Wapëgwala

Wapëgwala

Wade yehëhna hnë iŋi kayëte

Namu vële hwëtahnëka Këris va lehnëkëfu Moỹis herëk iŋi kayëte. Mpëd yëbëlan bëhn wuli wakeme wahnah gë wafëhw wahnah g’imbëɗ gë ryaw̃ gë bëhn wuli gë wakeme wanah g’imbëɗ g’iryaw̃ (1446 gë 1406) ani gë naganëhnënde Këris ỹa hnë wati bëhn wafëhw wahnah (40) hna nte nkeho wula hna gë ɓulunda Isërayel ỹa. Cape ndënkwëryënkw kayëte Wapëgwala ŋa Mesopotami hna ntiyak do cape kigëna ŋa Esipët hna.

Kayëte ŋa nësëɗ soŋe wapëgwala fop viỹë vi: idi ɗuniỹa ỹi, idi ahnë, do ankeya fagant ahnë gë W̃ën. Kayite Wapëgwala ŋa gaband ile nkentik uw̃eh w̃a ɗuniỹa li do tufahnëɗ ile ntiɗëhëni vahnë ỹa hnë ɓëmënkël ntëw̃ lëw̃ hni hna do gë W̃ënu ŋa.

Paɓ g’uwám vacërakëlo va (Adam, Nowe, Abëraham, Isak, Sakob, Yosef) do ile ntehnëk W̃ën ntinëhnëɗëhëhni ỹa, pëhwëtaninëkëfu karaŋin fop kayëte wanës W̃ënu ŋa njëtahnin gante ntiɗ ile ntehnëko ỹa, njonëhnihni ipeh ŋa fop vile ñahanëk va.

Wasapitër warar waryënkwëryënkw w̃a nësëɗ soŋe viw̃ëntëlah wale ye hnë wasapitër warar Wapuyala hna. Awa, wanës W̃ënu ŋa pëgwëhnahnëɗ do patahnëɗ g’uhnës urac fo.

Wëlin wanës wakwëhn nafa hn’iŋi kayëte: W̃ënu ŋa, Abëraham, Sakob, Yosef, Kanan, ɓulunda, wusaw̃, rëm/ajë, nkal.

Wëlin gante nke kayëte ka:

Wapëgwa hna 1–11

Abëraham 12–25

Sakob 25–36

Yosef 37–50

Wapëgwa hna wasapitër 1–11

Gante ntiko fop W̃ënu ŋa

¹ Ante pëgwëko W̃ën ntind viỹë ŋa, ambin ŋa g’inkal iŋa ntiko ten.

² Hara ɗuniỹa ỹi ki fo nkeyarëko do ñoñ gelohna hnam. Hn’ile nkeho w̃ënka watëw̃ah hna umëhwëry cankaf yeho do iƴir W̃ënu ŋa, le yeho had sël, cëpëko w̃ënka watac. ³ Awa W̃ënu ŋa më ntehnëk: «Araɓi humpen ha nke!» Do humpen ha nkelehn. ⁴ W̃ënu ŋa njëkëko do nëŋëkawo gë hutac; më pitëndëlehnëk humpen ha g’umëhwëry uŋa. ⁵ W̃ënu ŋa më macëk humpen ha «fac» do mëhwëry uŋa «umëɗ». Nkeho umëɗ, tac gë fac; fac ryënkwëryënkw ỹa yeho.

⁶ W̃ënu ŋa më mbok ntehnëk: «Araɓi igwac nke fagant w̃ënka hna, pitëlahn w̃ënka ŋa.» ⁷ Do koyëna nkeho. W̃ënu ŋa koyëna ntiko igwac nte fitëndëlehnëk w̃ënka waɓë gëɗ ŋa gë waɓë g’ambin ŋa. ⁸ W̃ënu ŋa më macëk igwac tac «ambin». Nkelehn umëɗ, tac gë fac; fac higëna ỹa yeho.

⁹ W̃ënu ŋa më mbok ntehnëk kat: «Araɓi w̃ënka wante sëpëk ambin ŋi mbarëpël sëñ ryampo fo nkehahn nkal iŋa!» Do koyëna nkeho. ¹⁰ W̃ënu ŋa më macëk hn’ile nkok gena w̃ënka hna «nkal» do w̃ënka wante varëpëlëk ŋa «wov». Njëkëko do nëŋëkawo gë rac. ¹¹ Do W̃ënu ŋa më ntehnëk: «Araɓi hnë nkal hna pëhn ile hwëhnak yaryef, vile lëw̃ëɗ uhnëɗa lëw̃u do gë vatëh vante lëw̃ëɗ wadëwel wadëw̃u ŋa dënk!» Do koyëna nkeho. ¹² Nkal iŋa pëhnëndanëko fop sifa vile hwëhnak yaryef va le-wo-le sifa uhnëɗa lëw̃u w̃a ntëw̃ëko do gë vatëh vante lëw̃ëɗ wadëwel wadëw̃u ŋa dënk. W̃ënu ŋa njëkëko do nëŋëkawo gë rac. ¹³ Nkeho umëɗ, tac gë fac; fac rarëna ỹa yeho.

¹⁴ W̃ënu ŋa më mbok ntehnëk kat: «Araɓi ambin hna nke wahumpen pitëndëlehnahni fac ỹa gë umëhwëry uŋa; do nkehahn wëdahëse vambënt va, gë wafac w̃a do gë wabëhn ŋa. ¹⁵ Araɓi nke ambin hna wahumpen pëtënahn nkal iŋa!» Do koyëna nkeho. ¹⁶ W̃ënu ŋa ntiko wahumpen wahi wasankaf: hunte ỹako naỹ ha, ulav w̃a yeho, soŋe fac ỹa, do hunte vako ha, lepera w̃a yeho, soŋe mëɗ uŋa. Ntiko fëna wahol w̃a. ¹⁷ W̃ënu ŋa g’ambin kwëtëko soŋe pëtënënd nkal iŋa, ¹⁸ soŋe fac ỹa g’umëɗ uŋa do pitëndëlehn humpen ha gë umëhwëry uŋa. W̃ënu ŋa njëkëko do nëŋëkawo gë rac. ¹⁹ Nkeho umëɗ, tac gë fac; fac hnahëna ỹa yeho.

²⁰ W̃ënu ŋa më mbok ntehnëk kat: «Araɓi sifa viỹë fop pëɓëni wov hna, do wusëry w̃a nkwayëndëni g’ambin, cëpëni nkal iŋi!» ²¹ W̃ënu ŋa ntikëhniwo wulaw̃ wësankaf wavë wov do gë fop sifa vile fëɓëk do yasëlehnëɗ hnë w̃ënka hna. Ntikëhniwo fëna sifa wusëry w̃a fop. W̃ënu ŋa njëkëko do nëŋëkawo gë rac. ²² W̃ënu ŋa më ndëwakëhni ntehnëhni: «Araɓi fop vile ye w̃ënka vi nagëlëni, njaɓëni, pëɓëni wov hna do araɓi wusëry w̃a fëna njaɓëni nkal li.» ²³ Nkeho umëɗ, tac gë fac; fac vëryëna ỹa yeho.

²⁴ W̃ënu ŋa më mbok ntehnëk kat: «Araɓi nkeni nkal li wasifa w̃a fop: wusaw̃, gë wulaw̃ do gë fop vihaw̃ary vile yasëɗ nkal li! Do koyëna nkeho.» ²⁵ Koyëna ntikëhniwo W̃ënu ŋa wasifa wulaw̃ gë wusaw̃, gë wulaw̃ wuhnëmpëlah w̃a do gë fop vihaw̃ary vile yasëɗ nkal li. W̃ënu ŋa njëkëko do nëŋëkawo gë rac. ²⁶ Tac W̃ënu ŋa më mbok ntehnëk rëkwa ỹa: «Dinëfuni vahnë mëntëlin gë fuhnë, mëntëlin ɗus! Kwëhnënihëhni wuwis wavë wov w̃i, gë wusëry wavë g’ambin w̃i, do gë wusaw̃ gë wulaw̃ do gë fop vihaw̃ary vile yasëɗ nkal li.»

²⁷ Awa W̃ënu ŋa ntikëhni vahnë va

mëntëlëni g’umë dënk;

ntikëhni asan g’asëval.

²⁸ Tac më ndëwakëhni ntehnëhni: «Nagëlëryin, ƴaɓëryin, pëɓëryin nkal li, naw̃ëryin nkal li; kwëhnëryinëhni wuwis wavë wov w̃i, gë wusëry wavë g’ambin w̃i do gë fop vile yasëɗ nkal vi.» ²⁹ Ntehnëkëhniwo fëna: «Njëɗamu arokëndu wanëɗa wante lëw̃ëɗ nkal ŋi fop do gë vatëh vante lëw̃ëɗ vi fop. ³⁰ Wulaw̃ w̃i fop vëhni njëɗaɓuhëhni tokëndëni dël iŋi gë wusaw̃ wavë nkal w̃i fop, gë wusëry w̃i fop, do gë fop vihaw̃ary vile yasëɗ nkal li.» Do koyëna nkeho. ³¹ W̃ënu ŋa njëkëko fop ile ntiko ỹa do nëŋëkawo ɗus gë rac. Nkeho umëɗ, tac gë fac; fac hwëhn mbëɗ gë ryaw̃ ỹa yeho.

¹ Koyëna puhnako W̃ënu ŋa idi ambin ŋa gë ɗuniỹa ỹi do gë fop ile yehëhna hnam ỹa. ² Ga tëkëk hnë fac hwëhn mbëɗ gë wahi hna, kamahnëko ɗoku lëw̃u ỹa puk do tiw̃ako. Awa hnë fac hwëhn mbëɗ gë wahi hna tiw̃ako. ³ Më ntik fac hwëhn mbëɗ gë wahi rac fac ryëwayik, do nti fac ile riw̃ahnëɗe, kaɓi hnë fac rac tiw̃ako hnë waɗoku wante ntiɗëho hna fop. ⁴ Koyëna ntiko W̃ënu ŋa ambin ŋa gë ɗuniỹa ỹi.

Sarëɗiŋ vë Eden

Ante ntiko Ahwëhn a W̃ënu ŋa ambin ŋa gë ɗuniỹa ỹi, ⁵ vatëh g’idël gelohna ten nkal li, do wanëɗa pëhnëlohna ten, kaɓi Ahwëhn a W̃ënu ŋa cañëtilohna ten rëv ỹa nkal li, do vahnë vëyelohna soŋe njamëni nkal iŋi. ⁶ Ɓare le ye had fampul sahnëɗëho nkal hna do turëɗëho nkal iŋa fop.

⁷ Ahwëhn a W̃ënu ŋa më nufëk nkal do ñahanëka asan + 2.7 Adam fëhnëtanëk nkal do fëna asan. . Tac më cëlëka wasëhn hna sël paryi ỹa, uwám w̃a, do asan arac nkelehn ale yënëɗ. ⁸ Tac, Ahwëhn a W̃ënu ŋa më pëlëk sarëɗiŋ hnë Eden hna, gë cape pëhna lav ka, do kwëta hnam asan ale ñahanëko ỹa. ⁹ Më pëhnëndanëk sifa vatëh vankwamah njëki va fop do vante hnëŋëk toki. Më pëlëk fagant atëh nte yëɗahnëɗ uwám ule wok puɗina do g’atëh kaw̃ary nte yëtëndanëɗ ile yivëk g’ile w̃ek ỹa.

¹⁰ Sën w̃atiɗëho hn’inkal Eden hna turënd sarëɗiŋ ỹa. Pëgw hnam, vunkaryëla vunah pitëlëko. ¹¹ Fandënkwëryënkw fa Pison maciko: fatac rënkëko inkal Havila hna. Hn’inkal tac nkeho sanu ỹa, ¹² do sanu rac përënako ɗus. Nkeho vatëh vante liɗe ɗatikola do fëna nkeho itaka nte yaɓëka nafa ỹa. ¹³ Fakigëna fa Gihon maciko: inkal Kuc + 2.13 Kuc vankol vaki w̃aciko koyena: ndampo ŋa Ecopi hna nke, kigëna ŋa Mesopotami (Irak) hna. ŋa fop tënkëko. ¹⁴ Fatarëna fa Saw̃ maciko: fatac yaryëɗëho gë cape pëhna lav g’ankol Asur ka. Do fanahëna fa Efërat maciko.

¹⁵ Awa Ahwëhn a W̃ënu ŋa më nufëka asan a, kwëta sarëɗiŋ Eden hna soŋe njamënd do njëkand. ¹⁶ Më ntehnëka aki: «Koɗu arok vatëh vambë sarëɗiŋ vi fop. ¹⁷ Ɓare antë arok atëh ante yëtahnëɗe ile yivëk g’ile w̃ek ỹa, kaɓi hale tokëɗu, cëmëɗu.»

¹⁸ Tac më ntehnëk: «Caŋëna asan a nke umë fo. Ndemaɗëfuha linëhnëw̃a ale caŋëɗëni.» ¹⁹ Inkal iŋa ñahanëko fop Ahwëhn a W̃ënu ŋa sifa wulaw̃ wuyaɓah do gë wusëry w̃a, tac njiryeryëhni asan hna soŋe njëk arac bi hak macëɗëhëhni. Intaw̃-wo w̃ac le macëɗëhawo asan a yeɗ ulëw̃u w̃a. ²⁰ Arac më macëkëhni uw̃ac fop wusaw̃ w̃a, gë wusëry w̃a do gë wulaw̃ w̃a. Ɓare asan a nuỹalawohna arëfëlënta ale saŋëɗëha umë dënk. ²¹ Awa Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ndakëndanëka asan a wakwëɗ watëw̃ah. Më ntihëtëka uyiy ryampo do mbokarya ndil ŋa gante nkehawo ka. ²² Uyiy rac, Ahwëhn a W̃ënu ŋa ntik asëval do njinenëhna asan a. ²³ Arac ga nuka asëval a më ntehnëk:

«Aŋa nkaw̃, wëliho ale ye ỹëc waỹëc mën a,

mbahn imbahn mën a!

“Asëval” macëɗe,

kaɓi asan hna nufik.»

²⁴ Soŋe umë ye, asan a tavëɗëhëhni vëhni rëmu gë hnëmu nkeni g’asëvalu fo, do vëhni vëhi tak aryampo fo nkeɗëni.

²⁵ Asan a g’asëvalu wëtata fo nkeniho vëhni vëhi tak, ɓare cëfëhnëlëlëhniwohna.

Ida sarëɗiŋ vë Eden hna

¹ Awa, hnë fop wulaw̃ wule ntiko Ahwëhn a W̃ënu ŋa, lën ỹa yeho ale ỹak ritëka. Tëƴëkawo asëval a: «Paryi bi ntehnëk W̃ënu ŋa: “Antë aroku vatëh vambë sarëɗiŋ vi fop!”»

² Asëval a më ntëkwaka: «Hali, koɗëfun rokëfu. ³ Ɓare soŋe atëh nte ye fagant sarëɗiŋ ŋi, W̃ënu ŋa më lehnëk: “Antë aroku do antë aỹaku; ge gena më cëmëɗun!”»

⁴ Awa lën ỹa më ntehnëka asëval a: «Muk! Cëmëɗiluhna! ⁵ W̃ënu ŋa nësëk umë kaɓi njëtëk, hale tokëɗun, vinkër hun va ŋesëɗ do nkeɗun had Umë dënk: njëtëɗun ile yivëk g’ile w̃ek.»

⁶ Asëval a kamahnëko atëh ŋa nkwamëk njëki do tëfëka nëŋ toki. Ñaɗëho tok nuỹahna uyët. Awa më kwëcëk do tok. Më njëɗaka fëna asanu do umë fëna më tokëk. ⁷ Taŋ piɗëtalehnëhni vinkër va, do kamahnëlehnëni wëtata fo nkeni. Më mbahnëni yaryef atëh nte w̃acik anuỹ ŋa do palani.

⁸ Awa g’anëka ga, më nkwëryëniha Ahwëhn a W̃ënu ŋa, sarëɗiŋ hna njasëlehnëɗëho. Asan a g’asëvalu umë cow̃ani hnë vatëh vamb sarëɗiŋ hna soŋe antë nuhni Ahwëhn a W̃ënu ŋa. ⁹ Ahwëhn a W̃ënu ŋa më macëka asan a, tëƴa: «Ne nkeru?»

¹⁰ Më ntëkwak: «Nkwëryakëmi, më ntakëko kaɓi wëtata fo yeɓu. Awa më sow̃aɓu.»

¹¹ Ahwëhn a W̃ënu ŋa më tëƴëka: «Mo fëƴaki wëtata fo yeru? Tokëru bi atëh nte vañëhnëmino ŋa?»

¹² Asan a më ntëkwak: «Asëval, ale yëɗaruhow̃a yefu ỹa, umë yëɗako atëh tac, do tokëɓu.»

¹³ Awa Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntehnëka asëval a: «Soŋe ye liru iỹin?»

Më ntëkwak: «Lën ỹa tokako, do tokëɓu atëh ŋa.»

¹⁴ Awa Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntehnëka lën ỹa:

«Kaɓi ntiru iỹin, araɓi nkeỹi w̃eh.

Hnë wusaw̃ gë wulaw̃ wule ntik W̃ën hna fop,

wëjë g’iɗonk hu ŋi rëkëɗu ayasënd

do ahohnënd ivëɗ

hnë wafac hu hna fop.

¹⁵ Ntiɗëfu takëla yëbëlan hun wëjë g’asëval a,

yëbëlan vële nagëɗ va do gë vële hnagëɗu va.

Vële nagëɗ asëval a nihëɗënihi nkaf ŋi,

do wëjë itak ŋi ỹarëɗuhëhni.»

¹⁶ Tac Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntehnëka asëval a:

«Ntiɗëfu horot sankaf hnë waryonk hnag hu hna,

rëkëɗu ahorotënd ahnagahnëndëhni vutah hu va.

Iña hu ŋa hnë asan hu hna nkeɗ,

ɓare umë hwëhnëɗëhi.»

¹⁷ Awa tac Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntehnëka asan a: «Maw̃ëru wanës asëval hu ŋa do tokëru atëh nte vañëhnëmino ŋa.

«Soŋe ile lëntëru ỹi,

araɓi nkal iŋi me.

Rëkëɗu ahorotënd ɗus

ahnuỹahnënd ile rokëɗu ỹa

hnë wafac hu hna fop;

¹⁸ inkal iŋa pëhnëndanëɗ

wadëmpëhn do idël meh.

Do tëfëka arok

ile fëhnëɗ wëhaỹ hna;

¹⁹ gë ŋacëŋac hu ŋa rëkëɗu ahnuỹand ile rokëɗu ỹa,

hafo avoka g’inkal

nte hnufiko aỹahani ŋa.

Kaɓi inkal yeru,

do g’inkal mbokaɗu.»

²⁰ Asan a Adam maciko do umë Ev macëkawo asëvalu. Umë fëhnëtanëɗ «Uwám» kaɓi umë ye hnëm vahnë ỹa fop. ²¹ Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntinëhnëkëhni asan a g’asëvalu viỹi waƴand do cuɗahni.

²² Tac më ntehnëk: «Awa ahn’a had Fuhnë nke: njëtëk ile yivëk g’ile w̃ek. Tame, tëfëka memaỹehni antë tëkën atëh ante yëɗahneɗ uwám usër w̃a; age tokëk, cëmëɗina muk.» ²³ Awa Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntakëhni sarëɗiŋ vë Eden hna, soŋe njini njamëndëni nkal nte nufiniho do ntiyini ŋa. ²⁴ Ga ntaka ahn’a sarëɗiŋ vë Eden hna, Ahwëhn a W̃ënu ŋa më kwëtëkëhni gë pëhna lav haryënkw sarëɗiŋ hna wamëleka wade ye vëyëka, (waseruben maciniho). Gë sëlame hwëɗëh ile wërënaɗëho vacape va fop, wamëleka ŋa ankaw̃ ante yihahnëɗe g’atëh ante yëɗahnëɗ uwám usër w̃a njëkaɗëniho.

Kaỹe gë Abel

¹ Adam ndakëniho gë Ev, asëvalu; ndonkëko do naga facan fante w̃aciko Kaỹe + 4.1 Kaỹe fëhnëtanëk «Inuỹa» gë Wa-ebëre ŋa. . Awa Ev më ntehnëk: «G’iɗema Ahwëhn a W̃ënu ŋa nagëɓuha facan.» ² Mboko naga fëna Abel, aheryu Kaỹe. Abel ahery wusaw̃ yeho; Kaỹe, umë, ayam yeho. ³ Awa, Kaỹe ga mbarëpëk roka le njamëko ỹa, njoko viryampo hnë virac, cënahna Ahwëhn a W̃ënu ŋa saɗëha. ⁴ Abel, fëna, njonëhnëkawo vupe vunte ryënkwiko nagini hnë ntega ntëw̃u hna, vunte ỹak hniryëk va, cënahnëkawo Ahwëhn a W̃ënu ŋa. Ahwëhn a W̃ënu ŋa kacakawo g’uhnatah Abel gë saɗëha lëw̃u ỹa, ⁵ ɓare ŋwëỹëkawo Kaỹe gë saɗëha lëw̃u per. Soŋe rac Kaỹe ntavëkawo ɗus; ŋañënëko yëka ỹa. ⁶ Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntehnëka: «Soŋe ye ntavëki aki, do ỹañënëru yëka ỹi aki? ⁷ Ge ntiru gante tëfëka ka, ŋwëỹëɗelihna; ge gena umë, wameh ŋa nke had intaw̃ ŋañah vofëhnëki rënka hu hna. Ñaɗ mëki, ɓare ƴaw̃ëry alëba umë.» ⁸ Ɓare Kaỹe më ntehnëka aheryu: «Cahnëfu.» Ga tëkëni kaỹ hna më ntoŋanëka aheryu do ndaw̃a.

⁹ Awa Ahwëhn a W̃ënu ŋa më tëƴëka Kaỹe: «Ne nkeha ahery hu Abel?»

Më ntëkwak: «Ƴëtëla. Ami bi yëkaɗëha ahery mën a?»

¹⁰ Ahwëhn a W̃ënu ŋa më mbok ntehnëka: «Soŋe ye liru iỹin? Nkwëryëɗëfu wasat ahery hu w̃a nkal hna had ahnë ryekaɗ; igwëcag tëƴëɗ. ¹¹ Tame araɓi nkeỹi w̃eh, ntayiru hn’inkal nte sek wasat ahery hu ale ryaw̃ëru ỹa. ¹² Soŋe umë ye, rëkëɗu ayamënd ɗus, ɓare inkal iŋa ɓokëɗina njëɗayi vetak lëw̃u w̃a. Awërëtalehn fo yeɗu nkal li had ale layik.»

¹³ Kaỹe më ntehnëka Ahwëhn a W̃ënu ŋa: «Piniŋ mën iŋa ntënëk ɗëcët. ¹⁴ Ntaɗuho dol hn’inkal përën hna, cow̃antaɗëfu ŋaw̃ët hu; Awërëtalehn fo yeɗëfu nkal li had ale layik. Ale-wo-le hnuɗëho ỹa koɗ ndaw̃o.»

¹⁵ Ɓare Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntëkwaka: «Hali, kaɓi ge ahnë ndaw̃ëki, nkwëcanëhnëɗeru wahwënta mbëɗ gë wahi (7).» Awa Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntika Kaỹe dahëse soŋe antë ndaw̃ëniha vële hnuɗëha va.

¹⁶ Awa koyëna ŋaw̃ëtakawo Kaỹe Ahwëhn a W̃ënu ŋa nji ntëɗ hn’inkal Nod hna, gë cape pëhna lav Eden ka.

Tere Kaỹe

¹⁷ Ga ñëlëk, Kaỹe nagënihawo g’asëvalu facan fante w̃aciko Enok. Kaỹe pëgwëko mbëryënd inaw̃ do më macëk naw̃ tac uw̃ac aju w̃a, Enok. ¹⁸ Enok yeho rëm Irad ỹa, Irad yeho rëm Mehuyayel ỹa, Mehuyayel yeho rëm Metusayel ỹa, Metusayel yeho rëm Lemëk ỹa. ¹⁹ Lemëk vësëval vëhi ñëlëko: aryënkwëryënkw a Ada maciko do ahigëna ỹa Sila. ²⁰ Ada Yabal nagëko, rëm vële lëɗëko hnë wasank do hwëɗëɗëhëhniwo wusaw̃ w̃a. ²¹ Yabal kwëhnakawo fakery, Yubal maciko, umë yeho rëm fop vërëmp va do gë vësël vëtakëralu va. ²² Sila, umë fëna, nagëkawo facan fante w̃aciko Tubal-Kaỹe. Umë ryëhwarëɗëho sifa viỹë viryokuŋa va fop, waryëhwëra wavëntah gë wëyah w̃a. Tac, Sila mboko naga facëval, ahery Tubal-Kaỹe. Nama maciko.

²³ Lemëk më lehnëkëhniwo vësëvalu:

«Ada gë Sila, nëparyino,

vësëval mën, nëparyino dus:

ndaw̃ëɗëfuha asan ge ndafëko,

ndaw̃ëɗëfuha fatah ge cërehnëko.

²⁴ Age wahwënta mbëɗ gë wahi

nkwëcanëhnik Kaỹe,

wafëhw mbëɗ gë wahi g’imbëɗ gë vëhi (77)

wëcanëhnëɗeɓu ami.»

Set hafo Enos

²⁵ Adam ndakëniho g’asëvalu do mboko nagëniha facan. Ev, Set + 4.25 Set mëntëlëk g’uhnës ile fëhnëtanëk «iƴëɗahn» gë Wa-ebëre ŋa. macëkawo, kaɓi ntehnëɗëho: «W̃ënu ŋa mbok njëɗow̃a facan fakaw̃ary nëmpëtëhnahnow̃a Abel, nte ndaw̃ëk Kaỹe ŋi.»

²⁶ Set umë fëna nagëhnikawo facan; Enos + 4.26 Enos fëhnëtanëk asan ma vahnë. macëkawo. Hnë ƴamani rac pëgwëniho vahnë va cëmbëndëniha Ahwëhn a W̃ënu ŋa macatëndëniha Ahwëhn.

Pëgw Adam hafo Nowe

¹ Wëlin itëfëta soŋe vutah Adam. Hnë fac le ntikëhniwo W̃ën vahnë hna, ntikëhniwo mëntëlëni g’umë. ² Ntikëhniwo asan g’asëval, ndëwakëhniwo do macëhni uw̃ac «vahnë». ³ Ante nuỹako Adam wabëhn keme gë wafëhw warar (130) ŋa, mboko naga facan fante mëntëlëniho ɗus. Set macëkawo. ⁴ Tac Adam mboko nuỹa kat wabëhn wakeme mbëɗ gë watar (800). Nagëhnikëhniwo vucan vukaw̃ary gë vucëval. ⁵ Ga nuỹak fop ka ỹa wabëhn wakeme mbëɗ gë wahnah gë wafëhw warar (930), cëmëko.

⁶ Ante nuỹako Set wabëhn keme g’imbëɗ (105) ŋa, nagëhnikawo facan fante w̃aciko Enos. ⁷ Tac Set mboko nuỹa wabëhn wakeme mbëɗ gë watar g’imbëɗ gë waki (807). Nagëhnikëhniwo vucan vukaw̃ary gë vucëval. ⁸ Ga nuỹak fop ka ỹa wabëhn wakeme mbëɗ gë wahnah g’ipëhw gë waki (912), cëmëko.

⁹ Ante nuỹako Enos wabëhn wafëhw mbëɗ gë wahnah ŋa (90), nagëhnikawo facan fante w̃aciko Kenan. ¹⁰ Tac Enos mboko nuỹa wabëhn wakeme mbëɗ gë watar g’ipëhw g’imbëɗ (815). Nagëhnikëhniwo vucan vukaw̃ary gë vucëval. ¹¹ Ga nuỹak fop ka ỹa wabëhn wakeme mbëɗ gë wahnah g’imbëɗ (905), cëmëko.

¹² Ante nuỹako Kenan wabëhn wafëhw mbëɗ gë wahi ŋa (70), nagëhnikawo facan fante w̃aciko Malalel. ¹³ Tac Kenan mboko nuỹa wabëhn wakeme imbëɗ gë watar gë wafëhw wahnah (840). Nagëhnikëhniwo vucan vukaw̃ary gë vucëval. ¹⁴ Ga nuỹak fop ka ỹa wabëhn wakeme imbëɗ gë wahnah g’ipëhw (910), cëmëko.

¹⁵ Ante nuỹako Malalel wabëhn wafëhw mbëɗ gë ryaw̃ g’imbëɗ ŋa (65), nagëhnikawo facan fante w̃aciko Yerëd. ¹⁶ Tac Malalel mboko nuỹa wabëhn wakeme mbëɗ gë watar gë wafëhw warar (830). Nagëhnikëhniwo vucan vukaw̃ary gë vucëval. ¹⁷ Ga nuỹak fop ka ỹa wabëhn wakeme mbëɗ gë watar gë wafëhw imbëɗ gë wahnah g’imbëɗ (895), cëmëko.

¹⁸ Ante nuỹako Yerëd wabëhn keme gë wafëhw mbëɗ gë ryaw̃ gë waki ŋa (162), nagëhnikawo facan fante w̃aciko Enok. ¹⁹ Tac Yerëd mboko nuỹa wabëhn wakeme mbëɗ gë watar (800). Nagëhnikëhniwo vucan vukaw̃ary gë vucëval. ²⁰ Ga nuỹak fop ka ỹa wabëhn wakeme mbëɗ gë wahnah gë wafëhw mbëɗ gë ryaw̃ gë waki (962), cëmëko.

²¹ Ante nuỹako Enok wabëhn wafëhw mbëɗ gë ryaw̃ g’imbëɗ ŋa (65), nagëhnikawo facan fante w̃aciko Matusalem. ²² Tac Enok mboko nuỹa wabëhn wakeme watar (300) do gë W̃ënu ŋa nkeniho. Nagëhnikëhniwo vucan vukaw̃ary gë vucëval. ²³ Wabëhn wakeme watar gë wafëhw imbëɗ gë ryaw̃ g’imbëɗ (365) nuỹako fop ka ỹa cëmat. ²⁴ Enok gë W̃ënu ŋa nkeniho, tac nambiko, kaɓi W̃ënu ŋa nufëkawo njohna ɗarël lëw̃u.

²⁵ Ante nuỹako Matusalem wabëhn keme gë wafëhw mbëɗ gë warar g’imbëɗ gë waki ŋa (187), nagëhnikawo facan fante w̃aciko Lemëk. ²⁶ Tac Matusalem mboko nuỹa wabëhn wakeme mbëɗ gë waki gë wafëhw mbëɗ gë warar gë waki (782). Nagëhnikëhniwo vucan vukaw̃ary gë vucëval. ²⁷ Ga nuỹak fop ka ỹa wabëhn wakeme mbëɗ gë wahnah gë wafëhw mbëɗ gë ryaw̃ g’imbëɗ gë wahnah (969), cëmëko.

²⁸ Ante nuỹako Lemëk wabëhn keme gë wafëhw mbëɗ gë warar gë waki ŋa (182), nagëhnikawo facan. ²⁹ Nowe + 5.29 Nowe mëntëlëk g’uhnës Wa-ebëre ŋa ile fëhnëtanëk «ɓosëvosehn». macëkawo kaɓi ntehnaɗëho: «Aỹi kamënaỹehnëɗëhëfu hnë waɗoku fu hna, gë horot ule ỹaɗen korotënden ỹa kaɓi Ahwëhn a W̃ënu ŋa menëk nkal iŋa.» ³⁰ Ga ndëcëk watac, Lemëk mboko nuỹa wabëhn wakeme mbëɗ gë wafëhw mbëɗ gë wahnah g’imbëɗ (595). Nagëhnikëhniwo vucan vukaw̃ary gë vucëval. ³¹ Ga nuỹak fop ka ỹa wabëhn wakeme mbëɗ gë waki gë wafëhw mbëɗ gë wahi g’imbëɗ gë waki (777), cëmëko.

³² Ante nuỹako Nowe wabëhn wakeme mbëɗ ŋa (500) tac nagëhnikëhniwo vucan vutar: Sem gë Sam do gë Yafet.

Vijë W̃ën gë vëryag vahnë

¹ Awa vahnë va pëgwëniho njaɓëndëni nkal li do kwëhnanihëhniwo vëryag. ² Vijë W̃ën + 6.2 Vijë W̃ën: Ƴëtina ile pëhnëtanëk ỹa. Vahnë vëyaɓah nahaɗëni vahnë vëvë ambin va ye. va nuniho vëryag vahnë va nkwamëni, më tëhnanihëhni ñëlënihëhni. ³ Awa Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntehnak: «Sël ntaw̃ary le yëɗaɓuhëhni vahnë ỹa goɗina kwëlëkwël hnë vëhni; nkeɗ fac le cëmanhnëɗëni. Tëk pëgw iỹi wati, vëwoɗina ɗuniỹa li ile lëbik wabëhn keme gë wafëhw wahi (120).» ⁴ Hnë wati rac, nkeniho vahnë vëyihnah, vëyaw̃ah do hnënk rac nkoko nkal li hafo mbiỹ. Vëyihnah vërac yeho vutah viju W̃ën va gë vëryag vahnë va; vësan paryi yeho, vësan vëyëtik.

⁵ Ahwëhn a W̃ënu ŋa kamahnëko wameh vahnë ŋa g’ahaw̃ary njaɓëɗëho nkal li. Do hnë fac hna fop, nahan dëw̃ hni ŋa, idi wameh fo yeho. ⁶ Ahwëhn a W̃ënu ŋa më curak soŋe ile ntikëhni vahnë hn’inkal ỹi, do ntaw̃ary dëw̃u ŋa pëɓëkawo yiw̃ëhnah w̃a. ⁷ Më ntehnëk: «Ntihëtëɗëfuhëhni nkal li vahnë vële ỹahanëɓu vi, vahnë vi, gë wulaw̃ w̃i, gë wusaw̃ w̃i, do gë wusëry w̃i per. Curaɗëfu ɗus soŋe ile liɓuhëhni ỹi.» ⁸ Ɓare Ahwëhn a W̃ënu ŋa nëŋëkawo gë Nowe.

Itëfëta soŋe Nowe

⁹ Wëli itëfëta soŋe Nowe ŋa: Nowe vucan vutar kwëhnako: Sem, gë Sam do gë Yafet. Asan asatah yeho gë vëỹëntaw̃ va. Maw̃ëhnëɗëhawo kwëlëkwël W̃ënu ŋa do gë W̃ënu ŋa nkeniho.

W̃ënu ŋa ñaɗ pehëta Nowe

¹¹ Awa W̃ënu ŋa nuko vahnë va përëkaniho do wameh fo fëɓëkëhniwo. ¹² Ante njëkëɗëho W̃ënu ŋa ile ryëcëtaɗ ɗuniỹa li ỹa, do nuko përëkako ɗëcët kaɓi vahnë va fop ankaw̃ wameh ŋa tëfëɗëniho, ¹³ më ntehnëka Nowe: «Pëhnaɓu vëvehnëw̃ëhni vahnë vi fop. Kaɓi soŋe lëw̃ hni ỹa pëɓahnëk wameh ŋa ɗuniỹa li. Ha, ntihëtëɗëfuhëhni. ¹⁴ Diyary wëjë sisikulu gë waɗëhwa wapërën. Ɓambery ntëpëtëlendu vacery vajaɓah do wakoyel hnëvëɗu për iŋa gë ɓambery per antë tënkënd wënka ŋa. ¹⁵ Wëli gante ntiɗu ka: tëfëka nuỹa wametër keme gë wafëhw imbëɗ (150) ƴary iŋa, wametër wafëhw wahi g’imbëɗ (25) ƴank iŋa, do wametër pëhw g’imbëɗ (15) iƴihn ŋa. ¹⁶ Cankëɗu ƴaŋ, do tavëɗu igwac yëbëlan ile sankantu ỹa gë wabëv sisikulu ŋa yëbëlan metër ryampo. Hn’ibëv ɗampo ntiɗu rënka ỹa. Ɓambery sisikulu hna wa-etas watar liɗu. ¹⁷ Do ami, cañëtëryiɗëfu uw̃ac sankaf, soŋe mbëvehnëhni fop vile yënëɗ va. Fop vile ye nkal va mbëvëɗëni. ¹⁸ Ɓare ntiɓu kwëtëla gë wëjë. Tënkëɗun sisikulu hna, wëjë gë vijë hu, g’asëval hu do gë vësëval vijë hu va. ¹⁹ Ndënëɗuhëhni fëna san g’isëval sifa-wo-sifa hnë vile yënëɗ va, soŋe pehëntini gë wëjë. ²⁰ San g’isëval hnë sifa wulaw̃ hna fop, gë wusëry w̃a do gë wusaw̃ w̃a, do gë fop vihaw̃ary vile yasëɗ njijëɗëni ỹal hu hna soŋe pehëntini. ²¹ Do wëjë, nufëry sifa ile rokëɗe ỹa fop, afehn a. Umë rëkëɗun arokëndu wëjë gë vëhni.»

²² Nowe, gante ntehnëkawo W̃ën ka, fop ntiko.

Itënk sisikulu ŋa

¹ Awa Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntehnëka Nowe: «Tënkëryin sisikulu hna, wëjë gë vëvë tere hu va, kaɓi wëjë fo hnuɓu ye ale satëk hnë vahnë vëvë gaki vi. ² Nufëryihni wusaw̃ gë wulaw̃ wufacah w̃a, sifa-wo-sifa wusan mbëɗ gë wuhi (7) gë wësëval mbëɗ gë wuhi (7), do g’ican ɗampo g’icëval ɗampo hnë wule wok wafacëna hna. ³ Nufëryihni fëna wasifa wusëry mbëɗ gë wuhi, soŋe afehëtahn hnënk lëw̃ hni ỹa nkal li. ⁴ Ani gë wafac mbëɗ gë wahi, cañëtëryiɗëfu rëv ỹa hnë wafac wafëhw wahnah (40) gë vumëɗ wafëhw wahnah (40); koyëna ntihëtëɗëfu fop vile liɓuho va.» ⁵ Nowe ntiko fop ile ntehnëkawo Ahwëhn a W̃ënu ŋa.

Uw̃ac sankaf w̃a

⁶ Nowe wabëhn wakeme mbëɗ gë ryaw̃ (600) kwëhnako ante tëkiko uw̃ac sankaf hn’inkal ŋa. ⁷ Tënkëniho sisikulu hna gë viju gë vësëval hni soŋe pehëni w̃ac w̃a. ⁸ Fop njiniho sisikulu Nowe hna: wule ye wufacah w̃a, gë wule wok wafacëna w̃a, gë wusëry w̃a do gë fop vihaw̃ary vile yasëɗ nkal li, ⁹ wuhi wuhi, ican g’icëval; gante ntehnëkawo W̃ën Nowe nti ka. ¹⁰ Ga padëk wafac mbëɗ gë wahi w̃a, uw̃ac sankaf w̃a kohnëko nkal iŋi.

¹¹ Bëhn le nuỹahnëko Nowe wabëhn wakeme mbëɗ gë ryaw̃ ŋa (600), hnë lepera higëna hna, hnë fac pëhw g’imbëɗ gë wahi hna (17), wahaƴalin wale ntoŋahniɗëho w̃ënka ŋa fop piɗëtako do wahatëh wale kovahniɗëho w̃ënka rëv ŋa piɗëtako ɗus. ¹² Rëv ỹa kovaɗëho hnë wafac wafëhw wahnah (40) gë vumëɗ wafëhw wahnah (40).

¹³ Hnë fac rac dënk, Nowe tënkëniho sisikulu hna gë viju, Sem gë Sam gë Yafet, do gë vësëval hni per. ¹⁴ Tënkëntiniho fëna sifa wulaw̃ gë wusaw̃ w̃a fop, gë fop vihaw̃ary vile yasëɗ nkal li, do gë sifa wusëry w̃a fop. ¹⁵ Njijëniho san g’isëval, hnë vile yënëɗ ntiko W̃ën va fop, tënkëntini gë Nowe sisikulu hna. ¹⁶ San g’isëval hnë sifa-wo tënkëntiniho, gante ntehnëkawo W̃ën Nowe ka. Tac Ahwëhn a W̃ënu ŋa më piɗëk rënka ỹa hamëhni Nowe.

¹⁷ Uw̃ac sankaf w̃a, hnë wafac wafëhw wahnah (40) nkwënaɗëho nkal hna. Hnë wati rac kaƴëndako w̃ac w̃a, do matënd sisikulu ỹa kumb. ¹⁸ W̃ënka ŋa nkwënaɗëho g’ahaw̃ary, do sisikulu ỹa ƴaŋ w̃ënka hna njiɗëho. ¹⁹ W̃ënka ŋa nkoko nkwënand g’ahaw̃ary, hafo kohn dënk fop wahuŋ wale ỹako njihn w̃a. ²⁰ W̃ënka ŋa kohnëko wacëmët wahuŋ w̃a ntëbi wametër mbëɗ gë waki (7). ²¹ Fop vile yënëɗëho va cëmëniho: wusëry w̃a gë wulaw̃ w̃a gë wusaw̃ w̃a do gë fop vihaw̃ary vile yasëɗ nkal li, do gë vahnë va fëna. ²² Fop vile yënëɗ nkal va cëmëniho. ²³ Ahwëhn a W̃ënu ŋa koyëna ntihëtëkëhniwo nkal li, fop vile yënëɗëho va, pëgw vahnë va hafo wulaw̃ wusankaf w̃a, hafo fop vihaw̃ary vile yasëɗ nkal va, hafo wusëry w̃a. Ntihëtëkëhniwo nkal li. Nowe fo woko do gë vële nkeniho sisikulu hna.

²⁴ Uw̃ac rac, wafac keme gë wafëhw imbëɗ (150) ntiko nkal hna ani gë pëgwahnënd guh iŋa.

¹ Mama mbiỹahnëko wac rac nkal li W̃ënu ŋa ɗënkwëlawohna Nowe gë fop wusaw̃ gë wulaw̃ wule nkeniho hnë sisikulu w̃a. Më cañëtik sël nkal li, do w̃ënka ŋa pëgwëlehn nkuhënd. ² Wahaƴalin w̃ënka ŋa gë wahatëh wale cahnahniɗëho w̃ënka rëv ŋa ndëpalehn. Rëv ỹa ndëmëlehn. ³ Toƴe toƴe nkuhëɗëho w̃ënka ŋa hnë wafac keme gë wafëhw imbëɗ (150) hafo ⁴ hnë fac hwëhn pëhw g’imbëɗ gë wahi (17), hnë lepera hwëhn imbëɗ gë waki hna (7), tac tëryako sisikulu ỹa wahuŋ wavë resiỹo Ararat hna. ⁵ W̃ënka ŋa nkoko nkuhënd hafo lepera hwëhn pëhw hna (10). Hnë fac ryënkwëryënkw lepera rac hna, nuyiko ga cahnëk wacëmët wahuŋ w̃a.

⁶ Ga ndëcëk wafac wafëhw wahnah (40), Nowe umë piɗëtëk fenetër le ntiko sisikulu hna, ⁷ do cana hëw̃ar g’ipër; rac më njiɗ mbokajënd: w̃ënka ŋa napëɗëho nkuh nkal hna nkolehnëh hnam. ⁸ Tac Nowe më canëka fah, soŋe njëkahn bi nkuhëk w̃ënka ŋa nkal hna. ⁹ Ɓare fah ỹa nuỹalohna hn’ile ñëw̃ëɗ, kaɓi uw̃ac w̃a guhëlohna ten; awa më mbokak gë sisikulu. Nowe më njelëk vák ỹa, pëlahna do mbokarya ndëna. ¹⁰ Më napëk wafac mbëɗ gë wahi (7) tac mbok cana kat fah ỹa. ¹¹ Fah ỹa më mbokajëk g’anëka ga; faryef oliviye fasëkah nkaw̃ajëko. Awa Nowe njëtëko w̃ënka ŋa ŋaỹëtak nkal hna. ¹² Më mbok napëk kat wafac mbëɗ gë wahi (7) do mbok cana fah ỹa, ɓare ɓokëlohna mbokaj.

¹³ Nowe nuỹako tac wabëhn wakeme mbëɗ gë ryaw̃ gë ryampo (601). Hnë fac ryënkwëryënkw vë lepera ryënkwëryënkw bëhn rac hna, w̃ënka ŋa nkuhëko. Nowe ntihëtëko ile cankahnëko sisikulu ỹa, njëkëko g’ipër do nuko nkal iŋa cëtëko. ¹⁴ Hnë fac hwëhn wafëhw wahi g’imbëɗ gë wahi (27) lepera higëna hna, nkal iŋa fop kankëko.

¹⁵ Awa W̃ënu ŋa më ntehnëka Nowe: ¹⁶ «Cahnëryin sisikulu hna gë vijë hu gë vësëval hun vi. ¹⁷ Canëryihni fëna wulaw̃ gë wusaw̃ wule yerun w̃i fop: wusëry w̃i fop, gë wulaw̃ do gë wusaw̃ wusankaf w̃i do gë vutoƴ vi, do gë fop vile yasëɗ nkal vi, soŋe nagëlëni, njaɓëni, do pëɓëni nkal li.» ¹⁸ Awa Nowe më cahnëni gë viju, do gë vësëval hni. ¹⁹ Tac cahnëni fëna sifa-wo-sifa, wulaw̃ gë wusaw̃ w̃a fop, gë wusëry w̃a fop do gë fop vihaw̃ary vile yasëɗ nkal va.

²⁰ Tac Nowe më ntik hn’ile cënaɗe saɗëha soŋe Ahwëhn a W̃ënu ŋa, më nufëkëhni ryampo hnë sifa wulaw̃ gë wusaw̃ wufacah hna fop gë wusëry wufacah w̃a fop, do pëɗëhni hnë hwëɗëh ntinëhna Ahwëhn a W̃ënu ŋa saɗëha gë wulaw̃ wurac. ²¹ Ahwëhn a W̃ënu ŋa tehëkawo rehërya hnëŋah saɗëha rac do më ntehnak: «Tame ɓokëɗa fërëkanu nkal iŋi soŋe vahnë va, mama nahaɗëni wameh fo koɓëri hn’utah ntëw̃ hni hna; ɓokëɗa ryaw̃ëw̃ëhni muk fop vile yënëɗ va, gante ntiɓu takan ki.

²² «Gante-wo mbiỹëk nkal iŋi,

tëkëɗe naɗënde, do mbarëpënde,

tëkëɗ njond huji ha, do njakënd,

nkeɗ sama do aỹank,

nkeɗ fac, do nkeɗ umëɗ.

Koyëna nkeɗ kwëlëkwël.»

Akwëtëla gë Nowe

¹ W̃ënu ŋa ndëwanëkawo Nowe gë viju ntehnëhni: «Araɓi ahnagëlu, ayaɓu, afëɓu nkal li. ² Tëk pëgw gaki, wulaw̃ gë wusaw̃ wavë nkal w̃i fop, gë wusëry w̃i, gë fop vihaw̃ary vile yasëɗ nkal vi, do gë wuwis w̃i fop rëkëɗ ntakëndëhni ɗus gë w̃uhnë; njëɗamuni ahwëhnuni. ³ Fop vile yënëɗ va koɗun arokuni; gante njëɗamuno wanëɗa gë vatëh ki, njëɗamuni tame vëỹin fop. ⁴ Ɓare antë aroku faỹar fale woryaryëk wasat kaɓi uwám w̃a wasat hna nke. ⁵ Awa tëƴëɗëfu uwám soŋe sat ỹa: age ahnë ndaw̃ëka ahaw̃ary piniŋëɗëfuha; age intaw̃ ndaw̃ëka ahnë piniŋëɗëfuha fëna.

⁶ «W̃ënu ŋa gante nke umë dënk ka ntika ahn’a.

Soŋe umë ye age ahnë ryehëtëk sat aỹëntaw̃u,

ahnë ryehëtëɗ sat lëw̃u ỹa fëna.

⁷ W̃uhnë, nagëlëryin, ƴaɓëryin do pëɓëryin nkal li.»

⁸ W̃ënu ŋa më mbok ntehnëkëhni vëhni Nowe gë viju: ⁹ «Tame ntiɗëfu kwëtëla gë w̃uhnë, gë vutah hun va do gë vërah hni va, ¹⁰ do gë fop vile yënëɗ yerun gë w̃uhnë va: wusëry, gë wusaw̃, gë wulaw̃, fop vile sahnëntik hnë sisikulu gë w̃uhnë va. ¹¹ Wëlin ile fëhnaɓu kwëtëlin ỹa: muk uw̃ac sankaf w̃a ñoñ ɓokëɗina ndaw̃ nkal li; ɓokëɗina nke uw̃ac sankaf soŋe mbëvehn fop le ye nkal li.» ¹² Do W̃ënu ŋa më nkwënëk: «Wëlin dahëse kwëtëla nte wok puɗina; liɓu soŋe hun gë fop vile yënëɗ va: ¹³ car ulaw̃ mën ŋa vëŋar hna kwëtëɓu; umë yeɗ dahëse le ryënkwëtehnëɗ akwëtëla mën nte liɓu soŋe ɗuniỹa ỹi. ¹⁴ Nte-wo-nte mbarëpëɗëfu vëŋar g’ambin do cahn car-ulaw̃ ŋa, ¹⁵ awa ndënkwëtaɗëfu kwëtëla nte liɓu soŋe hun do gë fop vile yënëɗ nkal vi: ɓokëɗina nke muk uw̃ac sankaf soŋe mbëvehn fop vile yënëɗ. ¹⁶ Ge car-law̃ ŋa ambin hna nke, nuɗëfu do ndënkwëtehnëɗëho akwëtëla nte liɓu wok puɗina soŋe ami gë fop vile yënëɗ nkal vi.» ¹⁷ W̃ënu ŋa më mbok ntehnëka Nowe: «Car-ulaw̃ ŋa yeɗ dahëse akwëtëla nte liɓu soŋe ami gë fop vile yënëɗ nkal vi.»

Viju Nowe

¹⁸ Viju Nowe vële sahnëko sisikulu va vëhni Sem gë Yafet do gë Sam yeho; Sam yeho rëm Kanan ỹa. ¹⁹ Hnë viju Nowe vërar vërac matini vahnë vële yaɓëk nkal vi fop.

²⁰ Nowe yeho ayam aryënkwëryënkw ale fëlëko ikaỹ waresen ŋa. ²¹ Fac ryampo uñen resen ceko do ndëw̃ëko, më cuɗëtak viỹi va fop usank hna. ²² Sam, rëm Kanan ỹa, më nuka rëmu wëtata fo do më cahnëk pëƴahni vicëru. ²³ Awa Sem gë Yafet më nufëni cuɗ cankaf, ndëcani vankus hna, tac karëcandëni tënkatëndëni usank hna do cankëniha rëm hni. Namaniho antë nuniha rëm hni wëtata fo. ²⁴ Ante ndëw̃ëtako Nowe ŋa, njëtako ile ntik Sam arëkwa alëw̃u ỹa. ²⁵ Awa më ntehnëk:

«Araɓi Kanan ndëwani w̃eh!

Araɓi nke aramp

vicëru va!»

²⁶ Tac më nkwënëk:

«Cëmbik Ahwëhn a, W̃ën Sem ŋa!

Araɓi Kanan nke aramp Sem!

²⁷ Araɓi W̃ënu ŋa njankën inkal Yafet ŋa,

do kacande g’untënah vëhni Sem hna,

do Kanan nke aramp alëw̃u!»

²⁸ Ga ndëcëk uw̃ac w̃a, Nowe wabëhn wakeme watar gë wafëhw imbëɗ (350) mboko nuỹa kat. ²⁹ Ga nuỹak fop ka ỹa wabëhn wakeme imbëɗ gë wahnah gë wafëhw imbëɗ (950) cëmëko.

Waɓulunda waɓ nkal

¹ Wëlin itëfëta soŋe vutah Nowe. Ga ndëcëk uw̃ac sankaf w̃a, viju Nowe, Sem gë Sam do gë Yafet, nagëhninihëhniwo vucan. Wëlin wamac wadëw̃ hni ŋa:

² Wamac ɓulunda le hnagik hnë Yafet va: Gomer gë Magog gë Madayi gë Yavan gë Tubal gë Mesek do gë Tiras. ³ Wamac ɓulunda le hnagik hnë Gomer va: Asëkenas gë Rifat do gë Togarëma. ⁴ Wamac ɓulunda le hnagik hnë Yavan va: Elisa gë Tarësis gë vëvë Kit do gë vëvë Rodan. ⁵ Hnë vëhni matëniho vële sampëko ntëɗëni hnë tëfary wov sankaf vë nkal dëw̃ hni ŋa, gante nke vanësa ale-wo-le ka, gante nkeni hnënk hnë nkal dëw̃ hni ka, vankol vantëw̃ hni hna. Vëhni ye ɓulunda le hnagiko hnë Yafet va.

⁶ Wamac ɓulunda le hnagik hnë Sam va: Kuc gë Misërayim gë Put do gë Kanan.

⁷ Wamac ɓulunda le hnagik hnë Kuc va: Seba gë Havila gë Sabëta gë Ragëma do gë Sabëtëka. Wamac ɓulunda le hnagik hnë Ragëma va: Saba gë Dedan.

⁸ Kuc yeho fëna rëm Nëmërod nte yeho aryënkwëryënkw hnë vële hwëhnako fanka nkal va. ⁹ Ahwëhn a W̃ënu ŋa njëɗëkawo Nëmërod nke asary asankaf; soŋe më lehnande: «Aỹi, Ahwëhn a W̃ënu ŋa njëɗëkawo nke asary asankaf had Nëmërod.» ¹⁰ Wahnaw̃ waryënkwëryënkw wavë nkal dëw̃u w̃a, Babel yeho gë Erëk gë Akad do gë Kalëne hnë nkal Sineyar. ¹¹ Nëmërod matëko hnë nkal tac nji Asiri hna, do mbëry Niniv gë Rehobot-Ir gë Kela ¹² do gë Resen yëbëlan Niniv gë naw̃ cankaf Kela ŋa.

¹³ Misërayim yeho rëm sankaf vëvë Lud va gë vëvë Anem gë vëvë Lehab gë vëvë Nafëtu ¹⁴ gë vëvë Patëros gë vëvë Kasëlu gë hn’ile matini Wafilisëte w̃a gë vëvë Kafëtor + 10.14 Kafëtor: w̃ac sër Tinti mbë wov Këret ỹa ye. va.

¹⁵ Kanan yeho rëm Sidon fandënkwëryënkw fantëw̃u fa gë Het ¹⁶ gë Wayebus w̃a gë Wa-amor w̃a gë Wagirëgas w̃a ¹⁷ gë Wahiv w̃a gë Wa-arëk w̃a gë Wasin w̃a ¹⁸ gë Wa-arëvad w̃a gë Wasëmar w̃a do gë Wahamat w̃a. Tac hnënk vëvë Kanan va campëniho, ¹⁹ do nkal dëw̃ hni ŋa Sidon pëgwëko paɓ Gerar hafo Gasa do gë cape Sodom gë Gomor gë Adëma do gë cape Seboyim hafo Lesa. ²⁰ Vëhni ye ɓulunda le hnagiko hnë Sam va, fitëlëko gante nkeni hnënk do gë vanësa wadëw̃ hni ka, hn’inkal dëw̃ hni hna, vankol vantëw̃ hni ŋa.

²¹ Sem fëna, acëru aryënkwëryënkw Yafet ỹa, nagëhnikëhniwo vucan. Umë yeho rëm sankaf Eber ỹa do gë fop vutah vërah vëlëw̃u va. ²² Wamac ɓulunda le hnagik hnë Sem va: Elam gë Asur gë Arëpakësad gë Lud do gë Aram. ²³ Wamac ɓulunda le hnagik hnë Aram va: Us gë Hul gë Getër do gë Mas. ²⁴ Arëpakësad yeho rëm Sela ỹa; Sela yeho rëm Eber ỹa. ²⁵ Eber vucan vuki nuỹako: fandënkwëryënkw fa Peleg maciko, «Pitël» pëhnëtanëɗ, kaɓi wati nte nkeho ŋa, ɓulunda vë nkal ỹi pitëlëko; aheryu Yokëtan maciko. ²⁶ Yokëtan yeho rëm Alëmodad ỹa gë Selef gë Hasarëmavet gë Yera gë ²⁷ Hadoram gë Usal gë Dikëla gë ²⁸ Obal gë Abimayel gë Saba ²⁹ gë Ofir gë Havila do gë Yobab; vëhni ye ɓulunda le hnagiko hnë Yokëtan hna. ³⁰ Yëbëlan Mesa gë Sëfar resiỹo hwëhn wahuŋ hna ntëɗëniho gë cape pëhna lav ka. ³¹ Vëhni ye ɓulunda le hnagiko hnë Sem hna vunte fitëlëko gante nkeni hnënk gë vanësa wadëw̃ hni ka, hn’inkal dëw̃ hni hna, vankol vantëw̃ hni hna.

³² Vëhni ye ɓulunda le hnagiko hnë Nowe hna gante tëfëlëni hnagi ka inkal g’inkal. Hnë vëhni nagini fop wahnënk wale sampëk nkal w̃i ante ndëcëko uw̃ac sankaf ŋa.

Acery ƴihnah Babel

¹ Hnë ƴamani rac, vahnë vëvë ɗuniỹa vi fop uhnës uryampo fo nësëɗëniho. ² Vahnë va njasëlendëniho gë cape pëhna lav, umë nuni lañ hn’inkal Sineyar hna do ntëɗëlehnëni hnam.

³ Më ntehnëlëni: «Dinëfu wasinkiri do nkulin!» Wasinkiri ŋa yeho wëraka w̃a do ile ye had gudëro yeho sima lëw̃ hni ỹa. ⁴ Tac më mbok ntehnëlëni: «Ɓëryanëfu inaw̃ do gë cery ƴihnah nte ỹakëɗ ambin ŋi! Koyëna nkeɗen vële yëtik ɗus do ahnë koɗina campehnëfu nkal li fop.»

⁵ Ahwëhn a W̃ënu ŋa më cëlik g’ambin soŋe njëk inaw̃ nte mbëryëɗëni vahnë ŋa g’acery ŋa ⁶ do më ntehnëk: «Ƴëkëryin! Ɓulunda ryampo fo nkeni do uhnës uryampo fo nësëɗëni! Ge aki pëgwëni ntindëni, tame ñoñ memaỹehnëɗilëhnihna ntini ile ñaɗëni ỹa. ⁷ Awa, mpaỹëmpaỹehnëɗëfun uhnës lëw̃ hni w̃a soŋe antë mbok nkwëryëlëni!»

⁸ Koyëna, Ahwëhn a W̃ënu ŋa më campehnëkëhni cañëtëhni ɗuniỹa hna fop, do tavëniho iɓëry naw̃ iŋa. ⁹ Soŋe rac macahnik inaw̃ tac Babel + 11.9 Babel mëntëlëk g’uhnës Wa-ebëre ŋa ile fëhnëtanëk «igwëjëb». , kaɓi hnam mpaỹëmpaỹehnëko Ahwëhn a W̃ënu ŋa nësa vahnë vëvë ɗuniỹa va fop, do hnam campehnëkëhniwo njini ɗuniỹa hna fop.

Wamac vutah Sem

¹⁰ Wëlin gante naginiho vutah Sem va. Ante nuỹako wabëhn waki ga ndëcëko uw̃ac sankaf w̃a, hara Sem wabëhn keme (100) nuỹako, nagëhnikawo facan; Arëpakësad maciko. ¹¹ Tac, Sem mboko nuỹahni vutah vukaw̃ary, vucan gë vucëval, do ante nuỹako kat wabëhn wakeme mbëɗ ŋa (500), cëmëko.

¹² Arëpakësad, ante nuỹako wabëhn wafëhw warar g’imbëɗ ŋa (35), nagëhnikawo facan; Sela maciko. ¹³ Tac, Arëpakësad mboko nuỹahni vutah vukaw̃ary, vucan gë vucëval, do ante nuỹako kat wabëhn wakeme wanah gë watar ŋa (403), cëmëko.

¹⁴ Sela, ante nuỹako wabëhn wafëhw warar ŋa (30), nagëhnikawo facan; Eber maciko. ¹⁵ Tac, Sela mboko nuỹahni vutah vukaw̃ary, vucan gë vucëval, do ante nuỹako kat wabëhn wakeme wanah gë watar ŋa (403), cëmëko.

¹⁶ Ante nuỹako Eber wabëhn wafëhw warar gë wahnah ŋa (34), nagëhnikawo facan; Peleg maciko. ¹⁷ Tac, Eber mboko nuỹahni vutah vukaw̃ary, vucan gë vucëval, do ante nuỹako kat wabëhn wakeme wanah gë wafëhw warar ŋa (430), cëmëko.

¹⁸ Ante nuỹako Peleg wabëhn wafëhw warar ŋa (30), nagëhnikawo facan; Rewu maciko. ¹⁹ Tac, Peleg mboko nuỹahni vutah vukaw̃ary, vucan gë vucëval, do ante nuỹako kat wabëhn wakeme waki g’imbëɗ gë wahnah ŋa (209), cëmëko.

²⁰ Rewu, ante nuỹako wabëhn wafëhw warar gë waki ŋa (32), nagëhnikawo facan; Serug maciko. ²¹ Tac, Rewu mboko nuỹahni vutah vukaw̃ary, vucan gë vucëval, do ante nuỹako kat wabëhn wakeme waki g’imbëɗ gë waki ŋa (207), cëmëko.

²² Serug, ante nuỹako wabëhn wafëhw warar ŋa (30), nagëhnikawo facan; Nahor maciko. ²³ Tac, Serug mboko nuỹahni vutah vukaw̃ary, vucan gë vucëval, do ante nuỹako kat wabëhn wakeme waki ŋa (200), cëmëko.

²⁴ Nahor, ante nuỹako wabëhn wafëhw wahi g’imbëɗ gë wahnah ŋa (29), nagëhnikawo facan; Tera maciko. ²⁵ Tac, Nahor mboko nuỹahni vutah vukaw̃ary, vucan gë vucëval, do ante nuỹako kat wabëhn keme g’ipëhw g’imbëɗ gë wahnah ŋa (119) cëmëko.

²⁶ Tera, ante nuỹako wabëhn wafëhw imbëɗ gë wahi ŋa (70), nagëhnikëhniwo vucan vutar: Abëram gë Nahor do gë Aran.

Wamac vutah Tera

²⁷ Wëlin wamac vutah Tera va. Tera yeho rëm Abëram ỹa gë Nahor do gë Aran. Aran yeho rëm Lot ỹa. ²⁸ Hn’inkol nte w̃acik Ur hna, Aran umë ryënkwëko cëm gë rëmu hn’inkal Salëde hna, le nagiko hna. ²⁹ Abëram Sarayi ñëlëko, do Nahor, Milëka aryagu Aran. Yisëka fëna Aran yeho rëmu ỹa. ³⁰ Hara, Sarayi kwëhnalohna fatah, kaɓi nagëɗilohna.

³¹ Tera matëko Ur vë Salëde hna, njohna aju Abëram, gë Lot, fatah ajë Aran fa, do gë Sarayi asëvalu Abëram, soŋe njini hn’inkal Kanan hna, ɓare ga tëkëni Aran hna, më ntëɗëni hnam.

³² Tera wabëhn wakeme waki gë wabëhn imbëɗ (205) nuỹako, tac cëmëko Aran hna.

Abëraham wasapitër 12–25

Imac Abëram ŋa

¹ Awa, fac ryampo Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntehnëka Abëram: «Tavëry nkal hu ŋi, gë hnënk hu ỹi do gë tere rëmuh ỹi soŋe ayi hn’inkal nte rufëɗëmi hna. ² Ntiɗëfu nagi ƴamani sankaf hwëhn nafa hnë wëjë; ndëwaɗëmi, ntiɗëmi ahnë ale hwëhnak nafa do soŋe hu ỹa njëɗëɗëfuhëhni ƴam vëỹëntaw̃ va. ³ Njëɗëɗëfuhëhni ƴam vële ryëwanëɗëhi ƴam va, ɓare vële ryëwanëɗëhi w̃eh va w̃eh yëɗëɗëfuhëhni. Soŋe hu ỹa ndëwaɗëfuhëhni waɓulunda ŋa fop.»

⁴ Awa, Abëram njiko gante ntehnëkawo Ahwëhn a W̃ën ka. Wabëhn wafëhw mbëɗ gë wahi g’imbëɗ (75) kwëhnako ante matëko cahn Aran ŋa. Më njoka asëvalu Sarayi, gë Lot, fatah aheryu fa, do gë hnapul ỹa gë vëramp vële kwëhnako hnë resiỹo Aran hna, do kahnëtalehnëni njindëni g’inkal Kanan.

Abëram hn’inkal Kanan hna, tac Esipët hna

⁶ Ga tëkëni hn’inkal Kanan hna, Abëram më ndëcëk nkal iŋa hafo hnë atëh cëvah mbë More, nte ye Sisem ŋa. Hnë ƴamani rac, vëvë Kanan va hnam ntëɗëniho. ⁷ Ahwëhn a W̃ënu ŋa më tufëhnaka Abëram do ntehna: «Iŋi nkal ale hnagëɗe hnë wëjë yëɗaɗëfu.» Awa Abëram më ntinëhnëka Ahwëhn a W̃ënu ŋa hnam hn’ile cënaɗe saɗëha hnë hn’ile tufëhnakawo hna. ⁸ Tac, më ndëcalëk soŋe nji resiỹo hwëhn wahuŋ hna gë cape pëhna lav Betel ka; më ntik usank lëw̃u w̃a yëbëlan Betel gë Ayi; gë cape joya lav nkeho do Ayi, gë cape pëhna lav. Më mbok ntinëhnëka hnam Ahwëhn a W̃ënu ŋa hn’ile cënaɗe saɗëha haw̃ary do njëfaɗëhawo W̃ënu ŋa macatënda «Ahwëhn W̃ënu ŋa». ⁹ Tac, Abëram toƴe toƴe njiɗëho gë resiỹo Negev ka.

¹⁰ Hnë wati rac inte nkelehn nkal hna. Kaɓi inte cankaf yeho Abëram më njik Esipët soŋe ntëɗënti hnam. ¹¹ Ante nkëhnëko tënk Esipët ŋa, më ntehnëka asëvalu Sarayi: «Nëpary, njëtëɓu ɗus asëval awamah yeru. ¹² Ge vëvë Esipët va nunihi, ntehnëlëɗëni: “Asëvalu ỹa ye”, awa ndaw̃ëɗëniho do wëjë tavëɗënihi. ¹³ Awa dehnëryihni ahery mën yeru, ntënënahnëniho soŋe lëw̃ hu ỹa. Koyëna pehëɗëfu.»

¹⁴ Koyëna nkeho. Ante tëkëko Abëram Esipët ŋa, vëvë Esipët va nunihawo asëvalu nkwamëko ɗus. ¹⁵ Vësankaf wasoɗaɗe Faraw̃o va hnukawo më njini pëƴaniha ahnaw̃ a cëkwatëndëniha. Më njoyik asëval a cery Faraw̃o hna. ¹⁶ Faraw̃o ỹa g’untënah cankaf kacakawo Abëram, soŋe asëval a. Më njëɗaka wape, g’uhnankal, do gë wuhni, vëramp vësëval gë vësan, wafali do gë wayonkomb.

¹⁷ Ɓare Ahwëhn a W̃ënu ŋa njëɗakawo ures sankaf Faraw̃o ỹa gë vëvë tere lëw̃u va per soŋe Sarayi ỹa, asëvalu Abëram. ¹⁸ Faraw̃o ỹa më macehnëka Abëram do tëƴa: «Soŋe ye liruho aki? Soŋe ye woru pëƴalihohna asëval hu ye? ¹⁹ Soŋe ye lehnëru ahery hu ye, do aravo hafo ỹandu ỹëlëw̃a? Tame, wëliho asëval hu; nufëryehna do ayi!»

²⁰ Faraw̃o ỹa më ntehnëkëhni vëryokuŋ vëlëw̃u va ntapëhnaniha Abëram cahn Esipët hna g’asëvalu, gë Lot, do gë vëvë tere lëw̃u va g’ile kwëhnak ỹa fop.

¹ Awa Abëram më matëni Esipët hna g’asëvalu, gë Lot, do gë vëvë tere lëw̃u va g’ile kwëhnako ỹa fop, mbokani gë cape rëhw gë pëhna lav Kanan hnë Negev hna.

Abëram gë Lot Pitëlëɗëni

² Abëram mbetako ɗus. Kwëhnakëhniwo wakore wacankaf wusaw̃ gë koryi le ryëhwarëɗe yaɓah do gë sanu. ³ Matëko Negev hna mbokand toƴe toƴe gë Betel le ndënkwëko ntëɗ yëbëlan Betel gë Ayi hna, ⁴ do hnam ntiko hn’ile cënaɗe saɗëha ỹa. Abëram njëfaɗëhawo Ahwëhn a W̃ënu ŋa gë koɓëri ka.

⁵ Lot, nte nkeniho ŋa, umë fëna kwëhnakëhniwo wakore wape, g’uhnankal, gë wuhni do gë tere yaɓah. ⁶ Nkal iŋa ƴankëlohna soŋe ntëɗahnëni ndampo fo, kaɓi wakore wusaw̃ wulëw̃ hni w̃a njaɓëniho ɗus, ⁷ do kat, vëvë Kanan va do gë vëvë Perisi va hnë nkal tac ntëɗëniho. Soŋe umë vëhery wusaw̃ Abëram va conkëɗëniho gë vëva Lot va.

⁸ Awa Abëram më ntehnëka Lot: «Këlami, tere ryampo fo yeyinëk. Tëfëlahna nke sonko yëbëlan fu, ma yëbëlan vëheryëherya wusaw̃ fu va. ⁹ Ƴëkëry! Nkal iŋa fop haryënkw hu nke. Pitëlënëfu. Ge g’irahahn njiru, ami g’irëhw njiɗëfu, do ge g’irëhw njiru, ami g’irahahn njiɗëfu.»

¹⁰ Awa Lot njëkalehnëko do nuko lañ Yurëdan ỹa hafo resiỹo Sowar hna fop cëkëko ɗus. Nkeho had sarëɗiŋ Ahwëhn a W̃ënu ŋa le yeho Eden hna ma had inkal Esipët ŋa. (Koyëna nkeho ani gë Ahwëhn a W̃ënu ŋa nihahnënd inaw̃ Sodom gë inaw̃ Gomor.) ¹¹ Lot më tëhnak lañ Yurëdan rac fop do pakëta gë cape pëhna lav; koyëna pitëlëniho vëhni vëhi. ¹² Abëram nkal Kanan hna nkoko. Lot ɗarël wahnaw̃ Yurëdan hna njiko ntëɗ do nti wasank wadëw̃u ŋa gë cape Sodom hna. ¹³ Hara vële lëɗëko Sodom va nkeya meh ɗus kwëhnaniho, wameh wante ñak ŋwëỹëɗ Ahwëhn a W̃ënu ŋa ntiɗëniho.

¹⁴ Ante pitëlëniho ŋa, Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntehnëka Abëram: «Ƴëkëry vacape vanah tak: haryënkw gë hamëhni do gë farëhw gë farahahn. ¹⁵ Nkal nte hnuɗu ŋi fop njëɗaɗëmi, wëjë gë vutah hu va ahwëhnu kwëlëkwël. ¹⁶ Njaɓënëɗëfuhëhni fëna vutah hu va gante njaɓëk nkërëƴal ki. Koɗena ndëkwini, gante nkok koɗena ndëkwi nkërëƴal ki. ¹⁷ Matëry, ayasëlehn nkal li caharaɓ; wëjë yëɗaɗëfu.»

¹⁸ Abëram më pakëtëk idëɗ dëw̃u ŋa nji ntëɗ hnë vatëh vacëvah vambë Mamëre, ɗarël Ebëron hna, do ntinëhna hnam Ahwëhn a W̃ënu ŋa hn’ile cënaɗe wasaɗëha.

Ipehët Lot g’ipankël gë Melëkiseɗek

¹ Wëlin itëfëta uw̃ët sankaf vëhnaw̃ ŋa. Hnë wabëhn pëhw gë waki hna (12), ahnaw̃ ale w̃aciko Kedor-Lawomër avë Elam ỹa w̃ëkëkëhniwo vëhnaw̃ vëỹëntaw̃ va, vëhni ye: Bera avë Sodom ỹa, gë Birësa avë Gomor ỹa, gë Sineyab avë Adëma ỹa, gë Semeber avë Seboyim ỹa do gë avë Bela ỹa, umë w̃acëɗe fëna Sowar. Ɓare hnë hwëhn pëhw gë watar hna (13), vërac ŋañënaniho. Hnë bëhn hwëhn pëhw gë wahnah hna (14), Kedor-Lawomer gë vëhnaw̃ vërar vële nkeniho va, (ahnaw̃ Amërafel avë Mesopotami ỹa, gë Ariyok avë Elasar ỹa, do gë Tidal avë Goyim ỹa) mëkënihëhniwo Warefayi w̃a hnë Asëtarot-Karënayim hna, Wasus w̃a hnë Ham hna, do gë Wa-emi w̃a hnë Save-Kiriyatayim hna. Mëkënihëhniwo Wahori w̃a ỹal hni hna wahuŋ walëw̃ hni Seyir hna, do tëfëlehnënihëhniwo hafo atëh El-Paran hna, ɗarël wula hna. ⁷ Tac më mbokani gë cape En-Misëpat, umë lehnëɗe Kades. Më nihëni nkal Wamalesi ŋa fop do mëkënihëhni fëna Wa-amor wale lëɗëko Hasason-Tamar va.

⁸ Awa ahnaw̃ avë Sodom ỹa, gë avë Gomor ỹa, gë avë Adëma ỹa, gë avë Seboyim ỹa do gë avë Bela ỹa, (umë ye Sowar), më canënihëhni wasoɗaɗe walëw̃ hni w̃a soŋe pëhwëtani w̃ët sankaf w̃a hnë lañ Sidim hna, umë ye tame Wov Waŋiry ŋa, ⁹ gë vëhnaw̃ vëỹëntaw̃ vële nkeniho gë Kedor-Lawomer va. Vëhnaw̃ imbëɗ w̃ëtëɗëho gë vëhnah. ¹⁰ Nkeho hnam vankëɗ vajaɓah gudëro. Ahnaw̃ avë Sodom ỹa g’avë Gomor ỹa hn’igary dëw̃ hni hna, më njoni hnam; vële fehëko va gë wahuŋ cow̃aniho. ¹¹ Vële w̃ëkëkëhniwo va më nufëni fop hnapul vëvë Sodom gë Gomor va, do gë fop rokëtok le pehnaniho ỹa, njilehnëni. ¹² Kaɓi Lot, fatah aheryu Abëram fa, Sodom hna ntëɗëntiko, njoryaryënihawo fëna, gë hnapul lëw̃u ỹa fop.

¹³ Ale yaryëko më njik pëƴahna Abëram Ebëre le lëɗëko ɗarël vatëh vacëvah Mamëre Hamor ỹa, umë yeho acëru Esëkol gë Aner; vëhni vërar tak nkwëryëlëniho gë Abëram. ¹⁴ Ga njëtak Abëram fatah aheryu fa aramp ntiyik, më mbarëpëkëhni vësan wakeme watar g’ipëhw g’imbëɗ gë vërar (318) vële hnagiko tere lëw̃u va, do tëfëlehnënihëhni hafo Dan hna. ¹⁵ Abëram më pitëndëlehnëkëhniwo vësan vërac wakore waƴaɓah do pëgwëhni vëỹew̃ va g’umëɗ. Ndaw̃ëɗëhëhniwo do tëfëlehnëɗëhëhniwo hafo Oba, gë cape rahahn gë pëhna lav Damas ka. ¹⁶ Më mbijëk hnapul lëw̃u ỹa fop, do mbijëkawo fëna Lot gë hnapul lëw̃u ỹa, gë vësëval va do gë vëramp vëỹëntaw̃ va.

Abëram gë Melëkiseɗek

¹⁷ Ga mbokajëk Abëram ante mëkinihëhniwo vëhni Kedor-Lawomer do gë vëhnaw̃ vërar vële nkeniho va, ahnaw̃ avë Sodom ỹa kacakawo hnë lañ Save hna, (umë ye: Lañ Ahnaw̃). ¹⁸ Melëkiseɗek + 14.18 Melëkiseɗek fëhnëtanëk ahnaw̃ usatah. , ahnaw̃ Salem + 14.18 Salem fëhnëtanëk ƴam. Nkol tac w̃acëɗe gaki Yerusalem. do yeho asëna wasaɗëha W̃ën Hunte Sëpëk Fop ŋa, më njojëk mburu do g’uñen. ¹⁹ Më ndëwanëka Abëram aki:

«Araɓi W̃ën Hunte Sëpëk Fop ŋa do lik ambin iŋi g’inkal iŋi ndëwana Abëram.

²⁰ Araɓi W̃ën Hunte Sëpëk Fop ŋa cëmbi kaɓi njëɗëki imëk vëỹew̃ hu va!»

Awa Abëram më njëɗaka ihwëhn pëhw-wo hnë vile nuỹajëko hn’uw̃ët va.

²¹ Ahnaw̃ avë Sodom ỹa më ntehnëka Abëram: «Ɓësaryew̃ëhni vahnë vi do aworyary hnapul ỹi.»

²² Abëram më ntëkwaka: «Tufaɓuha Ahwëhn a, W̃ën Hunte Sëpëk Fop ŋa do lik ambin iŋi g’inkal iŋi: ²³ lëk, ñoñ nufëɗa viỹë vile hwëhnëru vi, wëla faỹaw̃ar ma ỹëba wapary. Koyëna koɗila ahnës: “Mbetandanëɓuha Abëram.” ²⁴ Ñoñ ñaɗa soŋe lëmën ge gena ile tokëni vahnë mën ỹi do gë sah vële lapëhnajëko vi: Aner, gë Esëkol, do gë Mamëre, vëhni teɓaɗëni.»

Akwëtëla W̃ën gë Abëram

¹ Ga ndëcëk watac, Ahwëhn a W̃ënu ŋa më tufëhnaka Abëram do ntehna: «Antë ntaki, Abëram! Keryëɗëmi do njëɗëɗëmi ɗus.»

² Ɓare Abëram më ntëkwak: «Ahwëhn W̃ën mën, soŋe ye yëɗëɗuho? Kwëhnala fatah fante lëw̃ëɗ. Eliyeser mbë Damas, aramp tere mën ye ale lëw̃ëɗ hnapul mën ỹa fop. ³ Ha, kaɓi ƴëɗalihow̃ëhnihna vutah, ale liɗ ɗoku mën a lëw̃ëɗ fop le hwëhnaɓu ỹa.»

⁴ Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntëkwaka: «Hali, gena umë lëw̃ëɗ ile hwëhnaru ỹa: ale hnagëru wëjë dënk lëw̃ëɗ.» ⁵ Tac Ahwëhn a W̃ënu ŋa më canëka Abëram hn’usank lëw̃u hna do ntehna: «Ƴëkëry ambin ŋi do ɗëkwëry wahol w̃i ge koɗu.» Tac më nkwënëk: «Koyëna njaɓëɗëni vutah hu va.»

⁶ Abëram më kwëtahnëka Ahwëhn a W̃ënu ŋa do Ahwëhn a W̃ënu ŋa soŋe rac catahnëka gë Abëram.

⁷ Më ntehnëka: «Ahwëhn a W̃ënu ŋa yeɓu, ale saniki hn’inaw̃ Ur vë nkal Salëde ỹa soŋe yëɗaỹi ahwëhn nkal nte yehahnëru ŋi.»

⁸ Abëram më tëƴëka: «Ahwëhn W̃ën mën, hak njëtëɗëfu paryi ami hwëhnëɗ?»

⁹ Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntëkwaka: «Ƴonëhnew̃ëhni wusaw̃ wule hwëhnak wabëhn watar: yihni le wok nagëna, g’inankal cëval, gë yënki, tac ikuh ndampo gë fëpah fëndampo.» ¹⁰ Abëram më njojëkëhni wusaw̃ wurac. Ndaw̃ëhni do ntëpëtëlehnëhni fagant fo do kakëndëlehn ntëpëtel-wo g’antëpëtel ñëntaw̃ ŋa; wusëry w̃a fo nkoko dëpëtëlehnëna. ¹¹ Wahuy më njijëni wusaw̃ hna, ɓare Abëram ntakëhniwo.

¹² Wati nte njoɗëho lav ŋa, Abëram wakwëɗ ñëhnëko ɗus. Awa umëhwëry mbahnah ntakah tëkëhnëlehnehna. ¹³ Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntehnëka hnë wakwëɗ waɗëw̃u watac: «Ƴëtëry ɗus vële hnagëɗe hnë hnënk hu va ntëɗëɗëni hn’inkal nte nkoni vëhwëhnëna; vëramp yeɗ, do mbërehnëɗeni hnë wabëhn wakeme wanah (400). ¹⁴ Ɓare piniŋëɗëfuhëhni vële liɗëhëhni vëramp va, do cahnëɗëni hnam gë hnapul yaɓah. ¹⁵ Ɓare wëjë, ntiɗu untaf nëŋah, ƴam cëmëɗu do mbañëɗeru. ¹⁶ Mbokajëɗ wati nte nkeɗëni vutah vërah hu va warëm sankaf kaɓi daɗëw̃ëhnihna Wa-amor ŋa ge waryëcëtëna wameh ŋa nkal li.» Koyëna ndakeryëko Abëram.

¹⁷ Ante njok lav do mëhwëryëk ɗus ŋa, awa w̃ura hwëɗëh le sëhnëɗ gë ryoko hwëɗëh ndëcëtalehn taŋ yëbëlan wusaw̃ wule lëpëtik hna. ¹⁸ Awa koyëna kahnëndëko Ahwëhn a W̃ënu ŋa kwëtëla ŋa gë Abëram do ntehna: «Njëɗaɗëfuhëhni vële hnagëɗe hnënk hu va iŋi nkal, yëbëlan le tëkwëk nkal Esipët hna hafo sën Efërat hna, sën sankaf ỹa. ¹⁹ Umë ye inkal Waken ŋa, gë Wakenis ŋa, gë Wakadëmon ŋa, ²⁰ gë Wahit ŋa, gë Waperis ŋa, gë Warefayi w̃a, ²¹ gë Wa-amor ŋa, gë Wakanan ŋa, gë Wagirëgas ŋa, do gë Wayebus w̃a.»

Hnagi Isëmayel

¹ Awa Sarayi, asëvalu Abëram, nagëɗilohna. Ɓare kaɓi kwëhnakawo aramp avë Esipët, ale w̃aciko Agar, ² më ntehnëka Abëram: «Nuru, Ahwëhn a W̃ënu ŋa maw̃ëna hnagu. Awa ɗakëryin g’aramp mën aỹi. Koɗ mpëd nagëhnow̃ëhni vutah.»

Abëram më maw̃ëk wanës asëvalu ŋa. ³ Awa Sarayi, më nufëka aramp alëw̃u ỹa Agar, njëɗahna asanu Abëram ñëla. Watac ante ndëcëko wabëhn pëhw (10) wante ntëɗahnëko Abëram hn’inkal Kanan hna ntiyako. ⁴ Abëram më ndakëni gë Agar do ndonkëlehn.

Ga njëtëk ndonkëk, pëgwëlehn njafaŋënda Sarayi ale hwëhnëka ỹa. ⁵ Awa Sarayi më ntehnëka Abëram: «Wëjë ye ankaf waƴew̃ wante yew̃ëɗeɓu ŋi! Ami yëɗakina aramp mën a, ɓare koɓëri ga njëtëk ndonkëk, njafaŋëɗëho. Araɓi Ahwëhn a W̃ënu ŋa kitiŋ yëbëlan wëjë g’ami!»

⁶ Abëram më ntëkwaka: «Aramp hu ỹa wëjë hwëhnëka! Diryehna gante ñaɗu ka.»

Awa Sarayi pëgwëlehn ntinda këm fo Agar afo nkary gë wula. ⁷ Mëleka Ahwëhn a W̃ënu ŋa më tëkatëka ɗarël hnë hacëm hante ye hn’ankaw̃ nte yiɗ Sur. ⁸ Më tëƴëka: «Agar, aramp Sarayi, ne matiru do ne njiɗu?»

Më ntëkwaka: «Sarayi ale hwëhnëko ỹa yaryëɗëfu.»

⁹ Mëleka Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntehnëka: «Ɓokary g’ale hwëhnëki, do dënënëryehna.» ¹⁰ Do më nkwënëk: «Ahwëhn a W̃ënu ŋa njëɗaɗëhini vutah vujaɓah ɗus. Ahnë koɗina ndëkwëhni. ¹¹ Ndonkëru do facan hnagëɗu. Isëmayel w̃acëɗuha (umë fëhnëtanëɗ W̃ënu ŋa nkwëryëɗ), kaɓi Ahwëhn a W̃ënu ŋa nuɗ haỹëhnah hu w̃a. ¹² Ajë hu had fali fav fëk nkeɗ. Mëtaryëɗëhëhni vahnë va fop, do vahnë va fop mëtaryëɗëniha. Minu fo ntëɗëɗ; vësaŋëɗina gë hnënk lëw̃u ỹa fop.»

¹³ Agar më tëƴak: «Paryi bi nuɓuha ale hnuɗëho ỹi?» Do më macëka Ahwëhn a W̃ënu ŋa, ale hnësëhnëkawo ỹa «El-Royi», (umë fëhnëtanëk W̃ën hunte hnuɗëho). ¹⁴ Soŋe rac w̃acande hacëm hante ye yëbëlan Kades gë Bered ỹa: kolomba Ber-Lahayi-Royi (umë fëhnëtanëɗ kolomba ale wok cëmëɗina hnuɗëho).

¹⁵ Agar facan nagëko, do Abëram më macëka fatah fa Isëmayel. ¹⁶ Hnë wati rac Abëram wabëhn wafëhw mbëɗ gë warar g’imbëɗ gë ryaw̃ (86) kwëhnako.

Uw̃ac Abëram w̃a nëmpëtaɗ Abëraham

¹ Awa ante nuỹako Abëram wabëhn wafëhw imbëɗ gë wahnah g’imbëɗ gë wanah ŋa (99), Ahwëhn a W̃ënu ŋa tufëhnakawo do ntehna: «Ami ye W̃ën Hwëhn Fanka Fop ỹa. Gefu kwëlëkwël g’ami do alind ile saŋëk! ² Ntiɗëfu kwëtëla yëbëlan wëjë g’ami do yëɗaỹini vutah vujaɓah ɗus.»

³ Abëram më ndëkwëhnëk yëka ỹi nkal hna, do W̃ënu ŋa më nkok nësëhnëɗëha ntehnënda: ⁴ «Cape mën ŋa, wëli kwëtëla nte liɓu gë wëjë ŋa: acër ɓulunda yaɓah yeɗu. ⁵ Goɗila aw̃aci Abëram + 17.5 Abëram fëhnëtanëk rëm le lënënik. , ɓare Abëraham macëɗeru, kaɓi ntiɗëmi Rëm waɓulunda waƴaɓah ɗus. ⁶ Vële hnagëɗe hnë wëjë va njaɓëɗëni ɗus hafo ntini wayal; do vëhnaw̃ nagëɗeni fëna hnë wëjë. ⁷ Njaw̃ënëɗëfu kwëtëla fu ŋa kwëlëkwël, tac vutah hu hna fëna gë vërah hni hna ge golihna: koyëna nkeɗëfu W̃ën hu do gë W̃ën vutah vunte hnagëɗe hnë hnënk hu va. ⁸ Ha, wëjë gë vutah hu vumbë acahn va njëɗaɗëmu nkal nte yehantu gaki uhneh ŋi, nkal Kanan ŋi fop. Vëhni hwëhnëɗ kwëlëkwël do W̃ën hudëw̃ hni ha yeɗëfu.»

⁹ W̃ënu ŋa më mbok ntehnëka Abëraham: «Cape hu ŋa, wëjë gë vutah hu va do gë vutah vuntëw̃ hni va ntënënëɗun akwëtëla mën ŋa. ¹⁰ Wëlin akwëtëla mën nte yeɗ yëbëlan ami gë w̃uhnë ŋa: fop vësan va tëfëka kácini. ¹¹ Háci ỹa yeɗ dahëse kwëtëla nte ye yëbëlan ami gë w̃uhnë ŋa. ¹² Ge nuỹani wafac mbëɗ gë warar, fop vucan va kácëndeni kwëlëkwël. Kácehnëɗuhëhni fëna fop vëramp vële hnagik ỹal hu va do gë vëramp vële law̃ik hnë vëhneh wok vëyentina vëvë tere hu va. ¹³ Vëhni fop tëfëka kácëndeni. Umë yeɗ dahëse vimbahn hun hna ile rufahnëɗ kwëtëla mën ŋa mbiỹëɗ kwëlëkwël. ¹⁴ Ale woɗe kácina ỹa, pitëɗe ɓulunda lëw̃u hna, kaɓi dënënëna kwëtëla mën ŋa.»

¹⁵ Tac W̃ënu ŋa më mbok ntehnëka Abëraham: «Asëval hu Sarayi, ɓokëɗila aw̃aca Sarayi, tame w̃ac lëw̃u w̃a Sara + 17.15 Sara fëhnëtanëk aryag ahnaw̃. yeɗ. ¹⁶ Njëɗëɗëfuha do g’umë njëɗaɗëmina fatah facan; njëɗëɗëfuha ɗus, nkeɗ hnëm waɓulunda waƴaɓah, do nagëɗeni hnë umë vëhnaw̃ waɓulunda.»

¹⁷ Abëraham më mbok ndëkwëhnëk kat yëka ỹa nkal hna, do pëgwëlehn ndasënd kaɓi ntehnaɗëho: «Hak koɗëfu hnuỹaw̃a fatah, ami ale hwëhnak wabëhn keme (100), do Sara wabëhn wafëhw mbëɗ gë wahnah (90) kwëhnak: hak koɗ nag?» ¹⁸ Abëraham më ntehnëka W̃ënu ŋa: «Iñë ryampo fo w̃untaɗëmi: ahnaỹëna Isëmayel do afaɓa.»

¹⁹ Ɓare W̃ënu ŋa më ntëkwaka: «Hali, kwëtëla mën ŋa diɗa g’Isëmayel! Asëval hu, Sara, nagëhnëɗëhina facan, Isak + 17.19 Isak fëhnëtanëk «ndasëk». macëɗuha do ntiɗëfu kwëtëla mën ŋa gë umë do gë vutah vuntëw̃u va ge umë gona. Kwëtëla nte wok puɗina yeɗ. ²⁰ Soŋe Isëmayel ỹa fëna, nkwëryëɓu ile rëƴëruho ỹa: ndëwanëɗëfuha, ntiɗëfuha nagëhni vutah vujaɓah ɗus. Nkeɗ acër vësankaf vankol pëhw gë vaki (12) do nkeɗ acër asankaf ɓulunda yaɓah. ²¹ Ɓare kwëtëla mën ŋa gë Isak fo kahnëndëɗëfu, facan fante nagëhnëɗëhina Sara, bëhn hnë iỹi wati fa.» ²² Ga puhnak W̃ënu ŋa nësël gë Abëraham ŋa, tavëlehna nji.

²³ Hnë fac rac dënk, Abëraham kácehnëkawo aju Isëmayel gë fop vële hnagiko tere lëw̃u va do gë fop vëramp vële ntaw̃ëko va. Fop vësan vële hwëhniko tere lëw̃u va káciniho gante ntehnëkawo W̃ën ka. ²⁴ Ante káciniho Abëraham g’Isëmayel, aju ŋa, wabëhn wafëhw mbëɗ gë wahnah g’imbëɗ gë wanah (99) kwëhnako do aju wabëhn ipëhw gë watar (13). ²⁶ Hnë fac rac fo káciniho Abëraham g’aju Isëmayel ²⁷ do gë fop vësan vëvë tere lëw̃u va, gë vëramp vële hnagiko ỹalu ma law̃iko hnë vëhneh hna.

Sara pëƴayik nuỹaɗëha fatah

¹ Fac ryampo, Ahwëhn a W̃ënu ŋa tufëhnakawo Abëraham ɗarël vatëh vacankaf Mamëre + 18.1 Mamëre fëhnëtanëk atëh nte sëvak. hna. Hnë rënka usank lëw̃u hna ntañako g’anent ga hnë wati le ỹak njakëɗ ulav hna. ² Taŋ nulehnëhni vësan vërar ga kahnëni ŋaw̃ët lëw̃u toƴe. Abëraham matëlehn rënka usank hna nkary kacahni do ndëkwëhn yëka ỹa nkal hna ³ do ntehn: «Ɗemaryino asabu ỹal mën hna. ⁴ Njonëhniɗëmu w̃ënka toƴe awuyëtahnu wapary ŋi do ayinëgawu hnë aŋi tëh. ⁵ Njëɗaɗëmu le rokëɗun toƴe soŋe avokahnu ayaw̃u, tac ndëcalëɗun nkaw̃ hun ŋa. Koyëna cabiɗiluhna aki fo ỹal mën hna.»

Vësan va më ntëkwani: «Caŋëk! Diry wante hnësëru ŋi.»

⁶ Awa Abëraham më ntëfëk mboka gë usank nji tëkata Sara asëvalu do ntehna: «Nufëry ñap ile rëfëka ỹa ali vamburu vapërën vajaɓah.»

⁷ Tac më nkaryëk gë antega wusaw̃, më tahnika fañihni fakonah do faniryah njëɗahna aryokuŋ alëw̃u. Arac më ntëfëk soŋe nëga. ⁸ Ga ñëhnëk faỹar fa, Abëraham më ntëɗëhnëkëhni vëhneh va gë wambël wañëhnah. Hnë wati nte tokëɗëniho ŋa, Abëraham ɗarël lëw̃ hni kahnëko kuyët tëh hna.

⁹ Tac më tëƴëniha: «Ne nkeha asëval hu Sara?»

Më ntëkwakëhni: «Usank hna nke».

¹⁰ Aryampo hnë vësan vërac më ntehnëka: «Mbokajëɗëfu bëhn hnë iỹi wati dënk do tëkatëɗëfuha asëval hu Sara nuỹaka facan.»

Sara rënka usank hna nkeho, hamëhni Abëraham do nkwëryëko. ¹¹ Hara, Abëraham gë Sara asëvalu ntafëniho ɗus, do Sara ndëcëkawo hnag ỹa. ¹² Awa, më pëgwëk ndasënd ntaw̃ary dëw̃u hna fo ntehnand: «Tame ntafëɓu ɗus do asan mën aỹi fëna ntafëk. Koɗ bi mbok përo gë asan?»

¹³ Awa Ahwëhn a W̃ënu ŋa më tëƴëka Abëraham: «Soŋe ye ndasëk Sara? Soŋe ye ntehnaɗ: “Koɗina nke koyëna, ntafëɓu ɗus soŋe hnagëw̃a fatah?” ¹⁴ Nkehëhna bi ile nkok koɗina nti Ahwëhn a W̃ënu ŋa? Ge mbokajëɓu bëhn hnë iỹi wati dënk tëkatëɗëfu Sara nuỹaka facan.»

¹⁵ Ga ntakah ŋa, Sara më njahëtak ntehn: «Ɗasëla.»

Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntëkwaka: «Ha, ndasëru!»

Nkwajëla soŋe Sodom

¹⁶ Tac vësan va matëlehnëni paɓëni Sodom. Abëraham më ntapëhnakëhni soŋe koyalëni. ¹⁷ Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntehnak: «Ñaɗa sow̃ëw̃a Abëraham ile ỹaɗëfu liwu ỹa ¹⁸ kaɓi tëfëka nke rëm ɓulunda sankaf hwëhn fanka. Soŋe hu ỹa ndëwaɗëfuhëhni waɓulunda ŋa fop. ¹⁹ Tëhnaɓuha soŋe ntehnëhni viju gë fop vële hnagëɗe hnënk lëw̃u va tëfëka maw̃ëhnëni vakwëɗa mën va, ntindëni ile saŋëk do satëk; koyëna ntinëhnëɗëfuha ile lehnëɓuha ỹa.»

²⁰ Awa Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntehnëka Abëraham: «Wante ntehnëɗeni ntini vëvë Sodom gë vëvë Gomor va ŋaƴëk, wameh wadëw̃ hni ŋa njaɓëk ɗus. ²¹ Cëlëndaɗëfu soŋe fëcëtaju wante wëryëɗëfu ntehnëɗeni ntini ŋi. Ge umë fop ntiɗëni, njëtëɗëfu.»

²² Tac vësan vëhi hnë vërar hna kahnëtalehnëni njindëni gë cape Sodom, hara Ahwëhn a W̃ënu ŋa gë Abëraham nkoniho. ²³ Abëraham më tëhaka do tëƴa: «Ahwëhn W̃ën, paryi bi mbëvehnëɗuhëhni ndampo fo ale w̃enëk gë ale wok menëna ỹa? ²⁴ Mpëd tëkëni vësatah wafëhw imbëɗ (50) Sodom hna. Tavëndilihëhnihna bi vëvë iŋi naw̃ vi soŋe vësatah wafëhw imbëɗ (50) vële lëɗëntik hnam vi? ²⁵ Hali, koɗila ali koyëna! Koɗila avëvehnëhni ndampo fo ale w̃enëk gë ale wok menëna, alihni ndampo fo aw̃en a gë asatah a. Wëjë ale hitiŋëɗ ɗuniỹa fop ỹa koɗila ali le wok catëna.»

²⁶ Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntëkwaka: «Ge tëkatëɓuhëhni vësatah wafëhw imbëɗ (50) Sodom hna, soŋe lëw̃ hni ỹa tavëhnëɗëfuhëhni vëvë hnam va fop.»

²⁷ Abëraham më mbok ntehnëk: «Tavëhnërye ryëku hnësëhni, Ahwëhn W̃ën, ami ale ye ivëɗ gë iɓëhn aỹi fo. ²⁸ Mpëd warëkëna wafëhw imbëɗ (50) nkojëni vahnë imbëɗ (5). Soŋe vahnë imbëɗ (5) vële wojëk vi mbëvehnëɗu bi naw̃ ŋi?»

Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntehnëk: «Ɓëvehnëɗa ge tëkatëɓuhëhni vahnë wafëhw wahnah gë imbëɗ (45).»

²⁹ Abëraham më mbok ntehnëk kat: «Mpëd wafëhw wahnah (40) fo nkeni.»

Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntehnëk: «Soŋe vahnë wafëhw wahnah (40) vërac ɓëvehnëɗa naw̃ ŋi.»

³⁰ Awa Abëraham më ntehnëk: «Këlami, Ahwëhn, antë ntavi ge mbokëɓu hnësu kat. Mpëd wafëhw warar (30) fo rëkatëɗe.»

Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntëkwak: «Ɓëvehnëɗa naw̃ ŋi la vahnë wafëhw warar (30) fo rëkatëɓu.»

³¹ Abëraham më mbok ntehnëk: «Ahwëhn, tavëhnërye ryëku vok hnësu. Mpëd wafëhw wahi (20) fo rëkatëɗe.»

Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntëkwaka: «Soŋe vahnë wafëhw wahi (20) vërac ɓëvehnëɗa naw̃ ŋi.»

³² Awa Abëraham më ntehnëka: «Këlami, Ahwëhn, antë ntavi ge mbokëɓu hnësu rëkwa ỹa. Mpëd ipëhw (10) fo rëkatëɗe.»

Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntëkwaka: «Soŋe vahnë ipëhw (10) vërac ɓëvehnëɗa naw̃ ŋi.»

³³ Ga puhnak Ahwëhn a W̃ënu ŋa nësël gë Abëraham ŋa njilehn do Abëraham mbokalehn gë ỹalu.

Inih naw̃ Sodom

¹ Ante tëkëniho wamëleka waki ŋa, g’anëka ga, Sodom hna, Lot rënka naw̃ hna ntañako. Nundëhni tuŋ, matëlehn nji pankëlëni do ndëkwëhn yëka ỹa nkal hna haryënkw lëw̃ hni. ² Më ntehnëkëhni: «Këlamu, wëlawo mën, maw̃ëryin asëlu ỹal mën hna, ntinëhnëɗëmu ile valëɗëhu ỹa. Koɗun awuyëtawu wapary ŋa do aryaku hnam. Acahn g’acahnëfëɗ ga ndëcalëɗun.»

Wamëleka ŋa më ntëkwaniha Lot: «Hali, për hna ndakëɗëfun, ỹëw̃a ɓulunda hna.» ³ Ɓare Lot ndëñanëkëhniwo ɗus hafo njini gë ỹalu. Umë ntëvakëhni roka fërën do nkulëhnëhni vamburu tokëni.

⁴ Vëryakëlohna ten, ante kwërëniho tere ỹa vësan vëvë Sodom va; vëjar gë vicër, fop hnam nkeniho, ahnë gojëlohna.

⁵ Më macëniha Lot do tëƴëniha: «Ne nkehëhni vësan vële yijëk ỹal hu va aŋi nëka? Canihni, ñaɗëfun ryakëlahnëfu gë vëhni.»

⁶ Lot më cahnëk do piɗ rënka ỹa kamëhni lëw̃u. ⁷ Më ntehnëkëhni: «Këlamu, vëỹënta mën, antë aliwu uw̃i w̃eh! ⁸ Nëparyin: kwëhnaɓuhëhni vëryag vëhi vëyëtëlëhnihna vësan ten. Njonëhniɗëmuni, aliwuni gante ñaɗun ka. Ɓare antë aliwuni iñë vëỹi vësan; kaɓi njijëni kuyëtani hn’icën tere mën hna.»

⁹ Ɓare më ntëkwaniha: «Kërënary hn’ani! Ahneh fo yeru do aỹand aye ahitiŋ ỹal fu li! Awa, ntiɗeru w̃eh ntëbini vëhni!» Më cañëtëniha Lot gë fanka do tëhalehnëni rënka ỹa soŋe tënkëni.

¹⁰ Ɓare wamëleka waki ŋa më piɗëtëni rënka ỹa pëlaniha Lot, ndohëniha ɓambery do piɗëni. ¹¹ Tac umë mëpënënihëhni vële hwërako rënka tere va, vëjar va gë vicër va per, do vëhnuɗilohna hn’ile nke rënka tere ỹa.

¹² Wamëleka waki ŋa më ntehnëniha Lot: «Nihëɗëfun iŋi naw̃, kaɓi Ahwëhn a W̃ënu ŋa nkwëryëk fop wameh waƴaɓah wante ntini vëvë iŋi naw̃ vi, do paƴikëfu hnihëfu. Ge nkeni hn’ani vahnë vëhaw̃ary vële yerun hnënk, vutah hu ma vëyëla hu, canëryihni aỹaw̃ëtëhni ani.»

¹⁴ Lot më njik pëƴahni vëyëlawu, vële hwëhnëkëhniwo vëragu va. Më lehnëkëhniwo: «Matëryin ñap asahnu hn’iŋi naw̃, kaɓi Ahwëhn a W̃ënu ŋa nihëɗ!» Ɓare vëhni ntiyahnëkëhniwo nëh nëhahnëɗëhëhniwo.

¹⁵ Wakëwak ỹa, wamëleka ŋa ñankëɗënihawo Lot, ntehnëndëniha: «Matëry! Nufëryehna asëval hu gë vëryag hu vëhi vi, ge ñaɗiluhna asëmëntiwu gë vëvë iŋi naw̃ vi ge kitiŋëɗeni soŋe wameh wante ntini ŋa.»

¹⁶ Kaɓi nkoko kwajëlehnand, wamëleka waki ŋa më pëlanihëhni wëɓák ŋa, umë g’asëvalu do gë vëryagu, canënihëhni naw̃ hna, kaɓi Ahwëhn a W̃ënu ŋa ñaɗëho pehëtëhni.

¹⁷ Ante canënihëhni ŋa, mëleka ryampo më ntehnëka Lot: «Garyëry afehët ntaw̃ary hu ŋa! Antë ayëka hamëhni do antë ahahn wëla sëñ! Garyëry asow̃a kuŋ hna soŋe antë asëm!»

¹⁸ Lot më ntëkwak: «Hali, Ahwëhn, ¹⁹ paryi nke, ami, aryokuŋ hu ỹa, tëkëɓu hnuỹaw̃u ipaɓ hu ŋa do ndemaruho ɗus g’ipehët ntaw̃ary mën ŋi; koɗa yaryu hafo rëku kuŋ hn’ani, hara w̃eh w̃a tëkalohna, do sëmu. ²⁰ Nuru faŋi fankol hn’ani? Ŋaw̃ëna, koɗëfun yaryëfu hafo hnam sow̃afu. Maw̃ëryanëryifu yifu sow̃afu hnam-kaɓi fatoƴ fo ye-soŋe feharyahnëfu walaw̃ary fu w̃a.»

²¹ Mëleka ỹa më ntehnëka Lot: «Awa! Mbokëɗëmi w̃aw̃ëryani kat iŋi ɗema do nihëɗa fankol fante lehnëru fi. ²² Garyëryin ñap ayiwu asow̃awu hnam, kaɓi ñoñ koɗa liwu ge tëkëluhna hnam!» Soŋe rac ankol tac Sowar maciko (umë fëhnëtanëɗ «naỹëna»).

²³ Wati nte pëhniɗëho lav ŋa, tëkëɗëniho Sowar hna. ²⁴ Awa Ahwëhn a W̃ënu ŋa më këfik g’ambin hn’inkal Sodom hna gë Gomor hna rëv hwëɗëh do gë wëraka wale fëɗëɗ. ²⁵ Umë nihëk gë uw̃eh sankaf waỹi wahnaw̃ do gë resiỹo hna fop. Fop vahnë vëvë waỹi wahnaw̃ va cëmëniho do gë vile fëhnëko nkal va per. ²⁶ Asëvalu Lot më njëkak hamëhni, më mbacik nke had apahn waŋiry.

²⁷ Ga pacëk koɓëri fo g’acahnëfëɗ ga, Abëraham më njik le kahnëko haryënkw Ahwëhn a W̃ënu ŋa. ²⁸ Më njëkëk gë cape Sodom gë Gomor do gë resiỹo ỹa fop do më nuk ga cëhnëɗ hwëcic. Gë aŋan cankaf mëntëlëniho.

²⁹ Koyëna, ante mbëvehnëko W̃ën wahnaw̃ wavë iỹi resiỹo ŋa, kaɓi ɗënkwëlawohna Abëraham, do pehëtëkawo Lot hn’uw̃eh le mbëvehnahnëko wahnaw̃ wale ntëɗahnëko w̃a.

Lot gë vëryagu

³⁰ Tac, Lot më matëk Sowar hna kaɓi ntakëkawo nko ntëɗ hnam, do nji ntëɗëni gë vëryagu hn’ikuŋ. Hn’uhary ñëw̃ëniho gë vëhni. ³¹ Fac ryampo, fandënkwëryënkw fa më ntehnëka aheryu: «Nëpary, rëm fu ỹi ɓiỹëɗina cërëɗ do vësan vëhaw̃ary vëyena resiỹo li soŋe ndakin nuỹahnihni vutah, gante ntiɗëni vahnë fop ka. ³² Pëɗëfuhna uñen hafo ndëw̃ tac ndakin nagëhnahnihna vutah nkohahn hnënk lëw̃u ỹa.»

³³ Hn’umëɗ tac, më ndëw̃ënëniha rëm hni do fandënkwëryënkw fa më njik ndakëni gë rëmu. Lot ndëw̃ëko ɗus, ƴëtalohna ile ntiko aryagu ỹa.

³⁴ Ga pacëk fandënkwëryënkw fa më ntehnëka aheryu: «Wëli umëɗ nte ryëcëk ŋi ndakëɓun gë rëm mën ỹa; ɓokëfu ndëw̃ënihna dol tac g’ayi aryakëgu. Kaɓi koyëna fo nagëhnëɗeha vutah.» ³⁵ Hnë anëka tac mboko ndëw̃ënëniha rëm hni do maherya njigëlehn ndakëgëni gë rëmu. Lot mboko ndëw̃ ɗus, ƴëtalohna ile ntiko aryagu ỹa.

³⁶ Awa, koyëna ndonkëndëkëhniwo Lot vëryag vëhi vëlëw̃u va. ³⁷ Fandënkwëryënkw fa facan nagëko do maca Mowab (umë fëhnëtanëɗ «ale w̃atik hnë rëm»); rëm hnënk Mowab vële wok hafo dol + 19.37 Hafo dol fëhnëtanëk wati ale herëk a; ndampo fo nke gë 19.38. va ye. ³⁸ Maherya fëna më nagëka facan, do maca Ben-Ami (umë fëhnëtanëɗ «fatah hnënk mën»); rëm hnënk Amon vële wok hafo dol va ye.

¹ Abëraham matëko hnam njind gë cape resiỹo Negev; yëbëlan Kades gë Sur ndahëko, tac nji neh Gerar hna ² do hnam ntehnëɗëho soŋe asëvalu Sara ỹa: «Ahery mën ye.» + 20.2: Wapëgwala 12.13;26.7 Soŋe rac Abimelek, ahnaw̃ avë Gerar ỹa nufahnëkawo Sara.

³ Ɓare g’umëɗ ga, W̃ënu ŋa më tufëhnaka Abimelek hnë huɗakery do ntehna: «Soŋe asëval ale hnufëru ỹi cëmëɗu, kaɓi ñëlik.»

⁴ Hara Abimelek nte woko vëvankëna ten ryëka gë Sara ŋa më ntëkwak: «Ahwëhn ami gë ɓulunda mën ỹi ñoñ dilëfuhna! Ndaw̃ëɗuha bi ale wok menëna? ⁵ Abëraham umë dënk lehnëko aheryu ye do Sara fëna njaw̃ënëk acëru ye. Ahwëhn, toña ye do ñoñ dila w̃eh.»

⁶ W̃ënu ŋa më ntëkwaka hnë huɗakery hutac dënk: «Toña ye ñoñ dilihna w̃eh, njëtëɓu ami fëna. Ami wok tavëlihna aỹaka do koyëna memaỹehnëmi ali w̃eh haryënkw mën. ⁷ Tame ɓësaryehna asanu aỹi asëval. Kila ye; njëfanëɗëhi soŋe afehary ntaw̃ary hu ŋa. Ɓare ge ɓësalihahna, ƴëtëry wapacëk cëmëɗun fop gë vëlëw̃ hu per.»

⁸ Abimelek më matëk koɓëri fo do macëhni vële rëhaka va pëƴahni wante ndakeryëk ŋa. Vërac më ntakëkëhni ɗus. ⁹ Abimelek më macehnëka Abëraham do tëƴa: «Soŋe ye liruhëfu aki? Ntiyehnëruhëfu ami gë ɓulunda mën ỹa uw̃eh ỹaƴah. Ntiruho ile nkok ahnë diɗilohna muk. ¹⁰ Ye fëlaki soŋe alihahn iỹin?»

¹¹ Abëraham më ntëkwak: «Ntehnaɓuho vahnë vëvë hnani vi vëlënënëɗilahna W̃ënu ŋa do ndaw̃ëɗëniho soŋe asëval mën aỹi. ¹² Do dënk toña ye ahery mën ye: rëm ryampo fo yeɓun, ɓare ɓankëlëfunahna hnëm. Soŋe rac kolahnëk nke asëval mën. ¹³ Ante canëkow̃o W̃ën hnë tere rëm mën hna, ntehnëɓuhawo asëval mën aỹi: “Hn’ile-wo-le njiɗe hna, ɗemarye alehn acër hu yeɓu.”»

¹⁴ Ante puhnak Abëraham wanës ŋa, Abimelek më nufëkëhni wape gë wuhnankal gë wuhni gë vëramp vësëval do gë vësan, njëɗahna Abëraham mbësalehna asëvalu Sara. ¹⁵ Abimelek më mbok ntehnëka Abëraham: «Nkal mën ŋi wëjë hwëhnëk. Dëɗëry hn’ile-wo-le caŋahnëki hna.» ¹⁶ Tac ntehna Sara: «Nuru, njëɗaɓuha waŋëc wëli koryi acër hu: umë ye dahëse le yëtëndanëɗëhëhni fop vële yerun va menëlihna iñë.»

¹⁷ Abëraham njëfakawo W̃ënu ŋa. W̃ënu ŋa njërënëkawo Abimelek gë asëvalu do gë vëryokuŋ vësëval vëlëw̃u va, do koɗëniho mbok nagëni. ¹⁸ Kaɓi Ahwëhn a W̃ënu ŋa ures le nkok koɗina ndonk asëval ntihahnëkëhniwo fop tere Abimelek ỹa, soŋe inuf asëval Abëraham ale w̃aciko Sara ỹa.

Hnagi Isak

¹ Ahwëhn a W̃ënu ŋa ndemakawo Sara gante ntehnëkawo ka. ² Ndonkëko do nagëhna Abëraham, nte rëko ntaf ŋa, facan gante ntehnëkawo W̃ënu ka do ³ Abëraham më macëka Isak. ⁴ Kacehnëkawo ante nuỹako wafac imbëɗ gë warar ŋa (8), gante ntehnëkawo W̃ënu ka. ⁵ Abëraham wabëhn keme (100) nuỹako ante nagiko Isak ŋa.

⁶ Awa Sara më ntehnëk: «W̃ënu ŋa njëɗako uhnatah le ryasëndanëɗëho + 21.6 Isak fëhnëtanëɗ «ndasëk». , do fop vële yëtaɗ hnagi Isak va ndasëntëɗeni.» ⁷ Më mbok ntehnëk kat: «Mo hoɗëho ntehna Abëraham hnë fac ryaw̃ Sara njëw̃ëndëɗëha fatah? Ɓare mama cërahnëk nagëhnëɓuha facan.»

Abëraham ntaɗëha Agar g’aju Isëmayel

⁸ Fatah fa naỹëko do Sara tavëtehnëkawo ɓël iŋa. Hnë fac le tavëtendeho ỹa, Abëraham ambënt cankaf ntiko.

⁹ Fac ryampo, Sara nukawo aju Agar mbë Esipët, ale nagëniho gë Abëraham, ga nëhahnëɗëha + 21.9 Nëhahnëɗëha koɗ pëhnëtan nëhëɗëniho ma njafaŋëɗëha. Isak fatah fantew̃u fa. ¹⁰ Më ntehnëka Abëraham: «Daryehna asëval aramp aỹi g’aju, kaɓi aju asëval aramp aỹi tëfëlahna nuỹanti ntëw̃ iŋa gë Isak ajë mën aỹi.»

¹¹ Wanës watac pëmpëhnahnëkawo ɗus Abëraham, kaɓi Isëmayel fëna aju yeho. ¹² Ɓare W̃ënu ŋa më ntehnëka: «Antë pëmpëhnahni soŋe ajë hu gë hnëmu. Maw̃ëry ali fop le ntehnëɗëhi Sara ỹa. Kaɓi gë Isak nuỹaɗuhëhni vutah vunte lehnëmi yëɗaɗëmini va. ¹³ Ɓare soŋe ajë aramp hu ỹi, ntiɗëfuha umë fëna rëm ɓulunda, kaɓi umë fëna ajë hu ye.»

¹⁴ Ga pacëk, Abëraham më matëk koɓëri fo g’acahnëfëɗ ga, nuf vamburu gë ryëpët w̃ënka njëɗahna Agar do koyahni umë g’aju. Njilehn nkwërëtand hnë wula vë Berëseba hna.

¹⁵ Ante puk w̃ënka ŋa ryëpët hna, më tavëka fatah fa kuyët hnë fatëh ¹⁶ do nji ntaña cahët, hnë vëntacel keme (100) ntëbi, kaɓi ntehnaɗëho: «Ñaɗa hnuw̃uw̃a ga cëmëɗ fatah mën fi.» Awa më ntañak cahët do pëgw kond.

¹⁷ W̃ënu ŋa nkwëryëko kopa fatah fa do mëleka W̃ënu ŋa më macika Agar g’ambin do ntehna: «Ye ga ye, Agar? Antë ntaki, kaɓi W̃ënu ŋa nkwëryëk wako fatah fa hn’ile tavëruha hna. ¹⁸ Matëry! Nufëryehna ajë hu do ƴaw̃ënëryehna ɗus, kaɓi gë umë ntiɗëfu ɓulunda sankaf.»

¹⁹ W̃ënu ŋa më tufëka Agar kolomba. Më njik tëmpënëk ryëpët hna w̃ënka do njëɗahna aju ciya.

²⁰ W̃ënu ŋa paɓëkawo fatah fa. Naỹëko do wula Paran hna ntëɗëko. Hnam asary g’uŋwary yeho do ²¹ hnëmu asëval avë Esipët njëkëlehnëhnëkawo.

Abëraham kwëtëlëɗëni gë Abimelek

²² Hnë ƴamani rac, Abimelek gë Pikol asankaf wasoɗaɗe walëw̃u w̃a, njiniho vëhni Abëraham hna do ntehna: «Njëtëɓun W̃ënu ŋa gë wëjë nkerun hn’ile-wo-le liɗu hna. ²³ Awa tame, dëkënde g’uw̃ac W̃ënu ŋa tokaɗilihohna ami, vutah mën va fëna do gë vërah vutah hni va. Kwëhnaɓuho nëf soŋe lëw̃ hu ỹa. Wëjë fëna, kwëhnary nëf soŋe lëmën ỹa do g’inkal nte lëɗahnëru ŋi.»

²⁴ Abëraham më ntëkwak: «Ha, ntëkëɓu.»

²⁵ Tac Abëraham nuỹako fere pëƴahna soŋe kolomba le nufëniho gë fanka vahnë Abimelek va. ²⁶ Abimelek më ntëkwaka: «Ƴëtëla bi mo lik rac. Wëjë dënk, pëƴalihow̃ohna. Dol fo njëtaɗëfu.»

²⁷ Abëraham më nufëkëhni wape gë wuhnankal do gë wuhni njëɗahna Abimelek do vëhni vëhi ntiniho kwëtëla . ²⁸ Abëraham më pitëkëhni vupe vucëval mbëɗ gë vuki. ²⁹ Abimelek më tëƴëka: «Soŋe ye fitëruhëhni vuŋi vupe mbëɗ gë vuki?»

³⁰ Abëraham më ntëkwaka: «Maw̃ëry areɓahni soŋe aryënkwëtahnënd paryi ami yabëk iỹi kolomba.» ³¹ Soŋe rac macahnëɗe hnam Berëseba (umë fëhnëtanëɗ «kolomba idëk», ma «mbëɗ gë vuki»), kaɓi hnam ntëkëniho vëhni vëhi tak.

³² Awa koyëna kwëtëlëniho Berëseba hna. Tac, Abimelek mbokalehnëni gë Pikol asankaf wasoɗaɗe ỹa g’inkal Filisët. ³³ Abëraham pëlëko atëh Tamaris Berëseba hna, do cëmbëɗëhawo W̃ën hunte ye kwëlëkwël ha macatënda Ahwëhn a W̃ënu ŋa. ³⁴ Abëraham wabëhn waƴaɓah ntiko hn’inkal Filisët hna.

Abëraham pëhwëtak cënahna Isak saɗëha

¹ Ga ndëcëk watac, W̃ënu ŋa njëkëhnahnëkawo Abëraham. Macëkawo: «Abëraham!» do Abëraham më mëtaka: «Nëpami!»

² W̃ënu ŋa më ntehnëka: «Nufëryehna ajë hu Isak, ryamboli asëval hu ale ỹaɗu ɗus ỹi, ayi hn’inkal Moriya hna. Do hnam, ndaw̃ëhnëɗuhowa do afëɗa had saɗëha hn’ikuŋ nte yabëɗëmi hna.»

³ Ga pacëk, Abëraham më matëk koɓëri fo g’acahnëfëɗ ga. Më calëk waɗëhwa ŋa soŋe saɗëha ỹa, ndiɓënda fali falëw̃u fa do njohna aju Isak gë vëryokuŋ vëhi vëlëw̃u kahnëtalehn gante nkabëkawo W̃ën.

⁴ Hnë fac rarëna hna, Abëraham nuko ŋaw̃ët kuŋ nte njihahnëɗëho ŋa.

⁵ Abëraham më ntehnëkëhni vëryokuŋ vëlëw̃u va: «Ñëw̃ëryin ani gë fali fi; ami g’ajë mën aỹi kaƴëɗëfun ƴaŋ sëmbifuna W̃ënu ŋa, tac mbokajëɗëfun.»

⁶ Abëraham më ndiɓëndëka aju Isak waɗëhwa saɗëha ŋa; umë hwëɗëh ha g’icar ŋa njoko. Njilehnëni vëhni vëhi tak ndampo fo. ⁷ Isak më tëƴëka rëmu Abëraham: «Apa?»

Abëraham më ntëkwaka: «Ye ye ajë mën? Nëpami.»

Isak më ntehnëka: «Kwëhnayinëk hwëɗëh ha gë waɗëhwa ŋa, ɓare ne nkeha fape soŋe saɗëha ỹa?»

⁸ Abëraham më ntëkwaka: «Ajë mën, W̃ënu ŋa njëɗahnëɗëha umë dënk fape saɗëha fa.» Vëhni vëhi tak nkoniho njindëni ndampo fo.

⁹ Ga tëkëni hn’ile nkabëkawo W̃ën hna, Abëraham më ntik hn’ile cënaɗe saɗëha hna do kwët ƴaŋ waɗëhwa ŋa. Tac ñaba aju Isak, do tinda hnë waɗëhwa wante kwëtëko hn’ile cënaɗe saɗëha hna. ¹⁰ Tac nuf cary iŋa soŋe káca aju. ¹¹ Ɓare taŋ mëleka Ahwëhn a W̃ënu ŋa më macika g’ambin: «Abëraham! Abëraham!»

Abëraham më mëtaka do ntehna: «Ha, nëpami!» ¹² Mëleka ỹa më mbok ntehnëka: «Antë aỹaka fatah fi! Antë alihna w̃eh! Njëtëɓu tame ntënënëɗuha W̃ënu ŋa, kaɓi ŋwëỹëryanëlihahna ajë hu, ryamboli asëval hu ỹi.»

¹³ Awa Abëraham më nuka yënki ga pëlayik wamiry ŋa hnë fasëc. Më njinëhnëka gwëcëta Isak gë yënki ỹa soŋe saɗëha ỹa. ¹⁴ Abëraham më macëk ỹëw̃a rac: «Ahwëhn a W̃ënu ŋa njëɗahnëɗ.» Soŋe rac wok w̃acahnënde ha gaki: «Hn’ikuŋ hna, Ahwëhn a W̃ënu ŋa njëɗahnëɗ ile rëfëka ỹa.»

¹⁵ Tac mëleka Ahwëhn a W̃ënu ŋa më mbok macika Abëraham g’ambin higëna ỹa ¹⁶ do ntehna: «Wëli ile ntehnëk Ahwëhn a W̃ënu ŋa: ntëkëhnëmi g’uw̃ac mën w̃a dënk, kaɓi aki ntiru, ŋwëỹëryanëlihow̃ahna ajë hu, ryamboli hu ỹa, ¹⁷ ndëwanëɗëmi do njaɓënëɗëfuhëhni vutah hu va had wahol wavë g’ambin w̃i ma nkërëƴal nte ye tëfary wov ŋi. Nufëɗëni wahnaw̃ vële ỹew̃ëkëhni va. ¹⁸ Waɓulunda waɓë nkal ŋi fop gë vëhni ndëwanëɗeni kaɓi maw̃ëhnëruho.»

¹⁹ Tac Abëraham g’aju mbokalehnëni gante nkeni vëryokuŋ vëlëw̃u do kahnëtalehnëni mëncëndëni gë Berëseba. Hnam nkoko ntëɗ Abëraham.

Viju Nahor

²⁰ Ga ndëcëk watac, Abëraham pëƴayiko Milëka fëna nagëhnëkawo aheryu Nahor vutah vucan: ²¹ Us yeho fandënkwëryënkw fa, gë aheryu ỹa Bus, gë Kemuwel rëmu Aram, ²² gë Kesed, gë Aso, gë Pilëdas, gë Yidëlaf do gë Betuwel. ²³ Betuwel yeho rëmu Rebeka ỹa. Vëỹi ye vutah mbëɗ gë vutar vunte nagëhnëkawo Milëka Nahor aheryu Abëraham va. ²⁴ Nahor kwëhnakawo asëval ahigëna. Rewuma maciko. Umë fëna nagëkëhniwo vutah: Teba, gë Gaham, gë Tahas do gë Maka.

Icëm Sara ŋa

¹ Sara, asëvalu Abëraham, wabëhn keme gë wafëhw wahi g’imbëɗ gë waki (127) nuỹako cëmat. ² Kiriyat-Arëba hna cëmëko, dol Ebëron macëɗe, hnë nkal Kanan hna. Abëraham ntiko wakwëy asëvalu ŋa do koɗëho soŋe icëm dëwu ŋa.

³ Tac Abëraham më matëk haryënkw asëm alëw̃u hna do nji ntehnëhni Wahit w̃a aki: ⁴ «Ahneh fo yeɓu ỹal hun li, ale sëlëndik hnë w̃uhnë do ryëcëlehnëɗ. Ɓare asëval mën a cëmëk. Awa gwafëryino iƴag ỹal hun li vañahnëw̃a + 23.4 Wati rac, vësëm va hnë wakary mbañëɗeniho, vambamb fakuŋ hna. .»

⁵ Wahit w̃a më ntëkwaniha: ⁶ «Muntayiru aw̃aw̃ ahnëpafu! W̃ënu ŋa ntiki asan ahwëhn nafa fagant lëw̃ fu. Ɓañëryehna asëval hu hn’iƴag nte ỹak fërënak walëw̃ fu li. Wëla aryampo ŋwëỹëryanëɗilihna iƴag dëw̃u ŋa soŋe avañahna.»

⁷ Awa Abëraham më tëhakëhni ndëkwëhn haryënkw lëw̃ hni, ⁸ do ntehnëhni: «Ge paryi maw̃ërun vañëw̃a asëval mën aỹi ani, tëƴëndinow̃a Efëron, aju Sohar, ⁹ nkwafo iƴag iɓë resiỹo Makëpela nte ye hnë ikëɗ kaỹ dëw̃u ŋi. Dehnëryina nkwafo gante ñaɗ ka, tase hun. Nkehahn dëmën.» ¹⁰ Efëron hnam dënk nkentiko. Më ndekak soŋe ntëkwahna Abëraham nkwëryahnëni wahit w̃a fop ỹëw̃a ɓulunda + 23.10 Ỹëw̃a ɓulunda ỹa renka kece nkol hna nkeho. hna ntehn: ¹¹ «Ɗemarye, aw̃aw̃ ahnëpaw̃o, gwafëɗila muk kaỹ iŋi gë ƴag iŋi. Tase vëvë ỹalënta mën vi, njëɗëmi, koɗu avaña hnam asëval hu.»

¹² Kat Abëraham më mbok ndëkwëhnëk haryënkw Wahit hna, ¹³ tac ntehna Efëron hafo fop nkwëryëni, më lehnëko: «Këlami, nëparye! Njëɗaɗëmi koryi soŋe kaỹ iŋi. Maw̃ëry iỹi koryi soŋe holahnu vañëw̃a asëval mën aỹi.»

¹⁴ Efëron më ntëkwaka Abëraham: ¹⁵ «Nëparye, këlami! Ikaỹ nte hoɗe nkwafi waŋëc koryi wakeme wahnah fo (400), kwëhnana nafa yëbëlan lëw̃ fu! Awa ɓañëryehna asëval hu!»

¹⁶ Abëraham maw̃ëko do njëɗahnëko ile nësëko Efëron ỹa tase vëvë ỹalëntaw̃u va, waŋëc wakeme wanah (400) koryi vë wati rac.

¹⁷ Koɓëri tac, ikaỹ Efëron nte yeho hnë resiỹo Makëpela favalëko gë Mamëre ŋa, gë iƴag nte yeho hnam ŋa do gë fop vatëh vante yeho ɓambery kaỹ va ¹⁸ Abëraham hwëhnëko. Fop Wahit wale yeho hnam va waseɗe yeho.

¹⁹ Tac Abëraham më mbañëka asëvalu Sara hnam, ɗarël Mamëre hna, më w̃acëɗe tame Ebëron, nkal Kanan hna. ²⁰ Ikaỹ iŋa gë ƴag nte yeho hnam ŋa golohna kwëhnëni Wahit. Abëraham hwëhnëko gë maw̃al dëw̃ hni ŋa, soŋe mbañahnëndëhni vësëm vëlëw̃u va.

Isak gë Rebeka

¹ Abëraham cërëko ɗus. Ahwëhn a W̃ënu ŋa ndëwakawo hnë fop. ² Hnë fac ryampo, Abëraham më ntehnëka aryokuŋ alëw̃u ale ỹak lafëk tere ỹa. Umë yeho ankaf fop hnapul Abëraham ỹa. Umë lehnëkawo: «Kuyëtëry vák hu ỹi mbuf mën li + 24.2 Kuyëtëry vák hu ỹi mbuf mën li fëhnëtanëk ikwëry namu wasëwif hna do rac rufahnëɗ ntiɗ ile ntehnëk ỹa; do ge cëmëk ani gë rac vutah vuntëw̃u va ntiɗëni g’uw̃ac lëw̃u. ³ do dëkënde gë Ahwëhn a W̃ën le hwëhnëk ambin ŋi gë nkal ŋi, ƴëkëlehnëndilihahna ajë mën aỹi asëval avë hnë iŋi nkal Kanan nte lëɗahnëɓu ŋi. ⁴ Ɓare dëkënde alehno njiɗu hnë nkal nte w̃atahniɓu hna ayëkëlehnëhnehna ajë mën a Isak asëval hnënk mën hna.»

⁵ Aryokuŋ a më ntëkwaka: «Ye liɗëfu ge asëval a ŋwëỹëk soŋe tëfe ani? Awa, tëfëka bi w̃ënceryëw̃a ajë hu hn’inkal nte w̃atahniru hna?»

⁶ Abëraham më ntehnëka: «Hali, ŋwëỹëry ɗus soŋe aw̃ëncerya ajë mën aỹi hatac. ⁷ Ahwëhn a, W̃ën le hwëhnëk ambin ŋa, caniko tere rëm mën hna g’inkal hnënk mën ỹa. Nësëhnëko do ntëkëhnëko njëɗaɗëhëhni vutah mën va kwëhnëni iŋi nkal ani. Cañëtiɗëha mëleka lëw̃u ỹa haryënkw hu soŋe aholahn ayonëhnehna asëval ajë mën aỹi. ⁸ Ge asëval a maw̃ëna tëfi, awa ntihëtaɗ idëk nte lëkënduho ŋa; ɓare antë aw̃ëncerya muk ajë mën aỹi hatac.» ⁹ Awa aryokuŋ a më kuyëtëk vák lëw̃u ỹa hn’imbuf Abëraham hna do ntëkëhna ntehna ntiɗ fop ile ntehnëka nti ỹa.

¹⁰ Tac, aryokuŋ a më nufëkëhni wayonkomb ipëhw (10) wuva Abëraham w̃a do njoryary fop ile fërënak hnë hnapul le kwëhnako Abëraham ỹa. Kahnëtalehn paɓ gë inaw̃ nte ntëɗahnëko Nahor ŋa, gë cape tahahn pëhna lav Mesopotami ka. ¹¹ Aryokuŋëhn Abëraham ỹa tëkëko ɗarël hnë kolomba le woko gena naw̃ hna, më njinëgehnëkëhni wayonkomb w̃a. G’anëka nkeho, hnë wati le njijëɗëniho vësëval ỹëry w̃ënka ŋa.

¹² Më njëfak aki: «Ahwëhn, W̃ënu Abëraham nte ryokuŋëhnëɗëfu ŋi, maw̃ëryanëhnërye fankëlëfu gë ale valëkow̃a ỹa. Tufahnëry koyëna ipërëna nte hwëhnaru soŋe Abëraham ale ryokuŋëhnëɗëfu ỹi. ¹³ Wëli ɗarël kolomba hna nkeɓu do vëryag vëvë iŋi naw̃ vi njijëɗëni ỹëry w̃ënka ŋa. ¹⁴ Dol tëƴëɗëfuha aryampo hnë vëhni nkury unkwahn ntëw̃u ŋa soŋe siyawu. Ge ntehnëko “Ciyary, njëɗëɗëfuhëhni fëna wayonkomb hu w̃i ciyantini”, awa, njëtëɗëfu umë ỹaryaryëɗuha aryokuŋ hu ỹi Isak. Koyëna njëtëɗëfu ntiru gë uhwëhna nëf soŋe ale ryokuŋëhnëɗëfu ỹa Abëraham.»

¹⁵ Ani gë puhnahnënd iƴëfa ŋa tëkëlehni Rebeka, aryagu Betuwel, unkwahn ntëw̃u ŋa nkus hna. Betuwel ajë Milëka gë Nahor yeho, aheryu Abëraham. ¹⁶ Fandag fankwamah ɗus yeho; ƴëtëlëhniwohna vësan. Cëlëndako kolomba hna, tëmpën unkwahn ntëw̃u ŋa do kaƴënda.

¹⁷ Aryokuŋ Abëraham ỹa më nkaryëk pankëlëni do ntehna: «Këlami, ƴëɗërye siyawu toƴe w̃ënkahu ŋi.»

¹⁸ Më ntëkwaka: «Këlami, Apa, ciyary.»

Më nkwëtëndak ñap nkwahn uŋa do njëɗahna ciya. ¹⁹ Ga njëɗaka ciya, më ntehnëka: «Ñëryëhnëɗëfuhëhni fëna wayonkomb hu w̃i ciyantini afo mërëni.» ²⁰ Më kotak ñap w̃ënka waɓë nkwahn dëw̃u ŋa kosa hna, tac nkary mbok ñëryi kat. Pëɗëkëhniwo wayonkomb w̃a fop. ²¹ Asan a njëkëɗëhawo aryag a hara ñoñ nësëna, do tëƴaɗëho bi Ahwëhn a W̃ënu ŋa caŋëndanëk uyas lëw̃u w̃a.

²² Ante puhnani wayonkomb ciya ŋa, asan a më canik waryiɓ walëw̃u hna njëɗahna aryag a anënk sanu le hwëhnak nafa yaɓah do gë wame sanu waki wante hwëhnak ule-wo-le nafa yaɓah fëna. ²³ Tac më tëƴëka: «Aryag mo yeru? Pëƴarye këlami bi nkehëhna igwac tere rëmuh hna soŋe asëlëndahnëfu ryakëfu dol hnam gë vële lapëhnaɗëho vi?»

²⁴ Aryag a më ntëkwaka: «Betuwel ye rëm mën ỹa, aju Milëka gë Nahor.» ²⁵ Më nkwënëk: «Lury ỹa gë idël iŋa njaɓëk ỹal fu hna, do gë hn’ile koɗun aryaku fëna.»

²⁶ Asan a më ndëkwëhnëk yëka ỹa nkal hna do camehna Ahwëhn a W̃ënu ŋa ²⁷ ntehn: «Camehnëmi Ahwëhn, W̃ën ale ryokuŋëhnëɗëfu Abëraham! Tufahnëɗu kwëlëkwël ipërëna hu ŋa do g’ikahnënda hu ŋa gë cape ale ryokuŋëhnëɗëfu ka: hnë uw̃i yas Ahwëhn a W̃ënu ŋa njiryeryëko satën fo gë hnënk ale ryokuŋëhnëɗëfu ka.»

²⁸ Aryag a më nkaryëk pëƴahn tere hnëmu hna le ryëcëtak ỹa. ²⁹ Hara Rebeka kwëhnakawo acër ale w̃aciko Laban. Nuko anënk ŋa gë wame ŋa hnë vák aheryu hna do nkwëryëko ga tëfëtaɗe ile ntehnëkawo asan a. Awa më nkaryëk nji tëkata asan a gë wayonkomb walëw̃u w̃a ɗarël kolomba hna ³¹ do ntehna: «Ƴij ỹal fu hna, wëjë ale ndëwak Ahwëhn a W̃ënu ŋa. Soŋe ye ỹëw̃ëru hnë gwac li? Pëhwëtëɓu cery ŋa do ntinëhnëɓuhëhni wayonkomb hu w̃i hn’ile ñëw̃ëɗëni.»

³² Awa aryokuŋ Abëraham ỹa më njik vëhni Laban hna. Më nkwëtëndini wayonkomb w̃a ile ndiɓëniho ỹa do njëɗayini ile tokëɗëni. Do njonëhnijini fëna aryokuŋ Abëraham ỹa gë vële lapëhnakawo va w̃ënka nkuyëtahnëni wapary ŋa. ³³ Më njëɗayik roka, ɓare më ntehnëk: «Tokëɗa ge gena nësëɓu le ỹaɗëfu hnësu ỹa.»

Laban më ntehnëka: «Awa nësëry!»

³⁴ Asan a më ntehnëk: «Aryokuŋ Abëraham yeɓu. ³⁵ Ahwëhn a W̃ënu ŋa mbetandanëka ɗus ale ryokuŋëhnëɗëfu ỹa; njëɗaka wape gë wuhnankal do gë wuhni, gë koryi do gë sanu gë vëryokuŋ vësan gë vësëval, wayonkomb gë wafali. ³⁶ Asëvalu Sara, mama ntafahnëk, nagëhnëka facan fante njëɗak fop ile kwëhnak ỹa. ³⁷ Ale ryokuŋëhnëɗëfu ỹa ntehnëko lëku: “Ƴëkëlehnëndilihahna ajë mën aỹi asëval avë hnë nkal Kanan nte lëɗahnëɓu ŋi.” ³⁸ Më lehnëkowo: “Dëkënde alehn njiɗu tere rëm mën hna, hnënk mën hna, soŋe ayëkëlehnëhnehna ajë mën aỹi asëval.” ³⁹ Awa më rëƴëɓuha: “Ye liɗëfu ge ŋwëỹëk asëval a tëfiɗilohna?” ⁴⁰ Më ntëkwako: “Ahwëhn a W̃ënu ŋa ale rëfëɗëfu kwëlëkwël ỹa, umë faƴëɗëha mëleka lëw̃u ỹa haryënkw hu, ntiɗ caŋ uyas hu w̃a do njonëhniɗuha asëval avë hnënk mën ajë mën aỹi, avë tere rëm mën hna. ⁴¹ Ge njiru vëvë tere mën hna, ntihëtaɗëhi idëk nte lëkëhnëruho ŋa. Wëla ñoñ nuỹajëlihna, ɗëwanëɗila w̃eh.” ⁴² Ante tëkekëɓu dol ɗarël kolomba ŋi, aki njëfakëɓu: “Ahwëhn, W̃ën ale ryokuŋëhnëɗëfu Abëraham, ɗemarye caŋaryo uyas le yiɗëfu w̃i. ⁴³ Tame kaɓi ɗarël kolomba li nkeɓu, tëƴëɗëfuha aryag ale yijëɗ ỹëry w̃ënka ŋa njëɗo siyawu toƴe w̃ënka wante ñëryëɗ nkwahn ntëw̃u hna. ⁴⁴ Ge ntëkwako: ‘Këlami ciyary, do ñëryëhnëɗëfuhëhni fëna wayonkomb hu w̃i’, awa, njëtëɗëfu umë ye asëval ale ỹaryaryëɗuha ajë ale ryokuŋëhnëɗëfu ỹa.” ⁴⁵ Ani gë fuhnahnëndu nësëlehna ŋa, tëkiko Rebeka, unkwahn ŋa nkus hna; më cëlëndak kolomba hna do ñëryi w̃ënka ŋa. Më rëƴëɓuha: “Këlami, ƴëɗërye siyawu.” ⁴⁶ Më nkwëtëndak ñap nkwahn uŋa do ntehno: “Ciyary, tac pëɗëɗëfuhëhni wayonkomb hu w̃i fëna.” Më siyaɓu do më pëɗëkëhni wayonkomb w̃a fëna. ⁴⁷ Ga tëƴëɓuha bi mo hnagëka, më ntëkwako: “Betuwel ye rëm mën ỹa do Milëka gë Nahor hnagëka.” Awa më liɓuha nënk ŋa icëhn hna do wame ŋa vák hna. ⁴⁸ Më ryëkwëhnëɓu yëka ỹa nkal hna soŋe sëmbëw̃a Ahwëhn a, W̃ën ale ryokuŋëhnëɗëfu ỹa, Abëraham; camehnëɓuha soŋe ile njoko ƴam fo hnë aryag mbaỹ ale ryokuŋëhnëɗëfu ỹa. Koyëna koɗëfu yonëhnëw̃a ajë ale ryokuŋëhnëɗëfu ỹa. ⁴⁹ Tame, pëƴaryino ge kahnëndarun alinëhnuna ifërën ale ryokuŋëhnëɗëfu ỹa. Ge koɗiluhna, njiɗëfu sëñ haw̃ary.»

⁵⁰ Laban gë Betuwel më ntëkwaniha: «Ahwëhn a W̃ënu ŋa fëhnak koyëna. Ñoñ koɗilëfuhna hnësëfu. ⁵¹ Rebeka ani nke, haryënkw hu. Ƴoryehna nke asëval ajë ale ryokuŋëhnëɗu ỹa, gante ntehnëk Ahwëhn a W̃ën ka.»

⁵² Aryokuŋëhn Abëraham ỹa ga nkwëryëk waŋi wanës, më ndëkwëhnëk yëka ỹa nkal hna do camehna Ahwëhn a W̃ënu ŋa. ⁵³ Tac më canik waryiɓ walëw̃u hna vile ryëhwarik koryi gë sanu do gë wafand njëɗahna Rebeka; më njëɗakëhni fëna waɓuña wakwëhn nafa sankaf vëhni acëru gë hnëmu fandag fa. ⁵⁴ Aryokuŋëhn Abëraham ỹa gë vële lapëhnakawo va tokëniho do ceni, tac njilehnëni ndakëni.

Ga pacëk g’acahnëfëɗ ga, nte matëni ŋa, aryokuŋëhn Abëraham ỹa më ntehnëkëhni acëru gë hnëmu Rebeka: «Napëryino vokawu gë ale ryokuŋëhnëɗëfu.»

⁵⁵ Më ntëkwaniha: «Rebeka ani nkoɗ ten toƴe, soŋe wafac ipëhw, tac koɗ njinti.»

⁵⁶ Aryokuŋëhn Abëraham ỹa më mbok ntehnëk: «antë avëỹehnuno, kaɓi Ahwëhn a W̃ënu ŋa caŋëndanëk nkaw̃ mën ŋa. Tavëryino vokawu gë ale ryokuŋëhnëɗëfu.»

⁵⁷ Më ntehnëniha: «Macënëfuna aryag aỹi do tëƴina ile nahak ỹa.»

⁵⁸ Awa më macëniha Rebeka do tëƴëniha: «Ñaɗu bi arëfëlu aỹi asan?»

Më ntëkwakëhni: «Ha, ñaɗëfu.»

⁵⁹ Awa më tavëniha Rebeka gë asëval ale hnihnëɗëhawo ỹa + 24.59 Asëval ale hnihnëɗëhawo ỹa fëhnëtanëk ale yentiko gë Rebeka koɓëri tah hna do woɗ g’umë hafo cëm. tëfëlëni gë aryokuŋëhn Abëraham ỹa do gë vële lapëhnajëkawo va.

⁶⁰ Më ndëwanëniha Rebeka aki: «Araɓi aye, wëjë ahery fu ỹi, hnëm waɓulunda waƴaɓah. Araɓi vutah hu va nufëni wahnaw̃ vële ỹew̃ëki va!»

⁶¹ Rebeka gë vësëval vële ryokuŋëhnëɗëhawo va më kaƴëni wayonkomb hna soŋe tëfëlëni gë aryokuŋëhn Abëraham ỹa do njini ndampo fo.

⁶² Awa hnë wati rac, Isak, aju Abëraham, matëko kolomba le w̃aciko Lahayi-Royi hna pakëta hnë resiỹo Negev hna fo. ⁶³ Hnë anëka ndampo cahnëko nji nkwërëtalehnënd gë igwac, më nukëhni taŋ wayonkomb ga tëkiɗëni. ⁶⁴ Rebeka ga nuka Isak, më ntëɗak yonkomb hna ⁶⁵ do tëƴa aryokuŋëhn Abëraham ỹa: «Mo ye asan ale yijëɗ pankëlin igwac li?»

Aryokuŋëhn Abëraham ỹa më ntëkwak: «Ale ryokuŋëhnëɗëfu ỹa ye.» Awa Rebeka cënkalehn taŋ yëka ỹa tufahnahn ntënah ntëw̃u ŋa.

⁶⁶ Aryokuŋëhn Abëraham ỹa më tëfëtanëka Isak fop ile ntijëk ỹa. ⁶⁷ Tac Isak më njoka Rebeka hnë usank le yeho va Sara hnëmu ỹa. Isak nufëkawo ñëla do ŋahnëkawo. Koyëna nduñënako Isak aju Abëraham icëm hnëmu Sara ŋa.

Vutah Abëraham vunte nagëk Ketura

¹ Abëraham ñëlëkawo asëval ahaw̃ary. Ketura maciko. ² Nagëhnëkawo: Simëra gë Yokësan gë Medan gë Madiyan gë Isebak do gë Suwa. ³ Yokësan yeho rëmu Saba gë Dedan ỹa. Hnë viju Dedan hna naginiho waɓulunda Wa-asur w̃a, gë Waletus w̃a, do gë Walewum w̃a. ⁴ Madiyan yeho rëm Efa ỹa, gë Efer, gë Hanok, gë Abida, do gë Elëda. Vëỹi fop vërah vutah Ketura yeho.

⁵ Abëraham njëɗëkëhniwo ɓuña viju vësëvalu vëỹëntaw̃ va wati nte nkoko cëmëna ŋa. Tac cañëtëkëhniwo ŋaw̃ëtaniha Isak, gë cape pëhna lav ka, ɓare Isak umë lëw̃ëko hnapul rëmu ỹa fop.

Icëm Abëraham

⁷ Abëraham nuỹako wabëhn keme gë wafëhw imbëɗ gë wahi g’imbëɗ (175) cëmat. ⁸ Hn’untaf ƴaryah nëŋah cëmëko nji tëkëhëhni vacërakëlo vantëw̃u va. ⁹ Isak gë Isëmayel viju, më mbañëniha hn’uhary Makëpela hna, ule yeho hn’ikaỹ Efëron aju Sohar, avë ɓulunda Het, ɗarël Mamëre hna. ¹⁰ Abëraham hnë ɓulunda Het hna ntaw̃ëko kaỹ tac. Hnam mbañiko Abëraham ɗarël asëvalu Sara. ¹¹ Ante cëmëko Abëraham ŋa, W̃ënu ŋa ndëwanëkawo aju Isak. Isak ɗarël kolomba Lahayi-Royi hna ntëɗëko.

Tere Isëmayel aju Abëraham

¹² Wëli itëfëta soŋe tere Isëmayel, aju Abëraham, ale nagënihawo gë Agar, aramp Sara avë Esipët ỹa. ¹³ Aki nke wamac vutah Isëmayel va gante tëfëlëni hnagi ka: fandënkwëryënkw fa Nëbayot maciko, tac fakigëna fa Kedar, gë Adëbel, gë Mibësam, ¹⁴ gë Misëma, gë Duma, gë Masa, ¹⁵ gë Hadad, gë Tema, gë Yetur, gë Nafis, do gë Kedëma. ¹⁶ Waŋi ye wamac vutah pëhw gë vuki (12) vumba Isëmayel va. Ale-wo-le asankaf ɓulunda yeho; wamac wadëw̃ hni ŋa macahnëniho vankol vantëw̃ hni va gë wëryaha walëw̃ hni w̃a. ¹⁷ Isëmayel wabëhn keme gë wafëhw warar g’imbëɗ gë waki (137) nuỹako ante cëmëko nji tëkëhëhni vacërakëlo vantëw̃u ŋa. ¹⁸ Vëva Isëmayel va hnë resiỹo le yeho yëbëlan Havila gë Sur hna ntëɗëniho. Sur ɗarël Esipët hna nkeho, gë cape Asur. Ŋaw̃ëtanihëhniwo vutah Abëraham vuñëntaw̃ va.

Sakob wasapitër 25–36

Esawu gë Sakob

¹⁹ Wëli itëfëta soŋe tere Isak, aju Abëraham ỹa. ²⁰ Ante nuỹako Isak wabëhn wafëhw wahnah ŋa (40), ñëlëkawo Rebeka. Rëmu ỹa Betuwel yeho, avë ɓulunda Aram mbë Padan-Aram ỹa, do acëru ỹa Laban yeho. ²¹ Ɓare Rebeka nagëɗilohna; awa Isak më këlaka Ahwëhn a W̃ënu ŋa soŋe asëvalu ỹa. Ahwëhn a W̃ënu ŋa maw̃ëhnëkawo këla dëw̃u ŋa do Rebeka ndonkëko.

²² Vucëp ndonkëko, do vutah vutac peñëlëɗëniho ɗonk dëw̃u hna. Awa Rebeka më ntehnak: «Ye ga fëlako ami?» Më njik tëƴa Ahwëhn a W̃ënu ŋa. ²³ Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntehnëka:

«Wayal wahi yehëhna ɗonk hu hna,

waɓulunda waki waỹew̃ëlah hnagëɗu.

Ryampo yaw̃ëɗ ntëba ỹëntaw̃ ỹa,

do fandënkwëryënkw fa rëkëɗ ndokuŋëhnënda aheryu.»

²⁴ Ante tëkëkëko wati hnag ŋa, pacëkëhniwo vucëp ndonkëko. ²⁵ Avëntah had kombo ryënkwiko nagi. Wëñahn fo nkehawo mbahn iŋa had acuɗ cuɗak. Soŋe rac macahniko Esawu + 25.25 Esawu mëntëlëk g’uhnës Wa-ebëre ile fëhnëtanëk «wëñahn fo nke». . ²⁶ Tac nagëgik aheryu. Itak Esawu ŋa pëlako do Sakob+ 25.26 Sakob mëntëlëk g’uhnës Wa-ebëre ile fëhnëtanëk «ale fëlaɗ itak» ma «ale rokaɗ». maciko. Isak wabëhn wafëhw imbëɗ gë ryaw̃ (60) kwëhnako nte naginiho ŋa.

Igwëcëtël Esawu g’aheryu Sakob

²⁷ Vutah va naỹëniho. Esawu asary asankaf yeho, gë fëk nkeɗëho kwëlëkwël; ɓare Sakob , asan ayamah yeho, ŋaw̃ëɗilohna tere ỹa. ²⁸ Isak Esawu ñako ñand, kaɓi faỹar fa ñaɗëho ɗus, ɓare Rebeka asëvalu umë, Sakob ñako ñand.

²⁹ Fac ryampo Sakob hnëg nëgëɗëho ante mënciko Esawu g’icary ka. Mbërako do inte yokawo ɗus. ³⁰ Esawu më ntehnëka Sakob: «Mbëraɓu ɗus. Këlami, tavërye roku ile hnëgëru ỹi, ñaɗëfu roku iỹi roka vëntah.» (Soŋe rac macahnik Esawu «Edom», kaɓi umë fëhnëtanëk vëntah.)

³¹ Sakob më ntëkwaka: «Maw̃ëryanërye ten intëw̃ nte rëfëka fandënkwëryënkw fa.»

³² Esawu më ntehnëka: «Inte ŋa ɗaw̃ iŋa nkeho. Ye ga nëfaɗëho intëw̃ nte rëfëka fandënkwëryënkw fa?»

³³ Sakob më mbok ntehnëka: «Dëkënde ten.» Awa Esawu më ntëkëk do nkwëcët koyëna intëw̃ nte rëfëka fandënkwëryënkw fa. ³⁴ Awa Sakob më nëhëtëhnëka roka ỹa. Esawu më tokëk do ciya, tac njilehn. Koyëna njafaŋëko Esawu intëw̃ nte rëfëka fandënkwëryënkw fa.

Isak gë Ambimelek

¹ Mboko nke inte nkal hna had nte yeho hnë ƴamani Abëraham ŋa. Soŋe rac Isak njiko Gerar hn’ile nkeho Abimelek ahnaw̃ Wafilisëte w̃a. ² Ahwëhn a W̃ënu ŋa më karyëtahnëka Isak do ntehna: «Antë ayi gë Esipët, dëɗënti hnë nkal nte rufëɗëmi hna. ³ Ñëw̃ëry hnë itac. G’ami nkeɗe do ndëwanëɗëmi, kaɓi wëjë gë fop vutah hu va gë vutah hni va yëɗaɗëfu waỹi wayal. Koyëna ntiɗëfu ile lehnëɓuhawo rëmuh Abëraham ntinëhnëɗëfuha ỹa. ⁴ Ntiɗëfu njaɓëni vutah hu va had gë wahol wavë g’ambin ki, do njëɗaɗëfuhëhni iŋi nkal fop. Waɓulunda waɓë nkal ŋi fop gë vëhni ndëwanëɗeni, ⁵ kaɓi Abëraham maw̃ëhnëko wanës mën ŋa, gë vakwëɗa mën va, do gë sariya mën ỹa.» ⁶ Awa Isak ntiko ile ntehnëkawo W̃ënu ŋa, ntëɗëko Gerar hna.

⁷ Vahnë vëvë hnam va tëƴënihawo soŋe asëvalu ỹa. Më ntëkwakëhni ntehn aheryu ye: ɗëkëɗilohna ntehn Rebeka asëvalu ye, kaɓi ntakëkawo antë ndaw̃i soŋe lëw̃u ỹa, kaɓi nkwamëko ɗëcët.

⁸ Isak mbiỹëko hnam. Hnë fac ryampo Abimelek, ahnaw̃ Wafilisëte ỹa, fenetër hna njëkëɗëho. Më nuka Isak ga nëhandëha nëh nte rufahnëɗ Rebeka asëvalu ye. ⁹ Më macehnëka do ntehna: «Pacëk asëval hu ye! Awa soŋe ye lehnëru ahery hu ye?»

Isak më ntëkwak: «Nësëɓu koyëna kaɓi ntakëko antë ryaw̃iwu soŋe lëw̃u».

¹⁰ Abimelek më mbok ntehnëk: «Ye liruhëfu koyëna? Ge mbiỹakënd toƴe aryampo avë ɓulunda mën nufakëndëha asëval hu, do koyëna menehnakënduhëfu.»

¹¹ Tac Abimelek më mbañëhnëkëhni ɓulunda ỹa fop ntehnëhni: «Ge ahnë ỹakëka aỹi asan ma asëvalu ndaw̃ëɗe.»

¹² Hnë bëhn rac, Isak njamëko hnë nkal tac do mbarëpëko roka yaɓah kaɓi Ahwëhn a W̃ënu ŋa ndëwakawo. ¹³ Uhwëhna lëw̃u w̃a nkwënaɗëho kwëlëkwël, do nkwënaɗëho ɓeta ŋa. ¹⁴ Kwëhnako vantega wape gë wuhnankal do gë wuhni, gë vëryokuŋ vëyaɓah.

Ikwëtël Isak gë Abimelek

Awa, Wafilisëte w̃a më ñew̃aryëniha Isak. ¹⁵ Më mbëw̃ëni fop wakolomba wante nkabëniho vëryokuŋ rëmu Abëraham ante nkoko cëmëna ten ŋa. ¹⁶ Tac Abimelek më ntehnëka Isak: «Njaɓëki ɗëcët fanka fa alëbëfu fuhnë; kërënary ani.»

¹⁷ Awa Isak më kërënak hnam; nji ndah hnë garyëla Gerar hna do ntëɗ hnam. ¹⁸ Më nkëƴëtehnëk wakolomba wante yabiko nte nkoko cëmëna ten rëmu Abëraham do mbëw̃ëniho Wafilisëte nte cëmëko Abëraham ŋa. Më mbokaryëk mac wakolomba ŋa wamac wante macëko rëmu ŋa dënk.

¹⁹ Fac ryampo, vëryokuŋ Isak va nkabëniho kolomba do pëhnëniho w̃ënka wante yalëɗëho gë fanka. ²⁰ Vëhery wusaw̃ Gerar va gë vëva Isak va conkëniho. Vëhni lehnëɗëho: «Fuhnë hwëhnëk w̃ënka ŋi.» Isak më macëk hacëm hatac Esek, umë fëhnëtanëɗ «Sonko», kaɓi vëhery wusaw̃ va conkëniho g’umë. ²¹ Awa vëryokuŋ Isak va nkabëniho kolomba haw̃ary, do mboko nke kat sonko soŋe hatac fëna. Isak më macëk kolomba rac Sitëna, umë fëhnëtanëɗ «Gwajëtël». ²² Më matëk hnam do mbok nkabehn kolomba rarëna; rac ƴojëlohna sonko. Më macëk Rehobot, umë fëhnëtanëɗ «Igwac Ƴankah». Ntehnaɗëho: «Tame, Ahwëhn a W̃ënu ŋa njankënëhnëkëfu, soŋe mbetahnin hnë iŋi nkal.»

²³ Më matëk hnam nji Berëseba. ²⁴ Ahwëhn a W̃ënu ŋa më karyëtahnëka hn’umëɗ nte ryaviko hna do ntehna: «W̃ën rëmuh Abëraham ỹa yeɓu. Antë ntaki iñë kaɓi gë wëjë nkeyik do ndëwaɗëmi njaɓënëɗëfuhëhni vutah hu va gë vutah vuntëw̃ hni va soŋe aryokuŋëhn mën a Abëraham.» ²⁵ Isak ntiko hnam hn’ile cënaɗe saɗëha njëfaɗëhawo W̃ënu ŋa do Ahwëhn a W̃ënu ŋa macëɗëhawo. Ntiko usank lëw̃u w̃a do vëryokuŋ vëlëw̃u va nkabëniho kolomba haw̃ary.

²⁶ Awa ahnaw̃ a, Abimelek, matëko Gerar hna nji njëkehna. Gë Ahusat, lawo lëw̃u ỹa, nkeniho do gë Pikol, asankaf wasoɗaɗe walëw̃u w̃a. ²⁷ Isak më tëƴëkëhni: «Soŋe ye yijërun ayëkuno, w̃uhnë vële ỹew̃ëko do lajëko ỹal hun hna?»

²⁸ Më ntëkwaniha: «Kamahnëɓun Ahwëhn a W̃ënu ŋa gë wëjë nkerun, do nahaɓun tëfëka kwëtëlin wëjë gë fuhnë, akwëtëla nte lëkik. ²⁹ Awa dëkëndifu alehn diɗilihëfuhna uw̃eh, kaɓi diyilihna këm fo; ifërën fo linëhniru, do taviru ayi ƴam. Do tame, asan ale njëɗëk Ahwëhn a W̃ënu ŋa yeru.»

³⁰ Isak më ntëvakëhni. Tokëni do ceni. ³¹ Ga pacëk nëganiho do ntëkëni vëhni fop soŋe nkwëryëla ntëw̃ hni ŋa. Më koyalëni gë Isak njilehnëni ƴam.

³² Hnë fac rac dënk, vëryokuŋ Isak va njijëniho pëƴaniha Isak ntehnëni pëhnëni w̃ënka hnë kolomba haw̃ary le nkabëni ỹa. ³³ Isak më macëk kolomba rac «Kolomba Idëk». Soŋe rac hafo dol inaw̃ iŋa Berëseba nkok macëɗe —umë fëhnëtanëɗ «Kolomba Idëk».

Iñël Esawu

³⁴ Esawu wabëhn wafëhw wahnah (40) kwëhnako ante ñëlëkëhniwo vësëval Wahit wahi va, Yehudit, aryag Beri ỹa, do gë Basëmat, aryag Elon ỹa. ³⁵ Vësëval vërac ndëñehnënihëhniwo vëhni Isak g’asëvalu Rebeka.

Isak ndëwanëɗëha Sakob

¹ Awa, Isak, ante cërëko ŋa, golohna nund. Fac ryampo më macëka Esawu, aju aryënkwëryënkw alëw̃u ỹa, do ntehna: «Ajë mën!»

Më mëtaka: «Nëpami.»

² Isak më ntehnëka: «Nuru, ntafëɓu do ƴëtëla bi guve cëmëɗëfu. ³ Awa tame, nufëry uŋwary hu ŋa gë wëca hu ŋa ayi g’icary. Ƴonëhne faỹar, ⁴ do ahnëgëhno, gante ñaɗëfu ka, ahnëhëtëhno roku, tac ndëwanëɗëmi ani gë sëmahnëndu.»

⁵ Hara Rebeka nëpaɗëho ile nësëhnëɗëhawo Isak aju Esawu ỹa. Njind tuŋ umë g’icary soŋe njoj faỹar fa, ⁶ Rebeka më ntehnëka Sakob aju: «Nkwëryëɓuha rëmuh ga ntehnëɗëha acër hu Esawu: ⁷ “Ƴonëhne faỹar tac ahnëgëhno gante ñaɗëfu ka. Ge tokëɓu, ndëwanëɗëmi haryënkw Ahwëhn a W̃ënu ŋa ani gë sëmahnëndu.” ⁸ Awa tame, ajë mën, nëparye ɗus do diry ile rëƴëɗëmi ỹa. ⁹ Ƴiry cery wahnankal hna do ƴonëhnew̃ëhni vunankal vuki vupërën. Nëgëhnëɗëfuha rëmuh gante ñaɗ ka. ¹⁰ Njinenëhnëɗuha tok, tac ndëwanëɗëhi ani gë cëmahnënd.»

¹¹ Sakob më ntëkwaka: «Esawu wëñahn fo nkeha mbahni ŋa, ɓare ami gelohna. ¹² Ge ñakëko apa, njëtëɗ ñaɗëfu rokaw̃a, do uw̃eh ndëwanëɗëho; geɗina fërën.»

¹³ Hnëmu më ntëkwaka: «Ge koyëna nke, araɓi wameh watac nkewo ami, ajë mën! Nëparye tuŋ do ƴinëndew̃ëhni vunankal va.»

¹⁴ Awa Sakob njinëhnëlehnëhni njojëhni do njëɗahna hnëmu. Rebeka më nëgëhnëka Isak roka hnëŋah gante ñaɗ ka. ¹⁵ Tac më nufëk viỹi Esawu aju aryënkwëryënkw a vile ỹak wamëk, yeho tere va, do cuɗa Sakob, aju ahigëna ỹa. ¹⁶ Më përyëka gë waƴand wuhnankal w̃a wëɓák ŋa g’igëb iŋa ¹⁷ do njëɗahna hnëhët hnëŋah gë mburu le nëgëko ỹa.

¹⁸ Më njiryeryëk vëhni rëmu hna do ntehna: «Apa!»

Isak më ntëkwaka: «Nëpami, ajë mën; ɓare pëƴarye bi mo yeru.»

¹⁹ Sakob më ntëkwaka rëmu: «Ami Esawu ye, ajë hu aryënkwëryënkw a. Ntiɓu ile rëƴëruho ỹa. Awa ƴij alaña arok faỹar mën fa; tac njëɗaɗuho ɗëwara hu ỹa.»

²⁰ Isak më tëƴëka: «Hak ntiru ahnuỹahni faỹar ñap aki, ajë mën?»

Sakob më ntëkwaka: «Ahwëhn a W̃ënu ŋa, W̃ën hu ŋa, yojëka nkaw̃ mën hna.»

²¹ Isak më ntehnëka: «Tëhaj, ajë mën, ỹaki yëtahnu bi paryi ajë mën a Esawu yeru.»

²² Sakob më tëhaka rëmu; Isak më ñakëka do ntehn: «Hohna ha, va Sakob ỹa ye, ɓare wëɓák ŋa wëɓa Esawu ŋa ye.» ²³ Ƴavëtëlawohna kaɓi wëɓák wadëw̃u ŋa wëñahn fo nkeho had wëɓa Esawu ŋa. Ɓare njëɗahnënda ɗëwara lëw̃u ỹa, ²⁴ mboko tëƴa kat: «Paryi bi ajë mën a Esawu yeru?»

Sakob më ntëkwaka: «Ha.»

²⁵ Isak më mbok ntehnëk: «Nëhëtënde, ajë mën, roku faỹar hu fi do yëɗaỹi ɗëwara mën ỹa.» Sakob më nëhëtëhnëka rëmu Isak tok, më njonëhnika uñen do ce. ²⁶ Tac Isak më ntehnëka Sakob: «Tëhaj do aw̃uryawo, ajë mën!»

²⁷ Sakob më tëhak do muryahna. Isak tehëkawo viỹi vile yeho viva Esawu va, tac më ndëwanëka aju Sakob aki: «Paryi nke rehëry a ajë mën a ye! Had ikaỹ nte ndëwak Ahwëhn a W̃ënu ŋa nke.

²⁸ «Araɓi W̃ënu ŋa njëɗi waw̃ënk wale yojëɗ g’ambin w̃a,

inkal nte wufak,

roka g’uñen ƴaɓah.

²⁹ Araɓi wayalu ndokuŋëhnëndënihi,

araɓi waɓulunda ndëkwëhnëhnëndënihi.

Gery asankaf vëhery hu,

Araɓi ndëkwëhnëhnëndënihi!

Ale ryëwanëki uw̃eh a, araɓi umë fëna nuỹa rac!

Ale ryëwanëki ufërën a, araɓi umë fëna nuỹa rac!»

³⁰ Ante puhnak Isak ɗëwan Sakob ŋa, Sakob më cahnëk do hnë wati rac dënk tëkiɗëho Esawu g’icary. ³¹ Më nëgëk, umë fëna, roka hnëŋah, njinenëhna rëmu do ntehna: «Matëry, Apa, arok faỹar fale yonëhnimi fa; tac njëɗaɗuho ɗëwara hu ỹa.»

³² Isak më tëƴëka: «Mo yeru?»

Më ntëkwak: «Ami, Esawu ye, ajë hu aryënkwëryënkw a.»

³³ Awa Isak pëmpëhnahnëkawo ɗus hafo mbalënda mbahn iŋa fop do ntehn: «Mo ga ye, awa, ale saryëk do yonëhnekëho faỹar aỹi? Fop tokëɓu arëkahnind ỹa do njëɗaɓuha ɗëwara mën ŋa; do nkoryaryëɗ ɗëwara rac!»

³⁴ Esawu ga nkwëryëk wanës rëmu ŋa, ntavëkawo ɗus, pëgwëlehn ndekand ɗus do këlahna rëmu: «Apa, ɗëwanërye, ami fëna!»

³⁵ Ɓare Isak më ntëkwaka: «Ahery hu njijakëh do tokako. Nufëk ɗëwara le rëfëkawo ahnuỹa ŋa.»

³⁶ Esawu më ntëkwaka: «Sakob! Paryi nke uw̃ac ule rëfëka w̃a kwëhnak —Aroka Vahnë— kaɓi tokako wahwënta wahi! Ucër uŋa ntenëhnëko ten do tame wëli nufëk ɗëwara mën ŋa!» Esawu më nkwënëk: «Goryaryëlihna bi ɗëwara soŋe lëmën?»

³⁷ Isak më ntëkwaka: «Sakob liɓu asankaf hu ỹa, do njëɗaɓuha vëlëw̃u va fop nkeni vëryokuŋ vëlëw̃u. Maw̃ëryanëɓuha roka ỹa do g’uñen ƴaɓah. Ye wok soŋe wëjë, ajë mën?»

³⁸ Esawu më mbok tëƴëka rëmu: «Iɗëwara ɗampo tac fo bi hwëhnaruho? Apa, ɗëwanërye ami fëna!» Do pëgwëlehn kond ɗus.

³⁹ Tac rëmu më ntëkwaka aki:

«Idëɗ hu ŋa ŋaw̃ëtaɗ nkal gufak ŋa,

ŋaw̃ëtaɗ waw̃ënk wale yojëɗ g’ambin w̃i.

⁴⁰ Ɗuniỹa hu ỹa fop uw̃ët g’ule fo yeɗ,

do rëkëɗu aryokuŋëhnënda ahery hu.

Ɓare afaya fo rëkëɗu aw̃ërëtalehnënd,

nkubëɗu sug le ryiɓëndëɗeru ỹa

do ntoŋëɗu.»

Igary Sakob

⁴¹ Esawu më ñew̃ëka Sakob soŋe iɗëwara le ndëwanëkawo rëm hni ŋa. Më ntehnak: «Apa ɓiỹëɗina cëmëɗ. Awa tac ndaw̃ëɗëfuha ahery mën aỹi, Sakob.»

⁴² Ga njëtak Rebeka ile pëhnak Esawu ỹa, më macehnëka Sakob do ntehna: «Acër hu, Esawu, ñaɗ nkwëcagi ndaw̃i. ⁴³ Tame, ajë mën, nëparye ɗus do diry ile lehnëɗëmi ỹa: matëry ayary vëhni acër mën hna Laban, Aran hna. ⁴⁴ Ñëw̃ëry hnam, hafo acër hu njama sakahn ha. ⁴⁵ Ge njamëka do ndënkw ile liruha ỹa, awa paƴehnëryiɗëfu ayinëhnëryiyi. Ñaɗa raku w̃uhnë vëhi tak hnë fac ryampo.»

⁴⁶ Rebeka më ntehnëka Isak: «Gona nëŋahno ɗuniỹa ỹi soŋe vësëval Wahit ajë mën Esawu vi. Ge Sakob, umë fëna, ñëlëka aryampo hnë vësëval vëvë hn’iŋi nkal vi, goɗina tëfo wow̃ ɗuniỹa li!»

¹ Awa Isak më macëka Sakob, koyalëni do tac ndëwana tac ntehna aki: «Ñëlëɗilihahna asëval avë nkal Kanan. ² Ƴiry Mesopotami, vëhni Betuwel rëmu hnëmuh hna. Ƴëkëlehnaryehna hnam asëval, aryag Laban, acëru hnëmuh. ³ Araɓi W̃ën Hwëhn Fanka Fop ŋa njëɗi vutah vunjaɓah, ayehahn rëm waɓulunda waƴaɓah. ⁴ Araɓi njëɗu wëjë gë vutah hu va gante njëɗëkawo Abëraham ka, soŋe areɓahnëhni inkal nte lëɗantu ŋi vële hwëhnëk va, inkal nte njëɗakawo W̃ën Abëraham ŋi.» ⁵ Awa Isak më cañëtëka Sakob nji Mesopotami, vëhni Laban hna, nte yeho aju Betuwel Aram ỹa do yeho fëna acëru Rebeka ỹa, hnëmu Sakob gë Esawu.

⁶ Esawu njëtako Isak ndëwanëka Sakob do cañëtëkawo nji njëkëlehnaja asëval Mesopotami hna. Njëtako fëna ante ndëwanëɗëhawo Isak Sakob ŋa mbañëhnëkawo antë ñëla asëval avë inkal Kanan, ⁷ do Sakob ntënënëkëhniwo vëhni rëmu gë hnëmu do njiko gë Mesopotami. ⁸ Koyëna Esawu njëtako rëmu Isak nëŋëlawohna gë vësëval vëvë Kanan va. ⁹ Awa Esawu më pëhnak njëkëlehnahna asëvëval ahaw̃ary. Më njik vëhni Isëmayel hna, aju Abëraham, do njëkëlehnahna ñëla aryagu, ale w̃aciko Mahalat, aheryu Nëbayot.

Huɗakery Sakob

¹⁰ Hnë wati rac matëko Sakob Berëseba hna soŋe nji Aran. ¹¹ Kaɓi njoko lav w̃a, më ndakëk hn’ile tëkëko hna. Do itaka nufëko nkagëtahn hnam. ¹² Umë ndakeryëk: më nuk ihëƴa sëɓiko nkal li hafo tëk ambin hnani. Wamëleka W̃ënu ŋa kaƴëɗëhniho cëlindëni. ¹³ Ahwëhn a W̃ënu ŋa umë dënk kahnëko haryënkw lëw̃u do ntehna: «Ahwëhn a W̃ënu ŋa yeɓu, W̃ën rëmuh sankaf Abëraham ŋa do gë W̃ën Isak. Inkal Kanan nte ryakantuŋi njëɗaɗëmi wëjë gë vutah hu va. ¹⁴ Vutah hu va njaɓëɗëni had ivëɗ nkal ŋi; ɗuniỹa li fop ntëɗëɗëni: gë cape pëhna lav, g’ajoya lav, gë cape rëhw do g’irahahn. Soŋe lëw̃ hu ỹa ndëwanëɗëfuhëhni ƴam vahnë vëvë ɗuniỹa vi fop. ¹⁵ Antë aryënkw! Gë wëjë nkeyik, keryëɗëmi hn’ile-wo-le njiɗu hna do mbokaryiɗëmi hn’iŋi nkal. Tavëɗila, ntiɗëfu fop ile hnësëhnëmi ỹi.»

¹⁶ Sakob më nëgak do ntehn: «Paryi nke, Ahwëhn a W̃ënu ŋa ani nke, do ami ƴëtëlëw̃ohna!» ¹⁷ Më ntakëka do ntehn: «Hn’ani, ỹëw̃a W̃ën ye! Paryi nke cery W̃ënu ŋa ye do gë rënka ambin ŋa!»

¹⁸ Sakob më nëgak koɓëri fo g’acahnëfëɗ ga, do nuf taka nte nkagëtahnëko ŋa, cëɓ tac tur wagu soŋe nti taka ŋa nke taka W̃ën. ¹⁹ Më macëk ỹëw̃a rac Betel, umë fëhnëtanëk «Cery W̃ën». Ɓare koɓëri ŋa Lus macëɗeho hnam.

²⁰ Tac Sakob më ntëkëk aki: «Ge W̃ënu ŋa g’ami nke, ge keryëko hn’uyas mën hna, ge njëɗako ile rokëɗëfu do ile liyaɗëfu, ²¹ do ge mbokajëɓu ƴam fo vëhni rëm mën hna, awa Ahwëhn a W̃ënu ŋa W̃ën mën yeɗ. ²² Iŋi taka nte sëɓëɓu do rurëɓu wagu ŋi yeɗ ỹëw̃a le sëmbande W̃ënu ŋa; do umë rëkëɗëfu yëɗandu ihwëhn pëhw-wo hn’ile maw̃ëryanëɗëho W̃ën hna fop.»

¹ Sakob kahnëtako paɓ gë cape pëhna lav ka. ² Fac ryampo, më nukëhni wakore watar wape gë wuhnankal yinëgaɗëho hnë kolomba fëk hna, kaɓi hnam ceɗëniho w̃ënka ŋa. Itaka cankaf fiɗahnëɗeho kolomba rac. ³ Ge fop mbarëpëlëniho wusaw̃ w̃a, vëhery wusaw̃ va ntihëtëɗëniho taka ŋa do ñëryëhnënihëhni wusaw̃ w̃a ciyani, tac mbokaryëni piɗëni kolomba ỹa g’itaka ŋa.

⁴ Sakob më tëƴëkëhni vëhery wusaw̃ va: «Wëlawo mën, ne nkejërun?»

Më ntëkwaniha: «Aran.»

⁵ Sakob më mbok tëƴëkëhni: «Njëtërunëha bi Laban, aju Nahor?»

Më ntëkwaniha: «Ha njëtëɓunëha.»

⁶ Sakob mbok tëƴëkëhni: «Hak nkok?»

Më ntëkwaniha: «Aki fo nkok. Wëliha aryagu Rasel ga tëkiɗ gë wusaw̃ wulëw̃u w̃a.»

⁷ Sakob më ntehnëk: «Lav a nkok, wati gwak wusaw̃ ŋa tëkëna ten. Pëɗëryinëhni do avokaryuni nkwënani ryav w̃a.»

⁸ Vëheryëherya va më ntëkwani: «Koɗilëfuhna fëɗëfuni tameki ge wavarëpëlina fop. Ge padini, tac walihëtëfu taka nte fiɗahnik ŋi do yëɗafuni ciyani.»

⁹ Sakob nkoko nësëlëndëni gë vëhni tëket Rasel gë wusaw̃ rëmu w̃a, kaɓi ahery wusaw̃ yeho. ¹⁰ Sakob ga nuka Rasel do gë wusaw̃ acëru Laban w̃a, më tëhak kolomba ỹa, ntihëtëk taka ŋa do njëɗahni wusaw̃ acëru Laban w̃a w̃ënka ŋa ciyani. ¹¹ Tac Sakob më muryaka Rasel kotënd uhnatah w̃a. ¹² Më ntehnëka: «Rëmuh mbaỹ mën ye, Rebeka ye hnëm mën ỹa.» Awa Rasel nkaryëlehn pëƴahna rëmu watac.

¹³ Laban, ga njëtak ajë acëru ỹa hnam nke, më nkaryëk kacahna, muryaka do njohna gë tere lëw̃u. Sakob më tëfëtanëka fop Laban ile yeha ỹa. ¹⁴ Laban më ntehnëka: «Paryi nke mbaỹ mën yeru, sat rac fo hwëhnayik.»

Iñël Sakob gë vëryag Laban

Ante ñëw̃ëko Sakob lepera w̃a fop vëhni Laban hna do ndokuŋëhnëndëhawo, ¹⁵ awa Laban më ntehnëka: «Mbaỹ mën iŋa yeru. Ɓare gena soŋe rac rëkëɗu aryokuŋëhnahnëndo aki fo. Pëƴarye bi waƴëhw rëkëɗëmi sosëndi.»

¹⁶ Hara Laban vëryag vëhi kwëhnako. Aryënkwëryënkw a Leya maciko, aheryu ỹa Rasel. ¹⁷ Leya mëhwëryëkawo yëka ỹa, ɓare Rasel umë nkwamëko ɗus. ¹⁸ Sakob ñaɗëhawo Rasel, më ntehnëka Laban: «Ndokuŋëhnëɗëmi wabëhn mbëɗ gë waki (7) soŋe ỹëlahnëw̃a Rasel, aryag hu ahigëna ỹi.»

¹⁹ Laban më ntehnëka: «Yëɗayina wëjë fecehnëko gë le yëɗaɓuha asan ahaw̃ary. Gory ỹal mën li.» ²⁰ Awa, soŋe nuỹahna Rasel ỹa, Sakob ndokuŋëhnëkawo Laban wabëhn mbëɗ gë waki (7). Ɓare waŋi wabëhn ntiyahnëkawo had wafac fo ryëcëk, kaɓi ñaɗëhawo ɗus Rasel.

²¹ Tac Sakob më ntehnëka Laban: «Wabëhn wante hnësëliko ŋa padëk. Ƴëɗaryew̃a asëval mën a. Ñaɗëfu ỹëlëw̃a.»

²² Laban më macehnëkëhni fop vële ntëɗëlahnëniho va do nëgehn roka sankaf soŋe ñël iŋa. ²³ Ɓare g’umëɗ ga më nufëka aryagu Leya do njinehna Sakob, ndakëlahnëni g’umë. ²⁴ Laban aryokuŋ alëw̃u ale w̃aciko Silëpa nufëko njëɗahna aryagu nke aryokuŋ alëw̃u.

²⁵ Ga pacëk Sakob kamahnëko Leya ye! Më ntehnëka Laban: «Soŋe ye liruho aki? Gena bi ỹëlahnëw̃a Rasel ryokuŋëhnëmi wabëhn mbëɗ gë waki (7)? Soŋe ye rokaruho?»

²⁶ Laban më ntëkwaka: «Gena namu ỹal fu li ñëli aryag hara acëru ỹa ñëlina ten. ²⁷ Puhnaryin ambënt ñël ŋa gë acëru tac njëɗaɗeruha aheryu fëna ge mbokëru aryokuŋëhno wabëhn mbëɗ gë waki (7).»

²⁸ Sakob më maw̃ëk: puhnani gë Leya wafac imbëɗ gë wahi ambënt ñël ŋa, tac Laban më njëɗaka Rasel. ²⁹ Rasel, umë, Laban aryokuŋ ale w̃aciko Bila njëɗakawo nke aryokuŋ alëw̃u. ³⁰ Sakob ndakëlahnëniho gë Rasel do ñaɗëhawo ntëbi Leya; do tac mbok ndokuŋëhna Laban wabëhn mbëɗ gë waki kat.

Vutah Sakob

³¹ Ahwëhn a W̃ënu ŋa ga nuk Rasel ỹahniko ntëbi Leya, më ntika Leya nagënk, hara Rasel koɗilohna nag. ³² Leya ndonkëko, do naga facan fante macëko Riben + 29.32 Riben fëhnëtanëk gë Wa-ebëre ŋa «nuk uhorot mën a». . Më lehnëko: «Ahwëhn a W̃ënu ŋa nuk sëfëhnah mën w̃a; tame asan mën a rëkëɗ ñando.»

³³ Leya më mbok ndonkëk do mbok naga facan. Më mbok ntehnëk: «Ahwëhn a W̃ënu ŋa njëɗakow̃a facan fakaw̃ary kaɓi njëtak ñaɗelëw̃ohna.» Umë, Simeỹo + 29.33 Simeỹo fëhnëtanëk gë Wa-ebëre ŋa «Igwëry». macik.

³⁴ Leya më mbok ndonkëk kat do mbok naga facan fatarëna. Më mbok ntehnëk: «Aŋ’ankaw̃ asan mën aỹi paɓëɗëho, kaɓi nagëhnëɓuha vucan vutar.» Soŋe rac macahnëkawo Sakob facan fatac Levi+ 29.34 Levi mëntëlëk gë Wa-ebëre ŋa ile fëhnëtanëk «ñabi». .

³⁵ Leya më mbok ndonkëk. Tac mbok naga facan do ntehn: «Aŋ’ankaw̃, njëw̃ëɗëfu icëmb Ahwëhn a W̃ënu ŋa.» Soŋe rac macahnik aju Yuɗa + 29.35 Yuɗa mëntëlëk gë Wa-ebëre ŋa ile fëhnëtanëk «cëmbi». . Tac tëryalehn hnag ỹa.

¹ Rasel ga njëtëk koɗina nag, më ñew̃aryëka acëru vutah va. Më ntehnëka Sakob : «Diry hnagu, ge gena umë cëmëɗëfu.»

² Sakob më ntavëka g’umë do ntehn: «W̃ënu ŋa bi yeɓu, ami? Umë w̃ëỹëk antë ahnag.»

³ Rasel më ntëkwaka: «Nufëryehna Bila, ale ryokuŋëndëho ỹi, aryaku soŋe nagëhni vutah; nufëɗëfuhëhni. Koyëna soŋe lëw̃u ỹa, nuỹaɗëfuhëhni, ami fëna, vutah.»

⁴ Awa më njëɗaka aryokuŋ alëw̃u ỹa Sakob ndakëni. ⁵ Bila ndonkëko do nagëhna Sakob facan. ⁶ Rasel më ntehnëk: «W̃ënu ŋa kitiŋëk soŋe lëmën ỹa. Nkwëryëk imunta mën ŋa do maw̃ëk njëɗaw̃ow̃a ami fëna facan.» Soŋe umë macahnëkawo Dan + 30.6 Dan fëhnëtanëk gë Wa-ebëre ŋa «W̃ënu ŋa kitiŋëk do nuk catëɓu». .

⁷ Bila, aryokuŋëhn Rasel ỹa, mboko ndonk do mbok nagëhna facan fakigëna Sakob. ⁸ Rasel më ntehnëk: «Mëtaryëɓuha ɗus acër mën a do mëkëɓuha.» Më macëka fatah fa Nefëtali + 30.8 Nefëtali fëhnëtanëk gë Wa-ebëre ŋa «w̃ëtëk». .

⁹ Leya, ga nuk gona nagënd, më nufëka aryokuŋëhn alëw̃u ỹa, Silëpa, njëɗahna Sakob ndakëni. ¹⁰ Silëpa nagëhnëkawo Sakob facan, ¹¹ do Leya më ntehnëk: «Nkoc ŋa tëkik!» Do më macëka Gad + 30.11 Gad fëhnëtanëk gë Wa-ebëre ŋa «nkoc». .

¹² Silëpa mboko nagëhn facan fakigëna Sakob. ¹³ Leya mboko ntehn: «Nafa ỹa tëkik, tame vësëval va koɗëni ntehnëni nëfako.» Do më macëka fatah fa Aser + 30.13 Aser fëhnëtanëk gë Wa-ebëre ŋa «nëŋëko». .

¹⁴ Fac ryampo, hnë wati ɓarëp roka hna, Riben njiko kaỹ hna do tëkat vutah atëh nte liɗëha ahnë përana ndakëntal do ndonk. Më njok njëɗahna hnëmu, Leya. Awa Rasel më ntehnëka Leya: «Këlami, ƴëɗërye vutah atëh ajë hu vi wëɗampo.»

¹⁵ Leya më ntëkwak: «Asan ale reɓëruhow̃a ỹi geɗilihna bi gwër? Mbokëru aỹand areɓow̃a wadëwel atëh ajë mën ŋi!»

Rasel më mbok ntehnëk: «Awa, umëɗ nte yejëk ŋi gë wëjë ndakëɗun Sakob nkwëcëtëli gë wadëwel atëh ajë hu ŋi!»

¹⁶ G’anëka ga ante mëncik Sakob kaỹ ŋa, Leya më kacaka do ntehna: «G’ami ndakëlahnëɗe dol: wadëwel atëh ajë mën va sosahnëɓu hnuỹahni.» Awa Sakob më ndakëlahnëni g’umë mëɗ tac.

¹⁷ W̃ënu ŋa maw̃ëko imunta Leya ŋa. Ndonkëko do nagëhna Sakob facan fambëryëna (5). ¹⁸ Më ntehnëk: «W̃ënu ŋa cosëko kaɓi njëɗaɓuha aryokuŋëhn mën a asan mën a.» Do më macëka fatah fa Isakar + 30.18 Isakar mëntëlëk gë Wa-ebëre ŋa g’ile fëhnëtanëk «icos». .

¹⁹ Leya mboko ndonk do mbok nagëhna Sakob facan fakwëhn mbëɗ gë fandaw̃ (6). ²⁰ Më ntehnëk: «W̃ënu ŋa njëɗako ɓuña wamah! Aŋ’ankaw̃ asan mën aỹi ntënënëɗëho, kaɓi nagëhnëɓuha vucan mbëɗ gë fandaw̃ (6).» Do më macëka fatah fa Sabilon + 30.20 Sabilon mëntëlëk gë Wa-ebëre ŋa g’ile fëhnëtanëk «dënënërye». .

²¹ Tac më nagëka facëval do maca Dina.

²² Awa W̃ënu ŋa më nahaka Rasel, më maw̃ëk imunta dëw̃u ŋa do ntihna kol nagënd. ²³ Më ndonkëk do naga facan. Më ntehnëk: «W̃ënu ŋa ntihëtëko sëfëhnah mën w̃a!» ²⁴ Më macëka aju Yosef+ 30.24 Yosef fëhnëtanëk gë Wa-ebëre ŋa «araɓi nkwën». , ntehn: «Araɓi Ahwëhn a W̃ënu ŋa nkwënëhnow̃a facan fakaw̃ary!»

Iɓeta Sakob

²⁵ Ante nagiko Yosef ŋa, Sakob më ntehnëka Laban: «Tavërye vokawu g’inkal mën. ²⁶ Ndokuŋëhnëmi ɗus hnuỹahnëw̃ëhni vëryag hu vi. Awa, ƴëɗaryëw̃ëhni do gë vutah mën vi yifu.»

²⁷ Laban më ntëkwaka: «Këlami, nëparye. Ge maw̃ëru ɗemarye, gory ani. Wamën mën ŋa njëtëndanëniho Ahwëhn a W̃ën hu w̃a ryëwako ile hwëhnaɓu ỹi. ²⁸ Pëƴarye ile ỹaɗu sosi ỹa, do cosëɗëmi.»

²⁹ Sakob më ntehnëka: «Njëtëru gante ndokuŋëhnëmi ka do gante nke ntega hu wusaw̃ soŋe lëmën ka. ³⁰ Hnapul toƴe le hwëhnaruho rëkahnindu ỹa tame nkwënak ɗus. Ahwëhn a W̃ënu ŋa ndëwaki koɓëri ga tëkahniɓu tere hu li. Tëkëna bi wati ỹa ryokuŋahnu soŋe tere lëmën ỹa dënk?»

³¹ Laban më mbok tëƴëka: «Ye rëfëka sosi?»

Sakob më ntëkwak: «Ñoñ cosëɗilihohna. Ge maw̃ëru ile ỹaɗëmi rëƴi ỹa, ani nkoɗëfu ryokuŋëhnëndi. ³² Dol pëcëtaɗëfuhëhni ɗus wusaw̃ w̃i do pitëndëlendëɓuhëhni fop wape wante hwëhnaɗ wañiñir, vutoƴ ma wahnaỹah, ma waɓahnah do fop wuhnankal wule hwëhnak wañiñir, vutoƴ ma wahnaỹah: cos mën iŋa yeɗ. ³³ Ge mbiỹëk toƴe, koɗu ayët icat dëmën ŋa ge njëkëru cos mën ŋa. Fop wuhnankal wule woɗ wahwëhnana wëñahn wanëmpëlah ŋa, do fop wape wante woɗ ɓahnëna ŋa, wule leyik ye.»

³⁴ Laban më ntehnëk: «Awa, maw̃ëɓu wanës hu ŋi.» ³⁵ Hnë fac rac dënk, Laban më pitëkëhni wuhnankal wule hwëhnak wañiñir waƴaryah ŋa, ma wañiñir tëɓ tëɓ ŋa, vutoƴ ma wahnaỹah, do wape wante vahnëk do hwëhnak wëñahn waƴaryah ŋa do kwëtehnahnëhni wurac viju. ³⁶ Tac cañëtëhni ŋaw̃ët le njasëɗëni wafac warar tëkahnëndëni, soŋe ŋaw̃ëlëni gë Sakob nte heryëɗëhëhniwo wusaw̃ wuỹëntaw̃ Laban w̃a.

³⁷ Awa, Sakob më nufëk vundoko vatëh vatar vanëmpëlah do këcëk vakuɓ va. ³⁸ Më kwëtëk vundoko va le kosëndeni w̃ënka wusaw̃ hna. Kaɓi wusaw̃ w̃a njëw̃alëɗëniho ge njijëni siya w̃ënka ŋa. ³⁹ Wusaw̃ w̃a njëw̃alëɗëniho haryënkw vundoko hna do nagëɗënihëhniwo vucaw̃ vunkwamah vunte hwëhnak wañiñir waƴaryah ma wañiñir tëɓ tëɓ ŋa, vutoƴ gë wahnaỹah.

⁴⁰ Sakob pitëkëhniwo wusaw̃ wulëw̃u w̃a do kwëtëni njëkëndënihëhni wusaw̃ Laban wule hwëhnako wañiñir waƴaryah do waɓahnah ŋa. Koyëna ntiko ntega ntëw̃u ŋa do tavëɗilëhniwohna mbarëpëlëni gë ntega wusaw̃ Laban ŋa. ⁴¹ Nte-wo-nte njëw̃alëɗëniho ŋa Sakob kwëtëɗëho vundoko va le kosëndeni w̃ënka hna, soŋe njëw̃alëni haryënkw vundoko vutac. ⁴² Ɓare ge camëni wusaw̃ w̃a, kwëtëɗilohna vundoko va: koyëna wusaw̃ wusamah w̃a Laban hwëhnëkëhniwo do wuhonah w̃a Sakob hwëhnëkëhniwo. ⁴³ Sakob nkwënaɗëhawo hnapul ỹa do nke ahwëhn wusaw̃ wuyaɓah ɗus. Kwëhnakëhniwo vëryokuŋ vësëval gë vësan gë wayonkomb do gë wafali.

Sakob matëɗ vëhni Laban hna nkary

¹ Sakob njëtako viju Laban va ntehnëɗëniho: «Sakob nufëk fop le kwëhnëk rëm fu ỹa do umë vetandanëka.» ² Sakob kamahnëko Laban gona njëkënda gë koɓëri ka.

³ Awa Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ntehnëka Sakob: «Ɓokary hn’inkal vële hnagëki hna, ɗarël vëvë tere hu hna, do g’ami nkeɗe.»

⁴ Sakob më macehnëkëhni vësëvalu Rasel gë Leya, hnë wëhaỹ hna, le nkeho ntega wusaw̃ wulëw̃u hna. ⁵ Më ntehnëkëhni: «Kamahnëɓu rëmun gona njëkëndo gë koɓëri ka; ɓare W̃ën rëm mën ŋa gë ami nkeɓun kwëlëkwël. ⁶ Nurun, w̃uhnë dënk, ndokuŋëhnëɓuha rëmun gë fanka mën fa fop. ⁷ Ɓare, tokako nkwëcëtëɗëho cos mën iŋa. Ɓare W̃ënu ŋa tavëlahna ntiwo w̃eh. ⁸ Ge ntehnakëndëho: “Wusaw̃ wule hwëhnak wañiñir tëɓ tëɓ w̃a ye cos hu ŋa”, wusaw̃ w̃a fop wuhwëhn tëɓ tëɓ fo nagakëndëni, do ge ntehnakëndëho: “Wusaw̃ wule hwëhnak wañiñir waƴaryah ŋa ye cos hu ŋa”, fop wusaw̃ w̃a wule hwëhnak wañiñir waƴaryah fo nagakëndëni. ⁹ W̃ënu ŋa nufëkëhni wusaw̃ wulëw̃u w̃a do njëɗaw̃ow̃ëhni.

¹⁰ «Hnë wati nte njëw̃alëɗëniho wusaw̃ ŋa, nuɓu ỹinë hnë huɗakery: wusan wule yëw̃aɗëhëhniwo wësëval w̃a wañiñir waƴaryah kwëhnaniho gë tëɓ tëɓ do gë wacankaf. ¹¹ Tac, mëleka W̃ënu ŋa më macëko hnë huɗakery: “Sakob!” Më w̃ëtaɓu. ¹² Më ntehnëko: “Ƴëkëryihni: fop wusan wule yëw̃aɗëhëhni wësëval w̃a wañiñir waƴaryah kwëhnaniho gë tëɓ tëɓ do gë wacankaf; ami lik kaɓi nuɓu fop ile ntiki Laban ỹa. ¹³ W̃ën Betel ŋa yeɓu, hn’ile cëɓëruho do rurëru wagu itaka hna, hnam ntëkëntuhow̃o. Tame, matëry, kërënary iŋi nkal do avoka hnë nkal nte hnagahniru hna.”»

¹⁴ Rasel gë Leya më ntëkwaniha: «Goryaryëlëfuhna ile lëw̃ëɗëfun tere rëm fu hna. ¹⁵ Had vëhneh pëlakëfu, kaɓi nkwafëkëfu do tokëk koryi lëw̃ fu ỹa. ¹⁶ Awa, fop hnapul le nufëhnëka W̃ënu rëm fu ỹi fuhnë hwëhnëk gë vutah vudëw̃ fu vi. Tame diry fop le ntehnëki W̃ënu ŋa.»

¹⁷ Awa, Sakob më pëhwëtak do kaƴëndëhni vërahu gë vësëvalu hnë wayonkomb. ¹⁸ Më njokëhni fop wusaw̃ wulëw̃u w̃a gë hnapul le nuỹako hnë Padan-Aram ỹa. Mënc gë vëhni rëmu Isak, hn’inkal Kanan hna.

¹⁹ Hnë wati rac, Laban imëc wëñahn wusaw̃ wulëw̃u njiko. Kaɓi rëmu Rasel golohna hnam, Rasel më nuỹak fere soŋe ntehahn vundëhwa vunte cëmbëɗëho rëmu had wamën ŋa. ²⁰ Sakob tokakawo Laban avë Aram ỹa, g’unji dëw̃u hara koyalahna ŋa. ²¹ Nkaryëko, gë fop le kwëhnako ỹa. Ntëmpëtako sën sankaf ỹa, Yufërat, do nji gë cape inkal nte hwëhnak wahuŋ, do w̃acëɗe Galad.

Laban tëkaɗëha Sakob

²² Hnë fac rarëna hna, më pëƴayik Laban Sakob nkaryëk. ²³ Më nufëkëhni vëheryu, tëfëlehna hnë uyas wafac mbëɗ gë wahi (7) do tëkahna hnë wahuŋ Galad hna. ²⁴ Ɓare g’umëɗ ga W̃ënu ŋa më tufëhnaka Laban, avë Aram ỹa, hnë huɗakery do ntehna: «Antë alehna wameh Sakob.»

²⁵ Awa Laban tëkakawo Sakob. Sakob hn’ikuŋ ndampo ntiko hnam usank lëw̃u w̃a; Laban fëna ntintëlehni hnam ulëw̃u w̃a hn’ikuŋ tac. ²⁶ Laban më ntehnëka Sakob: «Ye fëlaki? Soŋe ye rokaruho ayojëhni vëryag mën vi had vëramp uw̃ët? ²⁷ Soŋe ye sow̃aru ayaryi, tokaruho do pëƴalihohna? Ntinëhnakëndëmi ambënt cankaf koyalahni. ²⁸ Maw̃ëlihna hoyalëfu vëryag mën vi gë vutah vuntëw̃ hni vi! Paryi nke had intëhn ntiru aŋ’ankaw̃. ²⁹ Koɗëfu liwu w̃eh ge ñaɗëfu; ɓare W̃ën rëmuh ŋa më lehnëko umëɗ nte ryëcëk ŋi: “Antë alehna wameh Sakob!” ³⁰ Awa, nkwëryëɓu njiru kaɓi ñankahnëkino aw̃ënc gë vëhni rëmuh, ɓare soŋe ye lë leru vundëhwa vunte sëmbëɗëfu had wamën ŋa?»

³¹ Sakob më ntëkwaka Laban: «Njiɓu koyëna kaɓi ntakëkow̃o do nahaɗëfuho teɓëɗuhow̃ëhni vëryag hu vi. ³² Tame ge nuru vundëhwa vutac hnë aryampo vëlëmën li, ahnë arac cëmëɗ. Tase vëlëw̃ fu vi ƴëkëry fop ile ye hnë ỹal mën ỹi do nufëry ile hwëhnëru ỹa.» Hara Sakob ƴëtëlohna Rasel leko vundëhwa va.

³³ Awa, Laban më njëkëlehnëk hn’usank Sakob hna gë va Leya hna do gë vëryokuŋ vëhi va, ɓare nulohna. Ga cahnik hn’usank Leya hna, më tënkëk hn’uva Rasel hna. ³⁴ Hara, Rasel leko vundëhwa va; hnë le tindëɗeni wayonkomb ntañahni kwëtëko do ntañahn. Laban njëkëlehnëko hn’usank hna fop hara ñoñ nuna.

³⁵ Rasel më ntehnëka rëmu: «Apa, antë ntavi ge kolëla w̃atu haryënkw hu; ures lepera fëgwëko.» Laban njëkëlehnëko ɓare nulohna vundëhwa va.

³⁶ Sakob më ntavëka do nirahna Laban ntehna: «Ye liɓu w̃eh? Mo ryaw̃ëɓu soŋe aholahn arëfëlehnëndo aki? ³⁷ Njëkëlehnëru hnë viỹë mën hna fop. Tëkatëru bi iñë ryampo ile hwëhnëru? Tufëryihni vëlëmën vi do gë vëlëw̃ hu vi, do tëfëka kitiŋënihëfu.

³⁸ «Ntiɓu wabëhn wafëhw wahi (20) ỹal hu hna; nulihahna muk icaw̃ hu nte hnacëk, do cemëlëw̃ahna muk icaw̃ hu. ³⁹ Mëncënanilinahna muk icaw̃ nte ndaw̃ëk intaw̃, mbokënanëɗëminawo nte-wo-nte cëmëko icaw̃ ŋa. Tëƴëɗuhow̃ëhniwo vësayini wule leɗeho w̃a, g’umëɗ ma g’anent ŋa. ⁴⁰ G’anent ga korotëɗëfuho gulav w̃a do g’umëɗ ga gë huji ha, do koɗëw̃ohna ryaku wakwëɗ. ⁴¹ Maw̃ëɓuho liwu wabëhn wafëhw wahi (20) ỹal hu hna: ndokuŋëhnëmi wabëhn pëhw gë wahnah (14) ỹëlahnëw̃ëhni vëryag hu vëhi vi, do wabëhn mbëɗ gë ryaw̃ (6) soŋe hnuỹahnëw̃ëhni wusaw̃, ɓare wëjë, nkwëcëtëɗuho cos mën iŋa. Koyëna nkeho! ⁴² Ge W̃ën rëm sankaf mën Abëraham, W̃ën hunte valendëhawo rëm mën Isak ŋa, ɗemakëndilohna, tavakënduho w̃ëncu wëɓák fo. Ɓare W̃ënu ŋa nuk horot mën w̃a gë ɗoku lakah le liɓu ỹa do umëɗ nte ryëcëk ŋi niraki.»

⁴³ Laban më ntëkwaka Sakob: «Vëỹi vësëval ami hwëhnëkëhni, vutah vuntëw̃ hni vi ami hwëhnëkëhni, wuỹi wusaw̃ ami hwëhnëkëhni do fop le hnuɗu ỹi ami hwëhnëk. Ɓare, njavëtëɓu tëk pëgw dol, ñoñ koɗa voku liwu soŋe vëryag mën vi ma soŋe vutah vunte nagëni vi. ⁴⁴ Tame ƴij nkwëryëli fuhnë vëhi, do tëfëka ntiyi iñë nke seɗe yëbëlan fu.»

⁴⁵ Awa Sakob më nufëk itaka do cëɓ. ⁴⁶ Tac ntehnëhni vëlëw̃u va mbarëpini wëraka. Më mbarëpini do ntini akova. Tac vëhni fop hnë kova tac tokëniho. ⁴⁷ Laban Yëgar Sahaduta + 31.47 Yëgar Sahaduta fëhnëtanëk gë Wa-arame ŋa «kova nte ye seɗe». macëko ỹëw̃a rac, do Sakob umë Galed + 31.47 Galed fëhnëtanëk gë Wa-ebëre ŋa «kova nte ye seɗe». macëko.

⁴⁸ Laban më ntehnëk: «Aŋi kova ye dol seɗe lëw̃ fu ỹa wëjë g’ami.» Soŋe rac w̃acande ỹëw̃a ỹa Galed, umë fëhnëtanëk «kova nte ye seɗe». ⁴⁹ Misëpa maciko fëna, umë fëhnëtanëk «ỹëw̃a soŋe iƴëka», kaɓi Laban mboko ntehn kat: «Araɓi Ahwëhn a W̃ënu ŋa njëkandëfu antë tavi ile hwëtëlik ani ỹi ge gona nulënde. ⁵⁰ Ge koroteyehnëruhëhni vëryag mën vi, ge ñëlëruhëhni vësëval vëhaw̃ary, diry wajira, gena ahnë ye seɗe ỹa yëbëlan fu, ɓare W̃ënu ŋa dënk ye.»

⁵¹ Tac Laban më mbok ntehnëka Sakob: «Ƴëkëry aŋi kova wëraka nte hovëɓu yëbëlan fu ŋi, ƴëkëry iŋi taka nte sëɓik ŋi. ⁵² Aŋa kova gë iŋi taka ye waseɗe walëw̃ fu w̃a: tëfëlohna ryëcu aŋa kova yiryindu ỹal hu soŋe liyi w̃eh, wëjë fëna tëfëlihna aryëci aŋa kova ayijënd ỹal mën soŋe aliwo w̃eh. ⁵³ Araɓi W̃ën Abëraham ŋa gë W̃ën Nahor ŋa, asankaf rëm mën, nke ahitiŋ yëbëlan fu.»

Awa Sakob më ntëkëk gë W̃ën hunte valehnëɗëhawo rëmu Isak ŋa. ⁵⁴ Tac Sakob më cënak saɗëha kuŋ hna, do macehnëhni vahnë va fop roka ỹa. Tokëniho do ndakëniho kuŋ hna.

¹ Ga pacëk Laban matëko koɓëri fo, muryahni vëryagu gë vërah hni do ndëwanëhni. Tac mëncëlehn gë ỹalu.

Ipankël Sakob gë Esawu

² Sakob ndëcalëko njind nkaw̃ ntëw̃u ŋa, hnë wati rac wamëleka W̃ën më pankëlëni. ³ Ga nukëhni, Sakob më ndekak: «Kaŋ W̃ën ye!» Do hnam Mahanayim + 32.3 Mahanayim fëhnëtanëk gë Wa-ebëre ŋa «wakaŋ wasoɗaɗe waki». maciko.

⁴ Sakob më paƴëkëhni vahnë ndënkwahëni vëhni acëru Esawu hna, nkal Seyir hna hnë resiỹo Edom hna. ⁵ Ntehnëhni aki: «Wëlin le fëƴaɗunëha Ahwëhn mën a Esawu: “Aryokuŋ hu ỹa Sakob më lehnëk: Vëhni Laban hna nkeɓuho hafo gaki. ⁶ Kwëhnaɓuhëhni wuhni gë wafali gë wape gë wuhnankal do gë vëryokuŋ vësan gë vësëval. Paƴëryiɓuhëhni vahnë pëƴanihi, soŋe gante koɗu ahacawo g’untënah.”»

⁷ Vële faƴiko va më mbokajëni pëƴaniha Sakob: «Pëƴajëɓunëha Esawu do nkejëk afankëlu, gë vësan wakeme wahnah (400) nkejëni.» ⁸ Sakob më ntakëka ɗus. Më pitëndëlehnëkëhni vahnë vële nkeniho va wakore waki, do gë wape ŋa gë wuhnankal w̃a gë wuhni w̃a do gë wayonkomb w̃a fëna. ⁹ Ntehnaɗëho: «Ge Esawu njijëk ndaw̃ëhni kore ryampo, kore ỹëntaw̃ ỹa pehëɗëni.»

¹⁰ Tac Sakob pëgwëlehn njëfand: «W̃ën rëm sankaf mën Abëraham, gë rëm mën Isak, Ahwëhn a W̃ënu ŋa ntehnëruho: “Ɓokary g’inkal hu, ɗarël vëvë tere hu hna. Ntinëhnëɗëmi ifërën.” ¹¹ Ahwëhn, mbaɓu ɗus soŋe hnuỹaw̃ fop uryema ule w̃aw̃ëryanëruho g’ikahnënda ƴaɓahëhu ŋi, ami aryokuŋëhn hu ỹi. Ryoko mën ỹi fo hwëhnaɓuho ante ndëcëɗëfuho sën Yurëdan ŋi, do tame mbokajëɗëfu gë waŋi wakore waki. ¹² Këlami, pehëtëryew̃a Esawu, kaɓi ntakëko g’umë, ntakëko antë njij ndaw̃ëfu gë vësëval vi do gë vutah vi. ¹³ Ɗënkwëtary ntehnëruho: “Ntinëhnëɗëmi ifërën. Vutah hu va njaɓëɗëni had nkërëƴal nte wok koɗena ndëkwi.”»

¹⁴ Herac, Sakob hnam ndakëniho gë vëlëw̃u va. Më nufëk hnë hnapul le nuỹajëko hna soŋe mbuñahna Esawu: ¹⁵ wuhnankal wësëval wakeme waki (200) gë wusan wafëhw wahi (20), wape wacëval wakeme waki (200) gë wacan wafëhw wahi (20), ¹⁶ wayonkomb wafëhw warar (30) wale yiw̃ëndëɗ gë vutah hni per, wuhni wësëval wafëhw wahnah (40) gë wusan ipëhw (10), wafali wasëval wafëhw wahi (20) gë wasan ipëhw (10).

¹⁷ Më njëɗakëhni vëryokuŋ vëlëw̃u va, wuhnankal w̃a aryampo, wape ŋa aryampo, wayonkomb w̃a aryampo, wuhni w̃a aryampo, wafali w̃a aryampo do ntehnëhni: «Ɗënkwëhën, do ŋaw̃ëtëlehnëryinëhni wakore wusaw̃ ŋi.» ¹⁸ Tac ntehna aryënkwëryënkw a: «Ge pankëlërun acër mën Esawu tëƴati: “Mo hwëhnëki? Ne njiɗu? Mo hwëhnëkëhni wusaw̃ wule hëryëɗu w̃i?” ¹⁹ ntëkwaɗuha: “Sakob aryokuŋëhn hu ỹa hwëhnëkëhni. Ɓuña njëɗanahniki, wëjë, ahwëhn mën Esawu, do umë dënk nkejëk hamëhnifu.”» ²⁰ Më ntehnëka koyëna ahigëna ỹa fëna gë ararëna ỹa do gë fop vële hëryëɗëhëhniwo wusaw̃ va: «Koyëna ntehnëɗunëha Esawu ge pankëlërun, ²¹ do nkwënëɗun: “Sakob aryokuŋëhn hu ỹa nkejëk kamëhni fu.”» Kaɓi Sakob ntehnaɗëho: «Njamëhnëɗëfuha gë waɓuña wante ryënkwëhnëɗëho ŋi, do tac tëkëɗëfu haryënkw lëw̃u. Ntiyahnëko kacaɗëho g’untënah.»

²² Awa wusaw̃ w̃a ndënkwaryëhiniho, hara Sakob, umë dënk, hnam mboko ndak umëɗ nte rëkiko ŋa.

Iƴol Sakob gë W̃ën

²³ Awa hnë umëɗ tac dënk, Sakob matëndëkëhniwo hnam vësëvalu gë Bila gë Silëpa do gë vutah pëhw gë fandaw̃ (11) vuntëw̃u va kegëtani garyëla Yabok ỹa, cañëtëhni. ²⁴ Ga kegëtani, cañëtëkëhniwo vëryokuŋ va gë fop le kwëhnako ỹa. ²⁵ Sakob nkolehn umë fo.

Awa tac asan më njijëk hn’umëɗ tac njolëni g’umë hafo wakëwak ỹa. ²⁶ Asan arac, ga kamahnëk, mëkëɗilahna Sakob hn’iƴol tac, më ndafëka cokot hna, do cokëtakawo njolatëndëni. ²⁷ Tac asan a më ntehnëka Sakob: «Tavërye yiwu, kaɓi pacëk.»

Sakob më ntëkwaka: «Tavëɗila ayi ge gena ndëwanëruho.»

²⁸ Asan a më tëƴëka: «Hak maciru?»

Më ntëkwaka: «Sakob w̃aciɓu.»

²⁹ Asan a më ntehnëka: «Goɗelihna aw̃acënde Sakob. W̃ac hu w̃a Isërayel+ 32.29 Isërayel mëntëlëk g’uhnës Wa-ebëre ŋa ile fëhnëtanëk «amëtarëɗëha W̃ënu ŋa». yeɗ, kaɓi gë W̃ënu ŋa njolërun do gë vahnë va, do wëjë lëbëkëhni ƴaw̃ iŋa.»

³⁰ Sakob më tëƴëka: «Këlami, pëƴarye bi hak maciru.»

Asan a më ntëkwaka: «Soŋe ye rëƴëɗuho w̃ac?» Awa tac asan a më ndëwanëka Sakob.

³¹ Sakob më macëk ỹëw̃a rac Penuwel, umë fëhnëtanëk «yëka W̃ën»; kaɓi më lehnaɗëho: «Nulëɓun gë W̃ënu ŋa vinkër vinah, do cëmëla.» ³² Ante pëhnik lav ŋa, Sakob ndëcëtako Penuwel ỹa. Taɗëɗëhawo kaɓi mbuf ŋa ntavëɗëhawo. ³³ Soŋe umë ye, hafo dol, vëvë Isërayel va vërokëɗina faỹar favë pombor fa, kaɓi ɓaƴ hnam cërehniko Sakob.

Igwëryël Sakob gë Esawu

¹ Awa, Sakob njëkako do nulehna taŋ Esawu tëkiɗ gë vësan wakeme wanah va (400). Më pitëndëlehnëkëhni vutah va, ale-wo-le gë hnëmu: Leya gë Rasel do gë Bila gë Silëpa fëna. ² Më ndënkwëndëkëhni Bila gë Silëpa gë vutah vuntëw̃ hni va, tac hamëhni lëw̃ hni Leya gë vërahu, do Rasel gë Yosef tëkwahnini hamëhni. ³ Tac Sakob umë dënk më ndënkwaryëkëhni. Ndëkwëhnëko yëka ỹa nkal hna wahwënta mbëɗ gë wahi (7) tëkahnënd ɗarël hn’ile nke Esawu hna.

⁴ Awa Esawu më nkaryëk kacaka, nji muryahna do mbuca. Pëgwëlehnëni kondëni vëhni vëhi tak. ⁵ Ga nukëhni Esawu vësëval va gë vutah va, më tëƴëka: «Vëhni mo ye vële lapëhnajëɗëhi vi?»

Sakob më ntëkwak: «Vutah vunte njëɗëkow̃ëhni W̃ën, ami aryokuŋëhn hu ỹa ye.»

⁶ Vëryokuŋ vësëval va gë vutah vuntëw̃ hni va më tëhani do ndëkwëhnëni haryënkw Esawu. ⁷ Tac Leya gë vërahu njigëlehnëni ndëkwëhnëgëni, do Yosef gë Rasel.

⁸ Esawu më tëƴëk: «Ye ỹaɗu ali gë fop wusaw̃ wule fankëliɓun w̃i?»

Sakob më ntëkwak: «Ahwëhn, ñakëndëɓu ahacawo g’untënah.»

⁹ Esawu më ntehnëk: «Ahery mën, kwëhnaɓu hnapul yaɓah, kwëtary ile hwëhnaru ỹa.»

¹⁰ Sakob më ntehnëk: «Hali, këlami ge gona ntavi g’ami, maw̃ëry iỹi ɓuña. Ipankël gë wëjë ŋa nke soŋe lëmën had gë W̃ënu ŋa nulëɓun vinkër vinah, kaɓi kacaruho g’untënah. ¹¹ Awa maw̃ëry ɓuña ile yëɗanahnimi ỹi, W̃ënu ŋa yëɗako do kwëhnaɓu fop le rëfëko ỹa.»

Sakob njaw̃ënëko do Esawu më maw̃ëntak. ¹² Tac, më ntehnëka: «Matëry! Njiyi lapëhnaỹi.»

¹³ Ɓare Sakob më ntëkwaka: «Njëtëru vutah va vëyaw̃ëna, do tëfëka ntiyini wajira vucaw̃ vunte wok yëw̃ëɗ ɓël va. Ge porosiŋini njasëni ñap wëla fac ryampo fo, fop cëmëɗëni. ¹⁴ Ɗënkwahëndëno; ami, njasaryëryiɗëfuhëhni wajira fo wusaw̃ mën w̃i gë vutah vi, hafo rëkëryiw̃u ỹal hu hna, hn’inkal Seyir + 33.14 Seyir w̃acik fëna «Edom». hna.»

¹⁵ Esawu më ntehnëk: «Awa tavëhnëɗëmini vahnë vëryampo vële rëfëliɓun vi.»

Sakob më ntëkwak: «Wëla tavëlihëhnihna, ahacawo g’untënah fo ỹaɗëfu.» ¹⁶ Hnë fac rac, kahnëtako Esawu mëncënd gë Seyir.

¹⁷ Sakob umë, Sukot njiko. Hnam më mbëryehnëk tere, do wakece, soŋe wusaw̃ wulëw̃u w̃a. Soŋe rac w̃acande ỹëw̃a rac Sukot, umë fëhnëtanëk «wasank».

Itëk Sisem

¹⁸ Koyëna Sakob matëko Mesopotami do ƴam fo tëkëko hn’inaw̃ Sisem vë Kanan hna. Ɗarël naw̃ hna ndahëko. ¹⁹ Më ntaw̃ëk hnë vutah Hamor, ale hahnëndëko Sisem hna, inkal nte ntihahnëko usank lëw̃u w̃a. Waŋëc keme koryi ntaw̃ahnëko. ²⁰ Hnam ntiko hn’ile cënaɗe saɗëha do mac El Elohe Isërayel , umë fëhnëtanëk «W̃ën Isërayel».

Igwëcanëhn Dina

¹ Hnë fac ryampo Dina, aryag hni vëhni Sakob gë Leya, nehahnëkëhniwo vësëval vëvë nkal va. ² Sisem aju Hamor, asankaf Wahiv wavë resiỹo w̃a, nukawo. Më nufëka do ntihna ndakëni forosima. ³ Ɓare ñaɗëhawo ɗus do pëlakawo, njëkëlehnëɗëho fëna nuỹa ikwëtahn Dina ŋa. ⁴ Awa Sisem më ntehnëka rëmu Hamor: «Yëkëlehnëndew̃a aỹi aryag, ñaɗëfu ỹëlëw̃a.»

⁵ Ga njëtak Sakob Sisem cëfëhnanëka aryagu Dina, viju gë wëhaỹ nkeniho gë wusaw̃ w̃a; ñoñ nësëlohna hafo nte mëncini ŋa.

⁶ Awa Hamor më njini g’aju vëhni Sakob hna soŋe nësëhna. ⁷ Hara tëko mëncini viju Sakob, do njëtaniho ile ryëcëtak ỹa. Vësan vërac pëɓëkëhniwo yiw̃ëhnah sankaf do ntavëkëhniwo ɗus, kaɓi Sisem ntiko iñë le wok diɗena muk Isërayel hna iɗak forosima g’aryag Sakob ỹa.

⁸ Ɓare Hamor më ntehnëkëhni: «Ajë mën a Sisem ñaɗëha ɗus aỹi aryag. Këlami, ƴëɗëryina ñëla. ⁹ Gwëryëlënëfu: ƴëɗaryinëfuni vëryag hun vi ỹëlëfuni do aỹëluni vëryag fu vi.» ¹⁰ Gë fuhnë ntëɗëntëɗerun. Piɗëtënderun resiỹo ỹi. Koɗun alëɗëntiwu ani alindu le valëɗëhu ỹa, ahwëhnu nkal iŋi.

¹¹ Sisem umë dënk fëƴakëhniwo vëhni rëmu gë vicëru aryag fa: «Ɗemaryino, pëhwëtaɓu yëɗaw̃u ile rëƴëɗunëho ỹa. ¹² Koɗun arëƴuno hupaƴ hucankaf do gë waɓuña waƴaɓah. Njëɗaɗëmu fop le rëƴëɗunëho ỹa, ɗanko ỹëlëw̃a aryag aỹi tuŋ.»

¹³ Viju Sakob më ntëkwaniha Sisem gë rëmu Hamor, ɓare cow̃ëniho ile nahani ỹa kaɓi Sisem cëfëhnanëkawo ahery hni ỹa Dina. ¹⁴ Më ntehnënihëhni aki: «Koɗilëfuhna yëɗafuna ahery fu ỹa asan ale wok kácina; usëfëhnah lëw̃ fu yeɗ. ¹⁵ Soŋe iñë ryampo fo w̃aw̃ëhnanderun: fop vësan vëvë ỹal hun va kácini gë fuhnë ki. ¹⁶ Awa, tac njëɗaɗerunëhëhni vëryag fu va aỹëluni, do ỹëlëfuni vëryag hun va. Ntëɗëntëɗeɓun gë w̃uhnë do koyëna ɓulunda ryampo fo yeɗen. ¹⁷ Ɓare ge maw̃ëluhna aháciwu, mbiɗëfunëha ahery fu ỹi do njiɗëfun.»

¹⁸ Hamor g’aju më maw̃ëni watac. ¹⁹ Jar ŋa pëhwëtalehn taŋ soŋe nti ile tëƴiniho ỹa, kaɓi ñaɗëhawo ɗus aryag Sakob ỹa. Hara umë yeho ale ỹako ntënëni tere ỹa. ²⁰ Hamor gë Sisem më njini ỹëw̃a ɓulunda hna, do ntehnënihëhni aki vëvë hnam va: ²¹ «Vëỹi vësan vëhwëhn ƴam yëbëlan fu ye. Araɓi ntëɗëntini resiỹo fu li do ntindëni ile ñaɗëni ỹa, kaɓi nkal iŋi njankëk haryënkw lëw̃ hni! Koɗen ñëlinëhni vëryag vëlëw̃ hni va do koɗen njëɗayinëhni vëlëw̃ fu va ñëlënihëhni. ²² Maw̃ëɗëni ntëɗëntini gë fuhnë do ntiyin ɓulunda ryampo fo ge ntiyinëk ile ñaɗëni ỹa, umë ye: fop vësan vëvë ỹal fu va kácini gë vëhni ka. ²³ Ge maw̃ayinëkëhni, njijëɗëni ntëɗëntini gë fuhnë; awa fop wusaw̃ wulëw̃ hni w̃a gë hnapul lëw̃ hni ỹa fuhnë hwëhnëɗen.»

²⁴ Fop vële yeho hnam va maw̃ëlehnëni wanës Hamor g’aju Sisem ŋa, do fop vësan vëvë naw̃ va káciniho.

²⁵ Hnë fac rarëna hna, hara vësan va ntavëɗëhëhniwo wahajëhn w̃a, viju Sakob vëhi, Simeỹo gë Levi , vicëru Dina va, më nufëni wasëlame walëw̃ hni w̃a, tënkëni naw̃ hna hara ahnë ƴëtëna do ndaw̃ënihëhni vësan va fop, ²⁶ ndaw̃aryënihëhniwo fëna vëhni Hamor g’aju Sisem. Ga cahnëɗëni tere Sisem ỹa më njoniha Dina. ²⁷ Viju Sakob vëỹëntaw̃ va më njijëni nteni ile kwëhnani vësëm va do nufëni fop le yeho naw̃ ỹa kaɓi ahery hni sëfëhnanik. ²⁸ Nufënihëhniwo wusaw̃ wavë naw̃ w̃a fop gë wule yeho wëhaỹ w̃a. ²⁹ Njoniho fop hnapul lëw̃ hni ỹa, gë vësëval va fop gë vutah va fop do gë fop ile yeho watere hna.

³⁰ Awa Sakob më ntehnëkëhni vëhni Simeỹo gë Levi: «Njonëhnirunëho kata. Soŋe lëw̃ hun ỹa, vëvë Kanan vi gë vëvë Perisi vi ñew̃ëɗëniho. Nkwëryëlëɗëni do mëkëɗëniho gë tere mën ỹi, kaɓi vësan toƴe fo hwëhnaɓu.»

³¹ Ɓare vëjar vaki va më ntëkwaniha rëm hni: «Aỹi asan tëfëlawohna ntihna ahery fu ỹi had asëval ale wafëɗ nkaf ntëw̃u.»

Iɓoka Sakob gë Betel

¹ Fac ryampo W̃ënu ŋa më lehnëkawo Sakob : «Matëry ayi alëɗ Betel, hn’ile ntinëhnëɗuho sëna saɗëha hna. Hnam tufëhnamino ante nkaryëɗuhawo acër hu Esawu ŋa.»

² Sakob më ntehnëkëhni vëvë tere lëw̃u va gë vële nkeniho va fop: «Dihëtëryin wamën wahneh wale ye ỹalun w̃i. Pacënaryin do gwëcëtaryin viỹi va. ³ Pëhwëtaryin, Betel yiɗen. Hn’ile cënaɗe saɗëha ỹaɗëfu linëhnëw̃a W̃ën hunte ryemakowo hale ndëñëɓuho do ryemaɗëhowo hn’ile-wo-le hna.» ⁴ Awa më njëɗaniha Sakob fop wamën wahneh wale kwëhnaniho w̃a, do gë vampebel vante mpebelaniho va. Sakob më mbañëk kuyët tëh cankaf nte ye ɗarël Sisem ŋa. ⁵ Ante kahnëtaniho Sakob gë vëlëw̃u va, W̃ënu ŋa cëlëndëhnikëhniwo ntakah cankaf vëvë vankol vante kakëniho va, hafo ahnë ɗëkëlohna tëfëlehnëhni.

⁶ Sakob gë fop vële tëfëlëniho va tëkëlehnëni Lus, umë w̃acëɗe Betel, hn’inkal Kanan hna fo. ⁷ Më njik ntik hn’ile cënaɗe saɗëha hna do mac ỹëw̃a rac «Ël-Betel + 35.7 Ël-Betel fëhnëtanëk «W̃ën vë Betel». », kaɓi hnam tufëhnakawo W̃ënu ŋa ante nkaryëɗëhawo Esawu ŋa.

⁸ Debora, asëval ale hnihnëɗëhawo Rebeka hnëm Sakob ỹa, cëmëko do mbañi ɗarël Betel hna, kuyët hn’atëh cankaf hna; koɓëri fac rac, «Atëh Wako» macëɗe tëh tac.

⁹ W̃ënu ŋa mboko tufëhnahna kat Sakob ante matiko Mesopotami mbokand Betel ŋa do ntinëhna fërën. ¹⁰ Më ntehnëka: «W̃ac hu w̃a Sakob yeho, ɓare ɓokëɗelihna aw̃aci koyëna. Tame w̃ac hu w̃a Isërayel yeɗ.» Awa W̃ënu ŋa Isërayel macëkawo.

¹¹ Më mbok ntehnëka kat: «W̃ën Hwëhn Fanka Fop ŋa yeɓu. Njëɗaɗëmini vutah vunjaɓah, soŋe aye rëm sankaf nkal do gë kore waɓulunda. Nkeɗëni vëhnaw̃ hnë vutah hu hna. ¹² Inkal nte lehnëɓuho yëɗaɗëfuhëhni Abëraham gë Isak ŋa, njëɗami, do ge mbiỹëk vutah hu va yëɗaɗëfu.» ¹³ Tac W̃ënu ŋa më ŋaw̃ëtak ỹëw̃a le nësëhnahnëkawo Sakob ŋa.

¹⁴ Sakob më kahnëndëk hnam itaka, do tur wagu gë uñen toƴe, soŋe nkehahn taka W̃ën. ¹⁵ Kaɓi W̃ënu ŋa nësëhnëkawo hnam më macëk ỹëw̃a rac Betel, umë fëhnëtanëk «Cery W̃ën».

Hnagi Besame gë icëm Rasel

¹⁶ Sakob gë tere lëw̃u ỹa matëniho Betel hna. Nkojëkëhniwo tëkahnëni Efërata ante nagëko Rasel ŋa. Korotëko hnagi ỹa. ¹⁷ Ante korotëɗëho Rasel hnagi ŋa, asëval ahnagënd a më ntehnëka: «Antë ntaki, facan vok ye.» ¹⁸ Rasel cëm iŋa nkeho. Ante mbëvëɗëho ŋa, më macëka fatah fa Ben-Oni, umë fëhnëtanëk «Fatah horot mën», ɓare Sakob Besame macëkawo, umë fëhnëtanëk «Fatah vák rëhw».

¹⁹ Rasel cëmëko do mbañi tëfary ankaw̃ Efërata hna, umë w̃acëɗe tame Betëlem. ²⁰ Sakob më cëɓëk itaka ƴag hna: hafo dol nkok macënde «Itaka ɓë ƴag Rasel».

²¹ Sakob më njik kahnënd wasank wadëw̃u ŋa hnë resiỹo Migëdal-Eder + 35.21 Migëdal-Eder fëhnëtanëk iɗe nte fëlik njëkahnëndeni wusaw̃. hna. ²² Hnë wati nte ntëɗëko Sakob hnam ŋa, Riben fandënkwëryënkw fantëw̃u fa njiko ndakëni gë Bila, asëval ale nkeniho gë rëmu ỹa. Sakob njëtako do ntavëkawo ɗus. Hara Sakob vutah vucan pëhw gë vuki (12) nuỹako:

²³ Leya nagëhnëkawo Riben fandënkwëryënkw fa

tac Simeỹo gë Levi gë Yuɗa gë Isakar do gë Sabilon.

²⁴ Rasel umë Yosef nagëhnëkawo gë Besame.

²⁵ Bila, ale ryokuŋëhnëɗëhawo Rasel ỹa,

Dan gë Nefëtali nagëhnëkawo.

²⁶ Silëpa ale ryokuŋëhnëɗëhawo Leya ỹa

Gad gë Aser nagëhnëkawo.

Vëỹi ye viju Sakob va; Mesopotami hna naginiho.

Icëm Isak

²⁷ Sakob më njik Mamëre vëhni rëmu hna, ɗarël Kiriyat-Arëba, umë w̃acëɗe tame Ebëron. Hnam ntëɗëniho Abëraham gë Isak. ²⁸ Isak wabëhn keme gë wafëhw mbëɗ gë warar nuỹako (180) ²⁹ cëmat. Awa g’untaf ƴaryah tëfëlehnëkëhniwo vacërakëlow̃u va hn’icëm hna do viju, Esawu gë Sakob, më mbañëniha.

Esawu gë tere lëw̃u

¹ Wëli itëfëta soŋe vutah Esawu nte w̃acëɗe Edom. ² Esawu vësëval vëvë Kanan ñëlëko: Ada, aryagu Elon avë ɓulunda Wahit ỹa gë Oholibama aryagu Ana nte nagëko Sibeỹo avë ɓulunda Wahiv ỹa. ³ Basëmat ñëlaryëko fëna, aryagu Isëmayel do ye aheryu, Nëbayot. ⁴ Ada yeho hnëm Elifas ỹa, Basëmat yeho hnëm Rewuyel ỹa, ⁵ do Oholibama yeho hnëm Yewus gë Yalam do gë Kora ỹa. Vëỹi ye vijë Esawu vële hnagiko Kanan va. ⁶ Esawu më njokëhni vësëvalu gë vërahu do gë fop vëryokuŋ vëlëw̃u va gë wusaw̃ wulëw̃u w̃a. Njoryaryëko fëna fop hnapul le nuỹako hn’inkal Kanan ỹa. Njini hnë resiỹo haw̃ary, ŋaw̃ët aheryu Sakob . ⁷ Vëhoɗilohna nko ntëɗëlahnëni ndampo kaɓi hnapul lëw̃ hni ỹa njaɓëko ɗus. Resiỹo le nkehahnëniho ỹa geɗilohna gwër soŋe ndavahnëndënihëhni wusaw̃ w̃a. ⁸ Soŋe umë, Esawu, (nte w̃acëɗeho Edom), njiko ntëɗ hnë resiỹo Seyir hwëhn wakuŋ hna.

Ɓulunda Esawu

⁹ Wëli itëfëta soŋe vërah Esawu va, rëm sankaf ɓulunda Wa-edom, vële lëɗëko hnë resiỹo Seyir hwëhn wahuŋ. ¹⁰ Wëlin wamac viju Esawu va: Elifas, ale nagëko asëvalu Ada; Rewuyel ale nagëko asëvalu Basëmat. ¹¹ Viju Elifas va Teman yeho gë Omar gë Sëfo gë Gatam do gë Kënas. ¹² Elifas fëna nkeniho g’asëval a ahaw̃ary. Timëna maciko. Umë hnagëhnëkawo facan fakaw̃ary: Amalek maciko. Vëỹi ye vële nagëni vutah Esawu va do gë viju asëvalu, Ada va. ¹³ Wëli itëfëta soŋe viju Rewuyel va: Nahat gë Sera gë Sama do gë Misa. Vëỹi nagëk ajë hni vëhni Esawu g’asëvalu Basëmat ỹa. ¹⁴ Do fëna, Oholibama, Ana yeho rëmu ỹa do Ana tac, Sibeỹo yeho rëmu ỹa, umë hnagëhnëkawo Esawu: Yewus gë Yalam do gë Kora.

Vësankaf Edom

¹⁵ Wëlin wamac vësankaf vële nagëko Esawu va: wamac vësankaf Elifas ajë aryënkwëryënkw Esawu gë Ada ỹa, Teman ye gë Omar gë Sëfo gë Kënas gë Gatam do gë Amalek. Edom hna ntëɗëniho. ¹⁷ Wëlin wamac vësankaf Rewuyel, aju Esawu ỹa, Nahat ye gë Sera gë Sama do gë Misa. Edom hna ntëɗëniho. Vërah aju Basëmat asëvalu Esawu yeho. ¹⁸ Wëlin wamac vësankaf vële nagëko Oholibama, asëvalu Esawu ỹa: Yewus yeho gë Yalam gë Kora. Vëỹi ye vësankaf vële nagëko Oholibama, aryagu Ana, asëvalu Esawu ỹa. ¹⁹ Vëỹi yeho vësankaf Wa-edom, vële nagëko Esawu va.

²⁰ Wëlin wamac viju gë vijë hni Seyir, avë ɓulunda Wahori ỹa, vële ryënkwëko ntëɗëni nkal tac va: Lotan yeho gë Sobal gë Sibeỹo gë Ana, ²¹ gë Dison gë Esër do gë Disan. Vëỹi yeho vësankaf Wahori w̃a, viju Seyir, hn’inkal Edom hna. ²² Viju Lotan va, Hori gë Hemam yeho. Lotan aheryu asëval a, Timëna maciko. ²³ Viju Sobal va, Alëvan yeho gë Manahat gë Ebal gë Sëfo do gë Onam. ²⁴ Viju Sibeỹo va, Aya gë Ana yeho. Ana hnuko w̃ënka ŋa wula hna, ante keryëɗëhëhniwo wafali rëmu, Sibeỹo ŋa. ²⁵ Vutah Ana va: Dison maciko facan fa, facëval fa Oholibama. ²⁶ Viju Dison va, Hemëdan yeho gë Ecëban gë Itëran do gë Këran. ²⁷ Viju Esër va, Bilëhan gë Savan gë Akan yeho. ²⁸ Viju Disan va Us gë Aran yeho. ²⁹ Awa, wëli wamac vësankaf Wahori w̃a: Lotan yeho gë Sobal gë Sibeỹo gë Ana ³⁰ gë Dison gë Esër do gë Disan. Vëỹi yeho vësankaf Wahori w̃a, gante nkeni hnënk ka hn’inkal Seyir hna.

Vëhnaw̃ Edom

³¹ Wëlin wamac vëhnaw̃ vële hnaw̃ëko Edom ani gë naw̃ahnënd ahnaw̃ Isërayel hna: ³² Bela aju Bewor, avë naw̃ Dinaba ỹa, ryënkwëko naw̃. ³³ Bela ga cëmëk, Yobab aju Sera avë naw̃ Bosëra ỹa hnaw̃ëgëko. ³⁴ Yobab ga cëmëk, Husam avë resiỹo Wateman ỹa hnaw̃ëgëko. ³⁵ Husam ga cëmëk, Hadad aju Bëdad nte w̃ëkëkëhniwo ɓulunda Madiyan hn’inkal Mowab hna do nkol dëw̃u ŋa Avit maciko, umë hnaw̃ëgëko. ³⁶ Hadad ga cëmëk, Samëla mbë Masëreka hnaw̃ëgëko. ³⁷ Samëla ga cëmëk, Sawul mbë Rehobot nte ye tëfary sën ŋa hnaw̃ëgëko. ³⁸ Sawul ga cëmëk, Bal-Hanan, aju Akëbor hnaw̃ëgëko. ³⁹ Bal-Hanan, aju Akëbor, ga cëmëk, Hadar hnaw̃ëgëko; naw̃ dëw̃u ŋa, Pawu maciko; asëvalu Mehetabel maciko do aryagu Matërëd yeho do Matërëd aryagu Me-Sahab yeho.

Kat vësankaf vëvë tere Esawu

⁴⁰ Wëlin wamac vësankaf vëvë tere Esawu va, gante nkeho wahnënk walëw̃ hni do gë walëɗ walëw̃ hni ka: Timëna yeho gë Alëva gë Yetët ⁴¹ gë Oholibama gë Ela gë Pinon ⁴² gë Kënas gë Teman gë Mibësar ⁴³ gë Magëdiyel do gë Iram. Vëỹi yeho vësankaf Wa-edom vële hnaw̃ëndiko ale-wo-le hnë resiỹo ryampo hnë nkal dëw̃ hni hna. Esawu yeho rëm sankaf Wa-edom w̃a.

Yosef wasapitër 37–50

Huɗakery Yosef

¹ Ga cëmëk Isak, awa Sakob më ñëw̃ëk hn’inkal Kanan hna, le ntëɗëko rëmu hna.

² Wëlin itëfëta soŋe tere Sakob ỹa. Yosef wabëhn pëhw mbëɗ gë waki (17) kwëhnako. Wape gë wuhnankal keryëɗëniho gë vicëru, viju Bila, gë Silëpa, vësëvalu rëmu va. Yosef pëƴaɗëhawo rëmu wameh wante ntiɗëniho vicëru ŋa.

³ Sakob ñaɗëhawo Yosef ntëbini viju vëỹëntaw̃ va, kaɓi hn’ucër ntëw̃u hna nuỹakawo. Më tëfehnëhnëka acuɗ gwamah ɗus. ⁴ Vicëru Sakob va nuniho rëm hni umë ñaɗëho ntëbini vëhni fop. Awa ñew̃ëlehnëniha do vëhoɗilohna mbok nësëhnëniha wajira.

⁵ Tac, hwënta ryampo, Yosef ndakeryëko. Më pëƴakëhni vicëru, do vicëru më ñew̃ëniha g’ahaw̃ary. ⁶ Umë lehnëkëhniwo: «Nëparyin huɗakery mën ha. ⁷ Fuhnë fop kaỹ hna nkeyinëko waỹabëh ỹabëɗenëho. Taŋ ñabëh mën iŋa matëndalehn kahn; awa waỹabëh hun w̃a njilehni kwëra do ndëkwëhn haryënkw lëw̃u.»

⁸ Vicëru më tëƴëniha: «Paryi bi ñaɗu aye ahnaw̃ alëw̃ fu do aryokuŋëhnënde?» Më ñew̃ëniha g’ahaw̃ary soŋe huɗakery hutac do gë soŋe ile tëfëtaɗëho ỹa.

⁹ Yosef mboko ndakery kat më mbok tëfëtanëhnëkëhni vicëru: «Mbokëɓu ryakeryu. Ulav w̃a gë ulepera w̃a do gë wahol pëhw gë ryaw̃ (11) ryëkwëhnakëh haryënkw mën.»

¹⁰ Tëfëtanëkawo fëna huŋi huɗakery rëmu tase vicëru. Umë më ŋañënahnëka do ntehna: «Ye pëhnëtanëɗ huɗakery hu hi? Tëfëkëfu bi ami gë hnëmuh do gë vicër hu ryëkwëhnëfu haryënkw hu?» ¹¹ Vicëru ñew̃aryënihawo watac, ɓare rëmu hakili hna kwëtako huŋi huɗakery.

Igwaf Yosef

¹² Fac ryampo vicëru Yosef njiniho hnë resiỹo Sisem hna hery wusaw̃ rëm hni w̃a ¹³ do Sakob, ale w̃aciko Isërayel fëna, më ntehnëka Yosef : «Paƴëɗëmi ayi arëkatëhni vicër hu, wusaw̃ w̃a keryëɗëni hnë resiỹo Sisem hna.»

Yosef më ntëkwaka: «Awa, apa.»

¹⁴ Rëmu më ntehnëka: «Ƴiry ayëkihni bi ƴam nkeni vicër hu gë wusaw̃ w̃a. Tac g’ayij afëƴawo.» Sakob hnë Ebëron + 37.14 Ebëron nkol nte ye yëbëlan wahuŋ. hna paƴëkawo Yosef nji.

Ga tëkëk Sisem hna, ¹⁵ më pankëlëni g’asan hara wëwac hna nkwërëtalehnëɗëho Yosef. Asan arac më tëƴëka: «Ye yëkëlehnëɗu?»

¹⁶ Yosef më ntëkwaka: «Vicër mën va yëkëlehnëɗëfu, pëƴarye bi ne nkeni g’usaw̃ w̃a?»

¹⁷ Asan a më ntëkwaka: «Pakëtani ani, do nkwëryëɓuhëhni ga nësëɗëni: “Ƴinëfu gë cape Dotan haɗi.”»

Awa Yosef njilehn njëkëlehnëhni vicëru do nuhni Dotan hna.

¹⁸ Vicëru më nujëniha ŋaw̃ët. Ani gë tëhahnëndëhni ỹa, më nkwëryëlëni ndaw̃ëniha. ¹⁹ Ntehnëlëɗëniho: «Wëliho ahwëhn huɗakery a nkejëk! ²⁰ Tame ɗaw̃ënëfuna, do ntabina hnë hatëh hatëw̃ah + 37.20 Hatëh hatëw̃ah fëhnëtanëk hatëh hante ranahnëɗe rëv ỹa. ! Do ntehnëɗen intaw̃ ŋañah rokëka. Awa tac nuɗen bi ntiyaɗ huɗakery hudëw̃u hi.»

²¹ Riben nkwëryëkëhniwo, më pëhnak pehëta Yosef. Më lehnëkëhniwo: «Antë aryaw̃una!» ²² Tac më nkwënëk: «Antë arëkwehnu wafac walëw̃u w̃a; dabëryina ki fo hnë hatëh hatëw̃ah le ye wula ỹi.» Nësëhnëɗëhëhniwo koyëna soŋe pehëtahna do mëncerya gë vëhni rëmu.

²³ Tëkënd tuŋ Yosef le nkeniho vicëru hna, pëlalehnëniha, cuɗëtëniha cuɗ gwamah nte cuɗako ŋa ²⁴ do ntabëniha hnë hatëh hatëw̃ah. Hatëh hatac nkuhëko.

²⁵ Tac ntañalehnëni soŋe tokëni. Awa më nujënihëhni kore ɓulunda Wa-isëmayel hn’inkal Galad hna matiniho. Wayonkomb walëw̃ hni w̃a wakoyel vatëh ndiɓëniho, njiryeryëndëni nkwafini Esipët hna.

²⁶ Awa Yuɗa më ntehnëkëhni vicëru gë vëheryu: «Ye nëfaɗëhëfu ge ndaw̃inëka ahery fu ỹi do cow̃in ñas dëw̃u ŋa? ²⁷ Nkwafinëhna Wa-isëmayel ŋi fecek, antë ndaw̃ina: ahery fu ye, sat ryampo fo hwëhnayinëk.» Maw̃ëhnëlehnëniha.

²⁸ Hara vëwaf vërac Madiyan matëniho. Awa, vicëru më ndanëtiniha hatëh hna. Nkwafëniha gë waŋëc wafëhw wahi (20) koryi. Vëhni më njoniha Esipët.

²⁹ Ante mbokako Riben hatëh ŋa, tëkatëlawohna Yosef. Pëɓëkawo yiw̃ëhnah w̃a, awa më citëk viỹi vilëw̃u va, ³⁰ do mboka gante nkeni vëheryu ntehnëhni: «Yosef gona hatëh hna! Ye liɗëfu tame?»

³¹ Awa më ndaw̃ëniha hotohn do nufëni acuɗ Yosef ŋa, nëvëni wasat w̃a. ³² Tac njëɗanahnëniha rëm hni cuɗ gwamah ŋa gë waŋi wanës: «Iỹin hnuɓun. Ƴëkëry ɗus bi acuɗ ajë hu ŋa ye.»

³³ Sakob njavëtëko cuɗ ŋa do ntehn: «Acuɗ ajë mën ŋa ye! Intaw̃ ŋañah lëpëtëlehnëka Yosef do rokëka!» ³⁴ Awa më citëk viỹi vilëw̃u va, do ntiya viỹi wakwëy do koko wafac wayaɓah soŋe icëm aju ŋa. ³⁵ Vutah vuntëw̃u va fop mborëɗënihawo ɓare ŋwëỹëɗëho ɓor ŋa fop; ntehnëɗëho: «Gë wakwëy ŋa cëlëɗëfu rëkëhëw̃a ajë mën a ɗuniỹa vësëm hna.» Do nkoko kond.

³⁶ Vëvë Madiyan va asan ale w̃aciko Potifar nkwafëtënihawo Yosef Esipët hna. Potifar asankaf wasoɗaɗe Faraw̃o yeho, umë yeho ankaf vëyëka Faraw̃o va.

Yuɗa gë Tamar

¹ Hnë ƴamani rac, Yuɗa tavëkëhniwo vicëru gë vëheryu do nji Adulam, hnë ale w̃aciko Hira. ² Hnam më nuka aryag Suwa, avë Kanan. Më ñëlëka. Ga mbankëni ryëka ỹa, ³ më ndonkëk do naga facan. Awa Yuɗa më macëka Er. ⁴ Asëval arac mboko naga facan fakaw̃ary; më macëka Onan; ⁵ tac fakaw̃ary kat fante macëko Sela. Yuɗa Kësib nkeho hnë wati nte nagiko Sela ŋa.

⁶ Ga nayëk Yuɗa më njëkëhnëka Er aju aryënkwëryënkw a asëval. Asëval arac Tamar maciko. ⁷ Ɓare ile lavëɗëha Ahwëhn a W̃ënu ŋa fo ntiɗëho, awa Ahwëhn a W̃ënu ŋa më ndaw̃ëka.

⁸ Awa Yuɗa më ntehnëka Onan: «Dëw̃ëryehna asëval acër hu ỹi, soŋe ahnagëhnahna vutah.» ⁹ Ɓare Onan njëtëko fatah fa pëlaɗena had fantëw̃u. Soŋe umë ye, ante-wo-nte ndakëɗëniho g’asëval acëru ŋa, ɓac fo ndehëtëɗ sat lëw̃u ỹa, soŋe antë nagëhna acëru fatah. ¹⁰ Watac ntavëkawo Ahwëhn a W̃ënu ŋa; më ndaw̃ëka umë fëna.

¹¹ Awa Yuɗa më ntehnëka asëval aju ỹa: «Kaɓi cëmaryëkini vësan va, mëncëry gë vëhni rëmuh ayi ahnap hnam hafo ajë mën aỹi Sela naỹ.» Kaɓi ntehnaɗëho: «Tëfëlahna Sela fëna cëm had vicëru vi.» Awa Tamar më mëncëk gë vëhni rëmu.

¹² Ga mbiỹëk, aryagu Suwa, asëvalu Yuɗa cëmëko. Ante puk wakwëy ŋa, Yuɗa më nduñënak tac njini Timëna gë lawo lëw̃u ỹa, Hira avë Adulam ỹa, soŋe njëkinihëhni vële w̃ëcëɗëhëhni wape ŋa.

¹³ Tamar njëtako Sela naỹëk, ɓare ƴëɗayilawohna ñëlëlëni. Awa kaɓi ayëlaw̃u Timëna njiɗëho soŋe mëcehnihni wape ŋa, më cuɗëtak viỹi itiw̃ va, cënka yëka ỹa antë njavëti do nji ntaña rënka Enayim le ye hn’ankaw̃ Timëna hna.

¹⁵ Yuɗa më nuka ɓare ƴavëtëlawohna kaɓi cënkako yëka ỹa. Awa më ntiyahnëka ale wafëɗ nkaf ntëw̃u ye. ¹⁶ Ƴëtëlohna asëval viju ỹa ye. Awa më tëhaka do tëƴa: «Maw̃ëry tëfëli!»

Tamar më ntëkwaka: «Ye yëɗaɗuho soŋe rac?»

¹⁷ Yuɗa më ntehnëka: «Njëɗanahniɗëmina fanankal famb ntega mën.»

Tamar më ntëkwak: «Maw̃ëɓu, ɓare ƴëɗarye iñë hnapahnëhëndëw̃a.»

¹⁸ Yuɗa më tëƴëka: «Ye ỹaɗu yëɗaỹi?»

Tamar më ntëkwaka: «Ile lihahnëɗu viyavëta ỹi gë ryeƴët lëw̃u ỹi, do gë ryoko le w̃ënkëru ỹi.» Yuɗa më njëɗaka tëfëlëlehnëni. Ga mbankëni ryëkwa ỹa, Tamar nufëko ɗonk. ¹⁹ Më mëncëk gë ỹalu, nji ntihët le cënkako ỹa do mbokërya viỹi itiw̃ va.

²⁰ Yuɗa më paƴëka lawo lëw̃u Adulam njiryerya fanankal fa do mbij viỹë vile njëɗahëkawo Tamar va. Ɓare nulawohna; ²¹ më tëƴëkëhni vahnë vëvë Enayim va: «Ne nkeha asëval ale wafëɗ nkaf ntëw̃u lañakëh tëfary nkaw̃ ɗarël ani ỹa?»

Më ntëkwaniha: «Asëval ale wafëɗ nkaf ntëw̃u koɓëri gena ani!» ²² Asan a më mbokak pëƴahna Yuɗa: «Nujëlëw̃ahna, do vahnë vëvë hnam va vëhni lehnëko: Asëval ale wafëɗ nkaf ntëw̃u koɓëri gena ani.»

²³ Yuɗa më ntëkwaka: «Araɓi nkoryaryëh vile yëɗaɓuhawo vi soŋe antë njafënihëfu vahnë va. Gante-wo nke ka, ami njëɗanahnëɓuha fanankal fa, do wëjë, nujëlihahna.» ²⁴ Ga ndëcëk wadepera watar, ahnë më njijëk ntehna Yuɗa: «Tamar, asëval vijë hu va, nkwafëk nkaf ntëw̃u ŋa; wëliho ndonkëk tame.»

Awa Yuɗa më ntehnëk: «Araɓi cani do pëɗi hafo cëm!»

²⁵ Hnë wati nte njiryeryëɗeho ŋa, Tamar më paƴëka ahnë pëƴahna ayëlaw̃u: «Ƴëkëry iỹin. Ile lihahnëɗe viyavëta ỹi gë ryeƴët lëw̃u ỹi, do gë iỹi ryoko, asan ale ryonkëndëko ỹa hwëhnëk. Awa ƴavëtëry do afëƴawo bi mo hwëhnëk.»

²⁶ Yuɗa njavëtëko do ntehn: «Ntënënëk sariya ỹa ntëbo ami; ntik iỹin kaɓi ƴëɗalëw̃ahna ajë mën a Sela ñëlëlëni.» Ga ndëcëk watac, Yuɗa ɓokëlohna ndakëni muk gë Tamar.

²⁷ Ante tëkëko wati hnag ŋa më hamahnik vucëp ndonkëko. ²⁸ Fëndampo hnë vutac më canik vák ryampo. Ahnagënd a më pëlaka do ñaba faỹaw̃ar favëntah tac ntehn: «Faŋi ryënkwik hnagik.» ²⁹ Ɓare fatah fa më mbokaryëhëk vák ỹa do aheryu ndënkwi nagi. Ahnagënd a më ntehnëk: «Ne piɗëtëru hafo asahni!» Yuɗa më macëka fatah fa Peres, umë fëhnëtanëk «Piɗët». ³⁰ Tac cahnëgik fatah fañëntaw̃ fa gë ỹaw̃ar yavëntah ỹa vák hna, do Yuɗa më macëka Sera.

Yosef Esipët hna

¹ Awa Yosef tëkaryiko Esipët hna. Vëva Isëmayel va nkwafëtënihawo avë Esipët ale w̃aciko Potifar. Potifar tac asankaf wasoɗaɗe Faraw̃o ỹa yeho, ankaf vëyëka vëlëw̃u va.

² Ahwëhn a W̃ënu ŋa gë Yosef nkeniho, fop caŋaryëɗëhawo. Tere avë Esipët ale hwëhnëka hna ntëɗëko. ³ Potifar kamahnëko Ahwëhn a W̃ënu ŋa gë Yosef nkeniho do caŋaryëɗëhawo fop ile ntiɗëho ỹa. ⁴ Awa Potifar nëŋëkawo gë Yosef, më kwëtehnahnëka ɗoku vë tere lëw̃u ỹa: ankaf tere lëw̃u gë hnapul ỹa fop ntikawo. ⁵ Do tëk pëgw hnë wati rac, soŋe Yosef ỹa, Ahwëhn a W̃ënu ŋa ndëwakëhniwo tere avë Esipët ỹa. Ɗëwara rac campëko hnë viỹë vile kwëhnako hna fop, tere hna do gë wëhaỹ per. ⁶ Awa Potifar taveryëkawo Yosef fop ile kwëhnako ỹa do ñoñ golohna paɓ, ge gena ile tokëɗ ỹa fo.

Yosef g’asëvalu Potifar

Awa Yosef asan awamah yeho, ⁷ do, ga mbiỹëk toƴe, asëval Potifar a ŋahnëkawo më ntehnëka: «Ɗakëfu!»

⁸ Ɓare Yosef ŋwëỹëko do ntehna asëval a: «Ale ryokuŋëhnëɗëfu ỹa ñoñ tëƴëɗilohna tere li, fop kwëtehnahnëko ile kwëhnak ỹa. ⁹ Umë dënk, kwëhnana ucankaf ntëbo ami hnë iỹi tere: ñoñ ɓañëhnëlohna ge gena wëjë, kaɓi asëvalu ỹa yeru. Awa hak koɗëfu liwu iñë ỹaƴah gë iỹi ki do liwu ile mbañëk W̃ënu ŋa?» ¹⁰ Asëval a ndëñanëɗëhawo fac-wo-fac nji ndakëni, ɓare Yosef maw̃ëlohna muk do kehaɗëhawo.

¹¹ Hnë fac ryampo, Yosef tënkëko cery cankaf vëhwëhn tere hna soŋe nti ɗoku lëw̃u ỹa do vëryokuŋ ntaw̃u va vëwolohna hnam. ¹² Asëval Potifar a më pëlanëka Yosef cuɗ cankaf ŋa ntehna: «Ƴij ndaki!» Ɓare Yosef më taveryëka cuɗ ŋa do nkary cahn cery hna.

¹³ Asëval a, ga nuk taveryëka cuɗ ŋa do nkary cahn cery hna, ¹⁴ pëgwëlehn ndekand mëcandëhni vëryokuŋ va ntehnëhni: «Ƴëkëryin: asan mën a njonëhnikëfuna iỹi Ebëre njafaŋëndëfu! Njijakëh soŋe ryakëfu g’ami, ɓare ndekakëɓu ɗus. ¹⁵ Nkwëryëndo tuŋ ga mëcaɗëfu, më tavëk cuɗ ntëw̃u ŋa, nkary do cahn cery li.»

¹⁶ Tac më kwëtëk cuɗ Yosef ŋa ɗarël lëw̃u hafo asanu mënci. ¹⁷ Ga mëncik asanu më tëfëtanëka watac fo: «Aramp Ebëre ale yonëhniruhëfuna ỹa njijakëh ryakëfu. ¹⁸ Ɓare ga pëgwëɓu ryekandu w̃ëcandu, tavëlehn cuɗ ntëw̃u ŋa nkary do cahn cery li.» ¹⁹ Ante nkwëryëko asan a wante pëƴaɗëhawo asëvalu ŋa, ntavëkawo ɗus. ²⁰ Më pëlayehnëka Yosef do cëɗi hnë kaso hn’ile cëɗahniniho vëramp ahnaw̃ hna.

Yosef kaso hna

²¹ Ɓare Ahwëhn a W̃ënu ŋa g’umë nkeniho do ndemaɗëhawo. Ntiko hafo asankaf vëyëka kaso ỹa kwëtahna. ²² Arac më kwëtehnahnëka Yosef nke ankaf vëramp vëỹëntaw̃ va fop; umë yeho ankaf ɗoku vëramp ỹa fop. ²³ Asankaf vëyëka kaso ỹa golohna paɓ ile kwëtehnahnëkawo Yosef ỹa, kaɓi Ahwëhn a W̃ënu ŋa gë Yosef nkeniho do ntiɗëho caŋarya fop ile pëhnaɗëho ỹa.

Huɗakery vësan vëlënah vëhi va

¹ Ga mbiỹëk, hnë fac ryampo vësan vëlënah vëhi vëva Faraw̃o va iñë ntëntëniho. Asankaf vële yëɗaɗëhawo Faraw̃o ỹa ile ceɗ ỹa yeho gë asankaf vëwul vamburu va. ² Faraw̃o ỹa ntavëkawo gë vëhni ³ do cëɗehnëhni hnë kaso va vëyëka vëlëw̃u hna, hn’ile cëɗiko Yosef hna dënk. ⁴ Asankaf vëyëka va më kwëtehnahnëka Yosef paɓëhni, do kaso hna taviniho hafo mbiỹ.

Yosef nkabahnëɗ huɗakery vësan vëlënah va

⁵ Hn’umëɗ ndampo, vësan vëlënah vëhi vëva ahnaw̃ avë Esipët va ndakeryëniho vëhni vëhi tak kaso hna. Huɗakery-wo nëmpëlëko gë ỹëntaw̃ ỹa. ⁶ Ga pacëk, ante njiko Yosef njëkëhni ŋa, më tëkatëkëhni ga njamëni. ⁷ Më tëƴëkëhni: «Soŋe ye yamërun aki dol?»

⁸ Më ntëkwaniha: «Fuhnë vëhi tak ndakeryëɓun, do ale hoɗ pëƴafu ile pëhnëtanëk ỹa gena ani.»

Awa Yosef më ntehnëkëhni: «W̃ënu ŋa koɗ pëƴawu ile pëhnëtanëk ỹa. Tëfëtanëryino ile ryakeryërun ỹa.»

⁹ Asankaf vële yëɗaɗëhawo ahnaw̃ ale ceɗ ỹa më tëfëtak huɗakery hudëw̃u ha ntehn: «Huɗakery mën hna, atëh resen yekëh haryënkw mën. ¹⁰ Atëh tac wahni warar kwëhnakëh. Nëpënd tuŋ, pëtëlehn, tac ntëw̃ waresen wavëntah. ¹¹ Ankëlëw̃a Faraw̃o ỹa w̃ënkakëɓu. Më hwëcëɓu waresen w̃a, háw̃u nkëlëw̃a hna, do yelëhnëw̃a Faraw̃o ỹa.»

¹² Yosef më ntehnëka: «Wëli ile pëhnëtanëk huɗakery hu ha: wahni warar w̃a wafac warar pëhnëtanëk. ¹³ Hnë wafac warar, Faraw̃o ỹa matëndëɗëhi. Mbësaɗëhi ɗoku hu ỹa. Tac koɗu avoka yëɗanda këlëw̃a ŋa gë koɓëri ka. ¹⁴ Ɓare ge fop mbokak caŋaryi, këlami antë aryënkwo; ɗemarye ahnësëhna Faraw̃o ỹa soŋe lëmën ỹa do cano hnë iỹi kaso. ¹⁵ Kaɓi paryi pëƴaɗëmu gë fanka nufijiɓu hn’inkal Wa-ebëre hna, do hnani ñoñ dila le rëfëka sëɗahniwu.»

¹⁶ Asankaf vëwul vamburu va, ga nuk ipëhnëtan nte nësëk Yosef ŋi tëfëlëk gë huɗakery ha, më ntehnëka: «Ami fëna ndakeryëɓu. Hnë huɗakery hutac, vëkankel vatar mburu ryiɓakëɓu nkaf li. ¹⁷ Hnë ambë ƴaŋ hna, sifa vamburu ỹa fop yekëh hnam, vante tokëɗ Faraw̃o va. Do wusëry yijakëh tokëndëni kankel hna ƴaŋ nkaf mën hna.»

¹⁸ Yosef më ntehnëka: «Wëli ile pëhnëtanëk huɗakery hu ha: vëkankel vatar va wafac warar pëhnëtanëk. ¹⁹ Hnë wafac warar Faraw̃o ỹa matëndëɗëhi: ntëpëtëɗeru nkaf ŋi, kaŋëɗeru hn’atëh do wusëry w̃a njijëɗëni cëhëndënihi.»

²⁰ Ga ndëcëk wafac warar, Faraw̃o ỹa, ambënt fac le nagahniko ỹa ntiɗëho; më nëgehnëhnëkëhni roka sankaf fop vële naw̃ëndëko va. Më cëɗëtehnëkëhni vësankaf vëhi va do njoyini haryënkw lëw̃u. ²¹ Tac më mbësaka aryënkwëryënkw a ɗoku lëw̃u ỹa. Do arac kol mbok njelëhnënda këlëw̃a ŋa gë koɓëri ka, ²² ɓare ahigëna ỹa, kaŋehna hn’atëh. Koyëna ntiyako wante pëƴahnëko Yosef ŋa. ²³ Ɓare asankaf vële yëɗaɗëha Faraw̃o ỹa ile ceɗ ỹa ndënkwëkawo Yosef.

Huɗakery Faraw̃o ỹa, Ahnaw̃ Esipët

¹ Ga ndëcëk wabëhn waki, Faraw̃o ỹa ndakeryëko: tëfary sën Nil hna kahnëko. ² Awa më nukëhni wuhni mbëɗ gë wuhi (7) wuhonah wuwamah ga ndanëtajëɗëni sën hna, pëgwëlehnëni ndavëndëni dël ɓë tëfary sën ŋa. ³ Tac wuhni wuw̃eh do wusamah mbëɗ gë wuhi (7) wuhaw̃ary ndanëtagëlehnini sën hna, njini hn’ile nkeni wuhonah wuwamah hna. ⁴ Wuhni wuw̃eh do wusamah w̃a më tokënihëhni wuhonah wuwamah w̃a. Hnë wati rac, Faraw̃o ỹa nëgalehn taŋ.

⁵ Më mbokak ndak do mbok ndakery higëna: nuko waƴënt vantimp mbëɗ gë waki (7) hnë uriry ryampo fo cantëko, ntëw̃ëko ɗus do nkwamëko. ⁶ Tac, waƴënt mbëɗ gë waki (7) wakaw̃ary santëgëko, wante kankënëko sël vë wula ŋa. ⁷ Awa waƴënt wakankah ŋa më kohnëk wadëw̃ah wagwamah ŋa. Hnë wati rac, Faraw̃o ỹa mbok nëgalehn do kamahnëko ndakeryëk.

⁸ Pacënd tuŋ, Faraw̃o ỹa paƴehnëlehnëhni vambilaƴo va fop do gë vicër vëvë Esipët va. Ga tëkini më tëfëtanëkëhni huɗakery hudëw̃u ha, ɓare ahnë ƴëtëlohna ile pëhnëtanëk ỹa. ⁹ Awa asankaf vële yëɗaɗëhawo Faraw̃o ỹa ile ceɗ ỹa më teɓak wanës ŋa ntehn: «Ahnaw̃, ñaɗëfu hnësu dol ile ryënkwëɓuho ỹa. ¹⁰ Ante ntavëkino g’asankaf vëwul mburu va do g’ami, cëɗentuhëfuno hnë kaso asankaf vëyëka vëlëw̃ hu hna. ¹¹ Fuhnë vëhi tak ndakeryëɓunëho hn’umëɗ tac fo, huɗakery fu ha nëmpëlëko. ¹² Ajar aramp Ebëre yentiko gë fuhnë kaso hna, umë ryokuŋëhnëɗëhawo asankaf vëyëka kaso ỹa. Tëfëtanëhnëɓunëhawo huɗakery fu ha do pëƴakëfuno ale-wo-le ile pëhnëtanëk hudëw̃u ha. ¹³ Awa, fop gante pëƴakëfuno ka ntiyako: ami, mbokaryiɓu ɗoku mën hna, do aỹëntaw̃ a kaŋik.»

Gabahn ile pëhnëtanëk huɗakery

¹⁴ Awa Faraw̃o ỹa më ntehnëk njinëhni Yosef kaso hna. Njinëhnëlehni ñap caniji kaso hna; më karëtik, tac nkwëcëti viỹi va do njoyi vëhni Faraw̃o hna. ¹⁵ Arac më ntehnëka: «Huɗakery ryakeryëɓu, do ahnë kolëna nësëhno ile pëhnëtanëk ỹa. Ɓare nkwëryëɓu ga nësëɗe wëjë huɗakery hunte fëƴayiru ha, njëtëru ile pëhnëtanëk ỹa.»

¹⁶ Yosef më ntëkwaka Faraw̃o ỹa: «Gena ami, W̃ënu ŋa hoɗ nësëhni ile pëhnëtanëk ỹa.»

¹⁷ Awa Faraw̃o ỹa më ntehnëka aki Yosef: «Huɗakery mën hna, tëfary sën Nil hna kahnëɓuho. ¹⁸ Umë hnuɓuhëhni wuhni mbëɗ gë wuhi wuhonah wuwámah ga ndanëtajëɗëni sën hna, pëgwëlehnëni ndavëndëni dël ɓë tëfary sën ŋa. ¹⁹ Tac wuhni wuw̃eh do wusamah mbëɗ gë wuhi (7) wuhaw̃ary ndanëtagëlehnini sën hna, njini hn’ile nkeni wuhonah wuwámah; camëniho ɗus, koɓëri nulëw̃ëhni hna Esipët hna fop gë wurac ki. ²⁰ Awa më kohnënihëhni wuhonah wuwamah w̃a. ²¹ Do ante kohnënihëhniwo ŋa, ƴëtëɗelohna iñë kohnëni, wëla tac nkoniho camëni gë koɓëri ka. Hnë wati rac nëgaɓuho.

²² «Tac më vokëɓu ryakeryu: nuɗëfuho waƴënt vantimp mbëɗ gë waki (7) hnë uriry ryampo fo cantëko, ntëw̃ëko ɗus do nkwamëko. ²³ Tac, waƴënt mbëɗ gë waki (7) wakaw̃ary, wante kankënëk sël vë wula ŋa, më cantëgëk. ²⁴ Awa waƴënt wakankah ŋa më kohnëk wadëw̃ah wagwamah ŋa. Pëƴaɓuhëhni waŋi fop vambilaƴo vi, ɓare wëla aryampo hnë vëhni kolëna nësëhno ile pëhnëtanëɗ ỹa.»

²⁵ Yosef më ntëkwaka Faraw̃o ỹa: «Huɗakery wuhi hu w̃i iñë ryampo fo pëhnëtanëk. W̃ënu ŋa fëƴaki koyëna ile ñaɗ nti ỹa. ²⁶ Wuhni wuhonah mbëɗ gë wuhi w̃a (7) gë waƴënt wagwamah vantimp mbëɗ gë waki ŋa (7), wabëhn mbëɗ gë waki (7) pëhnëtanëk. Awa huɗakery huɗampo fo ye. ²⁷ Wuhni wusamah mbëɗ gë wuhi (7) wuỹëntaw̃ w̃a gë waƴënt mbëɗ gë waki (7) wante kankënëk sël vë wula ŋa fëna, wabëhn mbëɗ gë waki (7) pëhnëtanëk, ɓare wabëhn wakwëhn inte yeɗ. ²⁸ Awa Faraw̃o, gante ntehnakëmi ki: W̃ënu ŋa fëƴaki koyëna ile ñaɗ nti ỹa. ²⁹ Wabëhn mbëɗ gë waki (7) wante yejëk ŋi roka ỹa njivëɗ ɗus Esipët li fop. ³⁰ Tac, nkeɗ wabëhn mbëɗ gë waki (7) inte, do goɗena ndënkwëtande wabëhn mbëɗ gë waki (7) wante njivahnëko roka ŋa; inte ŋa ñoñ tavëɗina nkal li. ³¹ Soŋe inte ŋaƴah tac, goɗena ndënkwëtande roka le yivëko hn’inkal hna. ³² Do ge nuru ga ndakeryëru iỹi sifa huɗakery hutac fo wahwënta wahi, W̃ënu ŋa fëhnak do ɓiỹëɗina ntiɗ.

³³ «Awa tame, tëhnaryehna ale hwëhnak hakili, satëk do ahwëtehnahna nkal iŋi. ³⁴ Naw̃ëndëryihni fëna vahnë. Vahnë vërac rëkëɗ mbarëpëndëni ivëryëna hn’ile-wo-le varëpik hnë wabëhn mbëɗ gë waki wante njivahnëɗ roka ŋi fop. ³⁵ Mbarëpëɗëni roka yaɓah hnë wabëhn mbëɗ gë waki (7) wante yejëk ŋi. Pehnëɗëni g’uw̃ac hu hnë vandank, wahnaw̃ hna fop. ³⁶ Koyëna vahnë va fop kwëhnaɗëni ile tokëɗëni hnë wabëhn mbëɗ gë waki (7) inte hna fop. Antë inte ŋa përëkan nkal iŋa.»

Yosef nkaf nkal Esipët

³⁷ Iỹi siyab Yosef, Faraw̃o ỹa caŋahnëkawo gë vësankaf vëlëw̃u per. ³⁸ Awa Faraw̃o ỹa më ntehnëkëhni: «Aỹi asan pëɓëka Iƴir W̃ënu ŋa. Koɗen bi nuỹayina ale lëbëka?»

³⁹ Awa më ntehnëka Yosef : «W̃ënu ŋa njëtëndanëki iỹin fop, awa ahnë koɗina kwëhna hakili do cat ntëbi wëjë. ⁴⁰ Wëjë yeɗ nkaf nkal mën iŋi, do ɓulunda mën ỹi fop maw̃ëndënihi. Wëla ami dënk, uw̃ac Faraw̃o ỹa fo lëbahnëɗëmi.» ⁴¹ Faraw̃o ỹa më mbok ntehnëka Yosef: «Awa, tame njëɗami aye nkaf nkal mën iŋi fop.» ⁴² Do Faraw̃o ỹa më ndënëtak anënk ucankaf ntëw̃u ŋa ndënëka Yosef; më cuɗëka viỹi vësankaf do ñaba gëb hna wanjere sanu. ⁴³ Tac, më kaƴëndëka saret higëna lëw̃u hna ile pehnëhniko ale ỹak rëhaka ỹa, do vële ryënkwaryëkëhniwo va ndekaɗëniho: «Kërënaryin nkaw̃ hna!» Koyëna njëɗakawo Faraw̃o ỹa Yosef ucankaf uŋa Esipët hna fop.

⁴⁴ Faraw̃o ỹa më mbok ntehnëka kat Yosef: «Faraw̃o ỹa yeɓu. Ɓare ge gena wëjë w̃aw̃ëk, ahnë ƴelëɗina rufa ỹa ma kërëcët fary ỹa nkal li fop.» ⁴⁵ Faraw̃o ỹa më njëɗaka Yosef uw̃ac haw̃ary, Tësafënat-Paneya, do njëɗahna ñëla Asënat, aryagu Potifera, asëna wasaɗëha avë inaw̃ nte w̃acik On ŋa. Koɓëri tac Yosef nkwayëtako nkal Esipët ŋa fop. ⁴⁶ Yosef wabëhn wafëhw warar (30) kwëhnako ante pëgwëko ndokuŋëhnënda Faraw̃o ỹa. Më kërënaka Faraw̃o ỹa do nkwayëta nkal iŋa fop.

⁴⁷ Hnë wabëhn mbëɗ gë waki (7) uvetak hna, roka ỹa njivëɗëho dus. ⁴⁸ Yosef mbarëpëko roka yaɓah Esipët hna, hnë wabëhn watac. Ndanëko vankol vacankaf hna roka le varëpiko wahaỹ hna. ⁴⁹ Mbarëpëko roka yaɓah ɗus; njaɓëko ntëbi nkërëƴal nte ye itëfary wov, koɗelohna mboki ndëkwi, kaɓi njaɓëko ɗëcët.

⁵⁰ Ani gë tëkahnindo inte ŋa, Asënat, asëvalu Yosef, vucan vuki nagëko. ⁵¹ Yosef Manase macëkawo fandënkwëryënkw fa, kaɓi umë lehnëko: «W̃ënu ŋa ndënkwehnëko ambër mën ŋa fop do gë fop tere rëm mën ỹa.» ⁵² Efërayim macëkawo fakigëna fa, kaɓi umë lehnëko: «W̃ënu ŋa njëɗakow̃ëhni vutah hn’inkal nte haỹëhnahnëɓuho hna.»

⁵³ Wabëhn wante njivahnëko roka Esipët ŋa puko. ⁵⁴ Awa pëgwëlehn wabëhn mbëɗ gë waki (7) inte ŋa, gante pëƴahnëko Yosef ka. Inte ŋa campëko wayal hna fop, ɓare Esipët hna nkeho roka. ⁵⁵ Ante pëgwëniho vëvë Esipët korotëndëni inte ŋa, ndekandënihawo Faraw̃o ỹa njëɗahni ile tokëɗëni. Arac më ntëkwakëhni ɓulunda ỹa fop: «Tëƴëryina Yosef do diryin ile ntehnëɗëhu ỹa.» ⁵⁶ Ante tënkëko inte ŋa nkal hna fop Yosef më piɗëtehnëk fop vandank va do nkwafëndëhni roka ỹa vëvë Esipët va. Inte ŋa nkoko nkwënand kat Esipët hna. ⁵⁷ Wayal hna fop, vahnë va njijëɗëniho soŋe daw̃ roka vëhni Yosef hna, kaɓi inte ŋa mbërendëhëhniwo vahnë va gante-wo-gante.

Viju Sakob Esipët hna

¹ Ga njëtak Sakob roka wafëɗe Esipët hna, më ntehnëkëhni viju: «Soŋe ye ỹëw̃ërun ani ayëkëlëndu? ² Njëtaɓu nkehëhna roka Esipët hna. Ƴiryin alëw̃aju, soŋe antë cëmin inte.» ³ Awa vicëru pëhw Yosef va njilehnëni gë Esipët ntëw̃ajëni roka ỹa. ⁴ Sakob tavëlawohna aheryu Yosef, Besame njinti, kaɓi nahaɗëho: «Antë nkeja iñë w̃eh.»

⁵ Viju Sakob va tëkëlehnëni Esipët hna gë vahnë vëhaw̃ary vële yintiko lëw̃a roka, kaɓi inte ŋa nkeho gante-wo-gante Kanan hna fëna. ⁶ Yosef yeho asankaf avë nkal ŋa fop. Umë wafëɗëhëhniwo roka ỹa vahnë va fop. Vicëru tëkëlehnini ndëkwëhnëni haryënkw lëw̃u wayëka w̃a nkal hna. ⁷ Yosef nundëhni tuŋ vicëru, njavëtëlehnëhni, ɓare ndënkwehnakëhniwo do ŋañënahnëhni tëƴëhni: «Ne nkejërun?»

Më ntëkwaniha: «Kanan yejëɓun, lëw̃a roka yijëɓun.»

⁸ Koyëna njavëtëkëhniwo Yosef vicëru, ɓare vëhni vëyavëtëlawohna. ⁹ Awa Yosef më ndëkwëtak huɗakery hunte ndakeryëko ha soŋe lëw̃ hni ha më ntehnëkëhni: «Vëyëkëtehna yerun! Njijërun soŋe ayëtu ile nkok kwëhnana fanka nkal iŋi.»

¹⁰ Më ntëkwaniha: «Hali, Ahwëhn fu, ndëwa roka fo yijëɓun. ¹¹ Fuhnë fop vutah asan aryampo fo yeɓun. Vahnë vësatah yeɓun, gelëfuhna vëyëkëtehna.»

¹² Yosef më ntëkwakëhni: «Gena toña! Njijërun soŋe ayëtu hnë cape nte nkok kwëhnana fanka nkal iŋi.»

¹³ Më ntëkwani: «Vucan pëhw gë vuki (12) yeɓunëho, vutah asan aryampo fo yeɓun, hn’inkal Kanan hna matiɓun: fatëkwa fa gë rëm fu ỹa nkohëni do aryampo gona.»

¹⁴ Ɓare më ntehnëkëhni: «Ile hnësëɓu ỹa dihëtëɗa: vëyëkëtehna yerun. ¹⁵ Njëtëɗëfu ge toña hnësëɗun: ntëkëɓu g’intaw̃ary Faraw̃o ŋa, cahnëɗiluhna nkal li ge gena arëkwa hun a rëkik ani. ¹⁶ Paƴëryina aryampo hnë w̃uhnë njinëhna arëkwa hun a, hara vëỹëntaw̃ va kaso hna nkoɗëni. Koyëna njëkëɗe wanës hun ŋa ge toña hnësëɗun. Ge gena toña, g’intaw̃ary Faraw̃o ŋa, vëyëkëtehna yerun.»

¹⁷ Yosef më cëɗehnëkëhni vicëru wafac warar. ¹⁸ Hnë fac rarëna hna, më ntehnëkëhni: «Ami ntakëɗëho gë W̃ënu ŋa. Awa, ge ñaɗiluhna asëmu, wëli ile lehnëɗëmu aliwu ỹa. ¹⁹ Ge vahnë vële hnësëɗ toña yerun, maw̃ëryin aryampo hnë w̃uhnë nko kaso li; vëỹëntaw̃ va njonëhnënihëhni roka ỹa vëvë watere hun vële njok inte va. ²⁰ Tac, ƴonëhninowa arëkwa hun a. Koyëna njëtëɗëfu toña hnësëɗun do cëmëɗiluhna.»

Vicëru Yosef maw̃ëlehnëni ntini koyëna. ²¹ Tac ntehnëlëɗëniho: «Soŋe ile liyinëka ahery fu ỹa finiŋahninëkëfu: nuyinëko yiw̃ëhnah lëw̃u w̃a, ante këlaɗëhëfuno ŋa, do nëpayilënawohna. Soŋe rac yehahninëk fuhnë dënk tame hnë iỹi yiw̃ëhnah.»

²² Riben më ntëkwakëhni: «Pëƴalunohna bi: antë aliwuna iỹi sifa w̃eh faŋi fatah! Ɓare nëpalunow̃ohna. Tame cosanden soŋe cëm dëw̃u ŋa.» ²³ Vëyëtëlohna Yosef nkwëryëɗëho wante nësëɗëniho ŋa kaɓi ahnë rëkëtëlehnëɗëhëhniwo. ²⁴ Awa Yosef më ŋaw̃ëtakëhni do kond. Tac mboka ɗarël lëw̃ hni hna pëƴahni Simeỹo tavëɗ kaso hna do ñabehna tase lëw̃ hni.

Imënc viju Sakob Kanan

²⁵ Yosef më ntehnëkëhni vëryokuŋ vëlëw̃u va pëɓënëhnënihëhni roka ỹa wësaku walëw̃ hni hna, do mbokaryi koryi lëw̃ hni ỹa ale-wo-le saku lëw̃u hna do fëna njëɗayini ile valëhëɗëhëhni soŋe uyas w̃a. Do koyëna ntinëhniniho. ²⁶ Më ndiɓëndënihëhni roka ỹa wafali walëw̃ hni w̃a njilehnëni.

²⁷ Ante tëryaniho hn’ile ndakëɗëni hna, aryampo hnë vëhni më pëtëk saku lëw̃u ỹa soŋe njëɗahna ile tokëɗ fali falëw̃u fa, do nuko koryi lëw̃u ỹa saku hna. ²⁸ Më ndekak ntehnëhni vëỹëntaw̃ va: «Nurun! Mbësayiɓu koryi mën ỹa! Ani nke, saku mën li!» Pëmpëhnahnëkëhniwo ɗus do ntakëhni. Më tëƴëlëɗëni: «Ye la ntikëfu aki W̃ënu ŋi?»

²⁹ Ante tëkëniho Kanan vëhni rëm hni, Sakob , më pëƴaniha fop ile yejëkëhni ỹa. ³⁰ Vëhni lehnëko: «Asan ale ye asankaf avë Esipët ỹa njapënanëkëfuno. Vëyëkëtehna yeɓun ntehnëkëfuno. ³¹ Awa, më lëkwaɓunëha: “Gelëfuhna vëyëkëtehna, ɓare vësatah yeɓun. ³² Pëhw gë vëhi yeɓunëho, vucan rëm ryampo fo; aryampo gona do fatëkwa fa gë rëm fu ỹa nkohëni hn’inkal Kanan hna.”

³³ «Asan arac më ntehnëkëfu: “Ge vahnë vële hnësëɗ toña yerun, maw̃ëryin aryampo hnë w̃uhnë nko hnani. Vëỹëntaw̃ va njonëhnënihëhni roka ỹa vëvë watere hun vële njok inte va. ³⁴ Tac ƴonëhninowa arëkwa hun a. Njëtëɗëfu koyëna toña hnësëɗun, do geluhna vëyëkëtehna. Awa tac mbësaɗëmuna aỹënta hun aỹi do tavëɗëmu ayasëlehnëndu nkal li gante ñaɗun ka.”»

³⁵ Ante njëpëtëniho roka ỹa hnë wësaku walëw̃ hni hna, ale-wo-le hnë vëhni tëkatëko fakufa koryi lëw̃u fa gë koryi per, do ga nuni koryi lëw̃ hni rac, ntakëkëhniwo gë rëm hni Sakob per. ³⁶ Awa rëm hni Sakob më ntehnëkëhni: «Ñaɗun antë woryaryëw̃ëhni vutah mën va: Yosef gona; Simeỹo nulëw̃ahna, do ñaɗun ahnufëhnunow̃a Besame! Ami nkeɗ iỹin fop!»

³⁷ Riben më ntehnëka: «Kwëtehnandew̃a ami, mëncënaniɗëmina. Ge mëncënanilinahna, ndaw̃ëɗuhëhni vijë mën vëhi vi!»

³⁸ Ɓare Sakob më ntëkwak: «Hali, ajë mën aỹi ƴiɗina gë w̃uhnë. Acëru cëmëk, umë fo woryaryëɓu fëmba hnëmu fa. Ge uw̃eh yehëka nkaw̃ hna, cëmëɗëfu ntavah soŋe hun ỹa gante cërëɓu ki.»

Besame njoɗëniha vicëru Esipët

¹ Inte ŋa g’ahaw̃ary mbërehnëɗëhëhniwo vahnë va hn’inkal Kanan hna. ² Awa tere Sakob ỹa, ga puhnëni roka ile ntëw̃ajëniho viju Esipët hna, Sakob më ntehnëkëhni: «Ɓokëryin ayiwu alëw̃aju roka toƴe.»

³ Yuɗa më ntëkwaka: «Asankaf Esipët ỹa nësëhnëkëfuno wapacëk, ɓokëɗilëfuhna hahnëfu haryënkw lëw̃u ge arëkwa fu ỹa ƴintina. ⁴ Ge maw̃ëru arava Besame yofuna, njiɗëfun lëw̃ajëfu roka ỹa. ⁵ Ɓare ge ŋwëỹëryaruha, ƴiɗilëfuhna, kaɓi asan a më lehnëkëfuno, ɓokëɗilëfuhna hahnëfu haryënkw lëw̃u ge arëkwafu ỹa ƴintina.»

⁶ Sakob më ntehnëkëhni: «Soŋe ye lëntahnërunëho aki afëƴawuna aỹi asan kwëhnarunëha ahery ale wok hnani?»

⁷ Më ntëkwaniha: «Umë rëƴëkëfuno waƴaɓah, soŋe lëw̃ fu do gë soŋe tere fu. “Rëmun ỹa, nkok bi? Kwëhnarunëha bi fakery fakaw̃ary?” Ile tëƴëkëfuno ỹa fo lëkwaɓunëho. Ƴëtëlëfunohna ntehnëɗëhëfu: “Ƴojëna arëkwahuna.”»

⁸ Yuɗa më ntehnëk: «Apa, maw̃ëry arava Besame yow̃a. Tëfëka yifu, ge ñaɗelënëhna cëmin, wëjë, gë fuhnë do gë vutah fu va. ⁹ Kahnëndaɓu yewu ankaf soŋe lëw̃u ỹa. Ami yeɗ ale w̃enëka haryënkw hu ɗuniỹa mën hna fop ge mëncënanilinahna. ¹⁰ Do ge ɓiỹakëndilëfuhna ani, njikëndëɓun vokajëfu wahwënta wahi.»

¹¹ Awa rëm hni më ntehnëkëhni: «Kaɓi koyëna nke, diryin aki: taw̃ëryin wësaku hun hna vifërën vivë nkal dëw̃ fu va + 43.11 Vifërën vivë nkal dëw̃ fu va ye wakoyel gë wadëj gë vile hnëŋënëɗ iroka gë ɗatikola ile w̃acik mir, do g’ile w̃ëntëlëk gë waŋëc wayimp. ayonëhnuna asan arac. ¹² Ɓokaryëryin koryi le rëkatërun wësaku hun hna. Mpëd ale raw̃ëk aỹi dina mpër. Ƴoryin fëna koryi haw̃ary. ¹³ Tame, ƴoryina ahery hun aỹi avokawu g’asankaf avë Esipët. ¹⁴ Araɓi W̃ën Hwëhn Fanka Fop ŋa ntihna kaỹëhnahna gë w̃uhnë do tavihni Simeỹo gë Besame aw̃ënceryiwuni. Ge ami ye, araɓi wow̃ fatah këm, ge koyëna tëfëko!»

Yosef gë vicëru

¹⁵ Awa viju Sakob va më nufëni waɓuña ŋa gë koryi haw̃ary ỹa. Njilehnëni gë Besame Esipët hna do njini tufëhnani vëhni Yosef hna. ¹⁶ Yosef, ga nuka Besame gë vëhni, më ntehnëka ale yeho asankaf vëryokuŋ vëvë tere lëw̃u va: «Ƴiryeryëryihni vëỹi ỹal mën hna, ɗaw̃ehnëryehna icaw̃ do ahnëgehna, kaɓi vëỹi g’ami tokëɗëfun g’anent ga.» ¹⁷ Asan a më ntik ile ntehnëkawo Yosef ỹa, njiryeryëkëhniwo viju Sakob va tere Yosef hna.

¹⁸ Ante ntehniniho tënkëni tere ŋa, ntakëkëhniwo. Ntehnëlëɗëniho: «Soŋe koryi ile vokaryiko hnë wasaku fu ỹa ye ante njijinëko ryënkwëryënkw ŋa. Njoɗënihëfu soŋe njohahnënihëfu ntinihëfu vëramp do nufënihëhni wafali fu w̃i.» ¹⁹ Më tëhaniha ankaf vëryokuŋ vëvë tere Yosef va rënka tere hna, ²⁰ ntehnëniha: «Këlayiru tavëndifu, asankaf: ndënkwëɓunëho yijëfu hwënta ryampo lëw̃a roka ani. ²¹ Awa wamënca ŋa, ga tëkëɓun hn’ile ndakëɗëfunëho hna piɗëtëɓunëho wësaku fu w̃a, do ale-wo-le tëkatëko koryi ỹa saku lëw̃u hna, gante nkeho koryi le law̃ahnëɓunëho roka ka dënk. Awa mbokaryiɓun tame, ²² do njojëɓun koryi haw̃ary law̃ahnëfu roka ỹa. Ƴëtëlëfuhna bi mo raw̃ëko koryi ỹa wësaku fu hna!»

²³ Ɓare ankaf vëryokuŋ vëvë tere Yosef va më ntëkwak: «Ñëw̃ëryin ƴam, antë ntaku. W̃ënu hun ŋa ye, W̃ën rëmun ŋa, kwëtëhnëku koryi ỹi wësaku hun hna; koryi hun ỹa teɓaɓuho.» Tac, tavëlehna Simeỹo.

²⁴ Asan a ndënëlehnëhni tere Yosef hna. Më njonëhnikëhni w̃ënka nkuyëtahnëni wapary ŋa do njëɗayini wafali w̃a ile tokëɗëni. ²⁵ Më pëhwëtëni waɓuña ŋa napatëndëniha Yosef tëki g’anent ga. ²⁶ Tëkind tuŋ Yosef tere hna, më njëɗaniha waɓuña wadëw̃ hni ŋa, tac ndëkwëhnëni haryënkw lëw̃u. ²⁷ Yosef më tëƴëkëhni bi hak nkoni, tac më nkwënëk: «Hak nkok rëmun lafah ale hnësëhnërunëhow̃a ỹa? Nkontik bi?»

²⁸ Më ntëkwaniha nkotëni ndëkwëhnëni haryënkw lëw̃u: «Aryokuŋëhn hu ỹa, rëm fu ỹa, nkontik do ki fo nkok.»

²⁹ Tac Yosef më nuka Besame, aheryu ỹa, aju hnëmu. Më tëƴëk: «Nësëhnërunëhow̃o soŋe arëkwa hun a. Umë bi ye aỹi?» Më nkwënëk: «Araɓi W̃ënu ŋa ndëwani, fatah mën!»

³⁰ Yosef njiw̃ëhnahnëkawo ɗus ante nukawo aheryu Besame ŋa, do wankwën ŋa tëmpëkawo vinkër hna. Cahnëlehn ñap do nji cery ntëw̃u hna soŋe ko. ³¹ Tac më nkwëñajëk do cahnëlehni. Nduñënako do ntehn nëhëti roka ỹa. ³² Yosef hnë taɓali minu nëhëtëhniko, hara vicëru g’aheryu hnë taɓali haw̃ary nkeniho. Vëvë Esipët vële w̃acehnaryiko ỹalu va fëna minëhni tokëɗëniho, kaɓi vëhoɗilohna tokëlahnëni gë Wa-ebëre : namu ikwëtahn dëw̃ hni ŋa mbañëko. ³³ Yosef gë vicëru g’aheryu paɓëlëniho. Gante mbaỹëlëni ka cariniho, aryënkwëryënkw a hafo arëkwa hna. Njëkëlëɗëniho g’ufëmpëhnahnah. ³⁴ Yosef më nëhëtehnëhnëkëhni hnë vanëhëta vante yeho taɓali lëw̃u va. Më nëhëtehnëhnëka Besame uhnëhët ule fëɓëk ntëbi wahwënta imbëɗ wëɓa vicëru ŋa. Do ceniho uñen ƴaɓah gë Yosef.

Yosef njëkëhnahnëɗëhëhni vicëru

¹ Ga mbiỹëk, Yosef më ntehnëka ankaf vëryokuŋ vëvë tere lëw̃u va: «Pëɓënëry wësaku viỹë vahnë, ƴëɗaryihni roka yaɓah ile koɗëni njoni. Taw̃aryiry fëna koryi ỹa wësaku hni hna. ² Hnë saku ale ỹak vak hna taw̃ëɗu koryi ỹa do ñërya mën nte ryëhwarik koryi ŋa fëna.» Asan a më ntik ile ntehnëkawo Yosef ỹa.

³ Ga tëk pac, tavëlehnini njini viju Sakob gë wafali walëw̃ hni w̃a. ⁴ Cahnëlehnëni naw̃ hna, ɓare vëỹaw̃ënëlohna ten ɗus ante ntehnëkawo Yosef ankaf vëryokuŋ vëvë tere lëw̃u va: «Tëfëlehnëryihni vëỹi vahnë arëkahni. Tëƴëryihni: “Ntinëhnirun ufërën awa soŋe ye sosahnërun uw̃eh? ⁵ Soŋe ye lerun ñërya koryi nte cehand do cihnand ale ryokuŋëhnëɗëfu ỹa? Uw̃eh sankaf ye ile lirun ỹi!”»

⁶ Asan a më tëkakëhni do ntehnëhni watac. ⁷ Më ntëkwani: «Asankaf, hak koɗu alehnëfu aki? Muk koɗilëfuhna lifu iñë gë iỹi ki! ⁸ Mbokaryiɓun koryi le rëkatëɓunëho hnë wësaku fu Kanan hna. Awa soŋe ye leɗëfun koryi ma sanu tere ale ryokuŋëhnëɗu ỹa? ⁹ Ge tëkatik aŋi ñërya hnë saku aryampo hnë fuhnë, ndaw̃i! Do fuhnë dënk nkeɗëfun vëramp hu.»

¹⁰ Asan a më ntëkwak: «Awa, dinëfu gante nësërun ki. Ɓare hnë ale tëkatëɗe ỹa, umë fo yeɗ aramp mën a; vëỹëntaw̃ va afaya nkeɗëni.» ¹¹ Më cëlëndëni ale-wo-le ñap saku lëw̃u ỹa do piɗëtëni. ¹² Asan a më njëkëk fop wësaku w̃a pëgw hnë va ale sërëhnëkëhni hna do tëkwahn fatoƴ fa. Më tëkatëk ñërya ŋa hnë saku Besame hna. ¹³ Awa vicëru më cëfëhnëkëhni hafo citëni viỹi vilëw̃ hni va do mbokaryëni ndiɓëndënihëhni wafali w̃a wësaku w̃a tac mbokani g’inaw̃.

Yuɗa ntëw̃ëhnëɗëha Besame

¹⁴ Awa ga tëkëni Yuɗa gë vicëru do gë vëheryu vëhni Yosef hna, Yosef hnam fo nkoko. Më ndëkwëhnëni wayëka w̃a nkal hna haryënkw lëw̃u. ¹⁵ Yosef më ntehnëkëhni: «Soŋe ye lirun iỹin? Ƴëtëluhna bi asan g’ami ki kwëhnaɓu fanka soŋe yëtu fop?»

¹⁶ Yuɗa më teɓak wanës ŋa ntehn: «Asankaf, ñoñ koɗilëfuhna alëkwayi. Ñoñ gena ile hoɗ tufahn nufëlëfuhna. Ɓare W̃ënu ŋa rufahnëk ile w̃enëɓun ỹa, awa vëramp hu yeɗëfun g’ale yokëh ñërya ŋi per.»

¹⁷ Yosef më ntehnëkëhni: «Hali, koɗa liwu koyëna. Ale yokëh aỹi fo yeɗ aramp mën. Ɓare w̃uhnë mëncëryin ƴam gë vëhni rëmun.»

¹⁸ Yuɗa më tëhaka Yosef do ntehn: «Këlami asankaf, njëtëɓu këñëlantun gë Faraw̃o ỹa, ɓare maw̃ëryanërye vok hnësu kat, hara davëlihna g’ami. ¹⁹ Ante ndënkwëɓunëho yijëfu ŋa, tëƴëruhëfuno bi nkoryaryëɓunëha rëm gë ahery ahaw̃ary. ²⁰ Më lëkwayiru: “Nkoryaryëɓunëha rëm lafah lëw̃ fu ỹa, gë ahery aryampo, ale nagëhnika hn’untaf ntëw̃u hna. Rëm fu ỹa umë ñak ñaɗ ɗus, kaɓi fatah fatac fo wok fëmba hnëmu fa; aju aỹëntaw̃ a cëmëk.” ²¹ Më lehnëruhëfu: “Ƴonëhninowa hnuw̃a.” ²² Më fëƴayiru: “Fatah fa koɗina ŋaw̃ëtahna rëmu; ge ŋaw̃ëtaka, cëmëɗ.” ²³ Ɓare më lehnëruhëfu: “Ge ahery hun a tëfëlëntijina gë fuhnë ɓokëɗilëfuhna hahnëfu haryënkw hu.”

²⁴ «Awa ga mbokaɓun vëhni rëm fu hna, aryokuŋëhn hu ỹa, më fëƴaɓunëha wante lehnëruhëfu ŋa. ²⁵ Ga mbiỹëk më ntehnëkëfu vok yijëfu law̃ëfu le rokëɗe. ²⁶ Më lehnëɓunëha: “Koɗilëfuhna yifu, ge gena ahery fu ỹa rëfëlëntik. Ge tëfëlëntina, asankaf avë nkal ỹa dëkwajëɗilëfu hna.”

²⁷ «Rëm fu ỹa më ntëkwakëfu: “Njëtërun ɗus, asëval mën a Rasel vucan vuki fo nagëhnëkow̃ëhni. ²⁸ Aryampo hnë vutac njik; ntiyahnëko intaw̃ ŋañah rokëka, kaɓi ɓokëla hnuw̃a, ²⁹ do aỹandu ahnufëhnunow̃a faŋi fëna! Gante cërëɓu ki ge w̃eh yejëk a, ntiɗunëho ntavah nte ryaw̃ëɗëho.”

³⁰ «Awa tame, asankaf, koɗa w̃ëncu vëhni rëm mën hna hara ƴolëw̃ahna fatah fi. Ntaw̃ary rëm mën ŋa fatah li nke. ³¹ Cëmëɗ ge mëncëntina. Awa fuhnë yeɗ vële ryaw̃ëka g’antavah va hn’untaf ntëw̃u hna. ³² Do kat, pëƴahnëɓu ami ye ankaf fatah fi haryënkw rëm mën hna; ntehnëɓuha: “Ge mënceryilëw̃a hna, ami yeɗ ale lëntahnëki ỹa kwëlëkwël.”

³³ «Këlami, maw̃ëryanërye wow̃ ami ryokuŋëhnëndi had aramp, hnëmpëtëw̃a fatah fi, soŋe mëncëntahni gë vicëru vëỹëntaw̃ vi. ³⁴ Koɗa muk vokawu gë vëhni rëm mën hara tëfëlëlëfuhna gë fatah fi. Koɗa ryuñënaw̃ hnuw̃a rëm mën ỹa hnë horot le ỹaɗ nkehna ỹa.»

Itufëhna Yosef

¹ Awa Yosef koɗilohna nko nduñëna haryënkw vële hwëhnëkawo va; më ntehnëkëhni cahnëni. Koyëna umë fo woko gë vicëru g’aheryu ante tufëhnakëhniwo bi mo nke ŋa. ² Ɓare koɗëho ɗus hafo vële canëko va nkwëryëɗënihawo, do wakasëk watac tëkëko hafo cery inaw̃ Faraw̃o hna. ³ Yosef më ntehnëkëhni vicëru g’aheryu: «Ami ye, Yosef! Rëm fu ỹa nkok bi?» Ɓare vëhni vëhoɗilohna ntëkwaniha, ntakëkëhniwo ɗus g’umë.

⁴ Awa Yosef më ntehnëkëhni: «Tëhajëno.» Më tëhaniha. Yosef më mbok ntehnëkëhni: «Ami ye, Yosef, ahery hun ale wafërunëho soŋe yoyiwu Esipët hna. ⁵ Tame, antë pëɓu yiw̃ëhnah do antë ahniralu kaɓi aki nkwafërunëho. W̃ënu ŋa ryënkwehniko ani, soŋe holahnu fehëtu. ⁶ Wëli, inte ŋa nuỹak wabëhn waki (2) nkal li do nkojëk wabëhn mbëɗ (5) uyam g’iɓarëp geɗina. ⁷ W̃ënu ŋa ryënkwehniko hn’iŋi nkal, ahwëhnahnuni hnënk do awontiwu; pehët cankaf ye.

⁸ «Awa gena w̃uhnë sañëtiko ani, W̃ënu ŋa ye. Do umë fëna liko yewu asankaf aryënkwëryënkw ale ỹak hwëhnak nafa ava Faraw̃o ỹa avë Esipët aỹi: ami ye nkaf acery inaw̃ Faraw̃o ŋa do ye fëna asankaf inkal Esipët ŋa fop.

⁹ «Tame, ƴiryin ñap alehnuna apa: “Ajë hu Yosef më lehnëk: W̃ënu ŋa naw̃ëndëko hn’inkal Esipët hna fop. Ƴij ỹal mën hna hara ɓiỹëlihna. ¹⁰ Hnë resiỹo Gosen hna ntëɗëɗun gë vutah hu va, gë vërah hni, wape hu ŋa, wuhnankal hu w̃a, wuhni hu w̃a do fop ile hwëhnëru ỹa. Koyëna ɗarël mën nkeɗu. ¹¹ Ami njëɗaɗëmi ile valëɗëhi ỹa fop, wëjë, tere hu ỹa, do gë wusaw̃ hu w̃a, soŋe antë nkoji iñë, kaɓi ani gë wabëhn mbëɗ (5) inte ŋa nkoɗ.”»

¹² Yosef më nkwënëk: «Do wëli: nuɗun w̃uhnë dënk, do ahery mën aỹi Besame fëna nuɗ, paryi nke ami Yosef hnësëhnëɗëhu. ¹³ Awa ƴiryin afëƴawuna apa fop nafa le hwëhnaɓu hnë Esipët ỹa, do pëƴaryina fop le hnurun ỹa. Tac ƴojëna ñap ani.»

¹⁴ Yosef më muryaka Besame, aheryu, pëgwëlehn kond; Besame fëna koɗëho. ¹⁵ Yosef muryakëhniwo fëna vicëru kotënd ɗus. Ga ndëcëk umë, vëhni fop nësëlëɗëniho g’umë.

Sakob macik nji Esipët

¹⁶ Ga njëtayik cery inaw̃ Faraw̃o hna vicëru g’aheryu Yosef va tëkëni Esipët hna, Faraw̃o ỹa gë vësankaf vële rëhakawo va natëkëhniwo. ¹⁷ Faraw̃o ỹa më ntehnëka Yosef: «Dehnëryihni vicër hu g’ahery hu ndiɓëndënihëhni wafali walëw̃ hni w̃a do mëncëni gë Kanan, ¹⁸ soŋe njinëhnëniha rëm hni gë watere wadëw̃ hni ŋa njojënihëhni ani. Hnë resiỹo le ỹak vetak hnë Esipët hna njëɗaɗëfuhëhni ntëɗëni, do ile ỹak fërënak hnë Esipët ỹa rëkëɗ tokëndëni. ¹⁹ Ntehnëɗuhëhni fëna nufëni wasaret Esipët li njohahninihëhni vësëval hni, vutah hni do gë rëm hni. ²⁰ Tëfëlahna njahnani soŋe viỹë vile tavëhëɗëni hnam va. Kaɓi, hnë resiỹo le ỹak vetak hnë Esipët hna njijëɗëni ntëɗëni.»

²¹ Viju Sakob va më ntini ile ntehniniho ỹa. Yosef më njëɗakëhni wasaret w̃a gante ntehnëkawo Faraw̃o ka, tac gë vile valëhëɗëhëhni hn’ankaw̃ hna. ²² Më mbuñakëhni vëhni fop ale-wo-le viỹi viwamah. Ɓare Besame, viỹi imbëɗ (5) mbuñakawo gë waŋëc koryi wakeme watar (300). ²³ Më njëɗanahnëka rëmu wafali pëhw (10) wale ryiɓëndik viỹë vifërën vivë Esipët, gë wafali ipëhw (10) wale ryiɓëndik roka, vamburu do gë vile rokëɗe soŋe uyas lëw̃u w̃a. ²⁴ Yosef më ntehnëkëhni antë nkwajëlëhëndëni nkaw̃ hna. Tac koyalëni.

²⁵ Matëlehnëni Esipët hna mëncëni gë Kanan do tëkëni vëhni rëm hni Sakob hna. ²⁶ Më pëƴaniha: «Yosef cëmëna! Do umë ye asankaf Esipët ỹa fop.» Cëmëkawo mbahn iŋa, ɓare koɗilohna kwëtahnëhni.

²⁷ Më tëfëtanëniha fop ile nësëko Yosef ỹa. Tac Sakob më nuk wasaret wale njëɗanahnëko Yosef njohahni w̃a. Awa nkelehn had ale sëmëko njënat. ²⁸ Do më ntehnëk: «Ha, pacëko: ajë mën a Yosef cëmëna ten. Afo yiwu hnuw̃a ani gë sëmahnëndu ỹa.»

Sakob njiɗ Esipët

¹ Sakob kahnëtalehn gë fop ile kwëhnëko ỹa. Ga tëkëk Berëseba, më ntinëhnëka saɗëha W̃ën rëmu Isak ỹa. ² Hn’umëɗ tac, W̃ënu ŋa nësëhnëkawo wati nte ndakëko wakwëɗ ŋa. Macëkawo: « Sakob ! Sakob!»

Më ntëkwaka: «Mëtaɓu, nëpaɗëmi.»

³ W̃ënu ŋa më ntehnëka: «W̃ën rëmuh ŋa yeɓu. Antë ntaki ayi gë Esipët, kaɓi hnam, vutah vërah hu va njaɓëɗëni hafo nkeni ɓulunda sankaf. ⁴ Ami dënk lapëhnaɗëhi, do mbokaryiɗëmi fëna. Ge cëmëru, Yosef paɓëɗ iñas hu ŋa.»

⁵ Awa Sakob matëlehn Berëseba hna. Viju njonihawo gë vutah hni do gë vësëval hni hnë wasaret wale njëɗanahnëko Faraw̃o ỹa soŋe uyas w̃a. ⁶ Njonihëhniwo fëna wusaw̃ wulëw̃ hni w̃a do gë fop ile kwëhnaniho hn’inkal Kanan ỹa do njini gë Esipët, Sakob gë tere lëw̃u ỹa fop. ⁷ Koyëna njiko Sakob gë Esipët gë vëlëw̃u va fop: vutahu gë vërah hni.

Tere Sakob

⁸ Wëlin wamac vutah Sakob , nte w̃aciko Isërayel , vële yiko Esipët va: fandënkwëryënkw fa Riben yeho, ⁹ do vutah Riben va, vëhni ye: Enok gë Palu gë Hesëron do gë Karëmi.

¹⁰ Vutah Simeỹo va, vëhni ye: Yemuwel gë Yamin gë Ohad gë Yakin gë Sohar do gë Sawul, aju asëval avë Kanan ỹa.

¹¹ Vutah Levi va, vëhni ye: Gerëson gë Kehat do gë Merari.

¹² Vutah Yuɗa va, vëhni ye: Er gë Onan gë Sela gë Peres do gë Sera. Er gë Onan hn’inkal Kanan hna cëmëniho. Peres vutah vuki kwëhnako: Hesëron gë Hamul.

¹³ Vutah Isakar va, vëhni ye: Tola gë Puva gë Yasub do gë Simëron.

¹⁴ Vutah Sabilon va, vëhni ye: Sered gë Elon do gë Yahëlel.

¹⁵ Vëhni yeho vutah Leya gë Sakob vunte hnagiko Mesopotami gë vërah hni. Nagënihawo fëna facëval: Dina maciko. Viju gë vëryagu wafëhw warar gë vërar (33) nkeniho fop.

¹⁶ Vutah Gad va, vëhni ye: Sëfon gë Hagi gë Suni gë Esëbon gë Eri gë Arodi do gë Areli.

¹⁷ Vutah Aser va, vëhni ye: Yimëna gë Yisëva gë Yisevi gë Beriya do g’ahery hni facëval fa Sera. Beriya vucan vuki nagëko: Heber gë Malëkiyel.

¹⁸ Vuŋi vutah yeho vunte nagëhnëkawo Silëpa Sakob va, aryokuŋ asëval ale njëɗakawo Laban aryagu ỹa Leya. Ipëhw g’imbëɗ gë fandaw̃ (16) nkeniho.

¹⁹ Viju Rasel, asëvalu Sakob va, vëhni ye: Yosef gë Besame. ²⁰ Esipët hna Yosef vutah vuki nuỹanihëhniwo g’asëvalu Asënat, aryagu Potifera, asëna wasaɗëha avë inaw̃ On ỹa: Manase gë Efërayim yeho.

²¹ Vutah Besame va, vëhni ye: Bela gë Beker gë Asëbel gë Gera gë Naman gë Ehi gë Ros gë Mupim gë Hupim do gë Arëd.

²² Vëỹi yeho vutah vunte nagëhnëka Rasel Sakob gë vërah hni va; vutah pëhw gë vunah (14) nkeniho.

²³ Aju Dan ỹa: Husim yeho.

²⁴ Viju Nefëtali va, vëhni ye: Yasiyel gë Guni gë Yeser do gë Silem.

²⁵ Vëỹi yeho vutah gë vërah hni mbëɗ gë vuki (7) vumba Bila gë Sakob va, aryokuŋ asëval ale njëɗakawo Laban aryagu ỹa Rasel.

²⁶ Vëvë tere Sakob, vële yiko Esipët do nagëko umë dënk va, nkeniho vahnë wafëhw mbëɗ gë ryaw̃ g’imbëɗ g’aryaw̃ (66) fop ka ỹa. Nkentiniho fëna vësëval viju va. ²⁷ Gë vutah vuki vumba Yosef vunte hnagiko Esipët va. Fop vëvë tere Sakob vële lëɗëko hnë Esipët va nkeniho vahnë wafëhw imbëɗ gë wahi (70).

Sakob Esipët hna

²⁸ Sakob, nte w̃acëɗeho fëna Isërayel, më paƴëka Yuɗa ndënkwah vëhni Yosef hna soŋe pëhwëtanëhnëhëndëhni itëk iŋa hnë resiỹo Gosen hna. Ga tëkëni, Sakob gë tere lëw̃u ỹa, Gosen hna, ²⁹ Yosef më kaƴëk saret lëw̃u ỹa do kacahna rëmu. Nunda tuŋ rëmu, muryalehna do koɗëho hafo mbiỹ nkot muryahna. ³⁰ Awa Sakob më ntehnëka: «Wëla sëmu tame mena, kaɓi mbokëmi hnuỹi do cëmëlihna!»

³¹ Yosef më ntehnëkëhni vicëru, g’aheryu, do gë vëỹëntaw̃ vëvë tere rëmu va: «Njiɗëfu fëƴaw̃a Faraw̃o ỹa, vicër mën va, g’ahery mën do gë fop tere rëm mën le yeho Kanan ỹa tëkini. ³² Pëƴaɗëfuha vëhwëɗ wusaw̃ yerun, do njojërunëhëhni wape gë wuhnankal, gë wuhni hun w̃a do gë fop ile hwëhnarun ỹa. ³³ Ge Faraw̃o ỹa macehnëku do tëƴu bi ye ye ɗoku hun ỹa, ³⁴ dëkwaryina vëhwëɗ wusaw̃ yerun koɓëri ante nkorunëho vutah ŋa hafo gaki, gante ntiɗëniho vacërakëlo hun ka. Koyëna maw̃ëryanëɗerun alëɗu hnë resiỹo Gosen hna, kaɓi vëvë Esipët va ñew̃ënihëhni vëhwëɗ wusaw̃ va fop.»

¹ Awa Yosef më njik pëƴahna Faraw̃o ỹa ntehna: «Rëm mën ỹa gë vicër mën va do g’ahery mën a tëkini. Kanan matini gë wape wadëw̃ hni ŋa gë wuhnankal w̃a gë wuhni w̃a do gë fop ile kwëhnani ỹa. Tame hnë resiỹo Gosen hna nkeni.»

² Tac Yosef më nufëkëhni vicëru imbëɗ (5) va tufa Faraw̃o ỹa. ³ Arac më tëƴëkëhni: «Ye ye ɗoku hun ỹa?»

Më ntëkwaniha: «Faraw̃o ỹa, vëhwëɗ wusaw̃ yeɓun gë vacërakëlo fu ka. ⁴ Hn’inkal Kanan hna, inte ŋa njaɓëk ɗus hafo gona ile tokëɗëni wusaw̃ fu w̃a. Soŋe umë yijëɓun lëɗëntifu ani. Maw̃ëryanëryifu lëɗëntifu hnë resiỹo Gosen hna.»

⁵ Faraw̃o ỹa më ntehnëka Yosef: «Kaɓi tame rëmuh gë vicër hu do g’ahery hu njijëni ɗarël hu, ⁶ inkal Esipët ŋi fop hnë vák hu nke. Ƴëɗaryihni ntëɗëni hn’ile ỹak përënak nkal Esipët hna. Koɗëni ntëɗëni hnë resiỹo Gosen hna. Do ge kamahnëruhëhni hnë vëhni vële ỹak holëk ikwëɗ, kwëtehnahnëryihni wusaw̃ mën w̃a dënk.»

⁷ Yosef njokawo fëna rëmu vëhni Faraw̃o hna tufëndëlehnëhni. Sakob nkaỹëkawo Faraw̃o ỹa g’untënah, ⁸ do Faraw̃o ỹa më tëƴëka: «Wabëhn waƴëhw hwëhnaru?»

⁹ Sakob më ntëkwaka: «Wabëhn keme gë wafëhw warar ye (130) ga nkwërëtalehnahnëɗëfu hn’inkal gë inkal. Wabëhn mën ŋa ndëcëk ñap, do korotëɓu. Nuỹala ten wabëhn wante nuỹaniho vacërakëlo mën vële wërëtalehnëɗëho gë ami ki va.» ¹⁰ Sakob më mbok nkaỹëka kat Faraw̃o ỹa do cahn cery inaw̃ hna.

¹¹ Awa Yosef më njëɗaka rëmu gë vicëru do g’aheryu ntëɗëni hnë nkal nte ỹak fërënak Esipët ŋa, hnë resiỹo Ramëses hna, gante ntehnëkawo Faraw̃o ka. Më njëɗakëhni inkal nte kwëhnëɗëni vëhni. ¹² Më njëɗakëhni ile rëkëɗ tokëndëni vëhni rëmu gë vicëru g’aheryu, ale-wo-le gante tëkwëk tere lëw̃u ka.

Yosef hnë wati inte hna

¹³ Inte ŋa njaɓëko hafo ile rokëɗe golohna inkal hna fop. Esipët hna gë Kanan hna, vahnë va camëniho ɗus soŋe inte ŋa. ¹⁴ Yosef mbarëpëko fop koryi vëvë Esipët va do gë vëvë Kanan va ile ntaw̃andëniho roka ỹa do maruŋehn hnë cery inaw̃ Faraw̃o hna. ¹⁵ Ante nkok gona koryi Esipët hna gë Kanan hna per, vëvë Esipët va më njini ntehnëniha Yosef: «Ƴëɗaryifu ile rokëɗëfun. Ñaɗu bi sëmëfu ayëkatëndëfu, kaɓi goryaryëlëfuhna koryi?»

¹⁶ Yosef më ntëkwak: «Ge goryeryëluhna koryi, ƴëɗaryinow̃ëhni wusaw̃ hun w̃i, do ami, njëɗaɗëmu ile rokëɗe.» ¹⁷ Awa më njojënihëhni wusaw̃ wulëw̃ hni w̃a njëɗaniha Yosef: wafahnac w̃a gë wape ŋa gë wuhnankal w̃a gë wuhni w̃a do gë wafali w̃a. Yosef më njëɗakëhni roka ỹa. Bëhn rac njëɗakëhniwo ile tokëɗëni, nkwëcëtëlëni gë wusaw̃ wulëw̃ hni w̃a fop.

¹⁸ Bëhn le ryaviko hna, më mbokajëni ntehnëniha Yosef: «Asankaf, koɗelihna asow̃i soŋe afëƴayi goryaryëlëfuhna koryi do wëjë hwëhnëkëhni tame wusaw̃ fu w̃i. Ñoñ goryaryëlëfuhna le hoɗeru alehni njëɗaɗeru. Vimbahn fu vi fo woryaryëɓun gë wayal fu w̃i. ¹⁹ Ñaɗu bi sëmëfu ayëkatëndëfu do ravëfu wayal fu w̃i? Daw̃ëryifu gë wayal walaw̃ëfu w̃i do ayëɗafu ile rokëɗëfun. Nkeɗëfun vëramp Faraw̃o ỹa do umë hwëhnëɗ wayal fu w̃i. Ñaɗilëfuhna sëmëfu. Ƴëɗaryifu wanëɗa holahnëfu woryaryëfu walaw̃ary fu w̃a do hara wayal fu w̃i gena fëk.»

²⁰ Yosef më ntaw̃ëhnëka Faraw̃o ỹa fop wayal wavë Esipët w̃a, kaɓi inte ŋa nkwënako do avë Esipët-wo nkwafëɗëho kaỹ dëw̃u ŋa. Koyëna, nkal Esipët ŋa fop Faraw̃o ỹa hwëhnëko ²¹ do Yosef vëramp ntikëhniwo fop vëvë Esipët va. ²² Wayal vësëna wasaɗëha va fo nkoko daw̃ëna Yosef, kaɓi nkeho sariya le kahnëndëko Faraw̃o ỹa soŋe lëw̃ hni ỹa. Ile ndemaɗëhëhniwo Faraw̃o ỹa tokëɗëniho, umë nkoniho vëwafahnëna wayal walëw̃ hni w̃a.

²³ Yosef më ntehnëkëhni ɓulunda ỹa: «Awa, ntaw̃ëhnëɓuha Faraw̃o ỹa wayal hun w̃a gë w̃uhnë per. Tame njëɗaɗëmu uhnëɗa ule hnaɗëɗun wëhaỹ hna. ²⁴ Ɓare njëɗaɗunëha Faraw̃o ỹa ivëryëna-wo hnë ile varëpërun hna. Ile wok ỹa w̃uhnë hwëhnëɗ. Rac rëkëɗun ahnaɗëndu do arokëndu, w̃uhnë gë vutah hun va do gë vële lëɗëlantun va.»

²⁵ Më ntëkwaniha: «Pehëtëɗëhëfu cëm iŋa. Kaɓi kwëhnaru nëf ŋa gë fuhnë, maw̃ëɓun yefu vëramp Faraw̃o ỹa.» ²⁶ Awa Yosef më kahnëndëk sariya le wok hafo dol: Esipët hna, ivëryëna-wo hnë ile varëpik hna Faraw̃o ỹa hwëhnëk. Wayal vësëna wasaɗëha va fo nkoko kwëhnëna Faraw̃o ỹa.

Iña tëkwa Sakob

²⁷ Ɓulunda Isërayel ỹa Esipët hna ntëɗëniho, resiỹo Gosen hna. Nuỹaniho hnapul, nagëlëniho do njaɓëni ɗus. ²⁸ Sakob ntiko wabëhn pëhw g’imbëɗ gë waki (17) Esipët hna. Wabëhn keme gë wafëhw wahnah g’imbëɗ gë waki (147) nuỹako fop ka ỹa cëmat. ²⁹ Ante nkëhnëko cëm ŋa, më macëka aju Yosef do ntehna: «Ge ñaɗuho, tufërye iña hu ŋa do gë kahnënda hu ŋa: kuyëtëry vák hu ỹi mbuf mën li, alëkëhno alehn ɓañëɗilihohna Esipët li. ³⁰ Ge cëmëɓu, njoɗu iñas mën ŋa ayi ahwët ƴag vacërakëlo mën hna.»

Yosef më ntëkwak: «Ntiɗëfu ile rëƴëruho ỹi.»

³¹ Sakob më mbok ntehnëka: «Dëkëhnërye.» Yosef më ntëkëhnëka. Awa Sakob më tënkwëk do camehn.

Sakob ndëwaɗëhëhni viju Yosef

¹ Ga ndëcëk watac, më pëƴayik Yosef ntehni rëmu tesëk. Më njini gë viju vëhi va, Manase gë Efërayim. ² Ante pëƴayiko Sakob ntehni aju ỹa, Yosef, njijëk njëka, më njaw̃ënak mat ntaña pad dëw̃u hna ³ tac ntehna Yosef: «W̃ën Hwëhn Fanka Fop ŋa karyëtahnëkowo Lus hna, hn’inkal Kanan hna do ndëwakowo. ⁴ Umë lehnëkowo: “Njëɗaɗëmini vutah vujaɓah soŋe lihahni rëm kore waɓulunda. Njëɗaɗëfuhëhni iŋi nkal vutah hu va kwëhnëni kwëlëkwël.”»

⁵ Sakob më nkwënëk: «Vutah vuki vuntëw̃ hu vunte hnagik Esipët yihahnëryindu ỹa, had vutah mën nkeni. Efërayim gë Manase ami hwëhnëkëhni had gante kwëhnëɓuhëhni vëhni Riben gë Simeỹo ki. ⁶ Ɓare vële vokëɗeru ahnagëhnihni va, wëjë woɗ ahwëhnëhni. Hn’inkal vicër hni hna nuỹaɗëni sah intëw̃ dëw̃ hni ŋa. ⁷ Ante matiɓuho Mesopotami ŋa, hara tëk iŋa yeɓuho Efërata hn’inkal Kanan hna, cëmëko hnëmuh Rasel nkaw̃ hna. Më vañëɓuha hnam, tëfary nkaw̃ hna.» Efërata w̃ac lëw̃u w̃a tame Betëlem ye.

⁸ Hnë wati rac nukëhniwo Sakob viju Yosef va do tëƴ: «Vëhni mo ye vëỹi?»

⁹ Yosef më ntëkwak: «Vijë mën vële njëɗakow̃ëhni W̃ën ani Esipët va ye.»

Rëmu më mbok ntehnëk: «Tahëndihni ɗarël mën ryëwanëw̃ëhni.»

¹⁰ Sakob cërëko ɗus do golohna nund ɗus. Awa Yosef më tahëndëkëhni viju. Sakob më muryakëhni do mbucëhni. ¹¹ Tac më ntehnëka Yosef: «Diyantow̃ohna mbokëɗëmi hnuỹi, ɓare wëli W̃ënu ŋa maw̃ëryanëko hnuw̃ëhni wëla vutah hu va.» ¹² Awa Yosef më nufëkëhni vërahu va, wavuf rëmu hna, do ndëkwëhn yëka ỹa nkal hna.

¹³ Tac pëlahni viju wëɓák ŋa: Efërayim, nte yeho g’irëhw lëw̃u ŋa, g’irahahn Sakob nkeho do Manase nte yeho g’irahahn lëw̃u ŋa, g’irëhw Sakob nkeho. Më mbok tahëndëkëhni kat rëm sankaf lëw̃ hni hna. ¹⁴ Ɓare Sakob më nëmpëndëlehnëk wëɓák ŋa: më tindëk vák rëhw lëw̃u ỹa hn’ankaf Efërayim hna mama nkehahnëko umë fante ỹak vak fa, do vák rahahn lëw̃u ỹa hn’ankaf Manase nte yeho fandënkwëryënkw fa. ¹⁵ Do wëli gante ndëwanëkawo Sakob Yosef ka:

«O W̃ën, wëjë ye W̃ën hunte cëmbëɗëniho vëhni rëm mën sankaf Abëraham gë rëm mën Isak ỹa,

W̃ën hunte heryëɗëho koɓëri ga nagahniɓu,

¹⁶ mëleka le fehëtëko hnë fop wameh hna yeru fëna: tëƴëɗëmi aryëwanëhni vuŋi vutah.

Araɓi soŋe lëw̃ hni ỹa ryënkwëtandefu ami gë rëm sankaf mën ỹa Abëraham do gë rëm mën Isak fëna!

Araɓi nuỹanihëhni vutah vujaɓah ɗus gante-wo-gante nkal li!»

¹⁷ Ga nuk Yosef rëmu hn’ankaf Efërayim hna tindëk vák rëhw lëw̃u ỹa, më pëmpëhnahnëka; më pëlak vák rëmu ỹa soŋe tindët hn’ankaf Efërayim hna do tind hnë mba Manase hna, ntehn: ¹⁸ «Hali, apa, mpaỹëmpaỹaki. Aỹi ye fandënkwëryënkw fa. Tindëryehna umë vák rëhw hu ỹi.»

¹⁹ Ɓare rëmu ŋwëỹëko do ntehna: «Njëtëɓu, ajë mën, njëtëɓu. Vutah Manase va fëna ɓulunda yaɓah yeɗ. Ɓare aheryu lëbëɗëha umë do vutah vunte hnagëɗe hnë umë va ntiɗëni ɓulunda yaɓah.»

²⁰ Hnë fac rac, aki njëɗakëhniwo ɗëwara lëw̃u ỹa: «Ɓulunda Isërayel ỹa, gë wamac hun ŋa rëkëɗëni ndëwahnëndëni. Rëkëɗ ntehnëndëni: “Araɓi W̃ënu ŋa kwëhna nëf soŋe hun ỹa gante kwëhnako soŋe Efërayim gë Manase ka!”» Sakob koyëna ndënkwëndëkawo Efërayim ten tac acëru Manase.

²¹ Tac më ntehnëka Yosef: «Ɓiỹëɗina cëmëɗëfu, ɓare W̃ënu ŋa gë w̃uhnë nkeɗun do mbokaryëɗëhu g’inkal vacërakëlo hun hna. ²² Wëjë yëɗaɗëfu sah le lëbëk va vicër hu g’ahery hu ỹa, njëɗaɗëmi resiỹo Sisem le reɓëɓuhëhni Wa-amor gë sëlame mën ỹi do gë uŋwary mën ŋi.»

Wanës watëkwa Sakob

¹ Sakob macëkëhniwo viju do ntehnëhni: «Ɓarëpëlin ñaɗëfu fëƴaw̃u ile yeɗëhu haryënkw ỹa.

² «“Ɓarëpëlin do ahnëpaw̃u, vutah mën,

nëparyino ami, rëmun, Isërayel .

³ Wëjë, Riben, wëjë ye ajë mën aryënkwëryënkw a,

ale ryënkwëɓuho hnagu ante nkoko njaɓo fanka ŋa.

Wëjë lëbëkëhni vëhery hu vi untënah ŋa gë fanka fa;

⁴ had sën le w̃acëk yeru.

Ɓare goɗila ale ỹak njaɓëk nafa ỹa,

kaɓi cëfëhnanëruho aryaku pad mën hna

g’asëval mën aryampo.

⁵ Simeỹo gë Levi ndanko fo nkeni:

nkwëryëlëni soŋe ntini uw̃eh.

⁶ Ɓare gentandela ile pëhnani ỹi,

ƴantëɗela pankël dëw̃ hni ŋa.

Kaɓi hnë ntavah ntëw̃ hni hna ndaw̃ënihëhni vahnë

do hnë nëh ntëw̃ hni hna ntëpëtënihëhni wuhni w̃a vënkahn wapary ŋa.

⁷ Araɓi ntavah ntëw̃ hni ŋa ndëwani w̃eh,

ntavah ƴapah ɗëcët ŋa.

Campehnëɗëfuhëhni vële hnagëɗe hnë vëhni va Isërayel hna,

campehnëɗëfuhëhni nkal hna fop.

⁸ Yuɗa, vicër hu gë vëhery hu njëw̃ëɗëni icëmb hu ŋa.

Cikëɗuhëhni vëỹew̃ hu va arënkwëndëhni forosima,

do vicër hu gë vëhery hu va dënk ndëkwëhnëɗëni haryënkw hu.

⁹ Ha, ajë mën, Yuɗa, had fambësëhn fante rokëka intaw̃

do vokaɗ gë ryëka lëw̃u nkeru.

Paryi had vësëhn ile lañaɗ do ryakëɗ nkeru.

Mo hoɗ matëndi forosima?

¹⁰ Fanka ucankaf fa hnë tere Yuɗa hna nkoɗ.

Ryoko vësankaf ỹa hnë vák vële hnagëɗe hnë umë hna nkoɗ,

hafo tëki ale hwëhnëk paryi ỹa, ale maw̃ëhnëɗëni ɓulunda ỹa.

¹¹ Hn’ikaỹ waresen hna pokëɗëha fali falëw̃u fa,

fapali fa hnë fasëc resen le ỹak yivëk hna;

uñen hna ndagëɗ viỹi vilëw̃u va,

cuɗ cankaf ntëw̃u ŋa w̃ënka waresen wavëntah hna.

¹² Uñen ƴaɓah ŋa ntancënëɗëha vinkër va

do wambël waƴaɓah ŋa njerënëɗëha wabeñ ŋa.

¹³ Sabilon tëfary wov hna ntëɗëɗ,

le nke hahna wasisikulu hna.

Inkal dëw̃u ŋa njiɗ hafo Sidon.

¹⁴ Isakar fali fayaw̃ah ye,

yëbëlan wakece le liyik wamir waki ndakëɗ. + 49.14 Yëbëlan wakece le liyik wamir waki ndakëk ma ndakëk fagant wariɓ wahi wabëv wadëw̃u hna.

¹⁵ Kamahnëko ỹëw̃a fërën ye,

do nkal nëŋah ye.

Awa më maw̃ëk ndiɓëndënde waryiɓ w̃a,

ɗoku vëramp maw̃ako.

¹⁶ Dan naw̃ëndëhëhni ɓulunda lëw̃u ỹa

gë wahnënk wavë Isërayel w̃i fop.

¹⁷ Dan had lën vankaw̃ nke,

had lën ỹañah hnë tëfary nkaw̃:

lën ỹa ŋarëɗëha pahnac ŋa hwër hna

do ale haƴëka ỹa njoɗ.

¹⁸ Ahwëhn W̃ën, kwëtahnëɓu pehëtëɗëho!

¹⁹ Gad, ge pëgwëniha wabandi ŋa,

mëtaryëɗëhëhni do tëfëlehnëɗëhëhni.

²⁰ Hn’inkal Aser hna nkwamëɗ ɗus roka ỹa,

nkal dëw̃u hna ntëw̃ëɗ roka le ñaɗëni vëhnaw̃ ỹa.

²¹ Nefëtali had incaw̃ nte yaryëlend afaya nke

do hnagëɗëhëhni vutah vunkwamah.

²² Yosef had atëh nte lëw̃ëɗ

fëhnëk hnë tëfary garyëla nke.

Wahni walëw̃u w̃a cëpëk kece kaỹ iŋa.

²³ Vësan fëgwëka,

do lahëka gë wëca.

²⁴ Ɓare njaw̃ënëk ɗus uŋwary ntëw̃u ŋa,

wahnil walëw̃u w̃a gë wëɓák ŋa ñënkalahna.

Gë fanka W̃ën yaw̃ah Sakob fa,

ahery vahnë, itaka Isërayel.

²⁵ Araɓi W̃ën rëmuh hunte ryemaɗëhi ha,

Hwëhn Fanka le ryëwanëɗëhi ỹa,

njëɗayi rëv fërën, gë w̃ënka wante yalëɗ nkal li,

gë vutah vuƴaɓah do gë wusaw̃ wuyaɓah.

²⁶ Waɗëwara rëmuh ŋa ntëbëk ɗus

wëla waɗëwara wahuŋ wale yeho koɓëri w̃i.

Ntëbëk hnapul vukuŋ vumb koɓëri vi.

Araɓi ɗëwara dëw̃u ŋa pëlahna Yosef, ale ye asankaf vicëru g’aheryu ỹa!

²⁷ Besame had ỹin ỹañah nke.

G’acahnëfëɗ ga, intaw̃ tokëɗ,

do g’anëka ga cahëlehnëɗ ile wok ỹa.”»

²⁸ Vëỹi fop liko wahnënk pëhw gë wahi (12) Isërayel w̃a. Waŋi ntehnëkëhniwo rëm hni, ante nësëhnëɗëhëhniwo rëkwa ŋa. Ale-wo-le ndëwara minu ndëwanëkawo.

Icëm Sakob

²⁹ Tac Sakob më ntehnëkëhni aki: «Ge cëmëɓu, kwëtëryino hn’iƴag vacërakëlo mën hna, iƴag nte ye hn’ikaỹ Efëron avë ɓulunda Het ỹa, ³⁰ Makëpela hna, ɗarël Mamëre hna hn’inkal Kanan hna. Abëraham ntaw̃ëko iŋi kaỹ vëhni Efëron hna soŋe ƴag iŋi kwëhn umë. ³¹ Hnam mbañiniho g’asëvalu Sara, tac Isak fëna g’asëvalu Rebeka. Do ami dënk hnam mbañëɓuha Leya. ³² Kaỹ iŋa gë ƴag nte yeho hnam ŋa ɓulunda Het hna ntaw̃iko.»

³³ Ga puhnak Sakob nësëhn tëkwa vërahu ŋa, më mbokak ndak, tac njilehn tëkëhëhni vacërakëlow̃u va cëm hna.

Wakwëy Sakob, nte w̃aciko fëna Isërayel

¹ Awa, Yosef më nëñëlëk vëhni rëmu hna gë wankwën wadëw̃u ŋa do muryahna. ² Tac ntehnëhni vëryokuŋ pëhwëtëniha rëmu. Awa vërac më pëhwëtëniha Isërayel³ wafac wafëhw wahnah (40) kaɓi koyëna tëfëka cuci ñas iŋa gë wagu wanëŋah soŋe antë përëka. Vëvë Esipët va, wafac wafëhw mbëɗ gë wahi (70) kwëyënihawo Sakob.

⁴ Ga ndëcëk wakwëy ŋa, Yosef më ntehnëkëhni vële rëhakawo Faraw̃o va: «Ge ñaɗunëho, ɗemaryino afëƴanëhnunow̃a waŋi wanës Faraw̃o ỹa: ⁵ “Rëm mën ỹa ntëkehnëkow̃o cëmahnënd ỹa soŋe yiwu vañëw̃a hn’inkal Kanan hna, hn’iƴag nte ntiyako hna. Awa maw̃ëryanërye tame yiwu vañëw̃a, tac mbokajëɗëfu.”»

⁶ Faraw̃o ỹa maw̃ëryanëhnëka Yosef nji mbañehna rëmu gante ntehnëko ka.

⁷ Yosef kahnëtalehn g’iɓañ rëmu; fop vësankaf va lapëhnakawo, vële ryokuŋëɗëho hnë cery inaw̃ Faraw̃o hna gë vële rëhakawo Faraw̃o va do gë vicër vëvë Esipët va fop, ⁸ gë tere lëw̃u ỹa fop gë fop vicëru g’aheryu do gë vëvë tere rëmu vëỹëntaw̃ va. Vutah vutoƴ va fo raviko hnë resiỹo Gosen hna. ⁹ Vëhwëhn wasaret gë vëyaryary wafahnac lapëhnakawo; kore sankaf ɗus yeho.

¹⁰ Tëkëlehnëni hn’idap nte w̃acëɗe Atad hna gë cape pëhna lav sën Yurëdan ka. Hnam më ntinëhnëniha wakwëy wacankaf Sakob do njahnaɗëniho ɗus. Yosef koko soŋe icëm rëmu ŋa wafac mbëɗ gë wahi (7). ¹¹ Vëvë Kanan vële lëɗëko hnë resiỹo rac va ga nuni wakwëy watac më ntehnëni: «Wakwëy wacankaf Esipët ye!» Soŋe rac macahnëɗe cape pëhna lav sën Yurëdan rac Abel-Misërayim, umë fëhnëtanëk «Wakwëy Esipët».

¹² Koyëna viju Sakob ntiniho ile ntehnëkëhniwo rëm hni ntini ỹa: ¹³ njoniho iñas dëw̃u ŋa hn’inkal Kanan hna do kwëtëni hn’iƴag ɓë kaỹ Makëpela ŋa, ɗarël Mamëre hna. Abëraham ntaw̃ëko iŋi kaỹ vëhni Efëron avë ɓulunda Het ỹa soŋe ƴag iŋi kwëhn umë. ¹⁴ Yosef ga kwëtëk iñas rëmu ŋa ƴag hna, më mbokani gë vële lapëhnajëkëhniwo soŋe iɓañ rëmu va fop gë Esipët.

Yosef gë vicëru

¹⁵ Ga ndëcëk wakwëy Sakob ŋa, vicëru Yosef më ntehnëlëni: «Tame kaɓi rëm fu ỹa cëmëk, Yosef koɗ nkwëcagëfu fop wameh wante liyinëka ŋa.» ¹⁶ Awa më paƴehnëni pëƴayi Yosef aki: «Ani gë cëmahnënd rëm fu ỹa, aki ntehnëkëfuno: ¹⁷ “Pëƴanëndinow̃a Yosef: ‘Kaỹëhnandiỹi gë vicër hu, aravëhnëhni idënt ŋaƴah nte ntini ŋa, wameh wante ntinihi ŋa fop.’” Awa, maw̃ëry aravëhnëfu ile lëntahniru ỹa, fuhnë vële sëmbëɗëha W̃ën ryampo fo gë rëm fu ỹi.» Yosef pëgwëlehn kond ga pëƴayik waŋi.

¹⁸ Tac vicëru njilehnini vëhni dënk tëkatëniha, njoni haryënkw lëw̃u do ntehnëniha: «Vëramp hu yeɓun.»

¹⁹ Ɓare Yosef më ntëkwakëhni: «Antë ntaku. Gela W̃ën. ²⁰ Ñaɗunëho aliwuno w̃eh, ɓare W̃ënu ŋa nkwëcëtëk w̃eh w̃a g’ifërën, maw̃ëk pehët walaw̃ary vahnë vëyaɓah, gante nuɗun dol ki. ²¹ Tame antë nkehahnahnu iñë: paɓëɗëmu w̃uhnë gë watere hun ŋi.» Gë waŋi wanës wanëŋah njamënëko wasakahn walëw̃ hni w̃a.

Icëm Yosef

²² Koyëna Yosef gë tere rëmu ỹa Esipët hna nkoniho. Yosef wabëhn keme g’ipëhw (110) nuỹako. ²³ Nuɗëhëhniwo ga nagëlëɗëni vutah aju Efërayim va gë vutah vërah vuntëw̃ hni va. Do nufëkëhniwo kwëɗëhni vutah vunte nagëko Makir aju Manase va.

²⁴ Fac ryampo Yosef më ntehnëkëhni vicëru g’aheryu: «Ɓiỹëɗina cëmëɗëfu, ɓare pacëko W̃ënu ŋa ndemaɗëhu. Matëndëɗëhu Esipët li soŋe njowu hn’inkal nte ntehnëkëhniwo vëhni Abëraham gë Isak do gë Sakob njëɗaɗëhëhni hna. ²⁵ Awa ge W̃ënu ŋa ntinëhnëku rac, dëkëndino alehnuno njoryaryëɗun iñas mën ŋa.»

²⁶ Yosef wabëhn keme g’ipëhw (110) nuỹako cëmat Esipët hna. Më sucik iñas dëw̃u ŋa gë wagu wanëŋah soŋe antë përëka, do kwëti hnë kesu itaka.