Itëfëta nte kerëk Matiye paŋare Yesu

Wade yehëhna hnë iŋi kayëte

Ale herëk iŋi kayëte ŋa tufëhnana ɓare namu vacërakëlo vële hwëtahnëka Yesu va lehnëk Matiye herëk. Matiye arëfal aryampo yeho hnë pëhw̃ gë vëhi hna. Sëwif yeho do ndokuŋëɗëho had arëf ỹatëtanke wati nte macëkawo Yesu tëfa ŋa. Levi macëɗeho fëna, aju alfe (Marëk 2.14, Lik 5.27). Ante nkeho arëf ỹatëtanke vahnë vëvë Rom ŋa, ɓulunda wasëwif w̃a aỹew̃ ntinihaw̃o. Ante macëkawo Yesu arëf alëw̃u apëmpëhnahnëkëhniwo vahnë vëyaɓah.

Aŋi kayëte kerik yëbëlan wabëhn wafëhw mbëɗ gë wahi (70) gë wabëhn keme g’ipëhw (110) ga ndëcëk hnagi Yesu ỹa. Iŋi kayëte kwëhnak w̃ëntëlah yaɓah gë mba Marëk ŋa. Hnagi Yesu ỹa nësëɗ, yaryi lëw̃u ỹa, vantiyehn vantëw̃u va do vakarëŋa vantëw̃u va, ipëla ntëw̃u ŋa, icëm ntëw̃u ƴaŋ kërëwa hna, iɓëhn dëw̃u ŋa do vakarëŋa vatëkwa vante njëɗakëhni vërëfal vëlëw̃u va. Ɓare nësëɗ ɗus soŋe Inaw̃ ambin do soŋe ile nke Yesu ahnaw̃.

Wëlin wanës wakwëhn nafa hn’iŋi kayëte: Yesu, W̃ën, arëfal, Ahwëhn, ajë ahnë, wanës, fac, ambin/nkal, Inaw̃/ahnaw̃, sariya, toña, wafarise, wahnës waɗindaryindan.

Wëlin gante nke kayëte ka:

Vacërakëlo Yesu gë hnagi lëw̃u (1–2)

Yesu gë San Ayary a, tac Yesu gë Sintani (3.1–4.11)

Ipëgw ɗoku Yesu (4.12–12.50)

Wahnës waɗindaryindan (13.1-58)

Yesu nkok karaŋëndëhni do njërënëndëhni vëres va (14.1–20.34)

Yesu tënkëɗ Yerusalem hna (21.1–25.46)

Ipëhwëta soŋe iɗaw̃ Yesu (26.75–27.66)

Iɓëhn Yesu (28.1-20)

1

Vacërakëlo Yesu

1 Wëlin wamac vacërakëlo Yesu Këris ale hnagiko hnënk ahnaw̃ ale w̃aciko David , do David, umë dënk, hnë hnënk acërakëlo fu Abëraham hna nagiko.

2 Abëraham yeho rëm Isak ỹa. Isak yeho rëm Sakob ỹa. Sakob yeho rëm Yuɗa gë vëheryu + 1.2 Yuɗa gë vëheryu: vëhni yeho vankaf hnënk pëhw gë wahi Isërayel ỹa. . 3 Yuɗa yeho rëm vëhni Peres gë Sera, hnëm hni ỹa Tamar yeho. + 1.3: Wapëgwala 38.27-30 Peres yeho rëm Hesëron ỹa. Hesëron yeho rëm Ram ỹa. 4 Ram yeho rëm Aminadab ỹa. Aminadab yeho rëm Nason. Nason yeho rëm Salëma. 5 Salëma yeho rëm Bos, hnëmu ỹa Rahab yeho. + 1.5: Yosuwe 2.1-24 Bos yeho rëm Obed, hnëmu ỹa Rit yeho. + 1.5: Rit 1.1–4.22 Obed yeho rëm Yese 6 ale yeho rëm ahnaw̃ ale w̃aciko David ỹa. + 1.6: 2 Samiyel 12

David yeho rëm Salomo ỹa, hnëmu ỹa Uri ryënkwëkawo ñëla. 7 Salomo yeho rëm Robowam ỹa. Robowam yeho rëm Abiya ỹa. Abiya yeho rëm Asa. 8 Asa yeho rëm Yosafat ỹa. Yosafat yeho rëm Yoram ỹa. Yoram yeho rëm Osiyas ỹa. 9 Osiyas yeho rëm Yotam ỹa. Yotam yeho rëm Akas ỹa. Akas yeho rëm Esekiyas ỹa. 10 Esekiyas yeho rëm Manase ỹa. Manase yeho rëm Amon ỹa. Amon yeho rëm Yosiyas ỹa. 11 Yosiyas yeho rëm Yekoniya gë vëheryu va wati nte pëlayiniho njoyini vëvë Isërayel Babilon hna.

12 Ante ndëcëk watac ŋa, Yekoniya yeho rëm Salatiyel. Salatiyel yeho rëm Sorobabel ỹa. 13 Sorobabel yeho rëm Abihud ỹa. Abihud yeho rëm Eliyakim. Eliyakim yeho rëm Asor. 14 Asor yeho rëm Sadok. Sadok yeho rëm Akim. Akim yeho rëm Eliwud. 15 Eliwud yeho rëm Eliyasar. Eliyasar yeho rëm Matan. Matan yeho rëm Sakob . 16 Sakob yeho rëm Yosef , asanu Mari , hnëm Yesu ale w̃acëɗe Këris, Arëhnayik a.

17 Umë fop kore vacërakëlo pëhw gë wahnah yeho pëgw hnë mba Abëraham hna hafo David, pëhw gë wahnah mba David hna hafo nte njoyiniho vëvë Isërayel Babilon hna, do pëhw gë wahnah hnë iƴo tac hafo mba Arëhnayik hna.

Hnagi Yesu Këris Arëhnayik a

18 Wëlin itëfëta soŋe hnagi Yesu Këris . Hnëmu ỹa, Mari , Yosef hwëhnëkawo; ɓare ñëlahnënda ỹa, gë fanka Iƴir Ipacah ŋa ndonkëko. 19 Yosef ale hwëhnëkawo ỹa, asan asatah yeho ɓare ñaɗilohna cëfëhnaỹehna ɓulunda hna; awa më pëhnak tava hara ƴëtayina. 20 Wati nte nahaɗëho watac ŋa, mëleka Ahwëhn a më karyëtahnëka hnë huɗakery do ntehna: «Yosef, fatah fante hnagik hnë hnënk David , ntë ntaki aỹëla Mari, ƴëtëry gë fanka Iƴir Ipacah fa ndonkëk. 21 Facan nagëɗ. Yesu + 1.21 Yesu fëhnëtanëk ale fehëtëɗ. w̃acëɗuha, kaɓi umë fehëtëɗëhëhni ɓulunda lëw̃u ỹa hnë wameh wadëw̃ hni hna.»

22 Ỹinë fop nkeɗ ntiyahn wanës Ahwëhn wante nësehnëkawo kila Esayi ŋa:

23 «Fandag fante wok ƴëtëna vësan va ndonkëɗ do facan nagëɗ. Emaniyel macëɗe, umë fëhnëtanëɗ: W̃ënu ŋa gë fuhnë nkentik.» + 1.23: Esayi 7.14

24 Yosef, ga nëgak, më ntik ile ntehnëkawo mëleka Ahwëhn ỹa: ñëlëka asëvalu Mari. 25 Ɓare vëvankëlohna ipad g’umë afo naga aju do Yosef, Yesu macëkawo.

2

Vëyët wahol

1 Yesu nkol Betëlem nagiko hnë nkal Yuɗe hna, wati nte nkeho Eroɗ ahnaw̃ ŋa. Ga nagik, vëyët wahol matëniho cape pëhna lav, njini hafo Yerusalem . 2 Ga tëkëni hnam më tëƴëni: «Ne nkeha ahnaw̃ wasëwif , ale hnagik takahn ỹa? Nuɓun kol nte rufahnëɗ nagik ŋa ga matik gë cape pëhna lav, do njijëɓun sëmbëfuna.»

3 Eroɗ ahnaw̃ a ga njëtak, umë pëmpëhnahnëkawo ɗus do gë vëvë Yerusalem va fop. 4 Më macehnëkëhni fop vësankaf vësëna wasaɗëha va gë vëharaŋ sariya va do tëƴëhni: «Ne ntehnëk Vikerëh va nagëɗe Arëhnayik a?»

5 Më ntëkwaniha: «Betëlem, hnë nkal Yuɗe hna nagëɗe. Wëlin ile kerëk kila ỹa:

6 «“Do wëjë Betëlem, antë ntiyahni gelihna nkol nte ñak mbak nafa ɓë Yuɗe.” + 2.6: Mise 5.1;2 Samiyel Kwëhnaru nafa kaɓi hnë wëjë cahniɗ asankaf ale yeɗ had ahery ɓulunda mën ỹa, Isërayel

7 Awa Eroɗ më macehnëkëhni ƴëmëƴëm fo vëyët wahol va tëƴëhni pëƴaniha bi iỹëhne wati cahnik ikol iŋa. 8 Tac paƴëhni gë Betëlem, ntehnëhni: «Ƴiryin arëƴalu wapacëk soŋe fatah fa; do ge nurunëha, ƴijën ayëtëndanuno soŋe ami fëna yiwu sëmbëntijiw̃a.»

9 Vëyët va nëpaniho fop wanës ahnaw̃ w̃a, tac njilehnëni. Awa mbok nulehnëni kol nte sahniko gë cape pëhna lav ŋa. Ndënkwëhnëkëhniwo do ga tëkëk le nke fatah hna, tëryalehn. 10 Vëyët va, ga nuni kol iŋa tëryak, pëɓëlehnëhni uhnatah sankaf. 11 Më tënkëni tere hna do tëkatëniha fatah fa gë hnëmu, Mari . Awa më ndëkwëhnëni soŋe cëmbëniha fatah fa; tac më piɗëtëni wakufa wadëw̃ hni ŋa do njëɗëniha sanu, iɗuɗ+ 2.11 iɗuɗ: ile pëɗëɗëni vësëna wasaɗëha va ỹëw̃a sëvah hna ye. , do gë ɗatikola hambah le w̃acik mir.

12 Tac, W̃ënu ŋa më pëƴakëhni hnë huɗakery antë mbokani gë vëhni Eroɗ; awa më tëfëni nkaw̃ kaw̃ary soŋe mëncëni gë ỹal hni.

Igary gë Esipët

13 Ga mëncëni vëyët va, mëleka Ahwëhn a më tufëhnaka Yosef hnë huɗakery do ntehna: «Matëry, nufëryehna fatah fi gë hnëmu do garyëryin hnë nkal Esipët hna. Ñëw̃ëryin hnam hafo ge ntehnëmi avokaju kaɓi Eroɗ njijëɗ njëkëlehna fatah fi soŋe ndaw̃ehna.»

14 Awa Yosef më matëk hnë umëɗ tac dënk, nufa fatah fa gë hnëmu, do nkaryëni Esipët. 15 Hnam ñëw̃ëniho hafo cëm Eroɗ. Umë ntiyako nkehahn wante nësehnëkawo Ahwëhn W̃ënu ŋa hnë w̃ës kila hna: «Macëɓuha fatah mën fa soŋe cahn Esipët hna.» + 2.15: Ose 11.11

Iɗaw̃ vutah vumb Betëlem

16 Ante njëtëko Eroɗ vëyët va tokaniha, ntavëkawo ɗus, më ntehnëk ndaw̃ini fop vutah vucan va, Betëlem hna do gë vankol vante hwërëkawo va fop, fop vucan vunte hwëhnak wabëhn waki va hafo gëɗ; wabëhn vutah ŋa, gë wati le pacënëhnënihawo Eroɗ vëyët wahol va soŋe icahn ikol ŋa caŋëniho.

17 Awa ntiyako wante nësëko kila le w̃aciko Seremi ỹa:

18 «Kopa wëryëɗe hn’ankol Rama hna, wako do gë iƴahna cankaf: Rasel + 2.18 Rasel yeho asëval ayahnik ava Sakob ỹa awa hnë umë cahnëk Isërayel. hwëyëɗëhëhni vutah vuntëw̃u va; ŋwëỹëɗ mbosëvosehni, kaɓi cëmëni.» + 2.18: Seremi 31.15

19 Ga cëmëk Eroɗ, mëleka Ahwëhn a më tufëhnaka Yosef hnë huɗakery, Esipët hna. 20 Do ntehna: «Matëry nufëryehna fatah fa gë hnëmu do avokawu g’inkal Isërayel , kaɓi vële yëkëlehnëɗëho ndaw̃ehnëniha fatah fa cëmëni.»

21 Awa Yosef më matëk, nufa fatah fa gë hnëmu do mbokani g’inkal Isërayel. 22 Ɓare Yosef njëtako ale w̃acik Arëselawos hnufëko ucankaf rëmu Eroɗ ŋa Yuɗe hna, awa më ntakëka soŋe mboka hnam. Ahwëhn a më mbok nësëhnëka hnë huɗakery, do njilehn hnë resiỹo vë Galile hna. 23 Ntëɗ hn’ankol nte w̃acik Nasaret. Koyëna nkeho ntiyahn wanës kila ŋa: «Avë Nasaret macëɗe.»

3

Ikaraŋ vahnë iɓa San Ayary a

1 Hnë ƴamani rac, cahnëko San Ayary a hnë wula Yuɗe hna do karaŋëɗëhëhniwo vahnë va. 2 Ntehnëɗëhëhniwo: «Gwëcëtaryin vankeya va: Inaw̃ W̃ënu ŋa tëhajëk!» 3 Soŋe San ỹa nësëɗëho kila le w̃aciko Esayi ỹa ante ntehnëko:

«Ahnë ryekaɗ wula hna: “Pëhwëtëryin nkaw̃ Ahwëhn a, dinëndina vankaw̃ vacatah ɗus!”» + 3.3: Esayi 40.3

4 San viỹi vile liyik gë wëñahn yonkomb ntiyaɗëho do ryil uyand ñëbaɗëho; vampul gë wadëj tokëɗëho. 5 Vahnë vëvë Yerusalem va gë vëvë Yuɗe va fop do gë vëvë resiỹo le kakëni vë tëfary sën Yurëdan hna fop, njiɗëniho ỹalu hna. 6 Putaɗëniho wameh wante ntini ŋa tase vahnë fop do San njaryëɗëhëhniwo sën hna.

7 San nuko wafarise wasaduse wayaɓah njijëɗëniho ỹalu hna soŋe njaryëhni; awa më ntehnëkëhni: «W̃uhnë, merun had walën wayapah! Mo lehnëku yarya ỹi fo koɗ pehëtu ntavah cankaf W̃ën nte yejëk ŋi? 8 Diryindën viỹë vifërën. Koyëna tufahnëɗun paryi nkwëcëtarun vankeya va! 9 Ant’ahnahandu: “Rëm sankaf fu ỹa, Abëraham ye”, had watac gwërënkeɗ afehëtahniwu. Pëƴaɗëmu: W̃ënu ŋa koɗ dënk nti waỹi wëraka vutah Abëraham! 10 Rasëhn ỹa pëhwëtak ŋos vatëh va vënkahn hna: Atëh nte-wo-nte wok dëw̃ëɗina wadëw̃el wapërën ŋa ŋosëɗe do ntabi gë hwëɗëh.

11 «Ami, gë w̃ënka njaryëɗëmu soŋe tufahnahni nkwëcëtarun vankeya hun va. Ale rëfiɗëho ỹa, umë lëbëko: catëla dënk faryëtahnëw̃a wapary ŋa. Umë, g’Iƴir Ipacah do gë hwëɗëh njaryëɗëhu. 12 Iɓëryew̃ iŋa mënkwëk paryahn soŋe pitëndëlehnahn waŋëc ŋa gë vaparyel va. Ndanëɗ waŋëc ŋa ndank ntëw̃u hna, ɓare vaparyel va pëɗëɗ hnë hwëɗëh hunte wok ɗipëɗina muk.»

Yary Yesu ỹa

13 Awa Yesu matiko Galile hna nji Yurëdan vëhni San hna, soŋe njaryi. 14 Ɓare San ŋwëỹëɗëho, ntehn: «ami rëfëka ayaryo, ɓare wëjë yijëk hnë ỹal mën soŋe yaryi!»

15 Yesu më ntëkwaka: «Maw̃ëry nke koyëna ỹi wati, kaɓi koyëna ntiyaɗ fop ile tëƴëk W̃ënu ŋa.» Awa San më maw̃ëk.

16 Yesu njaryënde tuŋ, mëƴëtak w̃ënka hna. Hnë wati rac dënk, ambin ŋa piɗëtalehn do nulehn Iƴir W̃ënu ŋa ga cëlëndajëɗ hnë umë; gë fah mëntëlëniho. 17 Tac kopa vë g’ambin nkwëryëlehni ga ntehnëɗ: «Aỹi Ajë mën ale ỹahnëɓu ɗus a ye; g’umë nëŋëko ɗus.»

4

Sintani njëkëhnahnëɗëha Yesu

1 Ga ndëcëk watac Iƴir Ipacah iŋa më njoka Yesu gë wula soŋe Sintani nji njëkëhnahna menehna. 2 Hnam, Yesu cuŋëko g’anent gë g’umëɗ hafo wafac wafëhw wahnah (40). Awa tac më njoka inte ɗus. 3 Wati rac Sintani, aw̃enehn a, më tëhaka do ntehn: «Ge Aju W̃ën ỹa yeru dehnëryehna waỹi wëraka mbaca mburu.»

4 Yesu më ntëkwaka: «Vikerëh W̃ën va pëƴahnëk: “Ahnë gena roka fo valëɗëha, ɓare mbalëɗëha fëna gë fop wanës wante pëƴahnëɗ W̃ënu ŋa.”» + 4.4: Ɗivëta Sariya 8.3

5 Awa Sintani më njoka Yerusalem, naw̃ cëvah hna, tindëka cëmët Cery W̃ën Cankaf hna 6 do ntehna: «Ge Aju W̃ën ỹa yeru, dëɗary gëɗ; gena bi Vikerëh va pëƴahnëk:

«“W̃ënu ŋa ntehnëɗëhëhni wamëleka wadëw̃u ŋa njakënihi kehahnënihi ant’aw̃ëw̃ itaka”?» + 4.6: Wahnëw̃ 91.11-12

7 Yesu më ntëkwaka: «Vikerëh va pëƴahnëk fëna: “Nt’ayëkëhnahna Ahwëhn a W̃ën hu ŋa.”» + 4.7: Ɗivëta Sariya 6.16

8 Sintani më mbok njoka kat Yesu hn’ikuŋ ƴihnah ɗus, tufëka fop wahnaw̃ wavë ɗuniỹa w̃i gë hnapul lëw̃u per, 9 do ntehna: «Njëɗaɗëmi ỹinë fop ge ndëkwëhnëru haryëŋwk mën soŋe asëmbo.»

10 Awa Yesu më ntehnëka: «Ŋaw̃ëtarye Sintani ! Vikerëh va më lehnëk kat: “Ɗëkwëhnëhnëryehna Ahwëhn a W̃ënu ŋa; umë fo rëfëka aryokuŋëhna.” + 4.10: Ɗivëta Sariya 6.13 »

11 Awa Sintani tavëlehna taŋ Yesu do nji. Awa wamëleka njilehnini vëhni Yesu hna do paɓënihawo.

Ipëgw ɗoku Yesu

12 Ga mbiỹëk toƴe Yesu njëtako San Ayary a cëɗik, awa më njik hnë Galile hna. 13 Nasaret hna nɗëcëtako, nji ntëɗ Kaperënaỹum, nkol nte yeho ɗarël lant vë Galile hna, hn’inkal Sabilon do gë Nefëtali hna. 14 Koyëna ntiyako wanës kila Esayi ŋa ante ntehnëko:

15 «W̃uhnë vëvë inkal Sabilon gë Nefëtali, tëfary lant Galile ŋa gë cape ñëntaw̃ sën Yurëdan ka, w̃uhnë vëvë Galile, inkal nte njaɓahnëni vële wok vëyena wasëwif!

16 W̃uhnë vële ye hn’umëhwëry hna nuɗun humpen cankaf! W̃uhnë vële lëɗëk hnë mëhwëry icëm hna, humpen ha penëɗëhu!» + 4.16: Esayi 9.1-2

17 Koɓëri tac, Yesu pëgwëko karaŋëndëhni vahnë va ntehnëndëhni: «Gwëcëtaryin vankeya va: Naw̃ W̃ënu ŋa tëhajëk.»

Imac vërëfal vëryënkwëryënkw

18 Yesu lant sankaf le w̃acik Galile ỹa tëfaryëɗëho, ante nukëhniwo vësan vëhi vële yeho vëfëla wuwis: Simo, nte w̃acëɗeho Piyer , do gë aheryu Andëre. Waryeƴ ntoŋëɗëniho lant hna pëlahnënihëhni wuwis. 19 Yesu më ntehnëkëhni: «Tëfino do ntiɗëmu vëfëla vahnë.» 20 Tavëlehnëni taŋ waryeƴ w̃a tëfëlehnëndëniha.

21 Ante mbok njik ŋaw̃ët toƴe ŋa më mbok nukëhni kat vahnë vëhi, Sak g’aheryu San ; viju Sebede yeho. Kulu lëw̃ hni hna nkeniho gë rëm hni, waryeƴ wale pëlandeni wuwis w̃a pëhwëtëɗëniho. Yesu më macëkëhni tëfëlehnëniha. 22 Tavëlehnëni taŋ kulu ỹa do gë rëm hni tëfëlehnëndëniha.

23 Yesu njasëlendëho Galile hna fop, karaŋëɗëhëhniwo vahnë va vacery vacaliŋa wasëwif, Wanës Wakasëk waɓë Naw̃ ambin ŋa pëƴahnëɗëho do njërënëɗëhëhniwo vahnë va fop wates wadëw̃ hni ŋa gë warey walëw̃ hni w̃a. 24 Itëfëta soŋe lëw̃u ỹa nkwëryëɗeho hn’inkal Siri + 4.24 Siri: Wati rac, Siri gë Galile gë Yuɗe Rom hwëhnëkëhniw̃o had nkal ndampo fo. hna fop do njinenëhniɗehëhniw̃o fop vële resëko wates wanëmpëlah ma hwëhnako waɗëñah wanëmpëlah: vële pëlaniho waƴine, vële ntiɗëho haƴo do gë vële reyëko, do njërënëɗëhëhniwo. 25 Kore sankaf rëfëlendëhawo; Galile matiɗëniho gë resiỹo Wahnaw̃ Pëhw gë Yerusalem gë Yuɗe do gë resiỹo le ye gë cape ñëntaw̃ sën Yurëdan.

5

Uhnëfak paryi w̃a

1 Ga nukëhni Yesu kore ỹa, më kaƴëk hn’ikuŋ ntaña do vahnë va më njijëni ɗarël lëw̃u. 2 Awa pëgwëlehn karaŋëndëhni aki:

3 «Mbetani, vële yavëtëk mbalëkëhni uryema W̃ën kaɓi Inaw̃ ambin ŋa vëhni hwëhnëk!

4 Mbetani vële yahnaɗ va, kaɓi W̃ënu ŋa mbosëvosehnëɗëhëhni

5 Mbetani vële vanaɗ va, kaɓi W̃ën njëɗaɗëhëhni nkal iŋa fop!

6 Mbetani vële njok inte gë w̃ënka soŋe usatah w̃a, kaɓi W̃ënu ŋa pihnëndanëɗëhëhni!

7 Mbetani vële kaỹëhnahnëɗ gë vëỹënta hni va, kaɓi W̃ënu ŋa kaỹëhnahnëɗëha gë vëhni!

8 Mbetani vële pacëk vintaw̃ary va, kaɓi nuɗëniha W̃ënu ŋa!

9 Mbetani vële ryemaɗëhëhni vahnë va nuỹani ƴam ỹa, kaɓi W̃ënu ŋa vërahu rëkëɗ macëndëhni!

10 Mbetani vële liɗe këm fo va kaɓi ile satëk ntiɗëni; Inaw̃ ambin ŋa vëhni hwëhnëk!

11 Mbetarun w̃uhnë nte njew̃ëɗerun, mbërehnëɗerun, ntehnëɗerun sifa wanës wameh-wo va kaɓi ami hwëtahnërun. 12 Tisëryiw̃u, natëryiw̃u, kaɓi icos cankaf hnapëɗëhu ambin hna. Ɗënkwëtaryin, koyëna mbërehniniho wakila waɓ koɓëri ŋa fëna.»

Waŋiry gë humpen

13 Yesu më mbok ntehnëk: «W̃uhnë ye waŋiry ɗuniỹa ŋa. Ɓare ge waŋiry ŋa gona ŋañ, hak koɗe mbokaryi ŋañëni? Gona kwëhna nafa; ntoŋëɗe g’ipër, do vahnë va njasahnëɗëni.

14 «W̃uhnë ye humpen ɗuniỹa ha. Inaw̃ nte vëryik ƴaŋ hn’ikuŋ ŋa koɗena cow̃i. 15 Pëɗëɗena lampu do cow̃i sëñ, ɓare kaŋëɗe ƴaŋ pëtënëhnahnëhni vële ye cery va. 16 Koyëna tëfëka pëtënd humpen hun ha hnë vahnë hna, nuhahnëni ifërën le liɗun ỹa do cëmbahnëniha Rëm hun le ye g’ambin ỹa.»

Nafa sariya

17 Yesu më mbok ntehnëk kat: «Antë ntiyahnu itëkwehn sariya Moyis do g’ile kerëni wakila ŋa yijëɓu. Ƴijëla soŋe rëkwehnu, ɓare soŋe fadënu yijëɓu. 18 Toña ỹa fëƴaɗëmu: gante-wo mbiỹëk ambin ŋi g’inkal iŋi, ñoñ ŋaỹëtëɗena sariya hna, la fakerëh fante ỹak vak. Nkoɗ hafo hale padëɗ fop. 19 Soŋe umë ye, ale ỹaỹëtëk facariya fante ỹak vak hnë waŋi do karaŋëhni vëỹëntaw̃ va ntintini koyëna ỹa, ahnë arac yeɗ ale ỹak vak ỹa hnë Naw̃ ambin hna. Ɓare ale w̃aw̃ëhnëk do karaŋëhni vëỹëntaw̃ va, naỹëɗ Naw̃ ambin hna. 20 Toña ỹa fëƴaɗëmu: ge icat dëw̃ hun iŋa dëbëna mba vëharaŋ sariya vi do gë wafarise w̃i, koɗiluhna arënku Naw̃ ambin hna.»

Karaŋ soŋe ntavah

21 Yesu më mbok ntehnëk kat: «Njëtarun ntehniniho vacërakëlo fu va: “Nt’aryaw̃a ahnë wakwëhn ampër; ahnë ale-wo-le ryaw̃ëka aỹëntaw̃ a, tëfëka njoyi karyënkw ahitiŋ hna.” + 5.21: Icahn 20.13 22 Ɓare ami ntehnëɗëmu: ge ahnë ntavëka g’aỹëntaw̃u ỹa, tëfëka njoyi haryënkw ahitiŋ hna; ale lehnëka aỹëntaw̃u ỹa: “Fufafu yeru!” tëfëka kitiŋi Mbara Vëhitiŋ hna; ale lehnëka: “Ahnënkwah yeru!” ahnë arac tëfëka ntabi hnë hwëɗëh janáma hna.

23 «Ge awa ñaɗu ayëɗahna W̃ënu ŋa hn’ile cënaɗe saɗëha hna, do hnam aryënkwëtat aỹënta hu ỹa kwëhnak ile lavëka gë wëjë, 24 tavëry ile ỹakëndu ayëɗahn ỹa hn’ile cënaɗe saɗëha hna, ayi ten asaŋëndaniw̃u g’aỹënta hu arac; tac g’avokaj asëna saɗëha hu ỹa. 25 Ge hn’ile akitiŋëɗerun hna nkorun ayindu g’ale rakëlëku ỹa, diry fere ñap asaŋëndanu g’umë hnë wati le worun hn’ankaw̃ ỹa. Ge gena umë, koɗ pëlayehnëhi hnë ahitiŋ hna, do ahitiŋ a njëɗahnëɗëhi gë vësankaf do vëhni cëɗëɗënihi gë kaso. 26 Toña ỹa fëƴaɗëmi: cahnëɗila hnam muk, hara cosahnëlihna ɗalasi le wonanëruha ỹa!

Karaŋ soŋe vësëval vësan vëhaw̃ary

27 «Njëtarun fëna ntehniko: “Nt’ayëkëlehna asëval ahaw̃ary.” + 5.27: Icahn 20.14 28 Ɓare ami ntehnëɗëmu: asan ale-wo-le yëkëka asëval ale nkok ñëlëna ỹa hafo naha soŋe ndakëni, arac ndakëni g’asëval arac ntaw̃ary dëw̃u hna. 29 Awa age nkër hu ŋa ỹaɗ ntiyehni uw̃eh, dokëtary aloŋ ŋaw̃ët: ntihëtaỹi iñë ryampo fecek mbahn hu hna g’ile ntabik mbahn hu ŋa fop hnë hwëɗëh janáma. 30 Do ge soŋe vák hu rëhw ỹa ñaɗ ntiyehni uw̃eh, dëpëtary aloŋ ŋaw̃ët: ntihëtaỹi iñë ryampo fecek mbahn hu hna g’ile ntabik mbahn hu ŋa fop hnë hwëɗëh janáma.

31 «Njëtarun ntehniko fëna: “Ale vambëka asëvalu ỹa tëfëka njëɗahna kayëte nte rufahnëɗ mbambik.” + 5.31: Ɗivëta Sariya 24.1 32 Ɓare ami ntehnëɗëmu: asan ale-wo-le vambëka asëvalu ỹa, hara pëlalehnëlihna g’asan ahaw̃ary, arac liyendëha ile mbañëk W̃ënu ŋa ge mbok ñëli; do ale ỹëlëka asëval ale mbambëk asan ahaw̃ary ntik ndakëntal nte ye had asëval ale nkok ñëlëna ndakëɗëni.

Karaŋ soŋe idëk

33 «Njëtarun fëna ntehniniho vacërakëlo fu va: “Nt’arav ile lëkëru haryënkw Ahwëhn hna, ɓare diry le lëkëru ali ỹa.” + 5.33: Soŋe Walevi 19.12;Vaker 30.3;Ɗivëta Sariya 23.22-24 34 Ɓare ami, ntehnëɗëmu: nt’alëku muk! Nt’alëkahnu ambin ŋa, kaɓi hnam nke laña W̃ënu ŋa. 35 Nt’alëkahnu nkal iŋi, kaɓi umë ye sëɓa wapary W̃ënu ŋa. Nt’alëkahnu Yerusalem , kaɓi inaw̃ ahnaw̃ asankaf a ye. 36 Nt’alëkahn dënk vankaf hu vi, kaɓi koɗila ayerëna ma avahnëna wëla imul ɗampo dëw̃ hu ŋa. 37 Ge ha ye, dehnëryin, “Ha” ge hali ye, dehnëryin “Hali”. Dëk nte-wo-nte wënërun ŋa gë Sintani matiɗ.

Karaŋ soŋe igwëcag

38 «Njëtarun ntehniko: “Ge inkër lokëtëruha ahnë, inkër lokëtëgëɗeru do ge beñ wubëruha ahnë beñ wubëgëɗeru.” + 5.38: Icahn 21.24;Soŋe Walevi 24.20;Ɗivëta Sariya 19.21 39 Ɓare ami ntehnëɗëmu nt’awëcaguna ale liku uw̃eh a. Ge ahnë foryëki uham rëhw w̃a, ƴëɗaryehna poryëgi rahahn w̃a fëna. 40 Ge ahnë ñaɗ njoyi hnë kitiŋa teɓahni facuɗ fatoƴ fa, taveryëryehna njoryary cankaf ŋa fëna. 41 Ge ahnë forosiŋëɗëhi ayas kilometër ryampo, ƴasëryin g’umë soŋe wakilometër waki. 42 Ƴëɗaryehna ale w̃untaki iñë ỹa, do ant’aw̃anja ale rëƴëki inav.

Karaŋ soŋe iŋahn vëỹew̃ fu

43 «Njëtarun ntehniko: “Ŋahnëryehna aỹënta hu ỹa, do ñew̃ëryehna ale wok ŋahnëlihna ỹa.” + 5.43: Soŋe Walevi 19.18 44 Ɓare ami, ntehnëɗëmu: ŋahnëryinëhni vële ỹew̃ëku va do muntanëryinëhni vële liɗëhu këm fo va. 45 Ge koyëna ntiɗun, tufahnëɗun vutah Rëm hun le ye g’ambin va yerun. Umë canëhniɗëhëhni ulav lëw̃u w̃a, vahnë vëw̃en va do gë vëfërën va do tëvëhnëndëhni vahnë vësatah va gë vële wok vësatëna per. 46 Ge vële ỹahnëku fo ỹahnërun, soŋe ye hnapëɗun icos W̃ën, ide-wo-de? Wëla vëỹew̃ik va ntiɗëni koyëna! 47 Ge vëỹënta hun fo yaỹëɗun, ifërën ɗëcët bi lirun koyëna? Wëla vële wok vëyëtëlahna W̃ën va ntiɗëni koyëna. 48 Awa kwëhnaryin iŋahn padah gante kwëhnak Rëmun le ye g’ambin ki!»

6

Karaŋ soŋe iƴëɗ vëhaỹëhnah

1 «Ant’alindu tase vahnë ile tëƴëk sariya W̃ënu ŋa, soŋe ahamahnahniwu; ge koyëna ntiɗun, nuỹaɗiluhna icos Rëmun le ye g’ambin ỹa. 2 Awa ge njëɗëɗunëhëhni vëhaỹëhnah va iñë, nt’aliwu ahamahniwu, gante nkeni vële rufëhnaɗ le-wo-le: ntiɗëni koyëna soŋe cëmbahnëndeni. Toña ỹa fëƴaɗëmu: vëhni atëk nuỹani icos dëw̃ hni ŋa. 3 Ɓare ge vák rëhw hu ỹa njëɗaɗëhëhni vëhaỹëhnah va iñë, vák rahahn hu ỹa tëfëlahna njët, 4 nkohahn sow̃ik ile liɗu ỹa. Ge koyëna ntiɗu, W̃ënu ŋa, Rëmuh ỹa, hnuɗ ile liɗu wandëm ŋa do cosëɗëhi.»

Karaŋ soŋe sifa iƴëfa W̃ën

5 «Ge njëfaɗunëha W̃ënu ŋa, ant’arëfëtalahnënduni vahnë vële ỹahnëk tufëhna vi: vëhni, nëŋahnëkëhni iƴëfa wënkahn vacaliŋa hna do hnë le-wo-le rëkëɗe nundeni. Toña ỹa fëƴaɗëmu: vëhni tëk nuỹani icos dëw̃ hni ŋa. 6 Ɓare wëjë, ge ñaɗu ayëfahna W̃ënu ŋa, tënkëry cery hu hna, afiɗ rënka ỹa do ayëfahna Rëmuh le ye ỹëw̃a sow̃ak dënk hna; do Rëmuh le hnuɗ le liɗu le cow̃aru ỹa, cosëɗëhi.

7 «Ge njëfaɗun nt’arëfëtalahnënduni vële wok vëyëtëlahna W̃ën vi, vëỹaw̃ënkah vi vële njehëk kwëlëkwël wanës wante wok kwëhnahna nafa: ntiyahnëkëhni W̃ënu ŋa maw̃ëndëhëhni ge njaɓënëni wanës ŋa. 8 Nt’arëfëtalahnënduni. W̃ënu ŋa, Rëm hun ỹa tëk njët le valëku ỹa, ani g’arëƴahnënduna ỹa. 9 Wëlin gante tëfëka ayëfandu ka:

«“Rëm fu le ye g’ambin,

Araɓi vahnë va fop njavëtëni W̃ën Hupacah yeru.

10 Araɓi naw̃ hu ŋa njij.

Araɓi ale-wo-le ỹa nti nkal li ile ỹaɗu ỹa gante ntiɗe hn’ambin ki.

11 Ƴëɗëryifu fac-wo-fac le rokëɗëfun.

12 Tavëndifu ile lëntëɓun ỹa gante tavëhnëɓunëhëhni, fuhnë fëna, vële lëntahnëkëfu ki.

13 Do nt’aravëfu yëkëhnahnifu, ɓare ŋaw̃ëtëndifuna Aw̃enehna. [Wëjë hwëhnëk ucankaf uŋa gë fanka fa do gë icëmb iŋa kwëlëkwël. Amina.]”

14 «Ha, toña ye, ge tavëntunëhëhni vëỹënta hun va wameh wante ntinihu ŋa, Rëmun le ye g’ambin ỹa fëna tavëndëhu. 15 Ɓare ge tavëndilunihna vëỹënta hun va, Rëmun fëna tavëndiluhna wameh wante lirun ŋa.»

Karaŋ soŋe suŋ

16 «Ge cuŋëɗun, ant’aỹañënu wayëka w̃a had gante ntiɗëni vële hnaỹënaɗ ki: mbacëɗëni wayëka w̃a soŋe vahnë va fop njëtahnëni cuŋëni. Toña ỹa fëƴaɗëmu: vëhni tëk nuỹani icos dëw̃ hni ŋa. 17 Ɓare wëjë, ge cuŋëru, gwëñary do asirëta nkaf ŋa, 18 soŋe ntë njëtëni vahnë va cuŋëru. Rëmuh le wok nuɗena ỹi umë nuɗ le liɗu wandëm ŋi do cosëɗëhi.»

Hnapul ambin hna

19 «Nt’avarëpu hnapul hnë iỹi ɗuniỹa, le përëkanëɗëni vamaỹ gë le rokëɗ waryëhwëra, ma le koɗëni nteni vële va. 20 Ɓare ɓarëparyin hnapul ambin hna, le nkoni wayena vamaỹ ma le rokëɗ waryëhwëra soŋe përëkanahnëni, do hn’ile nkoni wayena vële ntehahnëni. 21 Ƴëtëryin le nke hnapul hun hna, nkeɗ iña hun iŋa kwëlëkwël.»

Humpen imbahn

22 «Vinkër va ye lampu mbahn ŋa. Ge nuɗu wapacëk mbahn hu ŋa fop kwëhnaɗ humpen. 23 Ɓare ge vinkër va përënalihna, mbahn hu ŋa fop hn’umëhwëry nkeɗ. Awa ge humpen nte rëfakëha nke hnë wëjë ŋa mëhwëry mbacak, mëhwëry tac mbahnëɗ ɗus!

W̃ën ma koryi

24 «Ahnë koɗina njohalëhni vahnë vëhi gë ntaw̃ary dëw̃u ŋa fop: caŋëɗëni g’aryampo do ŋahnëɗëha; ñew̃ëɗëha aỹëntaw̃ a do njafa. Koɗiluhna ayohaluna W̃ënu ŋa do ayohalu fëna koryi ndampo fo.»

Ikwëtahn W̃ën

25 «Paŋare umë lehnandëmu: nt’ahnahandu ile rokëɗun ma vile liyaɗun. Gena bi uwám yaɓëk gë roka do mbahn iŋi yaɓëk fëna gë viỹi vi? 26 Ƴëkëryinëhni wusëry w̃i: wahnaɗëɗina, wavarëpëɗina fëna, waryanëɗina iroka hnë vandank, ɓare Rëmun le ye g’ambin ỹi ndavëɗëhëhni. Kas w̃uhnë vële lëbëkëhni nafa wusëry w̃i dinëhnëɗiluhna bi ntëbini vëhni ɗus? 27 Ge ahnë hnë w̃uhnë nahaɗ uryëñah lëw̃u w̃a koɗ bi koyëna nkwën iƴary wafac walëw̃u w̃a?

28 «Do ye hnahaɗun fëna soŋe viỹi vile liyaɗun? Ƴëkëryin gante pëhnëɗ wapëtel waɓë fëk ki: ɗokuŋëɗina, ɓahnëɗina wafand. 29 Ɓare la ahnaw̃ a Salomo, g’uvetak lëw̃u w̃a fop, nuỹalohna viỹi viwamah had ufëtel ryampo gë watac ki. 30 W̃ënu ŋa koyëna cuɗëɗëha idël nte ye dol ani do acahn ntoŋi gë hwëɗëh. Ge umë toña ye, kas w̃uhnë cuɗëɗëhu ntëbi dël iŋi! Kwëtahn hun iŋa ƴaɓëna! 31 Awa ntë nkehahnahnu alehnëndu: “Ye rokëɗen, ye seɗen, ye liyaɗen?” 32 Vële wok vëyëtëlahna W̃ën va vëraɗ kwëlëkwël soŋe virac fop. Ɓare w̃uhnë, Rëm hun le ye g’ambin ỹa njëtëk mbalëku virac fop. 33 Awa, ɓëraryin iƴëkëlehn Naw̃ W̃ënu ŋa ten do gë ile satahnëka ỹa, tac njëɗaɗëhu fëna le valëku ỹa fop. 34 Antë nkehahnahnu soŋe acahn: acahn ỹa nkehahnahnëɗëha g’umë dënk. Ambër nte yijëɗ fac-wo-fac ŋa gwër nke soŋe fac ỹa.»

7

Nt’ahitiŋëhni vëỹënta hu va

1 Yesu më ntehnëk kat: «Nt’ahitiŋu nkeya vëỹënta hu va soŋe W̃ënu ŋa antë kitiŋu w̃uhnë fëna. 2 Ƴëtëryin ɗus, W̃ënu ŋa kitiŋëɗëhu gante kitiŋëɗunëhëhni vëỹënta hun ka, g’añëŋa nte ỹaŋëhnahnëɗunëhëhni vahnë ŋa ñaŋëhnahnëgëɗëhu W̃ënu ŋa.

3 «Soŋe ye yëkëɗu ivëɗ le ye hnë inkër aỹënta hu hna, do hara kamahnëlihna bërëh bële yehi hnë inkër hu hna? 4 Hak koɗu alehna aỹënta hu ỹa: “Napërye lihëti ivëɗ le yehi nkër hu ỹi” hara bërëh yehi inkër hu hna? 5 Wëjë, ale ntiyahnëk catëru alëbëhni vëỹëntaw̃, dihëtary ten bërëh bële yehi inkër hu ỹi tac nuɗu ɗus alihëtahna aỹënta hu ỹi ivëɗ le yeha nkër dëw̃u ỹi.

6 «Nt’ayëɗawuni ile sëvak ỹa waɓe, kaɓi ge njëɗarunëhëhni cahëtanëhnëɗënihu ŋarënihu; nt’aloŋu wanjere hun wakwëhn nafa had sanikona ŋa haryënkw vampëhëmpëh hna, kaɓi ge ntoŋëntunëhëhni nkëñëɗëni do nihëɗ.»

Siyab soŋe wayëfa

7 Yesu më mbok ntehnëk kat: «Tëƴëryindën njëɗaɗerun, ƴëkëlehnëryindën nuɗun, ɓankëryindën rënka ỹa piɗëtënderun. 8 Paryi pëƴaɗëmu, ale-wo-le rëƴëka njëɗaɗe, ale yëkëlehnëka nuɗ do piɗëtëhnëɗe rënka ỹa ale vankëɗ a. 9 Nke bi hnë w̃uhnë ahnë ale yëɗaɗëha fatahu itaka ge mburu tëƴëka, 10 ma lën ge igis tëƴëka? 11 Mama mehantun, ɓare viỹë vëfërën yëɗaɗunëhëhni vutah hun va. Do kas Rëmun le ye g’ambin ỹi njëɗaɗëhëhni viỹë vëfërën vële rëƴëɗëha va!

12 «Fop ile ỹaɗun ntinëhnënihu vahnë ỹa, dinëhnëryinëhni w̃uhnë fëna: irac ye ile karaŋëɗ sariya Moyis ỹa gë vëkayëte wakila ŋa.»

Vankaw̃ vaki va

13 «Tënkëryin rënka suyah hna. Vëyaɓah rënka yankah hna tënkëɗëni do nkaw̃ nkwankah ŋa tëfëɗëni ɓare g’iɓëv njiryeryëɗ. 14 Rënka suyah ỹa g’ankaw̃ ntakah tëfi ŋa g’uwám usër njiryeryëɗ; vële hnuɗ va vëyaɓëna.»

Wakila vëw̃ër

15 Yesu më mbok ntehnëk kat: «Keharyinëhni vële wok wayena wakila paryi . Njijëɗëni hnë w̃uhnë ntiyajëɗëni had wape, ɓare ɓambery lëw̃ hni waỹin waƴapah ye. 16 Njavëtëɗunëhëhni ge nurun ile ntiɗëni ỹa. Gena bi waresen w̃a kwëcëɗena hnë wadëmpëhn do wanuỹ ŋa fëna kwëcëɗena hnë dël imeh. 17 Atëh përën wadëw̃el wapërën ntëw̃ëɗ do atëh meh wadëw̃el wameh ntëw̃ëɗ. 18 Atëh përën koɗina ntëw̃ wadëw̃el wameh, atëh meh fëna koɗina ntëw̃ wadëw̃el wapërën. 19 Atëh nte-wo-nte woɗ dëw̃ëna wadëw̃el wapërën ŋa, ŋosëɗe ntabi gë hwëɗëh. 20 Ha, koyëna dënk njavëtëɗunëhëhni wakila vëw̃ër ŋa ge nurun ile ntiɗëni ỹa.»

Vërëfal paryi va

21 Yesu më mbok ntehnëk kat: «Lakënde vahnë va macëndëniho: “Ahwëhn, Ahwëhn” gena soŋe umë rënkëndahnëɗëhëhni Naw̃ ambin hna; vële liɗ le ñaɗ Rëm mën le ye g’ambin va fo rënkëɗ. 22 Hnë fac le kitiŋëɗëha W̃ën ɗuniỹa hna vëyaɓah ntehnëɗëniho: “Ahwëhn, Ahwëhn, gena bi toña, g’uw̃ac hu w̃a pëƴahnëɗëfunëho wanës W̃ënu ŋa; g’uw̃ac hu w̃a ntaɗëfunëhëhniwo waƴine ŋa; g’uw̃ac hu w̃a ntiɗëfunëho vifëmpëhnahnah viyaɓah?” 23 Awa ntehnëɗëfuhëhni: “Koɓëri ƴëtëluhna! Ŋaw̃ëtaryino, w̃uhnë vële wok ɗiɗiluhna le ñaɗ Rëm mën a!”»

Vacery vaki

24 Yesu më mbok ntehnëk kat: «Ale-wo-le wëryëk wanës wante hnësëɗëfu takahn ŋi do nti watac arac aritah ye: nke had ale vëryëk cery ntëw̃u gë sima. 25 Rëv ỹa tëvëk, wasën w̃a macëk, sël sankaf ỹa cëlëk, ɓare këfëna cery tac, kaɓi gë sima mbëryik. 26 Ɓare ale wëryëk wanës wante hnësëɗëfu takan ŋi do dil watac, arac ahnënkwah ye: nke had ale vëryëk cery ntëw̃u g’inkal fo. 27 Rëv ỹa tëvëk, wasën w̃a macëk, sël sankaf ỹa cëlëk këfëlehn cery tac do nih fop.»

Ucankaf Yesu

28 Ga puhnak Yesu wante nësëɗëho ŋa, vahnë va fop pëmpëhnahnëkëhniwo gante karaŋëɗëhëhniwo ka. 29 Gelohna gë vëharaŋ sariya vëlëw̃ hni ka, ɓare g’ucankaf karaŋëɗëhëhniwo.

8

Yesu ahwëhn ambiỹ njërënëɗ

1 Ante cëlëɗëho Yesu kuŋ hna kore sankaf rëfëlehnëɗëhawo. 2 Awa asan ahwëhn ambiỹ tëhalehn a, ndëkwëhn karyënkw lëw̃u do ntehna: «Ahwëhn, ge ñaɗu, koɗu ayërëno, afacënëlehno.»

3 Yesu më njelëk vák ỹa ñaka do ntehna: «Ñaɗëfu: Pacëry!» Taŋ njërëlehn. 4 Tac Yesu më ntehnëka: «Nëpary ɗus: nt’afëƴahna ỹin la aryampo, ɓare ƴiry njëki asëna wasaɗëha ỹa, do canëry saɗëha le kerëko Moyis canënde ỹa. Koyëna vahnë va fop njëtëɗëni pacëru.»

Yesu aryokuŋëhn kapiten njërënëɗ

5 Wati nte tënkëɗëho Yesu Kaperënaỹum ŋa, Kapiten vë Rom rëhakawo soŋe muntahna ndemahna. 6 Më lehnëkawo: «Ahwëhn, aryokuŋ mën a ndakëk tere hna, koɗina mat, mbërak ɗus.»

7 Yesu më ntëkwaka: «Njiɗëfu yërënëw̃a.»

8 Kapiten ỹa më ntehnëk: «Ahwëhn, catëla soŋe arënkahn tere mën hna. La ki fo nësëru njërëɗ. 9 Ami dënk, vële lëbëko ucankaf a w̃aw̃ëndëɓu do kwëhnaɓuhëhni wasoɗaɗe wale w̃aw̃ëndëho fëna. Ge ntehnëɓuha aryampo nji, njiɗ. Ge ntehnëɓuha aỹëntaw̃ njij, njijëɗ. Do ge ntehnëɓuha aramp mën a fëna nti iñë, ntiɗ.»

10 Yesu ga nkwëryëk wanës watac, pëmpëhnahnëkawo më ntehnëkëhni vële rëfëlehnëɗëhawo va: «Toña ỹa fëƴaɗëmu: nulëw̃ahna hnë ɓulunda vëvë Isërayel hna ale njaɓëk ikwëtahn g’aỹi ki. 11 Paryi pëƴaɗëmu: vahnë vëyaɓah matiɗëni vacape hna fop, ntañalandëni gë Abëraham gë Isak do gë Sakob Naw̃ ambin hna soŋe ambënt ŋa. 12 Ɓare vële rëfëkawo nkentini Naw̃ va canëɗeni g’ipër le mbahnëk hna, hnam rëkëɗ kondëni do cemëlehnandëni wabeñ ŋa.»

13 Tac Yesu më ntehnëka kapiten ỹa: «Ɓokary gë ỹal hu! Araɓi W̃ënu ŋa ntinëhni ile hwëtahnëru ỹi!» Do aryokuŋëhn kapiten ỹa njërëko hnë wati rac dënk.

Yesu vëres vëyaɓah njërënëɗ

14 Tac Yesu njiko tere Piyer hna më tëkatëka hnëmu asëvalu Piyer ga ndakëk; mbahn iŋa njakëkawo. 15 Umë ñakëka vák ỹa do yak mbahn w̃a tavëlehna taŋ. Asëval a matëlehn njohala.

16 Ante nëkak ŋa, njonëhnijikëhniwo Yesu kore sankaf vahnë vële pëlani waƴine . Gë wanës wadëw̃u ŋa fo ntaɗëhëhniwo waƴine ŋa do njërënëɗëhëhniwo fëna vëres va fop. 17 Koyëna ntiyako wanës kila le w̃aciko Esayi ỹa:

«Nufëk ile horotehnëɗëhëfu ỹa;

ndiɓëk wates wadëw̃ fu ŋa.» + 8.17: Esayi 53.4;1 Piyer 2.21-24

Vële ỹaɗ tëfëlehnëndëniha Yesu

18 Ante nukëhniwo Yesu fop kore le hwërëka ỹa më ntehnëkëhni vërëfal vëlëw̃u va ntëmpëtani gë cape ñëntaw̃ lant ka. 19 Hnë wati rac Aharaŋ sariya aryampo më tëhaka do ntehna: «Aharaŋ, tëfëlehnëɗëmi hn’ile-wo-le njiɗu hna.»

20 Yesu më ntëkwaka: «Vuntadaw̃ va kwëhnani wahatëh wale njinëgandëni do wusëry w̃a wahof; ɓare Ajë Ahn’a kwëhnana ỹëw̃a le njinëgaɗ.»

21 Ahaw̃ary kat arac arëfal Yesu yeho, më ntehnëgëka: «Ahwëhn, ƴëɗërye yiwu ten hnapu hafo Apa cëm tac do gë yiju rëfëlehnëndi.»

22 Yesu më ntëkwaka: «Tëfe do tavëryihni vësëm va mbañënihëhni vësëm vëlëw̃ hni va.»

Yesu sël tëryëɗ

23 Tac Yesu më kaƴëk kulu sankaf hna do vërëfal vëlëw̃u va më kaƴëntini. 24 Taŋ sël sankaf matëlehn lant hna, cëlënd hafo wavonkëlo w̃ënka ŋa ñand tëmp kulu ỹa. Wati rac Yesu wakwëɗ ndakëko. 25 Awa vërëfal va më tëhaniha nëgëtëniha ndekatëndëni: «Ahwëhn, pehëtëryifu! Cëm iŋa yeyinëk!»

26 Më ntëkwakëhni: «Soŋe ye ntakëku? Gante mbak kwëtahn hun ka!» Matëlehn, ŋañëna sël ỹa gë wavonkëlo w̃ënka ŋa, tëryalehn fop nkelehn yamah sankaf.

27 Vëhni fop pëmpëhnahnëkëhniwo më ntehnëɗëni: «Mo ga ye awa aỹi asan? La sël ỹa gë w̃ënka ŋa maw̃ëhnëɗëniha!»

Yesu njërënëɗëhëhni vësan vëhwëhn waƴine

28 Ante tëkëko Yesu hnë nkal vëvë Gadara hna, gë cape ñëntaw̃ lant ŋa, vësan vëhi vële pëlaniho waƴine më cahnini wayag hna njijëndëni pankëlëni. Ŋaƴëniho ɗus, soŋe rac ahnë ɗëkëɗilohna mbok tëf nkaw̃ tac. 29 Pëgwëlehnëni ndekandëni: « Ajë W̃ën , ye ye yëbëlan fu? Ahorotehnëfu bi yijëru ani gë tëkahnënd wati kitiŋ ŋa?»

30 Hara kore vampëhëmpëh ryavëɗëho ŋaw̃ët toƴe. 31 Awa waƴine ŋa më muntaniha Yesu aki: «Ge ñaɗu alafu, cañëtëryifu hnë vaŋi vampëhëmpëh!»

32 Më ntehnëkëhni: «Ƴiryin!» Më cahnënihëhni vësan vëhi va njini tënkënihëhni vampëhëmpëh va. Taŋ kore vampëhëmpëh na fop pëtalehnëhni vambëŋ kuŋ hna njini ntëbani lant hna do cëmëlehnëni fop. 33 Vëhery vampëhëmpëh va njilehnëni g’igary fo g’ankol do gë le kwëtëɗeni vampëhëmpëh hna pëƴahnini fop le nuni ỹa do g’ile yehëhni vësan vële pëlaniho waƴine va. 34 Vahnë vëvë nkol va fop cahnëniho njini pankëlëni gë Yesu. Koɓëri ga nuniha këlaniha cahn resiỹo lëw̃ hni hna.

9

Yesu ale ye vorovoro njërënëɗ

1 Ga matëk hnam Yesu më kaƴëk kulu sankaf hna do ntëmpëta nji g’inkol ntëw̃u. 2 Ga tëkëk hnam vahnë më njinenëhniniha asan ale ye vorovoro hnë ƴala ndakëko. Yesu ga nuk ikwëtahn nte kwëhnani soŋe lëw̃u vële yojëkawo va, më ntehnëka aresa: «Ɗuñënary, fatah mën! Tavëhnëmi wameh hu ŋa!»

3 Awa vëharaŋ sariya vëryampo më nahaɗëni: «Aỹi asan W̃ënu ŋa njew̃ëɗ!»

4 Yesu njëtëko le nahaɗëni ỹa, më ntehnëkëhni: «Soŋe ye hwëhnarun viŋi vinahan vimeh? 5 Lehnuw̃a aỹi asan: “Wameh hu ŋa tavëhnëmi”, ma: “Matëry do ƴasëry” ryampo bi ỹak hnëŋëk nësi hnë waŋi? 6 Awa ñaɗëfu ayëtu: Ajë Ahn’a kwëhnak fanka nkal li tavëhna ahnë wameh.» Tac më ntehnëka asan ale yeho vorovoro ỹa: «Matëry, nufëry ƴala hu ỹa aw̃ënc gë ỹal hu!» 7 Asan a matëlehn nuf ƴala lëw̃u ỹa do mënc gë ỹalu. 8 Kore ỹa ga nuni watac, pëmpëhnahnëkëhniwo do cëmbëɗënihaw̃o W̃ënu ŋa soŋe le njëɗakëhni vahnë va iỹi sifa w̃ëka.

Matiye nkeɗ arëfal Yesu

9 Yesu matëko hnam njind do nuhna asan ale w̃acik Matiye hnë biro le cosahnëɗe ỹatëtanke hna ntañako. Më ntehnëka: «Tëfe!» Matiye matëlehn do tëfëlehnënda. 10 Tac, Yesu gë vërëfal vëlëw̃u va roka tokëlandëniho tere Matiye hna gë vërëf ỹatëtanke vëyaɓah do gë vëw̃eh vëhaw̃ary. 11 Wafarise w̃a ga nuni watac më ntehnënihëhni vërëfal Yesu va: «Soŋe ye tokëntëɗe aharaŋ hun aỹi gë vërëf ỹatëtanke vi do gë vew̃eh vi?»

12 Yesu nkwëryëkëhniwo më ntehnëk: «Vëres va valëkëhni g’ayërën, gena vële wok vëresëna. 13 Ƴiryin aỹëŋawu ile pëhnëtanëɗ waŋi wanës W̃ën: “Ipërëna ŋa fecehnëko, gena saɗëha wusaw̃.” + 9.13: Ose 6.6 Ƴëtëryin vëw̃en yijëɓu w̃acu, gena vësatah.»

Yesu gë suŋ ỹa

14 Awa vërëfal San Ayary a më tëhaniha Yesu do tëƴëniha: «Fuhnë gë wafarise w̃i njehëkëfu cuŋ iŋa, awa soŋe ye vërëfal hu vi vësuŋëɗina?»

15 Më ntëkwakëhni: «Naharun bi vële faƴehnik ambënt va koɗëni kwëhnani uyiw̃ëhnah wati le nkelahnëni g’ale ỹëlëɗ a? Koɗina nke watac! Ɓare wati yejëk ntihëtëndeniha ale ỹëlëɗ a; awa wati rac vërëfal mën va rëkëɗ cuŋëntëndeni.

16 «Ahnë kaɗëɗina ankwëỹ pand kasëk, nte wok kwëỹana ten, hn’ipand cër; ge gena umë, ankwëỹ pand kasëk iŋa, ge ndagik, kwëỹaɗ do citëɗ pand cër iŋa do hatëh ha njankëɗ ɗus. 17 Taw̃ëɗena fëna uñen kasëk hnë waryëpët wasër + 9.17 Waryëpët wasër: namu lëw̃ hni hna umë taw̃ahnëɗëniho uñen ŋa. ; ge gena umë waryëpët w̃a tënkëɗ, përëkaɗ do uñen uŋa ndehëtaɗ. Ɓare uñen kasëk ŋa hnë waryëpët wëhasëk taw̃ëɗe do koyëna ñoñ përëkaɗina.»

Iƴërën ares do g’iɓëhnëndan aryag asankaf

18 Wati nte nësëndëhëhniwo Yesu waŋi ŋa, asankaf wasëwif rëkiko, ndëkwëhn haryënkw lëw̃u do ntehna: «Aryag mën a cëmëk tamëki; ɓare ƴij aỹaka do matëɗ.» 19 Yesu më matëni gë vërëfal vëlëw̃u va do tëfëlehnëniha asankaf arac.

20 Awa ga njiɗëni, asëval ale resëko njiɗëho sat koɓëri hnë wabëhn pëhw gë waki, rëhakawo Yesu kamëhni do ñak wacëmët cuɗ ntëw̃u ŋa 21 kaɓi ntehnaɗëho: «Lakënde viỹi vilëw̃u vi fo ỹakakëndëɓu, njërakëndëɓu.»

22 Ante ñakëk ŋa Yesu më cahëtak do ntehna: «Ƴaw̃ënary, aryag mën! Ikwëtahn hu ŋa njërënëki.» Do hnë wati rac dënk asëval a njërëko.

23 Tac Yesu tëkëko hnë tere asankaf wasëwif hna. Ga nukëhni vële yëw̃ëɗ ge ahnë cëmëk va do gë vële yahnaɗëho va, 24 më ntehnëk: «Cahnëryin hnani, fandag fi cëmëna, wakwëɗ fo ndakëk.» Ɓare njafaŋëɗënihawo. 25 Ga canënihëhni kore ỹa g’ipër, Yesu tënkëko cery hna, pëlahna fandag fa vák ỹa do matëlehn. 26 Wëkasëk watac campëko resiỹo hna fop.

Yesu vumëp vuki njërënëɗ

27 Hnë wati nte matëko Yesu hnam njind ŋa, vumëp vuki rëfëlendëhawo ndekatëndëni: «Hey! Ajë David , kaỹëhnahnëryiỹi gë fuhnë!»

28 Ga tëkëk tere hna, vumëp va më tëhaniha do më tëƴëkëhni: «Ntiyahnëku bi koɗëfu liwu ile rëƴëɗun ỹa?»

Më ntëkwaniha: «Ha, Aharaŋ.»

29 Awa më ñakëkëhni vinkër va do ntehn: «Araɓi W̃ënu ŋa maw̃ëryahnu ile ỹaɗun ỹa kaɓi kwëtahnërunëho!» 30 Do vinkër vidëw hni va kolëko nund. Tac më ŋañënahnëkëhni ntehnëhni: «Nëparyin ɗus, la aryampo tëfëlahna njëta waŋi.» 31 Ɓare njiniho nësëndëni soŋe Yesu ỹa hnë resiỹo rac hna fop.

Yesu njërënëɗëha kumim

32 Wati le cahnëɗëniho vumëp ŋa, Yesu njonëhnijikawo kumim kaɓi ƴine fëlakawo. 33 Yesu canënda tuŋ ƴine ỹa, kumim rac pëgwëlehn nësënd. Kore ỹa fop pëmpëhnahnëkëhniwo ɗus do nësëndëni: «Koɓëri nulëfuhna ỹi sifa iñë Isërayel li!»

34 Ɓare wafarise w̃a ntehnëɗëniho: «Asankaf waƴine ŋa yëɗaɗëha aỹi asan fanka canahnëndëhni waŋi waƴine!»

Yesu kaỹëhnahnëka gë kore ỹa

35 Hnë wati rac Yesu njiɗëho wahnaw̃ gë vankol hna fop; karaŋëɗëhëhniwo vahnë va vacery vacaliŋa vantëw̃ hni hna, pëƴahnëɗëho Wanës Wakasëk Naw̃ ŋa do njërënëɗëhëhniwo fop vëres gë vëreyah va. 36 Kaỹëhnahnëkawo ɗus gë wakore wade nuɗëho ŋa: mbëraniho do cilëtaniho; nkeniho had wape wante wok wahwëhnana ale heryëɗëhëhni. 37 Awa më ntëhnëkëhni vërëfal vëlëw̃u va: «Ɓarëp roka yaɓah yehëhna, ɓare vëryokuŋ va vëyaɓëna. 38 Awa muntaryina ahwëhn kaỹ a nkwënihni vëhaw̃ary.»

10

Ɗoku pëhw gë vëhi ỹa

1 Ga puk watac Yesu macëkëhniwo vërëfal pëhw gë vëhi vëlëw̃u va do njëɗahni imëk ntandënihëhni waƴine do njërënëndënihëhni fop vëres va gë vëreyah va. 2 Wëlin wamac wadëw̃ hni ŋa:

aryënkwëryënkw a umë ye Simo, nte w̃acëɗe Piyer g’aheryu Andëre

gë viju Sebede, Sak San

3 gë Filip

gë Barëtelemi

gë Toma

gë Matiye arëf ỹatëtanke ỹa

Sak ajë Alëfe

gë Tade;

4 gë Simo Ahahnëndak a

gë Yuɗa Isëkariyot ale yeɗ aroka Yesu ỹa.

Ipaƴ pëhw gë vëhi ŋa

5 Tac, Yesu paƴëkëhni ɗoku vësan pëhw gë vëhi va, gë ỹi siyab: «Keharyin waresiỹo wale ntëɗahnëni vële wok vëyena wasëwif va do nt’arënku la inaw̃ ɗampo Samari hna, 6 ɓare ƴiryin gë cape ɓulunda Isërayel vëhni vële ye had vupe vunte sëvëk. 7 Nkaw̃ hna, pëƴahënëhni vahnë va Naw̃ ambin ŋa tëhajëk, 8 ƴërënëryinëhni vëres va gë vëhwëhn ambiỹ per, matëndëryinëhni vësëm va, daryinëhni waƴine ŋa. Kifo nuỹarun daw̃ëluhna, w̃uhnë fëna ƴëɗahnëryin ki fo. 9 Nt’ayoyawu la uỹëc koryi ryampo; 10 nt’ayowu kufa soŋe uyas w̃a; la acuɗ akaw̃ary ma wapary wakaw̃ary, la ryoko, kaɓi aryokuŋ a njëɗaɗe le valëɗëha ỹa.

11 «Ge tëkërun hn’inaw̃ ma hn’ankol, ƴëkëlehnëryin bi mo fëhwëtak soŋe kacaw̃u do ñëw̃ëryin ỹalu hna fo hafo aw̃atu hnam. 12 Ge tënkërun hnë tere dehnëryin: “Araɓi ƴam ỹa nke gë w̃uhnë.” 13 Ge vële lëɗëk hnë tere rac va kacanihu, araɓi ɗëwara hun ŋa cël ỹal hni hna, ge gwër nuỹani nke. Ge gena umë, araɓi iɗëwara hun ŋa mboka gë ỹalun. 14 Ge, hnë tere ma nkol hna fop, ŋwëỹik kacaɗeluhna ma nëpayiluhna, kërënaryin hnam do ɓankaryin ivëɗ wapary hun ŋa. 15 Toña ỹa fëƴaɗëmu: hnë fac kiti hna, vële lëɗëk Sodom gë Gomor + 10.15: Wapëgwala 18.1–19.38 va vëyapënanëɗena ɗus gë vëvë iŋi nkol ki.

16 «Nëparyin! Paƴëɗëmu had wape wante wok wayëtëna ỹaƴah fagant waỹin. Awa titënaryin do ahnëŋu. 17 Keharyinëhni vahnë va kaɓi kitiŋëɗënihu do ntampëɗënihu vacaliŋa vantëw̃ hni hna. 18 Njiryeryëɗerun haryënkw hnë waguverëner hna gë vëhnaw̃ hna soŋe lëmën, waseɗe mën yeɗun haryënkw lëw̃ hni, vëhni gë waɓulunda wadëw̃ hni ŋa. 19 Ge njiryeryirun vakitiŋa hna antë nkehahnahnu soŋe le hnësëɗun ma gante tëfëka ahnësu: wanës wante rëfëka ahnësu ŋa njëɗaɗëhu W̃ënu ŋa wati rac. 20 Ha, gena w̃uhnë rëkëɗ ahnësëndu, ɓare Iƴir Rëmun ŋa rëkëɗ nësënd hnë w̃uhnë.

21 «Hnë wati rac, vële vankëk rëm gë hnëm njëɗahnëlëɗëni soŋe ndaw̃ini; warëm w̃a koyëna ntiɗënihëhni vutah vuntëw̃ hni va do vutah va ñew̃ëɗënihëhni vële hnagëkëhni va do ndaw̃ehnëɗënihëhni. 22 Vahnë va fop ñew̃ëɗënihu soŋe lëmën. Ɓare ale yaw̃ënaɗ hafo pu ỹa, W̃ënu ŋa pehëtëɗëha. 23 Ge këm fo ntiɗerun hn’inaw̃, garyëryin hn’ikaw̃ary. Toña ỹa fëƴaɗëmu: nkoɗun afëƴahnëndu wanës W̃ënu ŋa hnë wahnaw̃ wavë Isërayel hna fop hafo Ajë Ahn’a ɓokaj.

24 «Fakaraŋ fante lëbëka aharaŋ alëw̃u gena do aryokuŋ ale lëbëka ale ndokuŋëhnëɗ gena. 25 Caŋëk ge fakaraŋ fa nke had aharaŋ alëw̃u ỹa do aryokuŋ a nke had ale ndokuŋënd a. Ge asankaf tere ỹa Belësebul macëɗe, awa vëvë tere lëw̃u va fëna koyëna macëɗeni!»

Ale rëfëka ntakëlëntëndehna

26 «Gante-wo nke ka, ntë ntaku gë vahnë va. Fop le sow̃ik ỹa cow̃ëtëɗe, do fop le ye sëvah ỹa njëtëɗe. 27 Ile hnësëhnëɗëmu g’umëɗ ỹa, tëfëtaryin ge pacëk; ile ỹakëñakënderun ỹa, ɗekaryin ƴaŋ. 28 Antë ntakuni vële ryaw̃ëɗ imbahn ɓare hara wahoɗina ndaw̃ëni ntaw̃ary ŋa; dakëryiw̃una W̃ënu ŋa umë ale hoɗ ntab mbahn iŋa g’intaw̃ary iŋa per janáma hna. 29 Gena bi nkwafëɗeni vuñer vuki gë uỹëc koryi ryampo? Ɓare la fëndampo hnë vutac ƴojëɗina nkal li hara W̃ënu ŋa Rëm hun ỹa ƴëtëna. 30 Ge w̃uhnë ye, la mul ɓë vankaf hun ŋi ndëkwëk. 31 Awa ntë ntaku: w̃uhnë lëbëkëhni nafa ỹa kore vuñer vuƴaɓah!

32 «Ale-wo-le hnësëk ɓulunda hna ami hwëhnëka, nësëɗëfu ami fëna haryënkw Rëm mën le ye g’ambin ỹa ami hwëhnëka aỹi; 33 ɓare ale-wo-le hnësëk ɓulunda hna kwëhnëlëw̃ahna, nësëɗëfu ami fëna haryënkw Rëm mën le ye g’ambin ỹa kwëhnëlëw̃ahna.»

Gena ƴam ɓare uw̃ët

34 «Ant’ahnahawu ƴam yiryeryiɓu ɗuniỹa li: gena rac, uw̃ët ye. 35 Wasaŋëɗina ajë gë rëmu, aryag gë hnëmu, asëval gë hnëm asanu; 36 do vëỹew̃ ahnë va, vëvë tere lëw̃u va dënk yeɗ.

37 «Awa ale ỹahnëka rëmu ma hnëmu hafo lëbiwu ami, ahnë arac gena gwër nke arëfal mën; ale ỹahnëka aju ma aryagu hafo lëbiwu, ahnë arac gena gwër soŋe lëmën ỹa. 38 Ale wok maw̃ana tëfëndo hafo paki cëm hna kërëwa gena gwër nke arëfal mën. 39 Ale ỹaɗ ỹi ɗuniỹa ỹi cëmëɗ, ɓare ale wok kwëtahnëna nëf ỹi ɗuniỹa, soŋe lëmën ỹa, nkoryaryëɗ ntaw̃ary dëw̃u ŋa hafo araƴen hna.»

Icos

40 «Ale-wo-le hacaku ỹa kacako; ale-wo-le hacako ỹa kacaka ale faƴiko ỹa. 41 Ale-wo-le hacaka kila W̃ën kaɓi kila ye, nuỹaɗ icos nte kwëtëhnik kila ỹa; do ale hacaka asatah a kaɓi asatah ye, nuỹaɗ icos nte kwëtëhnik asatah ŋa. 42 Toña ỹa fëƴaɗëmu: ale yëɗaka la w̃ënka waƴamah fo ale ỹak vak hnë vërëfal mën hna kaɓi arëfal mën ye nuỹaɗ icos dëw̃u ŋa.»

11

Vëfaƴik San Ayary a

1 Ante puhnako Yesu siyab vërëfal pëhw gë vëhi vëlëw̃u ŋa, njiko soŋe karaŋëhni vahnë va do nësëhnëhni wanës W̃ënu ŋa vankol vambë hnam hna. 2 San Ayary a, nte woko le cëɗiko hna, nkwëryëko le ntiɗëho Këris ỹa. Awa më paƴëkëhni vëryampo hnë vërëfal vëlëw̃u hna 3 tëƴëryina Yesu: «Arëhnayik ale ỹaɗ njija bi yeru ma ahaw̃ary rëfëkëfu hnapëfu?»

4 Yesu më ntëkwakëhni: «Ƴiryin afëƴawuna San ile wëryëɗun do g’ile hnuɗun ỹa: 5 vumëp va nuɗëni, vële raɗëɗ va gona taɗëndëni, vëhwëhn ambiỹ va ƴër ŋa njërënëɗeni, vëryëŋënkah va nkwëryëɗëni, vësëm va ɓëhn ŋa mbëhnëndanëɗeni do Wanës Wakasëk ŋa pëƴaɗeni vëhaỹëhnah va. 6 Mbetak ale woɗ tavëna ikwëtahn dëmën ŋa!»

7 Ante njini vërëfal San ŋa, Yesu më nësëndëhëhni kore ỹa soŋe San ntehnënd: «Ye yirunëho ayëkiwu wula hna? Ale wok kwëhnana nafa had idël ɓë tëfary sën nte ñënkëlend sël bi? 8 Awa ye yirunëho ayëkiwu? Ale suɗak viỹi viwamah bi? Vële suɗaɗ viỹi viwamah va vacery vëhnaw̃ hna nkeni. 9 Awa, ye lë yirunëho ayëkiwu? Kila bi? Ha, ntehnëɗëmu ntëbik dënk kila. 10 Soŋe San nësëɗ Vikerëh va ante ntehnëko W̃ënu ŋa: “Cañëtëryiɗëfuha afaƴ mën a haryënkw hu pëhwëtëhni nkaw̃ ŋa.” + 11.10: Malasi 3.1 11 Toña ỹa fëƴaɗëmu: koɓëri nagina ale lëbëka San Ayary a ; ɓare ale ỹak mbak nafa Naw̃ ambin hna umë lëbëka San. 12 Koɓëri wati nte pëƴahnëɗëho San wanës W̃ënu ŋa hafo gaki, ale-wo-le ntiɗ fere fop tënkahn Inaw̃ Ambin hna; vële varikaŋëk va fo hamënaɗ soŋe tënkëni. 13 Wakila ŋa fop pëƴahnëni Naw̃ W̃ënu ŋa. Sariya Moyis ỹa fëna pëƴahnëk. Tac San fëna pëƴahnëko. 14 Do ge ñaɗun aw̃aw̃u, San ye Eli, asan ale ntehnëniho wakila mbokajëɗ ŋa. 15 Nëparyin ɗus, ge kwëhnarun vanëf awëryahnu!»

16 Yesu më mbok ntehnëk: «Mo hoɗëfu w̃ëntëndëlehnëw̃ëhni vëỹi vahnë? Vutah vunte lañak le nëhëɗëni mëntëlëni, vundampo ndekahnatëndënihëhni vuñëntaw̃ va: 17 “Njëw̃ëhnirun hnëw̃ sampace, gaw̃ëluhna sampace! Njëw̃ëhnirun hnëw̃ wakwëy, gaw̃ëluhna wakwëy!” 18 San njijëko, tokëɗilohna roka fërën, ceɗilohna uñen do vahnë va caŋahnëlëliwohna, ntehnëɗëniho soŋe umë: “ Ƴine fëlaka!” 19 Tac Ajë Ahn’a njijëk, tokëɗ, ceɗ do ntehnëɗëniho soŋe umë: “Ƴëkëryina aỹi asan, roka gë use ñen fo nahaɗ, do lawo vërëf ỹatëtanke ye do gë vëw̃en!” Ɓare vële rëfëk uyët va njavëtëɗëni W̃ënu ŋa catëk.»

Vankol vante w̃ëỹëk vëhwëtahnëɗina

20 Awa Yesu pëgwëlehn ŋañënahnëndëhni vahnë vëvë vankol vante ñako ntihahn vifëmpëhnahnah viyaɓah vilëw̃u va, kaɓi hnam vëwëcëtëlohna vankeya vantëw̃ hni va. Më ntehnëk: 21 «Meku w̃uhnë vëvë nkol mbë Korasin gë mbë Betësayida vi! Ỹal hun hna ntik W̃ënu ŋa viỹë vifëmpëhnahnah va gena Tir gë Sidon. + 11.21: Esayi 23.1-18 Ge hnam ntikënd viỹë virac, vëvë hnam vi mbiỹëk ga nkwëcëtakëndëni vankeya vantëw̃ hni va. Cuɗakëndëni viỹi icëm do nëvakëndëni iɓëhn vimbahn hna tufëhnahnëni gante njiw̃ëhnëni ka soŋe ile ntiɗëniho koɓëri ŋa. 22 Soŋe umë fëƴaɗëmu, fac kiti hna vëvë Tir gë Sidon vëyapënanëhnëɗena ɗus gë w̃uhnë ki. 23 W̃uhnë vëvë Kaperënaỹum ntiyahnëku bi njihnëɗerun hafo ambin hn’ani? Geɗina koyëna. Ñoƴëɗerun hafo janáma hna. Ge vifëmpëhnahnah vile liyik ỹal hun va Sodom + 11.23: Wapëgwala 19.24-27 ntikënde, naw̃ tac nkokënd hafo dol. 24 Soŋe umë fëƴaɗëmu, fac kiti hna vahnë vëvë Sodom va vëyapënanëhnëɗena gë w̃uhnë ki.»

Iƴinëga paryi ŋa

25 Wati rac, Yesu ntehnëko: «Apa, Ahwëhn ambin g’inkal, camehnëmi gante njëtëndanëruhëhni vële ye had vutah ile sow̃ëntuhëhni vëhwëhn hakili g’uyët. 26 Ha, Apa, ntiru koyëna kaɓi irac ỹaɗu.»

27 Yesu më mbok ntehnëk: «Rëm mën ỹa njëɗako fop. Ahnë ƴëtëlohna ami, Aj’a, ge gena Rëm mën ỹa. Ahnë ƴëtëlahna Rëm mën ỹa ge gena ami, Aju ỹa do vahnë vële rëhnaɓu rufëw̃ëhni Rëm mën va.»

28 «Ƴijën ỹal mën hna w̃uhnë fop vële ntënëk iɗiɓ vi do njëɗaɗëmu ntaw̃ëla ŋa. 29 Nufëryin sug lëmën ỹa yaŋëndu, koyëna nuỹaɗun yam ỹa soŋe walaw̃ary hun hna dënk. Dakëla yentiwu do ntaw̃ary iŋa pacëko. 30 Sug le lehnëmu ahnufu ỹi dakëna ndiɓi do iɗiɓ nte yëɗaɗëmu ŋa dënëna.»

12

Yesu gë fac ntaw̃ëla

1 Ga mbiỹëk toƴe, Yesu gë vërëfal vëlëw̃u va hnë wëhaỹ vantimp ndëcëtaɗëniho fac ntaw̃ëla . Vërëfal va inte yokëhniwo; pëgwëlehnëni nkubëndëni vantimp va do cemëndëni. 2 Wafarise wëryampo, ga nuni watac, më ntehnëniha Yesu: «Ƴëkëry, vërëfal hu va ile nkok maw̃ëryana sariya fu hnë fac ntaw̃ëla hna ntiɗëni!»

3 Yesu më ntëkwakëhni: «Karaŋëluhna bi ile ntiko David umë dënk gë vërëfëlëntaw̃u va hnë fac ryampo nte njokëhniwo inte ŋa? 4 Tënkëko cery W̃ën hna, nuf mburu nte kwëtëhniko W̃ënu ŋa, do tokëni umë gë vërëfëlëntaw̃u; hara, sariya fu ỹa maw̃ëryanëlëhniwohna tokëni: vësëna wasaɗëha fo maw̃ëryanëko. 5 Ma karaŋëluhna bi ile kerëko Moyis ỹa: la hnë fac ntaw̃ëla hna, vësëna wasaɗëha ndokuŋëɗëniho Cery W̃ën Cankaf hna? Koyëna vëlënënëɗilohna sariya ntaw̃ëla ŋa, ɓare ahnë dehnëlëhniwohna menëni? 6 Awa, paryi pëƴaɗëmu: nkehëhna hnani ile lëbëk Cery W̃ën Cankaf ŋi! 7 Gena bi W̃ënu ŋa lehnëk Vikerëh hna: “Ipërëna ŋa fecehnëko, gena saɗëha wusaw̃?” + 12.7: Ose 6.6 Ge paryi njëtakëndun ile pëhnëtanëɗ ỹa, kitiŋakëndilunihna vële wok vëw̃enëna. 8 Ƴëtëryin, Ajë Ahn’a umë ye Ahwëhn fac ntaw̃ëla ŋa.»

Iƴërën ale cëmëk vák

9 Yesu matëko hnam nji hnë caliŋa ntëw̃ hni hna. 10 Nkeho hnam asan ale cëmëko vák. Wafarise w̃a ñaɗëniho nuỹani ile pëƴahnëɗëni menëk Yesu pëlahni; soŋe rac më tëƴëniha: «Sariya fu ỹa maw̃ëryak bi njërëni ahnë hnë fac ntaw̃ëla

11 Yesu më ntëkwakëhni: «Ge aryampo hnë w̃uhnë, kwëhnaka ife ryampo fo do ife rac ntëba hnë hatëh hatëw̃ah hnë fac ntaw̃ëla hna, ƴiɗina bi ntabëtehn? 12 Do, ahnë ƴaɓëlahna bi ɗus nafa ntëbi ife? Awa, sariya fu ỹa maw̃ëryak ntinëhni ahnë ifërën hnë fac ntaw̃ëla hna.» 13 Awa Yesu më ntehnëka asan a: «Ƴeli vák hu ỹi.» Umë njelëk do mbokalehna fërën fo gë ỹëntaw̃ ka. 14 Tac, wafarise w̃a cahnëlehnëni nësëlini bi hak ntiɗëni ndaw̃ehnahnëniha Yesu.

Aryokuŋ ale tëhnak W̃ën

15 Awa, Yesu, ga njëtak ile ñaɗëniho ntini wafarise w̃a, më kërënak hnam do kore sankaf rëfëlehnëkaw̃o. Njërënëkëhniw̃o vëres va fop, 16 ɓare ŋañënahnëkëhniwo ntehnëhni antë pëƴahnëni bi mo ye. 17 Koyëna nkeho ntiyahn wanës wante nësëko W̃ënu ŋa hnë w̃ës kila le w̃aciko Esayi ỹa:

18 «Wëliho aryokuŋëhn mën ale rëhnaɓu ỹa, ale ỹaɗëfu ɗus.

Umë fëɓënëɗëfu iƴir mën ŋa do pëƴaɗëhëhni waƴamani ŋa gante ntiɗëfu ka catahnëni.

19 Conkëntëɗena g’ahnë, ɗekaɗina, nësëɗina soŋe tufëhnahn.

20 Pakacëɗina hn’ile fëgwëk wubëɗ; ɗipehnëɗina lampu le wok pëtëɗina ɗus. Koyëna rëkëɗ ntind hafo urumpak w̃a pu;

21 do waɓulunda ŋi fop umë tamahnëɗëni.»

Yesu gë Belësebul

22 Fac ryampo, Yesu njonëhnijikawo asan ale w̃ëpëko do wok koɗina nës kaɓi ƴine fëlakawo. Yesu njërënëkawo asan arac, hafo nund do nësënd. 23 Kore ỹa pëmpëhnahnëkëhniwo do fop ntehnëɗëniho: «Aỹi gena bi Ajë David ale hnapëɗeho ỹa?»

24 Wafarise w̃a ga nkwëryëni, më ntehnëni: «Aỹi asan ntaɗëhëhni waƴine ŋa, kaɓi Belësebul asankaf waƴine ỹa yëɗaɗëha fanka ntaɗëndahnëhni!»

25 Ɓare Yesu njëtëko nahan dëw̃ hni ŋa, awa më ntehnëkëhni: «Ge vële vankëk inaw̃ mëtëɗëni vëhni fo, naw̃ tac campëɗ, do ge vële vankëk ankol ma tere fëna mëtëɗëni, ankol tac ma tere rac campëɗ. 26 Do ge Sintani ntaɗ le kwëhnëk umë ỹa dënk, umë fo w̃ëtëryaɗ; awa ucankaf ntëw̃u ŋa hak koɗ nko kahn? 27 Ntehnërun ntaɗëfuhëhni waƴine ŋa kaɓi Belësebul yëɗako imëk iŋa; vërëfal hun vi lë, mo yëɗakëhni imëk ntahahnëndënihëhni? Tufahnëɗëni vëhni dënk kwëhnaluhna toña! 28 Ɓare ge g’Iƴir W̃ënu ŋa ntaɗëfuhëhni waƴine ŋi, umë tufahnëɗ Inaw̃ W̃ënu ŋa tëkik ỹal hun hna.

29 «Ahnë koɗina tënk hnë tere asan ahwëhn fanka do nuf hnapul lëw̃u ỹa, ge ñabëlahna ten asan arac; ɓare ge ñabëka koɗ nuf le-wo-le tere lëw̃u hna.

30 «Ale wok gentina gë ami ỹa aỹew̃ mën ye; do ale wok ɗemaɗilohna varëpëw̃ëhni vahnë va campehnëɗëhëhni. 31 Soŋe umë ye pëƴaɗëmu: vahnë va koɗe tavëhnini soŋe wameh-wo do soŋe waƴew̃ wante njew̃ëniha W̃ënu ŋa; ɓare ale yew̃ëk Iƴir Ipacah iŋa tavëhnëɗena. 32 Do fëna, ale-wo-le hnësëɗ wanës wameh soŋe mën, Ajë Ahn’a , koɗe tavëhni; ɓare ge ahnë nësëk wanës wameh soŋe Iƴir Ipacah iŋa tavëhnëɗena hnë ɗuniỹa vë gaki ỹi gë vë le yejëk per.»

Atëh g’ile ntëw̃ëɗ

33 «Atëh përën wadëw̃el wapërën ntëw̃ëɗ do atëh meh wadëw̃el wameh ntëw̃ëɗ. Atëh ŋa wadëw̃el wante ntëw̃ëk ŋa njavëtahnëɗe. 34 W̃uhnë wafarise w̃i, njapërun had walën! Hak koɗun ahnësëndu viỹë vifërën do hara merun? W̃ës ỹa ile fëɓëk ntaw̃ary ỹa nësëɗ. 35 Ahnë afërën a viỹë vifërën vile fëɓëka ntaw̃ary dëw̃u va canëɗ; ahnë aw̃eh a viỹë viw̃eh vile fëɓëka ntaw̃ary dëw̃u va canëɗ. 36 Pëƴaɗëmu: fac kiti hna, vahnë va njavëtëɗëni tase W̃ënu ŋa fop wanës wakwëhn nafa këm wante nësëɗëniho ŋa. 37 Ƴëtëry, gë wanës wante hnësëru ŋa kitiŋëɗëhi W̃ënu ŋa do pëƴahnëɗ ge menëru ma menëlihna.»

Itëƴ dahëse

38 Awa vëharaŋ sariya vëryampo do gë wafarise wëryampo më ntehnëniha Yesu: «Aharaŋ, ñaɗëfun alinëhnëfu hnufu dahëse fëmpëhnahnah.»

39 Yesu më ntëkwakëhni gë aŋi nësa: «Vahnë vële ye vëw̃eh do wok vëhahnëndana soŋe W̃ën vi, dahëse tëƴëɗëni, ɓare sifa dahëse le yehawo kila le w̃aciko Yonas + 12.39: Yonas 2.1 ỹi fo nuỹaɗëni. 40 Ndampo fo nke gante ndakëko Yonas wafac warar hn’iɗonk igis cankaf ki, koyëna ndakëɗ Ajë Ahn’a fëna wafac warar ɓambery nkal hna tac mbëhnëɗ. 41 Fac kitiŋ hna vëvë Niniv va nkentëɗeni gë vëvë gaki vi, do tufahnëɗëni vahnë vëvë gaki vi ntëntëni. Vëvë Niniv va vëhni nkwëcëtani vankeya va ante nkwëryëniho wanës Yonas ŋa do nkehëhna hnani ale lëbëka Yonas ɓare w̃uhnë gwëcëtaluhna vankeya va. 42 Do fëna, fac le kitiŋëɗëhëhni W̃ënu ŋa vahnë va, asëval ale hnaw̃ëko hn’inkal Saba nkentëɗe gë vahnë vëvë gaki vi, do tufahnëɗ vahnë vëvë gaki vi ntëntëni. Umë le tëkwik nkal hna matik njij nëpa usery Salomo + 12.42 Salomo aju David yeho, ahnaw̃ Isërayel had rëmu. Umë vëryehnëko Cery W̃ën Cankaf ŋa do njëtiko soŋe yasery ỹalëw̃u ỹa (1 Vëhnaw̃ 6; 1 Vëhnaw̃ 5.9-14). w̃a do nkehëhna hnani ale lëbëka Salomo ɓare nëpaɗilunahna!

Iɓoka ƴine

43 «Ge ƴine ntayik hnë ahnë, le nkeho cery ntëw̃u hna, njiɗ njasëlehnënd wëwac wahankah hna njëkëlehnënd hn’ile ñëw̃ëɗ. Ge nuỹana, ntehnaɗ: 44 “Mbokaɗëfu cery mën hn’ile matiɓu hna.” Awa njiɗ tëkata asan a had cery nte facik, fëhwëtik hafo njiv. 45 Taŋ njiɗ njojëhni waƴine ntaw̃u mbëɗ gë waki wante lëbëka wayap, njijëni ñëw̃ëni hnam. Tac horot ahnë arac ỹa ntëbëɗe gë koɓëri ka. Do koyëna fëna nkeɗ soŋe vahnë vëw̃eh vëvë dol vi.»

Hnëmu gë vëheryu Yesu

46 Nkoko nësëhnëndëhni kore ỹa, ante tëkiniho hnëmu gë vëheryu ŋa. G’ipër ñëw̃ëniho do ñaɗëniho nësëhnëniha. 47 Ahnë më ntehnëka Yesu: «Nëpary, hnëmuh gë vëhery hu për hna ñëw̃ëni do ñaɗëni nësëhnënihi.»

48 Yesu më ntëkwaka ahnë arac: «Mo ye hnëm mën ỹa do gë vëhery mën va?» 49 Tac më tufakëhni kore le yeho hnam ỹa do ntehn: «Ƴëkëryin, hnëm mën ỹa gë vëhery mën va ani nkeni. 50 Vële liɗ le ñaɗ W̃ën le ye g’ambin ỹa vëhni ye vëhery mën va gë hnëm mën ỹa.»

13

Uhnës uryindaryindan soŋe ahnaɗ uhnëɗa

1 Fac rac, Yesu cahnëko tere hna nji ntaña tëfary lant hna soŋe karaŋ vahnë. 2 Kore sankaf varëpëlëko caharaɓ lëw̃u, hafo kaƴ hnë kulu do ntaña. Kore ỹa tëfary lant hna kahnëniho. 3 Viỹë viyaɓah nësëndëhëhniwo gë wahnës waɗindaryindan ntehnëndëhni: «Fac ryampo asan yiko hnë kaỹ dëw̃u hna ipahn uhnëɗa. 4 Ga pahnëɗ, waŋëc wëɗampo nkaw̃ hna njoko: wusëry më njini kohnëni fop. 5 Wëɗampo nkal kwëhn wëraka njoko le nkok ƴaɓëna inkal. Waŋëc ŋa pëhnëlehn taŋ kaɓi nkal iŋa tëw̃ëlohna. 6 Ulav w̃a ga njakëk pëɗëlehn waƴor ŋa: kankëlehn kaɓi kwëhnalohna vënkahn. 7 Waŋëc wëɗampo wadëmpëhn njoko. Wadëmpëhn ŋa naỹëko ndaw̃ëlehn hnëɗa w̃a. 8 Ɓare waŋëc wëɗampo nkal përën hna njoko do nkeho hnë watac waɗe lëw̃ëko: wëɗampo waŋëc keme (100) ntëw̃ëko, wañëntaw̃ ŋa wafëhw mbëɗ gë ryaw̃ (60) do wakaw̃ary kat wafëhw warar (30).» 9 Yesu më nkwënëk: «Nëparyin ɗus, ge kwëhnarun vanëf awëryahnu!»

Soŋe ye nësëɗ Yesu gë wahnës waɗindaryindan

10 Awa vërëfal va tëhalehnëniha Yesu do tëƴëniha: «Soŋe ye hnësënduhëhni gë wahnës waɗindaryindan?»

11 Më ntëkwakëhni: «W̃uhnë njëɗayirun ayëtu viỹë vivë Naw̃ ambin hna le sow̃ak, ɓare vëhni vëyëɗayina. 12 Ale wëryëk wapacëk a nkwënëhnëɗe uyët w̃a, do kobëɗëha; ɓare ale wok gwëryëna ỹa teɓëɗe la ile njëtëk ỹa. + 13.12 Ale wëryëk wapacëk a nkwënëhnëɗe uyët w̃a, do kobëɗëha; ɓare ale wok gwëryëna ỹa teɓëɗe la le njëtëk ỹa. Koɗe nkwëryi fëna: Ale hwëhnak iñë ỹa nkwënëhnëɗe, do kobëɗëha; ɓare ale wok kwëhnana iñë ỹa teɓëɗe la le liyahnëka tëk nuỹa ỹa. 13 Wëlin soŋe ile hnësëhnandëɓuhëhni gë wahnës waɗindaryindan: Njëkëɗëni hara vëhnuɗina do nkwëryëɗëni hara vëyëtëɗina. 14 Koyëna ile nësëko W̃ënu ŋa hnë w̃ës kila Esayi ỹa ntiyaɗ hnë vëhni:

«“Nkwëryëɗun ɗus, ɓare ƴëtëɗiluhna; njëkëɗun ɗus, ɓare nuɗiluhna.

15 Iỹi ɓulunda kambënëni vankaf va soŋe antë nkwëryëɗëni;

ciŋani vanëf va do ndëmëni,

soŋe vanëf vantëw̃ hni va antë nkwëryënd

do antë vinkër vidëw̃ hni va nund,

wahakili walëw̃ hni w̃a antë njëtënd;

më nkoni vëwëcëtaɗina vankeya vantëw̃ hni va

soŋe yërënahnëw̃ëhni.”

16 Mbetarun w̃uhnë kaɓi vinkër hun va nuɗ do vanëf hun va nkwëryëɗ! 17 Paryi pëƴaɗëmu: wakila waƴaɓah gë vësatah vëhaw̃ary vëyaɓah va ñaɗëniho nuni do nkwëryëni ile hnuɗun do wëryëɗun ỹi, ɓare vëhnulohna do vëwëryëlohna fëna.»

Gabahn uhnës uryindaryindan ahnaɗ uhnëɗa

18 Yesu më mbok ntehn: «Awa w̃uhnë, nëparyin ile pëhnëtanëk uw̃i hnës uryindaryindan ahnaɗ uhnëɗa w̃a. 19 Vële wëryëɗ ga nësëɗe soŋe naw̃ do vëyëtëna bi ye nësëɗ, had tëfary nkaw̃ nkeni le njoɗ uhnëɗa hna: Sintani njijëɗ teɓa fop ile fahnik walaw̃ary walëw̃ hni ỹa. 20 Vëryampo had nkal kwëhn wëraka nkeni le njoɗ uhnëɗa hna: nkwëryëndëni wanës ŋa tuŋ maw̃ëɗëni taŋ g’uhnatah. 21 Ɓare vëravëɗina kwëhna vënkahn hnë vëhni, ikwëtahn dëw̃ hni ŋa ɓëyëɗina. Awa ge ryëñah w̃a tëkëhnikëhni ma ge mbërehnini soŋe wanës W̃ënu ŋa, tavëɗëni taŋ kwëtahn dëw̃ hni ŋa. 22 Vëhaw̃ary kat had hn’ile nke wadëmpëhn nkeni: nkwëryëɗëni wanës ŋa, ɓare nahan iỹi ɗuniỹa ŋa do gë wëɓal soŋe hnapul ỹa ndaw̃ëɗ wanës ŋa, do ñoñ ƴojëɗina ifërën hnë vëhni. 23 Ɓare vëryampo had inkal përën nkeni: nkwëryëɗëni wanës ŋa do njëtëɗëni ile pëhnëtanëɗ ỹa; watac yojëk ifërën hnë vëhni had vatëh vante lëw̃ëko vëndampo keme (100), vañëntaw̃ wafëhw mbëɗ gë ryaw̃ (60) do vakaw̃ary kat wafëhw warar (30).»

Uhnës uryindaryindan soŋe idël meh

24 Yesu nësëhnëkëhniwo uhnës uryindaryindan haw̃ary: «Naw̃ ambin ŋa gë ỹin mëntëlëni: ahnë hnaɗëko uhnëɗa fërën kaỹ dëw̃u hna. 25 Umëɗ ndampo, wati nte ndakëniho vahnë fop ŋa, ale ỹew̃ëka ahwëhn kaỹ tac a më njijëk naɗ idël meh hn’ikaỹ tac, njilehn. 26 Ga pëhnëk uhnëɗa w̃a do ntëw̃, dël meh iŋa fëna cahnëntiko.

27 «Vëryokuŋ ahwëhn kaỹ va njilehnëni ntehnëniha: “Ahwëhn, gena bi uhnëɗa fërën hnaɗëruho kaỹ hu hna? Awa ne matik idël meh iŋi?”

28 «Më ntëkwakëhni: “Aỹew̃ mën lik rac.”

«Vëryokuŋ va më tëƴëniha: “Awa, ñaɗu bi yifu lihëtëfu dël meh iŋi?”

29 «Më ntëkwakëhni: “Hali, ge ntihëtëɗun dakëna ayëcaryu uhnëɗa w̃a. 30 Tavëryin, naỹëlahnëni hafo uhác hna. Hnë wati rac, ntehnëɗëfuhëhni vëhác va ntihëtëni ten dël meh ŋi do ñabëni wavap wavap soŋe pëɗi, tac ndanëni roka ỹa ndank mën hna.”»

Uhnës uryindaryindan uỹëc mutarëd

31 Yesu nësëhnëkëhniwo uhnës uryindaryindan haw̃ary kat: «Naw̃ ambin ŋa g’uỹëc atëh mutarëd mëntëlëni, ule nufëk ahnë pahnëk hnë sarëɗiŋ lëw̃u hna. 32 Uỹëc rac ỹak vak waŋëc hna fop; ɓare ge pëhnëk, urac ỹak hnaỹëk vatëh vamb sarëɗiŋ hna fop: naỹëɗ hafo gwër kofahnëni wusëry w̃a hnë wahni walëw̃u hna.»

Uhnës uryindaryindan levir

33 Yesu nësëhnëkëhniwo uhnës uryindaryindan haw̃ary: «Naw̃ ambin ŋa mëntëlëni gë levir le nufëk asëval nëgw gë upih ƴaɓah, tac cis fop.»

Soŋe ye nësëɗ Yesu gë wahnës waɗindaryindan

34 Yesu gë wahnës waɗindaryindan nësëndëhëhniwo kore ỹa watac fop; nësëndilëhniwohna hara wahnës waɗindaryindan gentina. 35 Koyëna ntiyako wanës wante nësëko kila ỹa:

«Gë wahnës waɗindaryindan rëkëɗëfu hnësëndu,

do pëƴahnëɗëfu viỹë vile sow̃ik koɓëri ante ntiyiko ɗuniỹa ŋa.»

Gabahn uhnës uryindaryindan dël meh

36 Awa Yesu tavëkëhniwo kore ỹa nji gë tere. Vërëfal vëlëw̃u va më tëhaniha do tëƴëniha: «Gabëryifu uhnës uryindaryindan idël meh mbë kaỹ ŋi.»

37 Yesu më ntëkwakëhni aki: «Ale hnaɗëɗ uhnëɗa fërën w̃a, Ajë Ahn’a yeho; 38 kaỹ iŋa ɗuniỹa ỹi ye; uhnëɗa fërën w̃a vële ye Naw̃ W̃ënu va ye; dël meh iŋa vëhni ye vële kwëhnëk Sintani va; 39 aỹew̃ ale hnaɗëɗ dël meh iŋa Sintani ye; uhác w̃a, wapuya ɗuniỹa ŋa ye; do vëhác va wamëleka ŋa ye.

40 «Gante ntihëtëɗe idël meh do ntabi hnë hwëɗëh ki, koyëna ntiɗeni vëw̃en va wapuya ɗuniỹa hna. 41 Ajë Ahn’a paƴiɗëhëhni wamëleka wadëw̃u ŋa, ntihëtëɗënihëhni Naw̃ dëw̃u hna fop vële sanëkëhni vëỹënta hni hn’ikwëtahn va do gë fop vële wok vëw̃aw̃ëhnëɗilahna W̃ënu ŋa, 42 do ntabëɗënihëhni hnë hwëɗëh hucankaf janáma hna; hnam rëkëɗ kondëni do cemëlehnandëni wabeñ ŋa. 43 Ɓare, vësatah va rëkëɗëni pëtëndëni had lepera hnë Naw̃ Rëm lëw̃ hni hna. Nëparyin ɗus, ge kwëhnarun vanëf awëryahnu!»

Uhnës uryindaryindan sow̃ik

44 Yesu më mbok ntehn: «Naw̃ ambin ŋa gë hnapul le sow̃ik hn’ikaỹ mëntëlëni. Ge ahnë nuk hnapul rac cow̃ëɗ g’ahaw̃ary. Natëɗëha hafo nji nkwaf fop ile kwëhnak ỹa do mbokaj ntaw̃ kaỹ tac.

45 «Do fëna Naw̃ ambin ŋa gë sanikona wamah le yëkëlehnëɗ awaf mëntëlëni. 46 Ge nuk uryampo ule hwëhnak nafa ntëbi sanu, njiɗ nkwaf fop le kwëhnak ỹa do mbokaj ntaw̃ sanikona rac.»

Uhnës uryindaryindan waryeƴ wale pëlahnëɗeni wuwis

47 Yesu më mbok ntehn: «Naw̃ ambin ŋa gë ỹin mëntëlëni fëna: waryeƴët loŋëɗe hnë lant do fëlaɗëhëhni sifa wuwis-wo. 48 Ge pëɓëni wuwis w̃a vëfëla va ndoɗëni gë vambëŋ lant, tac ntañani tahnënihëhni: wufërën w̃a hnë kankel kwëtëɗënihëhni do ntoŋënihëhni wule wok wahwëhnana nafa w̃a. 49 Koyëna nkeɗ wapuya ɗuniỹa ŋa: wamëleka ŋa njijëɗëni pitëndëlehnënihëhni vëw̃en va gë vësatah va. 50 Vëwen va hnë hwëɗëh hucankaf janáma hna ntoŋëɗënihëhni; hnam rëkëɗ kondëni do cemëlehnandëni wabeñ ŋa.»

Uhnës uryindaryindan hasëk gë sër

51 Yesu tëƴëkëhniwo: «Nkwëryërun bi waŋi fop?»

Më ntëkwaniha: «Ha».

52 Awa më ntehnëkëhni: «Koyëna nkeɗ ge aharaŋ sariya nke fëna arëfal Naw̃ ambin ŋa. Ahnë arac mëntëlëni g’ahwëhn hnapul ale hnufiɗ hnë hnapul lëw̃u hna vihasëk gë visër.»

Vëvë Nasaret va vëhwëtahnëlahna Yesu

53 Ga puhnak Yesu nanta waỹi wahnës waɗindaryindan w̃a, më njik 54 hnë naw̃ nte naỹahnëko hna. Pëgwëlehn karaŋëndëhni caliŋa mbë hnam hna do fop vële yeho hnam va pëmpëhnahnëkëhniwo ɗus. Ntehnëɗëniho: «Ne nufik uw̃i uyët? Hak kolahnëk ntind viỹë vifëmpëhnahnah? 55 Gena bi umë ye fatah afak vacery ỹa? Gena bi Mari ye hnëmu ỹa? Sak Yosef gë Simo do gë Yuɗ gena bi vëhni ye vëheryu va? 56 Do vëheryu vësëval va gena bi fop ỹal fu li nkeni? Ne nufik awa ỹin fop?» 57 Do rac w̃emaỹehnëkëhniwo soŋe kwëtahnëniha.

Awa Yesu më ntehnëkëhni: « Kila ntënënik gante-wo-gante ɓare gena hn’ile nagik hna do kas tere lëw̃u hna.»

58 Awa Yesu toƴe fo ntiko hnam vifëmpëhnahnah va kaɓi vëhwëtahnëlawohna.

14

Icëm San Ayary a

1 Hnë ƴamani rac, Eroɗ , nte hnaw̃ëko Galile ŋa, nkwëryëko ga nësëɗe soŋe Yesu ỹa. 2 Më ntehnëkëhni vëryokuŋ vëlëw̃u va: « San Ayary a ye: mbëhnik! Soŋe umë kwëhnahnëk fanka ntihahnënd viỹë vifëmpëhnahnah.»

3 Eroɗ nësëko koyëna kaɓi umë lehnëko pëlayi San, ñabi, cëɗi do ndaw̃ehna. Wëlin itëfëta icëm San Ayary a: Eroɗ cëɗehnahnëkawo soŋe Erodiyaɗ asëvalu Filip, aheryu ỹa. 4 Ntiko koyëna kaɓi ñëlëkawo gë Erodiyaɗ do San ntehnëɗëhawo: «Sariya ỹa maw̃ëryana aỹëla asëval ahery hu ỹa!» 5 Eroɗ ñaɗëho ndaw̃ehna San, ɓare nkehahnahnëkawo gë ɓulunda ỹa, kaɓi vëhni fop kila ntinihawo San. 6 Koyëna nkeho hafo fac le nagahniko Eroɗ ỹa mbok tëkik, aryagu Erodiyaɗ nkaw̃ëɗëho haryënkw vële faƴehniko hna. Eroɗ nëŋëkawo ɗus 7 hafo ntëkëhna ntehn njëɗaɗëha fop le tëƴëɗëha ỹa. 8 Gë siyab hnëmu ha më ntehnëka: «Ƴëɗarye ankaf San Ayary a hnë fëɗa mpan!» 9 Ahnaw̃ a Eroɗ njamëlehn; ɓare soŋe idëk dëw̃u tase vëfaƴ vëlëw̃u ŋa, më ntehnëk njëɗayi le tëƴëk ỹa. 10 Paƴehnëlehn ntëpëtiji nkaf San ŋa kaso hna. 11 Më yojik ifëɗa hna njëɗayi fandag fa, do umë njëɗahna hnëmu. 12 Tac, vërëfal San va më njini nufëni ñas iŋa mbañëni; tac njilehnëni pëƴaniha Yesu ile liyak ỹa.

Yesu vësan wawuli mbëɗ ndavëɗ

13 Yesu ga nkwëryëk waŋi wakasëk, më matëni hnam gë vërëfal vëlëw̃u va, kaƴëni kulu hna, njini minëhni fo le njirëk. Ɓare vahnë va njëtaniho, awa më cahnëni vankol vantëw̃ hni hna tëfëlehnëniha gë wapary ŋa fo. 14 Ga cëlëk Yesu kulu hna, nutëhni kore sankaf rac, kaỹëhnahnëkawo ɗus gë vahnë vërac do pëgwëlehn njërënëndëhni vële resëko va.

15 G’anëka ga vërëfal vëlëw̃u va më tëhaniha ntehnëniha: «Mëɗëk do hnani fëk fo ye. Koyaryihni vëỹi vahnë njini vankol hna ntëw̃ani ile tokëɗëni!»

16 Më ntëkwakëhni: «Lakënde vëyina: ƴëɗaryinëhni w̃uhnë dënk ile tokëɗëni ỹa!»

17 Më ntehnëniha: «Ɓare vamburu mbëɗ g’uwis wuhi fo hwëhnaɓun.»

18 Më ntehnëkëhni: «Ƴinenëhnino». 19 Tac, ntehnëhni kore ỹa ntañani dël hna do nuf vamburu mbëɗ va gë wuwis wuhi w̃a, kaŋëk g’ambin do camehna W̃ënu ŋa soŋe ỹi rokëtok. Nkubëlehnëk vamburu va njëɗahni vërëfal vëlëw̃u va, do vëhni cahëlehnënihëhni kore ỹa. 20 Ale-wo-le tokëko hafo pihn. Vërëfal va vëkankel pëhw gë vaki vapëɓah mbarëpëniho vankubel vante tesëniho va. 21 Vële rokëko va tëkëniho vësan wawuli mbëɗ (5,000), hara vësëval va gë vutah va vëryëkwaryina.

Yesu lant hna njasëɗ

22 Paco, Yesu kaƴëndëlehnëhni vërëfal va kulu hna ndënkwëhnëhëniha gë cape ñëntaw̃ lant ka, wati nte koyaɗëhëhniwo umë dënk kore ŋa. 23 Ga koyakëhni, më kaƴëk hn’ikuŋ soŋe ƴëfa. Ga nëkak, minu fo nkeho hnam. 24 Hnë mpëd atac, kulu ỹa tëko ŋaw̃ëta vambëŋ va do wavonkëlo w̃ënka ŋa pankëlëɗëniho kaɓi, gante matiɗ, sël paɓëniho.

25 Ga nkëhnëk pac, Yesu gë vërëfal vëlëw̃u njiɗëho njasëhatënd w̃ënka hna. 26 Ante nuniha ga njasiɗ w̃ënka hna, ntakëkëhniwo ɗus do ndekaɗëniho: «Ahnënkwël ye!»

27 Yesu më nësëhnëkëhni taŋ: «Ƴaw̃ënaryin! Ami Yesu ye! Antë ntaku!»

28 Awa, Piyer më teɓak wanës ŋa do ntehna: «Ahwëhn, ge paryi wëjë ye, dehnërye yiryiw̃u w̃ënka li.»

29 Yesu më ntehnëka: «Ƴij!» Piyer cëlëlehn kulu hna pëgw njasënd ƴaŋ w̃ënka hna njind gë vëhni Yesu. 30 Ɓare ga kamahnëk sël ỹa njaw̃ëk, më ntakëka, pëgwëlehn nkëƴand w̃ënka hna do ndekak: «Ahwëhn, pehëtërye!»

31 Taŋ, Yesu njelëlehn vák ỹa, pëlahna do ntehna: «Wëjë, mbaki ikwëtahn! Soŋe ye wajëlehnaru?» 32 Tac, kaƴëlehnëni vëhni vëhi tak kulu hna do sël ỹa tëryalehn.

33 Awa vërëfal va fop ndëkwëhnëlehnëni haryënkw Yesu do ntehnëniha: «Paryi nke Ajë W̃ënu ŋa yeru!»

Yesu njërënëɗëhëhni vëres Senesaret hna

34 Tëkëlehnëni hnë vambëŋ lant vamb nkal Senesaret hna. Ga ntëmpëtani lant ỹa Yesu gë vërëfal vëlëw̃u va, tënkëlehnëni hn’inkal ɓë resiỹo Senesaret hna. 35 Vahnë vëvë hnam va njavëtënihawo Yesu do pëƴahnëniho gante-wo-gante tëkik ỹal hni hna, do njonehnijikëhniwo vëres va fop. 36 Këlaɗënihawo tavëhni ñakëhni wëla wacëmët cuɗ cankaf ntëw̃u ŋa fo do fop vële ỹakëko va njërëniho.

15

Yesu gë wënamu wasëwif w̃a

1 Fac ryanko, wafarise vëharaŋ sariya w̃atiko Yerusalem njini tëƴëniha Yesu: 2 «Soŋe ye vërëfal hu vi nkoni vëlënënëɗina wënamu wante taveryënihëfu vacërakëlo fu ŋi? Vëhni vëỹuhnaɗina wëɓák ŋa tokahnëndëni gante nke namu fu ka.»

3 Yesu më ntëkwakëhni: «W̃uhnë lë, soŋe ye worun dënënëluhna vakwëɗa W̃ënu va, ɓare wënamu hun dënk liɗun? 4 W̃ënu ŋa dehnëna bi: “Dënënëryihni vëhni rëmuh gë hnëmuh”, do fëna “Ale lehnëka rëmu ma hnëmu wameh a tëfëka ndaw̃i” + 15.4: Icahn 21.27;20.12 ? 5 Ɓare w̃uhnë, ntehnëɗunëhëhni vahnë va ahnë koɗ ntehnëhni vële hnagëka va: “Ile rëfëkawo yëɗaw̃u ryemahnu ỹa saɗëha le pehnëhnik W̃ënu w̃aruŋëɓu.” 6 Awa ge aki nke vahnë va gona mbalëhni ntënënënihëhni vële hnagëkëhni va. Koyëna ntihëtëɗun wanës W̃ënu ŋa soŋe namu lëw̃ hun ỹi! 7 W̃uhnë vëw̃ër! Kila Esayi toña kwëhnako ante nësehnëkawo W̃ënu ŋa soŋe lëw̃ hun ŋa aki:

8 «“Iỹi ɓulunda gë wanës ŋi fo ntënënëɗëniho, ɓare wasakahn walëw̃ hni hna ŋaw̃ëtaniho.

9 Icëmb dëw̃ hni ŋa, kwëhnana nafa kaɓi gena wanës mën ŋa karaŋëɗënihëhni vahnë va ɓare wënamu wadëw̃ hni fo ye.”»

Ile ronkënëɗëha ahnë

10 Tac Yesu më ntehnëkëhni kore ỹa fop: «Nëparyin do gwëryëryin ỹin: 11 Gena ile rënkëɗ hnë w̃ës ahnë ỹa ronkënëɗëha, ɓare ile sahniɗ w̃ës lëw̃u ỹa, umë ye ile ronkënëɗëha ahn’a.»

12 Awa vërëfal va më tëhaniha Yesu tëƴëniha: «Njëtëru bi wafarise w̃a ntavëkëhni gë wëjë soŋe wanës wante hnësëru ŋi?»

13 Umë ntëkwakëhni: «Atëh nte-wo-nte nkok pëlëna Rëm mën le ye g’ambin ỹi nkëcëɗe. 14 Tavëryinëhni: vumëp vunte hahëɗ vumëpëntahni ye! Do ge mëp kahëɗëha mëp ñëntaw̃, njoɗëni vëhni vëhi tak hnë hatëh.»

15 Awa Piyer më ntehnëka Yesu: «Gabëryifu bi ye pëhnëtanëk waŋi wanës soŋe ronk.»

16 Yesu më ntëkwak: «W̃uhnë fëna, gwëryëɗiluhna bi ha gaki? 17 Ƴëtëluhna bi le-wo-le rënkëk w̃ës ahnë ỹa ndëcëɗ iɗonk dëw̃u hna tac cahnëɗ mbahn dëw̃u hna? 18 Ɓare ile sahnik w̃ës ỹa ntaw̃ary hna matik, do rac ronkënëɗëha ahn’a. 19 Ɓambery ntaw̃ary ahnë hna matiɗ vinahan vimeh vinte liyehnëɗëhëhni ndaw̃ëndënihëhni vahnë, njëkëlehnëndënihëhni vësëval vëhaw̃ary, do ntindëni ndakëntal nte mbañëk W̃ën, ntehnëndëni, mërëndëni, do nësëndëni wameh vëỹënta hni. 20 Wëlin ile ronkënëɗëha ahnë ỹa! Ɓare itok hara ñuhnalihna wëɓák gante nke namu ka, umë tonkënëɗilahna ahnë.»

Asëval ale wok gena sëwif hwëtahnëka Yesu

21 Tac, Yesu më matëk hnam nji hnë vankol vante ye caharaɓ Tir gë Sidon hna. 22 Hnë wati rac, asëval ale lëɗëko hnë resiỹo rac më njijëk ɗarël lëw̃u. Arac ɓulunda vële w̃acëɗe Kanan hna kwëhnaryiko. Pëgwëlehn ndekand: «Ahwëhn Aju David , kaỹëhnahnëryiỹi g’ami! Aryag mën a ƴine fëlaka do mbërak ɗus!»

23 Ɓare Yesu la ñoñ dëkwalawohna. Awa vërëfal vëlëw̃u va më tëhaniha ntehnëniha: «Daryehna aỹi asëval! Njankëɗëhëfu tëfëlehnatëndëfu.»

24 Yesu më ntëkwaka asëval a: «W̃ënu ŋa soŋe vëvë Isërayel fo paƴiko, vële ye had wape wante sëvëk.»

25 Ɓare asëval a tëhakawo ndëkwëhn haryënkw lëw̃u do ntehn: «Ahwëhn, ɗemarye!»

26 Yesu më ntëkwaka: «Ƴivëna nufi roka vutah va këfëhnini vumbe vi.»

27 Asëval a më ntëkwaka: «Ahwëhn, toña hwëhnaru. Ɓare vumbe va ile yoɗ toka roka vële hwëhnëkëhni hna tokëɗëni.»

28 Awa Yesu më ntëkwaka: «Kwëtahnëhu ŋa njaɓëk! W̃ënu ŋa ntiɗ ile ỹaɗu ỹa.» Do aryagu njërëlehn wati rac dënk.

Yesu njërënëɗëhëhni vëres vëyaɓah

29 Tac, Yesu matëko hnam nji tëfary lant Galile hna. Umë kaƴëk hn’ikuŋ do ntaña. 30 Wakore waƴaɓah më njijëni ỹalu hna. Më njojënihëhni vële raɗëɗ, vumëp, vëreyah, wakumim, gë vëres vëhaw̃ary vëyaɓah. Haryënkw Yesu kwëtëɗënihëhniwo, do njërënëɗëhëhniwo. 31 Vahnë va pëmpëhnahnëkëhniwo ante nunihëhniwo wakumim ŋa ga nësëɗëni, vëreyah va njërëniniho, vële raɗëɗ va njasëɗëniho g’afërën do vumëp va nuɗëniho g’afërën. Do pëgwëlehnëni cëmbëndëniha W̃ën Isërayel ỹa.

Yesu ndavëɗëhëhni vahnë vëyaɓah vële wok vëyena wasëwif

32 Tac Yesu macëkëhniwo vërëfal vëlëw̃u va ntehnëhni: «Kaỹëhnahnëkow̃ëhni vëỹi vahnë. Wëlin wafac warar yelahnëɓun do ñoñ vëhwëhnana ile tokëɗëni. Ñaɗa hoyaw̃ëhni g’inte fo soŋe antë njohëni g’ankaw̃.»

33 Vërëfal va më tëƴëniha: «Hnë iỹi fëk, ne koɗëfun hnuỹafu ile ryavahnëfuni hafo pihnëni kore gë iỹi ki?»

34 Yesu më tëƴëkëhni: «Vamburu vajëhw hwëhnarun?»

Umë ntëkwani: «Mbëɗ gë vaki, do gë vunkis.»

35 Awa, më ntehnëkëhni vahnë va ntañani nkal hna. 36 Tac më nufëk vamburu mbëɗ gë vaki va, camehnëka W̃ënu ŋa, nkubëlehnëk do njëɗahni vërëfal vëlëw̃u va, cahëlehnënihëhni vahnë va fop. 37 Ale-wo-le tokëko hafo pihn. Vërëfal va mbarëpëniho vëkankel vapëɓah mbëɗ gë vaki vankubel vante woko va. 38 Vële rokëko va vësan wawuli wahnah yeho, hara vëryëkwaryina vësëval va gë vutah va. 39 Ga koyakëhni kore ỹa, Yesu kaƴëko kulu hna njind gë resiỹo Magadan.

16

Itëƴ dahëse

1 Ga mbiỹëk toƴe, wafarise wasaduse tëhanihaw̃o Yesu soŋe tëndëhnëniha urënd. Tëƴënihawo ntinëhnëhni dahëse le rufahnëɗ paryi nke W̃ënu ŋa faƴika.

2 Ɓare Yesu më ntëkwakëhni aki: [«Ge ambin ŋa mbëntëk g’anëka ga, ntehnëɗun: “Acahn tëvëɗina.” 3 Do ge ambin ŋa mbëntëk koɓëri fo g’acahnëfëɗ ga, ntehnëɗun: “Tëvëɗ dol.” Koɗun ayëtu ile liyaɗ ỹa ge njëkërun ambin ŋa, ɓare koɗiluhna ayëtu vile liyaɗ hnë iỹi wati ỹi, bi ye pëhnëtanëɗ!] 4+ 16.4: Yonas 2.1 Vahnë vëvë gaki vi, vële ye vëw̃eh do wok vëhahnëndana soŋe W̃ën vi, dahëse tëƴëɗëni, ɓare sifa dahëse ile yehawo kila le w̃aciko Yonas fo nuỹaɗëni.» Tac Yesu më tavëkëhni nji.

Levir wafarise gë wasaduse

5 Awa Yesu kaƴëniho gë vërëfal vëlëw̃u va kulu hna, soŋe ndanëni gë cape ñëntaw̃ lant ka. Ante njiɗëniho ŋa vërëfal va më kamahnëni wayoyana ile tokëɗëni. 6 Wati rac, Yesu më ntehnëkëhni: «Diryin wajira! Keharyin levir wafarise w̃a do gë wasaduse w̃a.»

7 Vërëfal va pëgwëlehnëni nësëlëndëni: «Kaɓi ƴojilënëhna vamburu më nësëɗ aki.»

8 Yesu njëtëko wante nësëlëɗëni ŋa, awa më ntehnëkëhni: «W̃uhnë, mbaku kwëtahn iŋa! Soŋe ye liyahnëku paŋare vamburu vante ryënkwirun nësëndëmu! 9 Gwëryëluhna ha gaki? Ɗënkwëtaɗiluhna bi vamburu mbëɗ vante cehëlehniniho vësan wawuli mbëɗ va do gë fop vëkankel vankubel vante varëpërunëho va? 10 Do ɗënkwëtaɗiluhna bi vamburu mbëɗ gë vaki vante cehëlehniniho vësan wawuli wahnah va do fop vëkankel vankubel vante varëpërunëho va? 11 Hak nkorun gwëryantuhna nësëndiluhna soŋe vamburu ante ntehnakëndëmu ahehawu levir wafarise w̃a do gë wasaduse w̃a?» 12 Awa vërëfal va nkwëryëlehnëni nësëndilëhniwohna soŋe levir le lihande mburu, ɓare ile karaŋëɗëni wafarise do gë wasaduse ntehnëɗëhëhniwo kehani.

Piyer pëƴahnëɗ Yesu ye Arëhnayik a

13 Tac Yesu njiko hnë resiỹo Sesare Filip hna. Më tëƴëkëhni vërëfal vëlëw̃u va: «Vahnë va, mo ntehnëni yeɓu, ami Ajë Ahn’a

14 Më ntëkwani: «Vëryampo, vëhni lehnëɗ San Ayary a yeru, vëhaw̃ary Eli yeru, do vëhaw̃ary kat, Seremi yeru ma kila haw̃ary + 16.14 Kila haw̃ary: kila ryampo fagant wakila wasër.

15 Yesu më mbok tëƴëkëhni: «W̃uhnë lë, mo lehnërun yeɓu?»

16 Simo Piyer më ntëkwaka: «Arëhnayik a yeru, Ajë W̃ën paryi ỹa.»

17 Awa Yesu më ntehnëka: «Nëfaki, Simo aju San + 16.17 San: Vikerëh vindampo ntehnëk «Yonas». ; gena ahnë yëtëndanëki iỹi toña, ɓare Rëm mën ile ye g’ambin ỹa ye. 18 Awa, ami, ntehnëɗëmi, Piyer (ile fëhnëtanëk “taka”) yeru, do hn’itaka tac mbëryëɗëfu cery sali mën ŋa. La icëm iŋa koɗina njaw̃ëna haryënkw hu. 19 Njëɗaɗëmi visëɗëta Inaw̃ ambin ŋa: le-wo-le vañëɗu nkal li mbañëɗe ambin hna; le-wo-le w̃aw̃ëryaɗu nkal li maw̃ëryaɗe ambin hna.» 20 Tac Yesu më ŋañënahnëkëhni vërëfal vëlëw̃u va antë pëƴaniha ahnë umë ye Arëhnayik a.

Yesu soŋe icëm dëw̃u ŋa nësëɗ

21 Tëk pëgw wati rac, Yesu pëgwëlehn nësëhnëndëhni wapacëk vërëfal vëlëw̃u va ntehnënd: «Afo yiwu gë Yerusalem . Hnam, vicër va gë vësankaf vësëna wasaɗëha va do gë vëharaŋ sariya va korotehnëɗëniho ɗus hafo ndaw̃ehnëniho do, fac rarëna hna, mbëhnëɗëfu.»

22 Awa Piyer më canaryëka do pëgwëlehna niranda: «Hali, Ahwëhn, W̃ënu ŋa keryëɗëhi! Watac geɗilihna muk!»

23 Ɓare Yesu më cahëtak do ntehna Piyer: «Ŋaw̃ëtarye, Sintani ! Memaỹenduho! Nahaɗila had W̃ënu ŋa ɓare had vahnë.»

24 Tac Yesu më ntehnëkëhni vërëfal vëlëw̃u va: «Ge ahnë ñaɗ tëfëlehnëndo, ntë nko nahand soŋe lëw̃u dënk, afo ndiɓ kërëwa lëw̃u ỹa tëfatëndo. 25 Ale ỹaɗ ỹi ɗuniỹa ỹi cëmëɗ, ɓare ale wok kwëtahnëna nëf ỹi ɗuniỹa, soŋe lëmën ỹa, nkoryaryëɗ ntaw̃ary dëw̃u ŋa hafo araƴen hna. 26 Ye hnëfaɗëha ahnë ge nuỹak ɗuniỹa ỹi fop tac cëvehn ntaw̃ary dëw̃u ŋa? Ye koɗ njëɗahn mbësahni ntaw̃ary dëw̃u ŋa? 27 Ha ntehnëɗëmu, Ajë Ahn’a njijëɗ gë wamëleka wadëw̃u ŋa hnë icëmb Rëmu hna. Awa ale-wo-le ile ntiɗëho ỹa mbësaɗe. 28 Toña ỹa fëƴaɗëmu: Vëryampo hnë vële ye hnani vi vësëmëɗina hara vëhnulahna Ajë Ahn’a ga njijëɗ had ahnaw̃.»

17

Iɓaca Yesu ŋa

1 Ga ndëcëk wafac mbëɗ gë ryaw̃, Yesu më njokëhni vëhni Piyer Sak San , aheryu Sak, do njiryeryëhni hn’ikuŋ ƴihnah le nkeniho vëhni fo. 2 Hnam Yesu më mbacik tase lëw̃ hni; yëka lëw̃u ỹa pëtëɗëho had ulav do viỹi vilëw̃u va njerëko had humpen. 3 Taŋ vërëfal vërar va nulehnënihëhni vëhni Moyis gë Eli ga nësëlëɗëni gë Yesu. 4 Awa Piyer më ntehnëka Yesu: «Ahwëhn, njivëk nkeyin hnani. Ge ñaɗu, ntiɗëfu wasank watar: ryampo wëjë, Moyis ryampo, Eli ryampo.»

5 Nkoko nësënd tëket aŋar ntancah cankëhni, do kopa wëryiko ŋar hna: «Aỹi Ajë mën ye ale ỹahnëɓu ɗus; g’umë natëɗëho. Umë rëfëka ahnëpawu!»

6 Vërëfal va ga nkwëryëni kopa rac, ntakëkëhniwo ɗus ndëkwëhnëlehnëni wayëka w̃a nkal li. 7 Awa Yesu më tëhakëhni, ñakëhni do ntehnëhni: «Matëryin! Antë ntaku.» 8 Awa më matëndani ɓare vëhnulawohna ahnë ge gena Yesu fo.

9 Ante cëliɗëniho kuŋ ŋa Yesu më ntehnëkëhni: «Nt’afëƴawuna ahnë ile hnurun ỹi hafo Ajë Ahn’a mbëhni vësëm hna.»

10 Tac vërëfal va më tëƴëniha Yesu: «Soŋe ye ntehnëɗëni vëharaŋ sariya vi, afo Eli njij ten?»

11 Umë ntëkwakëhni: «Afo Eli njij ten soŋe mbokary caŋ fop. 12 Ɓare ami pëƴaɗëmu: Eli tëko njij, ɓare vahnë va vëyavëtëlawohna. Awa umë ntiniha gante ñaɗëni ka. Koyëna korotehnëɗëniha vahnë vërac Ajë Ahn’a fëna.» 13 Awa vërëfal va njëtëlehnëni soŋe San Ayary a nësëndëhëhniwo.

Yesu njërënëɗëha fatah

14 Ante tëkëniho hn’ile nkeni kore hna, asan rëhakawo Yesu ndëkwëhn haryënkw lëw̃u 15 do ntehna: «Aharaŋ, kaỹëhnanëryiỹi g’ajë mën aỹi. Haƴo fëlaka do njoɗ kwëlëkwël hnë hwëɗëh ma hnë w̃ënka. 16 Njiryeryëɓuha vërëfal hu hna ɓare vëw̃ëkëna njërënëniha.»

17 Yesu më ntëkwak: «W̃uhnë, vahnë vëhwëhn kwëtahn këm do vërumpak yerun! Hafo guve tëfëko nko ñëw̃ëlahnin gë w̃uhnë? Afo guve tëfëko voku ryuñënanëhnu? Ƴinenëhninow̃a fatah fi ani.» 18 Më njojëniha. Awa Yesu më ŋañënahnëka ƴine ỹa do ƴine rac cahnëlehna fatah fa, do fatah fa njërëlehn taŋ. 19 Tac vërëfal va, më cahëtaryëniha Yesu do tëƴëniha: «Soŋe ye woɓun mëkëlëfunahna lafuna iỹi ƴine?»

20 Yesu më ntëkwakëhni: «Kaɓi ikwëtahn hun iŋa mbak ɗus. Toña ỹa fëƴaɗëmu: ge lakënde ikwëtahn inte vak had uỹëc mutarëd fo hwëhnakëndun, ntehnakëndun iŋi kuŋ: “Pakëtary aỹi hnani”, do pakëtakënd. Ñoñ tesakëndiluhna. [ 21 Ɓare g’imunta do g’icuŋ fo koɗe ntayi ỹi sifa ƴine.]»

Yesu mbok pëƴahnënd icëm do g’iɓëhn dëw̃u ŋa

22 Fac ryampo, ante nkeniho vërëfal va fop Galile hna gë Yesu, më ntehnëkëhni: «Ajë Ahn’a njëɗahnëɗëniha vahnë va. 23 Vërac ndaw̃ehnëɗëniha; ɓare, fac rarëna hna, mbëhnëɗ.» Vërëfal va, ga nkwëryëni watac, pëɓëlehnëni yiwëhnah sankaf.

Cosahn ỹatëtanke Cery W̃ën Cankaf

24 Ante tëkëniho Yesu gë vërëfal vëlëw̃u Kaperënaỹum ŋa, vële rebaɗëho ỹatëtanke Cery W̃ën Cankaf va tëhanihawo Piyer do ntehnëniha: «Aharaŋ hun aỹi cosahnëɗina bi ỹatëtanke Cery W̃ën Cankaf hna?»

25 Piyer më ntëkwak: «Cosahnëɗ».

Wati nte tënkëɗëho Piyer tere ŋa, Yesu ryënkwëko teɓa wanës ŋa ntehn: «Ye hnaharu, Simo? Mo rëfëka cosëhni vëhnaw̃ vëvë ɗuniỹa vi ỹatëtanke ỹa? Vëvë watere wadëw̃ hni va bi ma vëỹëntaw̃ va ye?»

26 Piyer më ntëkwak: «Vëỹëntaw̃ va ye.»

Yesu më ntehnëka: «Awa vëvë watere vëhnaw̃ va vësosahnëɗina. 27 Ɓare, ñaɗilëfuhna lavëndanëfuni vahnë va. Awa, ƴiryeyi lant hna, aloŋ ɗoli ỹa, igis ɗënkwëryënkw nte fëlaɗu ŋa ƴavëndëryehna w̃ës ỹa: tëkatëɗu uỹëc koryi le yeɗ gwër cosahnahni ỹatëtanke mën ỹa gë lëw̃ hu per; ƴoj asosahn.»

18

Mo lëbëkëhni vëỹëntaw̃ va

1 Wati rac, vërëfal va tëhanihawo Yesu tëƴëniha: «Mo lëbëkëhni nafa vëỹëntaw̃ va Naw̃ ambin hna?»

2 Yesu më macëka fatah fatoƴ, kwëta fagant lëw̃ hni 3 do ntehn: «Toña ỹa fëƴaɗëmu: ge gwëcëtaluhna ayewu had vutah, tënkëɗiluhna muk Naw̃ ambin hna. 4 Ale ỹak njaɓëk nafa Naw̃ ambin hna umë ye ale vanaɗ soŋe nke had faŋi fatah. 5 Ale hacaka la fatah fëndampo gë faŋi ki soŋe lëmën ỹa, kacako ami dënk.»

Vile liyendëhëhni vahnë wameh

6 Yesu më mbok ntehnëk: «Age ahnë ravëtehnëka ikwëtahn iŋa wëla fatoƴ fëndampo hnë vunte hwëtahnëko vi, pecek soŋe lëw̃u ỹa ñabi bëraka do ntoŋi hnë igu lant. 7 Meka ỹi ɗuniỹa le ravëtehnëɗëhëhni vahnë ikwëtahn iŋa! Nkeɗ kwëlëkwël vile rëkëɗ tavëtehnëndëhni ikwëtahn iŋa, ɓare ale lik watac ỹa w̃eh sankaf hnapëɗëha! 8 Awa ge vák hu ma fary hu ravëtendëhi ikwëtahn iŋa, dëpëtary; pecek arënk ɗuniỹa le wok puɗina hna gë vák ryampo ma gë fary ryampo g’ile woryaryëru waki tak do alabi gë janáma, hnë hwëɗëh hunte wok ɗipëɗina muk. 9 Do ge inkër hu ŋa ravëtendëhi ikwëtahn iŋa, dokëtary; pecek arënk ɗuniỹa le wok puɗina hna g’inkër ɗampo g’ile woryaryëru viki tak do alabi gë janáma.»

Uhnës uryindaryindan soŋe fape fante sëvëko nute

10 Yesu më mbok ntehn: «Keharyin ayafaŋuna la fëndampo hnë vuŋi vutoƴ; ha, paryi pëƴaɗëmu, wamëleka waɗëw̃ hni ŋa haryënkw Rëm mën le ye g’ambin hna nkeni kwëlëkwël. [ 11 Ƴëtëryin, Ajë Ahn’a njijëk pehëtëhni vële sëvëko va.]

12 «Ye hnahaɗun hnë waŋi: ahnë kwëhnakëhni wape keme do ryampo hnë watac cëvat. Tavëɗilëhnihna bi wañëntaw̃ w̃a fop le keryëɗëhëhni hna njihahn njëkëlehna ile sëvëk ỹa? 13 Ge nujëka, paryi pëƴaɗëmu natëɗëha g’ife rac ntëbini wafëhw imbëɗ gë wahnah g’imbëɗ gë wahnah (99) wañëntaw̃ wante woko wasëvëna w̃a. 14 Ndampo fo nke, Rëmun le ye g’ambin ỹi ñaɗina la fëndampo hnë vuŋi cëv.»

Ge aỹënta hu ntëntahnëki

15 Yesu më mbok ntehnëk: «Ge aỹënta hu ntëntahnëki, macëryehna ayewu w̃uhnë vëhi fo afëƴahna ile ntiki ỹa. Ge nëpaki, pehëtëruha aỹënta hu. 16 Ɓare, ge ŋwëỹëk nëpaɗilihna, ƴoryehna ahnë aryampo ma vëhi alihahn gante nësëk Vikerëh ka: “Gë vahnë vëhi ma vërar kitiŋëɗe le yelëku ỹa.” + 18.16: Ɗivëta Sariya 19.15 17 Ge ŋwëỹëk nëpaɗilëhnihna vëhni fëna, pëƴahnëry mbara vële hwëtahnëka va; do ge ŋwëỹëk nëpaɗina mbara tac, pëlaryina had arëf ỹatëtanke do gë vahnë vëhaw̃ary vële wok vëhwëtahnëna.

Iɓañëhn g’imaw̃ëryan

18 «Toña ỹa fëƴaɗëmu: le-wo-le vañëɗun nkal li mbañëɗe ambin hna; le-wo-le w̃aw̃ëryaɗun nkal li maw̃ëryaɗe ambin hna.

19 «Pëƴaɗëmu fëna, ge vëhi hnë w̃uhnë nkal li maw̃alëni tëƴëni le-wo-le ỹa hn’imunta, Rëm mën le ye g’ambin ỹi ntinëhnëɗëhëhni. 20 Paryi nke, hn’ile mbarëni vahnë vëhi ma vërar soŋe w̃ac mën, fagant lëw̃ hni nkeɗëfu.»

Uhnës uryindaryindan soŋe aryokuŋ ale wok tavëndina

21 Awa Piyer më tëhaka Yesu do tëƴa: «Ahwëhn, wahwënta wayëhw rëfëka ravëhnëw̃a aỹënta mën a ge tavëɗina dëntahn mën iŋa? Hafo wahwënta mbëɗ gë wahi bi?»

22 Yesu ntëkwakawo: «Hali, dehnëɗila hafo wahwënta mbëɗ gë wahi, ɓare hafo ntëbi dënk wahwënta wafëhw mbëɗ gë wahi wahwënta mbëɗ gë wahi (70×7) 23 Awa, wëli uhnës uryindaryindan soŋe Inaw̃ ambin ŋa: Fac ryampo ahnaw̃ fëhnako tëƴëhni vëryokuŋ vëlëw̃u va koryi le navehnëkëhniwo. 24 Umë ndënkwëk tëƴëka asan ale wonanëkawo koryi yaɓah ɗus. 25 Asan arac kwëhnalohna ile mbësahnand koryi rac; awa ahnaw̃ a më ntehnëk nkwafini g’asëvalu gë vutahu do g’ile kwëhnak ỹa fop, cosahnahn koyëna nav iŋa.

26 «Awa asan a më ndëkwëhnëk haryënkw ahnaw̃ a, këlahna do ntehna: “Ɗuñënanëhnërye, cosëɗëmi fop!” 27 Ahnaw̃ a më kaỹëhnahnëka: më tavëhnëka nav iŋa do tava nji.

28 «Ɓare ga cahnëk asan arac, pankëlëlehnëni ale ndokuŋëlahnëɗëniho do wonanëkawo koryi toƴe. Paco pëlaka nahëka do ntehna: “Cosërye le wonanëruho ỹa!”

29 «Ale ndokuŋëlandëni ỹa më njok haryënkw lëw̃u do këlahna aki: “Ɗuñënanëhnërye, cosëɗëmi!”

30 «Ɓare aỹëntaw̃ a më ŋwëỹëk; më cëɗehnëka hafo mbësahna nav iŋa. 31 Vëryokuŋ vëỹëntaw̃ va, ga nuni ile ryëcëtak ỹa, njiw̃ëhnahnëkëhniwo ɗus më njini pëƴaniha ahnaw̃ a fop.

32 «Awa arac më macehnëka asan a do ntehna: “Wëjë! Aryokuŋ ayapah yeru! Tavëhnëmi nav iŋa fop kaɓi këlaruho ravëhni. 33 Tëfakilahna bi, wëjë fëna, kaỹëhnahnina aryokuŋënta hu ỹi, gante kaỹëhnahnëko gë wëjë ki?” 34 Ahnaw̃ a ntavëkawo ɗus awa më njëɗahnëka aryokuŋ a ntind ɗoku forosima hafo cosa nav iŋa fop.»

35 Do Yesu më nkwënëk: «Koyëna ntiɗëha Rëm mën le ye g’ambin ỹi ale-wo-le wok tavëndilahna aỹëntaw̃u ỹa g’intaw̃ary fop.»

19

Ikaraŋ soŋe pitël g’asëval

1 Ga puhnak Yesu wante nësëɗëho ŋa, më matëk Galile hna nji cape ndampo mbë Yuɗe nte yeho gë cape ñëntaw̃ sën Yurëdan ŋa. 2 Kore sankaf rëfëlendëhawo do njërënëɗëhëhniwo vëres vëlëw̃ hni va.

3 Awa wafarise wëryampo më tëhaniha, më tëƴëniha soŋe tëndëhnëniha urënd: «Sariya fu ỹa maw̃ëryanëka bi asan mbamba asëvalu soŋe toña le-wo-le ỹa?»

4 Më ntëkwak: «Ƴëtëluhna bi ile nësëk Vikerëh ỹa? “Wapëgwa hna, ale lik fop ỹa ntikëhni asan g’asëval”, + 19.4: Wapëgwala 1.27 5 tac më ntehnëk: “Soŋe umë ye asan a tavëɗëhëhni rëmu gë hnëmu nkeni g’asëvalu fo, do vëhni vëhi tak aryampo fo nkeɗëni.” + 19.5: Wapëgwala 2.24 6 Koyëna, vëwona vëhi ɓare ahnë aryampo fo ye. Awa ahnë antë pitëndëlehn ile mbarëpëlehnëk W̃ën.»

7 Wafarise w̃a më tëƴëniha: «Awa soŋe ye ntehnëk Moyis sariya hna, ge asan a mbambëka asëvalu ỹa, kerëhna kayëte nte rufahnëɗ mbambëka?»

8 Yesu më ntëkwak: «Moyis maw̃ëryanëku avambënduni vësëval hun kaɓi vankaf va kambëku. Ɓare wapëgwa hna gelohna koyëna. 9 Pëƴaɗëmu: ge asan mbambëka hara pëlalentëhnihna g’asan ahaw̃ary, do ñëla asëval ahaw̃ary, asan arac ntik le mbañëk W̃ënu ŋa.»

10 Vërëfal vëlëw̃u va më ntehnëniha: «Ge aki nke yëbëlan asan g’asëval, ant’avëra aỹël fecek.»

11 Yesu më ntëkwakëhni: «Vësan va fop vëw̃ëkëɗina maw̃ëni waŋi wanës, vële njëɗaɗ W̃ën fere va fo w̃ëkëɗ. 12 Vëỹi viyaɓah w̃emaỹendëhëhni vësan va ñëlëni: soŋe vëryampo, koɓëri nte nagini ŋa nke; vëhaw̃ary, vëhni vahnë va likëhni; do vëryampo ŋwëỹëɗëni soŋe ntihahnëndëni ɗoku Inaw̃ ambin ŋa ye. Araɓi ale hoɗ maw̃ iŋi karaŋ maw̃!»

Yesu ndëwaɗëhëhni vutah va

13 Fac ryampo vahnë yinenëhnikawo Yesu vutah soŋe tindëhni wëɓák ŋa do ndëwahni, ɓare vërëfal va niranihëhniwo. 14 Awa Yesu më ntehnëk: «Tavëryinëhni vutah va njijëni ỹal mën hna, nt’aw̃emaỹehnuni! Vële ye had vëhni va hwëhnëk Naw̃ ambin ŋa.» 15 Awa më tindëkëhni wëɓák ŋa tac njilehn.

Ajar mbetak

16 Awa jar rëhakawo Yesu do tëƴa: «Aharaŋ, ye rëfëko liwu fërën rënkahnu uwám usër hna?»

17 Yesu më ntëkwaka: «Ye rëƴëɗuho soŋe ile fërënak? Ahnë aryampo fo ye afërën a. Ge ñaɗu arënk uwám usër hna maw̃ëhnëry vakwëɗa W̃ënu ŋa.»

18 Jar ŋa më tëƴëk: «Vaŋëhne?»

Yesu më ntëkwaka: «Nt’aryaw̃a ahnë; nt’ayëkëlehna asëval ahaw̃ary; nt’ale; nt’aye seɗe wamër; 19 dënënëryihni vëhni rëmuh gë hnëmuh; ŋahnëryehna aỹënta hu ỹa had wëjë dënk.»

20 Jar ŋa më ntehnëka: «Maw̃ëhnëɓu vaŋi vakwëɗa fop. Ye rëfëko voku liwu kat?»

21 Yesu më ntehnëka: «Ge ñaɗu aye afadah haryënkw W̃ën hna, ƴiry awaf ile hwëhnaru ỹa do ayëɗahni koryi ỹa vëhaỹëhnah va; koyëna nuỹaɗu hnapul yaɓah ambin hna. Tac ƴij arëfëlehnëndo.»

22 Ɓare jar ŋa, ga nkwëryëk watac, njiko ayamah fo kaɓi hnapul yaɓah kwëhnako.

23 Awa Yesu më ntehnëkëhni vërëfal vëlëw̃u va: «Toña ỹa fëƴaɗëmu: ntakëk avetak tënk Naw̃ Ambin hna. 24 Ha, paryi pëƴaɗëmu: itënk yonkomb hnë hatëh sirehn ỹak hnëŋëk g’itënk avetak Inaw̃ W̃ën hna.»

25 Vërëfal va, ga nkwëryëni waŋi wanës, pëmpëhnahnëkëhniwo ɗus më ntehnëɗëni: «Mo ye awa ale hoɗe pehëti ỹa?»

26 Yesu më njëkëkëhni do ntehnëhni: «Vahnë va vëhoɗina pehëtahni, ɓare W̃ënu ŋa koɗ nti fop.»

27 Awa Piyer më ntehnëka: «Nëpary, fuhnë tavëɓun fop soŋe arëfëlehnahnënde. Awa ye hnuỹaɗëfun, fuhnë?»

28 Yesu më ntehnëkëhni: «Toña ỹa fëƴaɗëmu: ge Ajë Ahn’a ntañak hnë tinki sëmbik lëw̃u hna ɗuniỹa hasëk hna, w̃uhnë pëhw gë vëhi vële rëfëlehnikow̃o vi fëna, ntañaɗun hnë watinki vësankaf soŋe ahitiŋuni wahnënk pëhw gë wahi wavë Isërayel w̃i. 29 Do fop vële ravëɗ soŋe mën watere wadëw̃ hni ma vicër hni, vëhery hni, warëm hni, wahnëm hni, vërah hni, wëhaỹ walëw̃ hni, nuỹaɗëni ntëbi wahwënta keme do nuỹaɗëni sah ɗuniỹa le wok puɗina ỹa. 30 Ɓare vëyaɓah hnë vële ye gaki vëryënkwëryënkw vi, vërëkwa yeɗ do vëyaɓah hnë vële ye gaki vërëkwa vi vëryënkwëryënkw yeɗ.»

20

Uhnës uryindaryindan soŋe vëryokuŋ hn’ikaỹ

1 Yesu më mbok ntehnëk: «Awa, wëli ile mëntëndëlendeni Naw̃ ambin ŋa: Fac ryampo, ahwëhn kaỹ a sahnëko koɓëri fo g’acahnëfëɗ ga soŋe njëkëlehnahni vëryokuŋ kaỹ waresen lëw̃u. 2 Umë maw̃alëni gë vëryokuŋ va cosëhni soŋe ɗoku fac ryampo, tac cañëtëlehnëhni njini ndokuŋini kaỹ a.

3 «Hnë wëwati mbëɗ gë wahnah hna, më mbok cahnëk do mbok nuhni vëhaw̃ary ỹëw̃a hna hara ñoñ vëliɗilohna. 4 Më ntehnëkëhni: “Ƴiryin w̃uhnë fëna aryokuŋëntiwu kaỹ mën hna do cosëɗëmu icos caŋah.” 5 Njilehnëni.

«Më mbok cahnëk kat lav a nkaf hna, tac hnë wëwati warar g’anent hna, do mbok nti koyëna fo. 6 Hnë wëwati mbëɗ g’anëka hna kat më mbok cahnëk do mbok tëkatëhni vahnë vëhaw̃ary kat ga ñëŋëwëni ỹëw̃a hna. Më tëƴëkëhni: “Soŋe ye ỹëw̃ëɗun hnani fac ỹa fop ñoñ ɗokuŋëɗiluhna?”

7 «Më ntëkwaniha: “Kaɓi ahnë nufëlëfuhna ryokuŋëhnëfuna.”

«Më ntehnëkëhni: “Awa ƴiryin w̃uhnë fëna aryokuŋëntijiwu kaỹ mën hna.”

8 «G’anëka ga, ahwëhn kaỹ iŋa më ntehnëka asankaf vëryokuŋ vëlëw̃u va: “Macëryihni vële ryokuŋëhnëko vi asosëhni. Vële rëkwahnik vi ryënkwëhnahnëɗu do tëkwahnëni vëryënkwëryënkw vi.”

9 «Vële fëgwëko ɗoku hnë wëwati mbëɗ g’anëka ga më njijëni cosini ale-wo-le soŋe ɗoku fac ỹa. 10 Ga tëkëk icos vële ryënkwëko nufini ɗoku va, ntiyahnëkëhniwo cosëɗeni ntëbini vërëkwa vi; ɓare vëhni fëna ale-wo-le soŋe ɗoku fac ỹa fo cosiko. 11 Ga teɓani, mëhnaɗëniho 12 ntehnëndëni: “Vëỹi vëryokuŋ rëkwahnik. Soŋe wati ryampo fo ndokuŋëni; asosaryëlehnëhni gante cosëruhëfu, fuhnë vële ryuñënak ambër hn’ulav fac ỹa fop ka!”

13 «Ɓare ahwëhn kaỹ iŋa më ntëkwaka aryampo hnë vëhni: “Lawo, ñoñ dëntantihna. Maw̃alakena bi sosi soŋe ɗoku fac ỹa? 14 Nufëry cos hu ŋa do ayi. Ami nëŋëk sosëwëhni vële rëkwahnik vi gante cosëmi ki. 15 Koɗa bi liwu gante ñaɗëfu ka hnapul mën ỹa? Ma kaɓi kwëhnaɓu anëf soŋe rac bi ỹew̃aryëruho?”»

16 Do Yesu më nkwënëk: «Koyëna vërëkwa vi yeɗ vëryënkwëryënkw, do vëryënkwëryënkw vi yeɗ vërëkwa va.»

Yesu, rarëna ỹa pëƴahnëɗ icëm dëw̃u ŋa g’iɓëhn iŋa

17 Yesu Yerusalem njiɗëho. Më canaryëkëhniwo vërëfal pëhw gë vëhi va do ntehnëhni njasatëndëni: 18 «Nëparyin, gë Yerusalem njiɗen, Ajë Ahn’a njëɗaɗeniha vësankaf vësëna wasaɗëha va do gë vëharaŋ sariya va do vëhni nkwëryëlëɗëni soŋe ndaw̃ehnëniha 19 do njëɗaɗeniha vële wok vëyena wasëwif. Vërac njafaŋëɗëniha, ntampëɗëniha tac pakëɗëniha hnë kërëwa. Do hnë fac rarëna hna, mbëhnëɗ vësëm hna.»

Itëƴ hnëm hni vëhni Sak gë San

20 Awa asëvalu Sebede gë viju vëhi va tëhanihawo Yesu; asëval a më ndëkwëhnëk soŋe tëƴa Yesu ndemahna.

21 Yesu më tëƴëka: «Ye ỹaɗu?»

Më ntëkwaka: «Maw̃ëryanëryihni vijë mën vëhi vi ntañani naw̃ ucankaf hu hna aryampo g’irëhw hu, aỹëntaw̃ a g’irahahn hu.»

22 Yesu më ntehnëkëhni: «Ƴëtëluhna ile rëƴëɗun ỹa. Koɗun bi asewu ankëlëw̃a tëmpah horot nte ỹaɗëfu sew̃u ŋa?»

Më ntëkwaniha: «Koɗëfun.»

23 Yesu më ntehnëkëhni: «Ha, ceɗun nkëlëw̃a mën ŋa. Ɓare gena ami fëhnaɗ soŋe ale lañaɗ g’irëhw mën ma g’irahahn mën, Rëm mën ỹa fëhnaɗ. Vële pëhwëtëhnëk va njëɗaɗ.»

24 Vërëfal pëhw vëỹëntaw̃ va, ga nkwëryëni watac, ntavëkëhniwo gë viju Sebede vëhi vërac. 25 Awa Yesu më macëkëhni vëhni fop do ntehnëhni: «Njëtërun vële ye vësankaf ɗuniỹa vi nɗëcëtëni ucankaf ntëw̃ hni ŋa, do vëryëndah va tufahnëɗëni fanka falëw̃ hni fa. 26 Ɓare tëfëlahna nke koyëna yëbëlan hun. Ale-wo-le ỹaɗ naỹ hnë w̃uhnë ỹa, tëfëka nke aryokuŋëhn hun, 27 do ale-wo-le ỹaɗ nke aryënkwëryënkw a, tëfëka nke aramp hun. 28 Ndampo fo nke soŋe Ajë Ahn’a: ƴijëna soŋe ndokuŋëhni, ɓare had aryokuŋëhn vahnë njijëk do njëɗahn ntaw̃ary dëw̃u ŋa pehëtahnëhni vahnë vëyaɓah.»

Yesu njërënëɗëhëhni vumëp vuki

29 Yesu, ante cahnëɗëniho gë vërëfal vëlëw̃u Seriko ŋa, kore sankaf rëfëlehnëɗëhawo. 30 Vumëp vuki lañako tëfary nkaw̃ hna, më nkwëryëni Yesu ryëcëɗ. Awa pëgwëlehnëni ndekandëni: «Aharaŋ, Aju David , kaỹëhnahnëryiỹi gë fuhnë!»

31 Kore ỹa niraɗënihëhniwo ndemëhnani, ɓare tac nkwënëniho waɗeka ŋa: «Aharaŋ, Aju David, kaỹëhnahnëryiỹi gë fuhnë!»

32 Yesu më kahnëk, macëkëhni do tëƴëhni: «Ye ỹaɗun linëhnu?»

33 Më ntëkwaniha: «Aharaŋ, hnundëfu ỹaɗëfun.»

34 Më kaỹëhnahnëka gë vëhni do më ñakëkëhni vinkër va; taŋ mbokalehn nundëni, do tëfëlehnëndëniha.

21

Yesu tënkëɗ Yerusalem hna

1 Ante tëhaniho Yesu gë vërëfal vëlëw̃u Yerusalem ŋa, tëkëniho ankol Betëfase hna, hn’ikuŋ nte w̃acik Oliviye . Awa më paƴëkëhni vërëfal vëhi haryënkw ntehnëhni: 2 «Ƴiryin hn’ankol nte ye haryënkw hun ŋi. Tëkatëlehnëɗunëha fali fasëval ga pokik, do fatah fantëw̃u fa g’umë nkeɗëni. Pëtinëhni ayonëhniwunow̃ëhni. 3 Ge ahnë ntehnëku iñë dëkwaryina: “Ahwëhn a valëka.” Tavëɗerun ayojuni.»

4 Umë nkeɗ padahn wanës wante nësëko kila ŋa:

5 «Dehnëryinëhni naw̃ Siỹo + 21.5 Ɓulunda Siỹo: ɓulunda vë Yerusalem ỹa ye. ŋa: Ƴëkëryina ahnaw̃ hun a gë ỹal hun njijëɗ hara naỹënajëɗina, hnë fali fasëval kaƴik, hnë fapali.» + 21.5: Sakari 9.9

6 Awa vërëfal va njiniho do ntini fop ile ntehnëkëhniwo Yesu ỹa. 7 Umë njojëniha fali fa gë fapali fa, tindënihëhni vacuɗ vantëw̃ hni va, tac Yesu kaƴa. 8 Vahnë vëyaɓah ntanëɗëniho vacuɗ vantëw̃ hni va nkaw̃ hna njitënd; vëryampo warund ntanëɗëni nkaw̃ hna. 9 Vële ryënkwaryëkawo do vële rëfëɗëhawo va ndekaɗëniho:

«Osana! Aju David , ɗemaryifu! Araɓi Ahwëhn a W̃ënu ŋa njëɗa ale yijëɗ g’uw̃ac lëw̃u w̃a! Cëmbëɗeru W̃ën hunte sëpëk fop!» + 21.9: Wahnëw̃ 118.26

10 Yesu ga tënkëk Yerusalem hna, ɓulunda ỹa fop ñënkaniho. Tëƴëɗëniho: «Mo ga ye aỹi asan?»

11 Vële rëfëɗëhawo Yesu va më ntëkwani: «Kila le w̃acik Yesu ỹa ye vë nkol mbë Nasaret, mbë resiỹo Galile hna.»

Ida Vëwaf Cery W̃ën Cankaf

12 Yesu tënkëko selele Cery W̃ën Cankaf hna do ntahni fop vële wafëɗëho do law̃ëɗëho hnam va; këfëko wataɓali vëwëcët koryi do gë watinki vëwaf wëfah va. 13 Tac më ntehnëkëhni: «Vikerëh W̃ën va më lehnëk: “Acery mën ŋa, Cery iƴëfa macëɗe”, + 21.13: Esayi 56.7 ɓare w̃uhnë sow̃a vële lirun! + 21.13: Seremi 7.11 »

14 Wati rac, vumëp gë vële raɗëɗ rëhakawo Yesu Cery hna do njërënëkëhniwo. 15 Vësankaf vësëna wasaɗëha va do gë vëharaŋ sariya va, ga nuni viỹë vifëmpëhnahnah vile ntiko Yesu va, do ga nunihëhniwo fëna vutah va ndekaɗëniho Cery W̃ën hna: «Osana, cëmbiru Aju David !» më ntavëkëhni ɗus. 16 Awa më ntehnëniha Yesu: «Nkwëryëɗu bi ile nësëɗëni ỹa?»

Më ntëkwakëhni: «Ha. Koɓëri karaŋëluhna bi waŋi wanës Vikerëh hna:

«“Ntiru hafo la vutah vutoƴ va gë vumbava va cëmbëndënihi.”» + 21.16: Wahnëw̃ 8.2

17 Tac Yesu tavëlehnëhni cahn nkol hna nji Betani le ndakëko hna.

Atëh nte wok dëw̃ëna

18 Awa, ga pacëk g’acahnëfëɗ ga, hara Yesu gë Inaw̃ mbokajëɗëho, më njoka inte. 19 Më nuk atëh nte w̃acik nuỹ tëfary nkaw̃ hna; më tëhak ɓare yaryef fo tëkatëko. Awa më ntehnëka tëh ŋa: «Ɓokëɗila alëw̃ muk!» Taŋ tëh ŋa kankëlehn fop.

20 Vërëfal Yesu va, ga nuni watac, pëmpëhnahnëkëhniwo. Më tëƴëniha: «Hak kankahnëk aŋ’atëh taŋ aki?»

21 Më ntëkwakëhni: «Toña ỹa fëƴaɗëmu: ge kwëhnarun kwëtahn do ge gwajëlehnaɗiluhna, koɗun aliwu ile liɓuha atëh ŋi. Koɗun dënk alehnuna iŋi kuŋ: “Matëry ani, ayi alëba wov hna”, do rac ntiyaɗ. 22 Ge kwëhnarun kwëtahn iŋa nuỹaɗun le-wo-le rëƴërun hn’iƴëfa hna.»

Itëƴ soŋe fanka Yesu

23 Tac Yesu tënkëko selele Cery W̃ën Cankaf hna pëgwëlehn karaŋëndëhni vahnë va; vësankaf vësëna wasaɗëha va gë vicër ɓulunda wasëwif va më tëhaniha tëƴëniha: «Gë iŋëhne fanka ntiɗu vëỹin? Mo lehnëki alind?»

24 Më ntëkwakëhni: «Ami fëna tëƴëɗëmu iñë ryampo. Dëkwaryino, tac, pëƴaɗëmu fanka fale lihahnëɗëfu vëỹin va. 25 Mo faƴikawo San njaryënd? W̃ënu ŋa bi ma vahnë va yeho?»

Pëgwëniho nkwajëlëɗëni vëhni fo ntehnëndëni: «Ge ntëkwayinëk: “W̃ënu ŋa faƴikawo”, tëƴëɗëhëfu bi soŋe ye woyinëk kwëtahnilënahna? 26 Ɓare ge ntehninëk: “Vahnë va faƴikawo”, tëfëka ntakëfu gë kore ỹi, kaɓi vëhni fop kwëtahnëniho San kila yeho.»

27 Awa më ntëkwaniha Yesu: «Ƴëtëlëfuhna.»

Awa, më ntehnëkëhni: «Pëƴaɗiluhna, ami fëna, gë fanka fale lihahnëɗëfu vëỹin va.»

Uhnës uryindaryindan soŋe rëm hwëhn vutah vucan vuki

28 Yesu më mbok ntehnëk: «Ye hnaharun gë waŋi? Nkeho asan ale hwëhnakëhniwo vutah vucan vuki. Më tëƴëka fandënkwëryënkw fa ntehna: “Ajë mën, ƴirye dol aryokuŋi kaỹ hna.”

29 «Më ntëkwaka: “Hali, ñaɗa yiwu.” Ɓare, ga mbiỹëk toƴe, nkwëcëtëko nahan dëw̃u ŋa do nji g’ikaỹ.

30 «Rëm ỹa më mbok tëƴëka koyëna fo aju aỹëntaw̃ a. Arac më ntëkwak: “Awa, apa, njiɗëfu”, ɓare ƴilohna.

31 «Awa tëƴëɗëmu: Mo lik hnë vëỹi ile ñaɗ rëm hni ỹa?»

Më ntëkwaniha: «Aryënkwëryënkw aỹi ye.»

Awa Yesu më ntehnëkëhni: «Toña ỹa fëƴaɗëmu: vërëf ỹatëtanke va gë vësëval vële wafëɗ vankaf vantëw̃ hni va vëhni ryënkwëndëhu hnë Inaw̃ W̃ën hna. 32 Ntehnëɗëmu waŋi kaɓi San Ayary a njijëko tufu nkaw̃ catah ŋa do kwëtahnëlunahna; ɓare vërëf ỹatëtanke va gë vësëval vële wafëɗ vankaf vantëw̃ hni va kwëtahnënihawo. Do la gante nurun watac ka gwëcëtëluhna vankeya hun va ahwëtahnahnuna.»

Uhnës uryindaryindan soŋe vëyam vëyapah

33 Yesu më mbok ntehnëk: «Nëparyin uhnës uryindaryindan haw̃ary: Nkeho asan ale fëlëko kaỹ waresen. Më keceyëk do nkab hatëh ŋwëỹehnahnënde waresen w̃a do pël iɗe nte rëkëɗe njaw̃ahnënde kaỹ iŋa. Tac, më kwëtehnahnëkëhni kaỹ iŋa vëyam njilehn uyas. 34 Wati nte mbarëpëɗe uhnëɗa ŋa, më paƴëkëhni vëryokuŋ vëlëw̃u va vëyam hna soŋe njëɗaniha sah lëw̃u ỹa.

35 «Awa vëyam va më pëlanihëhni vëryokuŋ ahwëhn kaỹ va, ndafëniha aryampo, aỹëntaw̃ a ndaw̃ëniha, ararëna ỹa ntutëniha gë wëraka. 36 Ahwëhn kaỹ iŋa më mbok paƴëkëhni vëhaw̃ary ntëbini vële ryënkwëko njini va, ɓare vëyam va koyëna fo mboko ntinihëhni. 37 Awa më paƴëka aju ỹa dënk ntehna: “Kwëhnaɗëni untënah g’ajë mën aỹi!”

38 «Ɓare vëyam va, ga nuniha ajë ahwëhn kaỹ iŋa, më ntehnëlëni: “Wëliho ale lëw̃ëɗ a! Ƴinëfu, ndaw̃ina, tac kaỹ iŋi fuhnë hwëhnëɗen!” 39 Awa umë pëlaniha, canëniha kaỹ hna ndaw̃ëlehnëniha.»

40 Tac Yesu më tëƴëkëhni: «Ge ahwëhn kaỹ iŋa mbokajëk, hak ntiɗëhëhni vëỹi vëyam?»

41 Më ntëkwaniha: «Ndaw̃ehnëɗëhëhni iɗaw̃ meh vëỹi vëyam vëyapah do njëɗahni kaỹ iŋa vëhaw̃ary vële rëkëɗ njëɗandëniha sah lëw̃u ỹa hnë wati le-wo-le mbarëpëɗëni hna.»

42 Tac Yesu më ntehnëkëhni: «Koɓëri karaŋëluhna bi ile nësëk Vikerëh vi?

«“Itaka inte cañëtaniho vëvëry vacery va vacak ye tame inte mbëryahnëk W̃ënu ŋa cery ntëw̃u ŋa fop. Ahwëhn a lik umë do nkwamëk ɗus njëki!”» + 21.42: Wahnëw̃ 118.22-23

43 Tac më nkwënëk: «Soŋe rac pëƴaɗëmu: Naw̃ W̃ënu ŋa teɓëɗerun, njëɗayini ɓulunda le linëndëha ɗoku fërën. [ 44 Ale-wo-le yoɗ hn’iŋi taka ỹa nihëɗ taŋ; ɓare ge taka ŋi ahnë njohahnëk, ŋwëỹehnëɗëha nke ivëɗ fo.]»

45 Vësankaf vësëna wasaɗëha va gë wafarise w̃a nkwëryëniho wahnës waɗindaryindan Yesu w̃a do njëtëniho vëhni ntehnëɗ. 46 Awa më njëkëlehnaɗëni fere pëlahnëniha, ɓare ntakëkëhniwo gë kore ỹa kaɓi kila ntinihawo.

22

Uhnës uryindaryindan soŋe roka iñël

1 Yesu gë wahnës waɗindaryindan mboko nësëhnëndëhni vële hnëpaɗëhawo va ntehnatënd: 2 «Wëlin ile mëntëlëni Inaw̃ ambin ŋa: Ahnaw̃ Asankaf nëgehnëko roka iñël aju. 3 Më ntehnëkëhni vëryokuŋ vëlëw̃u va njini macinihëhni vële faƴehnik roka va, ɓare vëỹaɗilohna njijëni.

4 «Më mbok paƴëkëhni kat vëryokuŋ vëhaw̃ary njini ntehnënihëhni vële faƴehnik va: “Wëli ile ntehnëk Ahnaw̃ a: ‘Tame roka ỹa puhnayik, vacët mën wuhniryah w̃a ryaw̃ik. Ƴijën roka iñël ỹa. Fop puhnayik!’”

5 «Ɓare vële faƴehniko va vëhnëpalëhniwohna vëfaƴik va; njilehnëni wëɓal wadëw̃ hni, vëryampo kaỹ dëw̃ hni, vëhaw̃ary igwaf dëw̃ hni. 6 Vëỹëntaw̃ va më pëlanihëhni vëryokuŋ Ahnaw̃ a ntinihëhni këm fo do ndaw̃ënihëhni. 7 Awa Ahnaw̃ a më ntavëka ɗus; më paƴëkëhni wasoɗaɗe walëw̃u w̃a njini ndaw̃ënihëhni vëỹi vëryaw̃ vahnë do pëɗëni nkol dëw̃ hni ŋa. 8 Tac më ntehnëkëhni vëryokuŋ vëlëw̃u va: “Roka iñël ŋa puhnayik, ɓare vële faƴehnik va tëfëlëhnihna tokëni. 9 Awa ƴiryin gë vankaw̃ awaciwuni vële fankëlëɗun va fop njijëni roka ỹa.” 10 Vëryokuŋ va më njini gë vankaw̃ macinihëhni fop vële pankëlëɗëniho va, vëli w̃eh gë vëli fërën per; koyëna acery nte rokande roka iñël ŋa pëɓëlehnëni vahnë va.

11 «Ahnaw̃ a, ga tënkëk njëkëhni vële yijëk roka va, nuka asan ale wok diyana viỹi ambënt. 12 Më tëƴëka: “Lawo, soŋe ye rënkiru ani viỹi ambënt këm?” Ɓare asan a ñoñ koɗilohna ntëkwa.

13 «Awa Ahnaw̃ a më ntehnëkëhni vëryokuŋ vëlëw̃u va: “Ñabëryina wëɓák ŋi gë wapary ŋi do aloŋuna g’ipër, gë umëhwëry. Hnam rëkëɗ kond do cemëlehnand wabeñ ŋi.”»

14 Yesu më nkwënëk: «Vëyaɓah macini, ɓare vëyaɓëna vële rëhnayik va.»

Soŋe icosahn ỹatëtanke

15 Ga mbiỹëk toƴe wafarise wëryampo njilehnëni mbarëlëni nësëlëni gante ntiɗëni pëlahnëniha Yesu gë wanës wadëw̃u ŋa dënk. 16 Më paƴënihëhni vërëfal vëlëw̃ hni vëryampo do gë vëryaw̃ vële nkeniho gë Eroɗ va njini ntehnëniha Yesu: «Aharaŋ, njëtëɓun catëru. Toña ye karaŋëɗuhëhni vahnë va nkaw̃ W̃ënu ŋa; dakëlihna gë le nahaɗëni vëỹëntaw̃ do dëbëndëlehnëɗilihëhnihna vahnë va. 17 Awa pëƴaryifu ile hnaharu: sariya fu ỹa maw̃ëryak bi ma maw̃ëryana cosi ỹatëtanke ỹa asankaf a, Sesar

18 Ɓare Yesu njëtëko nahan meh dëw̃ hni ŋa, më ntehnëkëhni: «W̃uhnë, vëroka vahnë, soŋe ye rëndëndunëho urënd? 19 Tufëryino koryi le sosande ỹatëtanke ỹa.» Më tufëniha uỹëc koryi. 20 Më tëƴëkëhni: «Yëka mo g’uw̃ac mo liyik koryi li?»

21 Më ntëkwani: «Cesar ye.»

Më ntehnëkëhni: «Awa cosëryina Sesar ile kwëhnëk ỹa, do W̃ënu ŋa fëna ile kwëhnëk ỹa.» 22 Ga nkwëryëni iŋi dëkwa, pëmpëhnahnëlehnëkëhniwo. Tac tavëlehnëniha Yesu njilehnëni.

Soŋe iɓëhn vësëm

23 Hnë fac rac fo, wasaduse wëryampo rëhakawo Yesu. (Vëhni hnësëɗëho vësëm va vëvëhnëɗina.) Më ntehnëniha: 24 «Aharaŋ, gena bi Moyis nësëko: “Ge asan ỹëlëk, do cëm hara tavëna vutah, aheryu ntëw̃ëɗëha asëval a soŋe nagëhnahna acëru vutah.” 25 Awa ỹal fu hna nkeniho vësan mbëɗ gë vëhi vële vankëk rëm gë hnëm. Aryënkwëryënkw a ñëlëko do cëm hara tavëna vutah do tavarya koyëna asëvalu ỹa aheryu. 26 Ahigëna ỹa fëna koyëna nkehawo, tac ararëna ỹa do gë fop mbëɗ gë vëhi va. 27 Ga puni vëhni fop, asëval a fëna cëmëgëlehn. 28 Awa, ge vësëm va mbëhnëni, mo yeɗ asan aỹi asëval hnë vëỹi vësan mbëɗ gë vëhi vi, kaɓi vëhni fop ñëlënihawo?»

29 Yesu më ntëkwakëhni: «W̃uhnë mpaỹëmpaỹaɗëhu kaɓi ƴëtëluhna Vikerëh va gë fanka W̃ënu ŋa. 30 Ge vësëm va mbëhnëni, vësan va gë vësëval va vëvokëɗina ñëlëlëni, ɓare had wamëleka nkeɗëni ambin hna. 31 Koɓëri karaŋëluhna bi, ile ntehnëku W̃ën soŋe iɓëhn vësëm ŋa? Umë lehnëk: 32 “W̃ën Abëraham ŋa yeɓu gë W̃ën Isak do gë W̃ën Sakob .”» Yesu më nkwënëk: «W̃ënu ŋa, gena W̃ën vësëm, W̃ën vële wok vësëmëna ye.» + 22.32: Icahn 3.6

33 Vële hnëpaɗëhawo va fop pëmpëhnahnëkëhniwo gë sifa karëŋa nte karaŋëɗëhëhniwo ŋa.

Akwëɗa ante ỹak yaɓëka nafa

34 Ante kamahnëniho wafarise w̃a Yesu ndënëkëhni wasaduse w̃a, mbarëniho. 35 Aharaŋ sariya aryampo hnë vëhni ñaɗëho tëndëhna urënd; awa më tëhaka do tëƴa: 36 «Aharaŋ, aŋëhne kwëɗa ỹak hnëfak sariya hna fop?»

37 Yesu më ntëkwaka: «“Ŋahnëryehna Ahwëhn a W̃ën hu ŋa gë sakahn hu fop, g’intaw̃ary hu ŋa fop, gë hakili hu ỹa fop.” + 22.37: Ɗivëta Sariya 6.4-5 38 Aŋi ye ante hnaỹëk do ỹak yaɓëka nafa ŋa. 39 Do wëli kigëna ŋa, ante këñëlahnëni gë ndënkwëryënkw ŋa: “Ŋahnëryehna aỹënta hu ỹa had wëjë dënk.” 40 Sariya Moyis ỹa fop gë wade karaŋëɗënihëhniwo vahnë wakila ŋa fop hnë vaŋi vakwëɗa vaki nke.»

Arëhnayik a gë David

41 Wafarise w̃a ga mbarëni, Yesu më tëƴëkëhni: 42 «Ye hnaharun soŋe Arëhnayik a? Aju mo ye?»

Më ntëkwaniha: «Aju David ye.»

43 Më tëƴëkëhni: «Awa soŋe ye David, ante nësehnëkawo Iƴir Ipacah iŋa, macëkawo “Ahwëhn” ntehn:

44 «“Ahwëhn a W̃ënu ŋa umë lehnëkawo Ahwëhn mën a: ƴij alaña g’irëhw mën, hafo hale këfëɗëfuhëhni vële ỹew̃ëki va haryënkw hu.” + 22.44: Wahnëw̃ 110.1

45 «Ge David “Ahwëhn” macëka, awa hak koɗ Arëhnayik nke aju David?» 46 Awa wafarise warac, wëla aryampo hnë vëhni kolëlohna ntëkwahna iñë do, tëk pëgw hnë fac rac, ahnë ɓokëlohna ndëk tëƴa iñë.

23

Soŋe vëharaŋ sariya va gë wafarise w̃a

1 Awa Yesu më ntehnëkëhni kore ỹa fop gë vërëfal vëlëw̃u va: 2 « Vëharaŋ sariya Moyis va gë wafarise w̃a ye vëyabahn sariya va. 3 Awa tëfëka aw̃aw̃ëhnuni do aliwu ile ntehnëɗënihu ỹa fop; ɓare ant’alindu ile ntiɗëni ỹa, kaɓi vëliɗina ile nësëhnëɗënihu ỹa. 4 Waryiɓ walënah, walakah ndiɓi mbarëpëɗëni, do ndiɓëndëɗënihëhni vahnë va; ɓare vëhni dënk ñoñ vëliɗina ndemahnënihëhni.

5 «Ile ntiɗëni ỹa fop, nuhahnënihëhni vahnë va ntiɗëni. Ƴëkëryin gante naỹëk ka Wanës W̃ën wante ñëbaɗëni wayëka hna gë wahnil hna!Ƴëkëryin fëna gante njaryëk ka ỹaw̃ar yale rëfëɗe wacëmët viỹi vilëw̃ hni soŋe tufëhnahnëndëni kahnëndani soŋe W̃ënu ŋa! 6 Ñaɗëni daña hnë wëlaña walënah hna hn’ile tokëɗe roka sankaf hna do ñaɗëni fëna wëlaña wale rëkëɗe nuhahnëndeni vacaliŋa hna; 7 ñaɗëni nkaỹëndeni g’untënah waỹëw̃a ɓulunda hna do macëndeni “Aharaŋ Asankaf”.

8 «Ɓare w̃uhnë, ant’aliwu aw̃acëndewu “Aharaŋ Asankaf”, kaɓi hnënk yerun w̃uhnë fop do Aharaŋ Asankaf aryampo fo hwëhnarun. 9 Ant’aw̃acuna ahnë hnë w̃uhnë “Apa”, kaɓi aryampo fo ye Rëmun ỹa, umë ye g’ambin. 10 Ant’aliwu fëna aw̃acëndewu “Aharaŋ”, kaɓi Aharaŋ aryampo fo hwëhnarun, umë ye Arëhnayik a. 11 Ale ỹak hnaỹëk hnë w̃uhnë ỹa rëfëka nke aryokuŋëhn hun a. 12 Ale hnaỹënaka mbanëɗe, ɓare ale vanaka naỹënëɗe.»

13 Tac Yesu më ntehnëkëhni vëharaŋ sariya va gë wafarise w̃a: «Meku w̃uhnë, vëroka vahnë! Piɗëntunëhëhni rënka Naw̃ ambin ŋa vahnë va; tënkëɗiluhna w̃uhnë do tavëɗilunëhnihna tënkëni vële ỹaɗ va. 14 [Meku w̃uhnë, vëharaŋ sariya vi gë wafarise w̃i, vëroka vahnë! Nufëndunëhëhni vësëval vële cëmaryëk vësan va, vësay, ile kwëhnani ỹa fop do fëna njëfaɗun iƴëfa ƴaryah ntehnani catërun. Soŋe umë ye w̃uhnë hitiŋënde kiti le ỹak yapëk ỹa!]

15 «Meku w̃uhnë, vëharaŋ sariya vi gë wafarise w̃i, vëroka vahnë! Njasëlehnëɗun gante-wo-gante nkal li gë walant li ahnuỹahnënduna aryampo ale hwëtahnëku, do ge nuỹarunëha ntiɗunëha tëfa tënk gë janáma hafo ntëbu w̃uhnë wahwënta wahi.

16 «Meku w̃uhnë, vumëp vunte hahëɗ vahnë! Ntehnëɗun: “Ge ahnë ntëkahnëk Cery W̃ën Cankaf ŋa, umë gena ñoñ; ɓare ge sanu vë Cery W̃ën Cankaf ỹi ntëkahnëk, tëfëka nti ile ntehnëk ỹa.” 17 Nënkwërun do mëpërun! Sanu ỹi gë Cery W̃ën Cankaf nte sëvëndanëk sanu ŋi, ye ỹak yaɓëka nafa ỹa? 18 Ntehnëɗun fëna: “Ge ntëkahnëk mahëhnu hn’ile cënaɗe saɗëha hna, umë gena tana; ɓare ge ile sënahnik ỹa ntëkahnëk, tëfëka nti ile ntëkëk ỹa.” 19 Vumëp yerun! Ye ỹak nëfak: saɗëha ỹa ma hn’ile cënayik saɗëha hna ile sëvëndanëɗëha ỹa? 20 Ƴëtëryin iỹin: ale lëkahnëk hn’ile cënaɗe saɗëha hna, ntëkahnëk fop vile ye hnam va. 21 Ale lëkahnëk Cery W̃ën Cankaf ŋa, ntëkahnëk Cery W̃ën Cankaf ŋa gë W̃ënu ŋa per. 22 Ale lëkahnëk ambin ŋa, ntëkahnëk tinki W̃ënu ŋa gë W̃ënu ŋa per.

23 «Meku w̃uhnë, vëharaŋ sariya vi gë wafarise w̃i, vëroka vahnë! Njëɗaɗunëha W̃ënu ŋa ỹëŋa hwëhn pëhw-wo ile varëpërun ỹa, hafo gë sifa yaryef yale-wo-yale rokëɗe ỹa fop, ɓare maw̃ëndiluhna ile ỹak hnëfak sariya hna, gante nke usatah gë kaỹëhnahn do g’ikwëtahn ŋa. Umë ye ile rëfakëha aliwu ỹa, hara ɗënkwëluhna fëna ƴëɗahn ỹëŋa hwëhn pëhw-wo ile varëpëɗun ỹa. 24 Vumëp vunte hahëɗ vahnë! Tarëɗun ile seɗun ỹa alihëtahnuna fanku, ɓare kohnëɗunëha yonkomb!

25 «Meku w̃uhnë, vëharaŋ sariya vi gë wafarise w̃i, vëroka vahnë! Për hna vahnë vëfërën yerun ɓare ɓambery, ule fëɓëku g’iña idëb vahnë. Ile liɗun ỹa nke had ahnë ale facënëɗ hamëhni fo nkëlëw̃a ŋa gë humpan uŋa do nko tonk ɓambery ỹa. 26 Farise w̃ëpah! Pacënëryin ɓambery ankëlëw̃a ŋa tac për iŋa fëna pacëɗ.

27 «Meku w̃uhnë, vëharaŋ sariya vi gë wafarise w̃i, vëroka vahnë! Gë wayag wale yerënik liyak had nkwamëk për iŋa mëntëlërun, ɓare ɓambery ỹa waỹëc vësëm fëɓëk do gë sifa viyëlah-wo. 28 Koyëna nkehu w̃uhnë fëna për iŋa, tufëhnaɗun catërun, ɓare ɓambery ỹa vëroka vahnë yerun do dënënëluhna sariya ỹa.

29 «Meku w̃uhnë, vëharaŋ sariya vi gë wafarise w̃i, vëroka vahnë! Mbëryëndunëhëhni wakila ŋa wayag walëw̃ëri w̃a, gwamënëndunëhëhni vële satëk va wayag walëw̃ hni w̃a, 30 do ntehnëɗun: “Ge wati vacërakëlo hu ỹa yentahnëkëndeɓunëho ɗemakëndilëfunihna ndaw̃ënihëhni wakila ŋa.” 31 Koyëna, njavëtërun w̃uhnë dënk vutah vële ryaw̃ëkëhni wakila ŋa yerun. 32 Awa tëfëryin soŋe afuhnawu ile pëgwëniho warëmun ỹa!

33 «Walën yerun, pëɓëku wanto ŋa, hak ñaɗun ahehawu hara dabiluhna gë janáma fac kiti hna? 34 Soŋe umë pëƴaɗëmu, cañëtëhniɗëmuni wakila do vëyët do gë vëharaŋ paryi. Ndaw̃ëɗunëhëhni vëryampo, vëỹëntaw̃ va afakuni hnë wakërëwa, do ntampëɗunëhëhni vëhaw̃ary kat vacaliŋa hun hna do rëkëɗun arëfëlehnënduni hnë wahnaw̃ hna fop. 35 Koyëna w̃uhnë cosëɗ W̃ënu ŋa soŋe ile ndaw̃ini vahnë vële wok vëlina w̃eh va tëk pëgw iɗaw̃ Abel hna hafo vëhni Sakari hna, aju Barasi, ale ryaw̃ërun yëbëlan ỹëw̃a sëvah hna g’ile cënaɗe saɗëha ỹa. 36 Toña ỹa fëƴaɗëmu: W̃ënu ŋa piniŋëɗëhëhni vahnë vëvë dol va soŋe waŋi fop!»

Yesu gë Yerusalem

37 Yesu më mbok ntehnëhni: «W̃uhnë vëvë Yerusalem vi, w̃uhnë vële ryaw̃ëɗëhëhni wakila , ndaw̃ëɗunëhëhni gë wëraka vële paƴëhnikuni W̃ënu va! Gante ñaɗëfuho ɗus varëpu ɗarël mën had cale nte varëpëkëhni vutahu hnë vampaw̃ vantëw̃u, ɓare maw̃ëluhna! 38 Awa wëli, W̃ënu ŋa tavëɗ cery hun ŋa. 39 Ha, pëƴaɗëmu ɓokëɗiluhna ahnuwuno hafo wati nte ntehnëɗun: “Araɓi Ahwëhn a W̃ënu ŋa njëɗa ale yijëɗ g’uw̃ac lëw̃u w̃a!”»

24

Yesu inih Cery W̃ën Cankaf ŋa pëƴahnëɗ

1 Yesu cahnëko Cery W̃ën Cankaf hna do, ante njiɗëho ŋa, vërëfal vëlëw̃u va më tëhaniha soŋe tufahnëniha vacery vante yeho caharaɓ selele Cery W̃ën Cankaf hna. 2 Awa Yesu më ntehnëkëhni: «Nurun iỹin fop? Toña ỹa fëƴaɗëmu: la itaka ɗampo goɗina tinda hnani hn’iñëntaw̃; fop nihëɗe.»

Ile yeɗ tëkahnind wapuya ɗuniỹa

3 Ga ndëcëk watac, Yesu hn’ikuŋ Oliviye hna njiko ntañako. Vërëfal vëlëw̃u va më tëhaniha do tëƴëniha: «Guve ntiyaɗ waŋi, do ile yeɗ dahëse iɓoka hu ŋa do gë wapuya ɗuniỹa ŋa?»

4 Më ntëkwakëhni: «Kwëtëryin hakili, ant’aravu arokayiwu! 5 Vahnë vëyaɓah njijëɗëni mëcani uw̃ac mën w̃a do ntehnëndëni: “Arëhnayik a yeɓu!” do tokaɗënihëhni vahnë vëyaɓah. 6 Nkwëryëɗun ga mëtëɗe ɗarël hun do gë wakasëk soŋe wamët waɓë ŋaw̃ët ŋa. Antë ntaku: watac afo ntiya, ɓare geɗina ten wapuya iỹi ɗuniỹa. 7 Ɓulunda rëkëɗ mëtëndëni gë ɓulunda ỹëntaw̃, do ahnaw̃ pëgwëɗëha ahnaw̃ aỹëntaw̃; nkeɗ ñënka nkal hnë waresiỹo wayaɓah, do g’inte ŋa. 8 Nkeɗ had lav ɗonk hnag ryënkwëryënkw.

9 «Hnë wati rac, vahnë va mbërehnëɗënihu do ndaw̃ëɗënihu. Waɓulunda ŋa fop ñew̃ëɗënihu soŋe lëmën. 10 Vëyaɓah tavëɗëni kwëtahn iŋa; rëkëɗ tokalëndëni do ñew̃ëlëɗëni. 11 Wakila vëw̃ër vëyaɓah sahnëɗ do tokaɗënihëhni vahnë vëyaɓah. 12 Wameh ŋa campëɗ hafo iña vahnë vëyaɓah goɗina. 13 Ɓare ale yaw̃ënaɗ hafo pu ỹa, W̃ënu ŋa pehëtëɗëha. 14 Wanës Wakasëk Naw̃ iŋi pëƴahnëɗe ɗuniỹa li fop, waɓulunda ŋa fop nkwëryëɗëni. Tac tëkiɗ wapuya ɗuniỹa ŋa.»

Ambër cankaf

15 Yesu më mbok ntehnëk: «Fac ỹa tëkiɗ hn’ile nuɗun ỹëw̃a sëvah hna le w̃acëɗe “Iñë hayah ɗëcët ỹa” le nësëɗëho kila le w̃aciko Daniyel ỹa. Araɓi ale haraŋëɗa nkwëry ɗus waŋi! 16 Awa vële yeɗ Yuɗe va tëfëɗëha nkaryëni gë wahuŋ: 17 ale yeɗ ƴaŋ cery ntëw̃u ŋa, tëfëlahna cëli njij nuf viỹë vilëw̃u va ɓambery ani gë nkaryahnënd; 18 do ale ye hn’ikaỹ ŋa tëfëlahna mënc gë ỹalu soŋe njoj cuɗ cankaf ntëw̃u ŋa. 19 Mekëhni vësëval vëryonkah va gë vële yëw̃ëndëɗëhëhni vutah vuntëw̃ hni va hnë wafac warac! 20 Ƴëfaryina W̃ënu ŋa soŋe ant’ayaryu hnë wafac wale tëvëɗ gë fanka ma hnë fac ntaw̃ëla hna! 21 Hnë wati rac njaɓëɗ ɗus ambër ŋa, ntëbi vante yeho koɓëri nte pëgwëko ɗuniỹa hafo gaki ŋi, do ɓokëɗina nke muk sifa mbër tac. 22 Ge W̃ënu ŋa pëhnakëndilohna ŋaỹët waỹi wafac, ahnë gokëndina. Ɓare ŋaỹëtëɗ soŋe vahnë vële tëhnak va. 23 Awa ge ahnë ntehnëku: “Ƴëkëryina, Arëhnayik a ani nke!” ma: “Hnani nke!” nt’aw̃aw̃u, 24 kaɓi vële wok vëyena vërëhnayik paryi gë wakila paryi sahnëɗ. Tëkëɗ ntindëni vifëmpëhnahnah visankaf gë wëdahëse wacankaf tokahnënihëhni vahnë va, hafo tokaryënihëhni la vële tëhnak W̃ën va, ge kokënd nke. 25 Nëparyin! Pëƴamu koɓëri fo.

26 «Awa ge ntehnirun: “Ƴëkëryin, Arëhnayik a wula hna nke!” nt’ayiwu. Ma ge ntehnirun: “Ƴëkëryin, hnani cow̃ak!” nt’aw̃aw̃u. 27 Itëk Ajë Ahn’a nkeɗ had mbilëbilëk ambin hn’ani penëlehn ɗuniỹa ỹi fop. 28 Hnë le nke ibël hna, hnam mbarëpëlëɗëni wahuy w̃a.»

Iɓoka Ajë Ahn’a

29 Yesu më mbok ntehnëk: «Ge ndëcëk wafac ambër atac, ulav w̃a kuyëɗ taŋ, tac lepera w̃a ɓokëɗina ntanc, wahol w̃a njojëɗ do fanka favë g’ambin fa ñënkaɗ. + 24.29: Esayi 13.10;34.4

30 «Awa, dahëse Ajë Ahn’a cahnëɗ ambin hna; ɓulunda vahnë vëvë nkal vi fop njahnaɗëni, nuɗëniha Ajë Ahn’a ga tëkiɗ vëŋar hna mati g’ambin gë fanka do gë icëmb cankaf. 31 Lënkw sankaf ỹa ntënkwëɗe do paƴëɗëhëhni wamëleka wadëw̃u ŋa hnë vacape vanah vambë nkal vi, mbarëpiɗënihëhni vële tëhnak va.»

Mëntëndëlehn g’atëh anuỹ

32 «Gwëryëryin ile karaŋëɗ anuỹ ŋi: ge tëk nëp tuŋ njëtëɗun wati hasëk ỹa tëhajëk. 33 Ndampo fo nke, ge nurun vëỹin fop, ƴëtëryin wati iɓoka Ajë Ahn’a tëhajëk, ɓëỹëɗina ntiyaɗ. 34 Toña ỹa fëƴaɗëmu: ỹi ƴamani ɗëcëɗina hara diyana vëỹin fop. 35 Ambin ŋi g’inkal iŋi ndëcëɗ, ɓare wanës mën ŋi ɗëcëɗina muk.»

Ahnë ƴëtëna wati wapuya ɗuniỹa ỹa

36 «Ahnë ƴëtëna bi guve tëkiɗ fac ma wati le ntiyaɗ vëỹin ỹa, la wamëleka waɓ g’ambin ŋi gë Aj’a dënk vëyëtëna; Rëm ỹa fo yëtëk. 37 Fac ile njihahniɗ Ajë Ahn’a nkeɗ had gë ƴamani rëm fu sankaf, Nowe, ka. 38 Wati rac, tëkahnindo uw̃ac sankaf w̃a, vahnë va tokëɗëniho do ceɗëniho, ñëlëlëɗëniho do njëɗahnëɗënihëhniwo vëryag hni va ñëlini, hafo fac le tënkahnëko Nowe hnë sisikulu hna; 39 ñoñ vëyëtalohna hafo uw̃ac sankaf w̃a tëki do njokëhniwo vëhni fop. Vahnë va koyëna mbokëɗ ntindëni ante njijëɗ Ajë Ahn’a. 40 Wati rac, vësan vëhi yeɗ kaỹ hna: njoɗëha aryampo do tava aỹëntaw̃ a. 41 Vësëval vëhi rëkëɗ ndaw̃ëndëni ryëw̃a: njoɗëha aryampo do tava aỹëntaw̃ a.

42 «Awa nt’ahnamawu, kaɓi ƴëtëluhna bi iỹëhne fac njijëɗ Ahwëhn hun a. 43 Ƴëtëryin ɗus waŋi: ge ahwëhn tere ỹa njëtakënd wati le njijëɗ g’umëɗ ga ale ỹa, ɗakakëndina wakwëɗ do tavakëndilahna tënk tere lëw̃u hna. 44 Soŋe umë ye, pëhwëtaryin w̃uhnë fëna, kaɓi Ajë Ahn’a tëkiɗ hnë wati le worun nahaluhna.»

Aryokuŋ ale hahnëndak g’ale wok kahnëndana

45 Yesu më mbok ntehnëk: «Mo ga ye aryokuŋ ale hahnëndak do ritëk a? Umë ye ale hwëtehnahnikëhni vëryokuŋëntaw̃u va fop ntehni: “Ƴëɗaryindëhni vëryokuŋënta hu vi roka ỹa hnë wati le rëfëka hna.” 46 Nëfaka aỹi aryokuŋ ge ahwëhn tere ỹa mëncik do tëkata ga ntiɗ ɗoku lëw̃u ỹa! 47 Toña ỹa fëƴaɗëmu: ahwëhn tere ỹa kwëtehnahnëɗëha hnapul lëw̃u ỹa fop. 48 Ɓare ge aryokuŋ aw̃eh ye, ntehnaɗ ahwëhn tere ỹa mëncënkajëɗina, 49 do pëgwëlehn ndafëndëhni vëryokuŋëntaw̃u va do tokëlahnëndëni, celahnëndëni gë vëryëw̃! 50 Awa ahwëhn tere ỹa mënciɗ hnë fac le nkok ƴëkaɗilahna aryokuŋ arac, hnë wati le nkok ƴëtëna; 51 ndafëɗëha ɗaf ntavah gante ntiɗëni vële hnësëɗ ile nkoni waliɗina ỹa, hn’ile koɗe do cemëlehnaɗe wabeñ hna.»

25

Uhnës uryindaryindan soŋe vëryag pëhw

1 Yesu më mbok ntehn: «Awa Inaw̃ ambin ŋa g’iỹi uhnës uryindaryindan mëntëlëɗëni: vëryag pëhw nufëni walampu walëw̃ hni cahnëni kacahnëniha ale ỹëlëɗ. 2 Hnë vërac, imbëɗ nënkwëniho do imbëɗ titëni. 3 Vëhnënkwah va njoniho walampu walëw̃ hni w̃a, ɓare vëfehnalohna wagu + 25.3 Wagu: Koɓëri ŋa wagu atëh oliv ŋa raw̃ëɗeho walampu hna. ŋa. 4 Ɓare vëritah va njoyaniho walampu gë wasëleku wagu ŋa pehnani. 5 Awa ale ỹëlëɗ a ndëcajëɗëhawo; vëryag va më njokëhni wakwëɗ ndakëlehnëni.

6 «Ante ndëcak ŋa, më wëryik waɗeka: “He w̃uhnë! Ale ỹëlëɗ a nkejëk! Cahnëryin ahacawuna!”

7 «Awa vëryag pëhw va nëgalehnëni pëgwëni pëhwëtëndëni walampu walëw̃ hni w̃a. 8 Vëhnënkwah va më tëƴënihëhni vëritah va: “Ƴëɗëryinëfu wagu hun ỹi, kaɓi walampu walëw̃ fu w̃i ɗipiŋa nke!”

9 «Vëritah va më ntëkwanihëhni: “Hali, kaɓi geɗilëfuhna gwër fuhnë fop. Ƴiryin alëw̃aju gë vëwaf.”

10 «Awa, vëhnënkwah va njilehnëni ntëw̃ajëni wagu ŋa. Hnë wati rac tëkiko ale ỹëlëɗ a. Imbëɗ vële fëhwëtako va tënkëntëlehnini g’umë cery nte ñëland hna cëɗëlehni rënka ỹa.

11 «Ga mbiỹëk, vëryag vëỹëntaw̃ va tëkiniho do ndekandëni: “Ahwëhn, Ahwëhn, piɗëtëndifu!”

12 «Ɓare ahwëhn a më ntëkwakëhni: “Toña ỹa fëƴaɗëmu, ƴëtëluhna.”»

13 Yesu, më nkwënëk: «Awa kwëtëryin hakili, kaɓi ƴëtëluhna fac ỹa gë wati le mbokahniɗ Ajë Ahn’a.»

Uhnës uryindaryindan soŋe vëryokuŋ vërar

14 Yesu më mbok ntehnëk: «Inaw̃ W̃ënu ŋa g’iỹi uhnës uryindaryindan mëntëlëni kat: asan ñaɗ nji uyas do macëɗëhëhni vëryokuŋ vëlëw̃u va, kwëtehnahnëhni hnapul lëw̃u ỹa. 15 Aryampo waŋëc sanu wakeme mbëɗ njëɗakawo, aỹëntaw̃ a wakeme waki, ararëna ỹa keme, ale-wo-le ile mëkëɗ ndokuŋahn ỹa. Tac njilehn g’uyas. 16 Aryokuŋ ale yëɗayiko waŋëc sanu wakeme mbëɗ ỹa njilehn taŋ nkwafahnënd igwaf koryi rac do nuỹa waŋëc sanu wakeme mbëɗ wakaw̃ary. 17 Ale yëɗayiko waŋëc wakeme waki ỹa fëna koyëna ntiko do nuỹa waŋëc wakeme waki wakaw̃ary. 18 Ɓare ale yëɗayiko waŋëc keme ỹa, njiko nkab mbañ hnam koryi rac.

19 «Ga mbiỹëk, ale ndokuŋëhnëɗëniho vëỹi vëryokuŋ a mënciko, më tëƴëkëhni pëƴaniha soŋe koryi le kwëtehnahnëkëhniwo ỹa. 20 Ale yëɗayiko waŋëc sanu wakeme mbëɗ ỹa, më tëhajëk do tufahn waŋëc wakeme mbëɗ wañëntaw̃ ŋa ntehn: “Ahwëhn tere waŋëc wakeme mbëɗ yëɗaruhow̃o. Nuỹaɓu waŋëc wakeme mbëɗ wakaw̃ary: wëli.”

21 «Arac më ntehnëka: “Njivëk, aryokuŋ afërën do ale facënak yeru. Pacënaru hnë viỹë viroƴ hna, soŋe umë kwëtehnandëmi viyaɓah va. Ƴij cehëli hnatah mën w̃a!”

22 «Tac aryokuŋ ale yëɗayiko waŋëc wakeme waki ỹa tëhagiko do ntehn: “Ahwëhn tere, waŋëc wakeme waki yëɗaruhow̃o. Nuỹaɓu wakeme waki wañëntaw̃: wëli.”

23 «Arac më ntehnëka: “Aryokuŋ afërën do ale facënak yeru. Pacënaru hnë viỹë viroƴ hna, soŋe umë kwëtehnandëmi viyaɓah va. Ƴij cehëli hnatah mën w̃a!”

24 «Rëkwa ỹa, aryokuŋ ale yëɗayiko waŋëc keme ỹa më tëhagik do ntehn: “Ahwëhn tere, njëtëɓuho asan ayapah yeru: kácëɗu hn’ile nkoru naɗëlihna, mbarëpëɗu hn’ile nkoru pahnëlihna ñoñ. 25 Ntakëkow̃o gë wëjë, më yiɓu vañu koryi hu ỹa. Wëli ile hwëhnëru ỹa.”

26 «Arac më ntëkwaka: “Aryokuŋ aw̃eh yeru do këmaru! Njëtëruho kacëɗëfu hn’ile nkoɓu naɗëla, mbarëpëɗëfu hn’ile nkoɓu pahnëla ñoñ? 27 Awa tëfëkawo ahwët koryi mën ỹa hnë bank. Ge mënciɓu kokëndeɓu wënëhniw̃ ge mbiɗëfu.” Tac më ntehnëkëhni vële nkeniho va: 28 “Teɓëryina waŋëc sanu keme ŋi do ayëɗawuna ale hwëhnak waŋëc wëli ỹi. 29 Koyëna nke, ale wëryëk wapacëk a nkwënëhnëɗe uyët w̃a, do kobëɗëha; ɓare ale wok gwëryëna ỹa, teɓëɗe la ile njëtëk ỹa. + 25.29 Ale wëryëk wapacëk a nkwënëhnëɗe uyët w̃a, do kobëɗëha; ɓare ale wok gwëryëna ỹa teɓëɗe la ile njëtëk ỹa. Koɗe nkwëryi fëna: Ale hwëhnak iñë ỹa nkwënëhnëɗe, do kobëɗëha; ɓare ale wok kwëhnana iñë ỹa teɓëɗe la ile liyahnëka tëk nuỹa ỹa. 30 Ge aỹi fufafu ye, doŋëryina g’ipër hn’umëhwëry hna, hn’ile koɗe do cemëlehnaɗe wabeñ hna.”»

Ikitiŋ tëkwa

31 Yesu më mbok ntehnëk: «Ge Ajë Ahn’a njijëk had ahnaw̃ hnë icëmb dëw̃u hna gë wamëleka ŋa fop, ntañaɗ hnë tinki Naw̃ dëw̃u hna. 32 Fop waɓulunda waɓë nkal ŋi mbarëpëlëɗëni haryënkw lëw̃u do pitëndëlendëhëhni vahnë va gante pitëndëlendëhëhni ahery wape g’uhnankal ki; 33 G’irëhw lëw̃u kwëtëɗëhëhni vësatah va, vëw̃en va g’irahahn.

34 «Awa ahnaw̃ a ntehnëɗëhëhni vële yeɗ g’irëhw lëw̃u va: “Ƴijën, w̃uhnë vële ndëwanëk Rëm mën vi! Kwëhnëryin Naw̃ nte pëhwëtëhnëkuno koɓëri ante ntiɗëho ɗuniỹa ŋa! 35 Ndëwanirun kaɓi njokowo inte ŋa do njëɗarunëhow̃o roku; njokowo w̃ënka ŋa do njëɗarunëhow̃o siyaw̃; ahneh yeɓuho do kacarunëhowo ỹal hun hna; 36 ŋas fo yeɓuho do cuɗërunëhow̃o; tesëɓuho do paɓërunëhow̃o; cëɗiɓuho do njijëɗunëho ayëkiw̃uno.”

37 «Awa vësatah va tëƴëɗëniha: “Ahwëhn, guve nuyiruho ga njoki inte do ayëɗayi arok, ma ga njoki w̃ënka do ayëɗayi asiya? 38 Guve nuyiruho ga nkeru ahneh do ahacayi watere fu hna, ma ga nkeru ŋas fo do asuɗi? 39 Guve nuyiruho ga tesëru, ma ga cëɗiru, do yiryiɓun ayëkiji?”

40 «Ahnaw̃ a ntëkwaɗëhëhni: “Toña ỹa fëƴaɗëmu: ante-wo-nte ntinëhnërunëha aỹënta mën wëla ale ỹak vak ỹa, ami linëhnërun.”

41 «Tac ahnaw̃ a ntehnëɗëhëhni vële yeɗëha g’irahahn va: “Ŋaw̃ëtaryino, w̃uhnë vële ndëwanëk W̃ën w̃eh vi! Ƴiryin gë hwëɗëh hunte wok ɗipëɗina muk, hunte pëɗëhnik Sintani gë wamëleka wadëw̃u ŋa! 42 Njokowo inte ŋa do ƴëɗalunohna roku; njokowo w̃ënka ŋa do ƴëɗalunohna siyaw̃; 43 ahneh yeɓuho do kacalunow̃ohna; ŋas fo yeɓuho do cuɗëlunow̃ohna; tesëɓuho do cëɗiɓuho do paɓëlunow̃ohna.”

44 «Awa vëhni fëna tëƴëɗëniha ahnaw̃ a: “Ahwëhn, guve nuyiruho ga njoki inte, njoki w̃ënka, nkeruho ahneh, nkeruho ŋas fo, tesëruho, ma cëɗiruho do nkoyiruho ɗemayilihna?”

45 «Ahnaw̃ a ntëkwaɗëhëhni: “Toña ỹa fëƴaɗëmu: ante-wo-nte nkorunëho dinëhnëlunahna aỹënta mën wëla ale ỹak vak a, dinëhnëlunohna ami fëna.”

46 «Koyëna njiɗun gë horot le wok puɗina hara vësatah va gë ɗuniỹa le wok puɗina njiɗëni.»

26

Ipëhwëta soŋe iɗaw̃ Yesu

1 Ante puhnako Yesu karaŋ vërëfal vëlëwu va waŋi fop ŋa, më ntehnëkëhni: 2 «Njëtërun wafac wahi wojëk nkehahn ambënt Pak ŋa. Wati rac, Ajë Ahn’a njëɗahnëɗe soŋe paki hnë kërëwa.»

3 Awa vësankaf vësëna wasaɗëha va gë vicër ɓulunda wasëwif va, tere Kayif asankaf vësëna wasaɗëha hna mbarëniho; 4 më maw̃alëni pëlaniha Yesu ƴëm-ƴëm fo do ndaw̃ehnëniha. 5 Më ntehnëni: «Koɗelënëhna ntiyin watac hnë wati ambënt hna, ge gena umë ɓulunda ỹa dakëna ŋañënani.»

Asëval rurëɗëha Yesu ɗatikola

6 Yesu Betani nkeho, tere Simo + 26.6 Simo kwëhnako mbiỹ ɓare njërëniko. ale hwëhnako mbiỹ ŋa. 7 Asëval më tëhaka gë sëleku ɗatikola hambah ntaw̃i: umë turëka ɗatikola rac Yesu nkaf li wati nte ntañaniho hn’ile tokëɗe roka hna.

8 Vërëfal va ga nuni watac, ntavëkëhniwo më ntehnëni: «Soŋe ye përëkanëk iỹi ɗatikola? 9 Kokënde nkwafi gë koryi yaɓah njëɗayini koryi ỹa vëhaỹëhnah va!»

10 Yesu njëtëko koyëna nësëɗëni më ntehnëkëhni: «Soŋe ye ryëñanërunëha aỹi asëval? Ile ntinëhnëko iỹi njivëk. 11 Nkelandun kwëlëkwël vëhaỹëhnah va; ɓare ami, gelandelënëhna kwëlëkwël. 12 Turëk iỹi ɗatikola mbahn mën li pëhwëtanëhnahno iɓañ iŋa. 13 Toña ỹa fëƴaɗëmu: hn’ile-wo-le pëƴahnëɗe Wanës Wakasëk ŋa ɗuniỹa li fop, tëfëtaɗe ile ntik asëval aỹi fëna do ndënkwëtaɗe.»

Yuɗa njëɗahnëɗëha Yesu

14 Awa aryampo vërëfal Pëhw gë Vëhi, ale w̃aciko Yuɗa Isëkariyot, njiko vësankaf vësëna wasaɗëha hna 15 do ntehnëhni: «Ye sosëɗunëho ge njëɗamuna Yesu?» Awa vërac më ndëkwëni waŋëc wafëhw warar koryi. 16 Tëk pëgw wati rac Yuɗa pëgwëlehn njëkëlehnand fere fale rëfëka njëɗahnëhni Yesu fa.

Yesu nëgehnëɗ roka Pak ỹa

17 Hnë fac ryënkwëryënkw ambënt mburu kwëhn levir këm hna, vërëfal va tëƴënihawo Yesu: «Ne ñaɗu yifu afëhwëtanëhni roka Pak ỹa?»

18 Awa Yesu më ntëkwakëhni: «Ƴiryin naw̃ hna hnë vëhni ahod alehnuna: “Ahwëhn a më lehnëk: Wati mën ỹa tëkëk; ỹal hu hna ntiɗëfun Pak ỹa gë vërëfal mën va.”» 19 Vërëfal va më ntini ile ntehnëkëhniwo Yesu ỹa do pëhwëtani soŋe roka ỹa.

Yesu pëƴahnëɗ tokaɗe

20 Ga nëkak, Yesu gë vërëfal Pëhw gë Vëhi va ntañaniho. 21 Wati nte tokëɗëniho ŋa, Yesu më ntehnëkëhni: «Toña ỹa fëƴaɗëmu: aryampo hnë w̃uhnë tokaɗëho.»

22 Vërëfal va njamëlehnëni pëgwëlehnëni ntehnëndëniha aryampo aryampo: «Ahwëhn, ami bi ye?»

23 Yesu më ntëkwakëhni: «Ale labëlandëɓun mburu nëhëta ỹa, umë rokaɗëho. 24 Ajë Ahn’a cëmëɗ, gante nësëk Vikerëh soŋe lëw̃u ka; ɓare horot sankaf nuỹaɗ ale rokaɗëha Ajë Ahn’a! Antë mbërayi nagi fecekëndëho asan arac!»

25 Yuɗa, ale rokaɗëha ỹa, më teɓak wanës ŋa do tëƴa Yesu: «Aharaŋ Asankaf, ami bi ye?»

Yesu më ntëkwaka: «Wëjë hnësëk.»

Roka Ahwëhn a

26 Wati roka hna, Yesu nufëko mburu ŋa do, ga camehnëka W̃ënu ŋa, më nkubëlehnëk njëɗahni vërëfal vëlëwu va, ntehnëhni: «Nufëryin aroku iỹin, mbahn mën iŋa ye.»

27 Tac mbok nuf nkëlëw̃a uñen waresen ŋa do, ga mbok camehna W̃ënu ŋa, më mbok njëɗakëhni ntehnëhni: «Ceryin, w̃uhnë fop, 28 kaɓi uŋi ñen sat mën ye, sat mën ile ỹabahnik kwëtëla gë W̃ënu ŋa do ryehëtik soŋe vahnë vëyaɓah tavëhnahnini wameh ŋa. 29 Pëƴaɗëmu: tëk pëgw gaki, ɓokëɗa sewu uñen waresen hafo hale ceɗen uñen kasëk mbë Naw̃ Rëm mën hna.»

30 Njëw̃ëlehnëni wahnëw̃ ambënt ŋa. Tac njilehnëni hn’ikuŋ nte w̃acik Oliviye hna.

Yesu pëƴahnëɗ Piyer njahëtaɗëha

31 Awa Yesu më ntehnëkëhni vërëfal vëlëw̃u va: «Hnë uŋi mëɗ dënk tavëɗunëho w̃uhnë fop, had gante kerik ka:

«“Ndaw̃ëɗëfuha aheryëherya ỹa, do wape ŋa campëɗëni.” + 26.31: Sakari 13.7 »

32 Yesu më nkwënëk: «Ɓare ge mbëhnëɓu, njiɗëfu hnapëhëndu Galile hna.» 33 Piyer më teɓak wanës ŋa ntehna: «Lakënde ntehni vëỹëntaw̃ vi fop tavënihi, ami tavëɗila muk.»

34 Yesu më ntëkwaka: «Toña ỹa fëƴaɗëmi: hnë uŋi mëɗ dënk, ani gë tarahnënd cale ŋa, ntehnëɗu wahwënta warar ƴëtëlihohna.»

35 Piyer më ntehnëka: «Dehnëɗa muk ƴëtëlihna, wëla ntehni tëfëka cëmëlahni gë wëjë.» Do vërëfal vëỹëntaw̃ va fop koyëna nësëniho.

Yesu Setësemane + 26.36 Setësemane: sarëɗiŋ le ye hnë kuŋ nte w̃acik Oliviye ŋa ye; umë fëhnëtanëk ŋwëỹehna wadëw̃el atëh oliv. hna njëfaɗ

36 Awa Yesu gë vërëfal vëlëw̃u va më tëkëni ile macik Setësemane hna do më ntehnëkëhni: «Dañaryin ani yiwu yëfaju hnani.» 37 Tac më njokëhni vëhni Piyer gë viju vëhi Sebede. Pëgwëlehn njëtand ikaỹëhnahn g’ufëmpëhnahnah w̃a. 38 Awa më ntehnëkëhni: «Ntaw̃ary mën iŋa pëɓëka yiw̃ëhnah sankaf ɗus hafo yewu had ale sëmëk. Ñëw̃ëryin ani do ɗuñënaryin ant’aryaku wakwëɗ.»

39 Tac më njik ŋaw̃ët toƴe, njok nkal li koɓalehn do njëfa aki: «Apa, ge koɗ nke ŋaw̃ëtënde antë tëkëhne iỹi horot. Ɓare ant’ali ile ỹaɗëfu ami, diry ile ỹaɗu wëjë ỹa.»

40 Më mbokajëk ile nkeni vërëfal vërar hna do tëkatëhni ga ndakëni wakwëɗ. Më ntehnëka Piyer: «Mëkëlihna aryuñëna wëla wati ryampo fo hara ɗakëlihna? 41 Nt’aryaku wakwëɗ, njëfaryin soŋe gante koɗun ayaw̃ënahnu ge njëkëhnahnëɗerun. Paryi nke, ahnë ñaɗ ntind yivah yaɓah, ɓare mbahn iŋa kwëhnana fanka.»

42 Më mbok ŋaw̃ëtak higëna ỹa do mbok njëfa aki: «Apa, ge iỹi horot koɗena ntihëti hara gelohna, araɓi iña hu ŋa ntiya!» 43 Më mbok mbokajëk kat gë vërëfal vëlëw̃u mbok tëkatëlehnëhni ga ndakëni wakwëɗ. Vëhoɗilohna mbok ŋesëni. 44 Yesu më tavëkëhni, ŋaw̃ëtak do mbok njëfa rarëna ỹa tëfëtatënd wanës watac fo.

45 Tac më mbok mbokajëk ɗarël vëlëw̃u hna ntehnëhni: «Nkorun aryaku do ayinëgandu? Ƴëkëryin, wati ỹa tëkëk do Ajë Ahn’a njëɗaɗeniha vëw̃en va. 46 Matëryin, njiyin! Ƴëkëryina, ale yëɗahnëɗëho ỹa tëhajëɗëho.»

Ipëla Yesu ŋa

47 Yesu nkoko nësënd ante tëkiko Yuɗa ŋa, aryampo yeho hnë vërëfal Pëhw gë Vëhi vëlëw̃u hna. Kore vahnë vële w̃ënkëko wasëlame do gë waryoko nkejëniho. Vësankaf vësëna wasaɗëha gë vicër ɓulunda wasëwif w̃a faƴikëhniwo. 48 Yuɗa, ale yëɗaɗëhëhni Yesu ỹa, nkabëkëhniwo kore rac ile ntiɗ ỹa ntehn: «Asan ale vucëɗëfu ỹa, umë ye Yesu ŋa. Pëlaryina.» 49 Yuɗa tëhalehna taŋ Yesu ntehna: «Aharaŋ, nkaỹëmi!» Tac mbucëlehna.

50 Yesu më ntëkwaka: «Lawo, ile yijëru ali ỹa diry ñap.» Awa vëỹëntaw̃ va nëñëlëhnëlehnëniha Yesu pëlaniha. 51 Aryampo hnë vële nkelahnëniho Yesu va, më ndorik sëlame lëw̃u ỹa, taw̃ëka aryokuŋ asëna wasaɗëha asankaf a ntëpëtëlehna nëf ŋa.

52 Awa Yesu më ntehnëka: «Ɓokaryëry afëhw sëlame hu ỹi uval lëw̃u hna, kaɓi vële hnufaɗ sëlame va fop, gë sëlame ndaw̃ëɗeni. 53 Ƴëtëlihna bi kokëndëɓu w̃ac w̃a Apa njij ndemaw̃o do taŋ njëɗanahnekëndëhow̃ëhni wakore pëhw gë waki wamëleka + 26.53 Wakore wapëhw gë waki wamëleka: kore-wo-kore wamëleka wawuli mbëɗ gë ryaw̃ yeho. ŋa? 54 Ɓare ge koyëna nkekënd, hak nkehahnakënd le nësëk vikerëh ỹa? Më lehnëk iỹin koyëna tëfëka nke.»

55 Tac Yesu më ntehnëkëhni kore ỹa: «Gë wasëlame do gë waryoko bi tëfakëha ayinëhniwuno, afëlawuno had bandi yeɓu? Fac-wo-fac ntañaɗëfuho Cery W̃ën Cankaf hna soŋe haraŋëndëwëhni vahnë va, ɓare pëlalunow̃ohna. 56 Ɓare waŋi fop tëkik soŋe ntiyahn wanës Vikerëh wakila ŋa.» Awa vërëfal va tavëlehnëniha nkaryëni.

Yesu haryënkw kitiŋ a cankaf hna

57 Vële fëlakawo Yesu va njolehnëniha vëhni Kayif, asëna wasaɗëha asankaf hna, hn’ile mbarëniho vëharaŋ sariya do gë vicër hna. 58 Piyer tëfëlendëhawo Yesu ŋaw̃ët, hafo selele tere asëna wasaɗëha hna. Tënkëko selele tere hna do ntañanti gë vëyëka va njëkahn bi hak puɗ.

59 Vësankaf vësëna wasaɗëha va gë Mbara Vëhitiŋ va fop njëkëlehnëɗëniho fere, wëla nke wamër, soŋe ndaw̃ehnahnëniha Yesu. 60 Ɓare vëhnuỹalohna, mama mërahnënihawo vahnë vëyaɓah.

Ɓare vahnë vëhi yijëko 61 do ntehnëni: «Aỹi asan më lehnëk: “Koɗëfu hnihu Cery W̃ën Cankaf ŋi do vokaryu vëryu hnë wafac warar.”»

62 Asëna wasaɗëha asankaf a më matëk do tëƴa Yesu: «Dëkwaɗila bi ile ntehnëɗënihi vëỹi vahnë ỹi?» 63 Ɓare Yesu ndemëhnako.

Awa asëna wasaɗëha asankaf a më ntehnëka: «Tëƴëɗëmi alëkëhnëfu g’uw̃ac W̃ën paryi ỹa, bi Arëhnayik a yeru, Aju W̃ënu ŋa?»

64 Yesu më ntëkwaka: «Wëjë hnësëk. Ɓare pëƴaɗëmu w̃uhnë fop tëk pëgw do nuɗunëha Ajë Ahn’a ntañaɗ g’irëhw W̃ën Hwëhn Fanka Fop; do nuɗunëha fëna ga njijëɗ vëŋar vamb g’ambin hna.»

65 Awa asëna wasaɗëha asankaf a më citëk viỹi vilëw̃u va do ntehn: «Njew̃ëka W̃ënu ŋa! Gona mbalëfu waseɗe! Nkwëryërun gante njew̃ëka W̃ën ka. 66 Ye hnaharun?»

Umë ntëkwaniha: «Menëk, tëfëka ndaw̃i.» 67 Awa më tëpahnëniha yëka li do nkwëƴëniha. Vëryampo poryëɗënihawo 68 ntehnatëndëniha: «Ƴëtëry, wëjë Arëhnayik a, pëƴaryifu bi mo ryafëki!»

Piyer ntehnëɗ ƴëtëlahna Yesu

69 Hnë wati rac Piyer për hna ntañako selele hna. Asëval aryokuŋ më tëhaka ntehna: «Wëjë fëna, gë Yesu nkentiruho, asan avë Galile ỹa.»

70 Ɓare njahëtako tase vahnë fop ntehn: «Ƴëtëla bi ye ỹaɗu ahnës.»

71 Tac njilehn gë cape rënka selele. Aryokuŋ aỹëntaw̃ asëval më mbok nuka do ntehnëhni vële yeho hnam va: «Aỹi gë Yesu mbë Nasaret nkentiko.»

72 Piyer më mbok njahëtak ntehn: «Lëk, ƴëtëlëw̃ahna aỹi asan.»

73 Ga mbiỹëk toƴe, vële yeho hnam va më tëhaniha Piyer ntehnëniha: «Paryi nke, wëjë fëna gë vëỹi nkentiruho: nësa hu ŋi rufarëɗ le nkejëru hna.»

74 Awa Piyer pëgwëlehn ntëkënd: «Araɓi W̃ënu ŋa kwëɗo age mërëɗëfu! Lëk ƴëtëlëw̃ahna aỹi asan!»

Wati rac dënk, tarëlehn cale ŋa, 75 Piyer ndënkwëtalehn ile ntehnëkawo Yesu ỹa: «Tarahnënd cale ŋa, ntehnëɗu wahwënta warar ƴëtëlihohna.» Awa cahnëlehn kond ɗus.

27

Yesu njoɗe vëhni Pilat

1 Koɓëri fo g’acahnëfëɗ ga, fop vësankaf vësëna wasaɗëha va gë vicër ɓulunda wasëwif va pëhnaniho ndampo fo ndaw̃ehnëniha Yesu. 2 Më ñabehnëniha, njoniha, njëɗaniha Pilat , guverëner ỹa.

Icëm Yuɗa

3 Yuɗa, ale rokakawo Yesu ỹa, nuko nkwëryëlëni soŋe ndaw̃ehnëniha Yesu. Awa curako ɗus ile ntik ỹa, tac mëncënanëlehnëhni vësankaf vësëna wasaɗëha va gë vicër va waŋëc wafëhw warar koryi ỹa. 4 Më ntehnëkëhni: «Ntiɓu iw̃eh soŋe ile yëɗahnëɓuha ndaw̃i ale wok dina ñoñ!»

Ɓare më ntëkwaniha: «Gena wadëw̃ fu, wadëw̃ hu fo ye!»

5 Yuɗa më ntoŋëk koryi ỹa Cery W̃ën Cankaf hna canëlehn; tac më njik këŋak soŋe ndëwa.

6 Vësankaf vësëna va më mbarëpëni koryi ỹa do ntehnëni: «Sariya fu ỹa maw̃ëryana kwëtëlehnini iỹi koryi gë hnapul Cery W̃ënu ŋa, kaɓi sat law̃ahnik.» 7 Ga maw̃alëni, më ntaw̃ahnëni koryi rac kaỹ aỹahan ŋa soŋe ntini wayag vëhneh. 8 Soŋe rac macahnëɗe kaỹ tac «Kaỹ wasat» hafo iỹi wati. 9 Koyëna ntiyako wanës kila ile w̃aciko Seremi ỹa: «Më nufëni waŋëc wafëhw warar koryi ỹa —koryi ile maw̃alëniho vëvë Isërayel cosahnëni soŋe lëw̃u— 10 canëni ntaw̃ahnëni kaỹ aỹahan ŋa, gante ntehnëkawo Ahwëhn ka.» + 27.10: Sakari 11.12-13;Seremi 32.6-9

Pilat tëƴëɗëha Yesu

11 Yesu haryënkw guverëner hna kahnëk. Arac tëƴëɗëha: «Ahnaw̃ wasëwif ỹa bi yeru?»

Yesu më ntëkwaka: «Wëjë hnësëk.»

12 Tac vësankaf vësëna wasaɗëha va gë vicër va, ante nësëɗëniho ile ntik ỹa, Yesu ñoñ dëkwalohna. 13 Awa Pilat më ntehnëka: «Gwëryëɗila bi wante ntehnëɗënihi ŋi fop?» 14 Ɓare Yesu la ñoñ dëkwalawohna, afo guverëner ỹa pëmpëhnahna ɗus.

Pilat njëɗahnëɗëha Yesu soŋe paki hnë kërëwa

15 Hn’ambënt Pak-wo, guverëner ỹa njehëkawo tava aramp aryampo, ale ñaɗëni ɓulunda ỹa. 16 Hara wati rac, ale w̃aciko [Yesu] Barabas sëɗiko hnam. 17 Awa Pilat më tëƴëkëhni ɓulunda le varëlëko hnam ỹa: «Mo ỹaɗun ravëhnuna: Yesu Barabas bi ma Yesu nte w̃acëɗe Arëhnayik a?» 18 Pilat njëtëko ɗus g’iñew̃ary njëɗayikawo Yesu.

19 Wati nte nkeho Pilat kitiŋa hna, asëvalu më paƴehnik aki: «Nt’ayentahni wëɓa aỹi asan ale wok ñoñ dina ỹi, kaɓi hnë uŋi mëɗ korotakëɓu hnë hudakery soŋe lëw̃u ỹa.»

20 Ɓare vësankaf vësëna wasaɗëha va gë vicër va më cënkwënihëhni kore ỹa tëƴëni tavi Barabas do Yesu ndaw̃i.

21 Guverëner ỹa më mbok teɓak wanës ŋa soŋe tëƴëhni: «Mo ỹaɗun hnë vëỹi vëhi ravëhnuna?»

Më ntëkwani: «Barabas ỹaɗëfun.»

22 Pilat më tëƴëkëhni: «Awa hak ntiɗëfuha Yesu nte w̃acëɗe Arëhnayik a?»

Më ntëkwani vëhni fop: «Pakehnëryena hnë kërëwa!»

23 Pilat më mbok tëƴëkëhni: «Iỹëhne w̃eh ntik?»

Ɓare pëgwëlehnëni mbok ndekandëni gë fanka: «Pakehnëryena hnë kërëwa!»

24 Pilat ga nuk ñoñ mëkëɗina, ɓare ŋañëna ŋa nkwënaɗëho, më nufëk w̃ënka, ñuhna tase vahnë fop do ntehn: «Gena ami yeɗ ankaf icëm aỹi asan! Wadëw̃ hun ye!»

25 Kore ỹa fop më ntëkwani: «Araɓi wameh soŋe cëm dëw̃u ŋa nkefu fuhnë gë vutah vuntëw̃ fu va!»

26 Awa Pilat më tavëka Barabas do ntampehna Yesu tac njëɗahnëlehna paki hnë kërëwa.

Wasoɗaɗe w̃a njafaŋëɗëniha Yesu

27 Wasoɗaɗe Pilat w̃a më njoniha Yesu vëhni guverëner hna do wasoɗaɗe w̃a fop kwërënihaw̃o. 28 Më cuɗëtëniha viỹi vilëw̃u va do cuɗëniha acuɗ cankaf mbëntah. 29 Tac më mbahnëhnëniha apënkw kwëhn wadëmpëhn, pënkwëlehnëniha do mënkwëndëniha fandoko vák rëhw hna. Tac ndëkwëhnëndëni haryënkw lëw̃u njafaŋëndëniha ntehnëndëniha: «Nkaỹiru, Ahnaw̃ Wasëwif30 Do tëpahnëndëniha do nufëni fandoko fa ntankahnëndëniha. 31 Ante puhnani ƴafaŋ dëw̃u ŋa, më cuɗëtëniha cuɗ mbëntah ŋa, mbokaryëniha viỹi vilëw̃u va do njoniha soŋe pakëniha hnë kërëwa.

Yesu, pakëɗe hnë kërëwa

32 Ante cahnëɗëniho naw̃ hna, më pankëlëni g’asan avë Siren ale w̃aciko Simo; wasoɗaɗe w̃a më porosiŋëniha ndiɓ kërëwa Yesu ỹa. 33 Më tëkëni hn’ile macik Golëgota hna, umë fëhnëtanëɗ «Hëloƴoƴ». 34 Hnam, më njëɗaniha Yesu uñen ŋañah; ga njëkëk maw̃ëlohna ce. 35 Pakëlehnëniha kërëwa do njëlëniho wanjël njëtahnëni bi mo hwëhnëɗ viỹi vilëw̃u va. 36 Tac ntañalehnëni hnam njëkandëniha. 37 Më pakëni ƴaŋ nkaf ntëw̃u hna vikerëh vinte fëƴahnëɗ soŋe ile pakahnik ỹa: «Aỹi Yesu ye, ahnaw̃ wasëwif w̃a.» 38 Awa wabandi waki pakëlehniniho gë Yesu, aryampo g’irëhw do aỹëntaw̃ a g’irahahn. 39 Vële ryëcëɗëho cape tac va nkëlënkëlaɗëniho do njew̃ëndëniha Yesu. 40 Ntehnëɗënihawo: «Wëjë ale lehnëko koɗu ahnih Cery W̃ën Cankaf ŋa do avokary avëry hnë wafac warar, pehëtary wëjë dënk, ge Ajë W̃ënu ŋa yeru, cëlëry kërëwa hna!»

41 Vësankaf vësëna wasaɗëha va fëna gë vëharaŋ sariya va do gë vicër va njafaŋëɗënihawo ntehnëndëniha: 42 «Pehëtëkëhni vahnë vëhaw̃ary, ɓare koɗina pehëta umë dënk! Ge paryi ahnaw̃ Isërayel ỹa ye araɓi cëli tame kërëwa hna tac kwëtahnëɗëfunëha. 43 W̃ënu ŋa kwëtahnëk do pëƴahnëk: “Ami ye Ajë W̃ënu ŋa.” Awa ƴëkënëfu, ge W̃ënu ŋa ñaɗëha, pehëta tame!» 44 Wabandi wante pakëlehniniho ŋa, vëhni fëna koyëna njew̃ëɗënihawo.

Icëm Yesu

45 Lav a nkaf hna nkeho, mëhwëryëlehn fop nkal ŋa hafo hnë wëwati warar g’anent ga. 46 Ɗarël hnë wëwati warar hna, Yesu ndekako gë fanka: «Eli, Eli, lëma sabakëtani?» Umë fëhnëtanëɗ: «W̃ën mën, W̃ën mën, soŋe ye ravëruho?»

47 Vëryampo hnë vële yeho hnam va nkwëryënihawo më ndekani ntehnëni: «Eli macëɗ!»

48 Aryampo hnë vëhni nkaryëlehn nuf ankwëỹ koƴ hn’uñen ŋañah. Tac, cob hn’usëmët ryoko do njelëhna Yesu soŋe ce. 49 Ɓare vëỹëntaw̃ va më ntehnëni: «Napëryin, nuɗen ge Eli njijëɗ pehëta!»

50 Yesu më mbok ndekak gë fanka cëmëlehn.

51 Wati rac, ipand ɗëndah + 27.51 Ipand ɗëndah: Pand fokiko fagant Cery W̃ën Cankaf hna pitëndëlehnahni Cery W̃ënu ŋa vacape vaki, hn’ile cëvak hna gë hn’ile ñak cëvak ɗus hna. Icahn 26.31-35; 40.21. nte fokiko ɓambery Cery W̃ën Cankaf ŋa citako fagant pëgw ƴaŋ afo gëɗ. Nkal iŋa ñënkalehn, wëraka w̃a nihëko fagant, 52 wayag w̃a piɗëtalehn do vële hwëtahnëk vëyaɓah njënëniho. 53 Ga mbëhnëk Yesu cahnëlehnëni wayag hna do tënkëni Yerusalem hna, hn’inaw̃ cëvah hna; hnam vahnë vëyaɓah nunihëhniwo.

54 Asankaf wasoɗaɗe wavë Rom w̃a gë wasoɗaɗe wale yëkaɗëhawo Yesu ỹa per, nuniho gante ñënkak nkal ka do g’ile liyako ỹa fop; awa ntakëlehnëhni ɗus, ntehnëlehnëni: «Paryi nke, aỹi Ajë W̃ën ỹa yeho!»

55 Vësëval vëyaɓah yentiko hnam do yëkëɗëhawo ŋaw̃ët: koɓëri Galile tëfëlehninihawo Yesu ndokuŋëhnëndëniha. 56 Hnë vëhni, nkentiniho hnam: Mari mbë Magëdala gë Mari hnëmu Sak Yosef , do gë hnëm hni viju Sebede.

Ikwët Yesu hn’iƴag

57 Ante nëkako ŋa, asan avetak avë inaw̃ Arimasi tëkiko. Yosef maciko do arëfal Yesu yeho, umë fëna. 58 Njiko tëƴa Pilat iñas Yesu ŋa. Awa Pilat më ntehnëkëhni vahnë va njëɗaniha. 59 Arac më nufëk përyëka g’iƴarëh kasëk 60 do nji ndëna hn’iƴag dëw̃u nte nkabehnëko hn’itaka. Tac më këryiŋëtëk taka konah piɗahn rënka ỹa njilehn. 61 Mari mbë Magëdala gë Mari ñëntaw̃ ŋa hnam nkentiniho; haryënkw ƴag hna ntañaniho.

Vëyëka ƴag

62 Ga pacëk, hnë fac le rëfëka ile fëhwëtahnëɗe ntaw̃ëla ŋa, vësankaf vësëna wasaɗëha va gë wafarise w̃a njiniho ndampo fo vëhni Pilat hna 63 do ntehnëniha: «Ahwëhn nkal, ndënkwëtaɓun, ale rokaɗëhëhniw̃o vahn’aỹi më lehnëko, ante nkoko cëmëna ŋa: “Hnë wafac warar mbëhnëɗëfu.” 64 Awa, maw̃ëryin ahwëtehnahnu iƴag iŋi hafo hnë wafac warar hna. Ge gena umë, vërëfal vëlëw̃u va njijëɗëni nteni ñas iŋa tac pëƴahnëni ɓulunda hna: “Mbëhnëk vësëm hna.” Wati rac, wamër watëkwa ŋi lëbëɗëha waɗënkwëryënkw ŋa.»

65 Pilat më ntehnëkëhni: «Wëlihëhni wasoɗaɗe w̃a soŋe njëkandëhni. Ƴiryin do diryin njëkande ƴag iŋa gante caŋahnëku ka.» 66 Njilehnëni njëkandëni ƴag iŋa: më mbëryëni taka nte fiɗahniko rënka ŋa kahnëndëlehnënihëhni vëyëka va.

28

Iɓëhn Yesu

1 Ante ndëcëk fac ntaw̃ëla ŋa, gë dimasi ỹa wakëwak fo, Mari mbë Magëdala gë Mari ñëntaw̃ ŋa njiniho njëkini ƴag iŋa.

2 Nkal iŋa ñënkalehn taŋ gë fanka: mëleka Ahwëhn a cëlëlehni g’ambin, njij këryiŋët taka cankaf iŋa cape ndampo ntañalehn ƴaŋ. 3 Had ambin wilëbilëk nkeho do cuɗ cankaf jah ɗus cuɗako. 4 Vëyëka va ntakëkëhniwo mbalëndëni ki fo; had vësëm nkeniho.

5 Mëleka ỹa më ntehnëkëhni vësëval va: «Antë ntaku, njëtëɓu Yesu yëkëlendun, ale fakiko kërëwa hna. 6 Gena hnani, W̃ënu ŋa mbëhnëndanëka gante nësëko ka. Ƴijën ayëku hn’ile kwëtiko hna. 7 Ƴiryin ñap afëƴawuni vërëfal vëlëw̃u va: “Mbëhnëndanik, tame njiɗ napëhëndu Galile hna; hnam nuɗunëha.” Umë ỹakëndëɓu fëƴaw̃u.»

8 Matëlehnëni ñap ƴag hna ga ntakah do g’uhnatah sankaf, nkaryëni pëƴanihëhni vërëfal Yesu va wakasëk watac. 9 Yesu njilehn pankëlëni do ntehnëhni: «Nkaỹëmu!» Tëhalehnëniha, pëlaniha wapary ŋi cëmbatëndëniha. 10 Awa Yesu më ntehnëkëhni: «Antë ntaku. Ƴiryin afëƴawuni vëỹënta mën va njini Galile hna: hnam nuɗëniho.»

Itëfëta vëyëka iƴag va

11 Wati nte njiɗëniho ŋa, wasoɗaɗe wëryampo wale yëkaɗëho ƴag ŋa mbokajëniho naw̃ hna pëƴanihëhni vësankaf vësëna wasaɗëha va fop ile liyak ỹa. 12 Vësankaf vësëna wasaɗëha va më mbarëni gë vicër va: ga nkwëryëlëni më njëɗanihëhni wasoɗaɗe w̃a koryi yaɓah 13 do ntehnënihëhni: «Pëƴahnëɗun, vërëfal vëlëw̃u va yijëk g’umëɗ ga, hnë wati nte ndakërunëho wakwëɗ ŋa, nteni iñas iŋa. 14 Do ge guverëner ỹa njëtak njëtëɓun gante nësëndëɓunëha ka do ntiɗëfun fere hara ñoñ diluhna.» 15 Wasoɗaɗe w̃a më teɓani koryi ỹa do ntini gante nkabini ka. Koyëna, campëko waŋi wanës wasëwif hna, hafo hnë fac vë dol ỹi.

Yesu tufëhnaɗëhëhni vërëfal vëlëw̃u va

16 Vërëfal pëhw g’aryaw̃ va njilehnëni gë Galile, hn’ikuŋ nte nkabëkëhniwo Yesu hna. 17 Ante nunihawo ŋa, cëmbënihawo; ɓare vëryampo hnë vëhni nkwajëlehnaɗëniho. 18 Yesu tëhakëhniwo do ntehnëhni: «Ucankaf ŋa fop njëɗayiɓu ambin hna do gë nkal li. 19 Awa ƴiryin hnë vahnë vëvë nkal vi fop do aliwuni vërëfal mën; ƴaryëryinëhni g’uw̃ac Rëm, g’Ajë do g’Iƴir Ipacah iŋa, 20 do karaŋëryinëhni maw̃ëhnëni fop ile lehnëmu ỹa. Do ƴëtëryin: gë w̃uhnë nkentëɗeɓu fac-wo-fac hafo wapuya ɗuniỹa hna.»