëko selele Cery W̃ën Cankaf hna pëgwëlehn ntandëhni vële wafëɗëho do law̃ëɗëho va; këfëko wataɓali vëwëcët koryi do gë watinki vëwaf wëfah va, 16 do wëla aryampo tavëlawohna njo ñoñ Cery W̃ën Cankaf hna. 17 Tac më karaŋëkëhni aki: «Gena bi vikerëh hna W̃ënu ŋa më lehnëk:

«“Cery mën ŋa, Cery iƴëfa

soŋe ɓulunda fop macëɗe” + 11.17: Esayi 56.7

Do nkwënëko: «Ɓare w̃uhnë sow̃a vële lirun!»

18 Vësankaf vësëna wasaɗëha va gë vëharaŋ sariya va njëtaniho watac do njëkëlehnaɗëniho fere ndaw̃ehnahnëniha Yesu; ɓare ntakëkëhniwo g’umë kaɓi kore ỹa fop nëŋahnëkëhniwo gante karaŋëɗëhëhniwo ka.

19 Ga nëkak Yesu gë vërëfal vëlëw̃u va cahnëniho naw̃ hna.

Yesu gë anuỹ kankah

20 Ga pacëk koɓëri fo, ante ndëcëɗëniho nkaw̃ ŋa, nuniho anuỹ ŋa kankëko fop hafo vënkahn hna. 21 Piyer më ndënkwëtak ile liyako ỹa më ntehnëka Yesu: «Aharaŋ, ƴëkëry anuỹ nte ryëwanëruho antë mbok tok ahnë muk ŋa, kankëk fop.»

22 Awa Yesu më ntehnëkëhni vërëfal vëlëw̃u va: «Kwëtahnëryina W̃ënu ŋa! 23 Toña ỹa fëƴaɗëmu, ge ahnë ntehnëka iŋi kuŋ: “Matëry ani ayi alëba wov hna”, ge gwajëlehnaɗina ntaw̃ary dëw̃u hna, ɓare kwëtahn ile nësëɗ ỹa ntiyaɗ, awa watac ntiyaryëɗëha. 24 Soŋe umë, lehnandëmu; ge muntaɗun soŋe arëƴu iñë, kwëtahnëryin paryi nuỹaɗun do irac njëɗaɗerun. 25 Ge muntaɗun, hara ahnë lavëkuna, tavëhnëryina, do tavëhnahnu Rëmun ile ye g’ambin ỹi fëna ile w̃enërun ỹa. 26 [Ɓare ge tavëhnëɗilunëhnihna vëỹëntaw̃ va, Rëmun ile ye g’ambin ỹi fëna tavënhnëɗiluhna wameh hun ŋa.»]

Ne matik fanka Yesu fa

27 Yesu gë vërëfal vëlëw̃u va mboko mbokani gë Yerusalem . Wati nte njasëlehnëɗëho Yesu selele Cery W̃ën Cankaf hna, vësankaf vësëna wasaɗëha va, vëharaŋ sariya va gë vicër va më tëhaniha. 28 Tëƴëniha: «Gë fanka iỹëhne ntiɗu vëỹin? Mo lehnëki alind?»

29 Yesu më ntëkwakëhni: «Iñë ryampo fo rëƴëɗëmu; ge ntëkwarunëho, awa pëƴaɗëmu fanka fale lihahnëɗëfu vëỹin va. 30 Mo faƴikawo San njaryënd? W̃ënu ŋa bi ye ma vahnë va ye? Dëkwaryino.»

31 Pëgwëlehnëni nkwajëlëndëni vëhni fo ntehnëndëni: «Ge ntëkwayinëk: “W̃ënu ŋa faƴikawo”, tëƴëɗëhëfu bi soŋe ye woyinëk kwëtahnilënahna? 32 Ɓare ge ntëkwayinëk: “Vahnë va faƴikawo...”» Ntakëkëhniwo gë kore ỹa, kaɓi vahnë va fop nahaniho San kila paryi yeho.

33 Awa më ntëkwaniha Yesu: «Ƴëtëlëfuhna.»

Yesu më ntehnëkëhni: «Ami fëna pëƴaɗiluhna sifa fanka fale lihahnëɗëfu vëỹin va.»

12

Uhnës uryindaryindan soŋe vëyam vëyapah

1 Tac Yesu pëgwëlehn nësëhnëndëhni gë wahnës waɗindaryindan: «Nkeho asan ale fëlëko kaỹ waresen, do kece, tac mbëry ile rëkëɗe ŋwëỹehnahnënde waresen w̃a do pël iɗe nte rëkëɗe njaw̃ahnënde kaỹ iŋa. Tac, kwëtehnahnëkëhni vëyam njilehn uyas. 2 Wati ɓarëp hna, më paƴëka aryokuŋ a alëw̃u aryampo nji vëyam hna njëɗajëniha sah lëw̃u w̃a hn’ile mbarëpëni hna. 3 Ɓare vëyam va më pëlaniha aryokuŋ a, ndafëniha, ntalehnëniha wëɓák fo. 4 Awa ahwëhn kaỹ a më paƴëka aryokuŋ ahaw̃ary; arac më ndafëniha nkaf hna do njew̃ëniha. 5 Ahwëhn kaỹ a më mbok paƴëka kat ahaw̃ary; arac, më ndaw̃ëniha. Do koyëna ntinihëhniwo vëhaw̃ary vëyaɓah: ndafënihëhni vëryampo, vëỹëntaw̃ va ndaw̃ënihëhni.

6 «Ahwëhn kaỹ a asan aryampo fo nkoryaryëko: aju ale ñaɗ ɗus a yeho. Më paƴëka aju rëkwa ỹa gë vëyam kaɓi ntehnëko: “Ntënënëɗëniha ajë mën aỹi.”

7 «Ɓare vëyam va më ntehnëlëni: “Wëliho ale lëw̃ëɗ a! Ƴinëfu, ndaw̃ina, tac fuhnë hwëhnëɗen kaỹ iŋi!” 8 Më pëlaniha aju ahwëhn kaỹ iŋa, ndaw̃ëniha do canëniha kaỹ hna.»

9 Awa Yesu më tëƴëkëhni: «Hak ntiɗëhëhni ahwëhn kaỹ iŋi? Njijëɗ umë dënk ndaw̃ëhni vëyam vi do kwëtehnahnëhni vëyam vëhaw̃ary. 10 Karaŋëluhna bi waŋi wanës W̃ën?

«“Itaka inte cañëtaniho vëvëry vacery ŋa vacak

ye tame inte mbëryahnëk W̃ënu ŋa cery ntëw̃u ŋa fop.

11 Ahwëhn a lik umë do nkwamëk ɗus njëki!” + 12.11: Wahnëw̃ 118.22-23 »

12 Vësankaf wasëwif va njëkëlehnaɗëniho fere pëlahnëniha Yesu, kaɓi waŋi wanës vëhni ntehnëɗëho. Ɓare ntakëkëhniwo gë kore ỹa; awa më tavëniha njilehnëni.

Ỹatatanke Sesar

13 Wafarise wëryampo gë wëlawo Eroɗ w̃a faƴiko vëhni Yesu hna nji pëlajëniha gë wanës wadëw̃u ŋa dënk. 14 Më njijëni ntehnëniha: «Aharaŋ, njëtëɓun toña ỹa hnësëɗu; kwëtahnëlihna nëf ile nke ahnë do dënënëɗila ahnë kaɓi aryëndah ye, ɓare njasa nte ñaɗ W̃ënu ŋa haraŋëɗuhëhni. Pëƴaryifu, sariya fu ỹa maw̃ëryak bi ma maw̃ëryana cosi ỹatëtanke ỹa asankaf a, Sesar ? Tëfëkëfu bi sosëfuna?»

15 Ɓare Yesu njëtëko cow̃ëni ile nahani paryi ỹa; më ntehnëkëhni: «Soŋe ye rëndëndunëho urënd? Ƴonëhnino uỹëc koryi, ñaɗëfu hnuw̃u.» 16 Më njëɗaniha. Awa, Yesu më tëƴëkëhni: «Yëka mo g’uw̃ac mo liyik koryi li?»

Më ntëkwaniha: «Sesar ye.»

17 Më ntehnëkëhni: «Ɓësaryina Sesar ile kwëhnëk ỹa do W̃ënu ŋa ile kwëhnëk ỹa.»

Idëkwa dëw̃u ŋa pëmpëhnahnëkëhniwo ɗus.

Itëƴ soŋe iɓëhn vësëm ŋa

18 Wasaduse njilehnini vëhni Yesu hna. (Vëhni lehnëɗëho vësëm va vëvëhnëɗina.) Më tëƴëniha aki: 19 «Aharaŋ, Moyis njëɗakëfu aŋ’akwëɗa: “Ge asan ỹëlëk, do cëm hara tavëna vutah, aheryu ntëw̃ëɗëha asëval a soŋe nagëhnahna acëru vutah.” 20 Awa, nkeho hwënta ryampo, vësan mbëɗ gë vëhi vële vankëko rëm gë hnëm. Aryënkwëryënkw a ñëlëko do cëm hara tavëna vutah. 21 Ahigëna ỹa ñëlëgëkawo asëval arac, do cëmëg hara tavëna vutah umë fëna. Koyëna nkehawo ararëna ỹa fëna, 22 do mbëɗ gë vëhi va fop ñëlënihawo asëval a rac do cëmëni hara vëravëhna vutah. Ga puni vëhni fop, asëval a fëna cëmëgëlehn. 23 Hnë wati ɓëhn hna, ge matëni vësëm va, mo hwëhnëɗëha awa asëval aỹi? Kaɓi mbëɗ gë vëhi vi fop ñëlënihawo!»

24 Yesu më ntëkwakëhni: «Mpaỹëmpaỹaɗëhu, do njëtërun bi soŋe ye ye? Kaɓi ƴëtëluhna vikerëh va do ƴëtëluhna fëna fanka W̃ënu ŋa. 25 Ge vësëm va mbëhnëni, vësan va gë vësëval va vëvokëɗina ñëlëlëni, had wamëleka waɓ g’ambin ki nkeɗëni. 26 Ɓare soŋe vële vëhnëɗ va, koɓëri karaŋëluhna bi kayëte nte kerëk Moyis nte hnësëɗ soŋe fatëh fante ỹagëɗëho fa? W̃ënu ŋa më lehnëkawo Moyis: “W̃ën Abëraham ŋa yeɓu, W̃ën Isak, do gë W̃ën Sakob .” + 12.26: Icahn 3.6 » 27 Yesu më nkwënëk: «W̃ënu ŋa W̃ën vële wok vësëmëna ye, gena W̃ën vësëm; mpaỹëmpaỹaku ɗus.»

Akwëɗa W̃ën nte ỹak hnëfak

28 Aharaŋ sariya wëryëkëhniwo ga nkwajëlëɗëni. Njëtëko toña ỹa ntëkwakëhniwo Yesu wasaduse w̃a; më tëhaka do tëƴa: «Aŋëhne kwëɗa W̃ën ỹak hnëfak?»

29 Yesu më ntëkwaka: «Wëli akwëɗa nte ỹak hnëfak ŋa: “Nëpary, Isërayel , Ahwëhn a W̃ën fu, umë fo ye Ahwëhn. 30 Ŋahnëryehna Ahwëhn a W̃ën hu ŋa gë sakahn hu fop, g’intaw̃ary hu ŋa fop, gë hakili ỹa fop, do gë fanka hu fa fop.” + 12.30: Ɗivëta Sariya 6.4-5 31 Do wëli kigëna ŋa: “Ŋahnëryehna had wëjë dënk.” + 12.31: Soŋe Walevi 19.18 Gena vakwëɗa vante ỹak hnëfak lëbëka vaŋi.»

32 Awa aharaŋ sariya ỹa më ntehnëka Yesu: «Njivëk ɗus, Aharaŋ. Ile lëkwaru ỹa toña ye: Ahwëhn a fo ye W̃ënu ŋa, W̃ënu hukaw̃ary gena, ge gena umë. 33 Awa ale-wo-le tëfëka ŋahna W̃ënu ŋa gë sakahn lëw̃u fop, gë hakili lëw̃u fop, do gë fanka falëw̃u fop; do tëfëka ŋahna aỹëntaw̃u ỹa had umë dënk. Umë njivëk ɗus ntëbi sifa wasaɗëha wale-wo-le canëhnëɗe W̃ënu ŋa do gë w̃ësaw̃ ule ndaw̃ëhnëɗehëhni w̃i.»

34 Yesu njëtëko gë hakili ntëkwako; awa më ntehnëka: «Ŋaw̃ëtalihna Naw̃ W̃ënu ŋa.» Ga ndëcëk watac ahnë ɗëkëlohna mbok tëƴa iñë.

Arëhnayik a gë David

35 Yesu karaŋëɗëhëhniwo vahnë va Cery W̃ën Cankaf hna më tëƴëk iŋi tëƴ: «Hak koɗ ntehnëni vëharaŋ sariya vi Arëhnayik a Aju David ye? 36 Kaɓi David umë dënk lehnëko ante pëɓëkawo Iƴir Ipacah iŋa:

«“Ahwëhn a W̃ënu ŋa më lehnëka Ahwëhn mën a:

Ƴij alaña g’irëhw mën,

hafo hale këfëɗëfuhëhni vële ỹew̃ëki va haryënkw hu.”

37 David umë dënk “Ahwëhn” macëɗëha: awa hak koɗ nke Arëhnayik a fëna aju David?»

Wanira soŋe vëharaŋ sariya

Kore yaɓah hnëpaɗëhawo Yesu g’uhnatah.

38 Wëlin ile karaŋëɗëhëhniwo ỹa: «Keharyinëhni vëharaŋ sariya vi, vëhni vële nëŋahnëk gwërëtalehn gë vacuɗ vajaryah do ỹaɗ nkaỹëndeni g’untënah waỹëw̃a ɓulunda hna; 39 tëhnaɗëni wëlaña wale rëkëɗe nuhahnëndeni vacaliŋa hna do gë wëlaña vahnë vëlënah hn’ile tokëɗe roka sankaf hna. 40 Fop teɓëɗënihëhni vësëval vële cëmaryëk vësan va ile kwëhnani ỹa, do taŋ njëfaɗëni iƴëfa ƴaryah kamahnahnini. Gë wayap kitiŋëɗeni ntëbini vahnë vëỹëntaw̃ vi fop.»

Uyëɗahn ule canëk asëval ale cëmaryëk asan

41 Yesu ɗarël hn’ile kwëtëɗe uyëɗahn vë Cery W̃ën Cankaf hna ntañako, do njëkëɗëho bi hak kwëtëɗëni vahnë va koryi ỹa. Vëvetak vëyaɓah koryi yaɓah kwëtëɗëniho. 42 Asëval ahaỹëhnah ale cëmaryëk asan më tëkik do kwët vuŋëc vuki vunte wok ƴaɓëlahna nafa.

43 Awa Yesu më macëkëhni vërëfal vëlëw̃u va do ntehnëhni: «Toña ỹa fëƴaɗëmu, aỹi asëval ahaỹëhnah, uyëɗahn lëw̃u ule kwëtëk w̃a yaɓëk ntëbi va vëỹëntaw̃ w̃i fop. 44 Kaɓi vëỹëntaw̃ vi fop koryi ule wok ɓalëlëhnihna kwëtëni; ɓare umë, hn’uhaỹëhnah lëw̃u hna, njëɗahnëk le kwëhnak ỹa fop, ile rëfakëha kwëta soŋe lëw̃u ỹa dënk.»

13

Yesu ipërëkan Cery W̃ën Cankaf ŋa pëƴahnëɗ

1 Ante cahnëɗëho Yesu Cery W̃ën Cankaf ŋa, aryampo vërëfal vëlëw̃u hna më ntehnëka: «Aharaŋ, ƴëkëry! Wëraka wasankaf w̃a nkwamëk ka! Acery ŋa naỹëk ɗus!»

2 Yesu më ntëkwaka: «Gena nuɗu bi vaŋi vacery vacankaf? Wëla itaka ɗampo goɗina tinda hn’iñëntaw̃; fop nihëɗe.»

Ambër g’uryëñah

3 Yesu hn’ikuŋ Oliviye hna ntañako, paɓat gë Acery W̃ën Cankaf . Piyer , gë Sak , gë San , do gë Andëre fo nkeniho, më tëƴëniha: 4 «Pëƴaryifu bi guve ntiyaɗ watac do ye yeɗ dahëse le rufahnëɗ ante ntiyahnëɗ vëỹin fop ŋa.»

5 Awa Yesu pëgwëlehn ntehnëndëhni: «Kwëtëryin hakili, ant’aravu arokayiwu! 6 Vahnë vëyaɓah njijëɗëni mëcani uw̃ac mën w̃a do ntehnëndëni vërëhnayik ye! Tokaɗënihëhni vahnë vëyaɓah. 7 Ge nkwëryëɗun ga nësëɗe soŋe wamët nkal g’inkal ɗarël hun do gë wakasëk soŋe wamët waɓë ŋaw̃ët ŋa, antë ntaku; watac afo ntiya, ɓare geɗina ten wapuya ỹi ɗuniỹa ŋa. 8 Ɓulunda rëkëɗ mëtëndëni gë ɓulunda ỹëntaw̃, do ahnaw̃ pëgwëɗëha ahnaw̃ aỹëntaw̃; nkeɗ iñënka nkal hnë waresiỹo wayaɓah, do g’inte ŋa. Nkeɗ had lav iɗonk hnag ryënkwëryënkw.

9 «Ɓare w̃uhnë, diryin wajira! Kaɓi vahnë va njiryeryëɗënihu Mbara Vëhitiŋ hna; ndafëɗerun vacaliŋa hna. Njiryeryëɗerun haryënkw hnë waguverëner hna gë vëhnaw̃ hna soŋe lëmën, waseɗe mën yeɗun haryënkw lëw̃ hni. 10 Afo Wanës Wakasëk ŋa pëƴayini waɓulunda ŋa fop ten. 11 Age pëlayirun soŋe ayiryeryiwu vakitiŋa hna, antë nkehahnahnu ile rëfëka ahnësu; nësëryin wanës wante njëɗaɗëhu W̃ën wati rac ŋa, kaɓi geɗina w̃uhnë rëkëɗ ahnësëndu ɓare Iƴir Ipacah iŋa rëkëɗ nësënd.

12 «Vële vankëk rëm gë hnëm njëɗahnëlëɗëni soŋe ndaw̃ini, do warëm w̃a fëna koyëna ntiɗënihëhni vutah vuntëw̃ hni va; vutah va ñew̃ëɗënihëhni vële hnagëkëhni va do ndaw̃ehnëɗënihëhni. 13 Vahnë va fop ñew̃ëɗënihu soŋe lëmën. Ɓare ale yaw̃ënaɗ hafo pu ỹa, W̃ënu ŋa pehëtëɗëha.»

Iñë hayah ɗëcët

14 «Ge nuɗun ile w̃acëɗe “Iñë hayah ɗëcët ỹa + 13.14 Iñë hayah ɗëcët ỹa: Yesu nësëɗ paŋare iñë ile yijëɗ tonkën Cery W̃ën Cankaf ŋa. (Daniyel 9.26-27) ”, hn’ile nkok tëfëlahna nke hna (araɓi ale haraŋëɗa nkwëry waŋi!), awa vële yeɗ Yuɗe va tëfëɗëha nkaryëni gë wahuŋ; 15 ale yeɗ ƴaŋ cery ntëw̃u hna, ge cëlik, tëfëlahna tënk soŋe nuf iñë ɓambery; 16 do ale ye hn’ikaỹ hna tëfëlahna mënc gë ỹalu soŋe njoj cuɗ cankaf ntëw̃u ŋa. 17 Mekëhni vësëval vëryonkah va gë vële yëw̃ëndëɗëhëhni vutah vuntëw̃ hni va hnë wafac warac! 18 Muntaryina W̃ënu ŋa antë tëki hnë wafac wale tëvëɗ gë fanka hna! 19 Kaɓi hnë wafac warac, mbër ŋa njaɓëɗ ɗus ntëbi vambër vante yeɗëho koɓëri wapëgwa ɗuniỹa vi, ante ntiko W̃ën fop ŋa, hafo gaki, do ɓokëɗina nke sifa rac muk. 20 Ge ŋaỹëtakëndina Ahwëhn a W̃ënu ŋa waỹi wafac ahnë gokëndina, ɓare ŋaỹëtëk soŋe vahnë vële tëhnak pehëtëni va. 21 Awa ge ahnë ntehnëku: “Ƴëkëryina, ale tëhnak W̃ën ỹa ani nke, Arëhnayik a!” ma: “Ƴëkëryina, hnani nke!” nt’ahwëtahnu. 22 Kaɓi, vërëhnayik gë wakila vële wok wayena paryi cahnëɗëni; rëkëɗ ntindëni vifëmpëhnahnah gë wëdahëse tokahnënihëhni vële tëhnak W̃ën va ge kokënd nke. 23 Awa w̃uhnë, diryin wajira! Pëƴamu fop koɓëri fo.»

Ajë Ahn’a njijëɗ

24 «Tac, ge ndëcëk wafac ambër warac,

«“lav w̃a kuyëɗ,

lepera w̃a ɓokëɗina ntanc,

25 wahol w̃a njojëɗ,

do wëfanka wale ye g’ambin w̃a ñënkaɗ.”

26 «Awa nuɗe Ajë Ahn’a , ga tëkiɗ vëŋar hna, gë fanka do gë icëmb cankaf. 27 Paƴëɗëhëhni wamëleka wadëw̃u ŋa mbarëpinihëhni vële tëhnak va vacape vanah vamb nkal vi.»

Ile karaŋëɗ anuỹ

28 «Nkwëryëryin le karaŋëɗ anuỹ ŋi: ge tëk nëp tuŋ njëtëɗun wati hasëk ỹa tëhajëk. 29 Ndampo fo nke, ge nurun vëỹin fop ga tëkiɗ, wati ỹa tëhajëk, ntiyaɗ. 30 Toña ỹa fëƴaɗëmu: vahnë vëvë gaki vi vësëmëɗina fop hara diyana vëỹin fop. 31 Ambin ŋi g’inkal iŋi goɗina, ɓare wanës mën ŋi nkoɗ kwëlëkwël.»

W̃ënu ŋa fo yëtëk wati nte mbokajëɗ Yesu

32 «Ahnë ƴëtëna bi guve tëkiɗ fac ma wati le ntiyaɗ vëỹin ỹa, wëla wamëleka waɓ g’ambin ŋi gë Aj’a dënk; Rëm ỹa fo yëtëk. 33 Diryin wajira! Nt’ahnamawu, kaɓi ƴëtëluhna bi guve tëkiɗ wati ỹa. 34 Nkeɗ had asan yik uyas: ge matëk tere hna, taveryëɗëhëhni fop vëryokuŋ vëlëw̃u va, njëɗaɗëha ale-wo-le ɗoku minu ile rëkëɗ ndokuŋënd do ntehna ayëka rënka ỹa nt’ahnama. 35 Awa nt’ahnamawu, kaɓi ƴëtëluhna bi guve mënciɗ Ahwëhn tere ỹa: mpëd g’anëka ga nkeɗ, ma gandëcak ga, ma tara cale ŋa, ma g’acahnëfëɗ ga. 36 Antë mënci hnë wati le worun nahaluhna do njij tëkatu ga namarun. 37 Ile hnësëhnëɗëmu ani ỹi, hnësëhnëɗëfuhëhni vahnë va fop: ant’ahnamawu!»

14

Icëm do g’iɓëhn Yesu ŋa

Vësankaf va njëkëlehnëɗëni pëlaniha Yesu

1 Awa wafac wahi wojëko nkehahn ambënt Pak ŋa do g’ambënt nte rokande mburu kwëhn levir këm ŋa. Vësankaf vësëna wasaɗëha va gë vëharaŋ sariya va njëkëlendëniho tokaniha Yesu pëlaniha hara ɓulunda ỹa wayëtëna, ndaw̃ehnëniha. 2 Ntehnëlëɗëniho: «Koɗelënëhna ntiyin watac hnë wati ambënt hna, ge gena më ɓulunda ỹa dakëna ŋañënani.»

Asëval rurëɗëha Yesu ɗatikola

3 Yesu Betani nkeho, tere Simo ale hwëhnako mbiỹ ŋa. Wati nte tokëɗëniho roka ŋa, asëval tënkëlehni gë sëleku + 14.3 Sëleku: g’itaka nte hwëhnak nafa do w̃acik alëbatër ỹa ntiyik. ɗatikola hambah ntaw̃i le lihahnik narëd + 14.3 Narëd: atëh ye, nkahn ntëw̃u ŋa liɗe ɗatikola ile hambëk ntaw̃i. paryi. Më poɗëtëk do tura Yesu nkaf hna.

4 Awa vëryampo hnë vële yentiko hnam va më ntavëkëhni ɗus, pëgwëlehnëni nësëlehnandëni vëhni fo: «Soŋe ye përëkanëk iỹi ɗatikola? 5 Kokënde nkwafi gë koryi yaɓah ɗus tac njëɗini koryi ỹa vëhaỹëhnah va!» Awa më ŋañënahnëniha asëval a.

6 Ɓare Yesu më ntehnëkëhni: «Tavëryina ƴam. Soŋe ye ryëñanërunëha? Ile ntinëhnëko ỹi njivëk. 7 Nkelahnëɗun kwëlëkwël vëhaỹëhnah va do wati-wo-wati ỹaɗun ỹa koɗun alinëhnuni ifërën; ɓare ami, gelahnëɗelënëhna kwëlëkwël. 8 Ntik ile mëkëk ỹa: koɓëri fo turëko ɗatikola ỹa mbahn li pëhwëtanëhnahno iɓañ iŋa. 9 Toña ỹa fëƴaɗëmu: hn’ile-wo-le pëƴahnëɗe Wanës Wakasëk ŋa ɗuniỹa li fop, tëfëtaɗe fëna ile ntik aỹi asëval do ndënkwëtaɗe.»

Yuɗa pëhnak njëɗahna Yesu

10 Awa Yuɗa Isëkariyot, aryampo vërëfal Pëhw gë Vëhi hna, njiko nësëlini gë vësankaf vësëna wasaɗëha va gante tëfëka njëɗahni Yesu ka. 11 Vëhni, nëŋëkëhniwo ɗus ante nkwëryëniho watac ŋa, më ntehnëniha cosëɗëniha koryi. Yuɗa pëgwëlehn njëkëlehnand fere fale rëfëka njëɗahnëhni Yesu fa.

Yesu pëhwëtaỹehnëɗ roka Pak

12 Fac ryënkwëryënkw ambënt mburu kwëhn levir këm hna, hnë fac ile ndaw̃ahnëɗeni vupe soŋe roka Pak ỹa, vërëfal va më tëƴëniha Yesu: «Ne ñaɗu yifu afëhwëtanëhni roka Pak ỹa?»

13 Më paƴëkëhni vëhi ntehnëhni: «Ƴiryin naw̃ hna, nuɗunëha asan ale ryiɓëk unkwahn w̃ënka. Tëfëlehnëryina. 14 Hn’ile tënkëɗ hna, dehnëryina ahwëhn tere ỹa: “Aharaŋ a tëƴëɗëhi: ‘Ne nke acery ante rokandëɓun roka Pak ỹa gë vërëfal mën va?’” 15 Tufëɗëhu cery cankaf ƴaŋ etas hna nte fëhwëtik g’ile valëɗëhu ỹa fop. Hnam pëhwëtaɗun soŋe roka ỹa.»

16 Vërëfal va njilehnëni g’inaw̃; tëkatëni fop gante ntehnëkëhniwo Yesu ka, pëhwëtani soŋe roka ỹa.

17 G’anëka ga Yesu gë Pëhw gë Vëhi va tëkëlehnëni. 18 Wati nte tokëɗëniho roka taɓali hna, Yesu më ntehnëkëhni: «Toña ỹa fëƴaɗëmu: aryampo hnë w̃uhnë, ale rokëlandëɓun, tokaɗëho.»

19 Vërëfal va fop njamëlehnëni, pëgwëlehnëni tëƴëndëniha aryampo aryampo: «Ami bi ye?»

20 Yesu më ntëkwakëhni: «Aryampo ye hnë w̃uhnë Pëhw gë Vëhi vi, ale labëlandëɓun mburu ŋa hnëhët li. 21 Ajë Ahn’a cëmëɗ, gante nësëk vikerëh soŋe lëw̃u ka; ɓare horot sankaf nuỹaɗ ale rokaɗëha Ajë Ahn’a! Antë mbërayi nagi feceko asan arac!»

Roka Ahwëhn a

22 Wati roka hna Yesu më nufëk mburu ŋa, do më nkubëlehnëk njëɗahni vërëfal vëlëw̃u va, ntehnëhni: «Tokëryin, mbahn mën iŋa ye.»

23 Më mbok nufëk nkëlëw̃a uñen waresen ŋa, camehna W̃ënu ŋa, do njëɗahni ceni vëhni fop.

24 Yesu më ntehnëkëhni: «Sat mën le ỹabahnik kwëtëla gë W̃ënu ŋa ye do ryehëtik soŋe vahnë vëyaɓah. 25 Toña ỹa fëƴaɗëmu: ɓokëɗa sewu muk uñen waresen hafo fac le sahandëɓu ñen kasëk Naw̃ W̃ën hna.»

26 Njëw̃ëlehnëni wahnëw̃ ambënt ŋa tac njilehnëni hn’ikuŋ nte w̃acik Oliviye ŋa.

Yesu pëƴahnëɗ Piyer njahëtaɗëha ƴëtëlahna

27 Yesu më ntehnëkëhni vërëfal vëlëw̃u va: «W̃uhnë fop tavëɗunëho kaɓi karaŋëɗe vikerëh hna:

«“Ndaw̃ëɗëfuha aheryëherya,

do wape ŋa campëɗëni.” + 14.27: Sakari 13.7 »

28 Yesu më nkwënëk: «Ɓare ge mbëhnëɓu, njiɗëfu hnapëhëndu Galile hna.»

29 Piyer më ntehnëka: «Lakënde tavënihi vëỹëntaw̃ vi fop, ami tavëɗila.»

30 Awa Yesu më ntëkwaka: «Toña ỹa fëƴaɗëmi: dol, hnë uŋi mëɗ dënk, ani gë tarahnënd cale ŋa wahwënta wahi, njahëtaɗu wahwënta warar ƴëtëlihohna.»

31 Ɓare Piyer më njaw̃ënëko g’ahaw̃ary wanës wadëw̃u ŋa ntehn: «Ƴahëtaɗa muk, wëla ntehni tëfëka sëmëntiwu gë wëjë.» Vërëfal vëỹëntaw̃ va fop koyëna nësëniho.

Yesu Setësemane hna njëfaɗ

32 Yesu gë vërëfal vëlëw̃u va tëkëlehnëni hn’ile macik Setësemane, më ntehnëkëhni: «Dañaryin ani hafo yiwu w̃untaju.» 33 Tac më njokëhni Piyer , gë Sak , do gë San . Pëgwëlehn njëtand yiw̃ëhnah g’ufëmpëhnahnah w̃a. 34 Më ntehnëkëhni: «Ntaw̃ary mën iŋa pëɓëka yiw̃ëhnah sankaf ɗus hafo yewu had ale sëmëk; ñëw̃ëryin ani do ɗuñënaryin ant aryaku wakwëɗ.»

35 Yesu më njik ŋaw̃ët toƴe, njok nkal li koɓalehn do njëfa aki araɓi W̃ënu ŋa ŋaw̃ëtëhna, ge koɗ nke, iỹi wati horot. 36 Ntehnëɗëho: «Apa, Rëm mën, koɗu ali ile-wo-le ỹa; ŋaw̃ëtënde antë tëkëhne iỹi horot. Ɓare ant’ali ile ỹaɗëfu ami, diry ile ỹaɗu wëjë ỹa.»

37 Tac më mbokajëk hnë vërëfal vërar hna do nji tëkatëhni ga ndakëni wakwëɗ. Më ntehnëka Piyer: «Simo, ndakëru? Mëkëlihna aryuñëna wëla wati ryampo fo hara ɗakëlihna? 38 Ant’ahnamaw̃u do njëfaryin soŋe gante koɗun ayaw̃ënahnu ge njëkëhnahnëɗerun. Ahnë ñaɗ ntind yivah yaɓah, ɓare mbahn iŋa kwëhnana fanka.»

39 Umë mbok ŋaw̃ëtak mbok njëfa gante ndënkwakëh njëfa ka. 40 Tac më mbok mbokajëk vërëfal hna do mbok tëkatëhni ga ndakëni wakwëɗ; wahoɗilohna mbok ŋesëni. Do wayëtëlohna ile ntëkwaɗëniha.

41 Ante mbokajëk rarëna ŋa, më ntehnëkëhni: «Nkorun aryaku do njinëgaɗun? Puk! Wati ỹa tëkëk. Ƴëkëryin, Ajë Ahn’a njëɗaɗeniha vëw̃en va. 42 Matëryin, njiyin! Ƴëkëryina, ale yëɗahnëɗëho ỹa tëhajëɗëho!»

Ipëla Yesu

43 Yesu nkoko nësënd ante tëkiko taŋ Yuɗa ŋa, aryampo hnë Pëhw gë Vëhi hna. Gë kore vële yoko viw̃ëta, wasëlame gë waryoko nkeniho. Vësankaf vësëna wasaɗëha va faƴikëhniwo gë vëharaŋ sariya va do gë vicër va.

44 Yuɗa, ale yëɗahnëɗëhawo Yesu ỹa, nkabëkëhniwo kore rac dahëse ile ntiɗ ỹa: «Asan ale vucëɗëfu ỹa, umë ye. Pëlaryina, ayowuna, do ayëkanduna ɗus.» 45 Yuɗa tëkind tuŋ, tëhalehna Yesu do nkaỹa: «Aharaŋ!» Tac mbucëlehna. 46 Awa vële nkejëniho va nëñëlëhnëlehnëniha Yesu pëlaniha. 47 Aryampo hnë vële nkeniho gë Yesu va më pëhwëtëk sëlame lëw̃u ỹa, do taw̃a aryokuŋ asëna wasaɗëha asankaf a ntëpëtëlehna nëf ŋa.

48 Yesu më tëƴëkëhni: «Gë wasëlame do gë waryoko bi tëfakëha ayinëhniwuno afëlawuno had bandi yeɓu? 49 Fac-wo-fac nkelandenëho do karaŋëɗëfuhëhniwo vahnë va Cery W̃ën Cankaf hna, pëlalunow̃ohna. Ɓare ntiyaɗ nkehahn ile nësëk vikerëh va.» 50 Awa vërëfal va fop tavëlehnëniha nkaryëni.

51 Jar rëfëlendëhawo Yesu, pand fo kurako. Njawëriko pëlayi, 52 ɓare tavëko pand iŋa nkaryëlehn ŋas fo.

Yesu Mbara Vëhitiŋ hna

53 Më njoniha Yesu gë tere asëna wasaɗëha asankaf a. Hnam mbarëlëniho fop vësankaf vësëna wasaɗëha va, vicër va do gë vëharaŋ sariya va. 54 Piyer ŋaw̃ët tëfëɗëhawo Yesu, tënkëlehn selele tere asëna wasaɗëha asankaf hna. Hnam, gë vëyëka va ntañantiko njerantëɗeho hwëɗëh hna.

55 Vësankaf vësëna va gë vëhitiŋ vëvë Mbara Vëhitiŋ va fop njëkëlehnëɗëniho ceɗeya meh nte ndaw̃ehnahnëɗëniha Yesu, ɓare vëhnuỹalohna. 56 Vahnë vëyaɓah mërahnëɗënihawo, ɓare wanës wadëw̃ hni ŋa nëmpëlëko.

57 Awa vëryampo më matëni mërahnëniha aki: 58 «Nkwëryëɓunëhawo ga nësëɗ: “Nihëɗëfu ŋa Cery W̃ën Cankaf nte mbëryëni vahnë ŋi, do vokaryu vëryu kaw̃ary hnë wafac warar ante woɗ gena ɗoku vahnë.”» 59 Ɓare wëla hnë watac, wanës wadëw̃ hni ŋa nëmpëlëko.

60 Awa asëna wasaɗëha asankaf a më matëk tëƴa Yesu: «Dëkwaɗila bi ile ntehnëɗënihi vëỹi vahnë?» 61 Yesu ñoñ dëkwaɗilohna.

Asëna wasaɗëha asankaf a më mbok tëƴëka: «Arëhnayik a bi yeru, Ajë W̃ën hunte sëmbëɗëfun hi?»

62 Yesu më ntëkwaka: «Umë yeɓu, w̃uhnë fop nuɗunëha Ajë Ahn’a ntañaɗ g’irëhw W̃ën Hwëhn Fanka Fop; nuɗunëha fëna ga njijëɗ vëŋar vamb g’ambin hna.»

63 Awa asëna wasaɗëha asankaf a më citëk viỹi vilëw̃u va do ntehn: «Gona mbalëfu gë waseɗe! 64 Nkwëryërun waƴew̃ wante njew̃ik W̃ënu ŋa. Hak ntehnërun?»

Vëhni fop ntehnëlehnëni menëk, tëfëka ndaw̃i. 65 Vëryampo hnë vëhni pëgwëlehnëni tëpahnëndëniha Yesu, cankëniha yëka ỹi nkwëƴatëndëniha do ntehnëndëniha: «Ƴëtëry, kaɓi kila yeru, pëƴaryifu bi mo ryafëki!» Vëyëka va nufëlehnëniha Yesu poryëndëniha.

Piyer njahëtaɗëha Yesu

66 Piyer gëɗ selele hna nkoko ante tëkiko asëval aryokuŋ ava asëna wasaɗëha asankaf a. 67 Nukawo Piyer ga njerantëɗe, më njëkëka ɗus, do ntehna: «Wëjë fëna gë Yesu nkentiruho, asan avë Nasaret aỹi.»

68 Ɓare Piyer nambehnakawo Yesu ntehn: «Ƴëtëla bi ye ỹaɗu ahnës, gwëryëɗa.» Tac më matëk selele hna nji rënka hna do icale tarëlehn.

69 Ɓare aryokuŋ a më mbok nuka do mbok ntehna tase vële yeho hnam va: «Aỹi asan, aryampo hnë vëhni ye!» 70 Piyer mboko nambehnahna kat.

Ga mbiỹëk toƴe, vële yeho hnam va më ntehnëniha Piyer: «Paryi nke, aryampo hnë vëhni yeru, kaɓi wëjë fëna avë resiỹo Galile yeru.»

71 Awa Piyer ndekalehn: «Araɓi W̃ënu ŋa ntiwo w̃eh ge mërëɗëfu! Lëk, ƴëtëlëw̃ahna asan ale lehnëɗun aỹi.»

72 Wati rac dënk, cale ŋa tarëlehn higëna ỹa, Piyer ndënkwëtalehn ile ntehnëkawo Yesu ỹa: «Tarahnënd cale ŋa wahwënta wahi, njahëtaɗëho wahwënta warar ƴëtëlihohna.» Awa pëgwëlehn kond ɗus.

15

Yesu vëhni Pilat guverëner vë Rom hna

1 Vësankaf vësëna wasaɗëha va, gë vicër va, gë vëharaŋ sariya va, do gë vëvë Mbara Vëhitiŋ va fop, mbarëniho koɓëri fo g’acahnëfëɗ ga soŋe nkwajëlëni. Më ñabehnëniha Yesu, njiryeryëniha njëɗaniha Pilat .

2 Arac më tëƴëka: «Ahnaw̃ wasëwif w̃a bi yeru?»

Yesu më ntëkwaka: «Wëjë hnësëk.»

3 Vësankaf vësëna wasaɗëha va viỹë viyaɓah mërahnëɗënihawo. 4 Awa Pilat më mbok tëƴëka: «Ñoñ dëkwaɗila bi? Nkwëryëɗu wante pëƴahnëɗëni soŋe lëw̃ hu ŋa!»

5 Ɓare Yesu ñoñ golohna ntëkwand, hafo Pilat pëmpëhnahna.

6 Hn’ambënt Pak-wo, Pilat tavëɗëhawo aramp aryampo, ale tëƴëni ɓulunda ỹa. 7 Hara asan, ale w̃acik Barabas, sëɗaryiko kaso hna gë vële ryaw̃ëkawo ahn’a ante ŋañënaniho soŋe nkwëcëtini vësankaf ŋa. 8 Kore ỹa njilehnëni vëhni Pilat hna do pëgwëni vëhni fop tëƴëndëniha ile rëk maw̃ëryanëɗëhëhni hn’ambënt Pak hna.

9 Pilat më ntëkwakëhni: «Ñaɗun bi ravëhnuna ahnaw̃ wasëwif aỹi?» 10 Kaɓi Pilat njëtëko ɗus, g’iñew̃ary njinenëhninihawo Yesu vësankaf vësëna wasaɗëha vi. 11 Ɓare vësankaf vësëna va peñëɗënihëhniwo kore ỹa ntehnëni: «Tavëndifuna Barabas.»

12 Pilat më mbok tëƴëkëhni kat kore ỹa: «Ye ỹaɗun liwuw̃a ale w̃acëɗun Ahnaw̃ Wasëwif aỹi?»

13 Më ntëkwaniha ndekatëndëni: «Pakëryehna hnë kërëwa!»

14 Pilat më tëƴëkëhni: «Awa iỹëhne w̃eh ntik?»

Ɓare mboko ndekani ɗus g’ahaw̃ary: «Pakëryehna hnë kërëwa!»

15 Pilat ñaɗëho nëŋehnëhni ɓulunda ỹa, më tavëka Barabas; ga ntampëniha Yesu, më njëɗakëhni wasoɗaɗe w̃a pakëniha hnë kërëwa.

Wasoɗaɗe w̃a njafaŋëɗëniha Yesu

16 Wasoɗaɗe w̃a më njoniha Yesu ɓambery tere guverëner hna, do macënihëhni wasoɗaɗe ntahni w̃a fop. 17 Cuɗëniha cuɗ mbëntah, do mbahnëni apënkw wadëmpëhn + 15.17 Cuɗëniha cuɗ mbëntah, do mbahnëni apënkw wadëmpëhn: Vëntah ỹa soŋe inaw̃ ŋa ye, apënkw wadëmpëhn ŋa w̃ëntëlëk g’apënkw ahnaw̃ a. , pënkwëlehnëniha. 18 Tac pëgwëlehnëni njafaŋëndëniha ntehnëndëniha: «Nkaỹiru, Ahnaw̃ Wasëwif19 Ntankëɗënihawo, tëpahnëndëniha do ndëkwëhnëndëni haryënkw lëw̃u. 20 Ante puhnani ƴafaŋ dëw̃u ŋa, më cuɗëtëniha cuɗ mbëntah ŋa, mbokaryëniha viỹi vilëw̃u va do njoniha soŋe pakëniha hnë kërëwa.

Yesu pakëɗe hnë kërëwa

21 Hara asan, ale w̃acik Simo, avë Siren + 15.21 Siren: nkol ye hnë nkal nte w̃acik gaki Libi. , w̃ënciɗëho kaỹ. Rëm hni vëhni Alekësandër do gë Rufus yeho. Cape tac ndëcëɗëho do wasoɗaɗe w̃a më porosiŋëniha ndiɓ kërëwa Yesu ỹa. 22 Më njiryeryëniha Yesu hn’ile macik Golëgota; umë fëhnëtanëɗ «Kuŋ Hëloƴoƴ». 23 Ñaɗëniho njëɗaniha uñen nte hnaw̃ëlehnik gë ɗatikola ile w̃acik mir, ɓare Yesu më ŋwëỹëk. 24 Tac pakëlehnëniha hnë kërëwa do pitëndëlehnëniho viỹi vilëw̃u va do njëlëniho wanjël njëtahnëni bi mo hwëhnëɗ.

25 Cahnëfëɗ fo woko ante pakënihawo ŋa. 26 Aki keriko do pakiko ƴaŋ lëw̃u njëtahnënde soŋe ile ndaw̃ahnik ỹa: «Ahnaw̃ Wasëwif w̃a». 27 Wabandi waki fëna pakaryiniho hnam ɗarël Yesu, aryampo g’irëhw, aỹëntaw̃ a g’irahahn. 28 [Koyëna ntiyako Vikerëh vinte fëƴahnëko: «Had vëw̃en va ntiryaryiko.»] 29 Vële ryëcëɗ va nkëlënkëlaɗëniho njew̃atëndëniha, ntehnëndëni: «Hey! Wëjë ale lehnëko koɗu ahnih Cery W̃ën Cankaf ŋa do avokary avëry hnë wafac warar, 30 pehëtary wëjë dënk, cëli kërëwa hna!»

31 Vësankaf vësëna wasaɗëha va fëna gë vëharaŋ sariya va njafaŋëɗënihawo ntehnëlëndëni: «Pehëtëkëhni vahnë vëhaw̃ary ɓare koɗina pehëta umë dënk! 32 Araɓi Arëhnayik a, ahnaw̃ Isërayel a, cël tameki kërëwa hna! Ge nuɓun rac, awa kwëtahnëɗëfunëha.» Vële pakëlehniniho gë Yesu va fëna njew̃ëɗënihawo.

Icëm Yesu ŋa

33 Lav a nkaf li nkeho, kuyëlehn nkal hna fop hafo hnë wëwati warar g’anent hna. 34 Wati rarëna hna Yesu më ndekak gë fanka: «Eloyi, Eloyi, lëma sabakëtani?» Umë fëhnëtanëɗ: «W̃ën mën, W̃ën mën, soŋe ye ravëruho?» + 15.34: Wahnëw̃ 22.2

35 Vëryampo hnë vële yeho hnam va, ga nkwëryëni, më ntehnëni: «Nëparyin, Eli macëɗ!»

36 Aryampo hnë vëhni më nkaryëk koƴ ankwëỹ hn’uñen ŋañah do cob hnë ryoko, tac njelëhnëlehna Yesu soŋe ce do ntehnëhni vële nkeni va: «Napëryin, nuɗen ge Eli njijëɗ cëlënda kërëwa li!»

37 Tac Yesu më ndekak gë fanka cëmëlehn.

38 Ipand ɗëndah, inte fokiko haryënkw ỹëw̃a le ỹak sëvak Cery W̃ën Cankaf hna, citako fagant pëgw ƴaŋ hafo gëɗ. 39 Kapiten vë Rom, le hahnëko haryënkw Yesu ỹa, nuko gante cëmëko ka më ntehnëk: «Paryi nke, aỹi asan Ajë W̃ën yeho!»

40 Vësëval vëryampo yeho hnam, vëhni fënali ŋaw̃ët njëkëɗënihawo. Hnë vërac, nkentiniho vëhni Mari mbë Magëdala, gë Salome, gë Mari hnëmu Sak toƴe do gë Yose. 41 Tëfëlehnëɗënihawo Yesu ante nkeniho Galile ŋa do ndokuŋëhnëɗënihawo. Nkentiniho fëna hnam vësëval vëyaɓah vëhaw̃ary vële njijëniho gë Yesu Yerusalem hna.

Yesu kwëtëɗe hn’iƴag

42 G’anëka ga, Yosef mbë Arimasi tëkiko. Umë ahitiŋ yentiko ale lënënik Mbara Kitiŋa hna, do itëk Naw̃ W̃ënu ŋa napëntëɗeho umë fëna. Fac pëhwëta ntaw̃ëla ŋa yeho, ɓëỹëɗilohna fac ntaw̃ëla ŋa pëgwëɗëho. Soŋe rac ndëkahnëko Yosef nji tëƴa Pilat iñas Yesu ŋa. 44 Pilat pëmpëhnahnëkawo ante njëtako Yesu tëk cëm ŋa. Më macehnëka kapiten ỹa tëƴa bi paryi nke. 45 Ga pëƴahnëk, kapiten ỹa, paryi nke, Pilat më maw̃ëryanëka Yosef nuf ñas iŋa. 46 Yosef më ntaw̃ëk ƴarëh, cëlëndëk ñas iŋa kërëwa hna, përyëk hnë ƴarëh do ndën hn’iƴag nte yabiko hn’ikuŋ. Tac këryiŋët bëraka piɗahn rënka ƴag iŋa. 47 Mari mbë Magëdala gë Mari hnëmu Yose njëkëɗëniho bi ne ndënëɗe ñas Yesu ŋa.

16

Iɓëhn Yesu

1 Ga ndëcëko fac ntaw̃ëla ŋa, Mari mbë Magëdala, gë Salome, gë Mari hnëmu Sak më ntaw̃ëni ɗatikola soŋe nji ntini ñas Yesu ŋa. 2 Gë dimasi ỹa koɓëri fo, ante pëhnëk lav ŋa, njilehnëni ƴag hna. 3 Ntehnëlëɗëniho vëhni fo: «Mo yiɗ këryiŋëtëhnëfu taka nte fiɗahnik rënka ƴag ŋi?»

4 Ɓare ante tëkëniho ŋa nuniho taka cankaf iŋa këryiŋëtiko cape ndampo. 5 Awa tënkëlehnëni ƴag hna do më nuniha ajar ga ntañak hnam g’irëhw; viỹi vile yerëko had ambin wilëbilëk ntiyako. Vësëval va më pëmpëhnahnëkëhni, 6 ɓare jar ŋa më ntehnëkëhni: «Antë pëmpëhnahnu; Yesu mbë Nasaret yëkëlehnëɗun, ale fakiko ỹa; W̃ënu ŋa mbëhnëndanëka, gena hnani. Ƴëkëryin, wëli hn’ile kwëtiko hna. 7 Tame ƴiryin afëƴawuna Piyer vërëfal vëỹëntaw̃ va: “Njiɗ napëhëndu Galile hna; hnam nuɗunëha, gante ntehnëkuno ka.”»

8 Awa vësëval va cahnëlehnëni g’igary fo ŋaw̃ëtani ƴag iŋa, kaɓi mbalëɗëniho ntakah ŋa. Do ñoñ wafëƴalawohna ahnë, kaɓi ntakëkëhniwo.

Yesu tufëhnaɗëha Mari mbë Magëdala

9 [Ga mbëhnëk, koɓëri fo g’acahnëfëɗ ga gë dimasi ỹa, Yesu vëhni Mari mbë Magëdala hna tufëhnako ten, ale ntanëhnëko waƴine mbëɗ gë waki ŋa. 10 Umë njik pëƴakëhni vële nkeniho gë Yesu va. Hara vahnë vërac njëwëhnëniho do koɗëniho. 11 Ɓare ga nkwëryëniha ga nësëɗ: «Yesu mbëhnëk, nuɓuha!» vëhwëtahnëlawohna.

Yesu tufëhnaɗ hnë vërëfal vëhi

12 Tac, vërëfal vëhi yiɗëho gë vunkol vutoƴ. Yesu më mbok tufëhnak g’ankeya nte nkok ƴavëtëɗena ten. 13 Vërëfal vëhi va më mbokani pëƴanihëhni vëỹëntaw̃ va, ɓare vëhni fëna vëhwëtahnëlëhniwohna.

Yesu tufëhnaɗ hnë vërëfal pëhw g’aryaw̃ hna

14 Tac, ga ndëcëk watac fop, Yesu më mbok tufëhnak kat vërëfal pëhw g’aryaw̃ hna wati ante tokëɗëniho roka ŋa; ŋañënahnëkëhniwo soŋe ile nkoni vëhwëtahnëna ỹa do g’ikamb vankaf vantëw̃ hni ŋa, kaɓi vëw̃aw̃ëhnëliwohna vële hnukawo ga mbëhnëk va.

15 Më ntehnëkëhni: «Ƴiryin ɗuniỹa li fop afëƴawuni vahnë va Wanës Wakasëk ŋa. 16 Ale-wo-le hwëtahnëɗ do njaryi ỹa pehëtëɗe; ɓare ale woɗ kwëtahnëna ỹa cëɗëɗe. 17 Wëlin dahëse ile njavëtahnëɗeni vële hwëtahnëk va: ntaɗënihëhni waƴine ŋa g’uw̃ac mën w̃a; nësëɗëni vanësa wakaw̃ary; 18 ge pëlaɗënihëhni walën ma ge ceɗëni wanto wante ryaw̃ëɗ ñoñ diɗilëhnihna; tindëɗënihëhni wëɓák ŋa vëres va do vërac njërëɗëni.»

Yesu mbokaɗ ɗarël W̃ën hna

19 Ante nësëhnëɗëhëhniwo koyëna ŋa, Ahwëhn a Yesu nufiko nkal li njoyi g’ambin do ntaña g’irëhw W̃ën. 20 Vërëfal va campëlehnëni gante-wo-gante soŋe pëƴahnëni Wanës Wakasëk ŋa. Ahwëhn a ndemaɗëhëhniwo hnë ɗoku rac gë wëdahëse wapëmpëhnahnah wante ntiɗëniho ŋa do tufahnëɗëho wanës ŋa toña ye.]