Juan

Bed̶ea bia Jesús ʉ̃rʉbena Juanba b̶ʉd̶a

Jesús baara nibad̶a Juanba nau karta b̶ʉsii. Año 80d̶e Éfeso puurud̶e b̶uasiid̶e nau b̶ʉsii. Maamina nau kartad̶e Juanba nau b̶ʉd̶a jarawẽa b̶uu. Chi nureemaarã, nau kartad̶e Juanba ara ichimaa «Jesusba ãrea kʉ̃ria b̶uu» trʉ̃ jarabachii (21:20-24d̶e).

Juanba nau karta ãbarã baita b̶ʉsii kuitaad̶amera ãchiba Jesús ʉ̃rʉbena ijãaped̶aad̶a biawãrabʉ. Maud̶e jomaurã baita b̶ʉsii Jesús biawãra Dachi Akõre Warr ijãad̶amera. Mau kʉ̃risia mechiu 20:31d̶e Juanba naka b̶ʉsii: «Joma nau b̶ʉsii machiba Jesús Dachi Akõreba Dachi Karibabarii deai jarad̶a, Dachi Akõre Warrd̶e ijãad̶amera. Maka ijãaduubʉrã ichid̶eeba chokae b̶uai ara uru nuread̶ai».

Nau kartad̶e Juanba arakʉd̶e kuitaabiasii Jesús biawãra Dachi Akõred̶ebena neesii. Mau naed̶e kuitaabiasii ẽbẽrarãba jara panuud̶eeba (1:1-51). Mawãare kuitaabiasii Jesusba ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau 7 wau b̶uud̶eeba (2:1—11:44). Mawãare Juanba b̶ʉsii Jesús biui baita b̶uu ʉ̃rʉbena (11:45—17:26), ichi ida b̶u nureeba jidaud̶aped̶a cruzd̶e beaped̶aad̶a ʉ̃rʉbena (18:1—19:42) maud̶e ichid̶e ijãa nureeba ichi chokae jiradud̶a unuped̶aad̶a ʉ̃rʉbena (20:1—21:25).

Nau kartad̶e Jesusba arakʉd̶e jaradeasii Dachi Akõre Jauri ʉ̃rʉbena (3:1-8; 6:63; 7:37-39; 14:15-29; 15:26—16:15 maud̶e 20:19-23). Mau awara arakʉd̶e berrea b̶uu Dachi Akõreba ichi Warr kʉ̃ria b̶uu ʉ̃rʉbena (5:19-21; 10:17-18; 17:1-26) maud̶e saka ichid̶e ijãa nuree kʉ̃ria b̶uu (3:16-17; 11:33-37 maud̶e 13:1—17:26).

1

Jesucristo ẽbẽra ba b̶uad̶a

1Arab̶aed̶eed̶e chi Bed̶ea b̶uasii.1:1 Apocalipsis 19:13. Mau Bed̶ea Dachi Akõre ome b̶uasii. Biawãra mau Dachi Akõre maka b̶uasii. 2Mau arab̶aed̶eed̶e Dachi Akõre ome b̶uasii. 3Ichid̶eeba Dachi Akõreba joma wausii. Ichiwãe Dachi Akõreba ab̶a bid̶a waubai basii.1:3 Waabenarã judiorãba jarabachid̶au Bed̶ea abadau Dachi Akõre kʉ̃risia kuitaa. Proverbios 8:22-31; 1 Corintios 1:30.4Mau bed̶eaba chokae b̶uai dead̶akasii. Mau ʉ̃d̶aa kĩra b̶uasii, ẽbẽrarãmaa ichi ʉ̃rʉbena kuitaabiai b̶uud̶eeba. 5Mau ʉ̃d̶aa pãriud̶e koa b̶uu kĩra b̶uu. Mau pãriuba mau ʉ̃d̶aa poyaa kiibai.

6Ẽbẽra Boro Eabarii Juan abadau b̶uasii.1:6 Juan chi Boro Eabariiba nau karta b̶ʉʉbasii. Dachi Akõreba ichi bʉisii 7mau ʉ̃d̶aa ʉ̃rʉbena berreamera, ichid̶eeba jomaurãba ijãad̶amera. 8Juan mau ʉ̃d̶aawãe basii, maumaarã mau ʉ̃rʉbenáturu berreabachii. 9Chi nau iujãad̶e neei b̶uad̶a mau biawãra ʉ̃d̶aabʉ. Mau jomaurã baita koabarii.1:9 Isaías 49:5-6.

10Mau ʉ̃d̶aa nau iujãad̶e b̶uasii. Dachi Akõreba ichid̶eeba nau iujãa waud̶amina nau iujãad̶ebenarãba ichi kauwa unud̶aabasii. 11Ichi druad̶ebenarãmaa neesii. Maud̶e ichi biꞌia irsibid̶aabasii. 12Maamina chi ichi irsibiped̶aad̶arãba ichid̶e ijãasid̶au. Maud̶eeba ichiba maarã b̶usii Dachi Akõre warrarã nuread̶amera. 13Ãchi Dachi Akõre warrarã bad̶aabasii ãchi naweba adaud̶ad̶eeba maebʉrã ẽbẽrarãba kʉ̃ria panad̶ad̶eeba. Maumaarã Dachi Akõréburu ichi warrarã babiasii.

14Chi Bed̶ea ẽbẽra kakuad̶e b̶uaped̶a dachi tãed̶e nibabachii. Ichi sõbiad̶eeba dachi ãrea aid̶asii. Ichiba dachimaa arakʉd̶e kuitaabiasii Dachi Akõre biawãra saka nii. Maud̶e daiba ichi joma mechiu nii unusid̶au, Dachi Akõre Warr maka niid̶eeba. 15Juanba ichi ʉ̃rʉbena naka jĩwa jarabachii: «Nau ẽbẽra ʉ̃rʉbena, mʉʉba naka jara b̶uabachii: “Chi mʉare neeruu mʉ audeara chi mechiu nii, mau mʉ naed̶e nibasiid̶eeba”».

16Ichi mechiu niid̶eeba, sõbiad̶eeba dachi aid̶a b̶uabachii maud̶e sõbiad̶eeba aid̶abarii. 17Dachi Akõreba naed̶e Moisesba b̶ʉd̶a deasii, maamina Jesucristod̶eeba dachimaa kuitaabiasii ichi biawãra saka nii maud̶e ichi sõbiad̶eeba dachi ãrea kariba b̶uu. 18Ab̶au bid̶a Dachi Akõre unud̶akau.1:18 Éxodo 33:18-20. Maamina chi Warr ab̶aburu nii1:18 Chi Warr ab̶aburu nii. Griego bed̶ead̶e chi b̶ee kartad̶e b̶ʉ kub̶uu: Dachi Akõre ab̶aburu nii. Dachi Akõred̶eeba1:18 Dachi Akõred̶eeba. Griego bed̶ead̶e chi b̶ee kartad̶e mau wãꞌãe. maud̶e chi Akõre ome ãbua b̶uud̶eeba, dachimaa kuitaabiasii Dachi Akõre biawãra saka nii.

Juan chi Boro Eabarii ʉ̃rʉbena

Mateo 3:11-12; Marcos 1:7-8; Lucas 3:15-17

19Nau chi Juanba ara ichi ʉ̃rʉbena jarad̶abʉ. Judiorã paare mechiurãba Jerusalend̶ebena paarerã maud̶e levid̶ebenarã, Juanmaa bʉisid̶au. Maarãba Juanmaa id̶isid̶au:

—¿Bichi kaima? ¿Bichi Dachi Akõreba Dachi Karibabarii deai jarad̶aka?

20Maud̶e ichiba arakʉd̶e jarasii:

—Mʉ Dachi Akõreba Dachi Karibabarii deai jarad̶awãema.1:19-20 Dachi Akõreba Dachi Karibabarii deai jarad̶a. Mau griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: Cristo. Mau chi trʉ̃wãe. Arameo bed̶ead̶e Mesías jarabadau.

21Ãchiba waya id̶isid̶au:

—¿Makarã bichi kaima? ¿Bichi Eliaska?1:21 Malaquías 4:5-6.

Ichiba panausii:

—Mʉ Eliaswãema.

Ãchiba waya id̶isid̶au:

—Bichi ¿Dachi Akõre baita berreabarii chi mechiu neei b̶uad̶aka?1:21 Deuteronomio 18:15-19.

Ichiba panausii:

—Mʉ mauwãema.

22Maud̶eeba ãchiba id̶isid̶au:

—¿Makarã bichi kaima? Dai bʉiped̶aad̶arãmaa bichi ʉ̃rʉbena jarad̶e wãd̶ai panuu. Ara bichi ʉ̃rʉbena daimaa ¿kãare jarad̶ai kawa?

23Maud̶e Juanba panausii:

—Dachi Akõre baita berreabarii Isaiasba naka jarasii: “Drua sirua wãꞌãe b̶uud̶e ab̶auba nau jara b̶uu: Dachi Mechiu o jipa wirua wáusturu”.1:23 Isaías 40:3. Mʉ mau ẽbẽrabʉ.

24Juanmaa bʉiped̶aad̶arã chi nuree fariseorã basii.1:24 Griego bed̶ead̶e mauba nau sid̶a jara b̶uu «Juanmaa bʉiped̶aad̶arã fariseorãba bʉisid̶au».25Maarãba ichimaa id̶isid̶au:

—Bichi Dachi Akõreba Dachi Karibabarii deai jarad̶awãebʉrã, maud̶e Eliaswãebʉrã, maud̶e Dachi Akõre baita berreabarii chi mechiuwãebʉrã, ¿kai trʉ̃d̶eeba bichiba ẽbẽrarã boro eakua b̶uma?

26-27Juanba naka panausii:

—Mʉʉba baniáburu boro eabarii. Maamina chi mʉare neei b̶uad̶a machi tãed̶e b̶umina machiba mau unud̶akau. Mau mʉ audeara chi mechiu niid̶eeba, mauba jʉ̃rʉd̶e jʉ̃barii enai baita mʉ biꞌiwãe b̶uu.

28Joma mau makasii drua Betania puuru abadaumaa, Jordán do kĩare orienteare Juanba boro ea b̶uad̶amare.1:28 Chi b̶ee kartad̶e naka b̶ʉ kub̶uu: Betábara.

Jesús Dachi Akõre Oeja Chekebʉ

29Mau norema Juanba Jesús ichimaa neeruu unusiid̶e naka jarasii: «¡Ichiásturu! Jãu Dachi Akõre oeja chekebʉ. Ichid̶eeba Dachi Akõreba nau iujãad̶ebenarãba kachirua waubadau perdonabarii.1:29 Levítico 16:20-22.30Ichi ʉ̃rʉbena mʉʉba naed̶e jara b̶uasii: “Chi mʉare neeruu mʉ audeara chi mechiu nii, mau mʉ naed̶e nibasiid̶eeba”. 31Naed̶e mʉʉba adua b̶uasii jãu Jesús basii. Maamina Israeld̶ebenarã mʉʉba baniaba boro eakua b̶uu kuitaad̶amera kai Dachi Akõreba bʉid̶a».

32Maud̶e jarasii: «Mʉʉba unusii Dachi Akõre Jauri bajãad̶ebena paloma kĩra neeped̶a Jesús baara b̶eeruu. 33Ara mʉʉba mau unuka basii. Maamina mʉʉba boro eamera Dachi Akõreba bʉisiid̶e naka jarasii: “Bichiba unui mʉ Jauri ẽbẽra ʉ̃rʉ neeped̶a mau baara b̶eeruu. Unuuruud̶e bichiba kuitaai mauba ichi Jaurid̶eeba boro earuu”.1:33 Ezequiel 36:25-27; Isaías 11:1-2; Joel 2:28-29.34Mʉʉba mau unusii. Maud̶eeba mʉʉba jara b̶uu ichi biawãra Dachi Akõre Warr».

Chi Jesús baara naa nibabadaped̶aad̶a

Mateo 4:18-22; Marcos 1:16-20; Lucas 5:2-11

35Mau norema Juan waya ara mama b̶uasii. Maud̶e chi ichi baara nibabadaurã ome panasid̶au. 36Maud̶e Juanba Jesús ara kaita wãaruu unukare jarasii:

—¡Ichiásturu! Jãu Dachi Akõre Oeja Chekebʉ.

37Juan baara nibabadaurã omeeba mau ũrisid̶aud̶e, Jesús baara wãsid̶au. 38Jesús akarrnaa ichiasiid̶e ichi kaad̶e needuu unusii. Maabae id̶isii:

—Machiba ¿kãare kʉ̃ria panuma?

Maarãba jarasid̶au:

—Rabí, bichi ¿sama kãi b̶uma? (Mau bed̶ea Rabí jara b̶uu “Jaradeabarii”).

39Jesusba panausii:

—Ichiad̶e nésturu.

Wãsid̶aud̶e unusid̶au sama kãi b̶uasii. Mau ewarid̶e ichi baara paneesid̶au kewaraa ba b̶uasiid̶eeba.

40Juanba jarad̶a ũrid̶aped̶a Jesús baara wãped̶aad̶a ome panasid̶au. Ab̶a Simón Pedro ãba Andrés basii. 41Andrés Jesús baara b̶uaped̶a naa ichi ãba Simón jʉrʉd̶e wãsii. Unusiid̶e jarasii:

—Daiba unusid̶au Dachi Akõreba Dachi Karibabarii deai jarad̶a.

42Maabae Andresba Simón Jesusmaa adoesii. Neesid̶aud̶e Jesusba Simonmaa ichiaped̶a jarasii:

—Bichi Simón Jonás warr, maamina id̶iid̶eeba bichi Cefas ad̶ai.1:42 Jonás. Griego bed̶ead̶e mau trʉ̃ Juan abadau. Cefas. Maarã trʉ̃ jara panuu «mo». (Mau Cefas trʉ̃ Pedro abadau).

Jesusba Felipe maud̶e Natanael iud̶a

43Norema Jesusba Galilea druad̶aa wãi kʉ̃risiasii. Maud̶eeba Felipe jʉrʉsii. Unuped̶a jarasii:

—Mʉʉba kʉ̃ria b̶uu bichi mʉ baara nibai.

44Mau Felipe Betsaida puurud̶ebena basii. Andrés maud̶e Pedro sid̶a arabena basii. 45Maud̶e Felipeba Natanael jʉrʉd̶e wãsii. Unusiid̶e jarasii:

—Moisesba b̶ʉd̶ad̶e jara b̶uu ẽbẽra daiba unusid̶au. Dachi Akõre baita berreabadaurãba mau ʉ̃rʉbena b̶ʉsid̶au. Ichi José warr Jesús Nazaretd̶ebena.

46Natanaelba Felipemaa jarasii:

—¿Makarã Nazaretd̶ebena ne biꞌia neeika?

Felipeba jarasii:

—Wãd̶a ichiad̶e.

47Jesusba Natanael ichimaa neeruu unusiid̶e, jarasii:

—¡Ichiásturu! Nau biawãra israeld̶ebenabʉ. Ichiba ab̶a bid̶a setaa kũruakau.

48Natanaelba Jesús unuka basiid̶eeba id̶isii:

—Bichiba mʉ ʉ̃rʉbena ¿saka kuitaa b̶uma?

Jesusba panausii:

—Felipeba bichi jʉrʉd̶e wãi naed̶e mʉʉba kuitaa b̶uasii bichi higo bakuru ekare b̶uu.

49Maud̶eeba Natanaelba jarasii:

—Jaradeabarii, bichi biawãra Dachi Akõre Warrbʉ. Bichi Israeld̶ebenarã Reybʉ.

50Maud̶e Jesusba jarasii:

—Mʉʉba bichi higo bakuru ekare b̶uu kuitaasiid̶e a b̶uud̶eeba ¿bichiba maka kʉ̃risia b̶uka? Mau audeara ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau mechiu nuree ãrea unui.

51Maabae Jesusba jarasii:

—Mʉʉba biawãra jaraaruu: machiba bajãa ewa nub̶uu unud̶ai. Maud̶e Dachi Akõre angelerã mʉ, chi Ẽbẽra Ba B̶uad̶amaa ed̶aa wãd̶aped̶a, waya ʉtaa wãwãbadau unud̶ai.1:51 Génesis 28:12.

2

Jesusba bania uva b̶aa babid̶a

1Ewari õbea baaruud̶e miakãiduu kĩrajʉʉ bara b̶uabarii ewari basii Caná puuru Galilea druad̶e. Jesús nawe aria b̶uasii. 2Jesús maud̶e chi baara nibabadaurã iusid̶au mau miakãiduumaa need̶amera. 3Maka panuud̶e uva b̶aa wãꞌãesiid̶eeba chi naweba Jesusmaa jarasii:

—Uva b̶aa wãꞌãesii.

4Maud̶e Jesusba jarasii:

—Dana, ¿Sakãe bichiba mʉʉmaa naka jara b̶uma? Mʉ ewari neewẽa b̶uu.2:4 Mʉ ewari. Chi nureemaarã Jesusba jara b̶uasii ichi bead̶ai ʉ̃rʉbena maebʉrã chi ichiba unubiad̶a chi Dachi Akõreba Karibabarii deai jarad̶a ʉ̃rʉbena.

5Maamina Jesús naweba chi chiko dead̶aka panuumaa jarasii:

—Ichiba jaraaruu joma wáusturu.

6Aria kuuru mo uyaped̶aad̶a 6 topanasid̶au. Judiorãba mau maka uyabadau, Dachi Akõre daad̶e biꞌia topanad̶amera. Kuurucha 20 maebʉrã 30 galón uru panad̶ai b̶uasii.2:6 20 maebʉrã 30 galón. Chi b̶ee kartad̶e b̶ʉsid̶au 80 maebʉrã 100 litros. Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: metreta ome maebʉrã õbea.7Maud̶e Jesusba chi ne dead̶aka panuumaa jarasii:

—Nau kuuru baniaba waabirubísturu.

Ara makʉd̶e waabirubisid̶au. 8Maabae Jesusba jarasii:

—Jãu b̶aꞌãra juid̶aped̶a, maabae chi uva b̶aa dead̶aka panuu mechiumaa adoésturu.

Ara makʉd̶e makasid̶au. 9Maabae uva b̶aa dead̶aka panuu jaradea ua b̶uabariiba mau bania bad̶a do chaasiid̶e adua b̶uasii sama juisid̶au. Chi dead̶aka panúburu kuitaa panasid̶au. Chi uva b̶aa dead̶aka panuu jaradea ua b̶uabariiba chi mukĩra miakãimaa b̶uu iuped̶a jarasii:

10—Miakãibadau ewari wauduud̶e, jomaurãba uva b̶aa chi aude biꞌia b̶uu naa dead̶akabadau. Maka chi iud̶arãba ãrea doped̶aad̶akare, chi uva b̶aa ãrea balewẽa b̶uu dead̶akabadau. Maamina bichiba uva b̶aa chi aude biꞌia b̶uu mera uru b̶uad̶a jãabae dead̶akaaruu.

11Mau ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau naed̶e waud̶a Jesusba Caná puurud̶e Galilea druad̶e wausii. Maud̶ebena ichi chi Mechiu unubisii. Maka ichi baara nibabadaurãba ichi biawãra ijãasid̶au.

12Mau maad̶akare Jesús Capernaum puurud̶aa wãsii. Ichi nawe, ichi ãbarã maud̶e ichi baara nibabadaurã ichi baara ãbua wãsid̶au. Aria ãrea panad̶aabasii.

Jesusba ne kaebea nedobʉibadaurã duabʉikad̶a

Mateo 21:12-13; Marcos 11:15-18; Lucas 19:45-46

13Judiorã Pascua2:13 Pascua. Egiptod̶ebena wãd̶ai naed̶e, judiorãba decha oeja ab̶a beasid̶au maabae chi oa ãchi de poraa wãtomaa purusid̶au. Maka wausid̶au Dachi Akõreba Egiptobid̶arã kastikai ewarid̶e biurãad̶amera. Jãabae Jesusba jara b̶uu ichi oeja ara ichi oa cruzd̶e eab̶ari wãaruu kĩra nii. Maka wausii, Dachi Akõremaa ichid̶e ijãabadaurã nau iujãa jomad̶ebena kastikarãad̶amera. Éxodo 12:1-27. ewari ʉ̃rʉ ba b̶uasii. Maud̶eeba Jesús Jerusalend̶aa wãsii. 14Aria Dachi Akõre de mechiud̶e wãbariimare paka, oeja maud̶e paloma nedobʉibadaurã unusii. Maud̶e chi drua ãyarebena nejarra eneeduu nedobʉibadaurã mesad̶e akʉ panuu unusii. 15Maka unusiid̶e, Jesusba soa jʉ̃kara ab̶a wau adauped̶a, maabae awara joma duabʉikasii ãchi oeja maud̶e paka baara. Chi nejarra nedobʉibadaurã ãchi sẽetao ʉrikuasii maud̶e chi mesa jãwarikuaped̶a, 16maabae chi paloma nedobʉibadaurãmaa jarasii:

—Chi ne kaebea joma ãyaa adoésturu. Chacha de ne kaebea nedobʉibadau de waurã́sturu.

17Maud̶e ichi baara nibabadaurãba kĩrabasid̶au Dachi Akõre bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: «Bichi de mechiu mʉʉba ãrea kʉ̃ria b̶uud̶eeba mʉ biui».2:17 Griego bed̶ead̶e b̶ʉ kub̶uu: Bichi de mechiu mʉʉba ãrea kʉ̃ria b̶uud̶eeba mʉ baai. Salmos 69:9.

18Maka b̶uud̶e paare mechiurã aria panasid̶au. Maarãba Jesusmaa jarasid̶au:

—Daimaa unubiáse Dachi Akõreba bichimaa jãka waubi b̶uu.

19Jesusba panausii:

—Nau de mechiu ãriiduubʉrã, mʉʉba ewari õbead̶e waya waui.

20Maud̶e paare mechiurãba jarasid̶au:

—Nau Dachi Akõre de mechiu 46 año ba b̶uasii joma waud̶ai baita. Mau bichiba ¿saka ewari õbead̶e joma waui a b̶uma?

21Jesusba nau de mechiu asiid̶e ara ichi ʉ̃rʉbena jara b̶uasii. 22Ichi chokae jiradusiid̶e ichi baara nibabadaurãba kĩrabasid̶au ichiba maka jarad̶a bad̶a. Maud̶e ãchiba Dachi Akõre bed̶ead̶e b̶ʉ kub̶uu maud̶e Jesusba jarad̶a biawãra ijãasid̶au.

Jesusba ẽbẽrarã saka nuree kuitaad̶a

23Judiorã Pascua ewarid̶e Jesús Jerusalend̶e b̶uasii. Maud̶e ãrea ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau wausiid̶e, ãreaba ichid̶e ijãasid̶au. 24Maamina Jesusba jomaurã kʉ̃risia kuitaa niid̶eeba ijãabasii ãchiba biawãra ijãa panuu. 25Jomaurã sõ kuitaa niid̶eeba ab̶au bid̶a ichimaa ẽbẽrarã saka nuree jarad̶aabai panasid̶au.

3

Jesús Nicodemo ome berread̶a

1Fariseo b̶uasii Nicodemo abadau b̶uasii. Mau judio mechiu basii. 2Mau Nicodemo ẽsabud̶aa Jesusmaa wãsii. Maabae Jesusmaa jarasii:

—Jaradeabarii, daiba kuitaa panuu bichi Dachi Akõreba bʉid̶a. Dachi Akõre bichi baara b̶uad̶awãe basirã chi ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau poyaa waubai basii.

3Jesusba ichimaa jarasii:

—Mʉʉba bichimaa biawãra jaraaruu: wãwa adaubarii kĩra, waya chiwid̶i b̶eewẽebʉrã, Dachi Akõre juad̶e poyaa b̶uabai ichid̶irã baara.3:3 Chiwid̶i b̶eewẽebʉrã. Griego bed̶ead̶e mauba nau sid̶a jara b̶uu «bajãad̶eeba warr adauwẽebʉrã».

4Maud̶eeba Nicodemoba ichimaa id̶isii:

—¿Saka dachi chõra b̶uu waya wãwa adaui kĩra b̶eeima? Maka b̶uubʉrã ¿dachi nawe b̶ited̶e wãi b̶uka waya wãwa adauruu kĩra?

5Jesusba panausii:

—Mʉʉba bichimaa biawãra jaraaruu: baniad̶eeba maud̶e Dachi Akõre Jaurid̶eeba b̶ited̶ebena neewẽebʉrã, Dachi Akõre juad̶e poyaa b̶uabai ichid̶irã baara.3:5 Waabenarãmaarã mau bed̶ea jara b̶uu «Dachi Akõre Jauriba ẽbẽra jeraaped̶a waya warr adaubiiwẽebʉrã, mau ẽbẽra Dachi Akõre juad̶e poyaa b̶uabai ichid̶irã baara».6Dachi naweba chi warr adaud̶a nau kakuad̶ebena need̶abʉ, maamina waya chiwid̶i need̶a Dachi Akõre Jaurid̶eeba need̶abʉ. 7Mʉʉba waya wãwa adaui kĩra panad̶ai panuu ad̶a kakua ãrea kʉ̃risiarã́se. 8Pũaturã barikiareeba pũatubarii. Chi jĩwa ũribarimina kuitaakau samareeba neeruu maud̶e samaa wãaruu. Ara mau kĩra Dachi Akõre Jauri unud̶akamina kuitaa panuu ẽbẽra sõd̶e saka maka wau b̶uu.

9Nicodemoba jarasii:

—Dachi Akõre Jauriba ¿saka mau maka wauima?

10Jesusba panausii:

—Bichi Israeld̶ebenarãmaa Dachi Akõre bed̶ea jaradeabarii mechiumina ¿mau adua b̶uka? 11Mʉʉba bichimaa biawãra jaraaruu: daiba kuitaa panuu ʉ̃rʉbena, unu panuu ʉ̃rʉbena berrea panuu maamina daiba jara panuu machiba ijãad̶akau. 12Mʉʉba nau iujãad̶e unubadau ʉ̃rʉbena jara b̶uu machiba ijãad̶awẽebʉrã, bajãad̶ebena jaraaruubʉrã ¿saka ijãad̶aima?

13»Ab̶a bid̶a bajãad̶aa wãkau mau kuitaai baita. Ab̶aburu mʉ́turu, chi Ẽbẽra Ba B̶uad̶aba mau kuitaa b̶uu, bajãad̶ebena need̶ad̶eeba.3:13 Griego bed̶ead̶e chi b̶ee kartad̶e nau sid̶a b̶ʉ kub̶uu: ichi bajãad̶e b̶uud̶eeba.14Moisesba drua sirua wãꞌãe b̶uud̶e dama bronce waud̶a ʉtʉ jira b̶ud̶a kĩra,3:14-15 Números 21:4-9. mʉ, chi Ẽbẽra Ba B̶uad̶a ʉtʉ jirab̶ud̶ai, 15chi mʉʉd̶e ijãaduu Dachi Akõre ome ewaricha chokae nuread̶amera.3:14-15 Griego bed̶ead̶e chi b̶ee kartad̶e nau sid̶a b̶ʉ kub̶uu: biud̶aped̶a aduarãad̶amera.

16»Dachi Akõreba ẽbẽrarã ãrea kʉ̃riakua b̶uud̶eeba ichi Warr ab̶a nii nau iujãad̶aa bʉisii joma ichid̶e ijãaduu ichid̶ebena awara nurearãad̶amera, maumaarã ichi ome ewaricha chokae nuread̶amera. 17Dachi Akõreba ichi Warr nau iujãad̶aa bʉibasii ẽbẽrarã kastikamera maumaarã bʉisii karibakuamera. 18Dachi Akõreba ichi Warrd̶e ijãa b̶uu kastikaabai. Maamina chi ichi Warrd̶e ijãawẽa b̶uu Dachi Akõreba kastikabarii, ichi Warr ab̶a nii ida b̶u b̶uud̶eeba.

19»Dachi Akõreba nau iujãad̶ebenarã kastikabarii nau kakua: chi ʉ̃d̶aa nii nau iujãad̶aa neesii jomaurãba Dachi Akõre unud̶amera. Maamina ẽbẽrarãba kachirua waubadaud̶eeba pãriu ãrea kʉ̃riasid̶au. 20Joma chi kachirua waubadaurãba ʉ̃d̶aa kʉ̃riad̶akau. Ʉ̃d̶aad̶aa need̶akau ãchiba kachirua wau panuu kuitaarãad̶amera. 21Maamina joma chi biawãra waubadaurã ʉ̃d̶aad̶aa neebadau ãchiba Dachi Akõreba kʉ̃ria b̶uu kĩra waubadau jomaurãba kuitaad̶amera.

Juan chi Boro Eabariiba Jesús ʉ̃rʉbena berread̶a

22Mau maad̶akare Jesús maud̶e ichi baara nibabadaurã Judea druad̶aa wãsid̶au. Aria panuud̶e chi ichid̶e ijãaduu boro eakuabachii. 23Maumisa Juanba boro ea b̶uabachii Enond̶e, Salim puuru kaita, aria bania ãrea b̶uud̶eeba. Aria ẽbẽrarã wãbachid̶au, boro eabidai baita. 24Mau makasii Juan jʉ̃ad̶ai naed̶e. 25Mau ewarid̶e waabenarã Juan baara nibabadaurã ab̶a judio ome kĩru berreasid̶au ne jeraabadau ʉ̃rʉbena, Dachi Akõre daad̶e biꞌia nuread̶ai baita.3:25 Ab̶a judio. Griego bed̶ead̶e chi b̶ee kartad̶e naka b̶ʉ kub̶uu: judiorã. Mau ewarid̶e chi nuree Juan baara nibabadaurã waabena judio ome kĩru berreasid̶au Dachi Akõre daad̶e biꞌia nuread̶ai baita ne jeraabadau ʉ̃rʉbena.26Mau maad̶akare Juanmaa wãd̶aped̶a jarasid̶au:

—Jaradeabarii, bichi ome Jordán kĩare b̶uad̶aba ẽbẽrarã boro eakuamaa b̶uu, chi mau ʉ̃rʉbena bichiba berread̶a. Joma maumaa wã panuu.

27Maud̶eeba Juanba jarasii:

—Ab̶au bid̶a poyaa uru b̶uabai, chi mau Dachi Akõreba ichimaa dearuuwãebʉrã. 28Machiba mʉʉba jarad̶a ũrisid̶au. Mʉʉba jarasii mʉ chi Dachi Akõreba Dachi Karibabarii deai jarad̶awãe. Maumaarã Dachi Akõreba mʉ naa bʉisii ichi o jipa jaremera. 29Miakãiduud̶e chi wẽra adauruu chi aude mechiu nii. Maamina ichi kõpaero ichi jãkaa b̶uu kĩrajʉʉ b̶uu, ichi berrearuu ũri b̶uud̶eeba. Ara mau kĩra mʉ kĩrajʉʉ b̶uu ichi nama b̶uud̶eeba. 30Mau chi aude mechiu bai b̶uu. Maud̶e mʉ kaebeu b̶eei b̶uu.

Ʉtʉbena ẽbẽra

31»Chi ʉtʉʉba need̶a jomaurã audeara mechiu nii. Chi nau iujãad̶e nuree nau iujãad̶ebenad̶eeba ab̶a nau iujãad̶ebenáturu berreabadau. Maud̶eeba chi bajãad̶ebena neeruu jomaurã audeara mechiu nii. 32Ichiaburu berrea b̶uu bajãad̶e unud̶a ʉ̃rʉbena maud̶e ũrid̶a ʉ̃rʉbena. Maamina ichiba berrea b̶uu ab̶au bid̶a ijãad̶akau. 33Chi ichi bed̶ea ijãa b̶uuba kuitaa b̶uu Dachi Akõreba jara b̶uu biawãrabʉ. 34Dachi Akõreba bʉid̶aba Dachi Akõre bed̶ea jarabarii, Dachi Akõreba ichi Jauri wãakawẽa deasiid̶eeba. 35Dachi Akõreba ichi Warr kʉ̃ria uru b̶uu; maud̶eeba ne joma deasii ichi juad̶e uru b̶uamera. 36Chi ichi Warrd̶e ijãa b̶uu Dachi Akõre ome ewaricha chokae b̶uai, maamina chi ichi Warr ida b̶u b̶uu Dachi Akõre ome ewaricha chokae b̶uabai. Mau Dachi Akõreba kastikai.

4

Jesús Samariad̶ebena wẽra ome berread̶a

1Mau ewarid̶e fariseorãba ũrisid̶au Jesusba Juan audeara ẽbẽrarã ãrea ua b̶uu maud̶e boro eakua b̶uu. 2(Biawãra Jesusba ẽbẽrarã boro eaka basii. Ichi baara nibabadaurã́buru boro eabachid̶au). 3Fariseorãba mau ũriped̶aad̶a Jesusba kuitaasiid̶e Judea druad̶e b̶uad̶a Galilea druad̶aa waya wãsii.

4Maamina araa wãi baita Samaria druare wãi b̶uasii. 5Wãaruud̶e Samariad̶e puuru Sicar abadaumaa neesii. Mau puuru Jacoba ichi warr Josemaa dead̶a drua kaita b̶uu.4:5 Génesis 33:18-20; 48:21-22; Josué 24:32.6Aria Jacobd̶e bania juibadau chob̶ea nub̶uasii. Ʉmada jipa baburuud̶e Jesús niid̶e kakua ãkaa b̶uasii. Maud̶eeba mau bania juibadau chob̶ea jãkaa akʉ b̶eesii. 7-8Jesús baara nibabadaurã puurud̶aa wãsid̶au chiko nedod̶e. Maka b̶uud̶e Samariad̶ebena wẽra bania juid̶e neesii. Jesusba mau wẽramaa jarasii:

—Mʉʉmaa bania dease.

9Maabae chi wẽraba Jesusmaa jarasii:

—Mʉ Samariad̶ebena wẽrabʉ. ¿Sakãe bichi judio niiba mʉʉmaa bania id̶i b̶uma?

Mau wẽraba maka jarasii judiorãba Samariad̶ebenarã kʉ̃riad̶akaud̶eeba.4:9 Judiorãba Samariad̶ebenarã kʉ̃riad̶akaud̶eeba. Griego bed̶ead̶e mauba nau sid̶a jara b̶uu «judiorã Samariad̶ebena paratud̶e ne kod̶akaud̶eeba».

10Jesusba panausii:

—Dachi Akõreba dea b̶uu bichiba kuitaaibʉrã maud̶e cha bania id̶i b̶uu kai kuitaaibʉrã, bichiba mʉʉmaa bania id̶ii basii. Maabae mʉʉba bania chokae b̶uabibarii deai basii.

11Wẽraba jarasii:

—Nau bania id̶u nub̶uud̶e, bichiba ¿kãareba chi bania juuima? Mau chokae b̶uabibarii bania ¿bichiba samabena juiima? 12Dai nabẽra Jacoba nau bania dachi baita b̶uisii. Naud̶ebena dobachii. Ichi warrarãba, ichi ãnimara bid̶a dobachid̶au. ¿Makarã bichi Jacob audeara mechiu nika?

13Jesusba panausii:

—Barikiuba nau bania dooruubʉrã, waya obisiai. 14Maamina chi mʉʉba dea b̶uu bania dooruubʉrã waa obisiabai. Chi mʉʉba dea b̶uu bania ichid̶e ewaricha che b̶uu maud̶e mau ẽbẽra Dachi Akõre ome ewaricha chokae b̶uai.

15Maud̶e wẽraba jarasii:

—Maka b̶uubʉrã mau bania mʉʉmaa dease waa obisiabai baita, maud̶e waa nama bania juid̶e neebayua.

16Maud̶eeba Jesusba jarasii:

—Bichi kima iud̶e wãped̶a namaa nésturu.

17Chi wẽraba jarasii:

—Mʉ kima wãꞌãe nii.

Jesusba jarasii:

—Bichiba jara b̶uu biawãrabʉ. Bichi kima wãꞌãe nii. 18Biawãra bichiba kima jua ab̶a uru b̶uasii. Maud̶e bichiba chi ʉ̃raud̶e uru b̶uu bichi kimawãe. Bichiba jara b̶uu biawãrabʉ.

19Maud̶eeba chi wẽraba jarasii:

—Mʉʉmaarã bichi Dachi Akõre baita berreabariibʉ. 20Dai nabẽrarãba nau ead̶e Dachi Akõremaa biꞌia berreabachid̶au, maamina machi judiorãba jarabadau ichimaa biꞌia berread̶ai panuu Jerusalend̶e. ¿Samaa wãd̶ai panuma Dachi Akõremaa biꞌia berread̶ai baita?

21Jesusba panausii:

—Mʉʉba jara b̶uu ijãase. Ewari ab̶a neeruud̶e machiba biawãra Dachi Akõremaa biꞌia berread̶ai. Maamina maka waud̶aabai nau ead̶e maebʉrã Jerusalend̶e bid̶a. 22Machi Samariad̶ebenarã Dachi Akõremaa biꞌia berreabadamina ichi adua panuu. Dai judiorãba ichi kuitaa panuu, judiorãd̶eeba Dachi Akõreba saka ẽbẽrarã karibabarii kuitaabia b̶uud̶eeba.4:22 Isaías 2:2-3.23Maamina chi ewari neei b̶uad̶a neesii. Id̶ibae Dachi Akõreba kʉ̃ria b̶uu ẽbẽrarãba chi nureemarebenad̶eeba ichimaa ichi Jaurid̶eeba biꞌia berread̶ai maud̶e biawãra kuitaa panuud̶eeba. Ab̶a makaburu ichimaa arakʉd̶e biꞌia berread̶ai. 24Dachi Akõre jauríturu nii. Maud̶eeba ẽbẽrarãba ichimaa biꞌia berread̶ai panuubʉrã maka waud̶ai panuu ichi Jaurid̶eeba maud̶e biawãra kuitaa panuud̶eeba.

25Chi wẽraba jarasii:

—Mʉʉba kuitaa b̶uu Dachi Akõreba Dachi Karibabarii deai jarad̶a biawãra neei. Mau neeruud̶e dachimaa ne joma kuitaabiai.

26Maud̶eeba Jesusba jarasii:

—Mʉ, chi bichi ome berrea b̶uu ichibʉ.

27Maka b̶uud̶e chi Jesús baara nibabadaurã puurud̶ebena waya neesid̶aud̶e Jesús wẽra nii ome berrea b̶uu unusid̶aud̶e kauwa kʉ̃risiad̶aabasii. Maamina ab̶au bid̶a Jesusmaa id̶id̶aabasii «¿Kãare kʉ̃ria b̶uasii?» maebʉrã «¿Kãare jãu wẽra ome berrea b̶uasii?» 28Maabae chi wẽraba ichi choko b̶uiped̶a puurud̶aa wãsii. Neeped̶a ẽbẽrarãmaa jarasii:

29—Ichiad̶e wã́duru, chi mʉʉba unud̶a ẽbẽra. Mauba mʉʉmaa jarasii joma mʉʉba naed̶e waud̶a bad̶a. ¿Mau Dachi Akõreba Dachi Karibabarii deai jarad̶awãeka?

30Ara makʉd̶e ẽbẽrarã puurud̶ebena Jesús b̶uumaa wãsid̶au. 31Maumisa Jesús baara nibabadaurãba ichimaa chi chuburia id̶i panasid̶au komera. 32Maamina Jesusba jarasii:

—Kowẽma, mʉʉba koi baita uru b̶uu machiba adua panuu.

33Ichi baara nibabadaurãba ãchicha jarasid̶au:

—¿Ab̶auba jãumaa chi kobii enee sãaka?

34Maud̶eeba Jesusba jarakuasii:

—Mʉ bʉid̶aba waubi b̶uu joma wau b̶uu, mau mʉ chiko kĩra b̶uu. 35Machiba jarabadau: “Wabid̶a jed̶ako kimare esed̶aui b̶uu ne uu nub̶uu junai baita”. Maamina mʉʉba jaraaruu: ichiásturu, ẽbẽrarã jãabae mʉʉmaa needuu drua uud̶a junaid̶e nub̶uu kĩra panuu. 36Chi uu nub̶uu junad̶ai ewari neesii. Uu nub̶uu junaaduu kĩra machi trajad̶ai ẽbẽrarãba mʉʉd̶e ijãad̶amera. Maka ãchi Dachi Akõre baara ewaricha chokae duanad̶ai. Chi uu nub̶uu junabarii kĩrajʉʉbarii chi ichimaa paaduu adaui baita. Ara mau kĩra machi kĩrajʉʉd̶ai ẽbẽrarãba mʉʉd̶e ijãaduu kakua. Chi uu nub̶uu junabarii chi uubarii ome kĩrajʉʉ panad̶ai.

37Dachiba jarabadau biawãrabʉ: “Ab̶aba uui b̶uu maud̶e ab̶auba junai b̶uu”. 38Ara mau kĩra mʉʉba machi bʉikasii waabenarãba uuped̶aad̶a junad̶amera. Maarãba ãrea uuped̶aad̶a machiba bari au juna panuu.

39Ãrea Samariabid̶arã mau puurud̶ebenarãba Jesusd̶e ijãasid̶au, wẽraba naka jarasiid̶eeba: «Ichiba mʉʉmaa jarasii joma mʉʉba naed̶e waud̶a bad̶a». 40Samariad̶ebenarã Jesusmaa need̶aped̶a chi chuburia id̶isid̶au ãchi baara b̶eemera. Maabae Jesús ãchi puurud̶e ewari ome b̶eesii. 41Ichiba jaradea ua b̶uud̶e ãchi maucha ãreaba ijãasid̶au. 42Ãchiba chi wẽramaa jarasid̶au:

—Daiba ab̶aburu bichiba jarad̶a kakua ijãa panuuwãe, maumaarã ijãa panuu ichiba jaradea b̶uu ũrisid̶aud̶eeba. Daiba kuitaasid̶au ichi biawãra jomaurã karibabarii.4:42 Jomaurã karibabarii. Griego bed̶ead̶e chi b̶ee kartad̶e nau sid̶a b̶ʉ kub̶uu: Cristo.

Jesusba Galilead̶e warr aribiabid̶a

43Samariad̶e ewari ome b̶uaped̶a Jesús Galilea druad̶aa wãsii. 44Mau naed̶e ichiba jarasii Dachi Akõre baita berreabarii ara ichi druad̶ebenarãba wapeadee nii ad̶akau.4:44 Mateo 13:57; Marcos 6:4; Lucas 4:24.45Jesús Jerusalend̶e b̶uasiid̶e Galilead̶ebenarã sid̶a duanasid̶au Pascua ewari waud̶ai baita. Aria Jesusba ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau wau b̶uu unusid̶au. Maud̶eeba ichi Galilead̶e neesiid̶e ãchiba biꞌia irsibisid̶au.

46Galilea druad̶e b̶uud̶e Jesús waya Caná puurud̶aa wãsii ichiba naed̶e bania uva b̶aa babid̶amaa.4:46 Juan 2:1-11. Maumisa Capernaum puurud̶e chi rey ome trajabarii chi mechiu b̶uasii. Chi mau warr ãrea ẽpermo b̶uasii. 47Maud̶e ichiba ũrisii Jesús Judead̶ebena Galilea druad̶aa neesii. Ara makʉd̶e Caná puurud̶aa wãsii Jesús b̶uumaa. Neeped̶a chi chuburia id̶isii ichi warr biumaa b̶uu aribiabid̶e wãmera. 48Jesusba ichimaa jarasii:

—Machiba ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau unud̶awẽebʉrã mʉʉba jara b̶uu ijãad̶aabai.

49Maamina chi ẽbẽraba jarasii:

—Mʉ Mechiu, mʉ warr biui naed̶e isa wãd̶a.

50Jesusba jarasii:

—Deed̶aa wãse. Bichi warr aribiasii.

Chi ẽbẽraba ijãasiid̶eeba ara makʉd̶e wãsii. 51Deed̶aa neeruud̶e ichi baita bari trajabadaurãba irsibid̶aped̶a jarasid̶au:

—Bichi warr aribiasii.

52Maabae ichiba id̶isii:

—¿Sakaed̶e maka aribiasma?

Ãchimaa panausid̶au:

—Nuid̶a ʉmada wãd̶akare chi kʉamia duusii.

53Maud̶e chi akõreba kuitaasii ara makʉd̶e Jesusba bichi warr aribiasii asii. Maabae ichiba maud̶e joma ichi ded̶ebenarãba Jesusd̶e ijãasid̶au. 54Jesús Judead̶ebena Galilead̶aa waya neeruucha ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau wau b̶uabachii. Mau ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau waud̶a b̶es ome basii.

5

Jesusba bari panabadau ewarid̶e b̶akara bʉʉ nii aribiabid̶a

1Mau maad̶akare Jesús Jerusalend̶aa wãsii, aria judiorãba bari panabadau ewari waumaa panasid̶aud̶eeba. 2Jerusalén puurud̶e ẽbẽrarã kuibadau wauped̶aad̶a nub̶uasii. Hebreo bed̶ead̶e Betzatá abadau.5:2 Betzatá. Griego bed̶ead̶e ãrea kartad̶e naka b̶ʉ kub̶uu: Betesda maebʉrã Betsaida. Mau kuibadau puurud̶e ed̶a wãbadau Oeja abadau kaita b̶uu. Chi kuibadau jãkaa de cheke jua ab̶a kob̶easii. 3Aria jeed̶a ẽpermo nuree, dau pãriu nuree, jʉ̃rʉ nʉka nuree maud̶e b̶akara bʉʉ nuree ãrea baraasii. [Ãchiba chi bania miipaaruu esed̶au panasid̶au. 4B̶esed̶e Dachi Mechiu angelba mau bania miipa neebachii. Makaaruud̶e chi naa mau baniad̶e ed̶a wãaruu chi ẽpermo b̶uad̶a aribiabachii.]5:3-4 Griego bed̶ead̶e chi b̶ee kartad̶e bed̶ea corcheted̶e b̶uu wãꞌãe.5Maud̶e ẽbẽra ab̶a 38 año ba b̶uasii ẽpermo b̶uu. 6Jesusba mau ẽbẽra jeed̶a b̶uu unusiid̶e kuitaasii chi mau aria maka b̶uu ãrea ba b̶uasii. Maud̶eeba ichimaa id̶isii:

—¿Bichi aribiai kʉ̃ria b̶uka?

7Maabae chi ẽpermo b̶uuba panausii:

—Maerã, maamina chi bania miipaaruud̶e kaiba mʉ doed̶a adooi wãꞌãe nii. Mʉ ed̶a wãi chaaruud̶e ab̶a mʉ naed̶e ed̶a wãbarii.

8Jesusba jarasii:

—Jiraduse. Chi bichi jira adoebadau adauped̶a deed̶aa wãse.

9Ara makʉd̶e chi ẽbẽra aribiasii. Ichi jira adoebadau adauped̶a nibad̶easii. Maamina mau ewari bari panabadau ewari basii. 10Maud̶eeba judiorã mechiurãba chi ẽbẽra aribiad̶amaa jarasid̶au:

—Id̶i bari panabadau ewarid̶eeba bichi jira adoebadau adoebai b̶uu.

11Maud̶e ichiba panausii:

—Maamina chi mʉ aribiabid̶aba jarasii: “Bichi jira adoebadau adoeped̶a wãse”.

12Ãchiba id̶isid̶au:

—¿Kaiba bichimaa maka bichi jira adoebadau adoeped̶a wãs asma?

13Maamina mau adua b̶uasii. Jesús ẽbẽrarã ãrea tãed̶e b̶uad̶a ãyaa wãsiid̶eeba ichiba poyaa unuubasii.

14Mau maad̶akare Jesusba ichi Dachi Akõre de mechiu dud̶a unusiid̶e jarasii:

—Biꞌia ũrise: bichi aribiasiid̶eeba waa kachirua waurã́se bichi ẽpermo b̶uad̶a audeara kachirua b̶eerãamera.

15Mau maad̶akare chi ẽbẽra judiorã mechiurãmaa wãped̶a jarakuasii chi ichi aribiabid̶a Jesús basii. 16Maad̶akare paare mechiurãba Jesús ʉ̃rʉbena kachirua jara paneesid̶au mau ẽbẽra bari panabadau ewarid̶e aribiabisiid̶eeba.5:16 Griego bed̶ead̶e chi b̶ee kartad̶e nau sid̶a b̶ʉ kub̶uu: bea kʉ̃ria panasid̶au.17Maamina Jesusba ãchimaa jarasii:

—Mʉ Chacha wabid̶a kʉrrjĩruwẽa ẽbẽrarã kariba b̶uu maud̶e mʉa bid̶a kʉrrjĩruwẽa kariba b̶uu.

18Maud̶eeba judiorã mechiurãba ichi aude bead̶ai kʉ̃ria paneesid̶au. Ichiba bari panabadau ewarid̶e ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau waud̶a kʉ̃riad̶aabasii. Mau awara mʉ Chacha ad̶a kakua aude kʉ̃riad̶aabasii, ara ichi Dachi Akõre asiid̶eeba.

Dachi Akõreba poyaabarii ichi Warrmaa dead̶a ʉ̃rʉbena

19Maabae Jesusba ãchimaa jarasii: «Mʉʉba biawãra jaraaruu: mʉ, Dachi Akõre Warrba ara mʉ du ab̶auba poyaa waubai. Maamina mʉʉba unu b̶uu mʉ Chachaba wau b̶uu. Joma mʉ Chachaba wau b̶uu mʉa bid̶a wau b̶uu. 20Mʉ Chachaba mʉ kʉ̃ria b̶uu. Maud̶eeba joma ichiba wau b̶uu mʉʉmaa unubibarii. Mau awara ichiba nau ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau waud̶a audeara mechia b̶uu unubiai. Maud̶eeba machi kãare kʉ̃risiad̶ai adua panad̶ai. 21Mʉ Chachaba biud̶arã chokae jiradubiaped̶a chokae duanubiabarii kĩra, maka mʉ chi Warrba chi mʉʉba kʉ̃riakuaruu chokae duanubiabarii. 22Mʉ Chachaba ab̶aumaa bid̶a ichiabai. Maumaarã mʉ b̶usii jomaurã ichiamera. 23Maka jomaurãba mʉ Chacha wapea panuu kĩra mʉ sid̶a wapead̶ai. Chi mʉ wapeawẽa b̶uuba mʉ Chacha sid̶a wapeawẽa b̶uu, mʉ Chachaba mʉ nau iujãad̶aa bʉisiid̶eeba.

24»Mʉʉba biawãra jaraaruu: barikiuba mʉ bed̶ea ũriped̶a mʉ bʉid̶a ijãaruubʉrã, mau ẽbẽra mau ome ewaricha chokae b̶uai. Dachi Akõreba mau ichiabai. Biawãra mau ẽbẽra biu b̶uad̶a chokae b̶uu. 25Mʉʉba biawãra jaraaruu: chi ewari neei b̶uad̶a jãabae neesii. Id̶iid̶eeba biud̶a kĩra nureeba mʉ, Dachi Akõre Warr bed̶ea ũrid̶ai. Chi mʉʉd̶e ijãaduu chokae panad̶ai. 26Mʉ Chacha chokae b̶uabarii kĩra, mʉʉba mau chokae b̶uai deabarii ichiba mʉʉmaa deasiid̶eeba. 27Mau awara mʉ b̶usii jomaurã ichiamera, mʉ chi Ẽbẽra Ba B̶uad̶a niid̶eeba.5:27 Daniel 7:13-14.28Mʉʉba jara b̶uu kakua kʉ̃riskawarã́sturu. Biawãra ewari ab̶ad̶e jomaurã biud̶arãba mʉ, chi Ẽbẽra Ba B̶uad̶a bed̶ea ũriiduud̶e, 29maud̶e jomaurã chokae jiradud̶ai. Chi ne biꞌia wau nuread̶a chokae jiradud̶ai mʉ baara ewaricha chokae nuread̶ai baita, maamina chi kachirua waubadaurã chokae jiradud̶ai mʉʉba ãchi kastikamera.

30»Mʉ du ab̶auba ne ab̶a bid̶a poyaa waubai b̶uu. Mʉʉba ẽbẽra nebʉra ichiabarii mʉ Chachaba jara b̶uu kĩra. Mʉʉba jipa ichiabarii. Mʉʉba kʉ̃ria b̶uu kĩra waukau maumaarã mʉ Chacha, chi mʉ bʉid̶aba kʉ̃ria b̶uu kĩra waubarii.

¿Kaiba Jesús ʉ̃rʉbena bia berreabadau?

31»Mʉʉba jara b̶uu biawãramina ara mʉ ʉ̃rʉbena berrea b̶uud̶eeba, machimaarã mau biawãrawãe b̶uu.5:31 Deuteronomio 19:15.32Maamina mʉ Chachaba mʉ ʉ̃rʉbena berrea b̶uu.5:32 Griego bed̶ead̶e b̶ʉ kub̶uu: ab̶auba mʉ ʉ̃rʉbena berrea b̶uu. Mʉʉba kuitaa b̶uu ichiba jara b̶uu biawãra b̶uu. 33Machiba ẽbẽrarã Juan chi Boro Eabariimaa bʉisid̶au mʉ ʉ̃rʉbena id̶id̶amera. Maud̶e ichiba jarad̶a biawãra basii.5:33 Juan 1:19-34.34Mʉʉba jʉrʉwẽa b̶uu ẽbẽraba mʉ ʉ̃rʉbena berreamera. Maamina Juanba mʉ ʉ̃rʉbena jarad̶a mʉa bid̶a machimaa jara b̶uu karibad̶amera. 35Juan ʉ̃d̶aa koabarii kĩra nibasii. Machi ichi ʉ̃d̶aad̶e kĩrajʉʉ panasid̶au ichi machi baara ãrea b̶uabasmina.

36»Maamina Juanba jarad̶a audeara nau mʉ ʉ̃rʉbena biꞌia berrea b̶uu: Mʉ Chachaba waubi b̶uu mʉʉba joma wau b̶uud̶eeba kuitaabi b̶uu mʉ Chachaba mʉ biawãra bʉisii. 37Biawãra mʉ Chachaba, mʉ bʉid̶aba mʉ ʉ̃rʉbena berrea b̶uu. Maamina machiba ichi bed̶ea ũrid̶akau5:37 Éxodo 33:11. maud̶e ichi unud̶akau.5:37 Éxodo 19:9.38Maud̶e ichi bed̶ea machi sõd̶e uru panuuwãe,5:38 Josué 1:8-9. mʉ, chi ichiba bʉid̶a ijãad̶akaud̶eeba. 39Machiba Dachi Akõre bed̶ea kauwa ichiabadau kʉ̃risia panuud̶eeba Dachi Akõre ome ewaricha chokae nuread̶ai. ¡Mau kartad̶e mʉ ʉ̃rʉbena berrea b̶uu! 40Maamina machi mʉʉmaa need̶ai, kʉ̃riad̶akau, mʉʉba chokae panabiamera.

41»Mʉʉba jʉrʉwẽa b̶uu machiba mʉ biꞌia unud̶amera. 42Mau awara mʉʉba machi unubarii. Kuitaa b̶uu machiba Dachi Akõre kʉ̃riad̶akau. 43Mʉ Chacha trʉ̃d̶eeba neesii, maamina mʉ biꞌia irsibisid̶au. Maamina ab̶a ara ichi trʉ̃d̶eeba neeruubʉrã, mau biꞌia irsibibachid̶au. 44¿Saka mʉʉd̶e ijãad̶aima? Ab̶aburu kʉ̃ria panuu waabenarãba machi biꞌia unud̶ai. Maamina machiba jʉrʉd̶awẽe Dachi Akõre ab̶a niiba machi biꞌia unui.

45»Kʉ̃risiarã́sturu mʉ Chacha daad̶e mʉʉba machi jideai. Machiba Moisesd̶eeba biꞌia panad̶ai esed̶au panuu. Maamina ara mau Moisesba mʉ Chacha daad̶e machi jideai. 46Machiba Moisesba jarad̶a biawãra ijãaduubʉrã mʉʉd̶e ijãad̶ai basii, Moisesba mʉ ʉ̃rʉbena Dachi Akõre bed̶ead̶e b̶ʉsiid̶eeba.5:46 Biawãra joma Dachi Akõre nabẽraed̶ebena kartad̶e Jesús ʉ̃rʉbena b̶ʉ kub̶uu. Deuteronomio 18:15-19.47Maamina Moisesba b̶ʉd̶a sid̶a ijãad̶awẽebʉrã ¿saka mʉ bed̶ea ijãad̶aima?»

6

Jesusba 5.000 panuumaa kobiad̶a

Mateo 14:13-21; Marcos 6:30-44; Lucas 9:10-17

1Mau maad̶akare Jesús Galilea mar kĩaraa wãsii. Mau mar maud̶e Tiberias abadau.6:1 Galilea. Mau mar Antiguo Testamentod̶e «Quinéret» maebʉrã «Cineret» trʉ̃ jarabachid̶au. Maud̶e b̶ʉ naka kub̶uu: Genesaret. Lucas 5:1.2Jesusba ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau wau b̶uud̶eeba ẽpermo nuree aribiabiabachii. Ẽbẽrarã ãreaba mau unu panasiid̶eeba ichi baara ãrea wãsid̶au. 3Maabae Jesús ichi baara nibabadaurã ome ead̶aa wãd̶aped̶a jeed̶a akʉ paneesid̶au. 4Mau ewarid̶e judiorã Pascua ewari ʉ̃rʉ ba b̶uasii. 5Maud̶e Jesusba ẽbẽrarã ãrea ichimaa needuu unusiid̶e, Felipemaa naka id̶isii:

—Pan ¿sama nedod̶aima joma naarã ẽbẽrarã kobiad̶ai baita?

6Jesusba kãare waui b̶uu kuitaa b̶uasii. Maud̶eeba maka jarasii Felipeba saka panaui kuitaayua. 7Felipeba panausii:

—Ab̶a año baidia trajad̶a bare paaped̶aad̶aba poyaa pan nedod̶aabai b̶uu, ẽbẽrarã ab̶aab̶aamaa b̶aꞌãra bid̶a kobiad̶ai baita.

8Maud̶e chi Jesús baara nibabarii Andrés, Simón Pedro ãbaba naka jarasii:

9—Warr nama b̶uuba cebada waud̶a pan jua ab̶a uru b̶uu maud̶e b̶eda ome uru b̶uu. Maamina ẽbẽrarã ãrea duanuu ome mau ¿sakaima?

10Aria sirua id̶aa b̶uasii. Maud̶eeba Jesusba jarasii:

—Jomaurãmaa jarásturu siruad̶e akʉ paneed̶amera.

Ara makʉd̶e jeed̶a akʉ duaneesid̶au. Maarã 5.000 mukĩrarã panuka duanasii. 11Jesusba pan juad̶e adauped̶a Dachi Akõremaa ichíturu kid̶ibai asii. Maabae ichi baara nibabadaurãmaa jarasii ẽbẽrarãmaa dead̶akad̶amera. B̶eda sid̶a ara mau kĩra wausii jomaurãba ãchi kʉ̃ria kod̶amera. 12Jomaurãba jãwaa kosid̶aud̶e Jesusba ichi baara nibabadaurãmaa jarakuasii:

—Chi ʉ̃rʉ b̶eed̶a joma araa pésturu ab̶a b̶istĩika bid̶a jirakuarãad̶amera.

13Ara makʉd̶e araa pesid̶au. 12 jab̶ara waabirubisid̶au mau pan cebada waud̶a ʉ̃rʉ b̶eed̶aba. 14Chi Jesusba ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau waud̶a unusid̶aud̶e, ẽbẽrarãba naka jarasid̶au:

—Biawãra nau Dachi Akõre baita berreabarii mechiu nii, chi nau iujãad̶aa neei b̶uad̶a.6:14 Deuteronomio 18:15-18.

15Maamina Jesusba kuitaasii ẽbẽrarãba ichi rey babid̶ai kʉ̃ria panuu. Maud̶eeba waya ichi du ab̶a ead̶e ʉtaa wãsii.

Jesús bania ʉ̃rʉ nibad̶a

Mateo 14:22-27; Marcos 6:45-52

16Kiusiid̶e Jesús baara nibabadaurã mar iikaad̶aa wãsid̶au. 17Jãbad̶e atausid̶aud̶e Jesús ãchimaa wabid̶a neewẽa b̶uasii. Maamina waa kĩaraa wã kopaneesid̶au Capernaum puurud̶aa wãd̶ai baita. Maka b̶uud̶e ãrea pãriu kob̶eesii. 18Maud̶e ãrea pũatu kob̶eesiid̶eeba chi mar ʉtʉ ʉ̃rape wã kob̶eesii. 19Mar kẽsa 5 maebʉrã 6 kilómetro baaduud̶e Jesús unusid̶au bania ʉ̃rʉ tʉa uruu jãba kaita. Ãchimaa uruud̶eeba ãrea perasid̶au. 20Maamina Jesusba jarasii:

—¡Mʉʉbʉ! ¡Perarã́sturu!

21Maud̶e ichi jãbad̶e kĩrajʉʉ irsibisid̶au. Ara makʉd̶e ãchi wãaduumaa neesid̶au.6:21 Mau griego bed̶ead̶e nau sid̶a jara b̶uu «Maud̶e ichi jãbad̶e adoe kʉ̃ria panuud̶e ãchi wãaduumaa neesid̶au».

Ẽbẽrarãba Jesús jʉrʉped̶aad̶a

22Chi nuree wa kĩare paneesid̶au. Mau norema maarãba kuitaasid̶au chi Jesús baara nibabadaurã ãchi du ab̶a jãbad̶e wãsid̶au. Unusid̶au jãba ab̶a aria nub̶uasii maud̶e Jesús ãchi baara wãabasii. 23Maud̶e jãbarã maucha Tiberias puurud̶ebena topana chesid̶au Dachi Mechiuba Dachi Akõremaa bichíturu kid̶ibai aped̶a ẽbẽrarãmaa pan kobiad̶amaa. 24Ẽbẽrarãba kuitaasid̶au Jesús, ichi baara nibabadaurã sid̶a aria panuuwãe. Maud̶eeba ãchi mau jãbad̶e ataukuad̶aped̶a Capernaum puurud̶aa Jesús jʉrʉd̶e wãsid̶au. 25Jesús mar kĩare nii unusid̶aud̶e id̶isid̶au:

—Jaradeabarii, bichi ¿sakaed̶e nama neesma?

26Jesusba panausii:

—Mʉʉba biawãra jaraaruu: machiba kauwa ũrid̶awẽa panuu mʉʉba ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau waud̶aba kuitaabi b̶uu. Bari Mʉ jʉrʉ panuu pan b̶i jãwaaduud̶aa kosid̶aud̶eeba. 27Trajarã́sturu chiko b̶eraabarii nedod̶ai baita. Maumaarã trajásturu chi Dachi Akõre ome ewaricha chokae b̶uabibarii chiko nedod̶ai baita. Mau mʉ, chi Ẽbẽra Ba B̶uad̶aba deai. Dachi Akõreba mʉ mau baita b̶usii.

28Maud̶eeba ãchiba id̶isid̶au:

—Daiba ¿kãare waud̶aima Dachi Akõre traju waud̶ai baita?

29Dachi Akõreba waubi b̶uu traju naubʉ: mʉ, chi ichiba bʉid̶ad̶e ijãad̶ai panuu.

30-31Maud̶eeba ãchiba Jesusmaa id̶isid̶au:

—¿Bichiba daimaa kãare unubiaima bichi bed̶ea ijãad̶amera? Dachi nabẽrarãba drua sirua wãꞌãe b̶uud̶e maná kosid̶au. Dachi Akõre bed̶ead̶e jara b̶uu: “Ichiba bajãad̶ebena pan deasii ãchiba kod̶amera”.6:30-31 Éxodo 16:4,15; Salmos 78:24; Nehemías 9:15. ¿Bichiba kãare sãaima?

32Maud̶e Jesusba panausii:

—Mʉʉba biawãra jaraaruu, mau bajãad̶ebena pan Moisesba machimaa deabasii. Mʉ Chacháburu deasii. Mau awara bajãad̶ebena chi biawãra pan machimaa dea b̶uu. 33Mau Dachi Akõreba deabarii pan bajãad̶ebena need̶aba chi nau iujãad̶ebenarã chokae b̶uabiabarii.6:33 Chokae b̶uabiabarii. Juanba jara b̶uu dachiba Jesusd̶e ijãaduubʉrã ewaricha chokae nuread̶ai, ichi Jauri uru nuread̶ai dachi aid̶ai baita maud̶e ichi bed̶ea uru nuread̶ai chi biawãra bed̶ea kuitaad̶ai baita.

34Ãchiba jarasid̶au:

—Dai Mechiu, mau pan daimaa ewaricha dea b̶uase.

35Jesusba jarasii:

—Mau Mʉʉbʉ. Mʉ chi chokae b̶uabibarii panbʉ. Maud̶eeba chi mʉʉmaa neeruu waa jarrbisia b̶uabai maud̶e chi mʉʉd̶e ijãa b̶uu waa obisia b̶uabai. 36Maamina mʉʉba jarad̶a kĩra, mʉʉba ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau waud̶a machiba unusid̶amina ijãad̶akau. 37Chi mʉ Chachaba mʉʉmaa dea b̶uu ẽbẽrarã mʉʉmaa need̶ai; maarã duabʉikaabai. 38Mʉ bajãad̶ebena need̶awãe michi kʉ̃ria waui baita. Maumaarã neesii mʉ bʉid̶aba kʉ̃ria b̶uu waui baita. 39Mʉ bʉid̶aba kʉ̃ria b̶uu ichiba mʉʉmaa dead̶arã ab̶a bid̶a wãꞌãerãad̶amera. Kʉ̃ria b̶uu nau baribai ewarid̶e mʉʉba joma ãchi chokae jiradubiai. 40Mʉ Chachaba biawãra kʉ̃ria b̶uu ẽbẽrarãba mʉ ichi Warr kuitaad̶aped̶a ijãad̶ai ichi ome ewaricha chokae nuread̶amera. Makaburu mʉʉba ãchi nau baribai ewarid̶e chokae jiradubiai.

41Jesusba «mʉ chi pan bajãad̶ebena need̶a» asiid̶eeba, chi judiorã aria duanuurãba ichi ʉ̃rʉbena kachirua berreasid̶au. 42Naka jarasid̶au:

—¿Nau Jesús, José warrwãeka? Chi akõre, chi nawe dachiba unubadau. ¿Ichiba sakãe bajãad̶ebena neesii a b̶uma?

43Maka panuud̶e Jesusba jarasii:

—Waa kachirua berrearã́sturu. 44Ab̶au bid̶a poyaa mʉʉd̶e ijãabai mʉ Chacha, chi mʉ bʉid̶aba ichi mʉʉmaa eneewẽebʉrã. Maamina mʉ Chachaba eneeruubʉrã nau iujãa baribai ewarid̶e mau ẽbẽra mʉʉba chokae jiradubii. 45Dachi Akõre baita berreabadaurã kartad̶e naka jara b̶uu: “Dachi Akõréburu jomaurãmaa jaradeai”.6:45 Isaías 54:13. Maka barikiuba mʉ Chacha bed̶ea ũriped̶a ichi ʉ̃rʉbena kuitaaped̶a mʉʉd̶e ijãad̶e neei.

46Mauba jarawẽa b̶uu ab̶aba Dachi Akõre unusii. Ab̶aburu mʉʉba Dachi Akõre unubarii ichimarebena neesiid̶eeba.

47»Mʉʉba biawãra jaraaruu: ẽbẽraba mʉʉd̶e ijãaruubʉrã Dachi Akõre ome ewaricha chokae b̶uai uru b̶uai. 48Mʉ chi panbʉ, chi chokae b̶uabibarii. 49Machi nabẽraed̶ebenarãba drua sirua wãꞌãe b̶uud̶e maná kosid̶amina biusid̶au. 50Maamina barikiuba nau pan bajãad̶ebena need̶a kooruubʉrã biubai. 51Mʉ chi panbʉ, chi chokae b̶uabibarii, chi bajãad̶ebena need̶a. Barikiuba mau pan kooruubʉrã ewaricha chokae b̶uai. Chi mʉʉba dea b̶uu pan mʉ kakuabʉ. Mʉʉba mʉ kakua deai, mauba ẽbẽrarã chokae nuread̶amera.

52Maka b̶uud̶e judiorã chiya kĩru berrea bara b̶eesii:

—¿Saka ichiba ichi kakua dachimaa kobiaima?

53Maud̶e Jesusba jarasii:

—Mʉʉba biawãra jaraaruu: machiba mʉ, chi Ẽbẽra Ba B̶uad̶a kod̶awẽebʉrã maud̶e mʉ oa dod̶awẽebʉrã, chokae panad̶aabai. 54-55Mʉ kakua chi biawãra chikobʉ. Mʉ oa chi biawãra dobadaubʉ. Maud̶eeba chi mʉ kooruu6:54-55 Chi mʉ kooruu. Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: mʉ kiuru kooruu. maud̶e chi mʉ oa dooruu Dachi Akõre ome ewaricha chokae b̶uai. Nau iujãa baribai ewarid̶e mʉʉba mau ẽbẽra chokae jiradubii.

56Chi mʉ kooruu maud̶e chi mʉ oa dooruu mʉ ome b̶uu maud̶e mʉ ichi ome b̶uu. 57Mʉ Chacha chokae b̶uabariiba mʉ bʉisii. Ara mau kĩra chi mʉ kooruu mʉʉd̶eeba chokae b̶uai. 58Mʉ bajãad̶ebena need̶a panbʉ. Machi nabẽraed̶ebenarãba maná kobachid̶amina joma biusid̶au. Maamina mʉ maná kĩra niiwãe. Chi nau pan ko b̶uu ewaricha chokae b̶uai.

59Jesusba joma mau Capernaumd̶e jaradeasii judiorã araa ãbua imibadau ded̶e.

Dachi Akõre ome ewaricha chokae panad̶ai ʉ̃rʉbena

60Mau jaradea b̶uu ũrisid̶aud̶e ãrea Jesús baara nureeba jarasid̶au: «Jãuba jarad̶a chaarea b̶uu. ¿Kaiba poyaa ijãaima?»

61Jesusba kuitaasii ichiba jaradead̶a ʉ̃rʉbena ãchi maka kachirua berrea panuu. Maud̶eeba jarasii:

—Machimaarã, mʉʉba jaradead̶a ¿chaarea b̶uka?

62Maka b̶uubʉrã machiba mʉ, chi Ẽbẽra Ba B̶uad̶a chi naa b̶uad̶amaa ʉtaa wãaruu unuuduubʉrã ¿saka kʉ̃risiad̶aima? 63Dachi Akõre Jauríburu chokae b̶uabiabarii. Nau kakuaba poyaa maka waukau. Mʉʉba machimaa jaradea b̶uu Dachi Akõre Jauriba dachi chokae b̶uabiabarii ʉ̃rʉbena. 64Maamina machid̶ebena chi nureeba wabid̶a mʉ bed̶ea ijãad̶awẽa panuu.

Jesusba maka jarasii ichiba arab̶aed̶eed̶e kuitaa b̶uad̶ad̶eeba kairãba ichi bed̶ea ijãad̶awẽa panuu, maud̶e kaiba ichi jidaubii b̶uu.

65Maud̶e Jesusba jarasii:

—Maud̶eeba mʉʉba jarasii: mʉ Chachaba ẽbẽra mʉʉmaa eneewẽebʉrã, mau ẽbẽraba poyaa mʉʉd̶e ijãabai.

66Maud̶eeba ãrea Jesús baara nibaped̶aad̶aba ichi ida b̶usid̶au. Waa ichi baara nibad̶aabasii. 67Maud̶eeba Jesusba ichiba 12 jʉrʉ adaud̶arãmaa jarakuasii:

—¿Machi sid̶a wãaduka?

68Simón Pedroba panausii:

—Dai Mechiu, dai ¿kaimaa wãd̶aima? Ab̶a bichiaburu daimaa jaradeabarii Dachi Akõre ome ewaricha chokae nuread̶amera.

69Daiba bichi bed̶ea biawãra ijãa panuu, maud̶e daiba biawãra kuitaa panuu bichi Dachi Akõreba Bʉid̶a Jipa Nii.6:69 Dachi Akõreba Bʉid̶a Jipa Nii. Chi b̶ee kartad̶e griego bed̶ead̶e b̶u kub̶uu: Dachi Karibabarii deai jarad̶a, chi Dachi Akõre chokae nii warr.

70Jesusba jarasii:

—Machi 12 panuu mʉʉba jʉrʉ adausii mʉ baara nibad̶amera. Maamina machid̶ebena ab̶a jʉbawãe niid̶ebʉ.

71Jesusba Judas, Simón Iscariote warr ʉ̃rʉbena berrea b̶uasii. Mauba Jesús jidaubisii ichi baara nibabadaurã 12 panuud̶ebenamina.

7

Jesús ãbarãba ichid̶e ijãad̶aka bad̶a

1Mau maad̶akare Jesús Galilea druad̶e nibasii. Judea druad̶aa makaa wã kʉ̃riabasii judiorã mechiurãba ichi bead̶ai kʉ̃ria panasiid̶eeba. 2Maud̶e chi judiorãba de pãeb̶aribadau ewari ʉ̃rʉ ba b̶uasiid̶e7:2 Levítico 23:33-43., 3Jesús ãbarãba ichimaa jarasid̶au:

—Biꞌia b̶uu Judead̶aa wãi, chi arabena bichi baara nibabadaurãba bichiba waubarii unud̶amera. 4Chi trʉ̃ poa nibai kʉ̃ria b̶uuba ne kaebea mirubia waukau. Bichiba ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau waubarii jomaurã daad̶e wause ãchiba bichi kuitaad̶amera.

5Maka jarasid̶au ãchia bid̶a ichid̶e ijãad̶awẽa panasiid̶eeba. 6Maud̶e Jesusba ãchimaa jarasii:

—Mʉ wãi ewari wabid̶a neewẽa b̶uu maamina machi baita barikiu ewari wãd̶ai baita bibuara b̶uu. 7Nau iujãad̶ebenarãba machi ¿sakãe kĩramaad̶aima? Maamina mʉ kĩramaabadau, ãchiba kachirua waubadau mʉʉba arakʉd̶e jarabariid̶eeba. 8Wã́sturu mau bari panabadau ewari wau panuumaa. Mʉ wabid̶a wãwẽe, wabid̶a mʉ wãi ewari bawẽa b̶uud̶eeba.

9Maka jaraped̶a Galilea druad̶e b̶eesii.

De pãeb̶aribadau ewari wau panuumaa Jesús wãd̶a

10Jesús ãbarã mau de pãeb̶aribadau ewari waumaa panuumaa wãsid̶au. Mau maad̶akare Jesús wãsii. Maamina chũpea wãsii ẽbẽrarãba kuitaarãad̶amera. 11Judio mechiurãba mau de pãeb̶aribadau ewarid̶e ichi jʉrʉ panasid̶aud̶e naka akabichia id̶isid̶au: «¿Jãu Jesús sama b̶uma?»

12Maud̶e ãrea aria duanuuba Jesús ʉ̃rʉbena didiwaraa berrea duanasid̶au. Waabenarãba jarabachid̶au: «Ichi ẽbẽra bia nii», maamina waabenarãba jarabachid̶au: «Makawãema; seta id̶aa nii». 13Maamina judiorã mechiurã wapea panuud̶eeba ab̶au bid̶a Jesús ʉ̃rʉbena jĩwa berread̶aka basii.

14Mau de pãeb̶aribadau ewari semana ẽsa wauduud̶e Jesús Dachi Akõre de mechiu dud̶aa wãped̶a jaradea b̶eesii.7:14 Mau bari panabadau ewari, 8 ewari waubachid̶au.15Maka b̶uud̶e judiorã aria duanuu kʉ̃risia bia baraa bara b̶eesii maabae id̶isid̶au: «¿Sakaburu nau ẽbẽraba ãrea kuitaa nima, Dachi Akõre bed̶ea kawad̶awãe niikaud̶e waabenarã kĩra?»

16Maud̶e Jesusba ãchimaa jarasii:

—Mʉʉba jaradea b̶uu mʉʉd̶ewãe, maumaarã chi mʉ bʉid̶ad̶ebʉ. 17Chi Dachi Akõreba kʉ̃ria b̶uu waui baita b̶uuba arakʉd̶e kuitaai chi mʉʉba jaradea b̶uu Dachi Akõred̶ebena neeruu, maebʉrã ara mʉ kʉ̃risiad̶eeba jaradea b̶uu. 18Barikia ara ichi kʉ̃risiad̶eeba berrea b̶uubʉrã maka wau b̶uu ẽbẽrarãba ichi ʉ̃rʉbena biꞌia kʉ̃risiad̶amera. Maamina ab̶aba kʉ̃ria b̶uubʉrã waabenarãba ichi bʉid̶a ʉ̃rʉbena biꞌia kʉ̃risiad̶ai, biawãra jara b̶uu; setaa waukau.

19Dachi Akõreba Moisesmaa b̶ʉbid̶a chi Moisesba machimaa deasii. Maamina machiba mau ichiba b̶ʉd̶a ijãad̶akau. ¿Sakãe machiba mʉ bea kʉ̃ria panuma?

20Maud̶e ẽbẽrarãba id̶isid̶au:

—¿Kaiba bichi bea kʉ̃ria b̶uma? ¿Jai kachirua bichi kakuad̶e b̶uuba maka kʉ̃risiabi b̶uka?

21Jesusba panausii:

—Mʉʉba bari panabadau ewarid̶e ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau ab̶a waud̶a ʉ̃rʉbena machiba kuitaa kʉ̃risiad̶aabasii.7:21 Juan 5:1-9.22Maamina machi sid̶a bari panabadau ewarid̶e ne waubadau. Mukĩra chi kakua tõobadau Moisesba b̶ʉd̶a kĩra. (Biawãra mau waubadau Moisesd̶ebena need̶awãe basii, maumaarã machi nabẽraed̶ebena neesii).7:22 Génesis 17:10-27.23Moisesba b̶ʉd̶a waud̶ai baita machiba bari panabadau ewarid̶e wãwa chi kakua tõobadau. Mau machi ¿sakãe mʉ ome kĩru panuma bari panabadau ewarid̶e ẽbẽra aribiabid̶a kakua? 24Machiba unu panuu kakua kachirua berrearã́sturu, maumaarã arakʉd̶e berreásturu chi biawãra kuitaad̶aped̶a.

¿Jesús Dachi Akõreba Dachi Karibabarii deai jarad̶aka?

25Maud̶e chi nuree Jerusalend̶ebenarãba ara ãstu chiya id̶i bara b̶eebachii: «¿Nauwãeka chi bead̶ai baita jʉrʉ panuu? 26Ichiásturu, ichi nama jomaurã daad̶e berrea b̶uu. Maamina ab̶au bid̶a ichimaa jarad̶awẽa panuu. Maka b̶uubʉrã dachi mechiurãba kʉ̃risia panuu ichi Dachi Akõreba Dachi Karibabarii deai jarad̶a.7:26 Dachi Akõreba Dachi Karibabarii deai jarad̶a. Griego bed̶ead̶e b̶ʉ kub̶uu: Cristo.27Maamina dachiba kuitaa panuu ichi samareeba nee b̶uu. Dachi Akõreba Dachi Karibabarii deai jarad̶a neeruud̶e ab̶au bid̶a kuitaad̶aabasii ichi samareeba neeruu».7:27 Waabenarã judiorãba jarabachid̶au Dachi Akõreba Dachi Karibabarii deai jarad̶a ab̶au bid̶a kuitaad̶aabasii ab̶a ichiba Israel karibaaruud̶aa.

28Maud̶e Jesusba Dachi Akõre de mechiu dud̶a jaradea b̶uud̶e mimi jĩwa jarasii:

—Biawãra machiba mʉ unubadau maud̶e kuitaa panuu samabena nee b̶uu.7:28 Samabena nee b̶uu. Jesús Nazaretd̶ebena neesii. Maamina ara mʉʉd̶eeba neewẽa b̶uu, maumaarã chi biawãra jarabariiba mʉ bʉisii. Machiba ichi unud̶akau. 29Mʉʉba ichi unubarii ichid̶ebena need̶ad̶eeba. Ara ichiba mʉ bʉisii.

30Maud̶eeba ãchiba Jesús jidaud̶ai kʉ̃ria panasid̶au, maamina ab̶au bid̶a jidaud̶aabasii ichi ewari neewẽa b̶uasiid̶eeba. 31Ãreaba ichid̶e ijãasid̶au maud̶e jarasid̶au:

—Dachi Akõreba Dachi Karibabarii deai jarad̶a neeruud̶e ¿nau ẽbẽraba wau b̶uu audeara ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau ãrea waui b̶uka?

Fariseorãba Jesús jidaud̶ai baita panad̶a

32Fariseorãba kuitaasid̶au ẽbẽrarãba Jesús ʉ̃rʉbena didiwaraa berrea panuu. Maud̶eeba ãchiba maud̶e chi paare mechiurãba chi Dachi Akõre de nubadaurã bʉisid̶au Jesús jidaud̶e wãd̶amera. 33Maka panuud̶e Jesusba ẽbẽrarãmaa jarasii:

—Mʉ machi ome ãrea b̶uawẽe. Jãad̶akare mʉ waya wãi chi mʉ bʉid̶a b̶uabariimaa. 34Machiba mʉ jʉrʉd̶ai maamina unud̶aabai. Mʉ wãaruumaa machi poyaa wãd̶aabai.

35Maud̶eeba judiorã aria duanuuba ãchi chiya jara bara b̶eesid̶au:

—¿Samaa wãid̶eeba dachiba ichi waa unud̶aabaima? asid̶au. ¿Griegorã druad̶aa wãika judiorã aria duanuurãmaa jaradeai baita? 36¿Sakãe ichiba maka jara b̶uma: “Machiba mʉ jʉrʉd̶ai maamina unud̶aabai”? Maud̶e ¿kãare jara b̶uma “mʉ wãaruumaa machi poyaa wãd̶aabai”?

Chi biawãra bania chokae nibabiabarii ʉ̃rʉbena

37Mau bari panabadau ewari wau panuu chi kaad̶ebena ewari mechiu b̶uasii. Jesús kaad̶ebena ewarid̶e b̶ari nub̶eeped̶a mimi jĩwa jarasii:

—Barikia ẽbẽra obisia b̶uubʉrã mʉʉmaa neese, maabae bania chokae nibabiabarii dose. 38Dachi Akõre bed̶ead̶e jara b̶uu barikiuba mʉʉd̶e ijãaruubʉrã chokae b̶uai ichid̶ebena do kĩra waabenarãmaa eab̶ari wãi maarã bid̶a adaud̶amera.7:38 Isaías 44:3; 55:1-4; 58:1; Joel 3:18; Zacarías 13:1.

39Jesusba mauba kuitaabiasii chi ichid̶e ijãaduuba Dachi Akõre Jauri adaud̶ai. Mau ewarid̶e Dachi Akõre Jauri wabid̶a neewẽa b̶uasii Jesús wabid̶a bajãad̶aa wãwẽa b̶uasiid̶eeba.

Ẽbẽrarãba Jesús ʉ̃rʉbena ne ãrea berrea duanad̶a

40Mau bed̶ea ũrisid̶aud̶e aria duanuurãba jarasid̶au: «Biawãra nau ẽbẽra Dachi Akõre baita berreabarii chi mechiu neei b̶uad̶a».7:40 Juan 1:21; 6:14; Deuteronomio 18:15-19.

41Maud̶e waabenarãba jarasid̶au: «Ichi Dachi Akõreba Dachi Karibabarii deai jarad̶a».

Maamina waabenarãba jarasid̶au: «Makawãe. ¿Dachi Akõreba Dachi Karibabarii deai jarad̶a Galilead̶ebena neebaika? 42¿Dachi Akõre bed̶ead̶e jara b̶uuwãe ichi Davidd̶ebena neei? ¿Chi David b̶uad̶a puuru Belend̶ebena neeika?»7:42 David. 2 Samuel 7:12; Salmos 89:3-4; 132:11-12. Belend̶ebena. Miqueas 5:2.

43Maka Jesús kakua ẽbẽrarã aꞌawaraa duanasii. 44Chi nureeba ichi jidau kʉ̃ria panasid̶au, maamina ab̶au bid̶a jidaud̶aabasii.

Judiorã mechiurãba Jesusd̶e ijãad̶aabad̶a

45Dachi Akõre de mechiu nubadaurã Jesús fariseorã maud̶e paare mechiurã ãbua duanuumaa waya wãsid̶aud̶e, ãchimaa id̶isid̶au:

—¿Sakãe mau eneed̶aabasma?

46Maud̶e chi Dachi Akõre de nubadaurãba panausid̶au:

—Ab̶au bid̶a jãu ẽbẽraba berrea b̶uu kĩra berreakau.

47Maud̶eeba fariseorãba jarasid̶au:

—¿Maka b̶uubʉrã ichiba machi sid̶a setaa kũruaska? 48¿Dai fariseorãba maud̶e waabenarã chi mechiu nuree bid̶a ichid̶e ijãa panuka? 49Chi ichid̶e ijãa nureeba Moisesba b̶ʉd̶a adua nuree. Dachi Akõreba ãchi kastikai.

50Maud̶e Nicodemo ãchi ome b̶uasii. Ichi Jesusmaa naed̶e ẽsabud̶aa berread̶e wã b̶uad̶a basii.7:50 Juan 3:1-12. Mauba ãchimaa jarasii:

51—Maamina ¿Moisesba b̶ʉd̶ad̶e jara b̶uka barikia ẽbẽra kastikad̶ai panuu ichi bed̶ea ũrid̶ai naed̶e? ¿Ichiba waud̶a naed̶e kuitaad̶ai panuuwãeka?

52Ãchiba panausid̶au:

—¿Makarã bichi Galilead̶ebenaka? Dachi Akõre bed̶ea b̶ʉd̶ad̶e biꞌia jʉrʉse. Maud̶e bichiba kuitaai ab̶au bid̶a Dachi Akõre baita berreabarii Galilead̶ebena neewẽe.7:52 Fariseorãba biꞌiwãe jarasid̶au. Jonás Gat-heferd̶ebena. Mau puuru Nazaret kaita b̶uasii Galilea druad̶e. 2 Reyes 14:25.

53[Maka duanad̶aped̶a joma ãchi decha wãurisid̶au.7:53 Griego bed̶ead̶e ãrea kartad̶e versículos 7:53—8:11 wãꞌãe.

8

Wẽra chi kimawãe ome kãi nub̶eed̶a

1Maabae Jesús Olivo ead̶aa wãsii. 2Norema daped̶e waya Dachi Akõre de mechiu dud̶aa wãsii. Aria b̶uud̶e ẽbẽrarã ãrea ichimaa neesid̶au. Jeed̶a akʉ b̶eeped̶a ãchimaa jaradea kob̶eesii.

3Maka panuud̶e Moisesba b̶ʉd̶a jaradeabadaurã maud̶e fariseorãba wẽra junebena mukĩra ome kãi nub̶uu jidauped̶aad̶a adoesid̶au. Mau wẽra aria duanuu ẽsa eneed̶aped̶a 4Jesusmaa jarasid̶au:

—Jaradeabarii, nau wẽra ab̶au ome kachirua waumaa b̶uakare daiba jidausid̶au. 5Moisesba b̶ʉd̶ad̶e naka nuree wẽrarã mooba b̶ata bead̶ai panuu b̶ʉ kub̶uu.8:5 Mau sid̶a jara b̶uu chi mukĩra sid̶a biui b̶uu. Levítico 20:10; Deuteronomio 22:22. ¿Bichimaarã bia b̶uka maka waud̶ai?

6Ãchiba maka id̶isid̶au Jesusmaa kachirua berreabid̶ai baita, mauba ichi jidead̶ayua. Maud̶e Jesús ed̶aa sinib̶arikau kob̶eeped̶a ichi jua jimid̶iba iorod̶e b̶ʉ kob̶eesii. 7Maamina ãchiba akabichia id̶i panuud̶eeba jiraduped̶a jarasii:

—Chi kachirua waukáuburu nau wẽra mooba naa b̶atai b̶uu.8:7 Deuteronomio 17:6-7.

8Maka jaraped̶a Jesús waya ed̶aa sinib̶arikau kob̶eeped̶a iorod̶e b̶ʉmaa b̶eesii. 9Jesusba jarad̶a ũrisid̶aud̶e ara makʉd̶e ab̶aab̶aa wãurisid̶au.8:9 Griego bed̶ead̶e chi b̶ee kartad̶e nau sid̶a b̶ʉ kub̶uu: Ãchi sõd̶e kuitaa panasid̶au jipawãe nuree. Naa chõrarã ãyaa wãsid̶au. Maabae kũudrãarã sid̶a wãurisid̶au. Jesús mau wẽra ome istu b̶eesii. 10Jesús ʉtʉ ʉkʉ nub̶eeruud̶e wẽra istu ʉkʉ nub̶uu unuped̶a8:10 Wẽra istu ʉkʉ nub̶uu unuped̶a. Griego bed̶ead̶e chi b̶ee kartad̶e mau wãꞌãe. maabae id̶isii:

—Bichi kachirua jara duanad̶a ¿sama panuma?8:10 Bichi kachirua jara duanad̶a. Griego bed̶ead̶e chi b̶ee kartad̶e mau wãꞌãe. ¿Ab̶auba bichi bas aska?

11Wẽraba panausii:

—Ab̶au bid̶a makaabasii, mʉ Mechiu.

Jesusba jarasii:

—Mʉa bid̶a bichi maka nii awẽe. Wãse, maamina waa kachirua waurã́se.]

Jesús nau iujãad̶e ʉ̃d̶aa

12Mau maad̶akare Jesusba ẽbẽrarãmaa waya jarasii:

—Mʉ nau iujãad̶e ʉ̃d̶aa kĩra nii. Barikia mʉ baara wãaruubʉrã pãriud̶e nibaabai, maumaarã ʉ̃d̶aad̶e b̶uud̶eeba chokae b̶uai uru b̶uai.

13Maud̶e fariseorãba Jesusmaa jarasid̶au:

—Bichiba ara bichi ʉ̃rʉbena berrea b̶uu. Mauba jarawẽa b̶uu bichiba jara b̶uu biawãra b̶uu.

14Jesusba jarasii:

—Ara mʉ ʉ̃rʉbena berrea b̶umina mʉʉba jara b̶uu biawãrabʉ. Mʉʉba kuitaa b̶uu mʉ samareeba neesii maud̶e samaa wãi. Maamina machiba mau adua panuu.8:14 Juan 7:27-29.15Machiba nau iujãad̶ebena kʉ̃risiad̶eeba mʉ ichia panuu. Mʉʉba ab̶aumaa bid̶a maka ichiakau. 16Mʉʉba waabenarã saka nuree ichiaped̶a jaraaruubʉrã, mʉʉba jara b̶uu biawãrabʉ, mʉaburu maka jarawẽa b̶uud̶eeba. Maumaarã mʉ Chachaba, mʉ bʉid̶aba mʉ ome maka jara b̶uu. 17Machi leyd̶e jara b̶uu ẽbẽra omeeba arab̶au bed̶ea jaraaduubʉrã ãchiba jara panuu biawãrabʉ.8:17 Deuteronomio 17:6; 19:15.18Arab̶aud̶e ara mʉ ʉ̃rʉbena berrea b̶uu, maud̶e mʉ Chacha, chi mʉ bʉid̶aba mʉ ʉ̃rʉbena berrea b̶uu.

19Maud̶e ãchiba Jesusmaa id̶isid̶au:

—Maka b̶uubʉrã bichi akõre ¿sama b̶uma?

Jesusba panausii:

—Machiba mʉ unud̶akau maud̶e mʉ Chacha sid̶a unud̶akau. Machiba mʉ biawãra unubadau basirã, mʉ Chacha sid̶a unubadau bai basii.

20Jesusba Dachi Akõre de mechiu dud̶a, chi Dachi Akõre baita chi nejarr pebadaumare, jaradea b̶uasiid̶e joma mau jarasii. Maamina ab̶au bid̶a ichi jidaud̶aabasii ichi ewari wabid̶a bawẽa b̶uasiid̶eeba.

Mʉ wãaruumaa machi poyaa wãd̶aabai

21Maabae Jesusba jarasii:

—Mʉ wãaruu. Wãd̶akare machiba mʉ jʉrʉd̶ai maamina unud̶aabai. Machiba mʉʉd̶e ijãad̶akaud̶eeba kachiruad̶e biud̶ai. Mʉ wãaruumaa machi poyaa wãd̶aabai.

22Maud̶eeba judiorã Mechiurãba ãchicha berrea duanasid̶au:

—Maka b̶uubʉrã ¿ichi du ab̶a biui b̶uka? ¿Maud̶eeba ichiba jara b̶uka: “Mʉ wãaruumaa machi poyaa wãd̶aabai”?

23Maud̶e Jesusba jarasii:

—Machi nau iujãad̶ebenabʉ maamina mʉ bajãad̶ebenabʉ. Mʉ nau iujãad̶ebenawãebʉ. 24Maud̶eeba mʉʉba jarasii machi kachiruad̶e biud̶ai. Machiba Mʉ Nii ijãad̶awẽebʉrã kachiruad̶e biud̶ai.8:24 Mʉ Nii. Mau jaraaruuba Jesusba jara b̶uasii ichi Dachi Akõrebʉ. Éxodo 3:13-14.

25Maud̶eeba id̶isid̶au:

—¿Bichi kaima?

Jesusba panausii:

—Arab̶aed̶eed̶e mʉʉba machimaa ara mau jara b̶uu.8:25 Mʉʉba machimaa ara mau jara b̶uu. Griego bed̶ead̶e mau arakʉd̶e b̶ʉ kub̶uuwãe. Waabenarãmaarã jara b̶uu «Mʉʉba machimaa ¿kãare kuitaa jarai b̶uu?» maebʉrã «Mʉ ¿sakãe machi ome berreai b̶uma?»26Mʉʉba machi ʉ̃rʉbena ne ãrea berreai b̶uu, machi kastikai baita. Maamina makaabai. Chi mʉ bʉid̶a bed̶ea biawãrabʉ. Chi mʉʉba ichid̶ebena ũri b̶uu nau iujãad̶ebenarãmaa jarabarii.

27Maamina kauwa ʉ̃rid̶aabasii Jesusba ichi Akõre ʉ̃rʉbena berrea b̶uu. 28Maud̶eeba ichiba jarasii:

—Machiba mʉ, chi Ẽbẽra Ba B̶uad̶a ʉtʉ jirab̶uuduud̶e kuitaad̶ai Mʉ Nii. Kuitaad̶ai mʉʉba b̶istĩika bid̶a ara michi kʉ̃ria waukau basii, maumaarã mʉ berrea b̶uabarii mʉ Chachaba jaradead̶a kĩra. 29Chi mʉ bʉid̶a mʉ baara b̶uu. Chachaba mʉ istu b̶ukau, mʉʉba wau b̶uabariid̶eeba ichiba kʉ̃ria b̶uu kĩra.

30Jesusba mau ʉ̃rʉbena berreasiid̶e ãreaba ichid̶e ijãasid̶au.

Chi biawãra Abraham warrarã

31Maabae Jesusba judiorã ichid̶e ijãaduurãmaa jarasii:

—Machiba mʉ bed̶ea ijãa panuubʉrã, biawãra mʉ baara nibabadaurã nuread̶ai. 32Mʉʉd̶eeba machiba Dachi Akõre biawãra kuitaad̶ai. Mauba machi chi chibari baita bari trajabadaurã nuread̶a karibakuai.

33Maamina ãchiba jarasid̶au:

—Dai Abrahamd̶ebena imisid̶aud̶eeba chi chibari baita bari trajabadaurãwãe. ¿Saka bichiba dai karibai a b̶uma?

34Jesusba panausii:

—Mʉʉba biawãra jaraaruu: kachirua wau nuree mau kachirua baita bari trajabadaurãbʉ. 35Chi chibari baita bari trajabarii ichi chibari ded̶e ãrea b̶uabai, maamina chi chibari warr ichi akõre ome ewaricha b̶uabarii.8:35 Génesis 21:9-13.36Maud̶eeba Dachi Akõre Warrba machi karibaaruubʉrã, biawãra ena nuread̶ai. 37Mʉʉba kuitaa b̶uu machi Abrahamd̶ebena imiped̶aad̶a, maamina mʉ bea kʉ̃ria panuu mʉ bed̶ea ijãad̶awẽa panuud̶eeba. 38Mʉʉba jara b̶uu joma mʉ Chachaba mʉʉmaa jaradead̶a. Maud̶e machiba machi akõreba ũribiaped̶aad̶a ijãa panuu.

39Ãchiba panausid̶au:

—Dai chacha Abrahambʉ.

Maamina Jesusba jarasii:

—Machi Abraham warrarã basirã ichiba waud̶a kĩra waud̶ai basii. 40Mʉʉba machimaa chi biawãra bed̶ea jara b̶uu Dachi Akõreba mʉʉmaa kuitaabid̶a kĩra. Maamina machiba mʉ bead̶ai kʉ̃ria panuu. ¿Abrahamba maka wauska? 41Machiba machi akõreba waubarii kĩra waubadau.

Maud̶e ãchiba jarasid̶au:

—¡Maamina dai wẽra aud̶uabariiba adaud̶awãe! Daiba Chacha ab̶aburu inid̶au. Mau Dachi Akõrebʉ.

42Jesusba jarasii:

—Dachi Akõre machi Akõre basirã, machiba mʉ biawãra kʉ̃riad̶ai basii, Dachi Akõred̶eeba neeped̶a nama b̶uud̶eeba. Mʉ ara michi kʉ̃ria neebasii. Ichiaburu bʉisii. 43Mʉʉba jara b̶uu ¿sakãe machiba kauwa ʉ̃rid̶awẽa panuma? Machiba kauwa ʉ̃rid̶awẽa panuu, mʉ bed̶ea ũrid̶ai kʉ̃riad̶akaud̶eeba. 44Machi akõre chi jʉbawãe niibʉ. Maud̶eeba ichiba kʉ̃ria b̶uu machiba waud̶ai kʉ̃ria panuu. Mau arab̶aed̶eed̶e mia beabariibʉ. Biawãrad̶eeba b̶uakau, chi biawãra ichid̶e wãꞌãed̶eeba. Setaa jaraaruud̶e, ara ichi kĩra setaa jarabarii, setaa jarabariid̶eeba maud̶e seta akõred̶eeba. 45Mʉʉba biawãra jara b̶umina machiba mʉ bed̶ea ijãad̶akau. 46¿Kai machid̶ebenaba mʉʉba biawãra kachirua wau b̶uu aima? Mʉʉba biawãra bed̶ea jaraaruubʉrã, ¿sakãe mʉ bed̶ea ijãad̶awẽa panuma? 47Chi Dachi Akõred̶e ijãa b̶uuba ichi bed̶ea ũribarii maamina machi Dachi Akõre warrarãwãed̶eeba ichi bed̶ead̶e jara b̶uu kĩra waud̶akau.

Jesusba ara ichi ʉ̃rʉbena jarad̶a

48Maabae judiorãba Jesusmaa jarasid̶au:

—¿Bichi Samariad̶ebenawãeka maud̶e jai kachirua uru b̶uu? ¿Daiba arakʉd̶e jarad̶awẽa panuka?

49Maud̶e Jesusba jarasii:

—Mʉ jai kachiruaswãe nii. Mʉ Chacha ʉ̃rʉbena biꞌia berreabarii. Maamina machiba mʉ ʉ̃rʉbena biꞌia berread̶akau.

50Mʉʉba jʉrʉkau ẽbẽrarãba mʉ ʉ̃rʉbena biꞌia berread̶amera. Maamina ab̶a barau, mau jʉrʉi baita. Ichiaburu ẽbẽrarã dauchaabarii. 51Mʉʉba biawãra jaraaruu, chi mʉ bed̶ea ijãa nii biukaraa nibai.

52Maud̶e judiorãba Jesusmaa jarasid̶au:

—Jãabáeburu daiba kuitaaduu bichiba jai kachirua bichi kakuad̶e uru b̶uu. Abraham biusii. Joma Dachi Akõre baita berreabadaurã sid̶a biusid̶au, maamina bichiba jara b̶uu: “Chi mʉ bed̶ea ijãa nii biukaraa nibai”. 53Makarã ¿bichi dai nabẽra Abraham audeara chi mechiu nika? Mau biusii maud̶e joma Dachi Akõre baita berreabadaurã sid̶a biusid̶au. Bichi ¿kai kʉ̃risia b̶uma?

54Jesusba panausii:

—Ara mʉ ʉ̃rʉbena biꞌia kʉ̃risiaruubʉrã mauba jarawẽa b̶uu mʉ biꞌia nii. Maamina mʉ Chachaba mʉ ʉ̃rʉbena biꞌia berrea b̶uu. Machiba ichi “Dachi Akõre” a panuu.

55Maamina ichi unud̶akau. Maud̶e mʉʉba ichi unubarii. Ichi unukau ad̶a basirã mʉ machi kĩra seta id̶aa nibai basii. Maamina mʉʉba ichi kuitaa b̶uud̶eeba ichi bed̶ea wau b̶uu. 56Machi nabẽra Abraham kĩrajʉʉsii mʉ nau iujãad̶aa neeruu ewari unui kuitaa b̶uasiid̶eeba. Biawãra unuped̶a ãrea kĩrajʉʉ b̶eesii.

57Maud̶e judiorãba Jesusmaa jarasid̶au:

—Bichi wabid̶a 50 añoswãe nii. ¿Saka bichiba Abraham unubarii a b̶uma?

58Jesusba panausii:

—Mʉʉba biawãra jaraaruu: Abraham chi naweba adaui naed̶e Mʉʉbʉ.8:58 Éxodo 3:13-14.

59Jesusba maka jarad̶a kakua judiorãba mo adausid̶au ichi b̶ata bead̶ai baita. Maamina Jesús miruped̶a Dachi Akõre de mechiud̶ebena awara ãyaa wãsii.8:59 Griego bed̶ead̶e chi b̶ee kartad̶e b̶ʉ kub̶uu: Jesús ara ãchi tãed̶e wãsii.

9

Jesusba ẽbẽra dau pãriu aribiabid̶a

1Wãaruud̶e Jesusba ẽbẽra chi naweba adaud̶ad̶eed̶ebena dau pãriu nii unusii. 2Maud̶e Jesús baara nibabadaurãba id̶isid̶au:

—Jaradeabarii, ¿kaiba kachirua wausiid̶eeba nau mukĩra jãka dau pãriu chi naweba adausma? ¿Ichi akõrerãba kachirua wausid̶aud̶eeba, maebʉrã ichiba kachirua waud̶ad̶eeba?

3Jesusba panausii:

—Ichiba kachirua wausiid̶eeba maebʉrã chi akõrerãba kachirua wau panasiid̶eeba, jãka adaubasii. Maumaarã dau pãriu adausii ichid̶eeba Dachi Akõreba ne wauruu ẽbẽrarãba unud̶amera. 4Maud̶eeba wabid̶a ãsaed̶e b̶uud̶e chi mʉ Bʉid̶aba waubi b̶uu mʉʉba waui b̶uu. Kiuruud̶e ab̶a bid̶a poyaa trajakau. 5Maamina nau iujãad̶e b̶uud̶e mʉ ẽbẽrarã baita ʉ̃d̶aa kĩra nii mʉ Chacha ʉ̃rʉbena kuitaabiai baita.

6Maka jaraped̶a Jesús iorod̶e id̶uped̶a ioro susua wausii. Mau ioro susuaba chi dau pãriu nii daucha purusii. 7Maabae Jesusba ichimaa jarasii:

—Chi Kuibadau Siloé abadaumaa jeraad̶e wãse. (Mau trʉ̃ jara b̶uu “bʉid̶a”).9:7 Génesis 49:10; Isaías 8:5-8.

Ara makʉd̶e chi dau pãriu nii wãped̶a ichi dau jeraasiid̶e unu b̶eesii. Maabae deed̶aa wãsii. 8Ichi de kaita duanuurãba maud̶e ichiba od̶e ne kaebea id̶ibachii unuped̶aad̶arãba jara duanasid̶au: «¿Nau mauwãeka, chi akʉ b̶eeped̶a ne kaebea id̶ibarii?»

9Chi nureerãba maerã maubʉ abachid̶au. Maud̶e waabenarãba ichi kĩra b̶umina mauwãe abachid̶au. Maamina chi dau pãriu b̶uad̶aba jarasii: «Biawãra mʉʉbʉ».

10Maud̶e ichimaa id̶isid̶au:

—¿Sakaburu bichiba unu b̶eesma?

11Ichiba panausii:

—Ẽbẽra Jesús abadauba ioro susua wauped̶a mʉ daucha purusii. Maabae ichiba jarasii: “Kuibadau Siloé abadaumaa jeraad̶e wãse”. Wãped̶a mʉ dau jeraasiid̶e unu kob̶eesii.

12Maud̶e ãchiba id̶isid̶au:

—Mau ẽbẽra ¿sama b̶uma?

Ichiba panausii:

—Mʉʉba adua b̶uu.

Fariseorãba dau pãriu b̶uad̶amaa ãrea id̶iped̶aad̶a

13-14Jesusba ioro susua wauped̶a dau pãriu nii aribiabid̶a ewari, chi bari panabadau ewari basii. Maud̶eeba waabenarãba chi dau pãriu b̶uad̶a fariseorãmaa adoesid̶au. 15Maabae chi fariseorã bid̶a mau mukĩramaa id̶isid̶au saka unu b̶eesii. Maud̶e ichiba jarasii:

—Jesusba ioro susua wauped̶a mʉ daucha purusii. Maabae mʉʉba baniaba jeraaruud̶e unu kob̶eesii.

16Chi nureerã fariseorãba jarasid̶au: «Mau mukĩra Dachi Akõred̶ebena need̶awãe b̶uu, bari panabadau ewari wapeakaud̶eeba».

Maamina waabenarãba jarasid̶au: «¿Saka kachirua waubarii mukĩraba mau ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau poyaa wausma?»

Maka chiya ãyaa jarasid̶au. 17Maka panuud̶e waya chi dau pãriu b̶uad̶amaa id̶isid̶au:

—Mau mukĩra, chi bichi dau aribiabid̶a ¿kãare kʉ̃risia b̶uma mau ʉ̃rʉbena?

Chi dau pãriu b̶uad̶aba panausii:

—Mʉʉmaarã, mau Dachi Akõre baita berreabariibʉ.

18Maamina chi judiorã mechiurãba ijãad̶awẽa panasid̶au mau ẽbẽra naed̶e dau pãriu b̶uasii. Maud̶eeba ichi akõrerã iubiasid̶au. 19Maabae maarãmaa id̶isid̶au:

—¿Jãu machi warr dau pãriu adaud̶aka? ¿Saka id̶ibae jãuba unu b̶uma?

20Ãchiba panausid̶au:

—Daiba kuitaa panuu jãu dai warr dau pãriu adaud̶abʉ. 21Maamina adua panuu saka id̶ibae unu b̶eesii, maud̶e adua panuu kaiba ichi aribiabisii. Jãu chõra baerã ichimaa id̶ísturu. Ara ichiba jaraika.

22Ichi akõrerãba maka jarasid̶au judiorã karrarã wapea panuud̶eeba. Biawãra mau judiorãba jarasid̶au ab̶auba Jesús chi Dachi Akõreba Dachi Karibabarii deai jarad̶a a jaraaruubʉrã chi judiorã araa ãbua imibadau ded̶ebena ãyaa bʉid̶ai asid̶au. 23Maud̶eeba chi akõrerãba jarasid̶au: «Jãu chõra baerã ichimaa id̶ísturu».

24Maud̶eeba chi judiorã karrarãba chi dau pãriu b̶uad̶a waya iud̶aped̶a jarasid̶au:

—Dachi Akõre trʉ̃d̶e daimaa mau ẽbẽra ʉ̃rʉbena biawãra jarase.9:24 Griego bed̶ead̶e b̶ʉ kub̶uu: Dachi Akõre biꞌia kʉ̃riáse. Daiba kuitaa panuu mau kachirua waubarii.

25Chi dau pãriu b̶uad̶aba jarasii:

—Mʉʉba adua b̶uu mauba kachirua waubarii maebʉrã waukau. Ab̶aburu kuitaa b̶uu mʉ dau pãriu b̶uasii maamina jãabae unu b̶uu.

26Maud̶e ãchiba waya ichimaa id̶isid̶au:

—Jãuba ¿saka aribiabisma? ¿Kãare wausma bichi dau aribiabii baita?

27Ichiba panausii:

—Mʉʉba machimaa jarasii maamina ijãad̶aabasii. Mau ¿sakãe waya ũri kʉ̃ria panuma? ¿Machi sid̶a ichi baara niba kʉ̃ria panuka?

28Maud̶eeba ãchiba ichi naka iadaasid̶au:

—Bichi mau ẽbẽra ome nii, maamina dai Moisesba b̶ʉd̶ad̶eeba nibabadau. 29Daiba kuitaa panuu Dachi Akõreba Moisesmaa berreasii,9:29 Éxodo 33:11. maamina mau ẽbẽra samabena adua panuu.

30Maud̶e chi dau pãriu b̶uad̶aba jarasii:

—¿Sakaburu? ¿Saka machiba ichi samabena adua panuu a panuma? ¿Mauba mʉ dau aribiabid̶awãeka? 31Dachiba kuitaa panuu chi kachirua waubadaurãba id̶iiduu Dachi Akõreba biꞌia ũrikau. Mau awara kuitaa panuu barikiuba Dachi Akõre wapea b̶uubʉrã maud̶e ichiba kʉ̃ria b̶uu wau b̶uubʉrã, mauba ʉtaa id̶iiruu Dachi Akõreba biꞌia ũribarii.9:31 Salmos 66:18; Proverbios 15:29.32Ewari ab̶ad̶e bid̶a dachiba ẽbẽra dau pãriu adaud̶a aribiabid̶a ũrid̶aka basii. 33Nau ẽbẽra Dachi Akõred̶ebenawãe basirã, poyaa waubai basii.

34Maud̶e judiorã mechiurãba ichi iadaasid̶au:

—Bichi adaud̶ad̶eed̶ebena kachirua waubarii. ¿Saka daimaa ne jaradeaima?

Maud̶eeba ichi chi judiorã araa ãbua imibadau ded̶ebena ãyaa bʉisid̶au.

Chi biawãra dau pãriu nuree

35Jesusba ũrisii chi dau pãriu b̶uad̶a ãyaa bʉiped̶aad̶a. Maud̶eeba ichi jʉrʉd̶e wãsii. Unuped̶a id̶isii:

—¿Bichiba chi Ẽbẽra Ba B̶uad̶ad̶e biawãra ijãa b̶uka?9:35 Chi Ẽbẽra Ba B̶uad̶a. Griego bed̶ead̶e chi b̶ee kartad̶e b̶ʉ kub̶uu: Dachi Akõre Warr.

36Ichiba jarasii:

—¿Mau kaima? Mʉʉmaa jarase mʉʉba ichid̶e biawãra ijãai baita.

37Jesusba panausii:

—Bichiba mau unu b̶uu. Mʉ, chi bichi ome berrea b̶uu maubʉ.

38Ara makʉd̶e Jesús daad̶e õdarrd̶e kob̶eeped̶a jarasii:

—Mʉ Mechiu, mʉʉba ijãa b̶uu.

39Maud̶e Jesusba jarasii:

—Mʉ nau iujãad̶aa neesii ẽbẽrarã nebʉra dauchaai baita. Maka chi dau pãriu nuree kĩra nureeba unud̶ai maud̶e chi unu panuu a panuu dau pãriu nuree kĩra paneed̶ai.

40Chi nuree fariseorã Jesús kaita panuuba mau bed̶ea ũrisid̶aud̶e id̶isid̶au:

—Bichiba ¿sakãe maka jara b̶uma? ¿Dai dau pãriu nureka?

41Jesusba panausii:

—Machi biawãra dau pãriu nuread̶a basirã, kachirua waubadau kakua nebʉrad̶e panad̶aabai basii. Maamina machiba unu panuu a panuud̶eeba nebʉrad̶e panuu.

10

Oeja nubarii bia nii

1Mau ewarid̶e Jesusba jarasii:

«Mʉʉba biawãra jaraaruu: barikia oeja nubadaumare poraad̶e nub̶uare ed̶a wãwẽebʉrã, mau kãyabãra ãyare ed̶a wãaruubʉrã, mau oeja nechiruabariibʉ maud̶e ẽbẽra kachiruabʉ. 2Maamina chi oeja nubadaumare poraad̶e ed̶a wãbarii, chi oeja nubariibʉ. 3Mau oeja nubarii baita chi poraa nubariiba chi poraa ewabarii. Oejarãba ãchi nubarii bed̶ea kuitaa panuu. Ãchi ab̶aab̶aa trʉ̃ jarakuaped̶a awara adoebarii.10:3 Ezequiel 34:11-31.4Joma awara uad̶oped̶a ãchi naa wãbarii. Oeja ichi baara wãbadau ichi bed̶ea kuitaa panuud̶eeba. 5Maamina ãchiba chi ẽbẽra unud̶akau baara wãd̶akau, maumaarã mirubadau mau bed̶ea adua panuud̶eeba».

6Jesusba nebʉrʉʉruuba maka berreasii maamina judiorãba kuitaad̶aabasii kãare jara b̶uu. 7Maud̶eeba Jesusba naka jarasii: «Mʉʉba biawãra jaraaruu, mʉ chi oeja ed̶a wãbadau poraa. 8Mʉ neei naed̶e ãrea oeja nechiruabadaurã kĩra maud̶e ẽbẽrarã kachiruarã neebachid̶au. Maamina chi Dachi Akõred̶e ijãabadaurãba10:8 Dachi Akõred̶e ijãabadaurãba. Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: oejarãba. maarã bed̶ea ijãad̶aabasii.

9»Mʉ chi poraabʉ. Chi mʉʉd̶eeba ed̶a wãaruu kachiruad̶ebena karibai. Ãrea jirukaraayuwãe b̶uai, ichiba wãꞌãe b̶uu Dachi Akõreba joma deaid̶eeba.10:9 Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: Ichi ed̶a wãi, awara wãi maud̶e sirua unui.10Nechiruabarii neebarii oeja chiruai baita, beai baita maud̶e baribai baita. Maamina mʉ neesii, ẽbẽrarã ãrea chokae nibad̶amera.

11»Mʉ oeja nubarii bia niibʉ. Chi oeja nubarii bia nii ichi oeja kakua biui b̶uu. 12Maamina ab̶aba chi nejarra kakua oeja nu b̶uaruubʉrã, usa kachirua neeruud̶e oeja duanuiped̶a miru wãi. Oeja ichid̶iwãed̶eeba biawãra nukau. Maud̶e usa kachiruaba oeja ab̶a kaa adauruud̶e waabenarã jĩichoabadau. 13Mau ẽbẽra miru wãbarii ab̶a chi nejarra kakúaburu oeja nubariid̶eeba. Ichiba kʉ̃risiakau oeja biꞌia panad̶amera.

14»Mʉ oeja nubarii biabʉ. Mʉʉd̶erã kuitaa b̶uu, chi oeja nubariiba ichi oeja kuitaa b̶uu kĩra. Maud̶e maarãba mʉ kuitaa panuu. 15Ara mau kĩra mʉ Chachaba mʉ kuitaa b̶uu maud̶e mʉʉba mʉ Chacha kuitaa b̶uu. Mʉ michi oeja kakua biui b̶uu. 16Mʉʉba oeja june ua b̶uu nau oeja nubadaumarebenawaẽ.10:16 Mʉʉba oeja june ua b̶uu nau oeja nubadaumarebenawaẽ. Mau berread̶eeba Jesusba jara b̶uasii judiowãerã bid̶a ichid̶e ijãad̶ai. Maarã sid̶a mʉʉba ed̶a adooi. Ãchiba mʉ bed̶ea ijãad̶ai. Maka joma ãbua panad̶ai. Maud̶e ãchi nubarii ab̶a b̶uai.

17»Mʉ Chachaba mʉ kʉ̃ria b̶uu, ara mʉ ida beabiid̶eeba. Maabae waya chokae jiradui. 18Mʉʉba mʉ ida beabiwẽebʉrã ab̶au bid̶a mʉ poyaa bead̶aabai, maamina mʉ biui mʉʉba maka kʉ̃ria b̶uud̶eeba. Mʉ biuped̶a poyaa chokae jiradui. Mʉ Chachaba mʉʉmaa maka waubisii».

19Mau bed̶ea ũriiduud̶e judiorã waya chiya aꞌawaraa berrea kopaneesid̶au. 20Ãreaba jarasid̶au: «Jãu ẽbẽraba jai kachirua uru b̶uu. Jãu kĩrawãe b̶uu. ¿Sakãe jãu bed̶ea ũrid̶aima?»

21Maamina waabenarãba jarasid̶au: «¡Chi jai kachirua uru b̶uuba maka berreakau! Makarã ¿jai kachiruaba dau pãriu nuree aribiabibarika?»

Judiorãba Jesús ida b̶uped̶aad̶a

22Mau ewarid̶e judiorãba Jerusalend̶e kĩrajʉʉ bara b̶uabarii ewari waubachid̶au. Ãchiba kĩraba panasid̶au Dachi Akõre de mechiu ichi baita awara b̶uped̶aad̶a. Kũrasãa ewarid̶e,10:22 Judiorãba mau ewari Janucá abadau. Añocha diciembred̶e waubadau. Kĩrababadau Judas Macabeo abadauba Dachi Akõre de mechiu waya biꞌia b̶ud̶a. Makasii 164 años Jesús b̶uai naed̶e.23Jesús nibasii Dachi Akõre de mechiu ãbudare, Pórtico Salomón abachid̶aumare. 24Maka b̶uud̶e chi nuree judiorãba Jesús ad̶u orrod̶aped̶a id̶isid̶au:

—Ab̶a ¿sakaed̶aa bichiba dai kʉ̃risia adua ua b̶uaima? Bichi Dachi Akõreba Dachi Karibabarii deai jarad̶abʉrã, daimaa ab̶aed̶e jarase.

25Jesusba panausii:

—Mʉʉba machimaa jarasii maamina ijãad̶awẽa panuu. Joma mʉ Chacha trʉ̃d̶eeba waubarii mauba arakʉd̶e unubi b̶uu mʉ kai b̶uu. 26Maamina machiba ijãad̶akau, mʉ oejarãwãed̶eeba. 27Mʉ oejarãba mʉ mimi kauwa kuitaa panuu. Mʉʉba ãchi unubarii. Maud̶eeba ãchiba mʉ baara wãbadau. 28Mʉʉba jãarã Dachi Akõre ome ewaricha chokae b̶uabiabarii. Ewari ab̶a bid̶a wãꞌãed̶aabai maud̶e ab̶au bid̶a mʉ juad̶ebena poyaa juakaa adaud̶aabai. 29Mʉ Chachaba jãarã mʉʉmaa deasii. Ichi jomaurã audeara chi mechiu nii.10:29 Mau griego bed̶ead̶e arakʉd̶e b̶uuwãe. Waabenarãmaarã naka jara b̶uu «Mʉ Chachaba mʉʉmaa dead̶a ne joma kãyabãra chi mechiu b̶uu». Ab̶au bid̶a ãchi mʉ Chacha juad̶ebena poyaa juakaa adaud̶aabai. 30Mʉ, mʉ Chacha ome arab̶au nid̶au.

31Maud̶eeba judiorãba waya mo adoesid̶au ichi b̶ata bead̶ai baita. 32Maud̶e Jesusba jarasii:

—Mʉ Chachad̶eeba ãrea ne bia machimaa unubiasii. ¿Sãu ne bia waud̶a kakua mʉ mooba b̶ata bead̶aima?

33Judiorãba panausid̶au:

—Daiba bichi mooba b̶atad̶aabai ne biꞌia wau b̶uu kakua, maumaarã b̶atad̶ai bichi ẽbẽra niikaud̶e ara Dachi Akõre a b̶uud̶eeba. Mauba bichiba Dachi Akõre ʉ̃rʉbena kachirua jara b̶uu.10:33 Levítico 24:14-16.

34Jesusba jarasii:

—Machi Moisesba b̶ʉd̶ad̶e naka b̶ʉ kub̶uu: “Mʉʉba jarasii machi dachi akõrerã”.10:34 Salmos 82:6.35Dachiba kuitaa panuu Dachi Akõre bed̶ea ewaricha biawãrabʉ. Dachi Akõreba mau ẽbẽrarãmaa “Machi dachi akõrerãbʉ” asiid̶e 36¿sakãe mʉʉba ichi ʉ̃rʉbena kachirua jarasii a panuma, mʉʉba bari ichi Warr a b̶uasiid̶eeba? Dachi Akõreba mʉ ara ichi báitaburu awara b̶usii maud̶e nau iujãad̶aa bʉisii. 37Mʉ Chachaba wau b̶uu mʉʉba wauwẽa b̶uubʉrã, mʉ bed̶ea ijã́sturu. 38Maamina ichiba wau b̶uu mʉʉba wau b̶uubʉrã, mʉʉba jara b̶uu kakua machiba ijãad̶awẽa panumina mʉʉba wau b̶uu kakua ijã́sturu. Maka machiba biawãra kuitaad̶ai mʉ Chacha mʉ ome nii maud̶e mʉ, mʉ Chacha ome nii.

39Maud̶e ãchiba waya Jesús jidau adoed̶ai kʉ̃ria panasid̶au, maamina ãchi juakaa wãsii.

40Mau maad̶akare Jesús waya Jordán do kĩaraa wãsii Juan chi Boro Eabariiba naed̶e ẽbẽrarã boro ea b̶uad̶amaa.10:40 Juan 1:28. Jesús aria b̶eesii. 41Maka b̶uud̶e ãrea ẽbẽrarã ichimaa wãbachid̶au. Ãchi chiya naka jarabachid̶au: «Juanba ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau wauka basii maamina joma ichiba nau Jesús ʉ̃rʉbena jarad̶a biawãrabʉ».

42Aria ãreaba Jesusd̶e ijãasid̶au.

11

Lázaro biud̶a

1-2Mau ewarid̶e ẽbẽra Lázaro abadau ãrea ẽpermo b̶uasii. Mau Lázaro Betania puurud̶ebena basii. Ara mau puurud̶e ichi neekaurã María maud̶e Marta panasid̶au. Mau Mariaba Dachi Mechiu jʉ̃rʉd̶e kera eaped̶a ichi bud̶aba poabisii.11:1-2 Juan 12:3.3Maud̶e Lázaro neekaurãba Jesusmaa jarad̶e bʉisid̶au:

—Dai Mechiu, bichi kõpaero ãrea ẽpermo b̶uu.

4Mau ũrisiid̶e Jesusba jarasii:

—Mau ẽpermo b̶uuba Lázaro biubai. Maumaarã mauba ẽbẽrarãba kuitaad̶ai Dachi Akõre maud̶e ichi Warr ome chi mechiurã.

5Jesusba Lázaro maud̶e chi neekaurã ãrea kʉ̃ria b̶uasmina, 6Lázaro ãrea ẽpermo b̶uu kuitaasiid̶e maucha ewari ome b̶eesii ichi b̶uad̶amaa. 7Mau maad̶akare ichi baara nibabadaurãmaa naka jarasii:

—Wãuríduru waya Judead̶aa.

8Maud̶eeba ichi baara nibabadaurãba jarasid̶au:

—Jaradeabarii, ewari ãrea bawẽe Judead̶ebenarãba bichi mooba b̶ata bea kʉ̃ria panad̶a. ¿Bichi waya mamaa wãaruka?

9Jesusba jarasii:

—¿Ewari ab̶a 12 hora b̶uuwãeka? Ãyadaa niid̶e jʉ̃rʉ drʉkau, ichiba ʉ̃d̶aa nau iujãad̶ebena unu b̶uud̶eeba. 10Maamina ẽsabud̶e nii jʉ̃rʉ drʉbarii, ʉ̃d̶aawãe b̶uud̶eeba.

11Maka jaraped̶a Jesusba waya jarasii:

—Dachi kõpaero Lázaro kãi nub̶uu maamina mʉʉba mau ʉ̃rʉmad̶e wãaruu.

12Maud̶e Jesús baara nibabadaurãba ichimaa jarasid̶au:

—Dai Mechiu, mau kãi nub̶uubʉrã aribiai.

13Jesusba mau jarad̶aba Lázaro biud̶a ʉ̃rʉbena berrea b̶uasii, maamina ichi baara nibabadaurãba kʉ̃risiasid̶au Lázaro kãi nub̶uu ʉ̃rʉbena berrea b̶uu. 14Maabae Jesusba arakʉd̶e jarasii:

—Lázaro biusii. 15Mʉ aria b̶uabasiid̶eeba mʉ kĩrajʉʉ b̶uu, mau kakua machiba mʉ biꞌia ijãad̶aid̶eeba. Waya ichimaa wã́duru.

16Maud̶e Tomás, Mikisu abadau b̶uasii.11:16 Mikisu. Griego trʉ̃ Dídimo jara b̶uu «mikisu». Mauba waabenarã Jesús baara nibabadaurãmaa jarasii:

—Judead̶aa wãd̶ai dachi sid̶a bead̶amera.

Biud̶arã Jesusba chokae jiradubiai

17Betania puurud̶e neesiid̶e Jesusba kuitaasii Lázaro jau b̶uped̶aad̶a ewari kimare basii. 18Betania puuru Jerusalend̶eeba ara kaita b̶uasii.11:18 Ara kaita b̶uasii. Griego bed̶ead̶e b̶ʉ kub̶uu: 15 estadia. Mau kilómetro õbea kĩra b̶uu.19Maud̶eeba judiorã ãrea imisid̶au Marta maud̶e María kĩra chuburiad̶ai baita, ãchi neewau biusiid̶eeba. 20Maka panuud̶e Martaba kuitaasii Jesús neeruu. Ara makʉd̶e mau irsibid̶e wãsii. Maud̶e María ded̶e b̶eesii. 21Martaba Jesús unusiid̶e jarasii:

—Mʉ Mechiu, bichi nama b̶uad̶a basirã mʉ ãba biubai basii. 22Maamina mʉʉba kuitaa b̶uu joma bichiba Dachi Akõremaa id̶iiruu ichiba waui.

23Jesusba ichimaa jarasii:

—Bichi ãba chokae jiradui.

24Maud̶e Martaba jarasii:

—Maerã, mʉʉba kuitaa b̶uu mau kaad̶ebena ewarid̶e biud̶arã chokae jiraduuduud̶e, mau sid̶a chokae jiradui.11:24 Isaías 26:19; Daniel 12:1-3.

25Jesusba jarasii:

—Mʉ biud̶arã chokae jiradubiabarii maud̶e chokae b̶uai deabarii. Barikiuba mʉʉd̶e ijãaruubʉrã, biurumina ewaricha Dachi Akõre ome chokae nibai. 26Chi mʉʉd̶e ijãa nii, mʉ kakua chokae b̶uud̶eeba biukaraa nibai. ¿Bichiba mau ijãa b̶uka?

27Maud̶e Martaba panausii:

—Maerã mʉ Mechiu, mʉʉba ijãa b̶uu bichi Dachi Akõre Warr, Dachi Akõreba Dachi Karibabarii deai jarad̶a, nau iujãad̶e neei b̶uad̶a.

Jesús Lázaro kakua jẽad̶a

28Makaped̶a Marta wãsii ichi neekaumaa. Maabae chũpea jarasii:

—Chi Jaradeabarii nama b̶uu. Ichiba bichimaa ne jara kʉ̃ria b̶uu.

29Mau ũrisiid̶e María jiraduped̶a Jesús b̶uumaa isa wãsii. 30Jesús puurud̶e wãwẽa b̶uasii. Wabid̶a Marta chi Jesús ome unud̶amare b̶uasii. 31Judiorã María ded̶e panasid̶au ichi kĩra chuburiad̶ai baita. Maud̶e ichi isa jiraduped̶a awara wãaruu unusid̶au. Lázaro jau b̶uped̶aad̶amaa jẽad̶e wãaruu a kʉ̃risiasid̶aud̶eeba, kaad̶e wãsid̶au.

32María Jesús b̶uumaa neesiid̶e maud̶e ichi unusiid̶e jʉ̃rʉ kaita õdarrd̶e kob̶eesii. Maud̶e jarasii:

—Mʉ Mechiu, bichi nama b̶uad̶a basirã, mʉ neewau biubai basii.

33Jesusba María jẽaruu maud̶e judiorã chi mau ome neeped̶aad̶a sid̶a jẽaduu unusiid̶e ãchi kakua ãrea jirukaraa, kĩru kub̶uuba ĩyaabasii.11:33 Ãchi kakua. Waabenarãmaarã Jesús jirukaraasii ãchiba ijãad̶aabasiid̶eeba ichiba Lázaro chokae jiradubii. Waabenarãmaarã Jesús jirukaraasii nau druad̶e ẽbẽrarã biubadau, kakua kachirua nureabadau maud̶e kachirua waubadaud̶eeba.34Maabae id̶isii:

—Mau ¿sama jau b̶usid̶ama?

Ãchiba panausid̶au:

—Dai mechiu, ichiad̶e wãd̶a.

35Jesús jẽasii. 36Maka b̶uud̶e judiorã aria panuuba jarasid̶au:

—Ichiásturu jãuba Lázaro saka kʉ̃ria b̶uasii.

37Maamina waabenarã chi nureeba jarasid̶au:

—Nau dau pãriu nuree aribiabid̶aba ¿sakãe poyaa karibaabasma Lázaro biubiimaaba?

Jesusba Lázaro chokae jiradubid̶a

38Jesús wabid̶a kĩru b̶uud̶e Lázaro mo chob̶ead̶e nub̶uped̶aad̶amaa neesii. Chi ed̶a wãbadau mooba jʉ̃a kub̶uasii. 39Maud̶e Jesusba jarasii:

—Jãu mo ãyaa bʉrásturu.

Marta, chi biud̶a neekauba Jesusmaa jarasii:

—Mʉ Mechiu, jãu biud̶a ewari kimare baaruud̶eeba mikia kub̶uẽka.

40Maamina Jesusba jarasii:

—¿Mʉʉba jaraabaska bichiba biawãra ijãaruubʉrã, Dachi Akõre chi mechiu nii unui?

41Maka b̶uud̶e ẽbẽrarãba chi mo ãyaa bʉraasid̶au. Maabae Jesusba ʉtaa ichiaped̶a jarasii:

—Chacha, mʉʉba bichimaa biꞌia jarai mʉʉba ʉtaa id̶id̶a ũrisiid̶eeba. 42Mʉʉba kuitaa b̶uu bichiba mʉ bed̶ea ũri b̶uabarii, maamina mʉʉba nau jarasii naarã ẽbẽrarãba kuitaad̶amera bichiaburu mʉ bʉisii.

43Maka jaraped̶a Jesusba jĩwa jarasii:

—¡Lázaro, awara neese!

44Ara makʉd̶e Lázaro biu b̶uad̶a awara neesii. Ichi jua, chi jʉ̃rʉ wabid̶a paruba bʉra b̶uasii. Maud̶e ichi kĩedarr paruba bʉra b̶uasii. Maud̶e Jesusba jarasii:

—Enad̶aped̶a ida bʉ́isturu.

Judiorãba Jesús bead̶ai jʉrʉped̶aad̶a

Mateo 26:1-5; Marcos 14:1-2; Lucas 22:1-2

45Ãrea judiorã María baara wãped̶aad̶arãba unusid̶au Jesusba waud̶a. Maud̶eeba ãchiba ijãasid̶au. 46Maamina chi Jesusba waud̶a chi nuree fariseorãmaa jarad̶e wãsid̶au. 47Maud̶eeba fariseorã maud̶e paare mechiurã ome araa ãbua imid̶ai jarasid̶au.11:47 Araa ãbua imid̶ai jarasid̶au. Kajuma bed̶ead̶e b̶ʉ kub̶uu: Concilio maebʉrã Consejo. Naka jarasid̶au:

—Dachiba ¿saka waud̶aima? Mauba ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau ãrea wau b̶uu. 48Ichi ida nibabiiduubʉrã jomaurãba ichid̶e ijãad̶ai. Maka Romad̶ebena kokoroarã imid̶aped̶a, ãchiba Dachi Akõre de mechiu ãrid̶ai maud̶e joma dachi judiorã sid̶a kenad̶ai.

49Aria ab̶a Caifás abadau b̶uasii. Mau nau añod̶e paare mechiu basii. Mau Caifasba jarasii:

—¡Machi kʉ̃risiaswãe nuree! 50Romad̶ebenarãba joma dachi judiorã bead̶ai kãyabãra biꞌia b̶uu ẽbẽra ab̶a jomaurã kakua biui.

51Caifasba ara ichi kʉ̃risiad̶eeba maka jarawẽa b̶uasii. Maumaarã ichi paare mechiu niid̶eeba Dachi Akõréburu ichimaa jarabisii Jesús joma judiorã kakua biui b̶uu. 52Maamina ab̶aburu judiorã baita biubai basii, maumaarã joma Dachi Akõre warrarã nau iujãad̶e drua didiwaraacha nuree, ara puuru ab̶aud̶e duanui baita.11:52 Isaías 11:12; Jeremías 23:3; Miqueas 2:12.53Paare mechiurãba bed̶ea deasid̶au mau ewarid̶eeba Jesús saka bead̶ai jʉrʉd̶ai.

54Maud̶eeba Jesús judiorã tãed̶e ãrea nibaka basii, maumaarã Judead̶ebena ãyaa wãsii. Efraín puurud̶e ichi baara nibabadaurã baara b̶uad̶e wãsii. Mau puuru drua sirua wãꞌãe b̶uu kaita b̶uu.11:54 Efraín puuru Jerusalend̶eeba ewari ab̶a b̶uasii.

55Judiorã Pascua ewari ʉ̃rʉ ba b̶uasii. Mau bari panabadau ewarid̶eeba puuruchad̶ebenarã Jerusalend̶aa wãsid̶au ãchiba waubadau kĩra wau panuud̶eeba Dachi Akõre daad̶e biꞌia nuread̶ai baita.11:55 Bari panabadau ewari waud̶ai naed̶e judiorãba ne waubachid̶au Dachi Akõre daad̶e biꞌia nuread̶ai baita. Ab̶a bid̶a ẽbẽra biud̶a wauruubʉrã, 7 ewari Dachi Akõre daad̶e kachirua b̶eebachii. Maud̶eeba ne waui b̶uasii. Maka wauwẽebʉrã bari panabadau ewari waukau b̶uasii. Números 19:16-22; 2 Crónicas 30:13-21.56Mau ewarid̶e ẽbẽrarãba Jesús jʉrʉ nibasid̶au. Dachi Akõre de mechiu dud̶a ãbua panuud̶e id̶ibachid̶au: «Machimaarã ¿ichi nau kĩrajʉʉ bara b̶uabarii ewari waubadaud̶e neeibaaka?»

57Maamina paare mechiurãba maud̶e fariseorãba jarasid̶au barikiuba Jesús neesii kuitaaduubʉrã jarad̶ai b̶uu ichi jidaud̶amera.

12

Mariaba kera Jesús jʉ̃rʉ ʉ̃rʉ ead̶a

Mateo 26:6-13; Marcos 14:3-9

1Judiorã Pascua ewari neei bai baita wabid̶a 6 ewari b̶uud̶e Jesús Betania puurud̶aa wãsii Lázaro b̶uabariimaa. Mau Lázaro Jesusba chokae jiradubid̶a basii. 2Aria Jesusd̶e kĩrabad̶aped̶a ichimaa chiko bia kobisid̶au. Martaba dead̶aka b̶uasii maud̶e Lázaro waabenarã baara Jesús ome komaa b̶uasii. 3Maka panuud̶e Mariaba nardo keraara chi nejarr ãrea id̶ibadau b̶otia kʉrkabʉa nub̶uu adoeped̶a Jesús jʉ̃rʉd̶e easii.12:3 Kʉrkabʉa. Libra ab̶a maebʉrã medio litro maebʉrã 300 gramos. Maabae ichi bud̶aba poabisii. Mau keraba de joma tuwaa nub̶eesii. 4Maud̶e Jesús baara nibabarii ab̶a b̶uasii Judas Iscariote abadau. Judasba Jesús jidaubii b̶uasii. Mau Judasba jarasii:

5—Jãu kera chi nejarr ãrea id̶ibadau.12:5 Chi nejarr ãrea id̶ibadau. Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: 300 denario wãyaa. Ẽbẽra ab̶a año ab̶a trajai b̶uasii mau chi nejarra adaui baita. ¿Sakãe jãu kera nedobʉibasma, chi nejarr barauwãe nureemaa dead̶akai baita?

6Maamina ichiba maka jaraabasii chi nejarr barauwãe nuree aid̶ai kʉ̃risia b̶uasiid̶eeba, maumaarã maka jarasii nechiruabariid̶eeba. Ãchi chi nejarra nubadau ũabisa ichiba uru b̶uabachii maamina maud̶ebena chiruabachii. 7Maud̶e Jesusba jarasii:

—Nau wẽra ida b̶use. Jãuba nau kera uru b̶uasii mʉ jau b̶ud̶ai ewari baita.12:7 Jãuba nau kera uru b̶uasii mʉ jau b̶ud̶ai ewari baita. Griego bed̶ead̶e mau chaarea b̶uu biꞌia ũrid̶amera.8Chi nejarr barauwãe nuree ewaricha machi tãed̶e panad̶ai, maamina mʉ machi baara ewaricha b̶uabai.

Lázaro bead̶ai baita bed̶ea deaped̶aad̶a

9Judiorã ãreaba Jesús Betania puurud̶e b̶uu kuitaasid̶aud̶eeba ichi ichiad̶e wãsid̶au. Mau awara Lázaro, Jesusba chokae jiradubid̶a sid̶a ichiad̶e wãsid̶au. 10-11Lázaro chokae jiradud̶a kakua judiorã ãreaba paare mechiurã ida b̶ud̶aped̶a Jesusd̶e ijãasid̶au. Maud̶eeba paare mechiurã bed̶ea deasid̶au Lázaro sid̶a bead̶ai baita.

Jerusalend̶ebenarãba Jesús irsibiped̶aad̶a

Mateo 21:1-11; Marcos 11:1-11; Lucas 19:28-40

12Norema ẽbẽrarã ãrea kĩrajʉʉ bara b̶uabarii ewari waud̶ai baita Jerusalend̶aa neeped̶aad̶aba kuitaasid̶au Jesús Jerusalend̶e neeruu. 13Maud̶eeba ãchiba meme kiruu totod̶aped̶a ichi irsibid̶e wãsid̶au. Maabae jĩwa jarasid̶au:

«¡Ãrea biꞌia nii!12:13 ¡Ãrea biꞌia nii! Mau arameo bed̶ead̶e jarabadau «Hosanna». ¡Ãrea biꞌia nii chi Dachi Mechiu trʉ̃d̶eeba neeruu! ¡Biꞌia nii Israeld̶ebena Rey!»

14Maud̶e Jesusba mura cheke unusiid̶e mau ʉ̃rʉ atausii. Makasii Dachi Akõre bed̶ead̶e jara b̶uu kĩra:

15«Sión puurud̶ebenarã wapearã́sturu. Ichiásturu, machi Rey burro cheke ʉ̃rʉ neeruu».12:15 Jerusalén puuru Sión puuru ead̶e b̶uu. Zacarías 9:9; Isaías 40:9-10; Sofonías 3:14-17.

16Jesús baara nibabadaurãba mau unu panumina kuitaad̶aabasii. Maamina Jesús chokae jiraduped̶a bajãad̶aa wãd̶akáreburu kuitaasid̶au Dachi Akõre bed̶ead̶e ichi ʉ̃rʉbena naed̶e b̶ʉd̶a joma biawãra makasii.

17Jesusba Lázaro chi jau b̶ubadaumarebena awara uruba asiid̶e, mau chokae jiradubisiid̶e, ẽbẽrarã aria ãrea duanasid̶au. Mau maad̶akare ãchiba unuped̶aad̶a nebʉrʉbachid̶au. 18Jesusba mau ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau waud̶a ãreaba ũrisid̶au. Maud̶eeba ichi irsibid̶e wãsid̶au. 19Maud̶e fariseorã chiya berrea bara b̶eesii: «¡Ichiásturu! Joma ichi kaad̶e wãaduu. Maud̶eeba chi dachiba ichi ʉ̃rʉbena kʉ̃risiaped̶aad̶a mau poyaa waud̶aabai».

Jesusba ichi bead̶ai jarad̶a

20Mau kĩrajʉʉ bara b̶uabarii ewari waumaa panuud̶e chi nuree griegorã Dachi Akõremaa biꞌia berread̶ai baita Jerusalend̶e neesid̶au. 21Maarã Felipemaa wãsid̶au. Mau Felipe Galilead̶e b̶uu puuru Betsaidad̶ebena basii. Ãchiba Felipemaa jarasid̶au:

—Daiba Jesús unu kʉ̃ria panuu.

22Maud̶eeba Felipeba Andresmaa jarad̶e wãsii. Maabae ãchiba Jesusmaa jarasid̶au. 23Maud̶e Jesusba jarasii:

—Chi ewari basii. Dachi Akõreba mʉ, chi Ẽbẽra Ba B̶uad̶a chi Mechiu b̶ui. 24Mʉʉba biawãra jaraaruu: trigo taa iorod̶e b̶aeruuwãebʉrã maud̶e biuruubʉrã, istu b̶eebarii. Maamina mau taa biud̶a kĩra iorod̶e b̶eeruubʉrã, tonoped̶a ãrea chaubarii. 25Ara mau kĩra ab̶a nau iujãad̶e ara ichi biꞌia b̶uai kʉ̃risia b̶uubʉrã, mau poyaabai. Maamina nau iujãad̶e biꞌia chokae b̶uai kʉ̃riawẽebʉrã, mau Dachi Akõre ome ewaricha chokae b̶uai. 26Barikia mʉ baita bari trajabarii ba kʉ̃ria b̶uubʉrã, mʉ baara nibai b̶uu. Mʉ wãaruumaa, mʉ baita bari trajabarii sid̶a wãi. Barikiu mʉ baita bari trajabariibʉrã, mʉ Chachaba mau chi mechiu b̶ui.

27»Biawãra mʉ ãrea kĩra nomaa b̶uu. ¿Mʉʉba kãare jaraima? “¿Chacha, mʉ biꞌiwãe b̶uai b̶uud̶ebena karibase aika”? Maka jaraabai mʉ mau kakua need̶ad̶eeba. 28Maumaarã jaraaruu: Chacha, mauba jomaurãmaa kuitaabiáse bichi chi Mechiu nii.

Ara makʉd̶e ẽbẽrarã aria panuuba bed̶ea bajãad̶ebena ũrisid̶au. Mau bed̶eaba jarasii: «Mʉʉba naed̶e kuitaabiasii mʉ chi Mechiu nii maud̶e waya kuitaabiai».

29Mau bed̶ea ũrisid̶aud̶e chi nureerãba jarasid̶au bã tosii. Maud̶e chi nureerãba jarasid̶au:

—Angelba Jesusmaa berreasii.

30Maud̶e Jesusba jarasii:

—Mau bed̶ea mʉ baitawãe basii. Maumaarã machi baita basii. 31Jãabae Dachi Akõreba kuitaabiaruu nau iujãad̶ebenarãba kachirua wau panabadau. Jãabae Dachi Akõreba poyaa duabʉiruu chi nau iujãad̶ebenarã rey, chi jʉbawãe nii. 32Mʉ ʉtʉ jirab̶uuduud̶e mʉʉba jomaurã adooi mʉʉd̶e ijãad̶amera.

33Maka jarasii ichi cruzd̶e jirab̶u bead̶ai kuitaabiai baita. 34Ẽbẽrarã aria panuuba Jesusmaa jarasid̶au:

—Moisesba b̶ʉd̶ad̶eeba daiba kuitaa panuu Dachi Akõreba Dachi Karibabarii deai jarad̶a biukaraa nibai. Bichiba ¿saka jara b̶uma chi Ẽbẽra Ba B̶uad̶a ʉtʉ jirab̶ud̶ai? Mau chi Ẽbẽra Ba B̶uad̶a ¿kaima?

35Jesusba jarasii:

—Nau ʉ̃d̶aa machi baara ãrea b̶uabai. Maud̶eeba ʉ̃d̶aad̶e nibásturu ichi machi baara b̶uumisa, pãriud̶e panad̶aabayua. Chi pãriud̶e nibabarii kawakau samaa wãaruu. 36Ʉ̃d̶aa machi tãed̶e uru panuumisa mau ʉ̃d̶aad̶e ijã́sturu ẽbẽrarã ʉ̃d̶aad̶ebena nuread̶amera.

Mau bed̶ea jarasiid̶e Jesús wãped̶a mirusii.

Judiorãba wabid̶a Jesusd̶e ijãad̶aabad̶a

37Jesusba ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau ẽbẽrarã ãrea daad̶e wausmina ãchiba wabid̶a ijãad̶aabasii. 38Dachi Akõre baita berreabarii Isaiasba jarad̶a kĩra biawãra makasii. Naka jarasii:

«Dai Mechiu, ¿daiba jaraped̶aad̶a kaiba ijãasma?

¿Kaimaa bichi poyaabarii kuitaabisma?»12:38 Isaías 53:1.

39Maud̶eeba ãchiba poyaa ijãad̶aabasii, Isaiasba jarad̶a kĩra:

40«Mʉʉba ãchi dau pãriu nuree kĩra b̶usii maud̶e sõ chaarea b̶usii

ãchi dauba unu panumina kuitaarãad̶amera maud̶e ũri panumina sõd̶eeba ũrirãad̶amera.

Maka panuud̶eeba mʉʉmaa need̶akau mʉʉba aribiabiamera».12:40 Isaías 6:10.

41Isaiasba ichi kartad̶e maka b̶ʉsii Jesús chi Mechiu nii unusiid̶eeba.12:41 Chi Mechiu nii unusiid̶eeba. Juan kartad̶e mau jara b̶uu Jesús cruzd̶e biuped̶a jiradusii. Maud̶e mau ʉ̃rʉbena berreasii.12:41 Isaías 6:1-5.

42Isaiasba maka b̶ʉsmina ãrea judiorã maud̶e paare mechiurãba Jesusd̶e ijãasid̶au. Maamina waabenarãmaa mau jarad̶aabasii. Wapea panasid̶au fariseorãba ãchi araa ãbua imibadau ded̶ebena duabʉid̶ai. 43Dachi Akõreba ãchi ʉ̃rʉbena biꞌia berreai audeara mau judiorãba kʉ̃ria panasid̶au ẽbẽrarãba ãchi ʉ̃rʉbena biꞌia berread̶ai.

Dachi Akõreba Jesús berread̶aba ẽbẽrarã kastikai

44Maabae Jesusba jĩwa jarasii: «Chi mʉʉd̶e ijãa b̶uuba mʉ bʉid̶a sid̶a ijãa b̶uu. 45Chi unu b̶uuba chi mʉ bʉid̶a sid̶a unu b̶uu. 46Mʉ nau iujãad̶aa ʉ̃d̶aa kĩra neesii chi mʉʉd̶e ijãaduu pãriud̶e nurearãad̶amera. 47Ab̶aba mʉ bed̶ea ũriped̶a ijãawẽebʉrã, mʉʉba ichi kastikaabai, mʉ nau iujãad̶e nuree kastikai baita neewẽed̶eeba. Mʉ nau iujãad̶e nuree karibai baita neesii. 48Maamina chi mʉ ida b̶uu b̶uuba, mʉ bed̶ea ũri kʉ̃riawẽeba, mau Dachi Akõréburu kastikai. Kaad̶ebena ewarid̶e Dachi Akõreba kuitaabii mau mʉʉba jarad̶a bed̶ea ijãabasiid̶eeba. 49Mʉ ara michid̶eeba berreakau. Mʉ Chacha, chi mʉ bʉid̶aba mʉʉmaa jarasii kãare jarai b̶uu maud̶e saka mau bed̶ea jarai b̶uu sid̶a. 50Mʉʉba kuitaa b̶uu mau waubi b̶uu bed̶eaba ẽbẽrarã ichi baara ewaricha chokae duanabiai. Maud̶eeba mʉ Chachaba mʉʉmaa jarad̶a kĩra mʉʉba berrea b̶uu».

13

Jesusba ichi baara nibabadaurã jʉ̃rʉ jeraad̶a

1Pascua ewari bai naed̶e Jesusba kuitaa b̶uasii ichi ewari neeruu. Kuitaasii nau iujãa b̶ʉiped̶a ichi Akõremaa wãi. Jesusba joma ichid̶irã nau iujãad̶e nuree ãrea kʉ̃ria b̶uasiid̶eeba ichiba mau kʉ̃ria unubiasii ab̶a ichi biuruu ewarid̶aa.

2Ẽsabud̶aa baaruud̶e komaa panasid̶au. Mau naed̶e jʉbawãe niiba Simón warr Judas Iscariote sõd̶e kʉ̃risiabisii Jesús jidaubii baita. 3Jesusba kuitaa b̶uasii ichi Akõreba ne joma ichi juad̶e b̶usii, maud̶e kuitaa b̶uasii ichi Dachi Akõred̶ebena need̶a maud̶e waya ichimaa wãi b̶uu. 4Maamina ãchi kewaraa komaa panuud̶e jiraduped̶a ichiba anab̶ari jʉ̃barii ẽesii. Maabae kakua poabarii adauped̶a kʉrrd̶e jʉ̃sii. 5Kuurud̶e bania jui adauped̶a ichi baara nibabadaurã jʉ̃rʉ jeraasii. Ãchi ab̶aab̶aa jeraaped̶a ãchi jʉ̃rʉ maud̶e chi kakua paru poabibariiba poakuasii.

6Jesusba Simón Pedromaa neeruud̶e Pedroba jarasii:

—Mʉ Mechiu, ¿bichiba mʉ jʉ̃rʉ jeraaruka?

7Jesusba panausii:

—Mʉʉba wau b̶uu bichiba anakʉd̶e kuitaawẽebʉrã maamina jãad̶akare kuitaai.

8Maamina Pedroba jarasii:

—Mʉ jʉ̃rʉ bichiba ewari ab̶a bid̶a jeraabai.

Jesusba jarasii:

—Mʉʉba bichi jʉ̃rʉ jeraawẽebʉrã, bichi mʉʉd̶ewãe.

9Maud̶eeba Simón Pedroba jarasii:

—Maka b̶uubʉrã, mʉ Mechiu, mʉ jʉ̃rʉ́turu jeraarã́se, ¡maumaarã mʉ jua maud̶e mʉ boro sid̶a jeraase!

10Maud̶eeba Jesusba jarasii:

—Ẽbẽra kuid̶akare ichi jʉ̃rʉ waa jeraabai b̶uu ichi kakua joma biꞌia jeraasiid̶eeba. Machi joma jeraa nuree, maamina ab̶a jeraawẽa b̶uu.

11Jesusba kuitaa b̶uasii kaiba ichi jidaubii b̶uu. Maud̶eeba jarasii: «Ab̶a jeraawẽa b̶uu».

12Ãchi jʉ̃rʉ jeraakuasiid̶e Jesusba waya ichi anab̶ari jʉ̃barii jʉ̃sii. Maabae waya kobadaumare akʉ b̶eeped̶a jarasii:

—¿Kuitaasid̶aka sakãe mʉʉba machi jʉ̃rʉ jeraasii? 13Machiba mʉʉmaa “mʉ Jaradeabarii” abadau maud̶e “mʉ Mechiu abadau”. Biawãra arakʉd̶e jara panuu, mʉ maka niid̶eeba. 14Mʉ chi Mechiuba maud̶e machimaa Jaradeabariiba, machi jʉ̃rʉ jeraasiid̶eeba machia bid̶a chiya jʉ̃rʉ jeraad̶ai panuu. 15Mʉʉba jãka unubiasii machi chiya aid̶ad̶amera. 16Mʉʉba biawãra jaraaruu: Chi chibari baita bari trajabarii ab̶a bid̶a ichi chibari audeara mechiu niiwãe. Chi ichi bʉid̶a chi bʉid̶a audeara mechiu niiwãe. Bari trajabariiba waubarii kĩra mʉʉba waubariid̶eeba, machia bid̶a ara mau kĩra waud̶ai panuu. 17¿Ũrisid̶aka? Maka wauduubʉrã biawãra biꞌia panad̶ai.

18»Mʉʉba mau joma machimaa jarawẽa b̶uu, mʉʉba jʉrʉ adaud̶arã saka nuree kuitaa b̶uud̶eeba. Dachi Akõre bed̶ead̶e b̶ʉ kub̶uu kĩra biawãra makamera mʉʉba jaraaruu: “Chi mʉ baara ko b̶uad̶a mʉ kĩramaa b̶eesii”.13:18 Salmos 41:9.19Mʉʉba anakʉd̶e mau jaramaa b̶uu mau makai naed̶e, biawãra makaaruud̶e machiba Mʉʉd̶e ijãad̶amera.13:19 Isaías 43:10.20Mʉʉba biawãra jaraaruu: mʉʉba bʉiruu ab̶auba biꞌia irsibiiruubʉrã mʉ biꞌia irsibiiruu. Maud̶e mʉ biꞌia irsibiiruuba mʉ bʉid̶a biꞌia irsibiiruu».

Jesusba Judas ʉ̃rʉbena jarad̶a

Mateo 26:20-25; Marcos 14:17-21; Lucas 22:21-23

21Maka jaraped̶a Jesús ãrea kĩra nomaa b̶eesii. Maabae jarasii:

—Mʉʉba biawãra jaraaruu: ab̶a machid̶ebenaba mʉ jidaubii.

22Ichi baara nibabadaurã ãchi chiya ichia bara b̶eesii, Jesusba sãu jarad̶a adua panuud̶eeba. 23Maarãd̶ebena ab̶a chi Jesusba ãrea kʉ̃riabarii, ichi jãkaa akʉ b̶uasii.13:23 Ichi jãkaa akʉ b̶uasii. Griego bed̶ead̶e b̶ʉ kub̶uu: Jesús pechumaa sĩu akʉ kub̶uu. Judiorã Pascua ewarid̶e maka kobachid̶au. Ab̶a chi Jesusba ãrea kʉ̃riabarii. Juanba ara ichi maka jarabachii.24Simón Pedroba daud̶uba jara kub̶uuba, maumaa jarasii Jesusmaa kai ʉ̃rʉbena jara b̶uu id̶imera. 25Maabae chi Jesús jãkaa akʉ b̶uuba id̶isii:

—Dai Mechiu, ¿kaiba bichi jidaubiima?

26Jesusba panausii:

—Mʉʉba pan paratud̶e sũraped̶a dearuu, mau ichibʉ.

Ara makʉd̶e pan sũraped̶a Jesusba Simón Iscariote warr Judasmaa deasii. 27Judasba mau kod̶akare Satanás juad̶e b̶eesii. Maud̶e Jesusba Judasmaa jarasii:

—Bichiba waui b̶uu isa wause.

28Maamina chi komaa panuuba kuitaad̶aabasii Jesusba sakãe maka jarasii. 29Judasba ãchi chi nejarra pebadau ũabisa uru b̶uabachii. Maud̶eeba waabenarãba kʉ̃risiasid̶au Jesusba chi bari panabadau ewari baita nedobʉimera jarasii maebʉrã chi nejarr barauwãe nureerãmaa dead̶e wãmera. 30Judasba chi pan adauped̶a ara makʉd̶e awara wãsii. Mau ẽsabud̶aa ba b̶uasii.

Jesusba waubi b̶uu bed̶ea wid̶i

31Judas wãd̶akare Jesusba jarasii:

—Jãabáeburu Dachi Akõreba unubiai mʉ, chi Ẽbẽra Ba B̶uad̶a chi mechiu nii. Mau awara mʉʉd̶eeba Dachi Akõreba unubii ichi chi mechiu nii. 32Mʉ, chi Ẽbẽra Ba B̶uad̶aba Dachi Akõre chi mechiu nii unubiiruu, Dachi Akõreba mʉ arab̶aud̶e chi mechiu unubii. Ichiba kãꞌãabariwãed̶e mau unubii. 33Machi mʉ warrarãd̶eeba mʉʉba jaraaruu: mʉ machi baara kãꞌãa b̶uabai. Mʉʉba judiorã mechiurãmaa jarad̶a kĩra jãabae anakʉd̶e machimaa jaraaruu: machiba mʉ jʉrʉd̶ai, maamina mʉ wãaruumaa poyaa wãd̶aabai.13:33 Juan 7:33; 8:21.

34»Mʉʉba waubi b̶uu bed̶ea wid̶i machimaa jaraaruu: ãrea kʉ̃ria nureásturu.13:34 Mʉʉba waubi b̶uu bed̶ea wid̶i. Dachi Akõreba waubi b̶uu bed̶ea chi chõra unubadau: Levítico 19:18; Deuteronomio 6:5. Mʉʉba machi ãrea kʉ̃ria b̶uu kĩra machi sid̶a arab̶aud̶e chiya kʉ̃riásturu. 35Maka chiya kʉ̃ria duanuubʉrã, jomaurãba kuitaad̶ai machi mʉ baara nibabadau».

Jesusba jarad̶a Pedroba ichi unukau ai

Mateo 26:31-35; Marcos 14:27-31; Lucas 22:31-34

36Simón Pedroba Jesusmaa id̶isii:

—Dai Mechiu, ¿bichi samaa wãima?

Maud̶e Jesusba panausii:

—Anakʉd̶e mʉ wãaruumaa bichi poyaa wãabai, maamina jãad̶akare mʉ kaad̶e wãi.

37Pedroba id̶isii:

—Dai Mechiu, ¿sakãe mʉ bichi baara poyaa wãabaima? Mʉ bichi baita biui b̶uu.

38Maud̶e Jesusba jarasii:

—¿Bichi mʉ baita biawãra biui b̶uka? Mʉʉba biawãra jaraaruu: eterr birui naed̶e bichiba b̶es õbea mʉ unukau ai.

14

Jesús chi dachi Akõremaa wãd̶ai o

1»Jirukaraa nurearã́sturu. Chi Dachi Akõreba wauruud̶e maud̶e chi mʉʉba wauruud̶e ijã́sturu. 2Mʉ Chacha b̶uumare chi b̶uai ãrea barau. Mʉ machi naa wãi machi baita biꞌia wauyua. Makawãe basirã mʉʉba jaraabai basii. 3Mʉ mau biꞌia waud̶e wãaruubʉrã, waya neei machi uad̶oi baita mʉ ome nuread̶amera. 4Machiba kuitaa panuu mʉ samaa wãaruu. Chi o sid̶a kuitaa panuu.

5Maamina Tomasba jarasii:

—Dai Mechiu, adua panuu bichi samaa wãaruu. ¿Saka mau o kuitaad̶aima?

6Maud̶e Jesusba jarasii:

—Mau o mʉʉbʉ. Mʉʉd̶eeba Dachi Akõre biawãra unu panuu maud̶e chokae b̶uai uru panuu. Mʉwãebʉrã ab̶a bid̶a mʉ Chachamaa poyaa neebai.

7Machiba mʉ biawãra unu panuubʉrã, mʉ Chacha sid̶a unu panuu.14:7 Machiba mʉ biawãra unu panuubʉrã, mʉ Chacha sid̶a unu panuu. Griego bed̶ead̶e chi b̶ee kartad̶e b̶ʉ kub̶uu: Machiba mʉ biawãra unu panad̶a basirã, mʉ Chacha sid̶a unu panad̶ai basii. Jãabae machiba ichi kuitaa panuu unu panuud̶eeba.

8Maud̶e Felipeba ichimaa jarasii:

—Dai Mechiu, Dachi Akõre daimaa unubiáse. Mauba biꞌia b̶uaika.

9Maud̶e Jesusba jarasii:

—Felipe, mʉ ãrea baaruu machi baara b̶uu. Bichiba mʉ ¿wabid̶a unuwẽa b̶uka? Chi mʉ unubariiba mʉ Chacha sid̶a unubarii. Bichiba ¿saka jara b̶uu “Dachi Akõre daimaa unubiáse”? 10¿Bichiba ijãawẽa b̶uka mʉ, mʉ Chacha ome b̶uu maud̶e mʉ Chacha mʉ ome b̶uu? Mʉʉba berrea b̶uu ara mʉʉd̶eeba berreakau. Maumaarã mʉ Chacha mʉ ome b̶uuba mʉʉd̶eeba berrea b̶uu. Biawãra mʉʉd̶eeba ne joma waubarii. 11Ijã́sturu mʉ, mʉ Chacha ome b̶uu maud̶e mʉ Chacha mʉ ome b̶uu. Mʉʉba maka jara b̶uu machiba ijãad̶awẽa panuubʉrã, mʉʉba wau b̶uu kakua ijã́sturu. 12Mʉʉba biawãra jaraaruu: barikiuba mʉʉd̶e ijãa b̶uubʉrã, mʉʉba wau b̶uu ichiba waui. Biawãra mʉʉba wau b̶uu audeara ichiba waui, mʉ, mʉ Chachamaa b̶uad̶e wãid̶eeba. 13Maka machiba mʉʉd̶e ijãa panuud̶eeba mʉ trʉ̃d̶eeba id̶iiduu mʉʉba joma waui. Maka mʉʉd̶eeba jomaurãba mʉ Chacha jomaurã audeara mechiu nii unud̶ai. 14Biawãra machiba mʉʉd̶e ijãa panuud̶eeba joma mʉ trʉ̃d̶eeba id̶iiduu mʉʉba waui.

Jesusba Dachi Akõre Jauri deai jarad̶a

15»Machiba mʉ biawãra kʉ̃ria panuubʉrã, mʉ waubi b̶uu bed̶ea ijãa panad̶ai.14:15 Ijãa panad̶ai. Griego bed̶ead̶e chi b̶ee kartad̶e b̶ʉ kub̶uu: ijãa panásturu.16Maud̶eeba mʉ Chachamaa id̶ii machi Karibabarii bʉimera. Mau machi baara ewaricha b̶uai. 17Ichi Dachi Akõre Jauribʉ. Ichiba Dachi Akõre biawãra kuitaabiabarii. Nau iujãad̶ebenarãba ichi poyaa adaud̶aabai, unud̶akaud̶eeba maud̶e adua panuud̶eeba. Maud̶e machiaburu ichi kuitaa panuu, machi baara b̶uud̶eeba maud̶e machi sõd̶e b̶uud̶eeba.

18»Mʉʉba machi jẽramara kĩra b̶ʉiwẽe. Mʉ waya machimaa neei. 19Kãꞌãabariwãed̶e ẽbẽrarã nau iujãad̶ebenarãba mʉ waa unud̶aabai maamina machiba mʉ unud̶ai. Mʉʉba chokae b̶uai uru b̶uud̶eeba, machia bid̶a chokae b̶uai uru nuread̶ai. 20Mʉ neeruud̶e machiba kuitaad̶ai mʉ, mʉ Chacha ome b̶uu, machi mʉ baara panuu maud̶e mʉ machi baara b̶uu. 21Chi mʉ waubi b̶uu bed̶ea ũriped̶a wau b̶uuba mʉ kʉ̃ria b̶uu. Ab̶auba mʉ kʉ̃ria b̶uubʉrã, mʉ Chachaba mau kʉ̃ria b̶uai. Maud̶e mʉa bid̶a mau kʉ̃ria b̶uai maud̶e mʉ ichimaa unubii.

22Maabae chi ab̶abena Judas, Iscariotewãeba Jesusmaa id̶isii:

—Dai Mechiu, ¿sakãe bichi daimaa unubiaima maamina nau iujãad̶ebenarãmaa unubiabaima?

23Jesusba panausii:

—Chi mʉ kʉ̃ria b̶uuba mʉ bed̶ea wau b̶uai. Maud̶e mʉ Chachaba mau kʉ̃ria b̶uai. Maabae dai ichimaa need̶ai ichi baara panad̶ai baita. 24Chi mʉ kʉ̃riawẽa b̶uuba mʉ bed̶ea waukau. Chi machiba ũri panuu bed̶ea mʉʉd̶ewãe, maumaarã mʉ Chacha, chi mʉ bʉid̶ad̶e.

25»Mau mʉʉba machimaa jara b̶uu mʉ wabid̶a machi baara b̶uud̶eed̶e. 26Maamina mʉ Chacha mʉ trʉ̃d̶eeba ichi Jauri bʉi machi Aid̶abarii b̶uamera. Dachi Akõre Jauriba ne joma machimaa jaradeai. Ichiba mʉʉba jarad̶a machimaa joma kĩrababiai.

27»Mʉʉba machi sõd̶e jirukaraayuwãe duanubiai. Maamina mʉʉba makaabai, chi nau iujãad̶ebenarãba makabadau kĩra. Maud̶eeba ãrea jirukaraarã́sturu. Wapearã́sturu. 28Mʉʉba machimaa jarasii mʉ wãaruu maud̶e waya machi baara b̶uad̶e neei.14:28 Juan 14:3,18. Machiba mʉ biawãra kʉ̃ria panasirã kĩrajʉʉd̶ai basii mʉ Chachamaa wãaruu kakua. Ichi mʉ audeara chi mechiu niid̶eeba mʉ waya b̶ui mʉ naed̶e b̶uad̶amaa. 29Mʉʉba mau jara b̶uu makai naed̶e, biawãra makaaruud̶e machiba ijãad̶amera.

30»Mʉ machi baara ãrea berreawẽe, nau iujãad̶ebena rey neeruud̶eeba. Mauba mʉ ome poyaakau. 31Maka mʉ Chachaba waubi b̶uu mʉʉba waui. Maka nau iujãad̶ebenarãba kuitaad̶ai mʉʉba mʉ Chacha ãrea kʉ̃ria b̶uu.

»Jiradústuru. Wãuríduru.

15

Jesús uva bakuru biawãra nii

1»Mʉ chi uva bakuru biawãrabʉ.15:1 Antiguo Testamentod̶e jara b̶uu Dachi Akõreba Israel uva bakuru kĩra uusii, maamina ichiba kʉ̃ria b̶uad̶a kĩra ãchiba waud̶aabasii. Salmos 80:8-16; Isaías 5:1-7; Jeremías 2:21; Ezequiel 15:1-8; 19:10-14; Oseas 10:1. Maamina nau Juan 15:1d̶e jara b̶uu Jesusba wau b̶uu Dachi Akõreba kʉ̃ria b̶uu kĩra. Maud̶eeba jara b̶uu «Mʉ uva bakuru biawãrabʉ». Mʉ Chacha mau nubariibʉ. 2Chi mʉ bakuru jua chaud̶akau ichiba joma tarikuai, maamina chi bakuru jua chaubadau kauwa tarikuabarii aude chaud̶amera. 3Mʉ bed̶ea ijãabadaud̶eeba machi chi bakuru jua kauwa tarikuad̶a kĩra nuree.15:3 Juan 13:10.4Mʉ baara nureásturu mʉ machi baara nii kĩra. Bakuru jua chi karr jidauwẽa b̶uubʉrã ara istu poyaa chaukau. Ara mau kĩra machi mʉ baara nureewãebʉrã Dachi Akõreba kʉ̃ria b̶uu poyaa waud̶aabai.15:4 Dachi Akõreba kʉ̃ria b̶uu poyaa waud̶aabai. Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: chaud̶aabai.

5»Mʉ uva bakurubʉ. Machi mʉ bakuru juabʉ. Chi mʉ baara nuree Dachi Akõreba kʉ̃ria b̶uu ãrea waud̶ai, mʉ machi baara niid̶eeba. Machiba mʉʉswãe Dachi Akõre baita poyaa waud̶aabai. 6Chi mʉ baara b̶uuwãe mʉ Chachaba ãyaa jirakuai bakuru jua chaukau kĩra. Mau bakuru jua poaruud̶e dachiba araa ped̶aped̶a baabadau.

7»Machi mʉ baara nureebʉrã, mʉ bed̶ea ijãa paneeduubʉrã, id̶ísturu joma machiba kʉ̃riaduu. Mau mʉʉba deai. 8Machi Dachi Akõreba kʉ̃ria b̶uu ãrea wauduubʉrã unubid̶ai biawãra mʉ baara nibabadau. Maka unubid̶ai mʉ Chacha chi mechiu nii. 9Mʉʉba machi kʉ̃ria b̶uu mʉ Chachaba mʉ kʉ̃ria b̶uu kĩra. Mʉʉmaa ida kʉ̃riabi nureásturu. 10Mʉʉba waubi b̶uu bed̶ea ijãaduubʉrã, chi mʉʉba kʉ̃ria ua b̶uuba nuread̶ai. Ara mau kĩra mʉ Chachaba waubi b̶uu bed̶ea ijãabariid̶eeba chi ichiba kʉ̃ria ua b̶uuba nuread̶ai.

11»Joma mau mʉʉba jara b̶uu, machi mʉ baara ãrea kĩrajʉʉ nuread̶amera. 12Mʉʉba waubi b̶uu bed̶ea naubʉ: machi chiya ãrea kʉ̃riásturu mʉʉba machi ãrea kʉ̃ria b̶uu kĩra. 13Ẽbẽra ichi kõpaero karibai baita biuruubʉrã, ab̶au bid̶a mau audeara poyaa kʉ̃ria b̶uabai. 14Mʉʉba waubi b̶uu bed̶ea machiba ijãaduubʉrã machi mʉ kõpaerorãbʉ. 15Mʉʉba machi makaa mʉ baita bari trajabadaurã awẽe. Chi chibari baita bari trajabariiba ichi chibariba waui kʉ̃risia b̶uu adua b̶uu. Mʉʉba machi mʉ kõpaerorã ai. Mʉʉba machimaa kuitaabiasii joma mʉ Chachad̶ebena ũrid̶a. 16Machiba mʉ jʉrʉ adaud̶aabasii. Mʉaburu machi jʉrʉ adausii. Bakuru jõ b̶eraakau chaubarii kĩra, mʉʉba machi b̶usii wãd̶aped̶a biꞌia waud̶amera. Mʉʉba machi jʉrʉ adausiid̶eeba machiba mʉ Chachamaa mʉ trʉ̃d̶eeba id̶iiduu ichiba deai. 17Waya mʉʉba machimaa jaraaruu: Chiya kʉ̃riásturu.

Nau iujãad̶ebenarãba Jesús kĩramaabadau chi ichid̶irã baara

18»Nau iujãad̶ebenarãba machi kĩramaa panuubʉrã, kuitásturu maarãba naa mʉ kĩramaasid̶au. 19Machi nau iujãad̶ebenarã basirã maarãba machi kʉ̃riad̶ai basii ãchid̶ebenad̶eeba. Maamina mʉʉba machi nau iujãad̶ebena adoesii ãchi diware nuread̶amera. Maud̶eeba machi kĩramaabadau. 20Kĩrabásturu mʉʉba nau jarad̶a: “Chi chibari baita bari trajabarii ab̶a bid̶a ichi chibari audeara mechiu niiwãe”.15:20 Juan 13:16. Mauba jara b̶uu ẽbẽrarãba mʉ bed̶ea wau panuubʉrã, machi bed̶ea sid̶a waud̶ai. Maamina ãchiba mʉ kachirua waud̶ai baita wãraa panuubʉrã, machi sid̶a kachirua waud̶ai baita wãraad̶ai. 21Machi mʉ kakua maka waud̶ai ãchiba chi mʉ Bʉid̶a adua panuud̶eeba.

22»Mʉʉba ãchimaa jarad̶e need̶awãe basirã ãchi kachirua wauped̶aad̶a kakua nebʉrad̶e nuread̶aabai basii. Maamina mʉ bed̶ea ũrisid̶aud̶eeba, ãchiba kachirua wau panuu kakua mau adua panasii ad̶ai. 23Ab̶auba mʉ kĩramaa b̶uubʉrã mʉ Chacha sid̶a kĩramaa b̶uu. 24Mʉʉba ãchi daad̶e ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau waud̶awãe basirã, ãchiba kachirua wauped̶aad̶a kakua nebʉrad̶e nuread̶aabai basii. Maamina mʉʉba waud̶a ãchiba unusid̶amina mʉ, mʉ Chacha sid̶a kĩramaa panuu. 25Maka panuu ãchi leyd̶e jara b̶uu kĩra. Naka jara b̶uu: “Ãchi kʉ̃riaba mʉ kĩramaabachid̶au”.15:25 Salmos 35:19; 69:4.

26»Dachi Akõre Jauri, chi machi Aid̶abarii neei. Mauba biawãra bed̶ea jarabarii. Mʉʉba mau mʉ Chacha b̶uabariimarebena bʉisiid̶e mauba mʉ ʉ̃rʉbena machimaa berreai. 27Machia bid̶a mʉ ʉ̃rʉbena berread̶ai, machi arab̶aed̶eed̶e mʉ baara panuud̶eeba.

16

1»Mʉʉba joma mau machimaa jara b̶uu mʉʉd̶e ijãa panuu ida b̶urãad̶amera. 2Judiorãba machi ãchi judiorã araa ãbua imibadau ded̶ebena duabʉikad̶ai. Mau awara machi bead̶ai ewari neei. Machi beaduud̶e ãchiba kʉ̃risiad̶ai “Dachi Akõreba kʉ̃ria b̶uu wau panuu”. 3Maka waud̶ai mʉ Chacha maud̶e mʉ unud̶akaud̶eeba. 4Maamina mʉʉba joma mau machimaa jarakuaruu, mau ewari neeruud̶e mʉʉba jarad̶a kĩrabad̶aped̶a perawẽa nuread̶amera.

Dachi Akõre Jauriba wau b̶uu ʉ̃rʉbena

»Mʉʉba naed̶e machimaa mau jaraabasii, machi baara b̶uasiid̶eeba. 5Maamina mʉ, chi mʉ bʉid̶amaa wãi. Maamina ab̶a machid̶ebenaba mau ʉ̃rʉbena mʉʉmaa id̶iwẽa b̶uu. 6Maumaarã machi kĩra nomaa panuu mʉ wãaruu asiid̶eeba. 7Mʉʉba biawãra jaraaruu: machi baita biꞌia b̶uu mʉ wãi. Mʉ wãwẽebʉrã machi Aid̶abarii neebai. Maamina mʉ wãaruubʉrã chi mau machimaa bʉii. 8Dachi Akõre Jauri neeruud̶e nau iujãad̶ebenarãmaa kuitaabiai kai chi kachirua waubarii, kai chi jipa nii maud̶e kai nebʉra wauped̶a nii. Kuitaabiai ãchiba joma mau arakʉd̶e kʉ̃risiad̶awẽa panuu. 9Dachi Akõre Jauriba ãchimaa kuitaabiai mʉ bed̶ea ijãad̶akaud̶eeba kachirua waubadau. 10Kuitaabiai mʉ jipa nii mʉ Chachamaa wãaruud̶eeba. Maud̶e machiba mʉ makaa unud̶aabai. 11Maud̶e Dachi Akõre Jauriba kuitaabiai nau iujãad̶ebenarã nebʉrad̶e panuu, Dachi Akõreba nau iujãad̶ebena rey nebʉra bara b̶uu asiid̶eeba.16:11 Juan 7:21-24; 8:42-47; 12:31.

12»Mʉʉba wabid̶a ne ãrea machimaa jara kʉ̃ria b̶uu. Mau machiba anakʉd̶e joma poyaa kauwa ũrid̶aabai. 13Maamina Dachi Akõre Jauriba biawãra bed̶ea kuitaabiabariid̶eeba ichi neeruud̶e machimaa jaradeai chi biawãra bed̶ea Dachi Akõred̶eeba nee b̶uu joma kuitaad̶amera. Ara ichi kʉ̃risiad̶eeba berreabai, maumaarã joma mʉʉd̶ebena ũriiruu jarai. Ichiba machimaa kuitaabiai chi neei ewarid̶e kãare sakai. 14Kuitaabiai mʉ chi mechiu nii, mʉ bed̶ea ũriped̶a joma machimaa jaraaruud̶eeba. 15Joma mʉ Chachad̶e mʉʉd̶ebʉ. Maud̶eeba mʉʉba jarasii Dachi Akõre Jauriba mʉ bed̶ea ũriped̶a machimaa jaradeai.

Machi kĩra nomaa panaped̶a kĩrajʉʉd̶ai

16»Kãꞌãabariwãed̶e machiba mʉ makaa unud̶aabai, maamina nau maad̶akare waya kãꞌãabariwãed̶e mʉ unud̶ai.16:16 Griego bed̶ead̶e chi b̶ee kartad̶e b̶ʉ kub̶uu: mʉ Chachamaa wãid̶eeba.

17Maud̶e waabenarã ichi baara nibabadaurãba ãchi chiya id̶isid̶au:

—¿Mau kãare jara b̶uma: “Kãꞌãabariwãed̶e machiba mʉ makaa unud̶aabai. Maamina mau maad̶akare waya kãꞌãabariwãed̶e mʉ unud̶ai, mʉ Chachamaa wãid̶eeba?”

18Mau bed̶ea “kãꞌãabariwãed̶e” a b̶uuba ¿kãare jara b̶uma? Dachiba adua panuu kãare ʉ̃rʉbena berrea b̶uu.

19Jesusba kuitaasii ãchiba mau ʉ̃rʉbena id̶i kʉ̃ria panuu. Maud̶eeba jarasii:

—Mʉʉba machimaa jarasii kãꞌãabariwãed̶e mʉ unud̶aabai maamina nau maad̶akare waya kãꞌãabariwãed̶e mʉ unud̶ai. ¿Mau ʉ̃rʉbena machi chiya id̶i panuuwãeka?

20Mʉʉba biawãra jaraaruu: nau iujãad̶ebenarã kĩrajʉʉduumisa, machi kĩra nomaaba jẽad̶ai. Machi kĩra nomaaba panad̶ai, maamina mau kĩra nomaa wãꞌãed̶akare kĩrajʉʉd̶ai. 21Biawãra wẽraba warr adauruud̶e b̶i pirabarii ichi ewari neesiid̶eeba. Maamina warr adaud̶akare mau puaba waa kĩrabakau ichi warr kakua kĩrajʉʉ b̶uud̶eeba. 22Ara mau kĩra machi jãabae kĩra nomaa panuu, maamina mʉ waya machi ichiad̶e neei. Maabae machi kĩrajʉʉd̶ai. Ab̶au bid̶a mau kĩrajʉʉ poyaa wãꞌãebiibai.

23Mau ewarid̶e machi ab̶au bid̶a mʉʉmaa waa id̶id̶aabai. Mʉʉba biawãra jaraaruu: machiba mʉ Chachamaa mʉ trʉ̃d̶eeba id̶iiduu ichiba deai. 24Machiba wabid̶a Dachi Akõremaa ab̶au bid̶a mʉ trʉ̃d̶eeba id̶id̶awẽa panuu. Maamina maka id̶iiduubʉrã adaud̶ai. Maka machi ãrea kĩrajʉʉ nuread̶ai.

25»Mʉʉba ne jara b̶uud̶eeba mau machimaa jarasii, maamina ewari ab̶a mʉ waa nebʉrʉ b̶uud̶eeba berreabai. Maumaarã mʉ Chacha ʉ̃rʉbena arakʉd̶e jarai. 26Mau ewarid̶e machiba mʉ trʉ̃d̶eeba Dachi Akõremaa id̶id̶ai. Mʉ machi baita Dachi Akõremaa ne id̶iibai, 27mʉ Chachaba machi kʉ̃ria b̶uud̶eeba. Ichiba machi kʉ̃ria b̶uu, mʉ kʉ̃ria panuud̶eeba maud̶e mʉ Dachi Akõred̶ebena need̶a ijãa panuud̶eeba. 28Mʉ Chacha b̶uumarebena nau iujãad̶aa neesii. Maamina mʉʉba nau iujãa b̶ʉi mʉ Chachamaa waya wãi baita.

29Maabae ichi baara nibabadaurãba jarasid̶au:

—Ʉ̃raburu bichiba jara b̶uu dai baita arakʉd̶e ũri panuu. Nebʉrʉ b̶uud̶eeba berrea b̶uuwãe. 30Ʉ̃raburu daiba kuitaaduu bichiba ne joma kuitaa nii. Daiba id̶id̶ai naed̶e bichiba saka panaui kuitaa b̶uu. Maud̶eeba kuitaa panuu bichi Dachi Akõred̶ebena neesii.

31Jesusba jarasii:

—¿Ʉ̃raburu machiba biawãra ijãa panuka? 32Chi ewari neei b̶uad̶a neeruu. Machi joma ab̶aab̶aa jĩichoad̶aped̶a mʉ du ab̶a b̶uid̶ai.16:32 Zacarías 13:7. Maamina mʉ du ab̶a b̶uabai mʉ Chacha mʉ ome b̶uud̶eeba. 33Joma mau mʉʉba machimaa jarasii mʉʉd̶eeba jirukaraayuwãe nuread̶amera. Nau iujãad̶e ãrea biꞌiwãe nuread̶ai, maamina wapearã́sturu: nau iujãad̶ebena kachiruarã mʉʉba poyaasii.

17

Jesusba ara ichi baita Dachi Akõremaa id̶id̶a

1Jesusba maka jarasiid̶e bajãad̶aa ichiaped̶a jarasii: «Chacha, mʉ ewari neesii. Bichi Warr chi mechiu nii unubise bichi Warrba bichi biawãra chi mechiu nii unubimera. 2Bichiba joma ẽbẽrarã mʉ juad̶e b̶usii, chi mʉʉmaa dead̶akad̶acha ewaricha chokae duanubiamera. 3Ewaricha chokae nureeba kuitaa panuu bichi biawãra Dachi Akõre ara ab̶a nii. Maud̶e nau bichiba bʉid̶a Jesucristo kuitaa panuu. 4Bichiba mʉʉmaa nau iujãad̶e waubid̶a mʉʉba joma wausii. Maka kuitaabisii bichi chi mechiu nii. 5Maud̶eeba Chacha, mʉ bichi daad̶e chi mechiu b̶use bichi ome nau iujãad̶e waui naed̶e maka nibad̶a kĩra.

Jesusba ichi baara nibabadaurã baita Dachi Akõremaa id̶id̶a

6»Bichiba mʉʉmaa ẽbẽrarã chi nuree nau iujãad̶ebena deasii. Mʉʉba maarãmaa joma bichi ʉ̃rʉbena kuitaabiasii. Maarã bichid̶imina, bichiba mʉʉmaa deasii. Maarãba bichi bed̶ea ijãasid̶au. 7Mauba kuitaa panuu joma mʉʉba uru b̶uu bichid̶ebena nee b̶uu. 8Bichiba mʉʉmaa jarad̶a mʉʉba maarãmaa jaradeasii. Maarãba mau bed̶ea ijãasid̶au. Maud̶eeba kuitaa panuu biawãra mʉ bichid̶ebena neesii. Biawãra ijãa panuu bichiba mʉ bʉisii.

9»Mʉʉba bichimaa id̶ii maarã karibamera. Mʉʉba bichimaa id̶iwẽa b̶uu nau iujãad̶ebenarã baita. Maumaarã bichiba mʉʉmaa dead̶arã báitaburu id̶i b̶uu, maarã bichid̶id̶eeba. 10Joma mʉʉd̶erã bichid̶ibʉ maud̶e joma bichid̶irã mʉʉd̶ebʉ. Maarãba wau panuud̶eeba mʉ chi mechiu nii unubi panuu.

11»Mʉ nau iujãad̶e b̶uawẽe maamina maarã wabid̶a nau iujãad̶e panad̶ai. Chacha, bichi ãrea biꞌia nii. Mʉ bichimaa wãaruud̶eeba bichi poyaad̶eeba maarã ãrea nukua b̶uase. Bichi trʉ̃d̶eeba, mʉʉmaa mau poyaabarii deasii,17:11 Maarã ãrea nukua b̶uase. Bichi trʉ̃d̶eeba, mʉʉmaa mau poyaabarii deasii. Griego bed̶ead̶e chi b̶ee kartad̶e naka b̶ʉ kub̶uu: Joma bichiba mʉʉmaa dead̶arã ãrea nuse bichi poyaad̶eeba. ãchi kakua ab̶a nii kĩra nuread̶amera, dachi kakua ara ab̶a nii kĩra. 12Bichi poyaad̶eeba mʉʉba joma bichiba dead̶arã nau iujãad̶e nu ua b̶uabarii. Jãarãd̶ebenarã ab̶a bid̶a wãꞌãed̶aabasii. Ab̶aburu chi wãꞌãe bai bad̶áturu wãꞌãesii, bichi bed̶ea jara b̶uu kĩra biawãra makamera.17:12 Salmos 41:9; 55:12-15.

13»Jãabáeburu mʉ bichimaa wãi. Maamina mʉ wabid̶a nau iujãad̶e b̶uud̶e joma chi mʉʉba anakʉd̶e ʉtaa id̶id̶a mau jaraaruu. Maka mʉ bichi ome kĩrajʉʉ b̶uu kĩra ãchi sid̶a ãrea kĩrajʉʉ panad̶ai. 14Bichiba jarad̶a mʉʉba maarãmaa jaradeasii. Maamina nau iujãad̶ebenarãba maarã kĩramaabadau mʉ kĩramaabadau kĩra, nau iujãad̶ebenarãwãed̶eeba. 15Mʉʉba bichimaa id̶iwẽa b̶uu maarã nau iujãad̶ebena ãyaa adoemera, maumaarã id̶i b̶uu kachiruad̶ebena nu b̶uamera.17:15 Kachiruad̶ebena. Ãreamaarã, mau jara b̶uu «jʉbawãe nii».16Maarã nau iujãad̶ebenarãwãe mʉ nau iujãad̶ebenawãe kĩra. 17Bichi bed̶eaba bichi biawãra saka nii kuitaabia b̶uu. Maud̶eeba maarã bichi baita duanuse. 18Bichiba mʉ nau iujãad̶ebenarã tãed̶e bʉid̶a kĩra mʉa bid̶a maarã nau iujãad̶ebenarã tãed̶e bʉiruu. 19Maarã kakua mʉ bichimaa dearuu. Machi baita makaaruu, maarãba ara ãchi chi biawãra bichimaa dead̶amera.

Jesusba joma ichid̶e ijãaduu baita Dachi Akõremaa id̶id̶a

20»Mʉʉba ãchi báitaburu id̶iwẽa b̶uu. Maumaarã maarã chi mʉ bed̶ea jaraaduud̶e ijãaduu baita id̶i b̶uu. 21Chacha, bichi mʉ ome b̶uud̶eeba maud̶e mʉ bichi ome b̶uud̶eeba mʉʉba id̶i b̶uu ãchi sid̶a dachi ome chi kakua ab̶a b̶uu kĩra nuread̶amera. Maka nau iujãad̶e nureeba ijãad̶ai bichiba mʉ bʉisii. 22Bichiba mʉ adoesii dachi ãbua panad̶amera. Maka mʉ chi mechiu b̶usii. Ara mau kĩra mʉʉba ãchi chi mechiu b̶usii dachi ome chi kakua ab̶a nii kĩra panad̶amera. 23Mʉ ãchi ome b̶uud̶eeba maud̶e bichi mʉ ome b̶uud̶eeba dachi joma ãbua chi kakua ab̶a nii kĩra panad̶ai. Maka nau iujãad̶e nureeba kuitaad̶ai bichiba mʉ bʉisii maud̶e kuitaad̶ai bichiba ãchi kʉ̃ria b̶uu mʉ kʉ̃ria b̶uu kĩra.

24»Chacha, bichiba nau iujãa waui naed̶e mʉ kʉ̃ria b̶uu. Maud̶eeba bajãad̶e mʉ chi mechiu b̶usii. Mʉʉba kʉ̃ria b̶uu joma bichiba mʉʉmaa dead̶arã aria mʉ baara nuread̶ai bichiba mʉ chi mechiu b̶ud̶a unud̶amera. 25Chacha, bichi jipa nii. Nau iujãad̶ebenarãba bichi unud̶akau, maamina mʉʉba bichi unubarii. Maud̶e cha duanuu bid̶a kuitaa panuu bichiba mʉ bʉisii. 26Mʉʉba maarãmaa bichi ʉ̃rʉbena kuitaabiasii. Mau awara maucha aude kuitaabiai bichiba mʉ kʉ̃ria b̶uu kĩra ãchi sid̶a chiya kʉ̃ria panad̶amera maud̶e mʉ ãchi sõd̶e uru panad̶amera».

18

Jesús jidauped̶aad̶a

Mateo 26:47-56; Marcos 14:43-50; Lucas 22:47-53

1Joma mau jarad̶akare Jesús ichi baara nibabadaurã baara Cedrón do cheke kĩaraa wãsid̶au. Aria ne uu nub̶uasii. Jesús ichi baara nibabadaurã baara araa wãsid̶au.

2Judas, chi Jesús jidaubii b̶uuba mau ne uu nub̶uu kuitaa b̶uasii, Jesús ichi baara nibabadaurã ome aria b̶es ãrea ãbua duanabachid̶aud̶eeba. 3Maud̶eeba Judasba kokoroarã ãrea romad̶ebenarã maud̶e Dachi Akõre de mechiud̶ebena nubadaurã mau ne uu nub̶uud̶aa uad̶osii. Maarã chi paare mechiurã maud̶e fariseorãba Judas ome bʉisid̶au. Maarãba ʉ̃d̶aa koabarii, lámpara maud̶e miasu uru panasid̶au. 4Maud̶e Jesusba joma makai b̶uu kuitaa b̶uud̶eeba ãchimaa wãped̶a id̶isii:

—Machiba ¿kai jʉrʉ panuma?

5Ãchiba panausid̶au:

—Jesús Nazaretd̶ebena.

Jesusba jarasii:

—Mʉʉbʉ.

Maud̶e Judas, chi Jesús jidaubii b̶uu ãchi baara nibasii.

6Jesusba «mʉʉbʉ» asiid̶e ãchi akarrnaa wãaduud̶e jeed̶a b̶aesid̶au.

7Maabae Jesusba waya id̶isii:

—¿Kai jʉrʉ panuma?

Ãchiba waya panausid̶au:

—Jesús Nazaretd̶ebena.

8Maud̶e Jesusba jarasii:

—Mʉʉbʉ asii. Mʉ jʉrʉ panuubʉrã, naarã ẽbẽrarã ida wãbiásturu.

9Maka jarasii ichiba naed̶e jara b̶uasiid̶eeba: «Chacha, bichiba mʉʉmaa dead̶a ab̶a bid̶a perdeebasii».18:9 Juan 6:39. Ichiba jarad̶a kĩra biawãra makasii. 10Maud̶e Simón Pedroba espada uru b̶uasii. Mau ẽeta adauped̶a paarerã mechiu baita bari trajabarii kʉʉrʉ biarebena oatutasii. Mau chibari baita bari trajabarii trʉ̃ Malco abadau. 11Maud̶eeba Jesusba Pedromaa jarasii:

—Bichi espada ed̶a joa adause. Makarã, ¿mʉ biꞌiwãe b̶uabai b̶uka mʉ Chachaba mʉ biꞌiwãe b̶uabii b̶uu kĩra?18:11 Mʉ Chachaba mʉ biꞌiwãe b̶uabii b̶uu kĩra. Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: chi mʉ Chachaba dead̶a basu.

Jesús Anasmaa jidau adoeped̶aad̶a

Mateo 26:57-58; Marcos 14:53-54; Lucas 22:54

12Maabae Romad̶ebena kokoroarãba, ara ãchi mechiu maud̶e chi Dachi Akõre de nubadaurãba Jesús jidaud̶aped̶a jua jʉ̃sid̶au. 13Naa Jesús Anás deemaa adoesid̶au. Anás Caifás chayũre basii. Maamina mau añod̶e Caifás chi paare mechiu basii.18:13 Caifás 18 año paare chi mechiu basii, año 18d̶ebena ab̶a 36d̶aa.14Ara mau Caifasba judiorãmaa jarasii biꞌia b̶uu ẽbẽra ab̶a jomaurã kakua biui.18:14 Juan 11:50.

Pedroba Jesús unuka ad̶a

Mateo 26:69-70; Marcos 14:66-68; Lucas 22:55-57

15Maud̶e Jesús baara nibabadaurã Simón Pedro maud̶e maucha ab̶a Jesús kaad̶e wãsid̶au. Chi Simón Pedro ome wãd̶a paarerã mechiuba unubachiid̶eeba ichi Jesús kaad̶e ed̶a wãsii paarerã mechiu de dud̶aa. 16Maamina Pedro awara poraad̶e ʉkʉ nub̶eesii. Maud̶eeba chi ichi ome wãd̶a, chi paare mechiuba unubarii awara wãsii. Chi poraa nubarii wẽra ome berreaped̶a Pedro ed̶a adoesii. 17Mau wẽraba Pedromaa id̶isii:

—¿Bichi sid̶a Jesús baara nibabariiwãeka?

Pedroba panausii:

—Mʉʉwãe.

18Maud̶e paare mechiu baita bari trajabadaurãba maud̶e Dachi Akõre de nubadaurãba tʉbʉ pua nub̶usid̶au kũrasãa nub̶uud̶eeba. Puad̶aped̶a b̶ari topaneed̶aped̶a tʉbʉ kã duaneesid̶au. Maud̶e Pedro ãchi ome tʉbʉ kã b̶uasii.

Anasba Jesusmaa ãrea ʉtaa id̶id̶a

Mateo 26:59-66; Marcos 14:55-64; Lucas 22:66-71

19Maabae paarerã mechiuba Jesusmaa ãrea id̶isii ichi baara nibabadaurã ʉ̃rʉbena maud̶e ichiba jaradea ua b̶uad̶a ʉ̃rʉbena. 20Maud̶e Jesusba panausii:

—Mʉ nau iujãad̶ebenarã daad̶e arakʉd̶e berrea b̶uasii. Mʉʉba jaradea b̶uasii dachi judiorã araa ãbua imibadau decha maud̶e Dachi Akõre de mechiu dud̶a, joma dachi judiorã araa ãbua imibadaumaa. Ab̶a bid̶a mirubia berreabasii. 21¿Sakãe mʉʉmaa mau id̶i b̶uma? Mʉ bed̶ea ũriped̶aad̶amaa id̶iyase. Maarãba jarad̶aika, mʉʉba jarabarii kuitaa panuud̶eeba.

22Jesusba maka jaraaruud̶e chi nubarii ichi kaita b̶uuba jua jãaba Jesús kĩedarrmaa sĩped̶a jarasii:

—¿Maka panau b̶uka chi paarerã mechiumaa?

23Jesusba panausii:

—Mʉʉba bed̶ea kachirua jarasiibʉrã, mʉʉmaa jarase, kãare bed̶ea kachirua berreasii. Maamina mʉʉba jarad̶a biawãra b̶uubʉrã, ¿sakãe mʉ sĩsma?

24Maabae Anasba Jesús jua jʉ̃ b̶uu Caifasmaa bʉisii, ichi paarerã mechiu basiid̶eeba.

Pedroba waya Jesús unukau ad̶a

Mateo 26:71-75; Marcos 14:69-72; Lucas 22:58-62

25Maumisa Pedro wabid̶a b̶ari nub̶uasii tʉbʉ kãaruu. Maud̶e ẽbẽrarãba ichimaa id̶isid̶au:

—¿Bichi sid̶a jãu ẽbẽra baara nibabariiwãeka?

Pedroba merasii:

—Mʉʉwãema.

26Maud̶e paare mechiu baita bari trajabarii ab̶aba Pedromaa id̶isii:

—¿Mʉʉba bichi chi mau ome ne uu nub̶uud̶e unud̶awãeka?

Mau bari trajabarii Pedroba kʉʉrʉ oatutad̶a ome chi ãba basii. 27Pedroba waya merasii. Ara makʉd̶e eterr birusii.18:27 Juan 13:38.

Jesús Pilato daad̶e b̶uad̶a

28Maabae daped̶eed̶e Jesús Caifás ded̶ebena Romad̶ebena chi karr de mechiud̶aa adoesid̶au. Chi Jesús adoeped̶aad̶a judiorã mau de Pretorio abadaud̶e ed̶a wãd̶aabasii ãchimaarã ed̶a wãaduubʉrã Dachi Akõre daad̶e kachirua b̶uai b̶uud̶eeba. Ichi daad̶e biꞌia panad̶ai kʉ̃ria panasid̶au Pascua ewarid̶e chi chiko kod̶ai baita.18:28 Judiorãba jarabachid̶au ab̶a bid̶a judiowãerã ded̶e ed̶aa wãaruubʉrã Dachi Akõre daad̶e kachirua b̶eei. Números 9:9-11.29Maud̶eeba Pilato ãchimaa awara wãped̶a id̶isii:18:29 Romad̶ebena chi aude mechiu Tiberio abadauba Pilato Judea druad̶ebena chi karr b̶usii, año 26d̶ebena ab̶a 36d̶aa. Judiorã mechiurãba Jesús Pilatomaa adoesid̶au chi jʉ̃a panuurã bead̶akau panuud̶eeba. Ab̶a romad̶ebenarãba maka waud̶ai panasid̶au.

—Nau ẽbẽra, machiba kachirua jara panuuba ¿kãare kachirua wausma?

30Ãchiba panausid̶au:

—Nauba kachirua waud̶awãe basirã daiba nau bichimaa adoed̶aabai basii.

31Maud̶eeba Pilatoba ãchimaa jarasii:

—Machiaburu jãu adoed̶aped̶a ichiásturu ara machi leyd̶e jara b̶uu kĩra.

Maud̶e judiorãba jarasid̶au:

—Daiba poyaa ẽbẽra beabid̶aabai panuu. Machi Romad̶ebenarã́buru beabid̶ai panuu.

32Judiorãba maka jaraped̶aad̶aba kuitaabiasii Jesusba ichi saka biui b̶uu jarad̶a biawãra makasii.18:32 Juan 3:14; 8:28; 12:32.33Maabae Pilato waya deed̶a ed̶a wãsii. Jesús ed̶a adoebiped̶a id̶isii:

—¿Bichi biawãra judiorã reyka?18:33 Judiorã mechiurãba Pilatomaa mau ʉ̃rʉbena jarasid̶au. Lucas 23:2.

34Jesusba panausii:

—¿Mau bichiba id̶i b̶uu biꞌia kuitaai baita id̶i b̶uka, maebʉrã waabenarãba bichimaa mʉ ʉ̃rʉbena maka jarasid̶aud̶eeba id̶i b̶uka?

35Maud̶eeba Pilatoba jarasii:

—¿Makarã mʉ judioka? Ara bichi puurud̶ebenarãba maud̶e paare mechiurãba bichi mʉʉmaa eneesid̶au. ¿Bichiba kãare wausma maarãba naka waud̶amera?

36Jesusba panausii:

—Mʉ ẽbẽrarã mʉ juad̶e ua b̶umina mʉ puuru nau iujãad̶ebenawãe. Nau iujãad̶ebena basirã mʉ ẽbẽrarã chĩod̶ai basii judiorãba mʉ jidaurãad̶amera. Maamina mʉ puuru nau iujãad̶ebenawãe.

37Maud̶eeba Pilatoba jarasii:

—¿Maka b̶uubʉrã biawãra bichi ẽbẽrarã reyka?

Jesusba panausii:

—Maerã, bichiba maka jara kʉ̃ria b̶uubʉrã, mʉ ẽbẽrarã reybʉ. Maamina mʉ nau iujãad̶aa neesii biawãra bed̶ea jaradeai baita.18:37 Nau iujãad̶aa neesii. Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: Nau kakua mʉ naweba adaud̶aped̶a nau druad̶aa neesii. Joma chi biawãrad̶e nureeba mʉ bed̶ea ijãabadau.

38Maud̶e Pilatoba id̶isii:

—¿Kãarema mau biawãra?

Jesús bead̶ai ʉ̃rʉbena jaraped̶aad̶a

Mateo 27:15-31; Marcos 15:6-20; Lucas 23:13-25

Maka jarasiid̶e Pilato waya awara judiorãmaa wãped̶a jarasii:

—Mʉʉba unuwẽe nau ẽbẽraba kãare kachirua wausii. 39Maamina Pascua ewari baaruud̶e, machiba mʉʉmaa id̶ibadau chi jʉ̃abadaud̶ebena ab̶a ewa bʉi, añocha waubadau kĩra. ¿Machiba kʉ̃ria panuka mʉʉba cha nii judiorã rey ena b̶ui?

40Maud̶e ãchiba jĩwa jarasid̶au:

—Jãuwãema. ¡Barrabás enatase!

Mau Barrabás mia kachirua nii basii.18:40 Chi b̶ee kartad̶e jara b̶uu Barrabás nechiru basii. Marcos 15:7.

19

1Maabae Pilatoba Jesús pebewabisii. 2Maka b̶uud̶e Romad̶ebena kokoroarãba boro jũra ʉri kad̶a Jesús borod̶e jʉ̃ b̶usid̶au, maud̶e anab̶ari jʉ̃barii pupuchia b̶uu jʉ̃ b̶usid̶au. 3Maabae Jesús kaita need̶aped̶a jarasid̶au:

—¡Ãrea biꞌia nii, judiorã rey!

Maka jarad̶aped̶a juaba ichi kĩedarrmaa sĩsibachid̶au.

4Maabae Pilato waya awara judiorãmaa wãped̶a jarasii:

—Ũrísturu. Mʉʉba nau ẽbẽra awara machimaa eneei, mʉʉmaarã nauba kachirua wauwẽa b̶uu kuitaad̶amera.

5Jesús awara adoeduud̶e boro jũra ʉri kad̶a maud̶e anab̶ari jʉ̃barii pupuchia b̶uu jʉ̃ nibasii. Maud̶e Pilatoba jarasii:

—Naubʉ chi ẽbẽra.19:5 Naubʉ chi ẽbẽra. Pilatoba Jesús awara adoebisiid̶e ẽbẽra mia wapea nii unubiasii. Maamina waabenarãba chi bed̶ea «ẽbẽra» ũrisid̶aud̶e, mau chi Ẽbẽra Ba B̶uad̶a kʉ̃risiasid̶aud̶aa b̶uu. Juan 1:1,14.

6Maamina Jesús unuuduud̶e paare mechiurã maud̶e Dachi Akõre de nubadaurãba jĩwa b̶ia jarasid̶au:

—¡Jãu cruzd̶e jirab̶u beabise! ¡Cruzd̶e jirab̶u beabise!

Maud̶e Pilatoba jarasii:

—¡Machiaburu adoed̶aped̶a cruzd̶e jirab̶u beásturu! Mʉʉmaarã, jãuba kachirua wauwẽa b̶uu.

7Maamina judiorãba panausid̶au:

—Daiba Moisesba b̶ʉd̶a uru panuu. Mau Moisesba b̶ʉd̶ad̶e jara b̶uu kĩra jãu biui b̶uu ichi Dachi Akõre Warr a b̶uud̶eeba.19:7 Levítico 24:15-16.

8Mau bed̶ea ũrisiid̶e Pilato ãrea wapeasii. 9Maabae waya ichi de mechiud̶e ed̶a wãped̶a Jesusmaa id̶isii:

—¿Bichi samabenama?

Maamina Jesusba panaubasii. 10Maka b̶uud̶e Pilatoba jarasii:

—¿Panauwẽka? ¿Adua b̶uka mʉʉba bichi poyaa cruzd̶e jirab̶u beabi b̶uu maud̶e poyaa ida bʉi b̶uu?

11Maud̶e Jesusba panausii:

—Dachi Akõreba bichi chi Romad̶ebena karr b̶ud̶awãe basirã bichiba mʉ ab̶a bid̶a maka waubai basii. Mauburu chi mʉ bichi juad̶e dead̶aba bichi audeara kachirua aude wausii.

12Mau ũrisiid̶e Pilato kʉ̃risia b̶eesii Jesús saka ida bʉi. Maamina judiorãba waya jĩwa jara kopaneesid̶au:

—Bichiba jãu ẽbẽra ida bʉiruubʉrã bichiba Romad̶ebena chi aude mechiu ome biawãra kõpaerowãe. Barikiuba ara ichi rey nii aaruubʉrã, mau ẽbẽra Romad̶ebena chi aude mechiu ome kĩramaa nii.

13Pilatoba mau ũrisiid̶e Jesús awara adoebisii. Maabae Pilato ichi juez ãkaud̶e akʉ b̶eesii, dud̶a Mo Kakayaa Waud̶a abadaumare. Hebreo bed̶ead̶e Gabatá abadau. 14Judiorã Pascua ewari norema baid̶eeba ãchi ne wau panasid̶au. Ʉmada jipa baaruud̶e Pilatoba judiorãmaa jarasii:

—Ichiásturu. Cha nau machi reybʉ.

15Maamina ãchiba jĩwa jarasid̶au:

—¡Beabise! ¡Beabise! ¡Cruzd̶e jirab̶u beabise!

Maud̶eeba Pilatoba jarasii:

—¿Makarã mʉʉba machi rey cruzd̶e jirab̶u beabi kʉ̃ria panuka?

Maabae chi paare mechiurãba panausid̶au:

—¡Dai rey june wãꞌãe panuu, César Augusto awara!19:15 Dachi Akõre bed̶ead̶e jara b̶uu Israel puurud̶ebenarã rey ara Dachi Akõre maka nii. Jueces 8:23; 1 Samuel 8:7.

16Maabae Pilatoba Jesús Romad̶ebena kokoroarãmaa deasii cruzd̶e jirab̶u bead̶amera. Ara makʉd̶e ichi adoesid̶au.

Jesús cruzd̶e jirab̶uped̶aad̶a

Mateo 27:32-44; Marcos 15:21-32; Lucas 23:26-43

17Jesusba ichi cruz atauped̶a kokoroarãba ichi adoesid̶au drua “Boro B̶ʉʉrʉ” abadaumaa. Hebreo bed̶ead̶e Gólgota abadau. 18Aria ãchiba Jesús cruzd̶e jirab̶usid̶au. Maud̶e ichi jãkaa ẽbẽra ome cruzd̶e jirab̶usid̶au, ab̶a jua biare, ab̶a jua sordoare. 19Mau awara Pilatoba bed̶ea b̶ʉd̶a Jesús boro ʉ̃rʉed̶e nub̶ubisii. Naka b̶ʉsii: «Jesús Nazaretd̶ebena, judiorã Reybʉ». 20Mau bed̶ea hebreo bed̶ead̶e b̶ʉsii, latín bed̶ead̶e maud̶e griego bed̶ead̶e.19:20 Romad̶ebenarãba latín bed̶ea berreabachid̶au. Hebreo bed̶ea judiorãba berreabachid̶au. Griego bed̶ea beraa joma druachabenaba b̶istĩika kuitaa nureasii. Griego bed̶ead̶e berreabachid̶au druacha ne nedobʉid̶ai baita. Ãrea judiorãba mau bed̶ea unusid̶au, Jesús cruzd̶e jirab̶uped̶aad̶a puuru kaita b̶uud̶eeba. 21Judiorã paare mechiurãba mau bed̶ea ʉ̃risid̶aud̶e Pilatomaa jarasid̶au:

—B̶ʉrã́se “Judiorã Rey”. Maumaarã b̶ʉse: “Nau ẽbẽraba jarasii ichi judiorã rey”.

22Maamina Pilatoba jarasii:

—Mʉʉba b̶ʉd̶a ara maka b̶eeruu.

23Maad̶akare Romad̶ebena kokoroarãba Jesús cruzd̶e jirab̶usid̶aud̶e ichiba anab̶ari jʉ̃barii jʉ̃ b̶uad̶a kimare kõetad̶aped̶a ãchicha adausid̶au. Ichiba chi mau ekare jʉ̃ b̶uad̶a sid̶a adausid̶au. Mau ʉtʉʉba ed̶aa b̶ari kaapirud̶a b̶uasii. 24Maud̶e kokoroarãba ãchi du ab̶a jarasid̶au:

—Nau kõetad̶aabai panuu. Bari bibuara b̶uu jemened̶ai, kaiba chi paru adooi kuitaad̶ai baita.

Mau makasii Dachi Akõre bed̶ead̶e nabẽraed̶e b̶ʉd̶a kĩra:

«Mʉ anab̶ari jʉ̃barii ãchicha adausid̶au; mʉʉba ekare jʉ̃ b̶uad̶a adaud̶ai baita jemenesid̶au».19:24 Salmos 22:18.

Biawãra kokoroarãba maka wausid̶au.

25Jesús cruzd̶e jirab̶u kaita Jesús nawe maud̶e chi nawe neekau panasid̶au. Cleofás kima María maud̶e María Magdalena panasid̶au. 26Jesusba ichi nawe unusiid̶e maud̶e ichi baara nibabarii «ichiba ãrea kʉ̃ria b̶uu» abadau. Mau ara jãma b̶uasii. Maud̶e Jesusba ichi nawemaa jarasii:

—Dana, nau bichi warrbʉ.

27Maabae ichi baara nibabariimaa jarasii:

—Nau bichi nawebʉ.

Mau ewarid̶eeba waitaa Jesús nawe Jesús baara nibabarii ded̶e b̶uabachii.

Jesús cruzd̶e biud̶a

Mateo 27:45-56; Marcos 15:33-41; Lucas 23:44-49

28Maka jarasiid̶e Jesusba kuitaasii joma ichiba waui b̶uad̶a wausii. Maud̶e jarasii:

—Mʉ obisia b̶uu.

Mau jarasii Dachi Akõre bed̶ead̶e jara b̶uu kĩra.19:28 Salmos 22:15; 69:21.

29Maud̶e aria chokod̶e uva b̶aa orekea waabiru nub̶uasii. Chi nureerãba mau uva b̶aa orekead̶e modaa b̶uuba sũra adausid̶au. Mau hisopo bakuru juad̶e jʉ̃d̶aped̶a Jesús iimaa tusid̶au. 30Jesusba mau uva b̶aa orekea do chaaped̶a jarasii:

—Mʉʉba waui b̶uad̶a joma wausii.

Maabae ichi boro ed̶aa jaab̶arisiid̶e biusii.

Jesús orrd̶e miasuba sud̶a

31Judiorã Pascua ewari norema baaruud̶eeba ne wau panasid̶au. Mau bari panabadau ewari mechiud̶eeba ãchiba kʉ̃riad̶awẽa panasid̶au ẽbẽra cruzd̶e jirab̶ud̶ai. Maud̶eeba Pilatomaa id̶isid̶au cruzd̶e jirab̶u b̶ʉʉrʉsiu b̶ʉikuabimera isa biubid̶aped̶a chi kakua ed̶aa jirad̶amera. 32Maud̶eeba kokoroarã wãd̶aped̶a Jesús baara cruzd̶e jira panuu ab̶a chi b̶ʉʉrʉsiu b̶ʉitasid̶au. Ara mau kĩra chi ab̶abena b̶ʉʉrʉsiu sid̶a b̶ʉitasid̶au. 33Maamina Jesusmaa neesid̶aud̶e unusid̶au ichi biusii. Maud̶eeba ichi b̶ʉʉrʉsiu b̶ʉitad̶aabasii.

34Maka b̶uud̶e kokoroaba Jesús orrd̶e miasuba susii biawãra biusii kuitaa. Ara makʉd̶e oa bania baara chesii. 35Chi nau karta b̶ʉd̶aba biawãra mau unusii. Ichiba jara b̶uu biawãra b̶uu.19:35 Juanba jara b̶uu Jesús biud̶ad̶eeba biawãra ẽbẽra basii. Juan chõra b̶uasiid̶e waabenarãba jarabachid̶au Jesús ẽbẽra kĩra b̶uasii maamina nau kakuad̶e neewẽa basii. Ichiba jara b̶uu biawãrabʉ, kuitaa b̶uu chi biawãra bed̶ea jara b̶uu machia bid̶a sõd̶eeba ijãad̶amera. 36Joma mau biawãra makasii Dachi Akõre bed̶ead̶e b̶ʉ kub̶uu kĩra. Naka b̶ʉ kub̶uu: «Ichi b̶ʉʉrʉ ab̶a bid̶a b̶ʉitad̶aabai».19:36 Éxodo 12:46; Números 9:12; Salmos 34:20.37Maud̶e Dachi Akõre bed̶ead̶e nau sid̶a b̶ʉ kub̶uu: «Ãchiba suped̶aad̶amaa ichiad̶ai».19:37 Zacarías 12:10.

Jesús jau b̶uped̶aad̶a

Mateo 27:57-61; Marcos 15:42-47; Lucas 23:50-56

38Joma nau maad̶akare judio José abadau Pilatomaa wãsii. Mau José Arimatea puurud̶ebena basii. Mau Jesús baara nibabarii basii, maamina ab̶aumaa bid̶a jarawẽa b̶uasii waabenarã judiorã wapea b̶uud̶eeba. Ichiba Jesús kakua Pilatomaa id̶isii jau b̶ud̶e adooi baita. Maud̶eeba Pilatoba ida adoebisii. Ara makʉd̶e Joseba Jesús kakua adaud̶e wãped̶a jau b̶ud̶e adoesii. 39Mau awara Nicodemo, chi naed̶e Jesusmaa ẽsabud̶e berread̶e nee b̶uad̶aba mirra kera jãra áloe ome perad̶a adoesii.19:39 Juan 3:1-15. Mau chikʉa 34 kilos b̶uasii.19:39 34 kilos. Griego bed̶ead̶e b̶ʉ kub̶uu: 100 litros. Mau jara b̶uu 75 libras. Mirra, áloe sid̶a bakuru piumaa panuu. Chi kera jãra basii.40Ãchiba Jesús kakua adoed̶aped̶a mau mirra jãra kera áloe ome perad̶a paru torroad̶e posid̶au. Pod̶aped̶a ichi kakua mau paru torroaba bʉrasid̶au judiorãba naed̶e maka jau b̶ubachid̶au kĩra. 41Jesús cruzd̶e jirab̶uped̶aad̶a kaita ne uu nub̶uasii. Mau ne uu nub̶uud̶e biud̶a jau b̶ubachid̶aud̶e chob̶ea b̶uasii mo chob̶ea korod̶a wid̶i. Aria biud̶a wabid̶a jau b̶ud̶akau basii. 42Mau chob̶ea ara kaita b̶uud̶eeba maud̶e judiorã bari panabadau ewari ʉ̃rʉ ba b̶uasiid̶eeba Jesús aria jau b̶usid̶au.

20

Jesús chokae jiradud̶a

Mateo 28:1-10; Marcos 16:1-8; Lucas 24:1-12

1Misa ewarid̶e daped̶eed̶e wabid̶a pãriu b̶uud̶e María Magdalena Jesús jau b̶uped̶aad̶amaa wãsii. Neeruud̶e chi mo mechiu chi chob̶ea jʉ̃a kub̶uad̶a ãyaa bʉraa kub̶uu unusii. 2Maud̶eeba pira wãsii Simón Pedromaa. Jesús baara nibabarii chi «Jesusba ãrea kʉ̃ria b̶uu» abadau aria b̶uasii. Neeped̶a jarasii:

—Dachi Mechiu chi jau b̶uped̶aad̶amarebena ãyaa adoesid̶au. Daiba adua panuu samaa adoesid̶au.

3Maabae Jesús baara nibaped̶aad̶arã Pedro maud̶e chi ab̶abena Jesús jau b̶uped̶aad̶amaa wãsid̶au. 4Omea pira wãsid̶au, maamina chi ab̶abena Pedro aude isa pira wãsiid̶eeba Jesús jau b̶uped̶aad̶amaa naa neesii. 5Neesiid̶e ed̶a ichiai baita akõratusii. Maud̶e paru chi kakua bʉra b̶uad̶a aria b̶ari b̶uu unusii, maamina ed̶a wãabasii. 6Simón Pedro ichi kaad̶e neeped̶a chob̶ead̶e ed̶a wãsii. Mau bid̶a chi kakua bʉra b̶uad̶a paru aria b̶ari b̶uu unusii. 7Mau awara paru Jesús boro bʉra b̶uad̶a unusii. Mau paru waabena paru ome ãbua b̶uabasii, maumaarã awara b̶ed̶a kub̶uasii. 8Maabae chi naed̶e need̶a sid̶a ed̶a wãsii. Chi paru maka b̶ari b̶uu unusiid̶e biawãra ijãasii Jesús chokae jiradusii. 9Mau ijãasid̶amina, ãchiba wabid̶a kauwa kuitaad̶awẽa panasii Dachi Akõre bed̶ead̶e Jesús chokae jiradui ʉ̃rʉbena b̶ʉ kub̶uu.20:9 Dachi Akõre bed̶ead̶e Jesús chokae jiradui ʉ̃rʉbena b̶ʉ kub̶uu. Salmos 16:8-11; Isaías 53:11-12; Oseas 6:1-2; Jonás 1:17; Levítico 23:11.10Maabae Jesús baara nibaped̶aad̶arã ãchi panad̶amaa waya wãsid̶au.

Jesusba María Magdalenamaa ara ichi unubid̶a

Marcos 16:9-11

11Maumisa María chi chob̶ea awara jẽa b̶uasii. Maka jẽaruud̶e akõratusii ed̶a ichiai baita. 12Maud̶e ángel torroa jʉ̃ panuu ed̶a ome unusii. Ab̶a chi Jesús boro sĩu nub̶uad̶amare akʉ b̶uasii. Chi ab̶abena chi jʉ̃rʉ nub̶uad̶amare akʉ b̶uasii. 13Maarãmaa id̶isid̶au:

—Wẽra, ¿sakãe jẽa b̶uma?

Maabae ichiba panausii:

—Mʉ Mechiu Jesús adoesid̶au. Mʉʉba adua b̶uu samaa adoesid̶au.

14Ara mau jaraaruud̶e María ãyaa ichiasiid̶e, Jesús unusii; maamina kuitaabasii Jesús jãma b̶uu. 15Jesusba ichimaa id̶isii:

—Wẽra, ¿sakãe jẽa b̶uma? ¿Kai jʉrʉ b̶uma?

Mariaba mau ẽbẽra chi ne uud̶a nubarii basii kʉ̃risiasii. Maud̶eeba jarasii:

—Bichiba Jesús kakua ãyaa adoesiibʉrã, mʉʉmaa jarase chi kakua samaa adoesma, mʉʉba jʉrʉd̶e wãi baita.

16Maud̶e Jesusba jarasii:

—¡María!

Mariaba araa ichiaped̶a —¡Raboni! asii. (Mau hebreo bed̶ead̶e jara b̶uu “Jaradeabarii”).

17Jesusba jarasii:

—Mʉ jidaurã́se mʉ wabid̶a Chachamaa wãwẽa b̶uud̶eeba. Jãabae mʉ ãbarãmaa wãped̶a jarase mʉ Chachamaa wãaruu. Mau machi Akõrebʉ. Mau mʉ Dachi Akõrebʉ maud̶e machi Dachi Akõrebʉ.

18Ara makʉd̶e María Magdalena Jesús baara nibaped̶aad̶arãmaa wãped̶a jarasii: «Mʉʉba Dachi Mechiu unusii».

Mau awara Jesusba jarad̶a joma nebʉrʉsii.

Jesusba ara ichiba jʉrʉ adaud̶arãmaa unubiad̶a

Mateo 28:16-20; Marcos 16:14-18; Lucas 24:36-49

19Maumisa ewari kiusiid̶e Jesús baara nibabadaurã deed̶a ed̶a ãbua panasid̶au. Waabenarã judiorã wapea panuud̶eeba poraa jʉ̃a nub̶usid̶au. Maka b̶uud̶e Jesús ãchi ẽsa neeped̶a jarasii:

—¡Jirukaraayuwãe duanásturu!20:19 ¡Jirukaraayuwãe duanásturu! Judiorãba chiya unuuduud̶e, maka jua deabadau.

20Mau jaraped̶a ichi jua, ichi orr ãchimaa unubiasii. Dachi Mechiu b̶uu unusid̶aud̶e kĩrajʉʉsid̶au. 21Maabae Jesusba waya ãchimaa jarasii:

—Jirukaraayuwãe duanásturu. Mʉ Chachaba mʉ nau iujãad̶aa bʉid̶a kĩra mʉa bid̶a machi nau iujãad̶aa bʉikaaruu.

22Maka jaraped̶a ãchimaa jãripuaped̶a jarasii:20:22 Dachi Akõre Jauri adoeped̶aad̶a ʉ̃rʉbena ichiáse Hechos 1:4-8; 2:1-4.

—Dachi Akõre Jauri adáusturu. 23Ẽbẽraba kachirua waud̶a machiba Dachi Akõre Jaurid̶eeba perdonaaduubʉrã, mauba jara b̶uu Dachi Akõreba mau kachirua perdonasii. Maud̶e ẽbẽraba kachirua waud̶a machiba Dachi Akõre Jaurid̶eeba perdonad̶awẽebʉrã, mauba jara b̶uu Dachi Akõreba mau kachirua perdonawẽa b̶uu.

Jesusba Tomasmaa ara ichi unubid̶a

24Tomas Jesusba jʉrʉ adaud̶a 12 panuud̶ebena basii. Ichi Mikisu abachid̶au.20:24 Mikisu. Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: Dídimo. Jesús neesiid̶e ichi chi waabenarã ome b̶uabasii. 25Maud̶eeba ichimaa jarasid̶au:

—Daiba Dachi Mechiu unusid̶au.

Maamina Tomasba jarasii:

—Mʉ dauba ichi jua cruzd̶e jirab̶ud̶ai baita merapeped̶aad̶a unuwẽebʉrã, maud̶e mʉ jua jimid̶i chi cruzd̶e jirab̶ud̶ai baita merapeped̶aad̶ad̶e ed̶a wãwẽebʉrã, maud̶e mʉ jua ichi orrd̶e ed̶a wãwẽebʉrã, ichi chokae jiradud̶a mʉʉba ijãabai.

268 ewari bad̶akare Jesús baara nibabadaurã waya deed̶a araa ãbua duanasii. Maud̶e Tomás sid̶a b̶uasii. Maka panuud̶e chi poraa biꞌia jʉ̃a nub̶umina Jesús maka b̶uud̶e neesii. Ãchi ẽsa neeped̶a jarasii:

—¡Jirukaraayuwãe duanásturu!

27Maabae Tomasmaa jarasii:

—Bichi jua jimid̶i nama bʉise, mʉ jua ab̶aab̶aa ichiáse, maud̶e bichi jua mʉ orrd̶e bʉise. Waa ijãawẽa b̶uarã́se, maumaarã ijãase mʉ biawãra chokae jiradusii.

28Maud̶e Tomasba jarasii:

—¡Mʉ Mechiu! ¡Mʉ Dachi Akõre!

29Maka b̶uud̶e Jesusba ichimaa jarasii:

—Bichiba mʉ unusiid̶eeba ijãaruu. ¡Maamina chi ẽbẽrarãba mʉ unud̶awẽed̶e ijãaduubʉrã, ãrea biꞌia nuread̶ai!

Nau karta ¿mʉʉba sakãe b̶ʉsma?

30Jesusba june maucha ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau ichi baara nibabadaurã daad̶e ãrea wausii, maamina joma mau nau kartad̶e b̶ʉwẽa b̶uu. 31Maamina joma nau b̶ʉsii machiba Jesús Dachi Akõreba Dachi Karibabarii deai jarad̶a, Dachi Akõre Warr ijãad̶amera. Maka ijãaduubʉrã ichid̶eeba chokae b̶uai uru nuread̶ai.

21

Jesusba ichi baara nibabadaurãmaa waya unubiad̶a

1Mau maad̶akare Jesusba ichi waya ichi baara nibabadaurãmaa unubisii Tiberias mar iikaa.21:1 Tiberias mar maud̶e «Galilea» abadau. Nakasii: 2Mau ewarid̶e ãbua panasid̶au, Simón Pedro, Tomás chi Mikisu abadau, Natanael Caná puuru Galilead̶ebena, Zebedeo warrarã, maud̶e maucha ome. 3Maka panuud̶e Simón Pedroba jarasii:

—Mʉ do b̶atad̶e wãaruu.

Maud̶e ãchiba jarasid̶au:

—Dai bichi baara wãd̶ai.

Ara makʉd̶e jãbad̶e ataud̶aped̶a wãsid̶au. Maamina mau ẽsabud̶e b̶eda jidaud̶aabasii.

4Daped̶eed̶e Jesús ibud̶e nibasii maamina ãchiba unusid̶amina ichi kauwa unud̶aabasii. 5Maka b̶uud̶e Jesusba ãchimaa jĩwa id̶isii:

—Warrarã, ¿b̶eda jidausid̶aka?

Ãchiba panausid̶au:

—Jidaud̶awẽa panuma.

6Jesusba jarasii:

—Maka b̶uubʉrã chi ãtarraya jua biare b̶atásturu. Makaburu jidaud̶aika.

Ara makʉd̶e ichiba jarad̶a kĩra wausid̶au. Maabae chi ãtarraya poyaa errud̶aabasii b̶eda ãrea jidausid̶aud̶eeba.

7Aria b̶uasii Jesús baara nibabarii chi “Jesusba ãrea kʉ̃ria b̶uu” abadau. Mauba Pedromaa jarasii:

—¡Jãu Dachi Mechiubʉ!

Simón Pedroba mauba “Dachi Mechiubʉ” aaruu ũrisiid̶e, ichi paru ʉ̃rʉbena jʉ̃sii, paru jʉ̃wẽa b̶uasiid̶eeba do b̶atai baita. Paru jʉ̃ped̶a doed̶a jĩidrusii.

8Maamina waabenarã jãbad̶e paneesid̶au. Chi ãtarraya b̶edaba waabiru b̶uu jãbad̶e ibud̶aa errb̶ari adoesid̶au ibud̶aa 100 metros baidia b̶uasiid̶eeba. 9Iikaa neesid̶aud̶e tʉbʉ kõroochoa nub̶uu unusid̶au. B̶eda baamaa panuu maud̶e pan ʉbʉmaa panuu unusid̶au. 10Jesusba jarasii:

—Machiba b̶eda jidauped̶aad̶ad̶ebena ab̶a enésturu.

11Ara makʉd̶e Simón Pedro jãbad̶aa wãped̶a ãtarraya ibud̶aa errb̶ari adoesii. Chi ãtarraya b̶eda mechiu nureeba waabiru b̶uasii. 153 juasiisid̶au. Maamina ãrea jidausid̶aukaud̶e chi ãtarraya kõawẽa b̶uasii. 12Maabae Jesusba jarasii:

—Kod̶e nésturu.

Maud̶e ãchiba wapeasid̶au ichi kai nii id̶id̶ai baita. Kuitaasid̶au ichi Dachi Mechiu nii.

13Maka panuud̶e Jesusba pan adauped̶a ãchimaa dead̶akasii. B̶eda sid̶a dead̶akasii.

14Mauba b̶es õbea ba b̶uasii Jesús chokae jiradusiid̶e ichi baara nibabadaurãmaa unubiaruu.

Jesús Pedro ome waya kĩrajʉʉd̶a

15Koped̶aad̶akare Jesusba Simón Pedromaa id̶isii:

—Simón, Jonás warr, ¿bichiba mʉ biꞌia kʉ̃ria b̶uka, cha naarãba mʉ kʉ̃ria panuu audeara?21:15 Waabenarãmaarã Jesusba naka id̶i b̶uu: ¿Bichiba mʉ ne joma audeara kʉ̃ria b̶uka?

Pedroba panausii:

—Maerã mʉ Mechiu, bichiba kuitaa b̶uu mʉʉba bichi kʉ̃ria b̶uu.

Jesusba jarasii:

—Mʉ ijãa nuree biꞌia nu b̶uase oeja nubariiba ichi oeja chekerã nubarii kĩra.

16Jesusba waya Pedromaa id̶isii:

—Simón, Jonás warr, ¿mʉ kʉ̃ria b̶uka?

Pedroba panausii:

—Maerã mʉ Mechiu, bichiba kuitaa b̶uu mʉʉba bichi kʉ̃ria b̶uu.

Jesusba jarasii:

—Chi mʉʉd̶e ijãa nuree ãrea nu b̶uase oeja nubariiba ichi oeja chekerã nubarii kĩra.

17Jesusba waya id̶isii:

—Simón, Jonás warr, ¿mʉ kʉ̃ria b̶uka?

Mauba b̶es õbea id̶isii. Pedro kĩra nomaa b̶eesii, Jesusba b̶es õbea id̶isiid̶eeba. Maabae ichiba jarasii:

—Mʉ Mechiu, bichiba joma kuitaa b̶uu. Bichiba kuitaa b̶uu mʉʉba bichi kʉ̃ria b̶uu.

Jesusba jarasii:

—Chi mʉʉd̶e ijãa nuree ãrea nu b̶uase oeja nubariiba ichi oeja chekerã nubarii kĩra.

18Mʉʉba biawãra jaraaruu: kũudrãaed̶e bichi du ab̶a paru jʉ̃bachii bichi wã kʉ̃riaruumaa wãi baita. Maamina bichi chõra b̶eeruud̶e waabenarãba bichi jua jirad̶ai paru jʉ̃bid̶ai baita. Maabae adoed̶ai bichi wã kʉ̃riawẽa b̶uumaa.21:18 Mau jara b̶uu Pedro jidaud̶aped̶a bead̶ai ʉ̃rʉbena.

19Mau jara b̶uud̶eeba Jesusba kuitaabisii Pedro saka biui b̶uu, ichi biuruud̶eeba ẽbẽrarãba kuitaad̶ai Dachi Akõre chi mechiu nii. Maka jaraped̶a Jesusba Pedromaa jarasii:

—¡Mʉ baara nibase!

Jesús, chi ichiba ãrea kʉ̃ria b̶uu ome

20Pedroba waya akarrnaa ichiasiid̶e Jesús baara nibabarii chi “Jesusba ãrea kʉ̃riabarii” abadau kaad̶e nii unusii. Mau Jesús kaita akʉ b̶uasii Pascua ewarid̶e chi kobadau kosid̶aud̶e. Ichiba id̶isii: «Dai Mechiu, ¿kaiba bichi jidaubiima?»21:20 Juan 13:25.21Pedroba mau ẽbẽra unusiid̶e Jesusmaa id̶isii:

—Mʉ Mechiu, cha nii ¿sãaima?

22Jesusba panausii:

—Mʉʉba kʉ̃ria b̶uubʉrã ichi chokae b̶uai ab̶a mʉ waya neeruud̶aa ¿bichiba mau sakaima? Mʉʉba kʉ̃ria b̶uu bichi mʉ baara nibai.

23Maka jarad̶a kakua ãrea ãbarãba kʉ̃risiasid̶au chi Jesusba ãrea kʉ̃ria b̶uu abadau biubai. Maamina Jesusba jarawẽa b̶uasii jãu biubai. Maumaarã jarasii: “Mʉʉba kʉ̃ria b̶uubʉrã ichi chokae b̶uai ab̶a mʉ waya neeruud̶aa, ¿bichiba mau sakaima?”

24Mau Jesús ome nibad̶aba mau ʉ̃rʉbena jara b̶uu maud̶e nau kartad̶e naka b̶ʉʉruu. Daiba kuitaa panuu ichiba jara b̶uu biawãrabʉ.

25Wabid̶a maucha Jesusba waukuad̶a barau. Maamina joma mau kartad̶e ab̶aab̶aa b̶ʉʉduubarã, mʉʉmaarã mau karta b̶ʉkuad̶a nau iujãad̶e kabeebai basii.