Kayëte kigëna nte kerëhnëkëhni Pol vëvë Korent
Wade yehëhna hnë iŋi kayëte
Afaƴik Pol cery sali mbë Korent ŋa kerëhnëk iŋi kaỹëte kigëna, wati nte nkeho Masedëwan hna hnë bëhn wafëhw imbëɗ g’imbëɗ ma hnë bëhn wafëhw mbëɗ g’imbëɗ gë ryaw̃ (55 gë 56) ga ndëcëk hnagi Yesu ỹa.
Pol pëmpëhnahnëkawo nkwëryëla ntëw̃u ŋa gë vële hwëtahnëk vëvë Korent va antë nko nëfa. Atufahnëd hnatah lëw̃u w̃a soŋe imaw̃ëhn ntëw̃ hni ŋa. Nësëɗ soŋe wameh wante kitiŋëk kaỹëte ndënkwëryënkw ntëw̃u hna do g’idëkwa catah ntëw̃ hni ŋa; nkabahnëk soŋe ile nkok ƴina njëkihni ỹa; kamënaỹehnëɗëhëhni vëvë Korent va mbarëni koryi ndemahnënihëhni vëvë cery sali mbë Yerusalem ŋa hnë uhorot lëw̃ hni hna; Pol nkwëryëk vëryampo hnë vëhni vëw̃aw̃ëna soŋe ile ntiyak had afaƴik do tëfëka pacëna.
Pol nësëɗ hnë iŋi kayëte soŋe yas rarëna lëw̃u ile ñaɗ njihahn njëkihni vëvë Korent va (12.14; 13.1).
Wëlin wanës waɗaw̃ wakwëhn nafa hn’iŋi kayëte: ɗoku, Pol, wanës, fanka, toña, ikwëtahn, iƴir.
Wëlin gante nke kayëte ka:
Simpaỹi gë cëmb (1.1-11)
Pol nkwëcëtëk ile ñaɗëho nti ỹa (1.12–2.17)
Soŋe kwëtëla kasëk (3.1–7.1)
Uhnatah Pol (7.2-16)
Uhwëhna nëf (8.1–9.15)
Idëkwa Pol soŋe vële hnëw̃ëɗëha (10.1–11.15)
Horot ile yehaw̃o Pol ỹa (11.16–12.21)
Siyab rëkwa Pol (13.1-14)
11 Ami Pol, afaƴik Yesu Këris ỹa yehahnëɓu kaɓi W̃ënu ŋa ỹak koyëna. Gë aỹënta fu ỹa, Timote, nkeɓun. Kerëhnëryiɗerun w̃uhnë vëvë cery sali W̃ën nte ye Korent ŋi do gë fop vële hwëtahnëka Yesu hn’inkal Akayi va fop. 2 Araɓi W̃ënu ŋa, Rëm fu ỹa g’Ahwëhn a Yesu Këris ndëwanihu do njëɗënihu ƴam ỹa!
Pol camehnëɗëha W̃ënu ŋa
3 Cëmbënëfuna W̃ënu ŋa, Rëm Ahwëhn fu ỹa Yesu Këris , Rëm fu le fëɓëka kaỹëhnahn ŋa, ale hamënaỹehnëɗëhëfu kwëlëkwël! 4 Kamënaỹehnëɗëhëfu hnë horot fu hna fop soŋe mëkin fuhnë fëna kamënaỹehninëhni fop horot hna, njëɗayinëhni ikamëna nte hnuỹayinëk fuhnë dënk hnë W̃ën hna. 5 Do gante korotëntëɗerun ɗus wahorot Këris w̃a, koyëna fëna Këris njëɗaɗëhëfu ikamënaỹehn ƴaɓah. 6 Age korotëɗëfun, soŋe ahnuỹahnu ikamënaỹehn ŋa ye do gë ipeh iŋa; ge kamënaỹehniɓun, soŋe ahnuỹahnu ikamënaỹehn nte yaw̃ënaỹehnëɗëhu ye gante korotërun gë fuhnë ki. 7 Ikwëtahn fu soŋe hun ŋa njaw̃ëk. Ha, njëtëɓun gante nkentëɗerun hnë horot lëw̃ fu ka, nuỹantëɗerun fëna kamënaỹehn nte hnuỹaɗëfun hna.
8 Ha, vëỹënta fu, ñaɗëfun ayëtu horot sankaf ile ryuñënaɓun hn’inkal Asi hna: horot fu ỹa ntënëkëfuno ɗus, ntëbëkëfuno fanka, ntiyahnëkëfuno dënk cëmëɗëfun. 9 Ha, ntiyahnëkëfuno iɗaw̃ fu ŋa fëhnayik. Nkeho koyëna soŋe antë hwëtahn fu vankaf fu va dënk, ɓare W̃ën hunte w̃atëndëɗëhëhni vësëm ŋa fo hwëtahnëɓunëho. 10 Umë fehëtëkëfu iŋi cëm do mbokëɗ pehëtëfu kat; ha, pacëkëfu nkoɗ pehëtëndëfu. 11 W̃uhnë fëna ndemaɗunëhëfu fac-wo-fac g’iƴëfa hun ŋa. Koyëna, nuỹaɗëfun W̃ën hna ufërënak lëw̃u w̃a soŋe iƴëfa nte njëfanëhnënihëfu vahnë vëyaɓah na do vëyaɓah camehnëɗëniha W̃ënu ŋa soŋe ufërënak ule njëɗakëfu ỹa.
Pol nkwëcëtëk ile ñaɗëho nti ỹa
12 Wëlin ile hnatëndanëkëfu ỹa: vinahan fu va ntañak soŋe ile yasëɓun ɗuniỹa li, do kas hnë w̃uhnë. Njasëɓun gë ipacëna do gë toña nte w̃atik hnë W̃ën; gena gë uyët vahnë, ɓare g’ipërëna W̃ënu ŋa nke. 13 Vile ỹaɗerun afëƴayiwu ỹa umë herëhnëryiɗerun, gena ihaw̃ary. Gaki nkwëryërun wëɗampo do ntiyahnëko ile w̃ëryëɗun padëɗ fac ryampo. Koyëna natëɗëhu gë fuhnë had gante natëɗëhëfu gë w̃uhnë ki hnë fac Ahwëhn a Yesu.
15 Kwëtahnëɓuho watac do soŋe umë ñaɗëfuho yiryiwu wahwënta wahi ỹal hun hna, soŋe natu g’ahaw̃ary. 16 Ñaɗëfuho rëfëryiwu ỹal hun hna age njiɗëfu gë Masedëwan, tac ge matiɓu hnam, ỹalun hna ñaɗëfuho vokaju. Tac ge matëɓu ỹalun hna ñaɗëfuho aryemawuno fere yiwu Yuɗe. 17 Ante pëhnaɓuho watac ŋa, ntiyahnëkuno bi wakihnah ye? Wante fëhnaɗëfu ŋa nahan vahnë fo bi ye, vële nësëɗ: bi «ha» bi «hali» ndampo fo?
18 W̃ënu ŋa umë dënk njëtëk wapacëk: wante hnësënderun ŋa gena «Ha» do «Hali» ndampo fo. 19 Aju W̃ënu ŋa, Yesu Këris , ale fëƴahnëɓun ami gë Silas do gë Timote ỹalun ỹa ƴijëlohna soŋe ntehn «Ha» do «Hali» ndampo fo. Wadëw̃u ŋa, «Ha» fo yeho. 20 Yesu ye «Ha» fop wante nësëko W̃ënu ŋa ntiɗ. Awa ge muntaɗen gë w̃ac Yesu ntehnëɗen «Amina», cëmbahnina W̃ënu ŋa. 21 Do W̃ënu ŋa umë dënk yaw̃ënëɗëhëfu gë w̃uhnë, hnë ɓëmënkël fu gë Këris hna. W̃ënu ŋa, umë dënk rëhnakëfu, 22 iyavëta lëw̃u yëɗakëfu, Iƴir Ipacah, nte kwëtëk ŋa vintaw̃ary fu hna, nke dahëse ile rufëɗëhëfu paryi nuỹaɗen viỹë vile ñaɗ njëɗafu va.
23 Awa age nurun ga nkoɓu ɓokala gë Korent kaɓi kaỹëhnahnëko gë w̃uhnë ye. Araɓi sëmu ge mërëɗëfu! W̃ënu ŋa ye seɗe ntaw̃ary mën ŋa. 24 Ƴëkëlehnëlëfuhna yefu vësankaf hun, alehniwu gante ntiɗun kwëtahn hun ŋa. Ikwëtahn hun ŋa njaw̃ëk! Ɓare ñaɗëfun ryokuŋëntifu soŋe uhnatah hun w̃a.
21 Soŋe umë ye, pëhnaɓu antë vokaryiwu gë ỹal hun, antë voku yiw̃ëhnëndanu. 2 Age njiw̃ëhnëndanëmu, mo yëɗaɗëho uhnatah w̃a? Vële yiw̃ëhnëndanëɓu va bi? 3 Soŋe ile herëhnahnëmuno koyëna ỹa: ñaɗëwohna, ge tëkëryiɓu, njiw̃ëhnëndanëniho vële rëfakëha njëɗaniho uhnatah w̃a. Pacëko: ge natëko, w̃uhnë fëna natëɗëhu fop. 4 Ƴëtëryin, gë wako mën ŋa kerëhnëmuno, sakahn mën ha pëɓëkawo yiw̃ëhnah g’ufëmpëhnahnah. Keryëhnëluhna soŋe yiw̃ëhnëndanu, ntiɓu rufahnu iña cankaf ɗus nte hwëhnaɓu soŋe hun ŋa.
Itavëhn aw̃en
5 Age ahnë likawo aỹëntaw̃u lavah, gena ami ntiko, koɗe ntehni w̃uhnë fop ntiko. Gena soŋe ỹaƴëndanu hnësëhnëmu watac, toña ỹa dënk ye. 6 Soŋe ahnë arac, ikwëɗ vëỹëntaw̃u va gwër nkeɗëha. 7 Tame tëfëku aravëhnuna do ahamënaỹehnuna, soŋe antë pëɓa uyiw̃ëhnah sankaf ɗëcët. 8 Awa tëƴëɗëmu, tufëryina ñaɗunëha. 9 Wëlin soŋe ile herëhnahnëmuno: ñaɗëfuho yëkëhnahnu soŋe yëtu bi maw̃ëhnëɗun fop wante lehnëɗerun ŋa. 10 Ge tavëntunëha ahnë, tavëndëɓuha ami fëna. Do ami, ge tavëhnëɓu —ge nke iñë ile rëfëka ravëhnu— soŋe hun ỹa ravahnëɗëfu haryënkw Këris hna, 11 soŋe antë Sintani nuỹa rënka ile tokandëhëfu. Njëtinëk ɗus vinahan vidëw̃u va.
Pol Tërowas hna
12 Ante tëkëɓuho Tërowas soŋe fëƴahnu Wanës Wakasëk Këris ŋa, Ahwëhn a piɗëtëhnëkowo nkaw̃ soŋe lihahnu. 13 Ɓare ndëñëɓuho ɗus, kaɓi tëkatëlëw̃aw̃ohna hnam Tit, arëfëlënta mën a. Soŋe rac koyaɓuhëhniwo vëvë Tërowas va yilehnu Masedëwan hna.
14 Araɓi cëmbi W̃ënu ŋa! Mëkëɗen fop kaɓi gë Këris nkeyinëk kwëlëkwël. Paɓ gë fuhnë W̃ënu ŋa njëtëndanëɗëha Këris hn’ile-wo-le hna, had ɗatikola ile rehëɗ gante-wo-gante. 15 Ha, tehëɗen had ɗatikola hnëŋah Këris ỹa soŋe icëmb W̃ënu ŋa fagant vële rëfëk nkaw̃ nte yiryeryëɗ g’ipeh ka do gë vële rëfëk nkaw̃ nte yiryeryëɗ g’icëm ka. 16 Soŋe vëryaw̃, rehërya icëm ye ile yiryeryëɗ g’icëm; vëỹëntaw̃ va, rehërya uwám ye ule yiryeryëɗ g’uwám usër. Awa mo rëfëka nti ỹi sifa ɗoku? 17 Fuhnë gelëfuhna had vëyaɓah vële wafëɗ wanës W̃ën ki. Hali! W̃ënu ŋa faƴikëfu awa toña hnësëɗëfun tase lëw̃u hnë iɓëmënkël fu gë Këris.
3Soŋe kwëtëla kasëk
1 Awa, ntiyahnëku bi itufëhna vokëɓun rufëhnandëfu gë watac? Mbalëkëfu bi, had gë vëỹëntaw̃ ki, vëkayëte vante yëtahnëɗunëhëfu fuhnë gë vëỹëntaw̃? 2 W̃uhnë dënk ye kayëte ntëw̃ fu tac nte herik hnë wasakahn fu hna, nte koɗëni vahnë va fop njëtëni do karaŋëni. 3 Ha, pacëk kayëte nte kerëk Këris ŋa yerun do hnë ɗoku lëw̃ fu hna ntihahnëk watac. Gena gë ihera kerik ɓare gë Iƴir W̃ën hunte wok cëmëɗina nke; kerina hnë wëraka, ɓare hnë wasakahn vahnë hna kerik. + 3.3: Icahn 34.28
4 Pacahnëkëfu waŋi haryënkw W̃ën hna, soŋe Këris ỹa. 5 Diyahnëlëfuhna koɗëfun lifu iñë fuhnë fo, ɓare g’iɗema W̃ënu ŋa w̃ëkahnëɓun lifu ile liɗëfun ỹi. 6 Umë w̃ëkahnëɓun yefu vële hnësëɗ soŋe kwëtëla kasëk ŋa. Kwëtëla tac, matina Sariya Moyis ỹa, ɓare hn’Iƴir Ipacah hna matik. Sariya Moyis ỹa g’icëm njiryeryëɗ, ɓare Iƴir Ipacah ŋa uwám w̃a njëɗahnëɗ. + 3.6: Icahn 34
7 Hnë wati Sariya Moyis hna W̃ënu ŋa tufahnëɗëho untënah ntëw̃u ŋa g’untancah cankaf. Yëka Moyis ỹa ntancëɗëho ɗus afo vëva Isërayel va vëhoɗilohna ntaŋëniha, ɓare untancah tac mbiỹëɗilohna. Ge paryi sariya ỹa kwëhnako untënah ŋi mama nkehahnëko ɗoku lëw̃u ỹa iƴiryery vahnë g’icëm, 8 do kas untënah ɗoku Iƴir ŋa kwëhnaɗina rëkwëlehna! 9 Ha, ge ɗoku sariya le yojëɗ ntavah W̃ënu ŋa kwëhnak untënah ŋa awa untënah nte kwëhnak ɗoku Iƴir nte satënëɗ ŋa lëbëk ɗus. 10 Do haryënkw hnë iŋi danc ntënah cankaf, danc ntënah sariya ỹa goryeryëna nafa. 11 Ge vëỹi vërac vile wok ɓiỹëna va njaɓëkawo ɗus ntënah ŋa, awa vile viỹëɗ va lëbëka ntënah ŋa.
12 Awa kaɓi ikwëtahn hwëhnayinëk hnë ɗoku Iƴir Ipacah li, gë afaya sankaf nësëɗen. 13 Diɗelënëhna had Moyis, umë ale sënkaɗëho yëka ỹa memaỹehnahnëhni vëva Isërayel va antë nuni yëka lancah lëw̃u ỹa lakënde lancah rac ɓiỹëɗina. 14 Ntiɗëniho koyëna kaɓi wahakili vëva Isërayel va piɗako, do cënkan tac nkok hafo dol ge karaŋëɗëni Vikerëh Vicër na. Ante maw̃ëhnëɗehnëha Këris ŋa fo ntihëtaɗ aŋi cënkan. 15 Ha, gë dol nte-wo-nte karaŋëɗëni vëva Isërayel vëkayëte Moyis va, iñë sankëɗ wahakili walëw̃ hni w̃a. 16 Ɓare ge ahnë gwëcëtak tëfa Ahwëhn a ntihëtëhnëɗe cënkan ŋa. 17 Awa, Ahwëhn a, umë hwëhnak Iƴir ŋa; do hn’ile nke Iƴir Ahwëhn hna, hnam nke ige afaya ŋa. 18 Do fuhnë fop, kaɓi wayëka fu w̃a cankëtak, nuɗen do tufahnëɗen hnë vankeya fu hna untënah Ahwëhn ŋa. Awa Iƴir Ahwëhn a vacëɗëhëfu, ntiɗëhëfu nkeyin gante nke umë ka, g’untënah nte wënaɗ kwëlëkwël.
4Hnapul vë g’ambin hnë vapeƴa intil
1 Awa, ƴambëɗilëfuhna kaɓi W̃ënu ŋa, g’ikaỹëhnahn dëw̃u ŋa, kwëtehnahnëkëfu iỹi ɗoku. 2 Tavëɓun vankeya vacëfëhnah vante sow̃aryëɗëfunëho, iñë gena ile liɗëfun rokahnëfuni vahnë do tumpëɗilëfuhna wanës W̃ënu ŋa; ɓare toña ỹa yëtëndanëɗëfun wapacëk do koyëna njëkëlehnëɗëfun hnuỹafu ikwëtahn vahnë va fop haryënkw W̃ën hna. 3 Ge Wanës Wakasëk wante fëƴahnëɗëfun ŋi cënkak hnë vëryampo, hnë vële rëfëk nkaw̃ nte yiryeryëɗ g’icëm ka fo nke koyëna. 4 Vëhni vëhwëtahnëna kaɓi Sintani, w̃ën iỹi ɗuniỹa, mëpëndanëk wahakili walëw̃ hni w̃a. Koyëna vëhoɗina nuni humpen Wanës Wakasëk wante rufahnëɗ ntënah Këris ŋa, ale ye aw̃ëntëlënta W̃ënu ŋa. 5 Gena soŋe lëw̃ fu dënk fëƴahnëɗëfunëhëhni vahnë va, ɓare soŋe Yesu Këris Ahwëhn a ye; ge fuhnë ye, gelëfuhna Ahwëhn a, vëryokuŋëhn hun fo yeɓun soŋe Yesu ỹa. 6 W̃ënu ŋa më lehnëko: «Araɓi humpen ha ntanc fagant hn’umëhwëry hna!» Do umë dënk lancëndanëk humpen hudëw̃u ha hnë wasakahn walëw̃ fu hna, soŋe njëtahnin untënah ntëw̃u nte lancëɗ hnë yëka Këris hna.
7 Ɓare iỹi hnapul, hnë vapeƴa intil nke, umë fëhnëtahnëɗ fuhnë ye, gante njëtande iỹi fanka sankaf ile lëbëk fop matina ỹal fu, ɓare hnë W̃ën hna dënk matik. 8 Ndëñehniɓun gante-wo-gante, ɓare ŋwëỹehnëɗelëfuhna; mpaỹëmpaỹendeɓun ɗus, ɓare cilëtaɗilëfuhna; 9 koroteyehnëɗeɓun, ɓare W̃ënu ŋa tavëɗilëfuhna; këfëɗeɓun, ɓare mëkëɗelëfuna ryaw̃ifu. 10 Kwëlëkwël njoyinëk hnë vimbahn fu hna icëm Yesu ŋa, soŋe uwám lëw̃u w̃a tufëhnahn fëna hnë vimbahn fu hna. 11 Paɓëlëɗëfun icëm ŋa kwëlëkwël soŋe Yesu ỹa, soŋe nuhahni uwám Yesu w̃a hnë vimbahn vidëw̃ fu vinte rëfëka cëm va. 12 Koyëna icëm iŋa hnë fuhnë ndokuŋëɗ, ɓare uwám w̃a hnë w̃uhnë ndokuŋëɗ.
13 Vikerëh hna kerik: «Kwëtahnëɓu, soŋe umë hnësahnëɓu.» + 4.13: Wahnëw̃ 116.10 Fuhnë fëna sifa ikwëtahn tac hwëhnaɓun do soŋe rac hnësëɗëfun. 14 Ha, njëtëɓun W̃ën hunte vëhnëndanëka Ahwëhn a Yesu mbëhnëndanëɗëhëfu fuhnë fëna gë Yesu do kwëtëɗëhëfu gë w̃uhnë ɗarël lëw̃u. 15 Fop ile horotëɗëfun ỹa, soŋe nafa hun ye, soŋe ipërëna W̃ënu ŋa nkoɗ campënd vahnë hna, do koyëna icamehn nte camehnëɗe W̃ënu ŋa nkwënaɗ soŋe icëmb dëw̃u ŋa.
Icëmb nte yejëk ŋa puɗina
16 Soŋe umë ye ƴambëɗilëfuhna. Wëla imbahn fu ŋa përëkand toƴe toƴe, ntaw̃ary fu ŋa fac-wo-fac kasëkaɗ. 17 Horot fu vë gaki ỹi kihnëk ge mëntëndëlehnini gë icëmb nte hnuỹaɗen ŋa, kaɓi horot rac hnuỹahnëɗen iŋi cëmb ƴaɓah nte wok puɗina. 18 Awa, fuhnë ƴëkëlehnëɗilëfuhna ile hnuɗe, ile wok nuɗena yëkëlehnëɗëfun, kaɓi ile hoɗe nuyi ỹa ɓiỹëɗina ɗus, ɓare ile wok nuɗena ỹa nkoɗ kwëlëkwël.
51 Imbahn nte hwëhnayinëk nkal li, had usank ule fërëkaɗ fac ryaw̃ ye. Ɓare njëtinëk, ambin hna, kwëhnayinëk acery nte woɗ kwëlëkwël. W̃ënu ŋa lik, gena vahnë. 2 Do tame, ŋëmëɗen, kaɓi ñankahnëkëfu cuɗayin mbahn ambin ŋa, nte yeɗ cery fu ŋa. 3 Koyëna lakënde pitëlin g’imbahn fu ŋa ɗuniỹa li tëkatëɗelënëfuhna ŋas fo kaɓi cuɗayinëk mbahn mbë g’ambin ŋa. 4 Ha, mpëd ante ỹëw̃ahninëk hn’usank hna, ŋëmëɗen had iɗiɓ dënah ryiɓinëk. Gena kaɓi ñaɗen cuɗëtayin imbahn fu ŋi ɓare pecehnëkëfu cuɗayin mbë ambin ŋa, soŋe mbahn nte wok cëmëɗina ŋa kohn mbahn nte sëmëɗ ŋa. 5 W̃ënu ŋa dënk ye ale fëhwëtaryëkëfu soŋe rac. Njëɗakëfu Iƴir Ipacah iŋa had sah ryënkwëryënkw hnë viỹë vile kwëtëhnëkëfu hna.
6 Koyëna, pëɓëkëfu kwëlëkwël ikwëtahn ŋa. Njëtëɓun ge hn’imbahn hna nkoɓun lëɗëfu, tëhayilënëhna idëɗ Ahwëhn hna. 7 Ha, g’ikwëtahn ŋa njasëɗëfun, gena gë inu. 8 Pëɓëkëfu ikwëtahn ŋa do pecehnëkëfu ravëfu iŋi mbahn do yifu lëɗëfu ɗarël Ahwëhn a. 9 Ɓare ile ỹaɗëfun ryënkwëryënkw ỹa umë ye, nëŋahna gë fuhnë wofu hnë iŋi mbahn ma ravëfu. 10 Fac yeɗ fuhnë fop tëfëka kahnin kitiŋa Këris hna soŋe kitiŋ fu. Koyëna ale-wo-le nuỹaɗ icos ile ndokuŋëk ỹa hnë ɗuniỹa lëw̃u hna nkal li, nke ifërën ma iw̃eh.
Ɗoku ikonjëndëlehn
11 Idak gë Ahwëhn a vintaw̃ary fu hna nke, soŋe rac njëkëlehnëɗen maw̃ëhnëniha vahnë va. W̃ënu ŋa njëtëkëfu wapacëk, do ntiyahnëko w̃uhnë fëna, hnë walaw̃ary hun hna, njëtërunëho wapacëk. 12 Ñaɗilëfuhna nke had itufëhna vokëɓun rufëhnandëfu, ɓare ñaɗerun ayëɗayiwu ile hoɗun asamehnahnëndunëfu, aholahnu alëkwanduni vële naỹënaryëɗ hnë ile hnuɗe fo hara gena ile ye ntaw̃ary hna. 13 Ge had cenakëfu nkeɓun, soŋe W̃ënu ŋa ye; ɓare ge gë hakili ntiɓun, soŋe hun ỹa ye. 14 Iŋahn Këris ŋa liỹehnëɗëhëfu, kaɓi pacëkëfu waŋi: Këris cëmëk soŋe fuhnë fop, awa koyëna, fuhnë fop cëmëntinëkëfu gë umë. 15 Cëmëk soŋe fuhnë fop, koyëna goɗelënëhna njëkëlehnënden hnëŋah lëw̃ fu fo, ɓare rëkëɗe njëkëlehnënden hnëŋah ale sëmëk soŋe lëw̃ fu ỹa do vëhnëk vësëm hna.
16 Soŋe umë ye gona njëkënde ahnë gante njëkëɗëha ɗuniỹa ki. Wëla koɓëri ŋa njëkëɓunëha Këris ỹa gante njëkëka ɗuniỹa ki, tame gona njëkënde koyëna. 17 Awa, ge ahn’a gë Këris ỹa nkeni, ahnë ahasëk ye: vantiya vacër va ntihëtik, vantiya vakasëk va ye. 18 Umë fop W̃ënu hna matiɗ, umë ale honjëndëlehnëkëfu gë umë g’uryema Këris w̃a do hwëtehnahnëkëfu ɗoku ikonjëndëlehn ŋa. 19 Ha, W̃ënu ŋa honjëndëlehnëkëhni vahnë va g’umë hn’iɓëmënkël fu gë Këris, tavëhnëkëhni wameh wadëw̃ hni ŋa. Do paƴëkëfu soŋe pëƴahnin konjëndëlehn tac. 20 Awa gë w̃ac Këris ỹa paƴiɓun do g’uryema W̃ënu ŋa nësëɗëfun had umë dënk w̃acëɗëhu. Awa, këlayirun g’uw̃ac Këris ỹa, maw̃ëryin ahonjëndëlehniwu gë W̃ënu ŋa. 21 Këris kwëhnalohna wameh, ɓare ntiɓëko wameh fu ŋa soŋe fuhnë vële yeyinëk g’umë va, W̃ënu ŋa catahna gë fuhnë.
61 Këlaɗerun, fuhnë vële ryokuŋëhnëɗëha W̃ën gë w̃uhnë, antë ahnëhahnu uyëɗ ule hnuỹarun gë W̃ënu ŋa. 2 W̃ënu ŋa më lehnëk:
«Hnë wati le rëhnaɓu hna, maw̃ëɓu uyëfa hu w̃a,
hnë fac peh hna, njijëɓu ryemaỹi.» + 6.2: Esayi 49.8
Awa tame, wëli wati ile maw̃ahnëɗ W̃ën iƴëfa vahnë ŋa; wëli fac peh ŋa.
3 Ñaɗilëfuhna lifu iñë le hoɗ menehna ahnë hn’ikwëtahn dëw̃u hna soŋe antë kwëhna ile nëw̃ëɗëhëfu hnë ɗoku lëw̃ fu hna. 4 Ɓare, fuhnë ñaɗëfun rufënafu hnë ile-wo-le hna had vëryokuŋëhn W̃ën paryi. Koyëna ɗuñënaɗëfun g’ikamëna cankaf wahorot w̃a, waɗëñah ŋa do wëwati wahambah w̃a; 5 vandaf va, icëɗ iŋa, iŋañëna vahnë ŋa; waɗoku wadakah ŋa, w̃ank wakwëɗ ŋa do roka ỹa; 6 G’usatah w̃a njasëɗëfun, g’uyët w̃a, g’iɗuñëna ŋa, do g’ipërëna ŋa. Iƴir Ipacah ŋa gë fuhnë nkentik, iŋahn fu ŋa paryi nke, 7 pëƴahnëɗëfun toña ỹa do W̃ënu ŋa njëɗaɗëhëfu fanka soŋe ɗoku rac. Iw̃ëta fu ỹa idi ile satëk ỹa ye. 8 Vahnë va ntënënëɗënihëfu, viỹë cëfëhnanëɗënihëfu; vëỹëntaw̃ ntehnëɗënihëhni vahnë wanës wapërën soŋe fu ỹa, viỹë wameh. Pëlanihëfu vëw̃ër, ɓare toña ỹa hnësëɗëfun; 9 had vële nkoni vëyëtëna pëlanihëfu, ɓare njëtënihëfu ɗus; had vële lakurëk pëlanihëfu, ɓare wëli, uwám hna fo nkoɓun; koroteyehn koroteyehnëɗënihëfu, ɓare vëhoɗina ndaw̃ënihëfu; 10 njiw̃ëhnëndanëɗënihëfu, ɓare vëhnatah fo yeɓun kwëlëkwël; kaỹëhnëɓun ɓare mbetëndanëɗëfunëhëhni vahnë vëyaɓah; ñoñ kwëhnalëfuhna, ɓare kwëhnaɓun ile-wo-le ỹa.
11 W̃uhnë vëỹënta fu vëvë Korent, pacënanirun, piɗëtëhnirun wasakahn fu w̃a. 12 Tufirun iña fu ŋa fop, ɓare w̃uhnë tufëlunëfuhna iña hun ŋa. 13 Nësëhnëɗëmu had vutah mën: piɗëtëhnëryinëfu, w̃uhnë fëna, wasakahn hun w̃a!
Itëhna ale rëfëka aỹëlëlu
14 Antë avanku kwëtëla gë vële wok vëhwëtahnëlahna Këris va. Ye koɗ mbankëni vësatah va gë vële wok vëlënënëna saryiya W̃ënu ŋa? Hak koɗ humpen ha mbankëni gë umëhwëry ŋa? 15 Këris ỹa koɗ bi caŋëni gë Sintani? Ale hwëtahnëka Këris ỹa koɗ bi tëfëlëndëni gë ale wok kwëtahnëlahna ỹa? 16 Ye mbankëni Cery W̃ën Cankaf ŋa gë wamën wamër ŋa? Fuhnë, acery W̃ënu paryi ŋa yeyinëk gante nësëk W̃ën ka:
«Hnë vëhni ntëɗëɗëfu do gë vëhni rëkëɗëfu yasëntëndewu,
W̃ën lëw̃ hni ỹa yeɗëfu do vëhni ɓulunda mën nkeɗëni.» + 6.16: Soŋe Walevi 26.12;Esekiyel 37.27
17 Soŋe umë ntehnëk Ahwëhn a:
«Cahnëryinëhni vële wok vëyëtëlohna vi do aỹaw̃ëtawuni.
Antë aỹaku ile ronkëk haryënkw mën do ami, kacaɗëmu.» + 6.17: Esayi 52.11;Esekiyel 20.34,41
18 «Rëm hun yeɗëfu, do w̃uhnë vutah mën yeɗun, nësëɓu ami, Ahwëhn Fanka Fop.» + 6.18: 2 Samiyel 7.14;8.4
71 Wëlawo mën vële ỹahnëɓu ɗus, waŋi fop W̃ënu ŋa fuhnë ntehnëk ntinëhnëɗ. Awa pacënanëfu fop ile ronkënëɗ mbahn ŋa do gë ntaw̃ary ŋa. Dënënënëfuna W̃ënu ŋa do genëfu had umë dënk gante-wo ka.
Uhnatah Pol
2 Piɗëtëhnëryinëfu wasakahn hun w̃a. Ahnë dëntahnëlëfunahna, ahnë daw̃ëlëfuhna, ahnë tokalëfunahna, ahnë nufëhnëlëfuhna ile kwëhnëk. 3 Nësëla waŋi soŋe sëɗahnu. Rëkëɓu hnësu: hnë wasakahn fu hna nkerun kwëlëkwël lakënde sëmëfu. 4 Ikwëtahn cankaf hwëhnaɓu soŋe hun ỹa, naỹënaɗëfu ɗus soŋe hun ỹa. Wëla hnë horot fu hna pëɓëko ikamënaỹehn ŋa do kobëko hnatah w̃a.
5 Koɓëri ante tëkëɓunëho Masedëwan hna, wëla toƴe ƴinëgalëfunohna. Sifa waɗëñah ŋa fop fankëlëɓunëho: vankwajëla caharaɓ fu, gë vantakah wasakahn fu hna. 6 Ɓare W̃ën hunte hamënaỹehnëɗëhëhni vële silëtak va, kamënaỹehnëkëfuno g’itëk Tit ŋa. 7 Do gena itëk dëw̃u ŋi fo likëfu koyëna, ɓare ikamënaỹehn nte njëɗakëfu ŋi fëna natëndanëkëfu. Pëƴakëfu gante ñankahnëku soŋe avok ahnuw̃uno. Pëƴakëfu soŋe uyiw̃ëhnah lëw̃un w̃a, do ikahnënda hun soŋe mën a do soŋe umë ye uhnatah mën w̃a nkwënak ɗus.
8 Ha, lakënde ge njiw̃ëhnëndanëmu gë kayëte nte herëhnimuno ŋa, curala soŋe rac. Curaɓuho koɓëri ŋa kaɓi kamahnëɓuho njiw̃ëhnëndanëmuno fambëd gë kayëte tac, 9 ɓare tame, hn’uhnatah hna nkeɓu. Gena uyiw̃ëhnah hun w̃i hnatëndanëko, ɓare kaɓi uyiw̃ëhnah rac lik avacu vankeya hun va. W̃ënu ŋa ỹaɗëho koyëna, do aki fuhnë ñoñ diyiluhna w̃eh. 10 Uyiw̃ëhnah ule ñaɗ W̃ënu ŋa liɗ mbacëni vahnë va vankeya vantëw̃ hni va soŋe W̃ënu ŋa kol pehëtahnëni do curaɗelënëhna soŋe yiw̃ëhnah rac. Ɓare uyiw̃ëhnah vë ɗuniỹa ỹi, ile wok diɗina vahnë va mbacëni vankeya va, icëm njojëɗ. 11 Ƴëkëryin uyiw̃ëhnah ule ñaɗ W̃ënu ŋa ile nagëhnëku ỹa: gante ñankahnëkuno asahnu hn’uw̃eh rac hna, tëƴërunëho aravëhniwu kaɓi cilëtarunëho w̃eh rac, ntakëkuno gë ntavah W̃ënu ŋa, g’ufër sankaf ŋa ñankahnëkuno ahnuwuno, g’ikahnënda soŋe mën a, do canërunëha aw̃en a! Hnë waŋi, tufahnërun gentahniluhna. 12 Awa ge kerëhnëmu, gena soŋe ale lik w̃eh, gena fëna soŋe ale liyik a, ɓare soŋe ayëtahnu wapacëk haryënkw W̃ën hna ikahnënda nte hwëhnarunëho soŋe lëw̃ fu ỹa ye. 13 Rac ye ile hamënaỹehnëkëfu ỹa.
Do fëna, uhnatah ule kwëhnako Tit w̃a, kaɓi w̃uhnë fop tisëndanërunëha, natëkëfu g’ahaw̃ary. 14 Ani gë njihahnëryind Tit ỹal hun hna naỹënaɓuho ɗus haryënkw lëw̃u soŋe hun ỹa do cëfëhnanëlunohna. Kwëlëkwël toña hnësëhnëɗerunëho do wante hnësëɓunëho soŋe hun ỹa haryënkw Tit hna tufëhnak toña ye fëna. 15 Do koyëna iña dëw̃u soŋe hun ŋa nkwënaɗëho ante ndënkwëtaɗëho imaw̃ëhn nte w̃aw̃ëhnërunëhawo w̃uhnë fop ŋa, gë gante kacarunëhawo g’untënah do gë ntakah ka. 16 Natëko kaɓi koɗëmu hwëtahnu g’afërën.
8Uhwëhna nëf
1 Vëỹënta fu, ñaɗëfun ayëtëndaniwu gante tufahnëk W̃ën ipërëna dëw̃u hnë vacery sali wavë Masedëwan hna. 2 Waɗëñah waƴaɓah ɗus yehëhni vële hwëtahnëk va ɓare uhnatah lëw̃ hni sankaf w̃a njaɓëko. Do njëɗahnëniho g’uhwëhna nëf cankaf, mama kaỹëhnahnëniho ɗëcët. 3 Seɗe yeɓu, vëhni njëɗahnëni ile koɗëni njëɗahnëni ỹa, hafo ɗëcët, mama nkoɓunëho tëƴëlëfunihna iñë. 4 Muntanihëfu ɗus g’iɗëñan cankaf untënah soŋe ndemantinihëhni vële hwëtahnëk vëvë Yerusalëm va. 5 Ntini ntëbi dënk gante nahaɓunëho ka: njëɗëhnani vëhni dënk ten Ahwëhn hna, tac gë fuhnë, gante ñaɗ W̃ën ka. 6 Soŋe rac ye muntaɓunëha Tit mbokary ỹal hun hna, soŋe puhna ɗoku ile pëgwëko ỹa. 7 Njaɓëku ile-wo-le ỹa: kwëtahnërun, kolërun wanës, njëtërun viỹë W̃ën va do këbënarun kwëlëkwël soŋe aryokuŋu. Do iña nte rufirunëho ŋa fëɓëku. Awa, soŋe ɗoku rac tufëhnaryin fëna njaɓëku nëf ŋa ɗus. 8 Porosiŋëluhna aliwu watac, ɓare ikahnënda nte kwëhnani vëỹëntaw̃ ŋa yëtëndanëɗëmu soŋe arufahnu, gë vëhni ka, toña iña hun ŋa. 9 Njëtërun ipërëna Ahwëhn fu ŋa Yesu Këris : mbetako, ɓare soŋe hun ỹa, ahaỹëhnah ntiyako, soŋe ahnuỹahnu fop hafo pad.
10 Nahan mën ŋa hnësëhnëɗëmu hnë waŋi: ỹanko w̃uhnë ryënkwëko aỹandu alinëhnuni vëvë Yerusalem vële hwëtahnëk va do fëna w̃uhnë ryënkwëk linëhnëkëhni. 11 Awa, tëfëka afuhnawu tame, g’iña përën, nte hwëhnarunëho ante pëhnarunëho aliwu ŋa dënk, gante mëkëɗun ka. 12 Age njëɗahnëɗe gante mëkëɗe ka g’iña ŋa W̃ënu ŋa maw̃ëɗ. Tëƴëna ile wok mëkëɗena. 13 Gena ahaỹëhnëndaỹehniwu w̃uhnë tac avetaỹehnuni vëhaw̃ary, ɓare soŋe ahëñëlahnu w̃uhnë fop ye. 14 Dol ỹi, koɗun ahnufu ile yaɓëku ỹi soŋe mbalëtahnëni vëhaw̃ary. Ge fac ryampo w̃uhnë fëna nkojëku iñë, vële njaɓëɗ va ndemagëɗënihu. Koyëna fop këñëlahnëɗun. 15 Had gante kerik hnë Vikerëh W̃ënu ka: «Ale vankëtëko ɗus ỹa nuỹalohna ɗëcët. Ale vankëtëko toƴe ỹa ñoñ gojëlawohna.» + 8.15: Icahn 16.18
Tit gë vërëfëlëntaw̃u
16 Araɓi cëmbi W̃ënu ŋa, umë ale lik hnë ntaw̃ary Tit hna ikahnënda soŋe hun g’idëmën ka. 17 Ante tëƴëɓunëhawo njiryi njëkiwu ỹal hun hna, Tit maw̃ëko. Toña toña ỹa umë dënk rëko pëhna njiryi g’uhnatah sankaf. 18 Paƴëɓunëha gë aỹënta fu ale hwëhnak uw̃ac fërën hnë vële hwëtahnëk hna fop soŋe ɗoku fërën lëw̃u ipëƴahn Wanës Wakasëk ŋa. 19 Vële hwëtahnëk va dënk rahnëka njinti gë fuhnë soŋe yoryifu Yerusalem hna iɗema nte varëpik ŋa soŋe icëmb Ahwëhn ŋa. Koyëna, tufahnëɗëfun ikahnënda fu ŋa. 20 Ntiɗëfun gante nkoɗëfun gwëryahnëɗilëfuhna wanës wameh soŋe iỹi koryi yaɓah ile hwëtehnahniɓun ỹi. 21 Njëkëlehnëɗëfun soŋe lifu ufërën gena haryënkw W̃ën hna fo ɓare haryënkw vahnë va fëna.
22 Gë vëhni paƴaryëɓunëha Tit. Umë fëna ahahnëndak ye. Rac hnuɗëfun kwëlëkwël hnë fop wante ntiɗ ŋa. Do kat, kwëtahnëku ɗus, soŋë rac ikahnënda dëw̃u ŋa nkwënak. 23 Tit, umë, arëfëlënta mën a ye do g’umë ndokuŋëɗëfun fagant hun. Vëhaw̃aryi vi, vëhni cañëtini vëvë vacery sali va ntini ɗoku rac soŋe icëmb Këris ŋa. 24 Tufëryinëhni ñaɗunëhëhni ɗus, njëtahnëni vëvë vacery sali va toña hwëhnaɓun soŋe wapërën wante hnësëhnëɗerun ŋi.
9W̃ënu ŋa ñaɗëha ale yëɗahnëɗ g’uhnatah
1 Ɓërakëndëw̃ohna herëhnu soŋe uryema ule njëɗanahnëɗeni vële hwëtahnëka Këris vëvë Yerusalem va. 2 Njëtëɓu ikahnënda përën hun ŋa. Wapërën fo hnësëɗëfu soŋe hun ỹa hnë vëvë Masedëwan hna. Ntehnëɓuhëhni: «Vële hwëtahnëk vëvë Akayi va koɓëri ỹanko kahnëndani njëɗahnëni.» Ikahnënda cankaf hun yënkëkëhni vëyaɓah hnë vëhni. 3 Cañëtëryiɓuhëhni vëỹënta fu vi soŋe ndemanihu ahëbënahnu gante nësëɓu ka. Koyëna nuɗëni ile hnaỹënahnëɓu soŋe hun ỹa do watac gelohna nafa këm. 4 Ñaɗilëfuhna rëfëlëryifu gë vëvë Masedëwan va arëkatiwu hara pëhwëtaluhna, wati rac ikwëtahn nte hwëhnaɓun soŋe hun ŋa usëfëhnah fu yeɗ, nësëɗena dënk usëfëhnah hun w̃a. 5 Soŋe rac hnahahnëɓu tëfëka tëƴini vëỹënta fu vi ndënkwëryini gë ỹal hun soŋe paɓëndani uyëɗ ule lehnërunëho yëɗahnëɗun w̃a. Koyëna uyëɗ w̃a këbënayik do njëtëɗe ile yëɗahnik gë uhwëhna nëf ye gena g’ufërëɗel.
6 W̃uhnë dënk njëtërun waŋi: ale hnaɗëk toƴe fo ỹa toƴe fo mbarëpëɗ do ale hnaɗëk yaɓah ỹa yaɓah mbarëpëɗ. 7 Ale-wo-le tëfëka njëɗahn ile pëhnak hn’intaw̃ary dëw̃u hna, hara curana ma nti g’ufërëɗel. W̃ënu ŋa ŋahnëɗëha ale yëɗahnëɗ g’uhnatah. 8 W̃ënu ŋa kwëhnak fanka soŋe njëɗaw̃u fop wasifa viỹë vifërën va, ahwëhnahnu kwëlëkwël fop ile valëku ỹa hafo kobu soŋe alihahnu vantiyehn. 9 Akerik:
«Njëɗaɗëhëhni g’uhwëhna nëf vëhaỹëhnah va,
ipërëna dëw̃u ŋa mbiỹëɗ kwëlëkwël.» + 9.9: Wahnëw̃ 112.9
10 W̃ënu hunte yëɗaɗëhëhni uhnëɗa vële hnaɗëɗ va do gë roka ile tokëɗëni vahnë va, njëɗaɗëhu w̃uhnë fëna ile valëku ỹa do nkwënëɗ soŋe ipërëna hun ŋa ntëw̃ had atëh. 11 W̃ënu ŋa mbetëndanëɗëhu hnë le-wo-le hna soŋe aholahnu arufahnëndu kwëlëkwël uhwëhna nëf hun ŋa; koyëna vëyaɓah camehnëɗëniha W̃ënu ŋa soŋe uyëɗ hun ule nuỹaɗëni hnë fuhnë w̃i.
12 Uw̃i yëɗ ntiɗ viỹë vëhi: ndemaɗunëhëhni vële hwëtahnëk vëvë Yerusalem va, njëɗaɗunëhëhni ile wojëkëhni ỹa, do camehnëɗëniha W̃ënu ŋa g’intaw̃ary fop. 13 Wati nte nuɗëni uyëɗ sankaf ule yëɗarunëhëhni cëmbëɗëniha W̃ënu ŋa soŋe imaw̃ëhn hun Wanës Wakasëk wëɓa Këris ŋa nte rufahnërun g’uhwëhna nëf hun w̃a soŋe lëw̃ hni gë vahnë fop. 14 Do njëfaɗënihu g’iña cankaf soŋe ipërëna cankaf nte njëɗëku W̃ënu ŋa. 15 Araɓi cëmbi W̃ënu ŋa soŋe uyëɗ lëw̃u w̃i ule wok koɗena ñaŋi!
10Idëkwa Pol soŋe vële hnëw̃ëɗëha
1 Ami Pol —ale lehnëɗe aryëm yeɓu ge haryënkw hun nkeɓu, ɓare ge ŋaw̃ëtamu ñoñ cow̃ëɗa ile ỹaɗëfu hnësu ỹa— këlaɗëmu g’iƴam do gë ipërëna Këris ŋa, 2 Muntaɗëmu ant’ahnësehnuno gë wayap ge haryënkw hun nkeɓu! Njapënanëɗëfuhëhni vële lehnëɗ njasa ɗuniỹa yasëɗen. 3 Paryi nke vahnë fo yeyinëk, ɓare gante mëtëɗëfun ka gena had gante mëtëɗëni vahnë. 4 Viw̃ëta vile w̃ëtanden va gena viva vahnë, ɓare fanka falëw̃ fu fa W̃ën hna matik soŋe mbëvehnahn fop vile yaw̃ënaɗ haryënkw W̃ën va. Mbëvehnëɗëfun vinahan vimeh va, 5 gë fop ile w̃emaỹehnëɗ vahnë va njëtëniha W̃ënu ŋa. Ñaɗëfun wëcëtëfu wahakili vahnë va soŋe maw̃ëhnahnëniha Këris ỹa. 6 Wati nte padëɗ imaw̃ëhn hun ŋa, tac këbënaɗëfun finiŋëfu fop iŋwëỹëhn ŋa.
7 Ƴëkëryin viỹë vi gante nke ka. Ge nke ale pacëk Këris hwëhnëka, tëfëka njët wapacëk waŋi: Këris hwëhnëkëfu fuhnë fëna g’umë ki! 8 Ahwëhn a njëɗakëfu imëk ŋa soŋe ayaw̃ënahniwu hn’ikwëtahn hun hna, gena soŋe afërëkaniwu. Soŋe rac ye cëfëhnëɗilohna naỹënaw̃. 9 Ñaɗa ntiya had ñaɗëmu lakënawu gë wante herëndiɗëmu ŋi. 10 Vëryampo ntehnëɗëni: «Waŋi wanës Pol ntënëk do njaw̃ëk, ɓare ge fagant lëw̃ fu nke, kihnëk do wante nësëɗ ŋa kwëhnana nafa.» 11 Araɓi vële hnësëɗ aki va njëtëni wapacëk iỹin: gante nkeɓun hnë wanës wante herëndiɗerun ŋaw̃ët ki, koyëna nkeɗëfun fëna hn’ile liɗëfun hna ge tëkëryiɓun ỹal hun hna.
12 Ɗëkëɗilëfuhna hëñëndëlehnafu ma dënk w̃ëntëndëlehnafu gë vahnë vële ỹak hnaỹënaɗ vëhni dënk vi. Añëŋa ntiyaɗëni vëhni dënk ñëŋahnëni do mëntëndëlehnani gë vëhni dënk. Vëỹi vahnë wahwëhnana hakili. 13 Ɓare fuhnë, naỹënaɗilëfuhna hafo ryëcëtëfu rëkwëlehna ỹa; ɗoku ile njëɗakëfu W̃ënu ŋa hnaỹënandëɓun, ɗëcëtëɗilëfuhna rëkwëlehna dëw̃u ỹa, do ɗoku rac yokëfu hafo ỹal hun hna. 14 Ge ƴiryekëndilëfuhna ỹal hun hna, vëryampo kokënd ntehnëhni ndëcëtëɓun virëkwëlehna va soŋe ile hnaỹënanderun ỹa. Ɓare njëtërun dënk fuhnë ryënkwëko rëkëryifu ỹal hun hna gë Wanës Wakasëk wëɓa Këris. 15 Ɗëcëtëɗilëfuhna rëkwëlehna fu ỹa: naỹënaɗilëfuhna soŋe waɗoku vëhaw̃ary. Ɓare ñaɗëfun ikwëtahn hun ŋa nkwëna, do koyëna ikaỹ ɗokuŋa fu ŋa nkwënaɗ g’ahaw̃ary, hnë w̃uhnë, ɓare hara ɗëcëtëlëfuhna hn’ile kahnëndëhniɓun rëryëfu hna. 16 Wati rac koɗëfun fëƴahnëfu Wanës Wakasëk ŋa hnë waresiỹo wale ye ƴankwët ỹal hun hna. Ñaɗilëfuhna ryokuŋëfu ile pëgwëni vëỹëntaw̃ do hnaỹënahnëndëfu waɗoku wante ntini ŋa.
17 Age ahnë ñaɗ naỹëna, araɓi naỹëna soŋe ile ntinëhnëka Ahwëhn a. + 10.17: Seremi 9.22;1 Vëvë Korent 1.31 18 Mo rëfëka naỹëna? Gena ale sëkwaryëɗ nkaf ntëw̃u ŋa, ɓare ale cëkwaryëɗ Ahwëhn a ye.
11Pol gë vëfaƴik vëw̃ër va
1 Araɓi aryuñënanëhnuno toƴe hnësëhnu had asenak. Ha, nduñënanëryino! 2 Iñew̃ary cankaf inte w̃atik hnë W̃ën hwëhnaɓu soŋe hun ỹa. Asan aryampo fo yëkëhnëmuna, umë ye Këris , do ñaɗëfu rëkaryu hnë umë had aryag afacah ale wok ƴëtëna ten asan. 3 Ɓare ntakëko vinahan vipërën hun va përëkani, do cabëtehnirun soŋe ant’awow̃u aỹahnuna Këris ỹa g’intaw̃ary fop, had gante tokakawo lën Ev ka gë warit walëw̃u w̃a. 4 Ge ahnë njijëk pëƴandu wëɓa Yesu haw̃ary hara gena soŋe Yesu nte fëƴayirun, wëɓa iƴir kaw̃ary nte hnëmpëlëk gë nte hnuỹarun ŋi, do wëɓa Wanës Wakasëk wakaw̃ary wante hnëmpëlëk gë wante hnësëhnirun ŋi, nduñënahnëɗun ɗus watac. 5 Ɓare vële lirun had vëfaƴik vësankaf vi ntiyahnëko ñoñ vëlëbëlohna. 6 Koɗ nke kolëla ɗus wanës ŋa, ɓare ge uyët W̃ënu ŋa ye, kwëhnaɓu. Tufëɗerunëho wapacëk kwëlëkwël, hnë fop ile liɗëfunëho hna.
7 Ntëntëɓu bi kaɓi mbanaɓu ami dënk soŋe lënëhnu w̃uhnë ante njëtëndanëɗëmuno Wanës Wakasëk W̃ënu ŋa hara tëƴëluhna asosuno iñë? 8 Maw̃ëɓu hnapul vëvë hnë vacery sali vakaw̃ary soŋe wëɓal mën ŋa, soŋe holahnu ryokuŋëhnu w̃uhnë. 9 Do hnë wati nte nkeɓuho hnë w̃uhnë ŋa, ñoñ tëƴëlunohna nte mbalëkowo ŋa, kaɓi vëỹënta mën vële w̃atiko Masedëwan va njonëhninihowo fop ile valëɗëhowo ỹa. Ŋwëỹëɗëfuho kwëlëkwël soŋe yewu iɗiɓ hun do nkoɓu wëỹëndu. 10 Hnë Akayi li fop ahnë koɗina ntihët ile naỹëhnahnëɗëfu ỹi. Gë toña Këris ile ye hnë ami ỹa, koɗëfu lehnu toña ye. 11 Soŋe ye liɗëfu waŋi? Kaɓi ŋahnëɗiluhna bi ye? Hali, W̃ënu ŋa njëtëk ŋahnëɗëmu! 12 Ile liɗëfu ỹa nkoɗëfu lindu soŋe vële ỹahnëɗ hnënda naỹëhnahnëndëni hëñëlëlahnëfu gë fuhnë, vahnë vërac antë nuỹani. 13 Vahnë vërac ntiyani had vëfaƴik Këris hara vëw̃ër ye, vëryokuŋ vëroka vahnë fo. 14 Do umë gena ile fëmpëhnahnëk, kaɓi Sintani umë dënk ntiyako mëleka humpen. 15 Awa ge vëryokuŋ vëlëw̃u va ntiyani had vahnë vësatah, umë gena fëmpëhnahnah. Ɓare wapuya wadëw̃ hni ŋa meɗ had gante tëfëka ɗoku lëw̃ hni ka.
Horot ile yehawo Pol
16 Mbokëmu rëfëtanëhnëndu: antë ahnë ntiyahna asenak yeɓu. Ma awa, ge had ale cenak yëkiɓu, maw̃ëryin koyëna nkeɓu soŋe holahnu hnaỹënahnu toƴe, ami fëna. 17 Wante hnësëɗëfu ŋi, gena wante w̃atik hnë Ahwëhn hna, ɓare had senëk nësëɗëfu. Ɓare pacëko kwëhnaɓu ile hoɗëfu hnaỹënahnu. 18 Awa kaɓi vëyaɓah wadëw̃ hni ŋa naỹënahnëɗëni, ami fëna naỹënahnëntëɗeɓu. 19 W̃uhnë vële ỹak ritëk vi nduñënanëhnëɗunëhëhni ɗus vësenak va! 20 Nduñënaɗun alindewu had vëramp, arokandewu, arokëhnëndewu hnapul hun ỹa, do njafaŋëndënihu do ndafëndënihu wayëka hna. 21 Tavëndinëfu ge kwëhnalëfunohna fanka ile lihanderun koyëna!
Ɓare, ile-wo-le ndëkëko ahnë naỹënahn, ndëkëɗëfu ami fëna. Nurun, tame nësëɗëfu had senëk. 22 Wa-ebëre ye? Ami fëna, Ebëre yeɓu. Vëva Isërayel ye? Ami fëna, ava Isërayel yeɓu. Vële hnagik hnë hnënk Abëraham ye? Ami fëna, hnë hnënk Abëraham nagiɓu. 23 Vëryokuŋëhn Këris ye? (Wëlin mbokëɗëfu hnësu had senëk paryi!) Ami ye aryokuŋëhn Këris ale lëbëkëhni vëhni ỹa. Ndokuŋëɓu lëbëw̃ëhni vëhni, cëɗiɓuho lëbëw̃ëhni vëhni, ndafiɓuho lëbëw̃ëhni vëhni do nkwafëɗëfuho ntaw̃ary mën ŋa kwëlëkwël lëbëw̃ëhni vëhni. 24 Wasëwif w̃a ntampëniho wahwënta mbëɗ (5) nte-wo-nte ŋa vantamp wafëhw warar g’imbëɗ gë wahnah (39) va fop. 25 Wahwënta warar (3) vëvë Rom va ndafëniho ɗus, hwënta ryampo ntutiɓuho gë wëraka; wahwënta warar (3) përëkaryëkowo wasiskulu w̃a hnë wov hna do hwënta ryampo ntiɓu anent gë umëɗ ndampo w̃ënka hna. 26 Hnë ƴasëlehn mën ƴaɓah hna, pankëlëɗëfunëho wati-wo-wati waŋaƴah hnë wasën hna, gë wabandi ŋa, gë hnënk mën wasëwif ŋa, gë vële wok vëyena wasëwif va, gë watenda ŋa, gë vankor vacankaf va, gë wawov w̃a, do gë hnë vëỹënta mën wamër hna. 27 Ntiɓu waɗoku wadakah ɗus do nkwankaɗëhowo ɗus wakwëɗ ŋa. Njoɗëhowo inte ŋa gë w̃ënka per do wahwënta w̃a cuŋëɗëfuho fërëɗel. Njoɗëhowo huji do nuỹaɗëwohna viỹi vile sënkaɗëfu. 28 Do nkwënëɗëfu hnë watac uryëñah mën soŋe vële hwëtahnëk va fop. Umë hnahaɗëfu fac-wo-fac. 29 Ge ahnë nambëk fanka, ami fëna njëtaɗëfu kwëhnala fanka. Ge ahnë tavëk ikwëtahn ŋa, umë njakënëɗëho sakahnëha ɗus, ami.
30 Ge tëfëko hnaỹënaw̃, gë inamb fanka mën ŋa naỹënaɗëfu. 31 W̃ën, Rëm Ahwëhn fu Yesu, umë ale sëmbëɗe kwëlëkwël ỹa, njëtëk mërëɗa. 32 Ante nkeɓuho hnë Damas hna, guverëner ava ahnaw̃ ale w̃aciko Aretas ỹa, kwëtëkëhni viyëka warënka tenda hna njëkande soŋe pëlahno. 33 Ɓare hnë kankel njëbiɓuho do saniwu hnë fenetër mir le heceko tenda hna, do pehëɓuhawo. + 11.33: Vantiyehn 9.23-25
12Huɗakery Pol g’ulëmpëhn
1 Awa afo hnaỹënawu, mama nkok kwëhnana nafa. Ha, ñaɗëfu hnësu soŋe vile nuỹehnëko Ahwëhn a hnë huɗakery, visow̃ik vile njëtëndanëko hnë ntaw̃ary mën. 2 Njëtëɓuha asan ale yeho arëfal Këris , tëkëk wabëhn ipëhw gë wahnah (14), koɓëri ga kaƴëndëka W̃ënu ŋa hafo hnë ƴaŋ hn’ambin hna. Bi g’imbahn dëw̃u per ma mbahn këm nkeho? Ye yëtëɓu? W̃ënu ŋa fo yëtëk. 3 Njëtëɓu aỹi asan kaƴëndiko hn’ile nkeho W̃ën hna ɓare ƴëtëla bi g’imbahn dëw̃u ŋa per nkeho ma hali. W̃ënu ŋa fo yëtëk. Hnam ambin hna, aỹi asan nkwëryëko wanës wante sow̃iko kobëry, ile nkok ahnë tëfëlahna tëfëta. 5 Naỹënëɗëfu iỹi sifa ahnë, ɓare ge soŋe lëmën ỹa dënk ye naỹënaryëɗa ñoñ, ge gena ikihn mën ŋa. 6 Ge ñakëndëɓuho hnaỹënaw̃ gekënda senëk, kaɓi toña ỹa fo hnësakëndëɓu. Ɓare kehaɗëfu hnaỹënaw̃ soŋe ahnë antë kwëtahno ntëbi ile nuɗ liɗëfu ỹa ma nkwëryëɗ wante haraŋëɗëfuhëhni vahnë va.
7 Awa, soŋe antë vëntaw̃ soŋe viỹë visow̃ak vifëmpëhnahnah vile njëtëndanëko Ahwëhn va, w̃emak sankaf njëɗako had ulëmpëhn hnë mbahn mën hna, afaƴik Sintani dënk ye, memaỹehnahno antë vëntaw̃. 8 Muntaɓuha Ahwëhn a wahwënta warar ntihëtëhno iỹi w̃emak. 9 Më ntehnëko: «Kwëlëkwël, ufërën mën w̃a gwër nkeɗëhi: hn’uhihnah hu hna tufëhnaɗ wapacëk fanka mën fa.» Awa kaɓi koyëna nke tame mbëntaɗëfu g’intaw̃ary fop soŋe kihn mën ŋi, ɗanko fanka Këris fa ntëɗahn hnë ami. 10 Awa, soŋe rac ye natëko gë kihn mën ŋi gë waƴew̃ ŋa gë waɗëñah ŋa gë wahorotehn w̃a do gë vifëmpëhnahnah va, waŋi nkeho kaɓi maw̃ëhnëɓuha Këris ỹa. Ge kihnëɓu, hnë wati rac njaw̃ëɗëfu.
Pol pëmpëhnahnëka soŋe vëvë Korent
11 Nësëɓu had senëk, ɓare w̃uhnë forosiŋëko. W̃uhnë rëfëkawo asëkwaryuno kaɓi ñoñ vëlëbëlohna vële lirun vëfaƴik vësankaf hun vi, lakënde gela ñoñ. 12 Ante nkeɓuho fagant hun ŋa ntiɓuho g’iɗuñëna cankaf sifa wëdahëse do gë vifëmpëhnahnah fop wante rufahnëɗ wapacëk afaƴik yeɓu. 13 Ye linëhnëɓuhëhni vacery sali vëñëntaw̃ va woɓu dinëhnëluhna w̃uhnë, ge gena ile woɓuho gela iɗiɓ hun? Tavëhnëryino idëntahn tac nte lëntahnëmu!
14 Wëlin pëhwëtaɓu hnehëryiwu ỹal hun hna rarëna ỹa, do ñaɗa yewu iɗiɓ hun. Gena koryi hun ỹaɗëfu, w̃uhnë ye! Gena fatah fa hwëtëhnëɗëhëhni koryi vële hnagëka va, ɓare vële hnagëkëhni vutah va rëfëkëhni kwëtëhnëndënihëhni koryi vutah vuntëw̃ hni va. 15 Ge ami ye, njëɗahnëɗëfu g’intaw̃ary pacah fop ile hwëhnaɓu ỹa, do njëɗëhnaɗëfu ami dënk soŋe vintaw̃ary hun va. Ge ỹaɓu ỹahnu, w̃uhnë ŋayëtëɗun bi iña hun soŋe mën ỹa?
16 Njëtërun dënk, ami geluw̃ohna iɗiɓ hun. Ɓare mpëd nkeni vële lehnëɗ tokamu, tëndëhnëmu gë wamër mën ŋa! 17 Ƴëkëryinëhni vële faƴiɓuho va, tokëhnëmu bi hnapul hun ỹa bëɓ hn’aryampo hnë vahnë vërac? 18 Muntaɓuha Tit njiryi gë ỹalun do paƴëryiɓuha aỹënta fu aryampo g’umë. Tit tokëhnëku bi hnapul? Ami g’umë tëfëlëryilëfuhna bi hn’ankaw̃ ndampo g’ikahnënda ndampo?
19 Mpëd ntiyahnëku, hnë wati le haraŋëɗerunëho li fop, toña lëw̃ fu ỹa fo bi yëkëlendëɓunëho haryënkw hun? Haryënkw W̃ën hna nësëɗëfun had vële vëmënkëlëk gë Këris do umë fop soŋe ayaw̃ënahniwu ikwëtahn hun hna liɗëfun, w̃uhnë vële ỹahnëɓun ɗus. 20 Ntakëko yiryiwu rëkatu gante nkoɓu ñaɗa do rëkëryiwu gante nkorun ñaɗiluhna ka. Ntakëko antë yiwu rëkatu sonko gë ñew̃aryël gë vantavah va gë ipitël vukore vukore gë inëw̃ël gë inaỹënalahn do gë nkwërëla këm. 21 Ha, ntakëko ge mbokëɓu yiryiwu, W̃ënu mën ŋa cëfëhnëndano haryënkw hun do hnuỹawu hnë vëyaɓah ile yiw̃ëhnëndanëɗëho kaɓi nkoni menëndëni gë koɓëri ka, vëravëna ronkah lëw̃ hni gë ndakëntal nte ñew̃ëk W̃ënu ŋa do gë itëf viw̃eh vile ñaɗ imbahn dëw̃ hni.
13Siyab rëkwa Pol
1 Rarëna ỹa ỹaɗëfu hnehëryiwu gë ỹal hun. Kerik: «Gë vahnë vëhi ma vërar kitiŋëɗe ile yelëku ỹa.» + 13.1: Ɗivëta Sariya 19.15;Matiye 18.16 2 Ante nehëryiɓuho higëna ŋa niraɓuhëhniwo vële liɗëho wameh koɓëri va. Do tame, gola ỹal hun hna, ɓare mbokëɓu hnësëhnëryindu: ge mbokëɓu yiryiwu, kaỹëhnahnëɗilohna gë vëhni do gë vëỹëntaw̃ va fop. 3 Ge ñaɗun ile rufahnëɗ Këris ỹa hnësëɗ bëɓ hn’ami, nuỹaɗun. Këris ỹa gena fanka këm gë cape hun, ɓare tufahnëɗ fanka falëw̃u fa hnë w̃uhnë. 4 Paryi nke, ante pakiko kërëwa hna, tufahnëlohna fanka, ɓare mbëhnëk gë fanka W̃ën fa. Do fuhnë fëna fanka këm yeɓun had gante nkeho umë ka. Ɓare nuɗun ga kwëhnaɓun fëna fanka W̃ën fa.
5 Ƴëkaryin w̃uhnë dënk, pëcëtaryin bi ikwëtahn ŋa nke hnë w̃uhnë. Pacëk bi Yesu Këris hnë w̃uhnë nke? Mpëd ñoñ gena ile rufahnëɗ rac. 6 Ɓare ntiyahnëko, pacëk, hnë fuhnë nke. 7 Muntaɗëfunëha W̃ënu ŋa soŋe antë aliwu iñë w̃eh. Gena soŋe rufahnahnëfu ɗoku fu ỹa hnë w̃uhnë padëk ɓare alihahnu ifërën ye, wëla ntehni nësëɗe fuhnë dilëfuhna ɗoku fërën. 8 Ñoñ mëkëɗilëfuhna lifu ile hnëmpëlëk gë toña ỹa, ge gena yiryeryëfu haryënkw. 9 Natëɗëhëfu nte-wo-nte nkoɓun kwëhnalëfuhna fanka ŋa do hara w̃uhnë njaw̃ërun. Do muntaɗëfun ahahnëndawu hafo le tëkwëk hna. 10 Kerëndiɗëmu ante nkok ŋaw̃ëlinëk ŋi kaɓi ñaɗa yapënawu ge tëkëryiɓu hnë w̃uhnë. Ahwëhn a njëɗako ucankaf ŋa soŋe yaw̃ënahnu ikwëtahn hun ŋa gena soŋe vëvehnahnu.
11 Awa tame, vëỹënta mën, geryin uhnatah hna. Ƴëkëlehnëryin ahahnëndawu, kamënaỹehnëlëryindën do gwëryëlëryin. Geryin hnë ƴam hna, do W̃ën iña ŋa gë ƴam ỹa gë w̃uhnë nkeɗ.
12 Gaỹëlëryindën gë iŋahn inte rufande vëỹënta hna. Fop vële hwëtahnëka W̃ën va nkaỹëryiɗënihu.
13 Araɓi Ahwëhn a Yesu Këris ndëwanu. Araɓi W̃ënu ŋa pëbënu g’iŋahn dëw̃u ŋa do Iƴir Ipacah ŋa nti avëmënkëlu w̃uhnë fop.