Itëfëta nte kerëk San paŋare Yesu
Wade yehëhna hnë iŋi kayëte
Ale herëk iŋi kayëte ŋa tufëhnana ɓare namu vacërakëlo vële hwëtahnëka Yesu va lehnëk Afaƴik San herëk. San gë Sak vërah Seɓeɗe yeho. Vëfëla waỹis yeho ante macëkëhniw̃o Yesu tëfëniha ŋa (Matiye 4.21). «Ale ŋahnëk Yesu ỹa» San macik (13.23; 20.2; 21.7, 20).
Itëfëta nte kerëk San paŋare Yesu ỹa mpëdara Efes hna kerik yëbëlan wabëhn wafëhw imbëɗ gë wahnah gë keme g’ipëhw (90-110) ga ndëcëk hnagi Yesu ỹa. Iŋi kayëte fo wok kwëhnana wahnës waɗindaryindan. Ɗoku Yesu hnë Yuɗe hna tëfëtaɗ hara gena Galile hna had gante tëfëtani w̃aỹëntaw̃ ka. Tufahnëɗëhniha Yesu had Ajë W̃ën, wanës ŋa, humpen vë ɗuniỹa, mburu uwám, rënka soŋe wape, aheryëherya afërën, nkaw̃ ŋa, toña ỹa do uwám w̃a, do ale vëhnëndanëɗëhëhni vësëm. Hwënta mbëɗ gë wahi hn’iŋi kayëte Yesu pëƴahnëɗ «AMI YE». Iỹin ryënkwëtehnëɗ Vikerëh Ulëm 3.14 hn’ile ntehnaɗ W̃ën «YAWE», umë fëhnëtanëɗ «AMI YE».
Iỹi yëb 20.31 nke soŋe ile kerahnëk iŋi kayëte: «Ɓare ile yehëhna ỹi, kerik soŋe ahwëtahnahnu Yesu ye Arëhnayik a, Aju W̃ën ỹa, do ge kwëtahnërunëha, nuỹaɗun sël ntaw̃ary, uwám pary w̃a, g’uw̃ac lëw̃u w̃a.»
Wëlin wanës wakwëhn nafa hn’iŋi kayëte: wasëwif, wanës, wënka, uwám, humpen, Ami ye.
Wëlin gante nke kayëte ka:
Yesu, Wanës W̃ën (1.1-18)
Uceɗeya San Ayary (1.19-34)
Yesu tëhnakëhni vërëf vëlëw̃u vëryënkwëryënkw (1.35-51)
Yesu karaŋëɗehëhni do njërënëɗëhëhni vahnë (2.1–11.57)
Itëk Yesu Yerusalem do icëm dëw̃u (12.1–19.42)
Iɓëhn Yesu (20.1-10)
Yesu cahnahnëkëhni vërëfal vëlëw̃u (20.11–21.25)
1Yesu, Wanës W̃ën
1 Wapëgwa hna, ale ye Wanës ŋa tëko nke. Gë W̃ënu ŋa nkeniho, do W̃ënu ŋa yeho umë dënk. 2 Ha, umë wapëgwa hna gë W̃ënu ŋa nkeniho. 3 W̃ënu ŋa g’umë ntik le-wo-le ỹa; ñoñ diyina hnë vile liyik hna fop hamëhni lëw̃u. 4 Hnë umë nkeho uwám paryi w̃a, uwám urac yeho humpen vahnë ŋa. 5 Humpen ha pëtëɗ hn’umëhwëry hna, do mëhwëry uŋa ɗipehnëlahna.
6 Cahnëko asan ale paƴiko W̃ënu ŋa, San Ayary a maciko. 7 Njijëko soŋe nke seɗe humpen ha, do gë ceɗeya ntëw̃u ŋa vahnë va fop nkwëryahnëni do kwëtahnahnëni. 8 Gena umë dënk yeho humpen ha, ɓare nke seɗe humpen paƴijiko. 9 Huŋi humpen yeho humpen paryi ha, hunte yijëɗ ɗuniỹa li pena ale-wo-le ỹa. 10 Umë, hnë ɗuniỹa li tëko nke, do g’umë ntiyiko ɗuniỹa ỹi, ɓare ɗuniỹa ỹi ƴavëtëlahna. 11 Njijëk hnë ɓulunda lëw̃u hna, ɓare ɓulunda lëw̃u ỹa vëhacalahna.
12 Ɓare ale-wo-le hacaka do hwëtahnëka ỹa njëɗaka imëk nke fatah W̃ën. 13 Gena ile nagini hn’iɗonk asëval, ma g’iña ahnë ỹi, ɓare kaɓi W̃ënu ŋa likëhni nkeni vërahu.
14 Wanës ŋa mbacako ahnë do gë fuhnë ntëɗëntiko. Ipërëna ŋa njaɓëkawo gë toña ỹa. Njavëtëɓun inaỹ dëw̃u ŋa, inaỹ nte nuỹak kaɓi Ajë Ryamboli Rëm ỹa ye. 15 San ceɗeya ntëw̃u hna pëƴahnëko ɓulunda hna: «Wëliho ale hnësëndëmuno ante ntehnëɗëfuho: ale rëfiɗëho ỹa ndënkwëhniko kaɓi rëko nke yehahnëndu ami ỹa.»
16 Nuỹaɓun fop hn’iƴaɓ kaỹëhnahn dëw̃u hna viỹë vifërën do vifërën kat. 17 Ha, W̃ënu ŋa vëhni Moyis tëfaryëk njëɗafu sariya ỹa, do kaỹëhnahn iŋa gë toña fadah ỹa vëhni Yesu Këris padënëk W̃ënu ŋa. 18 Wëla aryampo nulahna W̃ënu ŋa, ge gena Ajë Ryamboli, ale ye W̃ënu ŋa fëna. Umë ye ɗarël Rëm hna do njëtëndanëkëfuna.
Uceɗeya San Ayary
19 Vësankaf wasëwif va Yerusalem hna paƴinihëhniwo vësëna wasaɗëha va, gë Walevi w̃a, soŋe njini tëƴëniha San bi mo nke. Wëlin ceɗeya ntëw̃u ŋa.
20 Më ntëkwakëhni tase vahnë fop hara ñoñ cow̃ëlëhniwohna: «Gela Arëhnayik a.»
21 Më mbok tëƴëniha: «Awa mo yeru? Eli bi yeru?»
Më ntëkwakëhni: «Hali, gela Eli.»
Më mbok tëƴëniha: « Kila ỹa bi yeru?»
Më mbok ntëkwakëhni: «Hali.»
22 Awa më tëƴëniha: «Mo lë yeru? Afo yifu hnësëhnëfuni vële faƴikëfu va iñë. Wëjë, mo yeru lehnëru?»
23 Më ntëkwak: «Ami ye “ale nësahnëɗ kila le w̃acik Esayi ryekaɗ wula hna: ‘dinëhnëryina vankaw̃ vacatah ɗus Ahwëhn a!’ + 1.23: Esayi 40.3 ”»
24 Nkentiniho wafarise hnë vële faƴiko vëhni San va. 25 Më mbok tëƴëniha kat: «Ge gelihna Arëhnayik a, Eli, ma Kila ỹa, awa soŋe ye yaryëɗuhëhni vahnë va?»
26 Më ntëkwakëhni: «Ami, gë w̃ënka njaryëɗëfu, ɓare nkehëhna hnë w̃uhnë ale worun ƴëtëluhna nafa lëw̃u ỹa. 27 Umë rëfiɗëho, ɓare catëla dënk fëtahnu viỹëba wapary wadëw̃u va.»
28 Watac fop Betani le ye ɗarël sën Yurëdan hna ntiyako, hn’ile njaryëɗëhëhniwo San vahnë hna.
Yesu, Fape W̃ën
29 Ga pacëk, San më nuka Yesu ga njijëɗ gë ỹalu, më ntehnëk: «Wëliho Fape W̃ën fante lihëtëɗ wameh ɗuniỹa fa. 30 Soŋe lëw̃u ỹa hnësëndëmuno ante ntehnëɗëfuho: “Asan rëfiɗëho, umë lëbëko kaɓi umë yeho rëkahnindu ỹa.” 31 Ami fëna ƴëtëlëwohna, ɓare ge njijëɓu yaryëndu gë w̃ënka, soŋe liwu njëtëniha ɓulunda Isërayel ỹa ye.»
32 San më mbok ntehnëk kat: «Nuɓu Iƴir W̃ënu ŋa ga cëliɗ g’ambin had fah njij ntëɗ hnë umë. 33 Ƴëtëlëw̃ohna ten bi mo ye, ɓare W̃ënu ŋa sañëtiko yaryëndu gë w̃ënka, umë lehnëkowo: “Nuɗu Iƴir iŋa ga cëliɗ do njij hnë asan; umë rëkëɗ njaryënd g’Iƴir Ipacah iŋa.”» 34 San më nkwënëk: «Nuɓu rac do seɗe yeɓu: aỹi asan Aju W̃ënu ŋa ye.»
Vërëfal vëryënkwëryënkw Yesu
35 Ga pacëk, San hnam fo nkoko, gë vëhi hnë vërëfal vëlëw̃u va. 36 Më nuka Yesu ga ndëcëɗ, më ntehnëk:
«Wëliho Fape W̃ën fa!»
37 Vërëfal vëhi va, ga nkwëryëni wanës San watac, më tëfëlehnëniha Yesu.
38 Umë më cahëtak do nuhni ga tëfëlehnëɗëniha, më ntehnëkëhni: «Ye ỹaɗun?»
Më ntëkwani: «Rabi, (umë fëhnëtanëɗ Aharaŋ), ne ntëɗëru?»
39 Më ntëkwakëhni: «Ƴijën, nuɗun.» Awa njilehnëni do nuni hn’ile ntëɗëk hna. Nkëhnëko tëk wawati wahnah g’anent do g’umë ñëw̃ëlahnëniho hn’ile wojëko hnë fac ỹa.
40 Aryampo hnë vërëfal vëhi San vërac, Andëre yeho, aheryu Simo Piyer .
41 Më njik ten vëhni acëru Simo hna do ntehna: «Nuɓunëha Arëhnayik a.» Umë ye fëna Këris ỹa.
42 Do njolehna hn’ile nke Yesu hna. Yesu më njëkëka gë yasery do ntehna: «Simo aju San yeru. Awa Sefas rëkëɗeru aw̃acënde.» Umë fëhnëtanëɗ « Piyer » gë wanës wagërek ŋa. (Umë ye «Itaka»).
Filip gë Natanayel
43 Ga pacëk, Yesu pëhnako nji Galile. Më nuka asan ale w̃aciko Filip do ntehna: «Tëfe!»
44 Awa Filip tac nkol ndampo fo nkeniho gë vëhni Andëre gë Piyer . Betësayida maciko. 45 Filip, umë fëna, më njik tëkata asan ale w̃aciko Natanayel do ntehna: «Nuɓunëha ale ntehnëɗëho Moyis hnë kayëte sariya hna, do wakila ŋa fëna pëƴahnëni soŋe lëw̃u ỹa. Yesu ye, aju Yosef , mbë nkol Nasaret ŋa.»
46 Natanayel më ntëkwaka: «Mbë Nasaret? Iñë fërën koɗ bi mati Nasaret?»
Filip më ntëkwaka: «Ƴij, nuɗu wëjë dënk.»
47 Yesu, ga nuka Natanayel ga njijëɗ, më ntehnëk: «Wëliho avë Isërayel paryi ỹa, asan ahwëhn wamër këm ye.»
48 Natanayel më tëƴëka: «Hak njëtahnëruho?»
Yesu më ntëkwaka: «Ani gë macahnëndi Filip ỹa, ante nkeku kuyët anuỹ ŋa, nukëmi.»
49 Awa Natanayel më ntëkwaka: «Wëjë, Aharaŋ, wëjë ye Aju W̃ënu ŋa, ahnaw̃ vëvë Isërayel va!»
50 Yesu më ntëkwaka: «Ile lehnëmi nukëmi kuyët anuỹ ŋi bi hwëtahnantuho? Nuɗu viỹë vifëmpëhnahnah ntëbi viỹë!» 51 Do më nkwënëk: «Toña ỹa fëƴaɗëmu: nuɗun ambin ŋa ga piɗëtak do wamëleka W̃ënu ŋa ga kaƴëndëni do cëlindëni gë fere Ajë Ahn’a ! + 1.51: Wapëgwala 28.12-13 »
2Iñël nte yeho Kana
1 Fac rarëna hna, ambënt iñël yeho nkol Kana, resiỹo Galile hna. Hnëmu Yesu hnam nkentiko. 2 Yesu fëna paƴehnaryiniho iñël tac gë vërëfal vëlëw̃u va do njintiniho. 3 Hara uñen uŋa pëgwëko pund. Awa, hnëmu Yesu më ntehnëka: «Vëworyaryëna uñen.»
4 Yesu më ntëkwaka: «Asëval, ye ye yëbëlan fu? Wati mën ile lihandëɓu iñë ỹa tëkëna ten.»
5 Awa hnëmu më ntehnëkëhni vëryokuŋ vële yeho hnam va: «Diryin fop ile ntehnëɗëhu ỹa.»
6 Nkeho hnam vunkwahn wëraka mbëɗ g’undaw̃ vunte taw̃ahnëɗëniho wasëwif w̃a w̃ënka, wante ñuhnandëni gante nke namu lëw̃ hni ka. Koɗëho taw̃ yëbëlan walitër wafëhw imbëɗ gë warar (80) ma keme gë wafëhw wahi (120).
7 Yesu më ntehnëkëhni vëryokuŋ va: «Tëmpënëryin hnë vuŋi vunkwahn w̃ënka.» Do më taw̃ëni hafo wafiw̃ hna.
8 Awa Yesu më ntehnëkëhni: «Tame ñëryëryin, ayinehnuna ale sahëlenda.»
Më ntini koyëna. 9 Arac më njëkëk do wëli w̃ënka ŋa mbacako uñen. Ƴëtëlohna bi ne matik uŋi ñen, hara vëryokuŋ va njëtëniho, kaɓi vëhni ỹiryëko w̃ënka ŋa. Taŋ më macehnëka ale ỹëlëɗëho ỹa 10 do ntehna: «Vahnë va fop uñen nte ỹak fërënak ŋa cehëlehnëɗëni ten, do ge vahnë va ndëw̃ëni, tac do gë yëɗayini unte wok përënana ɗus ŋa. Ɓare wëjë, kwëtëru unte ỹak fërënak ŋa hafo iỹi wati! Caŋëk!»
11 Koyëna ntiko Yesu dahëse fëmpëhnahnah ryënkwëryënkw ỹa. Watac Kana mbë Galile hna ntiyako. Koyëna tufahnëko inaỹ dëw̃u ŋa do vërëfal vëlëw̃u va kwëtahnënihawo g’ahaw̃ary.
12 Ga ndëcëk watac, Yesu më njini Kaperënaỹum gë hnëmu, gë vëheryu, do gë vërëfal vëlëw̃u va, ɓare wafac fo ñëw̃ëlahnëniho hnam.
Yesu Cery W̃ën Cankaf hna
13 Wati le ntihandëni wasëwif ambënt Pak ŋa rëhajëko do Yesu më njik gë Yerusalem . 14 Tëkatëkëhniwo selele Cery W̃ën Cankaf hna vëwaf wuhni, gë wape, gë wëfah do gë vëwëcët koryi vële ryokuŋëɗëho wataɓali wadëw̃ hni hna. 15 Awa Yesu më nufëk ryeƴët, nti wus, do ntahni fop selele Cery W̃ën Cankaf hna, gë wape ŋa, do gë wuhni w̃a, do pat wataɓali vëwëcët koryi va hafo koryi ỹa campëlehn. 16 Tac ntehnëhni vëwaf wëfah va: «Dihëtëryin iỹin fop ani! Cery Rëm mën ŋa ye. Ɓok aliwu cery vëwaf!»
17 Awa vërëfal va ndënkwëtalehnëni waŋi wanës Vikerëh: «Iña inte hwëhnaɓu soŋe Cery hu ŋa, E W̃ën, iña tac nke hnë ami përëkanëɗëho gante përëkanëɗëha uñen ahnë ka.» + 2.17: Wahnëw̃ 69.10
18 Awa vësankaf wasëwif va më tëƴëniha Yesu: «Iỹëhne dahëse fëmpëhnahnah hoɗu ali arufahnëfu kwëhnaru fanka alihahnënd aki?»
19 Yesu më ntëkwakëhni: «Këfëryin aŋa Cery W̃ën, do hnë wafac warar, mbokaryëɗëfu w̃atëndu.»
20 Më ntehnëniha: «Wabëhn wafëhw wahnah g’imbëɗ g’iryaw̃ (46) vëryëɓun aŋ’acery, ɓare wëjë hnë wafac warar mbëryëɗu?» 21 Ɓare «Cery W̃ën», nte nësëɗëho Yesu ŋa, imbahn dëw̃u ŋa dënk yeho. 22 Ga mbiỹëk, ante matëko Yesu vësëm hna, vërëfal vëlëw̃u va ndënkwëtaniho nësëko watac, do kwëtahnëniho Vikerëh va do gë wanës wante nësëko Yesu ŋa.
Yesu njëtëk ɗus walaw̃ary vahnë
23 Ante nkeho Yesu Yerusalem ŋa, hnë wati ambënt Pak hna, vahnë vëyaɓah kwëtahnënihawo kaɓi nuniho wëdahëse wapëmpëhnahnah wante ntiɗëho ŋa. 24 Ɓare Yesu pacahnëlawohna gë vëhni, kaɓi njëtëkëhniwo ɗus vahnë va fop. 25 Ahnë koɗilohna njëtëndana iñë ile nkok ƴëtëna kaɓi njëtëko ile yehëhna vintaw̃ary vahnë ŋa.
3Yesu gë Nikodem
1 Hnë wafac warac, nkeho hnam asan ale w̃aciko Nikodem; asankaf wasëwif yeho do farise yeho. 2 Asan arac yiko hn’umëɗ ndampo tëkata Yesu do ntehna: «Aharaŋ, njëtëɓun W̃ënu ŋa faƴiki ayij aharaŋëfu kaɓi ahnë koɗina nti wëdahëse wapëmpëhnahnah gë wante liɗu ki ge W̃ënu ŋa gena gë umë.»
3 Yesu më ntëkwaka: «Toña ỹa fëƴaɗëmi: ahnë koɗina nu Naw̃ W̃ënu ŋa ge nagina g’ahaw̃ary.»
4 Nikodem më tëƴëka: «Hak koɗe nagi ahnë g’ahaw̃ary ge tëk cër? Koɗ bi mboka ɗonk hnëmu hna do mbok nagi higëna?»
5 Yesu më ntëkwaka: «Toña ỹa fëƴaɗëmi: ahnë koɗina tënk Naw̃ W̃ën hna ge nagina hnë w̃ënka do hn’Iƴir Ipacah hna. 6 Ale nagëk ahnë, ahnë ye. Ale hnagik hn’Iƴir Ipacah hna, iƴir ye. 7 Awa antë pëmpëhnahni ge ntehnëmi: “Tëfëku ahnagiwu g’ahaw̃ary w̃uhnë fop.” 8 Sël ỹa cëlëɗ cape nte ñaɗ hna, nkwëryëɗu wëñaw̃ wadëw̃u ŋa, ɓare ƴëtëɗila bi ne matiɗ, ma bi ne njiɗ. Koyëna nke soŋe fop vële hnagëɗe hn’Iƴir Ipacah va.»
9 Nikodem më mbok tëƴëk: «Hak koɗ nke watac?»
10 Yesu më ntëkwaka: «Wëjë ye ale haraŋëɗëhëhni ɓulunda Isërayel ỹa, do ƴëtëlihna waŋi? 11 Toña ỹa fëƴaɗëmi: ile yëtëɓun hnësëɗëfun. Ha, waseɗe ile hnuɓun yeɓun, ɓare maw̃ëɗiluhna uceɗeya ntëw̃ fu ŋa. 12 Ge nësëndëmu viỹë vile ye nkal vi do kwëtandiluhna hak koɗun ahwëtahnu ge nësëɗëfu viỹë vile ye g’ambin va? 13 Ahnë kaƴëna g’ambin. Ami fo, Ajë Ahn’a, sëlik hatac! 14 Hnë wula hna, Moyis pakëkawo ƴaŋ hnë rëh lën ryëhwëra ỹa. + 3.14: Vaker 21.19 Do koyëna njelëɗ Ajë Ahn’a fëna 15 soŋe fop vële hwëtahnëɗëha va tënkëni taŋ hnë uwám ule wok puɗina hna.
16 «Ha, W̃ënu ŋa ŋahnëkëhni ɗus vahnë vëvë ɗuniỹa hafo njëɗahna had saɗëha Ajë ryamboli lëw̃u ỹi, ɗanko vële hwëtahnëɗëha va antë tënkëni muk janáma ɓare nuỹani taŋ uwám ule wok puɗina. 17 W̃ënu ŋa paƴilahna Aju ɗuniỹa li soŋe piniŋëhni vahnë vëvë ɗuniỹa vi, ɓare paƴika soŋe pehëtini g’umë. 18 Ale hwëtahnëka Aju W̃ënu ŋa piniŋëɗena; ɓare ale wok kwëtahnëlahna ỹa tëk kitiŋi piniŋëɗe, kaɓi kwëtahnëlahna ryamboli W̃ënu ŋa. 19 Do wëli soŋe ile piniŋand W̃ënu ŋa: humpen ha njijëk ɗuniỹa li, ɓare vahnë va umëhwëry fecehnëkëhni, kaɓi vankeya vantëw̃ hni va ƴivëna. 20 Ale liɗ wameh a ñew̃ëk humpen ha do ŋaw̃ëtak, kaɓi ntakëka antë nuyi nkeya meh ntëw̃u ŋa. 21 Ɓare ale w̃aw̃ëhnëk toña ỹa, umë njijëɗ humpen hna, nuhahni wapacëk nkeya përën ntëw̃u nte ntiɗ gë fanka W̃ënu fa.»
Yesu gë San
22 Ga ndëcëk wafac, Yesu gë vërëfal vëlëw̃u va matëniho naw̃ Yerusalem hna njini njasëlehnëni resiỹo Yuɗe hna; wafac fo ñëwëlahnëniho hnam gë vëhni do njaryëɗëhëhniwo vahnë va. 23 San , umë fëna, Enon hna njaryëɗëhëhniwo, ɗarël Salim hna. Hnam njaɓëko w̃ënka ŋa, do vahnë vëyaɓah njijëɗëniho njaryëndeni. 24 Wati rac, San cëɗilohna ten.
25 Awa vërëfal San vëryampo pëgwëlehnëni conkëndëni gë sëwif ryampo soŋe namu ipacëna ŋa. 26 Njilehnëni tëkatëniha San do ntehnëniha: «Aharaŋ, ndënkwëtaɗuha bi asan ale yerunëho gë cape ñëntaw̃ sën Yurëdan ka, ale yenëhnëruho seɗe ỹa? Tame njaryëɗ do vahnë va fop gë ỹalu njiɗëni!»
27 San më ntëkwakëhni: «W̃ënu ŋa fo hoɗ nti nke koyëna soŋe ahnë. 28 Waseɗe yerun w̃uhnë dënk soŋe ile hnësëɗëfuho ỹa: “Gela Arëhnayik a, ɓare paƴijiɓu haryënkw lëw̃u.”
29 «Asëval ale yëlika, asanu ỹa hwëhnëka. Ge lawo asan a ye, umë kahnëɗ ɗarël lëw̃u do nëpanda; kopa lëw̃u ỹa natëndanëɗëha ɗus. Koyëna nke uhnatah lëmën w̃a soŋe Yesu ỹa: padëko! 30 Umë rëfëka nkwënënda nafa ỹa, do ami ŋaỹëtando.»
Ale w̃atik g’ambin
31 «Ale w̃atik g’ambin a, umë sëpëkëhni vahnë va fop. Ale ye ɗuniỹa li, ɗuniỹa ỹi hwëhnëka do vëỹi vëvë ɗuniỹa vi nësëɗ. Ɓare umë, ale w̃atik g’ambin a, umë sëpëkëhni vahnë vëvë ɗuniỹa vi fop. 32 Seɗe ile nkwëryëk g’ile nuk ye, ɓare ahnë maw̃ëɗina ceɗeya ntëw̃u ŋa. 33 Ge ahnë w̃aw̃ëk ceɗeya ntëw̃u ŋa, tufahnëɗ maw̃ëk W̃ënu ŋa toña nësëɗ. 34 Paryi nke, ale paƴik W̃ënu ŋa wanës W̃ënu ŋa dënk nësëɗ, kaɓi W̃ënu ŋa pëɓënëɗëha ɗus Iƴir dëw̃u ŋa. 35 Rëm ỹa ñaɗëha Aju ỹa do njëɗaɗëha fanka fayaɓah hnë ile-wo-le hna. 36 Ale hwëtahnëka Ajë Ahn’a tëk tënk uwám ule wok puɗina hna: ale w̃ëỹëk kwëtandilahna ỹa tënkëɗina, W̃ënu ŋa nkoɗ ntava g’umë.»
4Yesu g’asëval avë Samari ỹa
1 Wafarise w̃a nkwëryëniho, ga nësëɗe Yesu ntiɗëhëhniwo vahnë va vërëfal do njaryëɗëhëhniwo ntëbi San . 2 (Ɓare ile ye toña ỹa, Yesu umë dënk ƴaryëɗilohna; vërëfal vëlëw̃u va yaryëɗëhëhniwo.) Ante njëtako Yesu watac ŋa, 3 më matëk Yuɗe hna do mboka Galile.
4 Awa tëfëkawo tëf resiỹo Samari hna. 5 Më tëkëk ɗarël hnë fankol fante w̃acik Sikar nte wok ŋaw̃ëlëna g’ikaỹ nte njëɗakawo Sakob aju Yosef ŋa. 6 Hnam nkeho kolomba Sakob ỹa. Yesu, mbërako uyas w̃a, më ntañak tëfary kolomba hna. Lav a nkëhnëko tëk nkaf hna.
7 Wati nte ntañako hnam ŋa, asëval avë Samari më njijëk ỹëry w̃ënka. (Hara vërëfal Yesu va g’inaw̃ njiniho ntëw̃ajëni ile tokëɗëni.) Awa, Yesu më ntehnëka: «Ƴëɗërye siyaw̃.»
9 Asëval a më ntehnëka Yesu: «Ɓare wëjë, sëwif yeru do ami, avë Samari yeɓu! Hak ndëkëru awa arëƴo asiya?» Ntehnëkawo koyëna kaɓi wasëwif w̃a kehaɗënihëhniw̃o vëvë Samari va.
10 Yesu më ntëkwaka: «Ge njëtakëndu ile ñaɗ njëɗi W̃ënu ŋa, do bi mo ye ale w̃untaɗëhi w̃ënka ciya ỹi, wëjë w̃untakëndëha do njëɗakëndëhi w̃ënka wante yëɗand sël ntaw̃ary paryi ŋa.»
11 Asëval a më ntëkwak: «Ɓare wëjë, kwëhnalihna ỹirya do kolomba ỹi tëw̃ëk! Ne ñëryiɗu w̃ënka hu ŋi? 12 Ntiyahnëki bi wëjë lëbëka rëm fu ỹa Sakob? Umë yabëhnëkëfu iỹi kolomba; cek umë dënk. Vërahu do gë wusaw̃ wulëw̃u w̃a fëna ceni.»
13 Yesu më mbok ntehnëka: «Ale seɗ waŋi w̃ënka ỹa mbokëɗ njohna kat, 14 ɓare ale sek w̃ënka wante yëɗaɗëfuha ŋa ɓokëɗina njohna muk kaɓi w̃ënka wante yëɗaɗëfuha ŋa mbacaɗ hnë umë haƴalin hante wok tëryaɗina, yalëɗ do yoɗëha hafo uwám ule wok puɗina muk.»
15 Asëval a më ntehnëka: «Awa, ƴëɗërye w̃ënka watac soŋe antë mbok njow̃o do antë voku yiju hnani ỹëry w̃ënka.»
16 Yesu më ntehnëka: «Ƴinëndehna asan hu.»
17 Asëval a më ntëkwaka: «Ñëlila.»
Do Yesu më ntehnëka: «Ha, ile hnësëru ỹi, koyëna nke: 18 vësan imbëɗ ỹëlëkino, do asan ale yerun gaki ỹi gena asan hu. Toña ỹa hnësëru.»
19 Asëval a më ntehnëka: «Njavëtëɓu kila yeru. 20 Pëƴarye: mo hwëhnak toña? Warëm fu w̃a hn’iŋi kuŋ cëmbëɗënihawo W̃ënu ŋa, ɓare w̃uhnë, wasëwif w̃i, w̃uhnë lehnëk Yerusalem tëfëka cëmbi.»
21 Yesu më ntëkwaka: «Kwëtahnërye, wati yejëk, ge cëmbëɗe Rëm ỹa, kwëhnaɗina nafa cëmbi hn’iŋi kuŋ ma Yerusalem. 22 W̃uhnë, ntehnërun W̃ënu ŋa sëmbëɗun ɓare ƴëtëlunahna. Fuhnë, njëtëɓunëha, kaɓi Afehët a hnë ɓulunda wasëwif hna nkejëk. 23 Ɓare wati yejëk, do tëk tëki, hn’ile rëkëɗ cëmbëndëniha vësëmb paryi va Rëm ỹa g’Iƴir iŋa do gë toña ỹa. Rëm ỹa, vahnë vële sëmbëɗëha koyëna va njëkëlehnëɗ. 24 W̃ënu ŋa iƴir ye do vële sëmbëɗëha va tëfëka cëmbëndëniha g’Iƴir iŋa do gë toña ỹa.»
25 Asëval a më ntehnëka: «Njëtëɓu, Arëhnayik , ale w̃acëɗe Këris ỹa, njijëɗ. Ge njijëk, nkabëɗëhëfu fop.»
26 Yesu më ntëkwaka: «Ami dënk ye.»
27 Wati rac, vërëfal va mbokalehnini. Pëmpëhnahnëkëhniwo ɗus ante nunihawo Yesu ga nësëlëɗëni g’asëval a. Ɓare wëla aryampo hnë vëhni ɗëkëlohna tëƴa bi ye ñaɗ ma bi soŋe ye nësëlëɗëni g’asëval aỹi.
28 Awa asëval a tavëlehn hnam unkwahn uŋa, mboka g’ankol, do pëgwëlehn pëƴahnënd: 29 «Ƴijën ayëkuna asan ale fëƴako fop ile liɓu ỹa. Mpëd koɗ nke Arëhnayik a?» 30 Awa, vahnë va cahnëlehnëni naw̃ hna njini hn’ile nkeho Yesu hna.
31 Hnë wati rac vërëfal va ndëñanënihawo Yesu, ntehnëndëniha: «Aharaŋ, tokëry iñë!»
32 Ɓare më ntëkwakëhni: «Kwëhnaɓu roka ile worun ƴëtëluhna.»
33 Awa vërëfal va tëƴëlëɗëniho bi ahnë yonëhnika ile tokëɗ.
34 Yesu më ntehnëkëhni: «Roka mën ỹa, liwu iña ale faƴiko ỹa ye do ryokuŋu hafo fadënu ile kwëtehnahnëko ỹa. 35 Gena bi ntehnëɗun: “Ani gë wadepera wahnah ɓarëp roka ỹa yeɗ”? Awa ami ntehnëɗëmu, ƴëkëryinëhni ɗus vahnë va caharaɓ lëw̃un: had kaỹ dafah tëk nkeni do napëɗëni mbarëpini! 36 Ale varëpëɗa nuỹaɗ tame icos dëw̃u ŋa do mbarëpëɗëhëhni vahnë va soŋe uwám ule wok puɗina ỹa; koyëna, ale hnaɗëɗ a g’ale varëpëɗ a natëɗëhëhni ndampo fo. 37 Waŋi wanës, toña ye: “Ahnë naɗëɗ, ahaw̃ary mbarëp.” 38 Paƴëmu avarëpu hn’ikaỹ nte worun ɗokuŋëluhna. Vëhaw̃ary ryokuŋëk do w̃uhnë hnuỹak nafa ɗoku lëw̃ hni ỹa.»
39 Vëvë Samari vëyaɓah kwëtahnënihawo Yesu kaɓi asëval a pëƴakëhniwo: «Ile liɓu ỹa fop pëƴako.» 40 Soŋe umë ye, ante tëkëniho vëvë Samari va hn’ile nkeho Yesu hna, muntanihawo nkonti gë vëhni, do wafac wahi ntintiko hnam. 41 Soŋe wante nësëndëhëhniwo umë dënk ŋa, vële hwëtahnëka va nkwënaniho iƴaɓ iŋa; 42 do ntehnënihawo asëval a: «Kwëtahnëɓun, gena soŋe ile hnësëhnëruhëfu ỹi fo, ɓare kaɓi nkwëryëɓunëha fuhnë dënk do njëtëɓun tame paryi nke Afehët ɗuniỹa ỹa ye.»
Yesu njërënëɗëha aju asankaf
43 Ga ntik wafac wahi warac hnam, Yesu më mbokak gë Galile. 44 Umë dënk hnësëko: « Kila dënënëɗena hn’inkal nte nagahnik hna.» 45 Ɓare wati nte tëkëko Galile ŋa, vahnë va fop kacanihawo, kaɓi vëhni fëna njintiniho ambënt Pak ŋa gë Yerusalem , do nuniho fop vifëmpëhnahnah vile ntiko hn’ambënt tac va.
46 Yesu mbokalehn tëf Kana vë Galile hna, hn’ile mbacëko w̃ënka uñen hna. Hara, nkeho hnam asankaf ale tesaryëko aju ỹa ɗus Kaperënaỹum hna. 47 Ga njëtak asan arac Yesu matiko Yuɗe hna mboka Galile, më njik hn’ile nkeho hna do këlahna nji njërënëhna aju, ale ỹaɗëho cëm a.
48 Yesu më ntehnëka: «W̃uhnë, ŋwëyëɗun kwëtahnëɗiluhna ge nuluhna wëdahëse gë vifëmpëhnahnah!»
49 Ɓare asankaf a më ntëkwaka: «Ahwëhn, ƴij ñap ani gë cëmahnënd fatah mën fa.»
50 Yesu më ntehnëka: «Mëncëry gë ỹal hu, ajë hu njërëk.» Asan arac më kwëtahnëk wanës Yesu ŋa do mëncëlehn.
51 Hn’ankaw̃ mënc hna, vëryokuŋ vëlëw̃u va njijëɗëniho pankëlëni do pëƴaniha: «Ajë hu njërëk!»
52 Më tëƴëkëhni bi iỹëhne wati pecekawo. Më ntëkwaniha: «Ỹëhno nke hnë wati ryampo g’anent hna tavëkawo ures huji ha.»
53 Awa Rëm ỹa kamahnëko aju njërëko hnë wati le ntehnahnëkawo Yesu hna dënk: «Ajë hu njërëk». Koɓëri tac kwëtahnënihawo Yesu, umë gë vëvë tere lëw̃u va fop.
54 Dahëse fëmpëhnahnah rac yeho higëna ile ntiko Yesu ỹa, ante matëko Yuɗe mboka Galile ŋa.
5Yesu njërënëɗëha ale ye vorovoro
1 Ga ndëcëk watac, Yesu njiko Yerusalem soŋe njanti ambënt wasëwif ŋa. 2 Hara, hn’inaw̃ tac, ɗarël rënka le w̃acëɗeho Rënka Wape ŋa, nkeho kosa le hwëhnako vinder vicankaf imbëɗ; Betësata macëɗeho gë wanës Wa-ebëre ŋa. 3 Kuyët vinder vitac, kore vëres ryakëko hnam: vumëp, gë vële raɗëɗ, do gë vële ye vorovoro. [W̃ënka ŋa napëɗëniho ñënka: 4 mëleka ryampo Ahwëhn a lëbaɗëho hnë pisin rac wati wati do ñënkëɗëho w̃ënka ŋa. W̃ënka ŋa, ge ñënkako, ale-wo-le ryënkwëɗëho ntëba ỹa, njërëɗëho ures lëw̃u w̃a gante-wo-gante tesëko ka.] 5 Nkentiko hnam asan ale resëko koɓëri wabëhn wafëhw warar g’imbëɗ gë warar (38). 6 Yesu nukawo ga ndakëk; njëtëko mbiỹëk ga nkeho koyëna, më tëƴëka: «Ñaɗu bi ayërëni?»
7 Aresa më ntëkwaka: «Aharaŋ, ge pëgwëk ñënkand w̃ënka ŋa, kwëhnala ale labëɗëho. Wati nte rëkëɗëfu yawërëndu yiwu ŋa, ahaw̃ary ryënkwëndëho ntëba.»
8 Yesu më ntehnëka: «Awa, matëry, ahnuf uway hu w̃a ayas.» 9 Hnë wati rac taŋ, asan a njërënëlehni. Më nufëk way lëw̃u w̃a njasënd. Watac hnë fac ntaw̃ëla ntiyako.
10 Awa vësankaf wasëwif va më ntehnëniha asan ale yërëniko takan ỹa: «Ntaw̃ëla ŋa ye, tëfëlahna ayo uway hu w̃i.»
11 Më ntëkwakëhni: «Ale yërënëko ỹa më lehnëko hnufu uway mën w̃i do yasu.»
12 Awa më tëƴëniha: «Mo lehnëki koyëna?»
13 Ɓare asan ale yërëniko ỹa ƴëtëlohna bi mo yërënëka, do koɗilohna tufahna kaɓi Yesu tënkëkëhniwo kore ile yeho hnam ỹa.
14 Ga mbiỹëk toƴe, Yesu më nuka asan a Cery W̃ën Cankaf hna, më ntehnëka: «Wëlin njërëniru. Tame diry hakili ant’avoka w̃en, soŋe ant’ahnuỹa ures ule lëbëk ule yërëniru w̃i.»
15 Tac asan a më njik pëƴakëhni vësankaf wasëwif va Yesu yërënëka. 16 Awa vësankaf wasëwif va pëgwëlehnëni nësëɗëni wameh soŋe Yesu kaɓi hnë fac ntaw̃ëla njërënëkawo ahnë. 17 Yesu më ntëkwakëhni: «Rëm mën ỹa ɗoku hna nke hafo gaki, ami fëna tëfëko yewu ɗoku hna.» 18 Soŋe wanës watac kat, vësankaf wasëwif va njëkëlehnëɗëniho g’ahaw̃ary fere fale ndaw̃ehnahnëniha Yesu. Gena soŋe ile ntik ile mbañëk sariya lëw̃ hni ỹi fo, ɓare mboko ntehn kat W̃ënu ŋa ye Rëmu paryi ỹa do koyëna këñëndëlehnaɗëho gë W̃ënu ŋa.
Ucankaf Aju W̃ën
19 Yesu më mbok ntehnëkëhni vësankaf wasëwif va: «Toña ỹa fëƴaɗëmu: Aj’a ñoñ koɗina nti umë fo; ile nuɗ ntiɗ Rëmu ỹa fo koɗ nti. Ile-wo-le ntiɗ Rëm ỹa, Aj’a fëna ntiɗ, 20 kaɓi Rëm ỹa ñaɗëha Aju ỹa do tufëɗëha fop ile ntiɗ umë dënk ỹa. Tufëɗëha nti waɗoku wanaỹah wante worun koɓëri nuluhna do pëmpëhnahnëɗëhu w̃uhnë fop. 21 Gante mbëhnëndanëɗëhëhni Rëm vësëm ki, koyëna Aju, umë fëna, mbëhnëndanëɗëhëhni vële ñaɗ va. 22 Do kat, gena Rëm ỹa hitiŋëɗëhëhni vahnë va; Aju ỹa njëɗak ucankaf kitiŋ ŋa fop, 23 soŋe vahnë va fop ntënënahnëndëniha Aju gante ntënënëɗëniha Rëm ka. Ale wok dënënëlahna Aj’a, dënënëlahna Rëm le faƴika ỹa.
24 «Toña ỹa fëƴaɗëmu: ale hnëpaɗ wanës mën ŋa, do kwëtahna ale faƴiko ỹa, tëk nuỹa iỹi wati uwám usër w̃a do W̃ënu ŋa kitiŋëɗilahna; gona hn’ankaw̃ ante yoɗ hnë icëm ŋa ɓare hn’ankaw̃ nte yoɗ ambin hna nke. 25 Toña ỹa fëƴaɗëmu: Wati yejëk, do tëk tëki hnani, ile nkwëryëɗëni vësëm va, kopa Aju W̃ënu ŋa, do fop vële wëryëɗëha va hn’ankaw̃ nte yoɗ uwám usër hna nkeni. 26 Ndampo fo nke, gante nke Rëm haƴalin sël ntaw̃ary, uwám paryi ki, koyëna njëɗaka Aju fëna nke haƴalin uwám rac. 27 Do kaɓi Ajë Ahn’a ye, njëɗaka fanka kitiŋahnëndëhni vahnë va fop.
28 «Antë pëmpëhnahnu: wati yejëk ile nkwëryëɗëni fop vësëm va kopa Ajë Ahn’a 29 do mbëhnëɗëni: vële lik fërën va mbëhnëɗëni soŋe tënkëni hnë uwám usër hna, ɓare vële lik wameh va mbëhnëɗëni soŋe cëɗini janáma hna. 30 Soŋe lëmën ỹa ñoñ koɗa liwu ami dënk; gante nkabëko Rëm ka fo kitiŋëɗëhëfu, do kiti mën ỹa catëk, kaɓi ƴëkëlehnëɗa liwu ile ỹaɗëfu ami dënk, ɓare liwu ile ñaɗ Rëm mën le faƴiko ỹa.»
Waseɗe soŋe Yesu
31 Yesu më mbok ntehnëk: «Ge ami fo rëkakënd hnësandu soŋe lëmën ỹa, wanës mën ŋa kwëhnakëndina nafa. 32 Ɓare kwëhnaɓuha seɗe haw̃ary ale hnësëndëho, Rëm mën ỹa ye, do paryi pëƴaɗëmu wanës wadëw̃u ŋa toña ye.
33 «Paƴërunëhëhni vahnë njini pëcëtajëni vëhni San hna do nësëhnëkëhniwo ile ye toña ỹa. 34 Toña ye, ami, ɓalëlohna g’ahnë nkenëhno seɗe, ɓare nësëɗëfu watac soŋe w̃uhnë, afehëtahniwu. 35 Ha, San paryi had lampu fëɗik nkeho pëtënahn; do w̃uhnë, wëwati toƴe fo w̃aw̃ërunëho natu hnë humpen hudëw̃u hna.
36 «Do ami, kwëhnaɓuha seɗe le lëbëka nafa San: umë ye liwu ile ntehnëko Rëm mën liwu hafo pad ỹa ye. Ha, ile liɗëfu ỹi rufahnëɗ wapacëk Rëm ỹa faƴiko. 37 Do kat, Rëm mën le faƴiko ỹi dënk, nkenëhnëko seɗe. Ɓare koɓëri gwëryëluhna kopa lëw̃u ỹa, ma ahnuwu yëka lëw̃u ỹa. 38 Kwëtahnëlunahna ale paƴik ỹa; umë rufahnëɗ wanës wadëw̃u ŋa gena hnë w̃uhnë. 39 Karaŋëɗun gë hakili Vikerëh va, kaɓi ntiyahnëku nuỹaɗun hnam uwám ule wok puɗina. Hara, vitac ye vinte hnësëɗ soŋe mën va! 40 Ɓare wëli: ñaɗiluhna ayiju ỹal mën hna. Awa nuỹaɗiluhna uwám ule wok puɗina w̃a.
41 «Ƴëkëlehnëla cëkwaryëniho vahnë. 42 Ha, njëtëmu: kwëhnaluhna iña W̃ënu ŋa. 43 G’uw̃ac Rëm mën w̃a njijëɓu, do kacaɗilunohna. Ɓare ge ahaw̃ary yijëk g’uw̃ac lëw̃u w̃a dënk, kacaɗunëha! 44 Ñaɗun asëkwaryëlëndu, do ƴëkëlehnëɗiluhna icëkwary inte w̃atik hnë W̃ën huɗampo hna. Awa, hak lë koɗun ahwëtahnuno?
45 «Antë ntiyahnu ami fëƴahnëɗ ile w̃enërun haryënkw Rëm mën hna; Moyis hwëtahnërun ɓare umë fëƴahnëɗ. 46 Ge paryi kwëtahnakëndunëhawo, kwëtahnakëndunëho ami fëna, kaɓi soŋe lëmën ỹa nësëk hnë kayëte ntëw̃u hna. 47 Ge kwëtahnëluhna ile kerëk ỹa, awa hak koɗun ahwëtahnu wanës mën ŋa?»
6Yesu ndavëɗëhëhni vësan wawuli mbëɗ (5,000)
1 Ga ndëcëk watac, Yesu më ndanëk gë cape ñëntaw̃ lant Galile ka, (lant rac w̃acëɗe fëna Tiberiyad). 2 Kore yaɓah rëfëlendëhawo, kaɓi nuniho wëdahëse wapëmpëhnahnah wante ntiɗëho njërënahnëndëhni vëres ŋa. 3 Soŋe rac njihahnëniho Yesu gë vërëfal vëlëw̃u va kaƴëni hn’ikuŋ ntañani hnam. 4 Pak ỹa, ambënt wasëwif ŋa, tëhajëko.
5 Yesu njëkalehnëko caharaɓ lëw̃u do nuhni kore yaɓah ga njijëɗëni ỹalu hna. Awa më tëƴëka Filip: «Ne koɗen ntaw̃ijin vamburu vajaɓah soŋe ndavahninëhni vëỹi vahnë fop?» 6 Tëƴëkawo koyëna soŋe njëkëhnahna Filip, ɓare, toña ỹa, tëko njët ile ntiɗ ỹa.
7 Filip më ntëkwaka: «Wëla gë koryi yaɓah ɗëcët, geɗilëfuhna gwër ntaw̃ahnin vamburu vante koɗ ale-wo-le nuỹa fantëpëtel fatoƴ.»
8 Arëfal ahaw̃ary, Andëre, aheryu Simo Piyer , më ntehnëka: 9 «Fatah facan yehëhna ani fante hwëhnak vamburu mbëɗ g’uwis wuhi. Ɓare yega nëfaɗëhëhni kore yaɓah gë iỹi ki?»
10 Awa Yesu më ntehnëk: «Dehnëryinëhni vahnë vi fop ntañani.» Dël iŋa njaɓëko hnam do kore ỹa ntañalehnëni nkal hna. Vësan vële yeho hnam va nkëhnëko tëkëni wawuli mbëɗ (5,000). 11 Awa Yesu më nufëk vamburu va, camehna W̃ënu ŋa, tac cahëlehnëhni vële lañako nkal va. Njëɗakëhniwo fëna wuwis w̃a, gante ñaɗëni ka. 12 Ga tokëni hafo pihnëni, Yesu më ntehnëkëhni vërëfal vëlëw̃u va: «Ɓarëpëryin vankubel vante wok va, soŋe antë përëka ñoñ.» 13 Më mbarëpëni pëɓ vëkankel pëhw gë vaki vankubel vamburu mbëɗ vante rokiko va.
14 Ante nuniho vëỹi vahnë dahëse fëmpëhnahnah rac ile ntiko Yesu ỹi, më ntehnëni: «Paryi nke, aỹi asan ye kila ile rëfëkawo njij ɗuniỹa ỹa!» 15 Ɓare Yesu njëtako njijëɗëni nufëniha forosima soŋe ntiniha ahnaw̃, awa më mbok pitak kat umë fo nji g’ikuŋ.
Yesu ƴaŋ w̃ënka hna njasëɗ
16 Ante nëkak ŋa, vërëfal Yesu va më cëpëtani gë lant. 17 Kaƴëni hnë kulu pëgwëlehnëni ndanëtandëni gë cape Kaperënaỹum. Tëko mëɗ do Yesu tëkalëhniwohna ten. 18 Sël sankaf pëgwëlehn cëlënd, do lant ỹa ñënkaɗëho ɗus. 19 Vërëfal va tëko njini ile rëkëk soŋe wakilo mbëɗ ma mbëɗ gë ryaw̃ (5 ma 6) uyas ante nunihawo Yesu ga njasëɗ ƴaŋ w̃ënka hna tëhatënd kulu lëw̃ hni ỹa. Ntakëlehnëhni, 20 ɓare Yesu më ntehnëkëhni: «Ami, Yesu ye, antë ntaku!» 21 Awa, ñaɗëniho kaƴëndëniha kulu hna, ɓare, hnë wati rac dënk, ñakëlehnëni nkal iŋa gë cape nte njiɗëniho ka.
Kore ỹa njëkëlehnëɗëniha Yesu
22 Ga pacëk, kore le woko gë cape ñëntaw̃ lant ŋa njëtëniho kulu ryampo fo yeho hnam do Yesu tëfëlëntilohna gë vërëfal vëlëw̃u va, ɓare vërac vëhni fo yiko. 23 Tac wakulu wakaw̃ary w̃atiko hn’inaw̃ Tiberiyad hna, tëkini ɗarël hn’ile camehnëkawo Ahwëhn a W̃ënu ŋa soŋe rokëtok ile ndavahninihëhniwo kore ỹa. 24 Ante njëtëniho vahnë va Yesu gë vërëfal vëlëw̃u va vëwolohna hnam ŋa, kaƴëlehnëni hnë wakulu watac njini Kaperënaỹum, njëkëlehniniha Yesu.
Roka ile fihnëndanëɗ do yoɗ hafo uwám usër
25 Vahnë va, ga tëkatëniha Yesu gë cape ñëntaw̃ lant ka, më tëƴëniha: «Aharaŋ, guve njijëru ani?»
26 Yesu më ntëkwakëhni: «Toña ỹa fëƴaɗëmu: ge njëkëlehnëɗunëho, gena kaɓi nkwëryërun ile pëhnëtanëɗ wëdahëse wapëmpëhnahnah wadëmën ŋi, ɓare kaɓi tokërun mburu do pihnërun, soŋe umë yëkëlehnahnëɗunëho. 27 Antë aryokuŋëndu soŋe rokëtok ile fërëkaɗ, ɓare soŋe rokëtok ile viỹëɗ, fihnëndanëɗ do yoɗ hafo uwám usër hna. Rac, ami, Ajë Ahn’a njëɗaɗëmu, kaɓi ami yenëhnëka W̃ënu ŋa Rëm ỹa.»
28 Amboko tëƴëniha: «Awa ye rëfëkëfu lifu ryokuŋahnëfu waɗoku wante ñaɗ W̃ënu ŋa?»
29 Yesu më ntëkwakëhni: «Ɗoku ile ñaɗ W̃ën aliwu ỹa, umë ye: ahwëtahnuna ale paƴik ỹa.»
30 Më tëƴëniha: «Iỹëhne dahëse fëmpëhnahnah hoɗu arufëfu soŋe ahwëtahnahni? Iỹëhne ɗoku liɗu tasefu? 31 Wati nte nɗëcëtaɗëniho vacërakëlo fu va wula hna, tokëniho man ỹa, gante nësëɗ Vikerëh ki: njëɗaɗëhëhniwo tokëni roka ile w̃atiko g’ambin ỹa.» + 6.31: Icahn 16.4;Wahnëw̃ 78.24
32 Yesu më ntëkwakëhni: «Toña ỹa fëƴaɗëmu: gena Moyis yëɗaɗëhuno roka vë g’ambin ỹa; Rëm mën ỹa yëɗaɗëhu ile ye roka vë g’ambin paryi ỹa. 33 Paryi nke, roka ile w̃atik W̃ën ỹa, ale sëliɗ g’ambin a ye do pihnëndanëɗ do njoɗ hafo ambin hna.»
34 Awa më ntehnëniha: «Aharaŋ, ƴëɗaryindëfu kwëlëkwël roka rac.»
35 Yesu më ntehnëkëhni: «Ami ye roka ile fihnëndanëɗ do yoɗ hafo ambin hna. Ale yijëk ỹal mën a inte ƴoɗilahna, ale hwëtahnëko ỹa w̃ënka ƴoɗilahna muk. 36 Ɓare tëkëmu fëƴawu, wëla gante nurunëho ami gë wëdahëse wapëmpëhnahnah wante liɓu ki, kwëtahnëɗilunohna. 37 Fop vële njëɗaɗëhow̃ëhni Rëm va njijëɗëni ỹal mën hna, do daɗëw̃ahna muk ale yijëɗ ỹal mën a. 38 Ƴëtëryin ge cëliɓu g’ambin, gena liwu ile hnëŋëko, ɓare ryokuŋu ile ñaɗ ale faƴiko ỹa ye. 39 Wëlin ile ñaɗ ale faƴiko ỹa: heryëwëhni fop vële njëɗakow̃ëhni va do wëla aryampo antë cëv, do vëhnëndanëw̃ëhni fac rëkwa hna. 40 Ha, umë ye iña Rëm mën ŋa: fop vële yavëtëɗëho ami, Aju ỹa, do kwëtahnëniho va, nuỹani uwám ule wok puɗina, do ami, mbëhnëndanëɗëfuhëhni hnë fac rëkwa hna.»
41 Awa wasëwif w̃a ñakëñakëɗëniho soŋe Yesu ỹa, kaɓi ntehnëko: «Ami ye roka ile sëlik g’ambin ỹa + 6.41 Roka le sëlik g’ambin ỹa: Ile w̃ëntëndëlehnik g’ile w̃acik Man ỹa ye. (Icahn 16) .» 42 Ntehnëɗëniho: «Gena bi Yesu aju Yosef ye? Njëtëɓunëhëhni ɗus rëmu gë hnëmu! Hak lë koɗ ntehn g’ambin cëlik?»
43 Yesu më ntëkwakëhni: «Tavëryin ñakëñak aki. 44 Ahnë koɗina njij hnë ỹal mën ge Rëm ale faƴiko ỹa ƴiryejëlahna, do ale-wo-le yijëk ỹalë mën a, mbëhnëndanëɗëfuha fac rëkwa hna. 45 Vikerëh wakila hna koɗun aharaŋu ỹin: “W̃ënu ŋa karaŋëɗëhëhni vëhni fop.” + 6.45: Esayi 54.13 Ahnë ale-wo-le hnëpaka Rëm ỹa do maw̃a karaŋ dëw̃u ŋa njijëɗ ỹal mën hna. 46 Wëla ahnë aryampo nulahna Rëm ỹa ge gena ale w̃atik W̃ën hna, umë nuka. 47 Toña ỹa fëƴaɗëmu: ale hwëtahnëk a nuỹaɗ uwám ule wok puɗina.
48 «Roka ile fihnënëɗ do yoɗ hafo uwám usër hna yeɓu. 49 Vacërakëlo hun va tokëniho man ỹa wula hna ɓare rac memaỹehnëlëhnihna cëmëni. 50 Ɓare wëli roka ile sëlik g’ambin ỹa, ge ahnë tokëk cëmëɗina. 51 Ami ye roka ile yënëɗ, ile sëlik g’ambin ỹa: ge ahnë tokëk roka rac, cëmëɗina muk. Roka ile yëɗahnëɗëfu soŋe vahnë va pihnëni do njohni hafo uwám usër hna, mbahn mën iŋa dënk ye.»
52 Soŋe wanës watac, wasëwif w̃a nkwajëlëɗëniho ɗus, ntehnëndëni: «Aỹi asan, hak koɗ njëɗafu mbahn dëw̃u ŋa tokin?»
53 Awa Yesu më ntehnëkëhni: «Toña ỹa fëƴaɗëmu: ge tokëluhna imbahn Ajë Ahn’a do ge celuhna sat lëw̃u ỹa, pihnëɗiluhna do ƴoɗiluhna hafo uwám usër hna. 54 Ale rokëk mbahn mën iŋa do sek sat mën ỹa pihnëɗ do ami, mbëhnëndanëɗëfuha fac rëkwa hna. 55 Ha, mbahn mën iŋa pihnëndanëɗ paryi do sat mën ỹa mërëndanëɗ paryi. 56 Ale rokëk mbahn mën do sek sat mën ỹa hnë ami nkoɗ, do ami, hnë umë nkoɗëfu. 57 Rëm le faƴiko ỹa, umë ye haƴalin sël ntaw̃ary, uwám paryi ỹa. Njëɗaɗëho sël rac, vële ryavik g’imbahn mën va, vëhni fëna, koyëna nuỹaɗëni sël ntaw̃ary paryi ŋa. 58 Awa ami ye roka ile sëlik g’ambin ỹa. Gena ndampo gë ile tokëni vacërakëlo hun ỹi; vëhni, cëmëni; ɓare ale rokëɗ iỹi roka ỹa nuỹaɗ uwám ule wok puɗina.»
59 Koyëna nësëko Yesu ante karaŋëɗëhëhniwo vahnë hnë caliŋa mbë Kaperënaỹum ŋa.
Wanës wante yëɗahnëɗ uwám ule wok puɗina
60 Ante nkwëryënihawo Yesu ŋa, vëyaɓah vërëfal vëlëw̃u hna më ntehnëni: «Waŋi wanës ntakëk nëpayi! Mo hoɗ maw̃?»
61 Yesu njëtëko vërëfal vëlëw̃u va mëhnaɗëniho soŋe wanës watac. Soŋe umë ntehnahnëkëhniwo: «Waŋi wanës ntavëku bi? 62 Ye lë hnahaɗun awa ge nurunëha Ajë Ahn’a ga kaƴëɗ hn’ile nkeho koɓëri hna? 63 Iƴir W̃ënu ŋa ye haƴalin sël ntaw̃ary, uwám paryi w̃a; ahn’a umë fo ñoñ mëkëɗina nti tënkahn uwám usër hna. Wanës wante hnësëhnëmu ŋi Iƴir hna matik do yëɗahnëɗ sël ntaw̃ary rac. 64 Ɓare vëryampo hnë w̃uhnë vëhwëtahnëna.» Paryi nke, Yesu njëtëkëhniwo koɓëri wapëgwa hna vële wok vëhwëtahnëna va do njëtëkawo fëna ale rokaɗëha ỹa. 65 Më nkwënëk: «Wëlin soŋe umë lehnandëmu ahnë koɗina njij ỹal mën hna ge Rëm ỹa ƴëɗalow̃ahna.»
66 Soŋe rac, vërëfal vëlëwu vëyaɓah pitaniho do wawolohna tëfëndëniha.
67 Awa Yesu më cahëtak gë cape Pëhw gë Vëhi va, do tëƴëhni: «W̃uhnë lë, ñaɗiluhna bi ayintiwu gë vëỹi?»
68 Simo Piyer më ntëkwaka: «Ahwëhn, vëhni mo njiɗëfun? Kwëhnaru wanës wante yëɗahnëɗ uwám ule wok puɗina. 69 Fuhnë, hnë wëjë kwëtëɓun kwëtahnëfu ŋa fop do njëtëɓun Asëvah a yeru, ale paƴik W̃ënu ŋa.»
70 Yesu më ntëkwakëhni: «Gena bi ami rëhnaku, w̃uhnë Pëhw gë Vëhi vi fop? Ɓare aryampo hnë w̃uhnë, aryokuŋ Sintani ye!»
71 Wanës watac, soŋe Yuɗa nësëɗëho, aju Simo Isëkariyot, aryampo hnë Pëhw gë Vëhi hna, ale rokaɗëha ỹa.
7Yesu, vëheryu vëhwëtahnëlahna
1 Ante ndëcëk watac ŋa, Yesu njasëlendëho karaŋëndëhni vahnë va Galile hna; ñaɗilohna njasëlehnënd Yuɗe hna, kaɓi vësankaf wasëwif va njëkëlendëniho ndaw̃ehnëniha. 2 Hara ambënt wasëwif ante w̃acik Wasank ŋa tëhajëko. + 7.2: Soŋe Walevi 23.34-36;Ɗivëta Sariya 16.13 3 Awa vëheryu më ñankëɗëniha nji: «Soŋe ye ƴiɗila Yuɗe? Koyëna hnam fëna vërëfal hu va nuhahnëni waɗoku wapërën wante liɗu ŋa. 4 Ge ahnë ñaɗ njëti, cow̃aɗina ntitënd ɗoku lëw̃u ỹa. Kaɓi ntiɗu viỹë vihnaỹah gë vëỹi ki, diry nuni vahnë va fop.» 5 Vëheryu nësëɗëniho koyëna kaɓi vëhni fëna vëhwëtahnëlawohna.
6 Yesu më ntëkwakëhni: «Wati mën ỹa tëkëna ten. Ɓare w̃uhnë, wati-wo-wati njivëk. 7 Ɗuniỹa ỹi kwëhnana toña ñew̃u; ɓare ami, ñew̃ëko kaɓi pëƴahnëɗëfu ile ntiɗ ỹa mek. 8 Ƴiryin, w̃uhnë, g’ambënt; ami, ƴiɗa ten kaɓi wati mën ỹa tëkina.» 9 Ante ntehnëkëhniwo koyëna ŋa, umë, Galile hna nkoko ten.
10 Ɓare ante njiniho vëheryu g’ambënt ŋa, njiko umë fëna, ɓare tufëhnalohna hnë ahnë. 11 Hnë wati ambënt hna, vësankaf wasëwif va njëkëlehnëɗënihawo do tëƴëɗëniho: «Awa, ne nkeha asan arac?»
12 Kore hna vëryampo nkwajëlëɗëniho ɗus soŋe lëw̃u ỹa.
Vëryampo ntehnëɗëniho: «Ale liɗ fërën ye.»
Vëỹëntaw̃ va ntehnëɗëniho: «Hali, vahnë va tokaɗ.»
13 Ɓare, kaɓi ntakëkëhniwo gë vësankaf wasëwif va, ahnë ɗëkëɗilohna nës hafo nkwëryi soŋe lëw̃u ỹa.
14 Yesu tënkëko Cery W̃ën Cankaf hna fagant wafac ambënt hna do karaŋëɗëhëhniwo vahnë va. 15 Wasëwif w̃a pëmpëhnahnëkëhniwo do tëƴaɗëniho: «Hak njëtahnëk aki Vikerëh vi, do koɓëri karaŋëna?»
16 Yesu më ntëkwakëhni: «Fop ile haraŋëɗëfuhëhni vahnë ỹi gena karaŋ mën; hnë ale faƴiko hna matik fop. 17 Ale hahnëndak nti ile ñaɗ W̃ënu ỹa njëtëɗ ge ile haraŋëɗëfuhëhni vahnë ỹa W̃ën hna matiɗ, ma ge hakili mën hna dënk matiɗ. 18 Ale hnësëɗ soŋe w̃ac lëw̃u ỹa, naỹëna nkaf ntëw̃u njëkëlehnëɗ. Ɓare ge ahnë njëkëlehnëɗ naỹën uw̃ac ale faƴika ỹa, ahnë asatah ye, do wamër gena hnë umë. 19 Moyis njëɗaku sariya ỹa, ɓare wëla aryampo hnë w̃uhnë diɗina ile ntehnëk ỹa! Soŋe ye yëkëlehnëɗun aryaw̃uno?»
20 Kore ỹa më ntëkwaniha: « Ƴine hwëhnaru! Mo yëkëlehnëɗ ndaw̃i?»
21 Yesu më mbok ntehnëkëhni: «Iñë ryampo fo liɓu do wëli w̃uhnë fop pëmpëhnahnëku! 22 Moyis ntehnëku ahácënduni vutah vucan va (paryi nke, gena umë fëgwëko, ɓare warëm fu vëryënkwëryënkw va fëgwëhnahnëko) do kácëɗunëha ahnë wëla hnë fac ntaw̃ëla . 23 Awa, ge kácik fatah facan hnë fac ntaw̃ëla hna, menëɗina sariya Moyis ỹa, soŋe ye ntavëku g’ami kaɓi ahnë yërënëɓu fop hnë fac ntaw̃ëla? 24 Tavëryin kitiŋ ile worun ƴëtëluhna. Kitiŋëryindën gante nke toña ka.»
Yesu bi ye Arëhnayik a
25 Awa, vëryampo vëvë Yerusalem va nësëɗëniho soŋe Yesu ỹa: «Gena bi aỹi yëkëlehnakënde ndaw̃ehni? 26 Ƴëkëryina: tase vahnë fop nësëɗ do ñoñ dehnëɗena! Mpëd, paryi njavëtëniha vësankaf fu vi umë ye Arëhnayik a. 27 Ɓare Arëhnayik a, ge njijëɗ, ahnë ƴëtëɗina bi ne nkejëk; do aỹi asan, njëtëɓun hn’ile nkejëk hna.»
28 Awa Yesu, ante karaŋëɗëhëhniwo vahnë va hnë selele Cery W̃ën Cankaf hna, më ndekak: «Paryi bi njëtërunëho do njëtërun bi ne matiɓu? Gena ami fëhnak yiju. Ale satëk faƴiko ɓare ƴëtëlunahna. 29 Ami, njëtëɓuha, kaɓi ỹalu hna matiɓu, do umë faƴiko.»
30 Awa, soŋe wanës watac, vëyaɓah ñaɗëniho pëlaniha, ɓare ahnë pëlalawohna, kaɓi wati lëw̃u ỹa tëkëlohna ten. 31 Ɓare vahnë vëyaɓah ɓulunda hna kwëtahnënihawo. Ntehnëɗëniho: «Ge Arëhnayik a tëkik, ntiɗ bi wëdahëse wafëmpëhnahnah ntëbi wante tëk ntik aỹi asan ŋi?»
Vëyëka faƴëɗe pëlajëniha Yesu
32 Wafarise w̃a nkwëryëniho ile ñakëñakëɗëniho kore soŋe Yesu ỹa. Awa vësankaf vësëna wasaɗëha va gë wafarise w̃a më paƴënihëhni vëyëka Cery W̃ën Cankaf va njini pëlajëniha.
33 Yesu më ntehnëk: «Nkolahnëɗen ten toƴe. Tac mbokaɗëfu hn’ale faƴiko hna. 34 Wati rac rëkëɗun ayëkëlehnënduno ɓare nuɗilunohna; kaɓi koɗiluhna ayiwu w̃uhnë hn’ile nkeɗëfu ami hna.»
35 Wasëwif wale hnëpaɗëhawo va më tëƴëlëɗëni: «Ne ga ñaɗ nji hn’ile nkoɗen nuyilënahna hna? Wasëwif wale sampëk hnë vële wok vëyena wasëwif hna bi ñaɗ nji? Mpëd ñaɗ nji karaŋëhni vële wok vëyena wasëwif va fëna? 36 Ye ga pëhnëtanëɗ waŋi wanës: “Njëkëlehnëɗunëho do nuɗilunohna, kaɓi koɗiluhna ayiwu w̃uhnë hn’ile nkeɗëfu ami hna”?»
W̃ënka wante yëɗahnëɗ sël ntaw̃ary, uwám paryi ŋa
37 Fac le ỹak hwëhnak nafa ambënt hna yeho fac rëkwa ỹa. Fac rac, Yesu më kahnëk haryënkw kore ỹa, do ndeka: «Ge ahnë njoka w̃ënka, njij ỹal mën hna do ciya. 38 Ge ahnë kwëtahnëko, ahnë arac nkeɗ gante nësëk Vikerëh ka: “W̃ënka waƴaɓah wante njëɗahnëɗ sël ntaw̃ary, uwám paryi ŋa njaliɗ hnë umë.”» 39 (Yesu soŋe Iƴir nte nuỹaɗëni vële hwëtahnëka va nësëɗëho. Wati rac, Ƴir iŋa ƴëɗahnilohna ten, kaɓi Yesu matëndilohna ten hafo tëk laña hnëfak lëw̃u hna.)
Nahan kore ỹa nëmpëlëko soŋe Yesu
40 Kore hna, vëyaɓah hnë vële wëryëko wanës watac va ntehnëɗëniho: «Paryi nke, aỹi asan ye kila le hnapëɗeho ỹa!»
41 Vëryampo ntehnëɗëniho: «Arëhnayik a ye!»
Ɓare, vëryampo më ntëkwani: «Arëhnayik a koɗ bi mati Galile? 42 Gena bi Vikerëh va ntehnëk Arëhnayik a avë hnënk Ahnaw̃ David yeɗ do Betëlem nagëɗe, ankol David hna dënk?» 43 Koyëna ɓulunda ỹa nahan dëw̃ hni ŋa nëmpëlëko g’ahaw̃ary soŋe Yesu ỹa. 44 Vëryampo hnë vëhni ñaɗëniho pëlayi, ɓare ahnë ɗëkëlohna pëlahna.
Vësankaf wasëwif va vëhwëtanhëlahna Yesu
45 Vëyëka Cery W̃ën Cankaf va mbokalehnini g’ante nkeni vësankaf vësëna wasaɗëha gë wafarise ka. Vërac më tëƴënihëhni: «Soŋe ye worun ƴojëlunahna Yesu?»
46 Më ntëkwani: «Koɓëri ahnë nësëna g’umë ki!»
47 Wafarise w̃a më ntëkwani: «Ye! Maw̃ërun w̃uhnë fëna arokayiwu? 48 Koɓëri bi nurunëha asankaf aryampo ma farise aryampo ale hwëtahnëka? 49 Hali! Vahnë vële wok vëyëtëna sariya Moyis va fo hwëtahnëka. Vëhni, vëryëwanina!»
50 Nikodem yeho farise aryampo ale yentiko hnam ỹa. Ɓiỹëna ɗus umë yiko vëhni Yesu hna. Umë ntehnëkëhni vëỹëntaw̃ va: 51 «Awa, sariya fu ỹa maw̃ëryak bi tame kitiŋi ahnë ndaw̃i hara gwëryina ten do hara ƴëtina uw̃eh ule ntik w̃a?»
52 Më ntëkwaniha: «Avë Galile bi yeru, wëjë fëna? Ƴëkëry Vikerëh va do nuɗu wëla kila ryampo matiɗina muk Galile.»
53 [Tac, pitëlëlehnëni ale-wo-le mënc gë ỹalu.
8Yesu g’asëval ale naŋëtëlehnini g’asan
1 Yesu njiko hn’ikuŋ inte w̃acik Oliviye . 2 Ga pacëk, wakëwak fo, mbokako selele Cery W̃ën Cankaf hna do vahnë va fop tëhanihawo; awa më ntañak do karaŋëɗëhëhniwo. 3 Taŋ, vëharaŋ sariya va gë wafarise w̃a tëkaryëlehniniha asëval ale naŋëtëlehniniho g’asan. Kwëtëniha haryënkw vahnë fop. 4 Më ntehnëniha Yesu: «Aharaŋ, aỹi asëval g’asan naŋëtëlehnini hnë wati nte ndakakëndëni ŋa dënk. 5 Hara, sariya hna, Moyis më lehnëkëfu ntutini gë wëraka hafo cëmëni iỹi sifa vësëval. Wëjë lë, ye ye kiti hu ỹa hnë waŋi?» 6 (Hn’iŋi tëƴ, urënd tëndëhnëɗënihawo, nuỹahnëni ile ntehnëɗëni menëk.)
Yesu dëkwalohna, tënkwëko do pëgw kerënd g’irufa ỹa nkal hna. 7 Kaɓi nkoniho tëƴëndëniha, awa Yesu më matëndak do ntehnëhni: «Ale wok koɓëri menëna hnë w̃uhnë ỹa ndënkw ntuta.» 8 Tac më mbok tënkwëk do mbok kerënd kat nkal hna.
9 Ga nkwëryëni wanës watac, njilehnëni aryampo aryampo, vicër va ryënkwëko ten. Tavëlehnëniha Yesu g’asëval a fo hnam. 10 Awa Yesu më matëndak do ntehna: «Awa ne nkehëhni vële yojakëhi va? Ahnë gena bi ale hitiŋëki hafo cëm hna?»
11 Asëval a më ntëkwak: «Aharaŋ, ahnë gena ale hitiŋëko.»
Awa Yesu më ntehnëka: «Ami fëna kitiŋëɗilihna. Ƴiry, do ant’avoka w̃en.»]
Yesu, humpen ɗuniỹa ha
12 Yesu mboko nës kat kore hna: «Ami ye humpen ɗuniỹa ha. Ale rëfëɗëho ỹa ƴasëɗina hn’umëhwëry: nuỹaɗ humpen hunte ryënëɗ uwám usër hna.»
13 Soŋe rac wafarise w̃a më ntehnëniha: «Wëjë dënk hnësaɗ; wanës hu ŋa kwëhnana nafa.»
14 Yesu më ntëkwakëhni: «Ha, ami dënk hnësaɗ: ɓare wanës mën ŋa kwëhnak nafa, kaɓi ami njëtëɓu hn’ile matiɓu hna do hn’ile njiɗëfu hna, ɓare w̃uhnë ƴëtëluhna hn’ile matiɓu hna gë hn’ile njiɗëfu hna. 15 W̃uhnë, ile hnuɗun fo hitiŋëɗun; ami, kitiŋëɗa ahnë. 16 Ɓare, ge kitiŋëɗëhëfu, kiti mën ỹa catëɗ, kaɓi gena ami fo hitiŋëɗ, Rëm ale faƴiko ỹa g’ami nkeɓun. 17 Kerina bi sariya hun hna, ge waseɗe wahi nësëni wanës watac fo, wanës watac toña ye? 18 Awa ami, ami dënk ye seɗe mën ỹa, do Rëm ale faƴiko ỹa fëna nkenëhnëko seɗe.»
19 Awa më tëƴëniha: «Ne nkeha rëmuh ỹa?»
Yesu më ntëkwak: «Paryi ƴëtëlunohna do paryi ƴëtëlunahna Rëm mën ỹa fëna. Ge njëtakëndunëho, njëtakëndunëha Rëm mën ỹa fëna.» 20 Yesu, ante karaŋëɗëhëhniwo hnë selele Cery W̃ën Cankaf hna nësëko koyëna ɗarël hn’ile kwëtëɗeho wayëɗ hna. Ahnë ƴëkëhnahnëlohna pëlahna, kaɓi wati lëw̃u ỹa tëkëlohna ten.
Koɗiluhna ayiwu hn’ile njiɗëfu hna
21 Yesu më mbok ntehnëkëhni kat: «Njiɗëfu do njëkëlehnëɗunëho, ɓare gë wameh hun ŋa cëmëɗun. Koɗiluhna ayiwu hn’ile njiɗëfu hna.»
22 Wasëwif w̃a më ntehnëlëni: «Ndëwa bi ñaɗ, kaɓi ntehnëɗ: “Koɗiluhna ayiwu hn’ile njiɗëfu hna”?»
23 Yesu më ntehnëkëhni: «W̃uhnë vëvë gëɗ yerun, ɓare ami avë g’ambin yeɓu. Iỹi ɗuniỹa hwëhnëku, ɓare ami kwëhnëlohna iỹi ɗuniỹa. 24 Soŋe umë lehnahnëmu: “Gë wameh hun ŋa cëmëɗun.” Ha, ge kwëtahnëluhna “Ami ye + 8.24 Ami ye: Gë Wa-ebëre ŋa Yawe w̃ac W̃ën ye le fëhnëtanëk «ami ye». (Icahn 3.14) ” + 8.24: Icahn 3.14-15 gë wameh hun ŋa cëmëɗun.»
25 Awa më tëƴëniha: «Mo yeru?»
Yesu më ntëkwakëhni: «Kwëlëkwël pëƴaɗëmuno koɓëri wapëgwa hna. 26 Soŋe hun ỹa, njaɓëk vile hokëndëɓu hnësu hitiŋahnu. Ale faƴiko ỹa ahwëhn toña ye, do ile fëƴaɗëmu hnë ɗuniỹa ỹi ỹalu hna ñëŋajëɓu.»
27 Vëwëryëɗilohna Yesu soŋe Rëm ỹa nësëndëhëhniwo. 28 Awa më mbok ntehnëkëhni: «Ge njelërunëha Ajë Ahn’a, njavëtëɗun “Ale ye ỹa yeɓu”, njavëtëɗun ñoñ diɗa g’ufër mën: ile karaŋëko Rëm ỹa fo hnësëɗëfu. 29 Ha, ale faƴiko ỹa g’ami nkeɓun; tavëlohna ami fo, kaɓi ile ñaɗ ỹa liɗëfu kwëlëkwël.» 30 Wati nte nësëɗëho Yesu aki ŋa vëyaɓah kwëtahnënihawo.
Abëraham gë Yesu
31 Awa Yesu më ntehnëkëhni wasëwif wale lehnëko kwëtahnëniha va: «Ge maw̃ëhnëɗun fac-wo-fac wanës mën ŋa koyëna tufahnëɗun vërëfal mën paryi yerun. 32 Koyëna njëtakëndun toña ỹa do toña ỹa ntikëndëhu vahnë vële ye afaya.»
33 Më ntëkwaniha: «Fuhnë, Abëraham hwëhnëkëfu, koɓëri gelëfuhna muk vëramp ahnë. Hak koɗu alehn: “Nkekëndun afaya”?»
34 Yesu më ntëkwakëhni: «Toña ỹa fëƴaɗëmu: Ale-wo-ale liɗ wameh a, aramp wameh ye. 35 Hara aramp geɗina kwëlëkwël avë tere, ɓare aju ahwëhn tere ỹa avë tere kwëlëkwël ye. 36 Ge Aju W̃ën ỹa lik ayewu afaya, awa paryi nke afaya yeɗun. 37 Njëtëɓu hnënk yerun gë Abëraham. Ɓare soŋe ile yëkëlehnëɗun aryaw̃uno ỹi, umë rufahnëɗ ŋwëỹërun wanës mën ŋa. 38 Ami, ile hnuɓu vëhni Rëm mën ỹa hnësëɗëfu. Do w̃uhnë, ile wëryërun rëm hun hna liɗun.»
39 Më ntëkwaniha: «Fuhnë, rëm fu ỹa, Abëraham ye.»
Yesu ntehnëkëhniwo: «Ge paryi vutah Abëraham yekëndun, ile ntiɗëho ỹa rëkakëndun alindu. 40 Ɓare mama pëƴahnëmu toña ile ỹëŋajëɓu W̃ën ỹa, njëkëlehnëɗun aryaw̃uno. Abëraham ñoñ dina ile w̃ëntëlëk gë iỹin ki! 41 W̃uhnë, ile ntiɗ rëmun ỹa dënk liɗun.»
Më ntëkwaniha: «Gelëfuhna vësëval vële wafëɗ vankaf vantëw̃ hni. Rëm ryampo fo hwëhnaɓun: W̃ënu ŋa ye!»
42 Yesu më ntehnëkëhni: «Ge paryi W̃ënu ŋa yekënd Rëm hun ỹa, rëkakëndun aỹanduno, kaɓi W̃ën hna matiɓu do soŋe lëw̃u ỹa yijëɓu hnë fagant hun hna. Ƴijëla soŋe lëmën dënk, umë faƴiko. 43 Soŋe ye ye gwëryëɗiluhna ile lehnëɗëmu ỹa? Umë ye kaɓi mëkëɗiluhna ahnëpawu wanës mën ŋa. 44 Rëmun ỹa, Sintani ye, do ile ñaɗ ỹa liɗun. Koɓëri wapëgwa hna aryaw̃ vahnë ye: kahnëɗina muk hnë toña, kaɓi toña gena hnë umë. Ge mërëɗ, g’anësa ntëw̃u ŋa rëkëɗ nësënd, kaɓi aw̃ër ye, paryi nke umë ye rëm wamër ỹa. 45 Ɓare ami, toña ỹa hnësëɗëfu. Soŋe umë ye kwëtahnëɗilunohna. 46 Mo hnë w̃uhnë hoɗ tufahn menëɓu iñë ryampo? Ge nësëɗëfu toña ỹa, soŋe ye kwëtahnëɗilunohna? 47 Ge W̃ënu ŋa hwëhnëku nëpaɗun wanës wadëw̃u ŋa. Ge nëpaɗiluhna, kaɓi kwëhnëluhna ye.»
48 Wasëwif w̃a më tëƴëniha Yesu: «Kwëhnalëfuhna bi toña lehnëfu avë Samari yeru do gë ƴine nkerun?»
49 Yesu më ntëkwak: «Gelëfuhna gë ƴine. Rëm mën ỹa lënënëɗëfu, ɓare w̃uhnë, ŋwëỹërun dënënëɗilunohna. 50 Ami, ƴëkëlehnëla icëmb soŋe lëmën dënk. Ahaw̃ary yëkëlehnëɗëho do umë hitiŋëɗ gante caŋëk ka. 51 Toña ỹa fëƴaɗëmu: ale lënënëk wanës mën ŋa cëmëɗina muk.»
52 Wasëwif w̃a më ntehnëniha: «Tame, pacëkëfu gë ƴine nkerun. Abëraham cëmëk, wakila ŋa fëna, do wëjë, alehn: “Ale lënënëk wanës mën ŋa cëmëɗina muk.” 53 Wëjë bi lëbëka Rëm ỹa, Abëraham, nte sëmëk? Do cëmëni fop wakila ŋa fëna! Mo liyahnëki yeru?»
54 Yesu më ntëkwak: «Ge ami dënk rëkakënd sëmbandu, icëmb mën iŋa kwëhnakëndina nafa. Ale sëmbëɗëho ỹa, Rëm mën ỹa ye, umë dënk lehnëɗun ye W̃ën hun ŋa. 55 Ƴëtëlunahna, ɓare ami njëtëɓuha. Ge ntehnakëndëɓu ƴëtëlëw̃ahna, aw̃ër yekëndëɓu, had w̃uhnë. Ɓare njëtëɓuha do ntënënëɗëfu wanës wadëw̃u ŋa. 56 Abëraham, Rëm sankaf hun ỹa, natëkawo ɗus kaɓi njëtëko tëkiɗëfu. Nuko fac lëmën ỹa do natëkawo.»
57 Awa wasëwif w̃a më mbokëni ntehnëniha: «Kwëhnalihna ten wabëhn wafëhw imbëɗ (50) do alehn nuruha Abëraham!»
58 Yesu më ntëkwakëhni: «Toña ỹa fëƴaɗëmu: ani gë nagahnënde Abëraham ỹa, “Ami Ye + 8.58 Ami Ye: Gë Wa-ebëre ŋa Yawe w̃ac W̃ën ye le fëhnëtanëk «ami ye». (Icahn 3.14) .”»
59 Ga nkwëryëni watac, mbankëpëɗëniho wëraka ntutahnëniha, ɓare Yesu më cow̃ak do cahnëlehn selele Cery W̃ën Cankaf hna.
9Yesu g’asan ale hnagiko mëp
1 Awa, hn’ankaw̃ hna, Yesu nukawo asan ale hnagiko mëp. 2 Vërëfal vëlëw̃u va më tëƴëniha aki: «Aharaŋ, soŋe ye nagik aỹi asan mëp? Soŋe wameh wadëw̃u ŋa dënk bi ye ma wameh vële hnagëka ŋa ye?»
3 Yesu më ntëkwak: «Gena soŋe wameh wadëw̃u ŋa, gena fëna wëɓa vële hnagëka ŋa; mëpëk soŋe vahnë va fop nuhahnëni ile mëkëɗ nti W̃ënu ŋa. 4 Tëfëkëfu ntiyin waɗoku ale faƴiko ỹa ante nkok mëɗëna ten ŋi. Mëɗ uŋa tëhajëk, hn’ile nkoɗ kolëna ahnë mbok ndokuŋ. 5 Wati nte yeɗëfu ɗuniỹa ỹi fop, humpen ɗuniỹa ha yeɓu.»
6 Ga nësëk watac, Yesu më tëpëk nkal hna do nëgw nkal iŋa gë wato wadëw̃u ŋa, do mbërya inkal tac mëp uŋa vinkër hna. 7 Tac ntehna: «Ƴiryeyi awëñaj pisin le w̃acëɗe Silowe ỹa.» Uw̃i w̃ac «Ale Faƴik» pëhnëtanëɗ. Umëp uŋa njilehn nkwëñaj, do mëpëtako mbokajatënd!
8 Vësaryëntaw̃u gë vële hnuɗëhawo kwëlëkwël ga muntaɗ va më ntehnëni: «Gena bi aỹi asan lañaɗëho kwëlëkwël muntand?»
9 Vëryampo ntehnëɗëniho: «Umë dënk ye.»
Vëhaw̃ary më nkwajëni: «Ale mëntëlëni fo ye.»
Ɓare umë, më ntehnëk: «Paryi, ami dënk ye.»
10 Awa më tëƴik: «Hak ntiru ahnuhahnënd?»
11 Më ntëkwakëhni: «Asan ale w̃acik Yesu ỹa sëkënakëh toƴe nkal iŋi, mbëryo vinkër li do ntehno: “Ƴiryeyi Silowe hna awëñaj.” Më yiɓu, wëñaju do, taŋ hnulehnu wapacëk!»
12 Më tëƴëniha: «Ne nkeha Yesu tac?»
Më ntëkwakëhni: «Ƴëtëla.»
Asan ale w̃ëpëtik a gë wafarise w̃a
13 Më njoniha asan ale w̃ëpëko ỹa gë wafarise . 14 Hara, hnë fac ntaw̃ëla cëkënëko Yesu nkal iŋa mëpëtahna vinkër va. 15 Awa wafarise w̃a më tëƴëniha vëhni fëna, hak kolahnëk nund. Më ntehnëkëhni: «Nkal cëkah liyiɓuho vinkër li, më wëñaɓu, do tame nuɗëfu.»
16 Wafarise wëryampo më ntehnëni: «Ale lik iỹin ỹa matina W̃ën hna, kaɓi dënënëɗina ntaw̃ëla ŋa.»
Ɓare vëhaw̃ary më ntëkwani: «Hak koɗ ahnë aw̃en nti iỹi sifa wëdahëse wafëmpëhnahnah?» Wanës wadëw̃ hni ŋa nëmpëlëko.
17 Awa më mbok tëƴëniha kat ale w̃ëpëko ỹa: «Wëjë lë, ye hnësëru soŋe lëw̃u ỹa kaɓi vinkër hu va mëpëtëk?»
Më ntëkwakëhni: « Kila ye.»
18 Ɓare, wasëwif w̃a ŋwëỹëniho kwëtahnëni paryi aỹi asan mëpëko do tame nuɗ. Soŋe rac macahnënihëhniwo vële hnagëka va. 19 Më tëƴënihëhni: «Aỹi asan paryi bi ajë hun ye? Umëp bi nagik paryi? Ge toña ye, hak ntik awa nuhahnëɗ tame?»
20 Vële hnagëka va më ntëkwani: «Njëtëɓun ajë fu ỹa ye do mëp nagik. 21 Ɓare ƴëtëlëfuhna bi ye liyak nuhahnëɗ tame do ƴëtëlëfuhna fëna bi mo w̃ëpëtëka. Tëƴëryina: naỹëk, koɗ ntëkwa umë dënk!» 22 Vële hnagëka asan va nësëniho koyëna kaɓi ntakëkëhniwo gë vësankaf wasëwif va: njëtëniho vëhni tëko pëhnani ntanihëhni caliŋa hna fop vële hwëtahnëɗ Yesu ye Arëhnayik a. 23 Soŋe rac ntëkwahnëniho vële hnagëka mëp va: «Tëƴëryina umë dënk, naỹëk, koɗ ntëkwa!»
24 Awa wafarise w̃a më mbok macehnëniha kat asan ale w̃ëpëko ỹa do ntehnëniha: «Dënënëryehna W̃ënu ŋa ahnës toña ỹa. Njëtëɓun fuhnë asan arac aw̃en ye.»
25 Më ntëkwak: «Ƴëtëla bi aw̃en ye ma hali. Ɓare njëtëɓu iñë ryampo: mëpëɓuho do tame nuɗëfu.»
26 Më mbokëni tëƴëniha: «Ye ntiki? Hak njërënëki?»
27 Më ntëkwakëhni: «Nësëhnëmu, ɓare nëpalunohna. Soŋe ye ỹaɗun avok awëryuno kat? Ñaɗun bi mpëd, w̃uhnë fëna, ayentiwu vërëfal aỹi asan?»
28 Awa pëgwëlehnëni njew̃ëndëniha do ntehnëni: «Wëjë, arëfal aỹi asan yeru! Fuhnë, vërëfal Moyis yeɓun. 29 Njëtëɓun W̃ënu ŋa nësëhnëkawo Moyis, ɓare aỹi asan, ƴëtëlëfuhna dënk bi ne matik!»
30 Asan a më ntëkwakëhni: «Umë fëmpëhnahnah ye: njërënëko do ƴëtëluhna, w̃uhnë, hn’ile matik hna! 31 Fuhnë fop, njëtinëk W̃ënu ŋa nëpaɗilëhnihna vëw̃en va, ɓare ge ahnë ntënënëɗëha do nti ile ñaɗ ỹa, nëpaɗëha. 32 Koɓëri gwëryina ga nësëɗe ahnë mëpëtëka ale hnagik mëp. 33 Aỹi asan, ge matekëndina W̃ën hna, ñoñ kokëndina nti.»
34 Umë ntëkwaniha: «Wameh fo yeru koɓëri nte nagiru ŋa do aỹand aharaŋëfu!» Ntalehnëniha caliŋa hna.
Imëp paryi
35 Yesu njëtako ntaniha asan a, më njëkëlehnëka do tëƴa: «Kwëtahnëruha bi Ajë Ahn’a ?»
36 Asan a më ntëkwaka: «Aharaŋ, pëƴarye bi mo ye soŋe holahnu hwëtahnuw̃a.»
37 Yesu më ntehnëka: «Nuɗuha gë vinkër hu vi. Umë dënk hnësëndëhi iỹi wati.»
38 Asan a më ntehnëka: «Ahwëhn, kwëtahnëmi.» Ndëkwëhnëlehn haryënkw Yesu do cëmba.
39 Tac Yesu më ntehnëk: «Soŋe tufahn ale-wo-le ile nke ỹa yijëɓu hnë iỹi ɗuniỹa. Koyëna vële wok vëhnuɗina va nuhahnëni do vële hnuɗ va nkeni had vumëp.»
40 Wafarise , wale yeho ɗarël lëw̃u w̃a, nkwëryëniho wanës wadëw̃u ŋa do më tëƴëniha: «Awa, vumëp bi yeɓun, fuhnë fëna?»
41 Yesu më ntëkwakëhni: «Ge vumëp yekëndun, dehnakëndena menërun. Ɓare wëli: ntehnërun nuɗun. Soŋe rac wameh hun ŋa hnë w̃uhnë nkok.»
10Wape ŋa g’aheryëherya ỹa
1 Yesu mboko ntehn kat: «Toña ỹa fëƴaɗëmu: ge kwëhnaru kece wape do ge ahnë kaƴëk cape ndampo tënkëna hnë rënka hna, ahnë arac ale ye do bandi. 2 Ale rënkëk rënka ỹa, umë ye aheryëherya wape ŋa. 3 Ayëka kece ỹa piɗëtëhnëɗëha aheryëherya ỹa rënka ỹa do wape ŋa nëpaɗëni kopa lëw̃u ỹa. Macëɗëhëhni wape wadëw̃u ŋa ile-wo-le w̃ac lëw̃u w̃a do canëhni. 4 Ge canëkëhni fop wante kwëhnëk ŋa, gë vëhni rëkëɗ njasëntënde do tëfëlëɗëni, kaɓi njëtëni kopa lëw̃u ỹa. 5 Muk warëfëlendilahna ale nkoni wayëtëna; nkaryëɗëniha ŋaw̃ët, kaɓi wayëtëna kopa lëw̃u ỹa.» 6 Yesu uŋi mëntëndëlehn nësëhnëkëhniwo vahnë va fop, ɓare vëyëtëlohna ile nësëɗëho ỹa.
Yesu, aheryëherya afërën a
7 Awa më mbok ntehnëk: «Toña ỹa fëƴaɗëmu: ami ye rënka kece wape ŋa. 8 Fop vële ryënkwëhnikow̃o vi vële ye do wabandi do wape ŋa wahnëpalëhnihna. 9 Ami ye rënka ỹa. Ale rëfëk ỹal mën tënkahn ỹa pehëtëɗe. Koyëna koɗ tënkënd do cahnënd gante ñaɗ ka, do nuỹaɗ ile tokëɗ. 10 Ale ỹa, ule fo njijëɗ, iɗaw̃ do përëkan. Ami, njijëɓu soŋe nuỹahnëni vahnë va sël ntaw̃ary, uwám paryi w̃a, do njaɓëhni.
11 «Ami, aheryëherya afërën a yeɓu. Aheryëherya afërën a pëhwëtak njëɗahn ntaw̃ary dëw̃u ŋa soŋe wape wadëw̃u ŋa. 12 Ale sosëɗe koryi soŋe keryahnënd herya do kwëhnëlihna umë dënk wape ŋa, umë gena aheryëherya paryi: ge nuka ỹin ỹa, ga njijëɗ, tavëɗëhëhni nkary. Awa ỹin ỹa tënkëɗëhëhni wape ŋa pëlahni wëɗampo do wañëntaw̃ ŋa campëɗëni. 13 Aỹi asan, koyëna ntiɗ kaɓi cosik ntihahn ɗoku rac do nafa wahwëhnana wape mën ŋa soŋe lëw̃u.
14 «Ami, aheryëherya afërën a yeɓu. Njëtëɓuhëhni wape mën ŋa do wape mën ŋa njëtëniho, 15 had gante njëtëko Rëm ki do njëtëɓuha Rëm ki. Njëɗahnëɗëfu ntaw̃ary mën ŋa soŋe wape mën ŋa. 16 Kwëhnaɓuhëhni kat wape wakaw̃ary wante wok wayentina kece li. Tëfëko watac fëna yojëw̃ëhni; nëpaɗëni kopa mën ỹa, do koyëna kore ryampo fo nkeɗëni g’aheryëherya aryampo fo. 17 Ge Rëm ỹa ŋahnëɗëho, kaɓi njëɗahnëɗëfu ntaw̃ary mën iŋa ye. Njëɗahnëɗëfu ɓare mbiɗëfu fëna. 18 Ahnë koɗina nufëhno ntaw̃ary iŋi, ɓare g’uhnatah njëɗahnëɗëfu. Mëkëɗëfu yëɗahnu do mëkëɗëfu viwu kat. Umë ye ile ntehnëko Rëm mën liwu ỹa.»
19 Nahan wasëwif w̃a mboko nëmpël kat soŋe wanës watac. 20 Vëyaɓah hnë vëhni ntehnëɗënihawo: «Gë ƴine nkeni! Cenaka! Soŋe ye hnëpaɗunëha?»
21 Vëryampo më ntëkwani: «Ale nkeni gë ƴine nësëɗina aki; ƴine koɗ bi mëpëta ahnë?»
Yesu ŋwëỹik
22 Wati huji yeho do ntiɗeho Yerusalem hna ambënt nte ryënkwëtahnëɗeho ante pëhwëtiko Cery W̃ën Cankaf ŋa. 23 Yesu nkentiko do nder cankaf nte w̃acik Salomo + 10.23 Salomo aju David yeho, ahnaw̃ Isërayel had rëmu. Umë vëryehnëko Cery W̃ën Cankaf ŋa do njëtiko soŋe yasery ỹalëw̃u. (1 Vëhnaw̃ 6; 1 Vëhnaw̃ 5.9-14) hna njasëlehnëɗëho. 24 Awa wasëwif w̃a më kwërëniha do ntehnëniha: «Hafo guve ntihëtëɗuhëfu hn’ufëmpëhnahnah hna? Ge Arëhnayik a yeru pacënëhnëryifu.»
25 Yesu më ntëkwakëhni: «Tëkëmu fëƴawu, ɓare kwëtahnëluhna. Nurun waɗoku wante liɗëfu g’uw̃ac Rëm mën ŋa; watac ye seɗe mën ỹa. 26 Ɓare kwëtahnëɗiluhna kaɓi gentiluhna kore wape mën hna. 27 Wape mën ŋa nëpaɗëni kopa mën ỹa; njëtëɓuhëhni do tëfëlehnëɗëniho. 28 Njëɗaɗëfuhëhni uwám ule wok puɗina ỹa: wasëvëɗina muk do ahnë koɗina teɓow̃ëhni. 29 Rëm mën ale yëɗakow̃ëhni ỹa hnaỹëk lëbëk fop, do ahnë koɗina nufëhni gë fanka hnë umë. 30 Ami gë Rëm ỹa, aryampo fo yeɓun.»
31 Tac fëna kat, wasëwif w̃a, ga nkwëryëni watac, më mbok nufani wëraka ndaw̃ahnëniha. 32 Awa Yesu më ntehnëkëhni: «Ntiɓu tase hun viỹë vifërën viyaɓah gë fanka Rëm ỹa, soŋe iỹëhne hnë watac ỹaɗun aryaw̃ahnuno gë wëraka?»
33 Wasëwif w̃a më ntëkwaniha: «Gena iñë fërën ile liru ỹaɗeru aryaw̃ahni, ɓare kaɓi W̃ënu ŋa yew̃ëɗu. Wëjë ahnë fo yeru, do aỹand aliya W̃ën!»
34 Yesu më ntëkwakëhni: «Kerina bi Vikerëh hun hna: Ami, Ahwëhn a, ntehnëɗëmu: “Wamën yerun” + 10.34: Wahnëw̃ 82.6 ? 35 Njëtinëk koɗena ntihëti hn’ile nësik Vikerëh W̃ënu hna. Awa Vikerëh hun hna W̃ënu ŋa “wamën” macëkëhni vële ntehnëɗ va. 36 Do ami, Rëm ỹa tëhnako paƴe ɗuniỹa li. Awa hak koɗun alehnu W̃ënu ŋa yew̃ëɗëfu ge pëƴahnëɓu Aju W̃ënu ŋa yeɓu? 37 Ge diɗa ɗoku Rëm mën ỹa, ant’ahwëtahnuno. 38 Ɓare ge ntiɗëfu, wëla kwëtahnëlunohna, maw̃ëryin ahwëtahnu wëla waɗoku mën ŋi fo. Koyëna njavëtëɗun, pëgw dol hafo kwëlëkwël, Rëm ỹa hnë ami nke do ami hnë umë nkeɓu.» 39 Soŋe rac, vësankaf wasëwif va mboko njëkëlehnëndëni pëlaniha, ɓare pehëkëhniwo.
40 Ga ndëcëk watac, Yesu më mbok njik gë cape ñëntaw̃ mbë sën Yurëdan ka, hn’ile pëgwëko njaryënd San hna dënk. Hnam ñëw̃ëko. 41 Vahnë vëyaɓah njijëniho ỹalu hna. Ntehnëɗëniho: «San wëla dahëse fëmpëhnahnah ryampo dilohna, ɓare fop ile nësëɗëho soŋe aỹi asan ỹa toña ye.» 42 Do vëyaɓah hnam kwëtahnënihawo Yesu.
11Icëm Lasar
1 Hn’ankol Betani hna ntëɗëniho Mari g’aheryu Marët, do g’ahery hni Lasar. (Mari yeho asëval ale rurëkawo Ahwëhn a ɗatikola ỹa wapary hna do pëhwëca g’imul dëw̃u ŋa.) Awa Lasar, aheryu, tesëko. 3 Vësëval vëhi vërac më paƴëniha ahnë nji ntehna Yesu: «Ahwëhn, lawo hu ale ỹaru aỹand a, tesëk.»
4 Yesu, ga njëtak watac, më ntehnëk: «Uw̃i res gena ɗaw̃ iŋi fo ndaw̃ëɗëha, umë cëmbahnëɗe W̃ënu ŋa fëna, tufahnëɗ inaỹ dëw̃u ŋa do koyëna tufahnëɗe inaỹ Ajë W̃ën ỹa fëna.» 5 Hara Yesu ñaɗëhawo Marët, gë Mari, do g’ahery hni Lasar. 6 Ɓare ante njëtako Lasar tesëk ŋa, wafac wahi mboko ñëw̃ hn’ile nkeho hna.
7 Tac më ntehnëkëhni vërëfal vëlëw̃u va: «Ɓokanëfu gë Yuɗe.»
8 Vërëfal va më ntëkwaniha: «Aharaŋ, ɓiỹëna ga njëkëlehnëɗënihino vëvë Yuɗe va ndaw̃ënihi gë wëraka, do tame ñaɗu avoka hatac?»
9 Yesu më ntehnëkëhni: «Gena bi wëwati pëhw gë wahi ye facë hna? Ge ahnë njasëɗ g’anent, gëw̃ëɗina, kaɓi nuɗ wapacëk gë humpen ɗuniỹa hi. 10 Ɓare ge g’umëɗ ga njasëɗ, nkëw̃ëɗ, kaɓi humpen gena hnë ahnë arac.»
11 Ante nësëk watac ŋa, Yesu më nkwënëk: «Lawo fu ỹa Lasar wakwëɗ ndakëk, ɓare njiɗëfu hnëgëtëw̃a.»
12 Vërëfal va më ntëkwani: «Ahwëhn, ge ndakëk, ƴër iŋa njërëɗ.» 13 Yesu Lasar cëmëk ñaɗëho nës, ɓare vërëfal va ntiyahnëkëhniwo ryak wakwëɗ paryi nësëɗ.
14 Awa Yesu më nësëhnëkëhni wapacëk: «Lasar cëmëk, 15 do natëko soŋe hun ỹa kaɓi gelëw̃ohna hnam g’umë wati rac. Koyëna kwëtahn hun ŋa njaw̃ëɗ. Awa tame ƴinëfu ỹalu hna.»
16 Tac Toma, ale w̃acëɗe Asëp a, më ntehnëkëhni vërëfal vëỹëntaw̃ va: «Ƴinëfu, fuhnë fëna, soŋe cëmëntinëfu g’umë!»
Yesu, iɓëhn iŋa gë sël ntaw̃ary, uwám paryi
17 Ante tëkëko Yesu ŋa, njëtëko Lasar nuỹak wafac wahnah ƴag hna. 18 Yëbëlan Betani gë Yerusalem tëkëlohna uyas wakilo watar, 19 do wasëwif wayaɓah njijëniho vëhni Marët gë Mari hna soŋe simpaỹ icëm ahery hni ŋa. 20 Marët, ga njëtak Yesu nkejëk, më njik pankëlëni, ɓare Mari tere hna nkoko.
21 Marët më ntehnëka Yesu: «Ahwëhn, ge hnani nkekënduho ahery mën a cëmakëndina. 22 Ɓare njëtëɓu wëla gaki W̃ënu ŋa maw̃ëryanëɗëhi fop ile rëƴëɗuha ỹa.»
23 Yesu më ntehnëka: «Ahery hu matëɗ cëm hna.»
24 Marët më ntëkwaka: «Njëtëɓu ɗus, mbëhnëɗ fac rëkwa hna, ante rëkëɗ mbëhnëndëni fop vësëm ŋa.»
25 Yesu më ntehnëka: «Ami dënk ye iɓëhn iŋa do sël ntaw̃ary, uwám paryi w̃a. Ale hwëtahnëko ỹa mbëhnëɗ wëla cëm. 26 Do ale-wo-le hwëhnak sël ntaw̃ary, uwám paryi w̃a do kwëtahno goɗina cëm hna. Kwëtahnëru bi waŋi?»
27 Marët më ntëkwaka: «Ha, Ahwëhn, kwëtahnëɓu Arëhnayik a yeru, Ajë W̃ën , ale rëfëkawo njij ɗuniỹa hna.»
Yesu koɗ
28 Marët, ga nësëk watac, njilehn macehna aheryu Mari , canarya ntehna: «Aharaŋ a ani nke, do macëɗëhi.» 29 Mari, ga nkwëryëk watac, matëlehn nkary gë vëhni Yesu. 30 Hara tënkëlohna ten nkol hna: hn’ile pankëlëniho gë Marët hna nkoko. 31 Vële nkeniho gë Mari tere hna, yijëko simpaỹ icëm va, nunihawo ga matëk cahn nkary. Më tëfëlehnëniha, ntiyahnëkëhniwo g’iƴag njiɗ wako ŋa.
32 Mari tëkëko hn’ile nkeho Yesu hna. Nunda tuŋ, njolehn haryënkw lëw̃u do ntehna: «Ahwëhn, ge ani nkekëndu ahery mën a cëmakëndina.»
33 Ga nukëhni Yesu koɗëniho gë vële njijëniho va, njakëkawo sakahnëha ɗus. 34 Më tëƴëkëhni: «Ne kwëtërunëha?»
Më ntëkwaniha: «Ahwëhn, ƴij, nuɗu.»
35 Yesu pëgwëlehn kond.
36 Awa vahnë va ntehnëlehnëni: «Ƴëkëryin gante ñaɗëhawo ka!»
37 Vëryampo hnë vëhni ntehnëɗëniho: «Umë ale w̃ëpëtëkëhni vumëp, kokëndina bi memaỹehn icëm Lasar ŋa?»
Iɓëhn Lasar
38 Yesu mboko njaka sakahnëha ɗus. Më njik ƴag hna. Hara iƴag nte yabiko hn’itaka yeho, rënka ỹa taka konah fiɗahniko. 39 Yesu ntehnëko: «Dihëtëryin taka ŋi.»
Awa Marët, acëru asëm a, më ntehnëka: «Ahwëhn, tëfëka tehënd tame, kaɓi tëkëk wafac wahnah ga kwëtahnik ani.»
40 Yesu më ntëkwaka: «Dehnëlihna bi ge kwëtahnëru nuɗu inaỹ W̃ënu ŋa?»
41 Awa ntihëtëlehni taka ŋa. Yesu më kaŋëk g’ambin, do ntehn: «Apa, camehnëmi kaɓi nëpaɗuho. 42 Ami, njëtëɓu nëpaɗuho kwëlëkwël, ɓare soŋe vële hwërëko vi hnësandëɓu aki, kwëtahnahnëni wëjë faƴiko.»
43 Ante nësëk watac ŋa, më ndekak gë fanka: «Lasar, cahni!» 44 Awa asëma cahnëlehni ƴag hna. Wapary ŋa gë wëɓák ŋa përyiko, yëka ỹa tëmpiko. Yesu më ntehnëkëhni vële yeho hnam va: «Përyëtëryina do aravuna nji.»
Ipëhwëta ɗaw̃ehn Yesu ŋa
45 Ga nuni ile ntiko Yesu ỹa, vëyaɓah hnë vële yijëko vëhni Mari va kwëtahnënihawo. 46 Ɓare vëryampo hnë vëhni njiniho pëƴanihëhni wafarise w̃a ile ntiko Yesu ỹa.
47 Awa vësankaf vësëna wasaɗëha va gë wafarise w̃a mbarënihëhniwo Mbara Vëhitiŋ va do ntehnënihëhni: «Ye liɗen? Aỹi asan vifëmpëhnahnah viyaɓah ntiɗ. 48 Ge tavinëka ntind aki, vahnë va fop umë kwëtahnëɗëni. Awa vëvë Rom va njijëɗëni nihëni Cery W̃ën Cankaf fu ŋi gë ɓulunda fu ỹi!»
49 Aryampo hnë vëhni, ale w̃aciko Kayif, do yeho asëna asankaf a bëhn rac, më teɓak wanës ŋa ntehnëhni: «Ñoñ gwëryëɗiluhna! 50 Ye fecek: cëm ahnë aryampo soŋe ɓulunda ỹi fop ma tavi nihi ɓulunda ỹi fop?»
51 Hara ile nësëɗëho ỹa matiɗilohna hnë umë; ɓare kaɓi umë yeho asëna wasaɗëha asankaf a bëhn rac, umë nësehnahnëkawo W̃ënu ŋa ntehn Yesu tëfëka cëm soŋe ɓulunda lëw̃u ỹa. 52 Do gena soŋe ɓulunda lëw̃u ỹi fo tëfëkawo cëm, ɓare soŋe mbarëpahnini fëna fop vutah W̃ën vunte sampëk ɗuniỹa vi nkeni ɓulunda ryampo fo. 53 Awa, koɓëri hnë fac rac pëhnaniho vësankaf wasëwif va ndaw̃ehnëniha Yesu.
54 Soŋe rac tavahnëko Yesu ƴasëlehn ɓulunda wasëwif hna, nji hnë resiỹo ỹëntaw̃ vë wula hna, hn’ankol nte w̃aciko Efërayim. Hnam ñëw̃ëniho gë vërëfal vëlëw̃u va.
55 Wati ambënt Pak ŋa tëhajëko. Soŋe rac, vahnë vëyaɓah vëvë vankol vambë caharaɓ va njiɗëniho Yerusalem soŋe pacënajëni tëkahnënd mbënt tac. 56 Awa njëkëlehnëɗënihawo Yesu do tëƴëlëɗëniho vëhni fo, selele Cery W̃ën Cankaf hna: «Paryi nke gena bi ƴijëɗina ambënt ŋi? Ye hnaharun?» 57 Nësëɗëniho koyëna kaɓi vësankaf vësëna wasaɗëha va gë wafarise w̃a ntehnëniho ge ahnë njëtëk hn’ile nke Yesu hna, tëfëka pëƴahni soŋe pëlayi.
12Ɗatikola ile turëɗëha Mari Yesu wapary
1 Wafac mbëɗ gë ryampo wojëko tëkahnind Pak ỹa. Yesu njiko Betani hn’ile ntëɗëko Lasar hna, ale mbëhnëndanëko ỹa. 2 Hnam, më ntëvayik. Marët ryokuŋëɗëho ile ntëvayiko ỹa. Lasar gë vële tokëlahnëɗëniho Yesu va nkentiko. 3 Awa Mari më nufëk sëleku ɗatikola hambah ntaw̃i, ile lihahnik narëd + 12.3 Narëd: Atëh ye, nkahn ntëw̃u ŋa liɗe ɗatikola ile hambëk ntaw̃i. paryi, më turëka Yesu wapary hna, tac pëhwëca g’imul dëw̃u ŋa. Cery ŋa fop ɗatikola rac fo rehëɗëho.
4 Yuɗa Isëkariyot, aryampo vërëfal Yesu hna, ale rokaɗëha ỹa, më ntehnëk: 5 «Soŋe ye woyinëk gwafilënëhna iỹi ɗatikola gë koryi yaɓah do njëɗayini koryi rac vëhaỹëhnah va?» 6 Gena bi kaɓi kwëtahnëkëhni nëf vëhaỹëhnah va nësëɗëho koyëna, ɓare kaɓi ale yeho. Umë w̃aruŋëɗëho hwëta koryi ỹa do nufaɗëho ile hwëtëɗeho hnam ỹa.
7 Yesu më ntehnëk: «Tavëryina ƴam! Kwëtëhnëko iỹi ɗatikola pëhwëtanëhnahno soŋe fac ile vañandeɓu ỹa. 8 Nkelandun kwëlëkwël vëhaỹëhnah va; ɓare ami, gelandelënëhna kwëlëkwël.»
9 Ga njëtayik Yesu Betani hna nkeho, wasëwif wayaɓah njiniho njëkiniha do njëkiniha fëna Lasar nte mbëhnëndanëko ŋa. 10 Awa vësankaf vësëna wasaɗëha va më pëhnani ndaw̃ehnëniha Lasar fëna, gë Yesu ka, 11 kaɓi, soŋe lëw̃u ỹa, wasëwif wayaɓah tavënihëhni vëhni do kwëtahnëniha Yesu.
Itëk Yesu Yerusalem
12 Ga pacëk, kore yaɓah yeho Yerusalem hna soŋe ambënt Pak ŋa. Më yëtayik Yesu nkejëk. 13 Awa vahnë va më nufëni yaryef vapëmb kacaniha do ndekandëni:
«Osana! Cëmbik W̃ën!
Araɓi W̃ënu ŋa njëɗa ale yijëɗ g’uw̃ac Ahwëhn a!
Araɓi W̃ënu ŋa njëɗa ahnaw̃ Isërayel a!» + 12.13: Wahnëw̃ 118.25-26
14 Yesu fapali tëkatëko, më kaƴëka, gante pëƴahnëk Vikerëh ka:
15 «Antë ntaki, naw̃ Siỹo,
kaɓi ahnaw̃ hu ỹa nkejëk ƴaŋ fapali.» + 12.15: Sakari 9.9
16 Hnë wati rac, vërëfal vëlëw̃u va vëyëtëlohna bi ye pëhnëtanëɗ waŋi wanës; ɓare ante tufahnëko Yesu inaỹ dëw̃u ŋa, më ndënkwëtani vëỹin keriko soŋe lëw̃u ỹa do ntinëhniko ile heriko ỹa.
17 Fop vële nkeniho gë Yesu ante macëkawo Lasar cahni ƴag hna, mbëhnëndana ŋa, tëfëtaɗëniho ile nuniho ỹa. 18 Soŋe rac njijëɗëniho kore ỹa ỹalu hna, kaɓi dahëse fëmpëhnahnah rac ntiko. 19 Awa wafarise w̃a më ntehnëlëɗëni: «Nurun, ñoñ mëkëɗelënëhna: vahnë va fop umë fo tëfëlehnëɗëni!»
Wagërek wëɗampo Yesu njëkëlehnëɗëniho
20 Hnë vële yijëko Yerusalem soŋe cëmbëniha W̃ën hn’ambënt hna, nkentiniho fëna vële wok vëyena wasëwif. 21 Vërac më tëhaniha Filip, nte yeho avë nkol Betësayida mbë resiỹo Galile, do tëƴëniha: «Ñaɗëfun hnufuna Yesu.» 22 Filip më njik pëƴahna Andëre, tac vëhni vëhi tak njilehnëni pëƴaniha Yesu.
23 Umë, më ntehnëk: «Wati ỹa tëkëk le tënkëɗ Ajë Ahn’a hn’inaỹ dëw̃u hna. 24 Toña ỹa fëƴaɗëmu: uỹëc antimp ule hnaɗik w̃a ge cëmëna, ỹëc ryampo fo woɗ, ɓare ge cëmëk, ntëw̃ëɗ waŋëc waƴaɓah. 25 Ale ỹaɗ iỹi ɗuniỹa ỹi cëmëɗ, ɓare ale wok kwëtahnëna nëf iỹi ɗuniỹa ỹa nkoryaryëɗ ntaw̃ary dëw̃u ŋa hafo uwám usër hna. 26 Ge ahnë kahnëndak ndokuŋëhnëndo, araɓi tëfëndo. Hn’ile nkeɗëfu hna, aryokuŋ mën a fëna hnam nkeɗ. Do ge ahnë ndokuŋëhnëɗëho, Rëm mën ỹa ntënënëɗëha.»
Wanës Yesu paŋare icëm dëw̃u ŋa
27 Yesu më mbok nkwënëk: «Tame hn’ile nkeɓu li, ndëñëɓu; ƴëtëla ile hnahaɗëfu. Lehnu bi: Apa, pehëtërye hnë iỹi wati horot? Ɓare soŋe iỹi wati yijëɓu. 28 Apa, tufahnëry inaỹ hu ŋa.»
Awa, kopa nkwëryëlehni mati g’ambin: «Tëkëɓu rufahnu icëmb mën iŋa do mbokëɗëfu rufahnu kat.» 29 Vahnë vële yeho hnam va, do wëryëko kopa va, vëryampo ntehnëɗëniho farat lëhak.
Vëhaw̃ary ntehnëɗëniho mëleka hnësëhnëka takan.
30 Yesu më ntehnëkëhni: «Gena soŋe lëmën nësëk iỹi kopa, ɓare soŋe lëw̃ hun ye. 31 Tame nke wati ile kitiŋande iỹi ɗuniỹa ỹa. Ha, tame ntaɗe Sintani, ale w̃ëkëk iỹi ɗuniỹa ỹa. 32 Do ami, ge njeliɓu vahnë va fop tëhaɗëniho.» 33 Gë wanës watac, tufahnëɗëho Yesu sifa cëm nte ñaɗ cëm ŋa.
34 Vahnë va më ntëkwaniha: « Sariya ỹa karaŋëkëfu Arëhnayik a cëmëɗina. Awa, hak koɗu alehn Ajë Ahn’a njelëɗe? Mo ye aỹi Ajë Ahnë?»
35 Awa Yesu më ntëkwakëhni: «Humpen ha gë w̃uhnë nkok ten, soŋe wëwati toƴe: ƴasëryin wati nte kwëhnarun humpen ha, soŋe antë umëhwëry ŋa memaỹehnu; ale yasëɗ hn’umëhwëry hna ƴëtëna hn’ile njiɗ. 36 Awa kwëtahnëryin humpen ha wati nte kwëhnarun ŋa, ayehahnu w̃uhnë dënk vutah humpen.»
Ante nësëko watac ŋa, Yesu njiko, cow̃akëhniwo.
Hamb vankaf wasëwif soŋe Yesu
37 Yesu ntiko wëdahëse waƴaɓah tase lëw̃ hni, ɓare vahnë va vëhwëtahnëlawohna.
38 Koyëna ntiyaɗëho wanës kila le w̃aciko Esayi ỹa ante nësëko:
«Ahwëhn, mo hwëtahnëk wanës fu ŋa?
Mo tufëk Ahwëhn a fanka falëw̃u fa?» + 12.38: Esayi 53.1
39 Esayi mboko pëƴahn kat, soŋe vële wok vëhwëtahnëɗina va, ntehn:
40 «W̃ënu ŋa mëpëndanëkëhni, antë nundëni;
piɗëkëhni wahakili w̃a, antë nkwëryëndëni walaw̃ary walëw̃ hni hna;
soŋe rac vëhoɗina cahëtani gë ỹalu do koɗina njërënëhni.» + 12.40: Esayi 6.9-10
41 Soŋe Yesu ỹa nësëko Esayi kaɓi nuko inaỹ dëw̃u ŋa.
42 Wëla hnë vësankaf wasëwif hna dënk, vëyaɓah kwëtahnënihawo Yesu; ɓare vëryëkëɗilohna tufahnëni, kaɓi ntakëkëhniwo gë wafarise w̃a antë ntanihëhni caliŋa hna. 43 Paryi nke cëkwary vahnë fecehnëkëhniwo gë cëkwary mba W̃ënu ŋa.
Kitiŋ gë wanës Yesu ŋa
44 Yesu ndekako: «Ge ahnë kwëtahnëko, gena ami fo kwëtahnëk, ɓare kwëtahnëka ale faƴiko ỹa fëna. 45 Ge ahnë nuko, nuka ale faƴiko ỹa fëna. 46 Ami had humpen njijëɓu ɗuniỹa li, soŋe ale-wo-le hwëtahnëko ỹa antë nko hn’umëhwëry hna.
47 «Ge ahnë nkwëryëk wanës mën ŋa do dil ile hnësëɓu ỹa, gena ami hitiŋëɗëha, kaɓi gena had ahitiŋ vahnë labëw̃ëhni hnë janáma yijëɓu, fehëtëw̃ëhni yijëɓu. 48 Awa ale w̃ëỹëko do yafëk wanës mën ŋa tëk nuỹahna ahitiŋ alëw̃u ỹa: waŋi wanës wante hnësëɗëfu ŋi dënk ye; kitiŋëɗëha ntaba janáma fac rëkwa hna. 49 Ƴëtëryin, gena fër mën hnësëɓu: Rëm, le faƴiko ỹa, umë dënk yëɗako ile rëfëko hnësu do haraŋëw̃ëhni vahnë ỹa. 50 Do njëtëɓu ɗus: ikaraŋ vahnë nte kwëtehnahnëko Rëm ŋa ryënëɗ uwám usër hna. Awa ile hnësëɗëfu ỹi, ile ntehnëko Rëm mën ỹa fo ye.»
13Gwëyët wakwër vërëfal Yesu
1 Fac rëkwa ỹa yeho tëkahnind fac ambënt Pak ŋa. Yesu njëtëko wati ile matëɗ ɗuniỹa mboka gë vëhni Rëmu ỹa tëkëk. Ñaɗëhëhniwo vëlëw̃u va vële ye ɗuniỹa vi do ñaɗëhëhni hafo hn’ile tëkwëk hna.
2 Yesu gë vërëfal vëlëw̃u va roka Pak ỹa tokëɗëniho. Sintani tëko tënka Yuɗa, aju Simo Isëkariyot, soŋe tokahna Yesu do njëɗahna. 3 Yesu njëtëko Rëm ỹa fop njëɗaka, ỹalu hna matiko do hnam mbokaɗ. 4 Më matëk hn’ile tokëɗëniho hna, cuɗëta cuɗ cankaf ŋa do nuf ipand pala. 5 Tac kota w̃ënka hn’ancëhn, pëgwëlehn gwëyëtëndëhni vërëfal vëlëw̃u va wakwër ŋa, do pëhwëcëndëhni g’ipand nte palako ŋa.
6 Ga tëkëk vëhni Simo Piyer hna, më ntehnëka: «Ahwëhn, wëjë bi ỹaɗ awëyëto ami wakwër ŋi?»
7 Yesu më ntëkwaka: «Ile liɗëfu ỹa, nkwëryëɗila gaki, ɓare ge mbiỹëk toƴe nkwëryëɗu.»
8 Piyer më ntëkwaka: «Hali! gwëyëtëɗilihohna muk!»
Yesu më ntehnëka: «Ge gwëyëtëlihna goɗila arëfal mën.»
9 Simo Piyer më ntehnëka: «Awa, Ahwëhn, ant’awëyëto wakwër ŋi fo, ɓare wëɓák ŋi g’ankaf per!»
10 Yesu më ntehnëka: «Ale yaryak a pacëka mbahn iŋa fop, wakwër ŋi fo gwëyëtaɗ. W̃uhnë, pacërun ɓare gena w̃uhnë fop.» 11 Hara Yesu njëtëkawo ɗus ale rokaɗëha ỹa. Soŋe rac ntehnahnëko: «Gena w̃uhnë fop facëk.»
12 Ga puhnakëhni gwëyët wakwër ŋa, Yesu më mbokëryak cuɗ ntëw̃u ŋa, mboka ntaña. Awa më ntehnëkëhni: «Njëtërun bi ile limu ỹi? 13 Macëɗunëho “Aharaŋ” do “Ahwëhn”, do toña hwëhnarun, kaɓi umë yeɓu. 14 Awa, ge ami, Ahwëhn a do gë Aharaŋ a, gwëyëtëmu wakwër ŋa, w̃uhnë fëna tëfëku awëyëtëlu. 15 Dahëse yëɗamu alihahnëndu w̃uhnë fënali gante ntinëhnëmu ki. 16 Toña ỹa fëƴaɗëmu: aryokuŋ dëbëlahna ale ndokuŋënda do ale faƴik dëbëlahna ale faƴëka ỹa. 17 Tame njëtërun waŋi; nëfaɗëhu ge ntirun koyëna.
18 «Gena w̃uhnë fop lehnëɗëfu; njëtëɓuhëhni ɗus vële rëhnaɓu va. Ɓare afo waŋi wanës Vikerëh ntiya: “Ale sehëlëɓun mburu mën ŋa ñew̃ëko tame.” + 13.18: Wahnëw̃ 41.9
19 «Pëƴaɗëmu watac tame, ani gë tëkahnind, koyëna ahwëtahnahnu ge tëkik “ale ye ỹa yeɓu”. 20 Toña ỹa fëƴaɗëmu: ale-wo-le hacaka ale faƴëɓu ỹa kacako ami fëna; do ale-wo-le hacako ỹa, kacaka ale faƴiko ỹa fëna.»
Ipëƴahn toka Yesu
21 Ga nësëk watac, Yesu ndëñëko më ntehnëk: «Toña ỹa fëƴaɗëmu: aryampo hnë w̃uhnë tokaɗëho.»
22 Vërëfal va më njëkëlëni, hara vëyëtëna wëla toƴe ale ntehnëɗ ỹa. 23 Arëfal ale ñaɗëho Yesu ɗus ỹa ɗarël lëw̃u ntañako hn’ile tokëɗëniho hna. 24 Simo Piyer më ndëkwanëka arëfal arac tëƴa Yesu bi soŋe mo nësëɗ.
25 Awa arëfal a më tankak gë cape Yesu do tëƴa: «Ahwëhn, mo ye?»
26 Yesu më ntëkwaka: «Koƴëɗëfu mburu ŋi nëhët li: ale yëɗaɗëfu ỹa, umë ye.» Awa Yesu më nufëk mburu ŋa, koƴëk, do njëɗahna Yuɗa, aju Simo Isëkariyot. 27 Teɓand tuŋ Yuɗa mburu ŋa, Sintani tënkëlehna.
Awa Yesu më ntehnëka: «Ile ỹaɗu ali ỹa, diry ñap!» 28 Wëla aryampo hnë vële ntañalahnëniho va ƴëtëlohna bi soŋe ye ntehnëka koyëna. 29 Kaɓi Yuɗa hwëtëɗëho koryi ỹa, vëryampo ntiyahnëkëhniwo Yesu nji ntaw̃i ile valëɗëhëhni soŋe mbënt ŋa ntehnëɗëha, ma nji njëɗahni iñë vëhaỹëhnah va. 30 Awa Yuɗa më teɓak mburu ŋa cahnëlehn taŋ. Mëɗëko.
Akwëɗ a kasëk
31 Ante cahnëk Yuɗa ŋa, Yesu më ntehnëk: «Tame Ajë Ahn’a tufahnëɗ inaỹ dëw̃u ŋa do inaỹ W̃ënu ŋa tufahnëɗe hnë umë 32 [Ge inaỹ W̃ënu ŋa tufahnëɗe hnë umë] awa W̃ënu ŋa tufahnëɗ inaỹ Ajë Ahn’a hnë umë, do ntiɗ umë, ɓiỹëɗina.
33 «Vutah mën, wëwati toƴe fo wolahnëɗen. Rëkëɗun ayëkëlehnënduno, ɓare ntehnëɗëmu tame ile lehnëɓuhëhni vësankaf wasëwif va: koɗiluhna ayiwu hn’ile njiɗëfu hna.
34 «Njëɗaɗëmu akwëɗa kasëk: ŋahnëlëryin. Afo aỹahnëlu gante ŋahnëmu ki. 35 Ge ŋahnëlërun, awa vahnë va fop njëtëɗëni vërëfal mën yerun.»
36 Simo Piyer më tëƴëka: «Ahwëhn, ne njiɗu?»
Yesu më ntëkwaka: «Koɗila arëfo tame hn’ile njiɗëfu hna, ɓare tëfëɗuho hnam fac ryaw̃.»
37 Piyer më ntehnëka: «Ahwëhn, soŋe ye ye koɗa rëfi tame? Pëhwëtaɓu sëmu soŋe lëw̃ hu ỹa!»
38 Yesu më ntëkwaka: «Paryi bi pëhwëtaru asëm soŋe lëmën ỹa? Awa ami, pëƴaɗëmi toña ỹa: hnë uŋi mëɗ dënk, ani gë tarahnënd cale ŋa, njahëtaɗu wahwënta warar ƴëtëlihohna.»
14Yesu, nkaw̃ nte yihande gë Rëm
1 Tac Yesu më ntehnëkëhni vërëfal vëlëw̃u va: «Antë aryëñu. Kwëtahnëryina W̃ënu ŋa do kwëtahnëryino ami fëna. 2 Hnë tere Rëm mën hna, vacery va njaɓëk ɗus do njiɗëfu fëhwëtëhnu hn’ile ntëɗëɗun hna. Ge gekëndina toña, nësëhnakëndiluhna koyëna. 3 Do ge njiɓu fëhwëtëhniwu ỹëw̃a ỹa, mbokajëɗëfu yowu, ayentahniw̃u w̃uhnë fëna hn’ile nkeɓu hna. 4 Njëtërun nkaw̃ nte yiɗ hn’ile njiɗëfu hna.»
5 Toma më ntehnëka: «Ahwëhn, ƴëtëlëfuhna hn’ile njiɗu hna. Hak koɗëfun yëtëfu nkaw̃ ŋa?»
6 Yesu më ntëkwaka: «Ami ye nkaw̃ ŋa, toña ỹa do gë haƴalin sël ntaw̃ary, uwám paryi w̃a. Koɗena tëki Rëm hna, ge gena hnë ami tëfik. 7 Ge njëtërunëho njëtërunëha Rëm mën ỹa fëna. Ƴëtëryin tëkërun ayëtuna, do nurunëha fëna.»
8 Filip më ntehnëka: «Ahwëhn, tufëryifuna Rëm ỹa do gwër nkeɗëhëfu.» 9 Yesu më ntëkwaka: «Mbiỹëk ga nkelahninëk gë w̃uhnë do ƴëtëlihohna ten, Filip? Ale hnuko ỹa, nuka Rëm ỹa. Awa soŋe ye lehnëɗu: “Tufëryifuna Rëm ỹa”? 10 Kwëtahnëlihna bi Rëm ỹa g’ami aryampo yeɓun? Wanës wante hnësëhnëɗëmu w̃uhnë ŋi matiɗina hnë ami. Rëm ỹa lëɗëk hnë ami umë dënk liɗ waɗoku wadëw̃u ŋa. 11 Kwëtahnëryino ge ntehnëɗëmu: Rëm ỹa gë ami aryampo fo yeɓun. Ma, ge ntakahnëku, awa kwëtahnëryin wëla soŋe le hnurun waɗoku mën ŋi fo. 12 Toña ỹa fëƴaɗëmu: ale hwëtahnëko ỹa, umë fëna ntiɗ viỹë vifëmpëhnahnah gë vile liɗëfu ki. Ntiɗ dënk wante ỹak hnaỹëk, kaɓi gë Rëm ka njiɗëfu. 13 Do ntiɗëfu fop ile rëƴëɗun g’uw̃ac mën ỹa, soŋe nuhahni inaỹ Rëm ŋa Aju hna. 14 Ge tëƴërunëho iñë g’uw̃ac mën w̃a, ntiɗëfu.
Ipëƴahn itëk Iƴir Ipacah
15 «Ge ñaɗunëho ntënënëɗun vakwëɗa mën va. 16 Tëƴëɗëfuha Rëm ỹa do njëɗanahniɗëhuna ahaw̃ary njij ndemawu, soŋe nkehahn kwëlëkwël gë w̃uhnë. 17 Umë ye ale rufahnëɗ Iƴir toña ŋa. Ɗuniỹa ỹi koɗina kacahna, kaɓi koɗina nuhna ma njëta. Ɓare w̃uhnë, njëtërunëha kaɓi gë umë aryampo yerun do hnë w̃uhnë nkeɗ kwëlëkwël. 18 Tavëɗiluhna w̃uhnë fo had vukëryëm; mbokajëɗëfu ɗarël hun. 19 Ɓiỹëɗina ɗuniỹa ỹi ɓokëɗina nuwo, ɓare w̃uhnë, mbokëɗun ahnuwuno, kaɓi mbëhnëɗëfu do w̃uhnë mbëhnëɗun. 20 Fac rac, njëtëɗun Rëm ỹa g’ami aryampo fo yeɓun, w̃uhnë gë ami aryampo fo yeyinëk fëna. 21 Ale yaw̃ënëk vakwëɗa mën va do ntind ile nësëk ỹa, umë ye ale ỹaɗëho ỹa. Rëm mën ỹa ŋahnëɗëha ale ỹahnëɗëho ỹa; ŋahnëɗëfuha ami fëna do tufëhnaɗëfuha.»
22 Yuɗ (gena Yuɗa Isëkariyot) më tëƴëka: «Ahwëhn, soŋe ye rufëhnaɗuhëfu fuhnë fo hara gena ɗuniỹa ỹi?»
23 Yesu më ntëkwaka: «Ale ỹaɗëho ỹa ntënënëɗ ile hnësëɗëfu ỹa. Rëm mën ỹa ŋahnëɗëha; do njijëɗëfun lëɗëfu ỹalu hna. 24 Ale wok ñaɗilohna ỹa dënënëɗina wanës mën ŋa. Ile wëryëɗun hnësëɗëfu ỹi matiɗina ỹalë mën, ɓare Rëm mën le faƴiko hna matiɗ.
25 «Wati nte nkolahninëk ten ŋi pëƴamu waŋi. 26 Tac Iƴir Ipacah nte paƴiɗ Rëm g’uw̃ac mën ŋa, yijëɗ ndemawu. Karaŋëɗëhu fop do ndënkwëtendëhu fop ile hnësëhnëɗëmu ỹi. 27 Ƴam ỹa ravëhnëɗëmu, ƴam mën ỹa yëɗaɗëmu. Gena gante njëɗahnëɗ ɗuniỹa ki njëɗaɗëmu. Antë aryëñu, antë ntaku.
28 «Nkwëryërunëho ga pëƴamu: “Njiɗëfu, ɓare mbokajëɗëfu ỹalun hna.” Ge ŋahnërunëho, natëɗëhu soŋe ile yëtërun Rëm hna njiɗëfu, kaɓi Rëm ỹa hnaỹëk ntëbo ami. 29 Gaki pëƴaɗëmu, ani gë tëkahnind vëỹin, soŋe ge tëkik ahwëtahnahnuno. 30 Ɓokëɗa hnësëhnu yaɓah, kaɓi ale w̃ëkëk iỹi ɗuniỹa ỹa nkejëk. Kwëhnana fanka g’ami, 31 ɓare afo ɗuniỹa ỹa njët ñaɗëfuha Rëm ỹa do gante ntehnëko rëm mën ka ntiɗëfu. Matëryin, njiyin!»
15Yesu, atëh resen paryi
1 Yesu mboko ntehn: «Ami ye atëh resen paryi ŋa do Rëm mën ỹa ye ayam a. 2 Ntihëtëɗ hni le-wo-le ye hnë ami wok dëw̃ëɗina ỹa, do hni le-wo-le lëw̃ëɗ ỹa parëɗe pacënahn ntëw̃ahn g’ahaw̃ary. 3 W̃uhnë, tëkërun afacu had hni le farik: karaŋ nte haraŋëmu ŋa facënëku. 4 Goryin hnë ami, gante nkeɓu hnë w̃uhnë ki. Hni atëh koɗina ntëw̃ umë fo, ge gona tëh hna. Ndampo fo nke, koɗiluhna alëw̃u ge goluhna hnë ami.
5 «Ami ye atëh ŋa, w̃uhnë ye wahni w̃a. Ale wok kwëlëkwël hnë ami, do wowu kwëlëkwël hnë umë, ntëw̃ëɗ ɗus. Hamëhni mën ñoñ koɗiluhna aliwu fërën. 6 Ale wok gena hnë ami kwëlëkwël ỹa canëɗe g’ipër, had hni lihëtik, do kankëɗ; sifa warac mbarëpëɗe ntabi gë hwëɗëh, do ŋagëɗ. 7 Ge hnë ami nkorun kwëlëkwël do wanës mën ŋa nko hnë w̃uhnë, tëƴëryin ile ỹaɗun ỹa do ntiɗëfu. 8 Ge ntëw̃ërun ɗus tufahnëɗun vërëfal mën paryi va yerun. Rac ye ile rufahnëɗ inaỹ Rëm mën ŋa.
9 «Gante ŋahnëɗëho Rëm mën ka, koyëna ŋahnëɗëmu ami fëna. Goryin iŋahn mën hna. 10 Ge maw̃ërun vakwëɗa mën va, iŋahn mën hna nkorun, gante maw̃ëɓu ami vakwëɗa Rëm mën ki do nkoɓu hn’iŋahn dëw̃u ki. 11 Pëƴamu waŋi hnatah mën w̃a nkehahn hnë w̃uhnë do hnatah hun w̃a padahn. 12 Wëlin kwëɗa mën ŋa: ŋahnëlëryin gante ŋahnëmu ki. 13 Iŋahn nte ỹak hnaỹëk ante koɗ tufahn ahnë ŋa, umë ye, cëm soŋe wëlawo walëw̃u w̃a. 14 Wëlawo mën yerun ge ntiɗun ile lehnëmu ỹa. 15 Ɓokëɗa w̃acu vëryokuŋëhn mën, kaɓi aryokuŋ a ƴëtëna ile ntiɗ ale ndokuŋëhnëɗa. Tame, lawo w̃acëɗëmu, soŋe umë ye njëtëndanëmu fop ile ỹëŋajëɓu vëhni Rëm mën ỹa. 16 Gena w̃uhnë rëhnako, ami rëhnaku; paƴëmu ayiwu aliwu viỹë vifërën, viỹë vile vëỹëɗ. Awa, Rëm ỹa ntinëndëhu fop ile rëƴëɗunëha g’uw̃ac mën w̃a. 17 Ha, ile lehnëɗëmu ỹa, aỹahnëlu ye.»
Ɗuniỹa, aỹew̃ Yesu gë vëlëw̃u
18 Yesu më mbok nkwënëk: «Ge ɗuniỹa ỹi ñew̃ëku ƴëtëryin ami ndënkwëk ñew̃ëk. 19 Ge ɗuniỹa ỹi hwëhnakëndëhu, ŋahnakëndëhu kaɓi umë hwëhnëku. Ɓare tëhnamu do canëmu ɗuniỹa hna, do gona kwëhnu ɗuniỹa ỹi. Soŋe umë ñew̃ahnëku ɗuniỹa ỹi. 20 Ndënkwëtaɗun bi ile lehnëmuno ỹa: “Aryokuŋ dëbëlahna ale ndokuŋëhnëɗa.” Ge vahnë va korotehnëniho, koroteyehnëɗënihu w̃uhnë fëna; ge maw̃ëni wanës mën ŋa, maw̃ëɗëni wanës hun ŋa fëna. 21 Soŋe lëmën korotehnandënihu koyëna, kaɓi vëyëtëlahna ale faƴiko ỹa. 22 Ge ƴijakënda do ge nësëhnakëndëw̃ëhnihna vëlehnakëndena menëni. Ɓare gena koyëna. Awa tëfëka maw̃ani w̃eh le ntini ỹa. 23 Ale ỹew̃ëko ỹa, ñew̃ëka Rëm mën ỹa fëna. 24 Vëlehnakëndena menëni ge dikënda tase lëw̃ hni waɗoku wante nkok koɓëri ahnë ahaw̃ary dina. Ɓare gena koyëna. Awa, wëla gante nuni ɗoku mën ki, ñew̃ënihëfu, ami gë Rëm mën ỹa. 25 Ɓare watac tëkiɗ ntiyahn wanës wante herik Vikerëh vidëw̃ hni ŋa: “Ñew̃ëniho toña këm fo.” + 15.25: Wahnëw̃ 35.19;69.4
26 «Ale rëfëka ndemawu ỹa njijëɗ: Iƴir nte rufahnëɗ toña ỹa ye. Rëm mën hna matiɗ, cañëtëhniɗëmuna do njijëɗ nkenëhno seɗe. 27 Do w̃uhnë fëna, nkenëhnëɗunëho seɗe, kaɓi g’ami nkentirunëho koɓëri wapëgwa hna.»
161 «Pëƴamu watac soŋe antë aravu kwëtahn hun ŋa. 2 Ntaɗerun vacaliŋa hna. Do dënk, wati yejëk vële ryaw̃ëɗëhu va ntiyahnëɗëhëhni W̃ënu ŋa ndokuŋëhnëɗëni koyëna. 3 Ntiɗëni viỹë virac kaɓi vëyëtëlahna Rëm ỹa, vëyëtëlohna ami fëna. 4 Pëƴamu waŋi soŋe, ge wati ỹa tëkëk, aryënkwëtahnu pëƴamuno.»
Ɗoku Iƴir Ipacah ŋa
Yesu më mbok nkwënëk: «Pëƴalunohna waŋi koɓëri wapëgwa hna, kaɓi nkolahninëko. 5 Tame ƴiŋa yeɓu ɗarël hnë ale faƴikow̃o hna do wëla aryampo hnë w̃uhnë tëƴëlohna hn’ile njiɗëfu hna. 6 Uyiw̃ëhnah w̃a pëɓëlehnëku kaɓi koyëna nësëhnëmu. 7 Toña ỹa fëƴaɗëmu: yiwu fecek soŋe lëw̃ hun. Ge ƴila, ale rëfëka faƴiw̃ njij ndemawu ỹa ƴijëɗina, ɓare ge njiɓu paƴiɗëfuha. 8 Iƴir Ipacah ŋa njëtëndanëɗëhëhni vahnë vëvë iỹi ɗuniỹa vi toña ỹa soŋe wameh ŋa, soŋe ile satëk ỹa do soŋe ikitiŋ W̃ënu ŋa. 9 Soŋe wameh ŋa tufëɗëhëhni vëhwëtahnëlohna; 10 soŋe satah ỹa tufëɗëhëhni ƴiŋa yeɓu gë Rëm ka, do ɓokëɗiluhna ahnuwuno; 11 soŋe kitiŋ ŋa tufëɗëhëhni ale w̃ëkëk iỹi ɗuniỹa ỹa tëk kitiŋi.
12 «Nkoryaryëɓu viỹë viyaɓah vile rëfëka hnësëhnu, ɓare mëkëɗiluhna awëryu gaki. 13 Ge njijëk Iƴir toña ŋa, karaŋëɗëhu ayëtu toña ỹa fop. Gena g’uw̃ac lëw̃u rëkëɗ nësëhnëndu, ɓare fop ile nkwëryëɗ ỹa rëkëɗ nësënd do pëƴaɗëhu ile rëfëka ntiya ỹa. 14 Nuỹaɗ uyët ule hwëhnaɓu w̃a do pëƴaɗëhu koyëna tufahnëɗ inaỹ mën iŋa. 15 Fop ile kwëhnak Rëm mën ỹa kwëhnëntiɓu. Soŋe umë lehnahnëɓu Iƴir iŋa nuỹaɗ uyët ule hwëhnaɓu, ami ỹa, do pëƴaɗëhu.»
Uyiw̃ëhnah w̃a mbacaɗ hnatah
16 Yesu më mbok nkwënëk: «Ani gë wëwati toƴe ɓokëɗiluhna ahnuwuno, tac kat wëwati toƴe mbokëɗun ahnuwuno.»
17 Awa vërëfal vëlëw̃u vëryampo ntehnëlëɗëniho: «Ye ga ye waŋi wanës? Ntehnëɗëhëfu ani gë wëwati toƴe ɓokëɗilëfuhna hnufuna, tac kat wëwati toƴe mbokëɗëfun hnufuna do ntehnëk fëna kaɓi Rëm hna njiɗ ye. 18 Ye ga ye iỹin “ani gë wëwati toƴe” ile nësëɗ ỹi? Ƴëtëlëfuhna bi ye ñaɗ nës.»
19 Yesu më njëtak tëƴëniha ñaɗëni. Awa më ntehnëkëhni: «Pëƴamu: ani gë wëwati toƴe ɓokëɗiluhna ahnuwuno, tac kat wëwati toƴe mbokëɗun ahnuwuno. Soŋe watac bi rëƴëlëɗun? 20 Toña ỹa fëƴaɗëmu: rëkëɗun ahondu do ayahnandu hara ɗuniỹa ỹi hnatah hna nkeɗ. Uyiw̃ëhnah hna nkeɗun, ɓare uyiw̃ëhnah lëw̃un w̃a mbacaɗ hnatah. 21 Ge asëval nagëɗ, uyiw̃ëhnah hna nkeɗ kaɓi wati horot lëw̃u ỹa rëkik ỹalu hna, ɓare ge fatah fa nagik, ndënkwëɗ horot ỹa kaɓi natëɗëha soŋe ile nagik fatah hnë ɗuniỹa ỹi. 22 Ndampo fo nke, tame uyiw̃ëhnah hna nkerun, w̃uhnë fëna; ɓare mbokëɗen nulin, awa wati rac ntaw̃ary hun ŋa pëɓëɗëha hnatah rac ahnë koɗina ntihëtu. 23 Ge tëkik fac rac, ɓokëɗiluhna arëƴuno iñë. Toña ỹa fëƴaɗëmu: Rëm ỹa njëɗaɗëhu fop ile rëƴëɗunëha g’uw̃ac mën w̃a. 24 Hafo iỹi wati, ñoñ tëƴëluhna ten g’uw̃ac mën. Tëƴëryindën do nuỹaɗun, do koyëna hnatah hun w̃a padëɗ.»
Yesu, aw̃ëk ɗuniỹa ỹi
25 Yesu më mbok nkwënëk: «Gë wahnës waɗindaryindan nësëhnëmu waŋi fop. Wati yejëk hn’ile nkoɗëmu ɓokëla hnësëhnu aki, ɓare nësëhnëɗëmu wapacëk soŋe Rëm mën ỹa. 26 Fac rac, g’uw̃ac mën w̃a tëƴëɗunëha Rëm mën ỹa ile valëɗëhu ỹa do njëɗaɗëhu; dehnëɗiluhna ami rëfëka w̃untanëhnuna Rëm ỹa soŋe lëw̃un. 27 Rëm ỹa umë dënk ñaɗëhu kaɓi ñaɗunëho do kwëtahnërun ỹalu hna matiɓu. 28 Ha, Rëm hna matiɓu do rëkiwu ɗuniỹa li. Tame matëɗëfu ɗuniỹa li do vokawu Rëm hna.»
29 Awa vërëfal vëlëw̃u va më ntehnëniha: «Wëli, tame pacënëɗu wanës ŋa, nësëɗiliya gë wahnës waɗindaryindan. 30 Tame njëtëɓun njëtëru fop do ɓalëlihna ahnap ahnësëhni. Soŋe umë hwëtahnahnëɓun gë W̃ën matiru.»
31 Yesu më tëƴëkëhni: «Kwëtahnërun tame? 32 Ƴëtëryin, tametame ki campëɗun w̃uhnë fop, ale-wo-le mbokaɗ gë ỹalu do ami fo ravëɗun. Ɓare, gela ami fo paryi, kaɓi Rëm mën ỹa g’ami nkeɓun.
33 «Nësëhnëmu waŋi fop soŋe ge hnë ami nkorun, ahnuỹawu ƴam ỹa. Korotëɗun ɗuniỹa li, ɓare ƴaw̃ënaryin! Mëkëɓu ɗuniỹa ỹi!»
17Imunta Yesu soŋe vërëfal vëlëw̃u va
1 Ante nësëk Yesu koyëna ŋa, më kaŋëk g’ambin do ntehn: «Rëm, wati ỹa tëkëk. Tufahnëry inaỹ Ajë hu ỹa, soŋe umë fëna tufahnahn inaỹ hu ŋa. 2 Njëɗaruha ucankaf hnë vahnë vëvë ɗuniỹa hna fop, soŋe njëɗahni uwám ule wok puɗina vële hwëtehnahnëruha va. 3 Ye ga ye uwám ule wok puɗina? Umë ye ayëti wëjë ale ye wëjë fo W̃ën paryi, do yëtiwu ami, Yesu Këris , nte faƴiru ŋi. 4 Tufahnëfu naỹ hu ŋa nkal li, g’ipadën ɗoku ile yëɗaruhowo liwu ỹa. 5 Awa tame, Apa, tufahnëry inaỹ inte hwëhnaɓuho ɗarël hu ani gë ntihahnënde ɗuniỹa ỹi.
6 «Antiɓu njëtënihi vële hnufëru hnë ɗuniỹa do ahwëtehnahnow̃ëhni va. Wëjë hwëhnëkëhni; ami kwëtehnahnëruhow̃ëhni, do maw̃ëni wanës hu ŋa. 7 Njëtëni tame fop ile yëɗaruho ỹa ỹal hu hna matik, 8 kaɓi pëƴaɓuhëhni wanës wante yëɗaruho ŋa do kacani. Njavëtëni paryi nke, ỹal hu hna matiɓu do kwëtahnëni paƴiruho.
9 «Soŋe lëw̃ hni w̃untaɗëmi. Muntaɗila soŋe ɗuniỹa ỹi, ɓare soŋe vële hwëtehnahnëruhow̃ëhni va, kaɓi wëjë hwëhnëkëhni. 10 Fop ile hwëhnaɓu ỹa wëjë hwëhnëk do fop ile hwëhnaru ỹa ami hwëhnëk; do inaỹ mën ŋa hnë vankeya vapërën vantëw̃ hni hna tufëhnaɗ. 11 Tame tavëɗëfu ɗuniỹa ỹi, ɓare vëhni, ɗuniỹa hna nkoɗëni; ami, gë ỹal hu njiryiɗëfu. Apa facah, keryëryihni gë fanka w̃ac hu ile yëɗaruho ỹi, nkehahnëni aryampo fo gante nkeyik wëjë g’ami ki. 12 Koɓëri ante nkeɓunëho gë vëhni ŋa, keryëɗëfuhëhniwo gë fanka, w̃ac hu ile yëɗaruho ỹa. Keryëɓuhëhni do wëla aryampo hnë vëhni cëvëna ge gena ale rëfëkawo cëv, soŋe ntiyahn Vikerëh va.
13 «Tame gë ỹal hu njiryiɗëfu. Nësëɗëfu vëỹin wati nte nkoɓu ɗuniỹa ŋi, kwëhnahnëni hnë vëhni dënk hnatah mën w̃a, hnatah fadah. 14 Pëƴaɓuhëhni wanës hu ŋa, do ɗuniỹa ỹa ñew̃ëkëhni kaɓi gena umë hwëhnëkëhni, gante nkok kwëhnëlohna ami ki. 15 Muntaɗila alihëtëhni ɗuniỹa li, ɓare aheryëndëhni hnë viỹë Sintani hna. 16 Ɗuniỹa ỹi kwëhnëlëhnihna, gante nkok kwëhnëlohna ami ɗuniỹa ki. 17 Diry ahwëhnëhni wëjë fo, gë toña ỹa; wanës hu ŋa ye toña ỹa. 18 Paƴëɓuhëhni ɗuniỹa hna gante paƴiruho hnë ɗuniỹa ki. 19 Njëɗëmi nkaf mën ŋa soŋe lëw̃ hni ỹa, njëɗahnahnëni vëhni fëna vankaf vantëw̃ hni va hnë wëjë fo gë toña ỹa.
20 «Gena vëhni fo w̃untanëhnëɗëfu, ɓare fëna vële hwëtahnëɗëho ami hnë wanës wante pëƴahnëɗëni hna. 21 Apa, muntaɗëfu soŋe fop nkehahnëni ndampo fo, nkentahnini gë fuhnë, gante nkeru wëjë hnë ami do ami nkeɓu hnë wëjë ki soŋe njëtahn ɗuniỹa ỹi paƴiruho. 22 Njëɗaɓuhëhni inaỹ nte yëɗaruho ŋa, nkehahnëni aryampo fo gante nkeyik wëjë g’ami aryampo ki. 23 Hnë vëhni hna nkeɓu, hnë ami nkeru. Koyëna paryi nkeɗëni aryampo fo, soŋe njavëtahn ɗuniỹa ỹi paƴiruho do ñaɗuhëhni gante ñaɗuho ki.
24 «Apa, njëɗaruhow̃ëhni do ñaɗëfu nkeni hn’ile nkeɗëfu hna, nuhahnëni inaỹ mën iŋa. Njëɗaruho inaỹ iŋa kaɓi, ntihahnënde ten ɗuniỹa ỹi, ñaɗuhowo.
25 «Apa satah, ɗuniỹa ỹi ƴëtëlihna, ɓare ami njëtëmi do vëỹi njavëtëni paƴiruho. 26 Ntiɓu njëtënihi, vëhni, do ntiɗëfu kat njëtënihi g’ahaw̃ary, soŋe iŋahn nte hwëhnaru soŋe lëmën ŋi nkehahn hnë vëhni do yehahnu ami fëna hnë vëhni.»
18Ipëla Yesu
1 Ante puhnak munta koyëna ŋa, Yesu njilehnëni gë vërëfal vëlëw̃u va gë cape ñëntaw̃ nkëɗ garyëla w̃ënka Sedëron ka. Tënkëlehnëni hnë sarëɗiŋ ile yeho hnam ỹa.
2 Hara Yuɗa, ale rokaɗëha ỹa, njëtëko ɗus sarëɗiŋ rac, kaɓi Yesu gë vërëfal vëlëw̃u va njiɗëniho hnam wati wati. 3 Awa Yuɗa ndënkwaryëlehnëhni kore wasoɗaɗe w̃a gë vëyëka Cery W̃ën Cankaf va, vële njëɗanihawo vësankaf vësëna wasaɗëha va do gë wafarise w̃a, do tëkëni hnë sarëɗiŋ rac. Vësan vërac, viw̃ëta njoyaniho gë walampu do gë ile pëtehnahnëɗëniho.
4 Yesu, umë ale yëtëko fop ile rëfëka nkehna ỹa, më kacakëhni do tëƴëhni: «Mo yëkëlehnëɗun?»
5 Më ntëkwaniha: «Yesu mbë Nasaret.»
Yesu më ntehnëkëhni: «Ami ye + 18.5 Ami ye: gë Wa-ebëre ŋa Yawe w̃ac W̃ën ye le fëhnëtanëk «ami ye». (Icahn 3.14) .» Fagant lëw̃ hni kahnëko Yuɗa, ale rokaɗëha ỹa. 6 Hnë wati nte ntehnëkëhniwo Yesu: «Ami ye», karëcalehnëni njoni nkal hna.
7 Yesu më mbok tëƴëkëhni kat: «Mo yëkëlehnëɗun?»
Më mbok ntëkwani: «Yesu mbë Nasaret.»
8 Yesu më ntëkwakëhni: «Pëƴamu, ami ye. Kaɓi ami yinëhnirun, tavëryinëhni vëỹëntaw̃ vi njini.» 9 (Koyëna ntiyako wanës wante nësëko ŋa: «Rëm, wëla aryampo cëvaryëlow̃ahna vële hwëtehnahnëruhow̃ëhni hna.»)
10 Wati rac Simo Piyer sëlame kwëhnako, pëhwëtëlehn, taw̃ahna dëpët nëf tëhw ŋa aryokuŋ asëna wasaɗëha asankaf a. Aryokuŋ arac, Malëkus maciko.
11 Awa Yesu më ntehnëka Piyer: «Ɓokaryëry afëhw sëlame hu ỹi. Tëfëlohna bi sewu nkëlëw̃a tëmpah horot nte ñaryaryëɗëho Rëm mën ỹa?» + 18.11: Marëk 14.36;Lik 22.42
Yesu haryënkw Anas
12 Awa kore wasoɗaɗe w̃a gë asankaf a lëw̃ hni ỹa do gë vëyëka vësankaf wasëwif va pëlalehnëniha Yesu ñabëniha 13 do njiryeryëniha ten vëhni Anas hna, ayëlaw̃u Kayif, ale yeho asëna wasaɗëha asankaf a hnë bëhn rac. 14 Hara, Kayif tac yabëkëhniwo vësankaf wasëwif va pecek soŋe lëw̃ hni, cëm asan aryampo soŋe ɓulunda ỹi fop.
Iƴahëta Piyer
15 Simo Piyer gë arëfal aỹëntaw̃ tëfëlendënihawo Yesu. Arëfal aỹëntaw̃ arac njëtëlëniho gë asëna wasaɗëha asankaf a, do tënkëntiko ndampo fo gë Yesu selele vë ɓambery tere asëna wasaɗëha asankaf hna. 16 Piyer, umë, për nkoko, ɗarël rënka hna. Awa arëfal aỹëntaw̃ a, ale njëtëlëniho g’asëna ỹa, më cahnik nësëhna asëval ale yëkaɗëho rënka ỹa, do ndëna Piyer.
17 Awa asëval ale yëkaɗëho rënka ỹa më ntehnëka Piyer: «Gelihna bi, wëjë fëna, arëfal aỹi asan?»
Më ntëkwaka: «Hali, gela.»
18 Hara vëryokuŋ va gë vëyëka va pëɗëniho hwëɗëh njerahnëndëni kaɓi huji ha njoko. Piyer fëna hnam njerantëɗeho.
Itëƴ Asëna asankaf a
19 Awa asëna wasaɗëha asankaf a më tëƴëka Yesu soŋe vërëfal vëlëw̃u va gë karaŋ inte karaŋëɗëhëhniwo vahnë ŋa.
20 Yesu më ntëkwaka: «Hnë tase vahnë fop nësëɗëfuho. Kwëlëkwël karaŋëɗëfuhëhniwo vahnë va vacaliŋa hna do gë selele Cery W̃ën Cankaf hna, hn’ile mbarëpëlëɗëniho vahnë fop hna. Cow̃ëla muk wanës mën ŋa. 21 Soŋe ye rëƴëɗuho? Tëƴëryihni vële hnëpaɗëhowo va gante nësëndëɓuhëhniwo ka. Vëhni, njëtëni ɗus ile hnësëndëɓuhëhniwo ỹa.»
22 Ga nësëk watac, aryampo hnë vëyëka vële hahnëko ɗarël lëw̃u va më poryëka do ntehna: «Aki bi ntëkwaɗuha asëna wasaɗëha asankaf a?»
23 Yesu më ntëkwaka: «Ge këm fo nësëɓu, tufahnëry. Ɓare ge ile hnësëɓu ỹa toña ye, soŋe ye ryafëɗuho?» 24 Tac Anas më njëɗahnëka, hara nkok ñabi, njoyi vëhni Kayif hna, asëna wasaɗëha asankaf a.
Iƴahëta kigëna Piyer
25 Hnë wati rac, Simo Piyer hwëɗëh hna nkoko njerantënde. Awa ahnë më tëƴëka: «Gelihna bi, wëjë fëna, aryampo hnë vërëfal aỹi asan vi?»
Piyer mboko njahëta ntehn: «Hali, gela.»
26 Aryokuŋ ava asëna wasaɗëha asankaf , ale nkeniho hnënk g’asan ale ntëpëtëko Piyer nëf ŋa, më tëƴëka: «Nukila bi g’aỹi asan sarëɗiŋ hna?» 27 Piyer më mbok njahëtak kat do taŋ pëgwëlehn tarënd cale.
Yesu haryënkw Pilat
28 Tac më nufik Yesu vëhni Kayif hna njiryeryi tere guverëner ale w̃aciko Pilat ỹa. Koɓëri fo nkeho g’acahnëfëɗ ga. Vële yokawo va vërënkëlohna vëhni dënk cery naw̃ hna, soŋe antë tonkënëni kaɓi ñaɗëniho tokëntini roka Pak ỹa. 29 Soŋe rac cahnahnëko Pilat tëkatëhni për hna do tëƴëhni: «Iỹëhne w̃eh lehnërun ntik aỹi asan?»
30 Më ntëkwaniha: «Ge dikëndina w̃eh ƴinenëhnekëndelihahna.»
31 Awa Pilat më ntehnëkëhni: «Nufëryina ahitiŋun a w̃uhnë dënk gante nke sariya hun ka.»
Ɓare më ntëkwani: «Kwëhnalëfuhna fanka hitiŋëfuna ahnë ndaw̃i.» 32 Ile nësëni vësankaf wasëwif ỹi, umë lik wanës wante nësëko Yesu soŋe sifa cëm nte rëfëka cëm ŋa ntiyaɗ.
33 Awa Pilat më mbokak tënk cery hna do ntehnëko njoji Yesu, tëƴa: «Ahnaw̃ wasëwif w̃a bi yeru?»
34 Yesu më ntëkwaka: «Wëjë dënk bi hnahak wante hnësëru ŋi, ma vahnë hnësëhniki soŋe lëmën ỹa?»
35 Pilat më ntëkwak: «Sëwif bi yeɓu, ami? Ɓulunda hu ỹa dënk gë vësankaf vësëna wasaɗëha va yiryejëki ỹal mën li. Ye liru?»
36 Yesu më ntëkwaka: «Inaw̃ mën iŋa kwëhnina hnë iỹi ɗuniỹa. Ge hnë iỹi ɗuniỹa kwëhnakënde, vëryokuŋ mën va mëtëntakëndeni memaỹehnahnëni antë yëɗahniwu hnë vësankaf wasëwif. Ɓare hali, paryi nke Inaw̃ mën iŋa gena hnani.»
37 Pilat më ntehnëka: «Awa paryi ahnaw̃ bi yeru?»
Yesu më ntëkwak: «Wëjë hnësëk: ahnaw̃ yeɓu! Nagiɓu do njijëɓu ɗuniỹa li soŋe yenëhnëw̃a toña ỹa seɗe. Ale kwëhnëk toña ỹa nëpaɗ ile hnësëɗëfu ỹa.»
38 Pilat më tëƴëka «Ye ga ye toña ỹa?»
Kitiŋ Yesu
Pilat , ga nësëk waŋi, më mbok cahnëk kat tëkatëhni wasëwif w̃a për hna do ntehnëhni: «Ñoñ nula ile rëfëka ndaw̃ëhni aỹi asan. 39 Gante nke namu hun ka, tavëndëmuna aramp aryampo hn’ambënt Pak-wo . Awa ñaɗun bi ravëhnuna ahnaw̃ wasëwif aỹi?»
40 Më ntëkwaniha ndekatëndëni: «Hali! Gena umë! Barabas ỹaɗëfun!» Hara, Barabas tac bandi yeho.
191 Awa Pilat më ntehnëk njoyi Yesu do ntampi. 2 Wasoɗaɗe w̃a më mbahnëni apënkw wahnënkët wakwëhn wadëmpëhn do pënkwëniha; cuɗënihawo fëna cuɗ cankaf mbëntah. 3 Tëhaɗënihawo ntehnëndëniha: «Nkaỹiru, Ahnaw̃ Wasëwif!» Do poryëɗënihawo.
4 Pilat mboko cahn kat do ntehnëhni vësankaf wasëwif va: «Awa, canëhniɗëmuna, ayëtahnu ñoñ nula ile ntik rëfëka ndaw̃ahni aỹi asan.» 5 Awa Yesu më cahnik, nkoryaryat apënkw wadëmpëhn ŋa do g’acuɗ mbëntah ŋa. Pilat më ntehnëkëhni: «Wëliho asan a!»
6 Ga nuniha, vësankaf vësëna wasaɗëha va gë vëyëka Cery W̃ën Cankaf va pëgwëlehnëni ndekandëni ntehnëndëni: «Pakehnëryehna hnë kërëwa! Pakehnëryehna hnë kërëwa!»
Pilat më ntehnëkëhni: «Nufëryina w̃uhnë dënk afakuna hnë kërëwa. Ami, ñoñ nula ile menëk koɗe ndaw̃ahni.»
7 Vësankaf wasëwif va më ntëkwaniha: «Kwëhnaɓun sariya , do gante nke sariya rac ka, tëfëka cëm, kaɓi Ajë W̃ën ntik nkaf ntëw̃u ŋa.»
8 Wanës watac ntakënakawo ɗus Pilat. 9 Më mbokak tënk cery hna do tëƴa Yesu: «Avë ne yeru?» Ɓare Yesu ñoñ dëkwalawohna. 10 Awa Pilat më ntehnëka: «Ami w̃ëỹëru dëkwaɗilihohna? Ƴëtëlihna bi nkwëhnaɓu fanka soŋe ravi ma fakehni hnë kërëwa?»
11 Yesu më ntëkwaka: «Wëla fanka kwëhnakëndila hnë ami ge W̃ënu ŋa maw̃ëryanakëndilihna. Soŋe umë ye, asan ale yëɗahnëko ỹal hu ỹa w̃enëk ɗus gë wëjë.»
12 Tëk pëgw hnë wati rac, Pilat njëkëlehnaɗëho fere tavahna Yesu, ɓare vësankaf wasëwif va ndekaɗëniho g’ahaw̃ary: «Ge tavëruha aỹi asan, gelihna lawo Sesar ! Ale-wo-le liyak ahnaw̃ a, aỹew̃ Sesar ye!»
13 Pilat, ga nkwëryëk watac, më ntehnëk cani Yesu g’ipër, do umë ntaña tinki kitiŋa hna, hnë ile macëɗe «Ỹëw̃a Wëraka», (umë w̃acëɗe «Gabata» gë wanës Wa-ebëre ŋa). 14 Fac le fëhwëtande ambënt Pak ŋa yeho, fagant anent ŋa.
Pilat më ntehnëkëhni wasëwif w̃a: «Wëliho ahnaw̃ hun a!»
15 Ɓare pëgwëlehnëni ndekandëni: «Araɓi cëm! Araɓi cëm! Pakehnëryehna hnë kërëwa!»
Pilat më ntehnëkëhni: «Ahnaw̃ hun a ye: tëfëko bi fakehnëw̃a hnë kërëwa?»
Vësankaf vësëna wasaɗëha va më ntëkwani: «Kwëhnalëfunahna ahnaw̃ ahaw̃ary ge gena Sesar.»
16 Awa Pilat më njëɗakëhni Yesu soŋe paki hnë kërëwa.
Ipak Yesu hnë kërëwa
Awa më nufëniha Yesu. 17 Ndiɓëndik kërëwa lëw̃u ỹa dënk, cahnary naw̃ hna njiryery hnë ỹëw̃a hn’ile macëɗe «Kuŋ Hëloƴoƴ». «Golëgota» macëɗeho fëna gë wanës Wa-ebëre ŋa. 18 Hnam pakënihawo hnë kërëwa umë gë vëhi vëỹëntaw̃, aryampo g’irëhw, aỹëntaw̃ a g’irahahn do kërëwa Yesu ỹa yeho fagant.
19 Pilat ntehnëko fënali keri do paki kërëwa Yesu hna; aki keriko: «Yesu mbë Nasaret, ahnaw̃ wasëwif .» 20 Gë wanës Wa-ebëre, gë walaten, do gë wagërek keriko, do kaɓi hn’ile pakiko Yesu hna ɗarël naw̃ hna nkeho, wasëwif wayaɓah karaŋëniho. 21 Awa vësankaf vësëna wasaɗëha wasëwif w̃a më ntehnëniha Pilat: «Tëfëlahna aher ahnaw̃ wasëwif. Tëfëka aher aỹi asan më lehnëk, ahnaw̃ wasëwif ỹa ye.»
22 Pilat më ntëkwak: «Ile herëɓu ỹa woɗ keri.»
23 Ante pakëniha wasoɗaɗe w̃a Yesu kërëwa hna, më nufëni viỹi vilëw̃u va cahëlehnëni wësah wahnah, sah ryampo ale-wo-le hnë vëhni. Cuɗ ŋa fo woko. Kwëhnalohna tëfëh do nkaf ndampo fo vahniko pëgw ƴaŋ hafo gëɗ.
24 Wasoɗaɗe w̃a ntehnëlëniho: «Antë citin aŋi cuɗ, ɓare ƴëlënëfu wanjël njëtahnin bi mo hwëhnëɗ.»
Koyëna ntiyako wanës Vikerëh vinte hnësëko:
«Cehëlëni viỹi mën va
do njëlëni wanjël njëtahnëni bi mo hwëhnëɗ cuɗ mën ŋa.» + 19.24: Wahnëw̃ 22.19
Koyëna dënk ntiniho wasoɗaɗe w̃a.
25 Ɗarël kërëwa Yesu hna kahnëko hnëmu, g’aheryu hnëmu, gë Mari asëvalu Këlopas do gë Mari mbë Magëdala. 26 Ga nuka hnëmu do, ɗarël lëw̃u, arëfal ale ŋahnëko ɗus ỹa, Yesu më ntehnëka hnëmu: «Asëval, wëliho ajë hu ỹa.» 27 Tac më ntehnëka arëfal a: «Wëliho hnëmuh ỹa.» Tëk pëgw hnë wati rac, arëfal a njolehna hnëmu Yesu gë ỹalu.
Icëm Yesu
28 Yesu njëtëko tame fop ile paƴijiko ntiya padëk do nkehahn ile nësëko Vikerëh ỹa më ntehnëk: «W̃ënka yoko.» 29 Ɗarël hnam nkeho peƴa tëmpah uñen ŋañah. Wasoɗaɗe w̃a më koƴëni ankwëỹ, cobëni ryoko atëh nte w̃acik isop do njelëhnëniha ce. 30 Tac Yesu, ga mbucëk uñen ŋa, më ntehnëk: «Fop padëk!» Tac, tënkwëlehn do cëm.
Icëh wajiy Yesu
31 Kaɓi fac ile fëhwëtande fac ntaw̃ëla ỹa yeho, do kat ntaw̃ëla tac yaɓëkawo nafa ỹa, vësankaf wasëwif va vëỹaɗilohna ñas iŋa nko kërëwa hna hnë fac ntaw̃ëla hna. Awa më njini muntaniha Pilat nkubehnëhni wahohnënk w̃a + 19.31 Nkubehnëhni wahohnënk w̃a soŋe cëmëni ñap. vële fakiko va do ntihëtehn waỹas w̃a. 32 Awa wasoɗaɗe w̃a më nkubëniha aryënkwëryënkw ale pakëlehniniho gë Yesu ỹa, tac ahigëna ỹa. 33 Ga tëkëhnëniha Yesu, tëkatënihawo ga tëk cëm, awa vëwubëlawohna wahwër w̃a. 34 Ɓare soɗaɗe ryampo më cëhëka wajiy ŋa gë sori lëw̃u ỹa, do cahnëlehna sat gë w̃ënka. 35 Ale hnësëk waŋi ỹa, nukëhniwo gë vinkër vidëw̃u va dënk, do wanës wadëw̃u ŋa toña ye. Njëtëk wapacëk toña ye do nësëɗ soŋe, w̃uhnë fëna, ahwëtahnahnuna Yesu. 36 Awa ile liyak ỹi gante nësëko Vikerëh ka nke: «Wëla ỹëc ryampo gubëɗena.» + 19.36: Icahn 12.46;Vaker 9.12;Wahnëw̃ 34.20 37 Do kat, Vikerëh vikaw̃ary më lehnëk: «Nuɗe ale sëhika.» + 19.37: Sakari 12.10
Iɗën Yesu hn’iƴag
38 Ga ndëcëk watac, Yosef , nte yeho avë nkol Arimasi, njiko tëƴa Pilat maw̃ëryana nuf ñas Yesu ŋa. Arëfal Yesu yeho, umë fëna, ɓare cow̃ëko kaɓi ntakëkawo gë vësankaf wasëwif va. Pilat më maw̃ëryanëka. Awa Yosef më njik nuf ñas Yesu ŋa. 39 Nikodem fëna njiko. Hara umë yiko hwënta ryampo vëhni Yesu hna g’umëɗ. Awa njoko ile rëkëk wakilo wafëhw warar ɗatikola mir ile hnaw̃ëlehniko gë fatëh alowes + 19.39 Ɗatikola mir le hnaw̃ëlehniko gë fatëh alowes: Mir gë alowes vile hnaw̃ëpëlehnik nke had ɗatikola le fëhwëtahnëɗe waỹas. . 40 Vëhni vëhi nufëlehnëni ñas Yesu ŋa, përyëni gë viỹi vile fëryande iñas, ntini wagu ɗatikola ŋa, gante nke namu wasëwif ka. 41 Hn’ile pakiko Yesu hna, sarëɗiŋ yeho hnam, do hnë sarëɗiŋ rac nkeho hnam iƴag kasëk nte woyiko koɓëri kwëtahnina iñas. 42 Kaɓi anëka nte pëhwëtandëni wasëwif fac ntaw̃ëla ŋa yeho, do kaɓi ŋaw̃ëlohna, më ndënëni iñas Yesu ŋa hnam.
20Iɓëhn Yesu
1 Wakëwak fo gë dimasi ỹa, ante nkoko mëhwëry ŋa, Mari mbë Magëdala njiko ƴag hna. Më nuk taka nte fiɗahniko rënka ƴag iŋa piɗëtiko. 2 Awa më nkaryëk nji tëkatëhni Simo Piyer gë arëfal aỹëntaw̃ a, ale ñako ŋahn Yesu ɗus ỹa, do pëƴahni: «Iñas Ahwëhn a nufik ƴag hna do ƴëtëlëfuhna bi ne kwëtik.»
3 Awa Piyer g’arëfal aỹëntaw̃ a më njini g’iƴag. 4 Vëhni vëhi tak nkaryëɗëniho, ɓare arëfal aỹëntaw̃ a ndëcëkawo Piyer do ndënkw tëk ƴag hna. 5 Ɓare tënkëlohna. Mëkëko do nkuryako. Nuko ile fëryahniko ñas ỹa fo woko hnam. 6 Simo Piyer, nte rëfiɗëhawo ŋa, tëkëgiko, tënkëlehn taŋ ƴag hna. Nuko fënali ile fëryahniko ñas ŋa, 7 do g’ile tëmpahniko nkaf Yesu ŋa. Gelohna ndampo fo gë ile fëryahniko iñas ŋa, ɓare minu pëỹiko. 8 Awa, arëfal aỹëntaw̃, ale ryënkwëko tëk ỹa, më tënkëgëk. Nuko do kwëtahnëko. 9 Hafo hnë wati rac vërëfal va vëwëryëlohna ten Yesu tëfëka mbëhn vësëm hna, gante pëƴahnëko Vikerëh ka.
10 Awa vërëfal vëhi va mbokalehnëni hn’ile cëlëniho hna.
Itufëhna Yesu vëhni Mari mbë Magëdala
11 Hnë wati rac, Mari për hna kahnëko ɗarël ƴag hna, do koɗëho. Gë wako wadëw̃u ŋa, më mëkëk, nkurya ƴag iŋa 12 do nukëhniwo wamëleka waki wante liyak viỹi viyah, ga ntañani hn’ile kwëtiko ñas Yesu hna, aryampo hn’ile nkeho nkaf hna do ỹëntaw̃ ỹa gë wakwër.
13 Më tëƴëniha: «Asëval, soŋe ye hoɗu?»
Më ntëkwakëhni: «Ahwëhn mën a nufik, do ƴëtëla bi ne kwëtik.» 14 Ante nësëk koyëna ŋa, më njëkak do nulehna Yesu ga kahnëk hnam, ɓare ƴëtëlohna umë ye.
15 Yesu më tëƴëka: «Asëval, ye hoɗu? Mo yëkëlehnëɗu?»
Më ntiyahnëka bi ayam sarëɗiŋ ỹa ye; më ntehnëka: «Ge wëjë hnufëka, pëƴarye bi ne kwëtëruha, soŋe yiwu vijëw̃a.»
16 Yesu më macëka: «Mari!»
Mari më cahëtak gë cape ntëw̃u do ndeka gë wanës Wa-ebëre ŋa: «Raboni!» Umë fëhnëtanëɗ «Aharaŋ».
17 Yesu më ntehnëka: «Ɓokawo afëlawo, kaɓi ɓokala haƴu ten gë vëhni Rëm mën ka. Ƴiryeyi afëƴanëhnow̃ëhni vëỹënta mën va: gë vëhni Rëm mën kaƴëɗëfu, ale ye Rëmun fëna; gë vëhni W̃ën mën, ale ye W̃ën hun fëna.»
18 Awa Mari mbë Magëdala njilehn vërëfal hna do pëƴahni: «Nuɓuha Ahwëhn a!» Pëƴakëhniwo fëna ile ntehnëkawo ỹa.
Itufëhna Yesu vërëfal vëlëw̃u
19 Hnë dimasi rac dënk, g’anëka ga, vërëfal va hnë cery nkeniho do cëɗëniho warënka w̃a, kaɓi ntakëkëhniwo gë vësankaf wasëwif va. Yesu më njijëk fagant lëw̃ hni do ntehnëhni: «Araɓi ƴam ỹa nke gë w̃uhnë!» 20 Ante nësëk koyëna ŋa, më tufëkëhni wëɓák wadëw̃u wante pakiko ŋa gë wajiy ŋa. Vërëfal va më pëɓëkëhni hnatah kaɓi nuɗëniha Ahwëhn a.
21 Yesu më mbok ntehnëkëhni kat: «Araɓi ƴam ỹa nke gë w̃uhnë! Gante paƴiko Rëm ki, paƴëɗëmu ami fëna.» 22 Ante nësëk watac ŋa, më cëlëkëhni do ntehnëhni: «Maw̃ëryina Iƴir Ipacah ŋa. 23 Vahnë vële ravëndun wameh wadëw̃ hni va, tavëhnëɗeni, do vële w̃ëỹëndun tavëhn va vëravëhnëɗena.»
Yesu gë Toma
24 Aryampo hnë vërëfal pëhw gë vëhi hna gentilohna gë vëhni ante njijëko Yesu ŋa. Toma yeho, umë w̃acëɗeho fënali Asëp. 25 Vërëfal vëỹëntaw̃ va më ntehnëniha: «Nuɓunëha Ahwëhn a.»
Toma më ntëkwakëhni: «Ge nula vapakel wapont va wëɓák wadëw̃u hna, do ge ñakëla g’irufa mën ỹi hn’ile nkeho wapont hna do vák mën ỹi wajiy wante cëhiko hna, maw̃ëɗa muk.»
26 Ga ndëcëk wafac mbëɗ gë warar, vërëfal Yesu va mboko nkeni cery hna. Fac rac, Toma gë vëhni nkentiko. Warënka w̃a mboko cëɗëni ɓare Yesu më njijëk kahn fagant lëw̃ hni, do ntehnëhni: «Araɓi ƴam ỹa nke gë w̃uhnë!» 27 Tac më ntehnëka Toma: «Ñakërye gë rufa hu ỹi ani, ƴëkëry wëɓák mën ŋi; ƴeli vák hu ỹi aỹak wajiy mën ŋi. Tavëry gwaj ŋa do ahwëtahno!»
28 Toma më ntëkwaka: «Ahwëhn mën yeru do W̃ën mën!»
29 Yesu më ntehnëka: «Kaɓi nuruho soŋe rac hwëtahnëru? Mbetani vële hwëtahnëɗ hara vëhnuna va!»
Soŋe ile herik aŋi kayëte
30 Yesu mboko nti, tase vërëfal vëlëw̃u hna, wëdahëse wapëmpëhnahnah wakaw̃ary waƴaɓah wante wok tëfëtayina hnë aŋi kayëte. 31 Ɓare ile yehëhna ỹi, kerik soŋe ahwëtahnahnu Yesu ye Arëhnayik a, Aju W̃ënu ŋa, do ge kwëtahnërunëha, nuỹaɗun sël ntaw̃ary, uwám pary w̃a, g’uw̃ac lëw̃u w̃a.
21Itufëhna Yesu hnë vërëfal mbëɗ gë vëhi
1 Ga ndëcëk rac, Yesu mboko tufëhnahni vërëfal vëlëw̃u va, tëfary lant Tiberiyad hna. Wëlin gante tufëhnakëhniwo ka: 2 ndampo fo nkeniho, vëhni: Simo Piyer , gë Toma nte w̃acëɗeho Asëp a, Natanayel mbë Kana vë Galile, Viju Sebede, do gë vërëfal vëhi vëỹëntaw̃ va. 3 Simo Piyer më ntehnëkëhni: «Gë fëla wuwis njiɗëfu.»
Më ntëkwaniha: «Fuhnë fëna, njintëɗeɓun.» Awa njilehnëni kaƴëni kulu hna, ɓare ñoñ vëfëlalohna umëɗ tac.
4 Ante pëgwëko pacënd ŋa, tëkiko Yesu, tëfary w̃ënka hna kahnëko. Ɓare vërëfal va vëyëtëlohna umë ye. 5 Awa Yesu më tëƴëkëhni: «Vërah mën, pëlarunëhëhni bi wuwis?»
Më ntëkwaniha: «Hali».
6 Më ntehnëkëhni: «Dabëryin waryeƴ w̃i gë cape rëhw kulu haɗi do pëlaɗunëhëhni.» Awa ntabëlehnëni waryeƴ w̃a, do vëhoɗilohna ntabëtini, kaɓi wuwis w̃a pëɓëniho.
7 Awa arëfal ale ŋahnëɗëho Yesu ɗus ỹa më ntehnëka Simo Piyer: «Ahwëhn a ye!» Ga nkwëryëk wanës watac, «Ahwëhn a ye», Piyer më mbokëryak cuɗa cuɗ nte cuɗëtako ŋa do ntëba w̃ënka hna. 8 Vërëfal vëỹëntaw̃ va më kegëtani ndotëndëni waryeƴ wafëɓah wuwis w̃a: vëỹaw̃ëlohna vambëŋ va, soŋe wametër keme fo ŋaw̃ëtaniho. 9 Tëkëndëni tuŋ vambëŋ hna, më nuni hwëɗëh g’uwis ga mbëlëɗeni do gë vamburu.
10 Yesu më ntehnëkëhni: «Ƴojënëhni wuryampo hnë wuwis wule fëlarun takan w̃i.»
11 Simo Piyer kaƴëlehn kulu hna ndoj waryeƴ w̃a nkal hna. Wuwis wusankaf wule fëɓëko w̃a, keme gë wafëhw imbëɗ do gë warar (153) nkeniho do, mama njaɓahnëniho ɗus, waryeƴ w̃a ɓëkëtalohna. 12 Yesu më ntehnëkëhni: «Ƴijën tokin.» Wëla arëfal aryampo ɗëkëlohna tëƴa: «Mo yeru?» Njëtëniho Ahwëhn a ye. 13 Yesu më tëhak, nuf mburu ŋa do cahëlehnëhni, tac wuwis w̃a fëna. 14 Rarëna ỹa tufëhnakëhniwo Yesu vërëfal vëlëw̃u va, koɓëri ga mbëhnahnëko.
Yesu gë Piyer
15 Ga puhnani tok iŋa, Yesu më tëƴëka Simo Piyer : «Simo, aju San , ŋahnëruho bi alëbëhni vëỹi?»
Më ntëkwaka: «Ha, Ahwëhn, njëtëru, ŋahnëmi.»
Yesu më ntehnëka: «Ɗavëryihni vupe mën va.»
16 Tac më mbok tëƴëka higëna ỹa: «Simo, aju San, ŋahnëruho bi?»
Më ntëkwaka: «Ha, Ahwëhn, njëtëru ŋahnëmi.»
Yesu më ntehnëka: «Paɓëryihni wape mën ŋa.»
17 Yesu më mbok tëƴëka rarëna ỹa: «Simo, aju San, ŋahnëruho bi?»
Piyer njamëlehn kaɓi rarëna ỹa tëƴëkawo Yesu bi ŋahnëka. Më ntëkwaka: «Ahwëhn, njëtëru fop; njëtëru ŋahnëmi!»
Yesu më ntehnëka: «Ɗavëryihni wape mën ŋa.
18 «Toña ỹa fëƴaɗëmi: ante nkoruho jar ŋa, wëjë dënk ỹëbaɗëho ryil ỹa do njiɗuho hn’ile ñaɗuho hna, ɓare ge ntafëru, njelëɗu wëɓák ŋi, ahaw̃ary ỹabëɗëhi do njiryeryëɗëhi hn’ile nkoru ñaɗila ayi hna.» 19 (Hara, gë wanës watac, Yesu tufahnëɗëho sifa cëm nte cëmëɗ Piyer tufahnahn inaỹ W̃ënu ŋa.) Ante nësëk watac ŋa më kwënëk: «Tëfe!»
Yesu g’arëfal ale ŋahnëko ɗus
20 Piyer më cahëtak do nuhna arëfal ale ñako ŋahn Yesu ɗus ỹa; hamëhni tëfiɗëhëhniwo. Arëfal arac rankako gë cape Yesu ante tokëɗëniho roka ŋa do tëƴa: «Ahwëhn, mo ye ale rokaɗëhi ỹa?» 21 Piyer nukawo, më ntehnëka Yesu: «Ahwëhn, aỹi lë, ye yeɗëha?»
22 Yesu më ntëkwaka: «Ge ñaɗa cëm hafo vokaju, ye yentahniki? Wëjë, tëfe!» 23 Awa wanës watac campëlehn hnë vëhery vële hwëtahnëk hna; ntehnëɗeho, arëfal arac cëmëɗina. Ɓare Yesu dehnëlohna cëmëɗina, umë lehnëko ge ñaɗina cëm hafo mbokaj, ye yentahnika?
24 Arëfal arac dënk hnësëk had seɗe do herëk watac. Njëtëɓun ceɗeya dëw̃u ŋa toña ye.
25 Yesu mboko nti viyaɓah vihaw̃ary. Ge kerakënde fop, ntiyahnëko tëkëlakëndina ɗuniỹa li vëkayëte vante herakënde va.