Sak

Kayëte mba Sak

Wade yehëhna hnë iŋi kayëte

Ale herëk iŋi kayëte ŋa tufëhnana ɓare namu cery sali ŋa ntehnëk Sak, aheryu Yesu, herëhnëkëhni vële hwëtahnëk sampëk ɗuniỹa li. Akerëk mpëd yëbëlan bëhn wafëhw imbëɗ gë bëhn wafëhw imbëɗ gë ryaw̃ gë wahi (50 gë 62) ga ndëcëk hnagi Yesu ỹa. Hnë kayëte hna, wanira wayaɓah njëɗahnëɗ gante nkehahnëɗëni vële hwëtahnëk haryënkw W̃ënu ŋa gë vëỹëntaw̃ va. Yëb le hnëfak ye iỹi: «Ahnë ntehnëɗ mpëd: “Wëjë, kwëhnaru ikwëtahn, ami viỹë vifërën liɗëfu. Tufërye bi hak koɗu ahwëhna ikwëtahn hara diɗila fërën! Ge ami ye, gë ile liɗëfu ỹa tufëɗëmi ikwëtahn mën iŋa.”»

Sak wëdahëse hnë uwám vë fac-w̃o-fac mbalëtahnëɗ soŋe karaŋahnëhni karaŋ nte wok dakëna nkwëry: Sisikulu, pahnac, hwëɗëh.

Wëlin wanës wakwëhn nafa hn’iŋi kayëte: kwëtahn, vëỹënta, sariya, iña ɗuniỹa, hakili, hwëɗëh, wameh, vëvetak/vëhaỹëhnah, ryëw̃.

Wëlin gante nke kayëte ka:

Simpaỹi (1.1)

Ƴaw̃ënaryin hnë haỹëhnah g’uvetak (1.2-11)

Ile w̃atik hnë W̃ën gë ile wok matina hn’umë (1.12–3.18)

Iña ɗuniỹa, iñew̃ W̃ën (4.1-17)

Unira vëvetak (5.1-6)

Ɗuñëna gë iƴëfa (5.7-20)

Simpaỹi

¹ Vëỹënta mën, nkaỹëɗëmu ɗus. Ami Sak , aryokuŋëhn W̃ën do gë Ahwëhn a Yesu Këris , herëhnëryiɗëhu, w̃uhnë, ɓulunda W̃ën le sampëk hnë ɗuniỹa ỹi fop + 1.1 Ɓulunda W̃ën le sampëk hnë ɗuniỹa ỹi fop: Sak ntehnëk, vële rëfëɗëha Ahwëhn a ye wahnënk pëhw gë wahi wavë Isërayel. .

Ƴaw̃ënaryin

² Ntehnëɗëmu, ge nkeɗëhu sifa uryëñah w̃a fop, pëlaryin had uhnatah sankaf; ³ njëtërun, ge ikwëtahn hun ŋa njaw̃ënaɗ hn’uryëñah le yeɗëhu hna nkwënëɗëhu kamëna ŋa. ⁴ Age kamëna hun ŋa padëk nkeɗun vësatah ɗus, vëhwëhn w̃eh këm, do ñoñ gojëɗiluhna.

⁵ Age ahnë hnë w̃uhnë nkojëka hakili ỹa, tëfëka tëƴa W̃ënu ŋa, do umë njëɗaɗëha, kaɓi njëɗaɗëhëhni vahnë va fop gë uhwëhna nëf hara nahalehnëna. ⁶ Ɓare ahnë arac tëfëka tëƴ g’ikwëtahn W̃ën hara gwajëlehnana, kaɓi ale wajëlehnak a gë iɓonkëlo w̃ënka wov nte matëndëk sël do peñëlehnëɗ gante-wo-gante mëntëlëni. ⁷ Sifa ahnë arac antë mbëra naha nuỹaɗ iñë Ahwëhn hna. ⁸ Ale wajëlehnaɗ ye do kahnëndaɗina kwëlëkwël hn’ile ntiɗ hna fop.

Haỹëhnah g’uvetak

⁹ Araɓi aỹënta mën ale haỹëhnëk a nata kaɓi matëndik haryënkw W̃ën hna, ¹⁰ do avetak a nata ge W̃ënu ŋa ñoƴëka. Ndëcëɗ gante caw̃ëɗ wapëtel ki. ¹¹ Ulav w̃a pëhniɗ, yakah lëw̃u w̃a hankënëɗ; ufëtel w̃a njoɗ do idël iŋa goɗina nkwam. Koyëna nkeɗ soŋe avetak a fëna, nambëɗe fagant ɗoku lëw̃u hna.

Ile w̃atik hnë W̃ën gë ile wok matina hn’umë

¹² Mbetak ale hamënak hn’uryëñah hna, kaɓi ge mëkak, nuỹaɗ uwám usër ule ntehnëk W̃ën njëɗaɗëhëhni vële ỹahnëka va.

¹³ Ge ahnë njëkëhnahnik, antë ntehn W̃ënu ŋa yëkëhnahnëɗëha, kaɓi W̃ënu ŋa koɗena njëkëhnahni menehni, do umë dënk ƴëkëhnahnëɗina ahnë. ¹⁴ Ale-wo-le njëkëhnahnik ge mbënakëfu do pëlaỹinëkëfu g’iña fu ŋa dënk. ¹⁵ Tac iña ŋa nkeɗ had iɗonk asëval, do w̃eh nagëɗ; do ge w̃eh w̃a naỹëk hafo pad, icëm nagëɗ.

¹⁶ Vëỹënta mën, vële ỹahnëɓu ɗus, antë mpaỹëmpaỹawu: ¹⁷ fop uyëɗ yivah w̃a, fop ɓuña wamah ỹa g’ambin matik; hnë W̃ënu le ye Rëm Wahumpen hna matik. Umë gwëcëtaɗina had icën nte pakëtëlehnëɗ ulav. ¹⁸ W̃ënu ŋa ntik naginëfu g’ahaw̃ary gë wanës toña wadëwu ŋa, nkehahnin vëryënkwëryënkw hnë ile ntik hna fop.

Idi wanës W̃ën

¹⁹ Vëỹënta mën, vële ỹahnëɓu ɗus, tëfëku ayëtu iỹin: ale-wo-le tëfëka njanc nëpa ŋa, ɓare antë njanc nës iŋa do dav iŋa; ²⁰ kaɓi ntavah ahnë nagëɗina le satëk haryënkw W̃ën hna. ²¹ Soŋe më ye, tavëryin fop ile ronkënëɗ ỹa do gë fop le w̃enëɗëha ahnë ỹa. Kacaryin g’uhnatah wanës wante taw̃ëk W̃ën hnë w̃uhnë ŋa, kaɓi kwëhnak fanka soŋe pehët vintaw̃ary hun va.

²² Antë nëŋu nëpaŋi fo, ɓare diryin le nësëɗ ỹa, ge gena umë w̃uhnë dënk rokaɗ vankaf hun va. ²³ Ale hnëpaɗ wanës ŋa do diɗil ile nkwëryëɗ ỹa, nke had ale yëkaɗ hnë njëka: ²⁴ ge puhnak ƴëka ŋa, njiɗ do ndënkwëɗ taŋ gante nke ka. ²⁵ Ɓare ale fëcëtaɗ gë yasery sariya satah le yëɗaɗëhëfu ipeh ŋa, natëlahna soŋe nëpa tac ndënkw taŋ, ɓare ntiɗ le nësëɗ ỹa. Awa, ahnë arac nëfaɗëha hnë ile ntiɗ hna fop.

²⁶ Age ahnë ntiyahnëka W̃ënu ŋa nëŋëka gë umë do mëkëna pëla w̃ës lëw̃u ỹa, tokak nkaf ntëw̃u ŋa dënk: ile liỹahnëka kwëhnana nafa. ²⁷ Wëlin ile hnëŋëɗëha ɗus W̃ënu ŋa, Rëm ỹa: ipaɓ vukëryëm gë vësëval vële cëmaryëk vësan hnë uyiw̃ëhnah lëw̃ hni hna do kehayi viỹë vivë ɗuniỹa vi antë tonkënëfu.

Idëbëndëlehn vahn

¹ Vëỹënta mën, w̃uhnë vële hwëtahnëka Ahwëhn fu asëmbik a, Yesu Këris , antë alëbëndëlehnënduni vahnë va. ² Mëntëk had iŋi tëfëta: asan avetak, ale liyak anënk sanu gë viỹi viwamah, njijëk hn’ile mbarërun hna do ahaỹëhnah ale liyak viỹë viw̃eh fëna njintëlehniji hnë mbara tac. ³ Ge kacarunëha ale suɗak viỹi viwamah aỹi do alehnuna: «Dañary ani, laña lënah li», do haỹëhnaha ntehnëɗunëha: «Wëjë, gory ahahn» ma «Dañary nkal li», ⁴ awa ge koyëna ntiɗun, ntëbëndëlehnëɗunëhëhni vahnë va do g’intaw̃ary meh kitiŋëɗunëhëhni.

⁵ Nëparyin, vëỹënta mën, vële ỹahnëɓu ɗus: gena bi W̃ënu ŋa tëhnakëhni vëhaỹëhnah vëvë ɗuniỹa vi soŋe mbetahnëni kwëtahn hna do nuỹani sah Inaw̃ nte ntehnëk njëɗaɗëhëhni vële ỹahnëka va. ⁶ Ɓare w̃uhnë, mbanëɗunëhëhni vëhaỹëhnah va! Gena bi vëvetak va vërehnëɗëhu do yoɗëhu vakitiŋa hna? ⁷ Vëvetak va yew̃ëɗ w̃ac fërën le njëɗaku W̃ënu ŋa.

⁸ Awa, ntiɗun le saŋëk ge maw̃ëhnërun sariya Inaw̃ W̃ënu ŋa gante kerik ka: «Ŋahnëryehna aỹënta hu ỹa had wëjë dënk.» ⁹ Ɓare ge ntëbëndëlehnëɗunëhëhni vahnë va, uw̃eh liɗun, maw̃ëhnëluhna iỹi sariya, awa ntavah W̃ënu ŋa cëlahniɗëhu. ¹⁰ Ge ahnë maw̃ëhnëna akwëɗa ndampo sariya ỹa, lakënde maw̃ëhn vañëntaw̃ va, ntëntahnëk sariya ỹa fop. ¹¹ Gena bi W̃ënu ŋa umë lehnëk: «ant’ayëkëlehna asëval ahaw̃ary.» Ntehnëk fëna: «Ant’aryaw̃a ahnë.» Awa wëla ƴëkëluhna asëval ahaw̃ary, aryaw̃ata ahnë, maw̃ëhnëlihna sariya ỹa.

¹² Awa, ile-wo-le hnësëɗun ỹa do lidun ỹa ƴëtëryin kitiŋëɗerun gë sariya ile fehëtëɗ vële w̃aw̃ëhnëka va. ¹³ Hnë fac kiti hna, W̃ënu ŋa kaỹëhnahnëɗilahna gë ale wok kaỹëhnahnëɗilahna gë vëỹëntaw̃ va; kaỹëhnahn ŋa yaw̃ëk gë ikiti ỹa.

Ikwëtahn gë ile liɗe

¹⁴ Vëỹënta mën, ye nëfaɗëha ahnë ge ntehnëk: «Kwëhnaɓu ikwëtahn», ge tufahnëɗina gë ile ntiɗ ỹa? Sifa ikwëtahn tac, koɗ bi pehëta? ¹⁵ Age ntehnik aỹënta fu aryampo wok kwëhnana viỹi vile ntiyaɗ ma le tokëɗ wafac w̃a fop, ¹⁶ ye hnëfaɗëha ge ntehnërunëha: «Ƴiryeyi ƴam; cuɗary do tokëry afo afihn», ge ƴëɗalunahna ile valëka ỹa? ¹⁷ Koyëna nke soŋe kwëtahn iŋa: ge tufahnina g’ile liɗe ỹa, ikwëtahn cëmah ye.

¹⁸ Ahnë ntehnëɗ mpëd: «Wëjë, kwëhnaru ikwëtahn, ami viỹë vifërën liɗëfu».

Tufërye bi hak koɗu ahwëhna ikwëtahn hara diɗila fërën! Ge ami ye, gë ile liɗëfu ỹa tufëɗëmi ikwëtahn mën iŋa. ¹⁹ Kwëtahnëru W̃ën huɗampo fo yehëhna? Caŋëk ɗus! Waƴine ŋa fëna kwëtahnëni hafo mbalëndëni.

²⁰ Wëjë iŋi ntëhn! Ñaɗila bi ayët toña ỹa? Ikwëtahn ŋa kwëhnaɗina nafa ge diyina ile rufahnëɗ! ²¹ W̃ënu ŋa hak njavëtëka acërakëlo fu ỹa Abëraham catëk? Gena bi soŋe ile ntiko ỹa ye, ante njëɗahnëkawo aju Isak hn’ile cënaɗe saɗëha hna? + 2.21: Wapëgwala 22.1-19 ²² Nuru, ikwëtahn dëw̃u ŋa gë ile ntik ỹa tëfëlëni do ile ntiɗ ỹa fadëndanëk ikwëtahn dëw̃u ŋa. ²³ Koyëna ntiyako ile nësëko Vikerëh va: «Abëraham kwëtahnëkawo W̃ënu ŋa do soŋe rac W̃ënu ŋa pëlakawo umë catëk.» Do lawo macëkawo. ²⁴ Awa nurun, W̃ënu ŋa gë ile ntiɗ ahnë ỹa njavëtëɗëha ahnë arac catëk, gena g’ikwëtahn iŋi fo.

²⁵ Koyëna nkeho soŋe Rahab ỹa fëna, asëval ale wafëɗëho nkaf ntëw̃u ŋa. W̃ënu ŋa njavëtëkawo catëk soŋe ile ntiko ỹa ante kacakëhniwo vahnë vëva Isërayel vële faƴiko va do ndemahni tëfëni nkaw̃ kaw̃ary. + 2.25: Yosuwe 2 ²⁶ Awa, ge ahn’a gona njënënd cëmëk, ndampo fo nke, ikwëtahn nte wok tufëhnaɗina ŋa cëmëk.

Ipëla w̃ës

¹ Vëỹënta mën, antë ayaɓu vëharaŋ vahnë, kaɓi njëtërun fuhnë vële haraŋëɗëhëhni vahnë vi, yapënahnëɗe kitiŋ hna ntëbini vëỹëntaw̃ vi. ² Fuhnë fop ntëntëɗëfun ɗus. Age ahnë nësëɗ hara dëntëɗina, ahnë arac catëk, mëkëɗ pëla nkaf ntëw̃u ŋa hnë le-wo-le hna. ³ Gena bi karafe liɗenëhëhni wafahnac w̃a soŋe maw̃ëhnahnëndënihëfu? Koyëna koɗen njërëkëtëlehnin vimbahn vidëw̃ hni va fop. ⁴ Ma kat, naharyin wakulu ŋi: la naỹ ɗus do sël hwëhn fanka peñëndëhni, gë fandëhwëra fatoƴ njiryeryëɗe gante ñaɗe ka, do njiɗ hn’ile ñaɗ ale yaryaryëɗ hna. ⁵ Ndampo fo nke soŋe ryëw̃ ỹa fëna; iñë ile vak ɗus ye hn’imbahn hna, ɓare naỹënaɗ do canëɗ wanës wacankaf. Ƴëkëryin, fakwëɗëh toƴe koɗ pëɗ fëk sankaf! ⁶ Awa, ryëw̃ ỹa gë hwëɗëh mëntëlëni. Ɗuniỹa wameh ye hn’imbahn fu hna, tonkënëɗ imbahn ŋa fop. Pëɗëɗ ɗuniỹa lëw̃ fu ỹa fop gë hwëɗëh hunte w̃atik janáma hna.

⁷ Vahnë va koɗëni ntini maw̃ëhnënihëhni wulaw̃ w̃a gë wusëry w̃a gë ile huhaɗ do gë ile ye wov hna. ⁸ Ɓare ryëw̃ ỹa, ahnë koɗina nti maw̃ëhn! Iñë w̃eh le wok ñëw̃ëɗina muk ƴam ye, do pëɓëka wanto. ⁹ Gë ryëw̃ ỹa njëw̃ëɗen icëmb Ahwëhn a, Rëm fu ỹa, ɓare fënali gë umë ndëwanëɗenëhëhni wameh ŋa vahnë vële ntik W̃ën mëntëlëni gë umë va. ¹⁰ Wanës icëmb do iɗëwan w̃eh sahnëɗ hnë w̃ës ryampo fo. Vëỹënta mën, tëfëlahna nke koyëna. ¹¹ Haƴalin hante sanëɗ w̃ënka wanëŋah gë waŋañah gena. ¹² Vëỹënta mën, anuỹ koɗ bi ntëw̃ wacalav? Acalav fëna koɗ bi ntëw̃ wanuỹ? Ndampo fo nke, haƴalin w̃ënka waŋañah fëna koɗina njalën w̃ënka wanëŋah.

Soŋe hakili

¹³ Nke bi hnë w̃uhnë ale liyahnëka kwëhnak hakili? Araɓi tufahnënd hakili lëw̃u ỹa gë viỹë vifërën vile ntiɗ g’iɓana va. ¹⁴ Ɓare ge iñew̃ary gë iña dëb vëỹëntaw̃ ŋa fëɓëku wasakahn hun hna, ɓokawo ahnaỹënandu, ahnësëndu koyëna ile hnëmpëlëk gë toña ỹa. ¹⁵ Iỹi sifa hakili cëliɗina g’ambin; iɓë nkal ye, iɓa vahnë, gë Sintani dënk. ¹⁶ Toña ye le nke iñew̃ary gë iña dëb vëỹëntaw̃ ŋa, hnam nkeɗ fop vankeya vameh va do ƴam goɗina. ¹⁷ Ɓare ahnë ale hwëhnak hakili vë g’ambin ỹa ahnë afacah ye ryënkwëryënkw ỹa, tac ñaɗ ƴam ỹa do nëŋëk nkenti, pëɓëka kaỹëhnahn gë viỹë vifërën, dëbëndëlehnëɗilëlihna vahnë va, do tokaɗilëlihna. ¹⁸ Vële ỹaɗ ƴam va, gë ƴam ỹa campehnëɗëni usatah w̃a caharaɓ lëw̃ hni, had uhnëɗa, do satah w̃a mbarëpëɗëni.

Iña ɗuniỹa, iñew̃ W̃ën

¹ Ne matiɗ wasonko w̃a gë wamët ŋa yëbëlan hun? Iña nte w̃ëtëɗ hn’imbahn hun hna matiɗ. ² Ñaɗun iñë, ɓare koɗiluhna ahnuỹawu, awa pëhwëtaɗun aryaw̃una ahnë; përëku g’iñë ahnë, ɓare koɗiluhna ahwëhnawu, awa afëgwëlehnu sonko do gë uw̃ët. Nuỹaluhna ile ỹaɗun ỹa, kaɓi muntalunahna W̃ënu ŋa. ³ Do la aw̃untawu, nuỹaɗiluhna, kaɓi këm fo muntaɗun: alihahnu iña hun ŋa fo rëƴëɗun. ⁴ Tavërunëha W̃ënu ŋa! Ƴëtëluhna bi iña viỹë iỹi ɗuniỹa ỹi iƴew̃ W̃ën ye? Ale ỹaɗ nke lawo ɗuniỹa ỹa aỹew̃ W̃ën ntiyaɗ. ⁵ Gena aki fo nësarëɗ Vikerëh vi: «W̃ënu ŋa ñaɗ ɗus iƴir nte ntik hnë fuhnë ŋa.» ⁶ Tac W̃ënu ŋa njivëk ɗus hnë fuhnë. Soŋe umë Vikerëh va më lehnëk: «W̃ënu ŋa ñew̃ëkëhni vële hnaỹënaɗ va, ɓare tufëɗëhëhni ipërëna dëw̃u ŋa vële vanaɗ va.» + 4.6: Wanira 3.34

⁷ Awa, ɓanaryin W̃ën hna; ŋwëỹëhnëryina Sintani do nkaryëɗëhu. ⁸ Tëharyina W̃ënu ŋa do tëhaɗëhu. Pacënaryin wëɓák ŋa, w̃uhnë vëw̃en vi; pacënaryin vinahan hun va, w̃uhnë vële wajëlehnaɗ vi! ⁹ Ƴahnaryin, geryin hnë wakwëy, do koryin; araɓi waryas hun w̃a mbaca wako, do hnatah hun w̃a mbaca yiw̃ëhnah. ¹⁰ Ɓanaryin haryënkw Ahwëhn hna do naỹënëɗëhu.

Soŋe ikitiŋ aỹëntaw̃u

¹¹ Vëỹënta mën, ant’alehnëlëndu wameh. Ale lehnëka wameh aỹëntaw̃u ma hitiŋëka ỹa, ahnë arac sariya W̃ënu ŋa ntehnëk do kitiŋëk. Wati rac, ahitiŋ sariya ỹa ntiyak, gena ale w̃aw̃ëhnëk. ¹² W̃ënu ŋa yëɗahnëk sariya ỹa do umë fo ye ahitiŋ a; umë fo hoɗ pehëta ahnë ma mbëvehna. Awa wëjë ale hitiŋëɗëha aỹënta hu ỹi, mo liyahnëki yeru?

Soŋe inaỹëna

¹³ Tame, nëparyino, w̃uhnë vële lehnëɗ: «Dol ma acahn njiɗëfun hnë iŋi naw̃, bëhn liɗëfun hnam, igwaf rëkëɗëfun wafëndëfu do nuỹaɗëfun koryi.» ¹⁴ W̃uhnë, ƴëtëluhna bi hak nkeɗ ɗuniỹa hun ỹa acahn! Had fëcahnunt fante sahnëɗ do ndëcëlehn taŋ nkerun. ¹⁵ Wëlin ile rëfëku ahnësu ỹa: «Ge Ahwëhn a maw̃ëk, cëmëɗilëfuhna do ntiɗëfun iỹin gë ỹin.» ¹⁶ Ɓare hali, w̃uhnë naỹënaɗun gë wanës wacankaf. Iỹi sifa naỹëna fop ƴivëna wëla toƴe.

¹⁷ Awa ge ahnë njëtëk gante ntiɗe ufërën ka do dil, wameh ntik.

Unira vëvetak

¹ Tame, nëparyino, w̃uhnë vëvetak vi! Koryin do ƴahnaryindën soŋe wameh wante ỹaɗ njohahnu ŋa! ² Paryi nke hnapul hun ỹa nkëlëɗ do viỹi hun va tokëɗëni vamaỹ. ³ Sanu hun ỹa gë koryi hun ỹa nkal fërëkanëɗ do nkal tac rëkendëhu; tokëɗ vimbahn hun va had hwëɗëh. Hnë wapuya ɗuniỹa hna mbarëparun hnapul. + 5.3: Matiye 6.19-20 ⁴ Ŋwëỹërun cosëɗilunihna vële ryokuŋëhnëku wëhaỹ hun va. Rumpah sankaf ye! Waɗeka vëvarëp roka hun va tëkëk hafo vanëf W̃ën Ahwëhn Fanka hna. ⁵ Hnë uvetak sankaf gë fop ile hnëŋëɗëhu nkerun nkal li. Konënarun had wusaw̃ soŋe fac ile ndaw̃ahnëɗeni ỹa. ⁶ Kitiŋërunëhëhni vële wok vëlina iñë va do ndaw̃ehnërunëhëhni; vëyaw̃ënanëluhna.

Ɗuñëna gë iƴëfa

⁷ Awa, vëỹënta mën, ɗuñënaryin hafo Ahwëhn a mbokaj. Ƴëkëryina ayama gante nduñënaɗ ka napatënd nkal iŋa njivënëhna uhnëɗa w̃a do nuỹa roka yaɓah le mbarëpëɗ: njëtëk tëfëka tëv hafo sama ỹa pu. ⁸ Ɗuñënaryin w̃uhnë fëna; ƴaw̃ënaryin ɗus, kaɓi Ahwëhn a mbokajëɗ ɓiỹëɗina!

⁹ Vëỹënta mën, antë aw̃ëhnandu soŋe W̃ënu ŋa antë kitiŋu. Tëkik, rënka hun hna nke! ¹⁰ Vëỹënta mën, ɗënkwëtaryinëhni wakila wante hnësëɗëho g’uw̃ac Ahwëhn ŋa: tëfëtalahnëryin iɗuñëna dëw̃ hni hnë horot hna. ¹¹ Ntehnik nëfakëhni vële yaw̃ënak horot hna. Nkwëryërun ga nësëɗe soŋe iɗuñëna ƴaryah iɓa Sob ŋa + 5.11: Soɓ , do njëtërun le njëɗaka ỹa Ahwëhn a wapëta hna. Ahwëhn a kaỹëhnahnëɗëha ɗus do kwëhnak nëf.

¹² Ɗënkwëtaryindën waŋi, vëỹënta mën: antë alëkëndu gë ambin ŋi ma g’inkal iŋi, ma gë sifa ntëka-wo. Ge ha ye, dehnëryin, «Ha» ge hali ye, dehnëryin «Hali» fo, soŋe antë kitiŋu W̃ënu ŋa.

¹³ Nke bi hnë w̃uhnë ale horotëɗ? Araɓi muntand. Nke bi ale natëk? Araɓi njëw̃ënd icëmb W̃ënu ŋa. ¹⁴ Nke bi ale resëk hnë w̃uhnë? Araɓi macëhni vëvë haryënkw cery sali va; vërac njëfanëɗëniha turatëndëniha wagu nkaf hna g’uw̃ac Ahwëhn a. ¹⁵ Iỹi sifa njëfa nte liyik g’ikwëtahn ŋa, pehëtëɗëha ares a: Ahwëhn a matëndëɗëha, do wameh wante ntik ŋa tavëhnëɗe. ¹⁶ Awa putaryin wameh hun ŋa yëbëlan hun, do yëfanëhnëlëryindën, soŋe ayërënahniwu. Iƴëfa ahnë asatah a kwëhnak fanka ɗus. ¹⁷ Eli ahnë gë fuhnë ki yeho: njëfako g’ikwëtahn soŋe antë tëv, do tëvëlohna hnë wabëhn watar gë fagant bëhn. ¹⁸ Tac më mbok njëfa kat; awa më tëvëk do sama ỹa më njivëk ɗus.

¹⁹ Vëỹënta mën, ge aryampo hnë w̃uhnë tavëk nkaw̃ toña ŋa do ahaw̃ary mbokaryeta, ²⁰ ƴëtëryin iỹin: ale vokaryika aw̃en hnë nkaw̃ përën hna, pehëtëɗëha icëm iŋa do tavëhnëɗe wameh waƴaɓah.