RUTH

1

1 Biaceihtu hna nih an rak uk lioah khan ram chungah cun mangṭam a tlung i, Judah ram chung i Bethlehem khuami pakhat cu, a nupi le a fapa pahnih hna he tiah, Moab ram i pem awkah an kal. 2 Cu mipa a min cu Elimelek a si, a nupi min cu Naomi a si i a fapa pahnih hna min cu Mahlon le Khilion an si; Judah ram chung Bethlehem khua i Efrath mi an si. Moab ram ah cun an va kal i khika ah an va um. 3 Sihmanhsehlaw Naomi va Elimelek cu a thi i amah le a fapa pahnih cu a roh hna. 4 Cun Moab minu kha nupi ah an ṭhit hna; pakhat cu a min ah Orpah a si i a dang pakhat cu a min ah Ruth a si. Khika ah kum hra tluk an um i, 5 Mahlon le Khilion cu an pahnih in an thi i, cucaah Naomi cu a fapa pahnih hna le a va nih khan an roh ai. 6 Cun a fapale nupi hna he khan tiah kir ṭhan awkah Moab ram khan aa thawh, zeitintiah Bawipa nih a mi kha a len cang hna i rawl a pek hna ti kha, Moab ram chung khan a theih. 7 Cucaah a umnak hmun khan a fapale nupi hna he khan aa thawh i Judah ram i kir ṭhannak lam ah khan an kal. 8 Sihmanhsehlaw Naomi nih a fapale nupi pahnih hna kha a thawh hna i, "Va kal cang u, nanmah le nan nu le inn cio ah khan va kir cang u. Mithi hna le keimah cungah nan tuah bantuk hin Bawipa nih nan cungah zaangfahnak tuah ve ko seh. 9 Cun nan pahnih in va inn tangah khuasaknak nan ton khawh nakhnga Bawipa nih zaangfahnak in pe ko hna seh!" tiah a ti. Cun a hnamh hna i nguingui thlak in an ṭap. 10 Cun annih nih amah cu, "Kan kir lai lo, nangmah sinah na miphun hna sinah kan kir ve ko lai," an ti. 11 Sihmanhsehlaw Naomi nih, "Ka fanule hna, kir ko u, zeicahdah keimah sinah cun nan kal lai? Nan va ding caah ka paw chungah fapa ka ngeih ti ṭung hna lo? 12 Va kir ko u, ka fanule hna, va kal ko u, va ngeih awkah ka tar tuk cang. Ruahchannak ka ngei rih tiin tuzan hmanh ah hin va hei ngei in fapa hei ngei hna ning law, 13 nannih nih an upat tiang nan hngah hna hnga maw? Va ngei loin maw nan um ko hnga? Si hlah e, ka fanu hna, nanmah caah hin ka ngaih a chia hringhran ko, Bawipa kut cu keimah doh ah cun pei a chuah cang fam cu," tiah a ti. 14 Cun nguingui thlak in an ṭap ṭhan; Orpah nih cun a pi cu a hnamh, sihmanhsehlaw Ruth tu nih cun aa tlaih peng. 15 Cun amah nih, "Zohhmanh, na va unau nupi cu amah miphun le a pathian hna sinah a kir cang; nang zong na va unau nupi cu zul in kir ve tuah," tiah a ti. 16 Sihmanhsehlaw Ruth nih, "Nangmah he i ṭhen awk le nangmah zul lo i kir ṭhan awkah ka lem len hlah; zeicahtiah na kalnak ah ka kal ve lai i na riahnak ah ka riak ve lai; na miphun cu ka miphun an si ve lai i na Pathian cu ka Pathian a si ve lai; 17 na thihnak ah ka thi ve lai i khika ah cun an ka vui ve ko lai. Pathian nih cu bantukin ka cungah tuah seh law, tam deuh zongin tuah ko seh, thihnak hmanh nih nangmah sinin ka ṭhen ai kun," tiah a ti. 18 Cun Naomi nih amah sinah kal aa tim hrimhrim ti kha a hmuh tikah zeihmanh a chim ti lo. 19 Cucaah Bethlehem tiangin an pahnih in an kal. Cun Bethlehem an phak tikah anmah ruangah an khuapi in an i tuai ur i nu hna nih cun, "Mah hihi Naomi kha a si maw?" tiah an ti. 20 Cun anih nih annih cu, "Naomi ka ti hlah u, Mara ka ti u, zeicahtiah Lianngan Bik nih khaa ngaingai in ka cungah a tuah cang. 21 Khatte in ka rak kal i Bawipa nih kutro in a ka kirpi ṭhan. Bawipa nih a ka hrem i Lianngan Bik nih ka cungah harnak a tlunter tikah hin zeicahdah Naomi nan ka ti?" tiah a ti. 22 Cu bantukin Naomi cu, Moab ram in a kirmi Moab minu Ruth, a fapa nupi he khan a ra kir. Cun annih cu barli ṭuan domh ah khin Bethlehem khua an phan.

2

1 Cun Naomi nih cun a va rualchan, Elimelek chung, mirum ngai, rualchan pakhat a ngei i a min cu Boaz a si. 2 Cun Moab minu Ruth nih cun Naomi cu a thawh i, "Lo ah va kal ning law a rak ka zaangfahtu paoh sinah famua ka va sua lai," tiah a ti. Cun anih nih, "Va kal ko, ka fanu," tiah a ti. 3 Cucaah aa thawh i a kal i rawlṭuantu hna hnuah khan famua cu a va sua; cun Elimelek chung a simi Boaz ta a simi lo ah cun a va phan sual ai. 4 Cun zohhmanh, Boaz cu Bethlehem in a ra i rawlṭuantu hna sinah cun, "Bawipa cu nan sinah um ko seh," tiah a ti. Cun annih nih, " Bawipa nih thluachuah in pe ko seh," tiah an leh. 5 Cun Boaz nih rawlṭuantu a zohtu hna a sinum sinah cun, "Mah hihi mizei ngaknu dah a si?" tiah a ti. 6 Cun rawlṭuantu a zohtu hna sinum nih cun, "Moab mi ngaknu kha a si, Moab ram in Naomi he a raminu kha. 7 Amah nih hin, ’Zaangfahnak tein, rawlṭuantu hna hnuah hin faphal lakah famua ka suatter law, ka pumhter ko,’ tiah a ti. Cucaah a ra i zingka tein atu tiang a ṭuan lengmang, tlawmte hmanh i din hin loin," tiah a leh. 8 Cun Boaz nih Ruth sinah cun, "Ngaihmanh, ka fanu, lo dang i famua va suat awkah kal hlah; hi zong hi chuahtak hlah, sihmanhsehlaw ka ngaknu pawl sinah hin um peng ko. 9 Annih nih an ṭuan liomi lo kha i zoh law, annih hnu in zul hna. Tlangval hna cu nangmah kha in tonghtham lo awkah bia ka riah hna khah. Cun na ti a hal tikah ti um ah khan va kal law, tlangval nih an thanmi kha va ding ko," tiah a ti. 10 Cun a kun i vawlei lei hoih in a lu a khun in amah cu, "Phun dang mi ka si cu na hngalh ko, asinain, keimah cu na hei ka hngalh duh nakhnga ah, zeicahdah na hmaiah mithmai ṭha cu ka hmuh e?" tiah a ti. 11 Sihmanhsehlaw Boaz nih a leh i, "Na va a thih ri in na pi cung i na tuahmi vialte cu tling tein an ka chimh dih ko, na nu le na pa le na chuahnak ram na kaltak hna i a hlan i na hngalh bal lomi miphun sin i na ratnak hawi hna hi. 12 Bawipa nih na tuah ciami cu in rul seh law, Bawipa, Israel Pathian, a thla tangah i dor awk i na rak fuhmi nih cun, tampi in laksawng in pe ko seh!" tiah a ti. 13 Cun anih nih, "Ka bawipa, ka cungah na ṭha hringhran ko, zeitintiah ka hna na ka ngamter i, na salnu si ve hmanh hlah ning law, na salnu sinah hin bia nemnem na chim," tiah a ti. 14 Cun rawl ei caan ah Boaz nih amah cu, "Hika hin ra law, changreu hawi hna hi ra ei ve, na changreu cheuchum cu mitsur hang chungah hnim ve," tiah a ti. Cucaah rawl ṭuantu hna pawngah khan a ṭhu i vaireu kha Boaz nih a hei chanh i a khim tiang a ei, ei bang zong tlawmpal a ngei. 15 Famua suat awkah aa thawh tikah khan, Boaz nih a tlangval pawl cu, "Faphal lakah hin suatter ko u law, si hlah u. 16 Cun a tom chung hna zong khan zuhpiak u law, kaltak hna u law, hun i suat seh, caa hlah u," tiin nawl a pek hna. 17 Cucaah lo chungah cun zanlei tiang a sua; a suatmi cu a tuk i barli ephah pakhat hrawng a si. 18 Cun aa phorh i khua chungah a lut; a pi cu a suatmi kha a hmuhsak, cun a khim hnu i a tangmi rawl zong kha a chuah i a pek. 19 Cun a pi nih khan amah cu, "Khuazei ah dah nihin cu na suat? Cun khuazei ah dah na ṭuan? Nangmah a rak in hngal duhtu cu thluachuahnak hmu ko seh," tiah a ti. Cucaah a pi cu aho sin i a ṭuan kha a chimh i, "Nihin ah a sin i ka ṭuan mipa min cu Boaz a si," tiah a ti. 20 Cun Naomi nih a fapa nupi sinah cun, "A nungmi cungah siseh, a thimi cungah siseh, a zaangfahnak a ngol lomi Bawipa nih cun amah cu thluachuahnak pe ko seh!" tiah a ti. Cun Naomi nih a sinah, "Cu pa cu kan rualchan a si, kan sahlawh naih bik a si," tiah a ti fawn. 21 Cun Moab minu Ruth nih cun, "Cu hleiah, ’Ka rawl ṭuan an dih hlantiang ka sinum hna sinah hin na um ve ko lai,’ a ka ti pei," tiah a ti. 22 Cun Naomi nih, a fapa nupi Ruth sinah cun, "Ka fanu, a sinum ngaknu hna sin i na kal cu a ṭha ko lai, lo dang ah cun an in tonghtham sual hnga," tiah a ti. 23 Cucaah Boaz ngaknu pawl sinah cun, barli le changvut ṭuan a dih tiang a um i famua cu a sua lengmang; cun a pi sinah cun a um.

3

1 Cun a pi Naomi nih cun amah cu a thawh i, "Ka fanu, nangmah ca i a ṭhat nakhnga, khuasaknak kawlpiak loin maw kan um hnga? 2 A ngaknu pawl he na va umnak Boaz kha kan rualchan a si lo maw? Zohhmanh, tuzan ah phuhri ah barli a zap lai. 3 Cucaah i kholh law, sathau i thuh law, na hnipuan ṭha bik i hruk hna law, phuhri ah cun vung kal tuah; sihmanhsehlaw ei le din a dih hlantiang, mipa sinah cun i hngalhter hlah. 4 Sihmanhsehlaw a ih tikah a ihnak kha i ngiat; cun va kal law, a ke kha va hlim law, va it ve; cun amah nih zei tuah awk kha an chimh lai," tiah a ti. 5 Cun anih nih, "Na chimmi paoh cu ka tuah lai," tiah a leh. 6 Cucaah phuhri ah cun a vung kal i a pi nih a chimh bantukte khan a tuah. 7 Cun Boaz cu a ei a din dih in a lung aa lawm i rawltlun hram i ih awkah a kal. Cun din tein a ra i a ke cu a hlim i a it ve. 8 Cun zanlai ah mipa cu a lau i a khel aa let i, zohhmanh, nu pakhat kha a kehram ah a rak it ko! 9 Cun, "Ahodah na si?" tiah a ti i, "Na salnu Ruth ka si; ka rualchan naih na si caah na salnu hi na puan ka zawn tuah," tiah a ti. 10 Cun anih nih, "Ka fanu, Bawipa nih thluachuahnak in pe ko seh; tlangval a sifakmi siseh, a rummi siseh na zulh hna lonak ah hin, a hmasa bik i nak hmanh khan hi a hmanung bik na vel hi na dawhter deuh cang. 11 Cun ka fanu, ṭih hlah, ka khuapi hawi vialte nih nangmah cu mi ṭha na si kha an hngalh ko caah na ka halmi vialte cu kan tuahpiak lai. 12 Cun keimah cu na rualchan naih ka si taktak, asinain keimah nakin a nai deuhmi pakhat a um rih. 13 Tuzan cu hika ah um ko, thaizing ah amah nih nangmah caah aa naihmi rualchan nih tuah awk kha a tuah duh ahcun, a ṭha ko; tuah ko seh. Sihmanhsehlaw nangmah caah aa naihmi rualchan nih tuah awk kha a tuah duh lo ahcun, khi tikah, keimah nih, Bawipa a nun bangin, nangmah ca i aa naihmi rualchan nih tuah awk cu ka tuah lai. Zinglei tiangin it ko," tiah a ti. 14 Cucaah a kehram ah cun zinglei tiang a it, sihmanhsehlaw ahohmanh fiangfai in i hmuh khawh hlanah khin a tho; cun amah nih, "Phuhri ah minu a ra ti kha ahohmanh theihter lo si seh," tiah a ti. 15 Cun a thawh i, "Naa aihmi na puan kha rak pu law, rak dawn tuah," tiah a ti. Cucaah a dawnh i barli kha rel ruk a tah i a cungah a khinh; cun khua chungah a lut. 16 Cun a pi sin a va phak tikah, "Zeitindah na si, ka fanu?" tiah a rak ti. Cun mipa nih a ca i a tuahmi vialte kha a chimh i, 17 "Hi barli rel ruk hi a ka pek i, ’Na pi sinah kut ro in na kir hrimhrim hnga lo,’ a ka ti," tiah a ti. 18 Cun amah nih, "Zeitindah thil cu a si ti kha na hngalh hlantiang, ka fanu, hngak ko rih, zeicahtiah nihin ah cu thil cu a lim hlantiang mipa cu a um sawhsawh lai lo," tiah a ti.

4

1 Cun Boaz cu hauka ah khan a hung kal i khika ah a ṭhu; cun zohhmanh, Boaz i a chimmi rualchan naih kha a ra. Cucaah Boaz nih, "Ka kawi, ra pial ta rih tuah; hika ah hin ṭhu tuah," tiah a ti i a ra pial i a ṭhu. 2 Cun khua chung upa pahra kha a lak hna i, "Hika ah hin ṭhu tuah u," a ti hna i an ṭhu. 3 Cun rualchan naih sinah cun, "Moab ram in a kir ṭhanmi Naomi nih kan phunhawi Elemelek ta a simi lobung pakhat kha a zuar. 4 Cucaah cun, cu kong cu nangmah kha kan chimh awk le hika i a ummi hna le ka mi hna lak i upa hna hmaiah hin caw, kan ti awk a si tiah ka ruah. Na tlanh hnga a si ahcun, tlan tuah; sihmanhsehlaw na tlanh duh lo ahcun, ka hngalh nakhnga ka chim tuah, zeicahtiah nangmah hleiah a tlantu ding an um ti lo i nangmah an changtu cu keimah ka si ko," tiah a ti. Cun, "Ka tlanh lai," tiah a ti. 5 Cun Boaz nih a thawh i, "Naomi kut in lo cu na cawk ni in mithipa nupi Moab minu Ruth zong kha na cawk a si; mithipa min cu a ro ah na kirter ṭhan nakhnga," tiah a ti. 6 Cun rualchan naihpa nih cun, "Keimah ro tu kha ka hrawh sual lai caah, keimah caah cun ka tlan kho lai lo. Keimah nih ka tlanh khawh lo caah nangmah tu nih tlan khotu ka sinak cu i lak ko," tiah a ti. 7 Cun mah hihi, hlan lioah cun Israel mi lakah tlanhnak le thlennak kongah, phung a rak si; biatlaknak fehternak ah pakhat nih a kedan kha aa phoih i pakhat kha a pek, mah hihi Israel mi nih thil an rak fehterning cu a si. 8 Cucaah rualchan naih nih khan Boaz cu, "Nangmah caah i cawk ko," a ti tikah khan a kedan aa phoih. 9 Cun Boaz nih upa hna le mizapi hna sinah khan, "Nannih cu nihin ni ah hin Naomi kut chungin Elimelek ta a simi vialte le Khilion le Mahlon ta a simi vialte cu ka cawk cang hna, ti hngaltu nan si. 10 Mithipa min cu a unau hna sin le a chuahnak hmun hauka in a loh nakhnga lo, mithipa min cu a ro chung i hmunhter awkah, Mahlon nih a rohmi Moab minu Ruth zong kha ka nupi si awkah ka cawk cang; cucu nannih hi nihin ah hin a hngaltu nan si," tiah a ti. 11 Cun hauka ah a ummi vialte le upa hna nih khan, "Hngaltu kan si. Na inn chungah a ra ding minu cu, Rachel le Leah, Israel innchungkhar a dirhtu pahnih hna bantuk ah khan Bawipa nih ser ko seh. Efrathah ah hin khua awng tong law, Bethlehem ah na min thang ko seh; 12 cun Bawipa nih hi ngaknu sinin an pek laimi tefa hna thawngin, na innchungkhar cu Tamar nih Judah a hrinpiakmi Perez innchungkhar bantuk kha si ko seh," an ti. 13 Cucaah Boaz nih Ruth cu a lak i a nupi ah a cang; a theihhngalh i Bawipa nih fapawinak a pek i fapa a hrin. 14 Cun nu hna nih khan Naomi sinah cun, "Nihin ni i rualchan naih chambau loin an umtertu Bawipa cu thangṭhat si ko seh; amah min cu Israel mi lakah thang ko seh! 15 Amah cu nangmah caah nunter ṭhantu le na tar leiah an cawmtu a si lai; zeitintiah na fapa nupi, nangmah an dawtu, nangmah ca i fapa pasarih nakin a ṭha deuhmi nih cun, a hrin cang," tiah an ti. 16 Cun Naomi nih ngakchia cu a lak i a pom i a umh. 17 Cun innpa nu pawl nih khan min an sak i, "Naomi caah fapa a chuak," tiah an ti. Obed tiah min an sak; amah cu David pa Jesse i a pa a si. 18 Cun mah hna hi Perez tefa cu an si: Perez cu Hezron pa a si, 19 Hezron cu Ram pa a si, Ram cu Amminadab pa a si, 20 Amminadab cu Nahshon pa a si, Nahshon cu Salmon pa a si, 21 Salmon cu Boaz pa a si, Boaz cu Obed pa a si, 22 Obed cu Jesse pa a si i Jesse cu David pa a si.