Hebreos

Karta b̶ʉd̶a Hebreorã baita

Nau karta hebreorã baita b̶ʉd̶a basii. Kuitaad̶awẽa panuu kaiba nau b̶ʉsii. Waabenarãmaarã Bernabeba, Apolosba, Silasba, Lucasba, Romad̶ebena Clementeba maebʉrã ãibenaba b̶ʉsii. Ãreaba Pabloba b̶ʉd̶a kʉ̃risia panasid̶au. Ab̶aburu kuitaa panuu chi Hebreos karta b̶ʉd̶a judio basii. (Judiorã hebreo bed̶ead̶e berreabadaud̶eeba «Hebreorã» abadau). Chi nau karta b̶ʉd̶aba maud̶e chi karta irsibiped̶aad̶arãba Timoteo unubachid̶au (13:23). Mau awara ãbarã Italia druad̶ebenarã ome chi kõpaero basii (13:24-25). Año 70d̶e naed̶e b̶ʉsii.

Nau karta ãbarã judiorã ãrea biꞌiwãe nuree baita b̶ʉsii Jesucristo ida b̶urãad̶amera. Jesucristod̶e ijãa panuu kakua ãchiba uru b̶ee waabenarãba juakaa adausid̶au (10:32-34). Joma nau kartad̶e chi b̶ʉd̶aba ãchiba ida b̶ud̶awẽa Cristod̶e ijãa panad̶ai kʉ̃ria b̶uu, Cristo chi mechiu niid̶eeba:

Cristo angelerã audeara mechiu nii (1:1—2:18). Cristo Moisés audeara mechiu nii (3:1—4:13). Cristo chi paare judiorã audeara mechiu nii (4:14—7:28). Cristo dachi kachirua wauped̶aad̶a kakua biud̶ad̶eeba, paare judiorãba waubadau audeara biꞌia b̶uu (8:1—10:39).

Kaad̶ebena chi karta b̶ʉd̶aba jara b̶uu Dachi Akõred̶e ijãad̶ai panuu dachi biꞌia unumera (11:1—13:25). Chi bed̶ea bibuara b̶uu dachiba ũrid̶ai panuu 12:1d̶e b̶u kub̶uu: «Mau ẽbẽrarã ãreaba Dachi Akõred̶e maka biawãra ijãasid̶aud̶eeba, dachia bid̶a ara mau kĩra ijãa panad̶ai panuu. Chi dachimaa ida ijãabikau maud̶e ara dachiba kachirua waubadauba dachi b̶ʉra uru b̶uabarii ãyaa b̶ud̶aped̶a, maabae joma dauchia jãadua panuud̶eeba wã́duru chi need̶ai panuumaa bad̶ai baita».

1

Dachi Akõre Warr mechiu nii

1Nabẽraed̶e Dachi Akõreba dachi nabẽrarãmaa b̶es ãrea bed̶ea ne jomad̶e berreabachii. Ichi baita berreabadaurãd̶eeba maka berreabachii. 2Maamina nau kaad̶ebena ewarid̶e ichi Warrd̶eeba dachimaa berreasii. Ichi Warrd̶eeba Dachi Akõreba joma wausii maud̶e mau b̶usii joma uru b̶uamera. 3Ichi Warrba Dachi Akõre kĩrawãrea ted̶echoa unubiabarii. Ara ichid̶eeba Dachi Akõre saka nii kuitaabiabarii. Ichi bed̶ea poyaabarii b̶uuba joma waud̶a ichi juad̶e arakʉd̶e uru b̶uu.

Ichiba dachi kachirua jeraaped̶a Dachi Akõre Mechiu jua biare bajãad̶e akʉ b̶eesii. 4Dachi Akõreba angelerã audeara ichi mechiu b̶usii. Maka Dachi Akõreba ichi trʉ̃ad̶a ãchi trʉ̃ad̶a audeara biꞌia b̶uu. 5Dachi Akõreba ángel ab̶aumaa bid̶a naka jaraabasii:

«Bichi mʉ Warrbʉ. Id̶i bichi mʉ Warr aaruu».1:5 Id̶i bichi mʉ Warr aaruu. Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: Id̶i mʉʉba bichi unusii maebʉrã Id̶i mʉ bichi akõre basii. Salmos 2:7.

Maud̶e jãarã ʉ̃rʉbena nau jaraabasii:

«Mʉ ichi akõre bai, maud̶e ichi mʉ warr bai».1:5 2 Samuel 7:14.

6Maud̶e Dachi Akõreba ichi Warr ara ab̶a nii nau iujãad̶aa bʉisiid̶e naka jarasii:

«Joma Dachi Akõre angelerãba Maumaa biꞌia berread̶ai panuu».

7Angelerã ʉ̃rʉbena Dachi Akõre bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu:

«Ichiba angelerã wausii pũatu kĩra nuread̶amera.1:7 Griego bed̶ead̶e pũatu maud̶e jauri arab̶au bed̶eabʉ. Maud̶eeba waabenarã traducciond̶e mau versiculod̶e naka b̶ʉ kub̶uu: Ichi angelerã wausii jauri nuread̶amera.

Maarã wausii tʉbʉ aoko kĩra nuread̶amera».1:7 Salmos 104:4.

8Maamina ichi Warr ʉ̃rʉbenáturu Dachi Akõreba naka jarasii:

«Dachi Akõre, bichi ewaricha jomaurã rey b̶uai. Bichi puuru jipa ua b̶uai.

9Bichiba chi jipa waubadau kʉ̃riasii. Kachirua kĩramaasii.

Maud̶eeba Dachi Akõre, bichi Akõreba joma bichi baara panuurã audeara bichi chi mechiu b̶usii. Maka bichi ãrea kĩrajʉʉbisii».1:9 Salmos 45:6-7.

10Maud̶e naka jarasii:

«Dachi Mechiu, arab̶aed̶eed̶e bichiba nau iujãa maud̶e bajãa wausii.

11Joma mau wãꞌãe bai maamina arab̶aud̶e bichi b̶uai. Mau joma chi sore bai, paru chi sore babarii kĩra.

12Paru sore ẽetaped̶a chiwid̶i jʉ̃ʉruu kĩra bichiba joma mau ãyaa b̶uped̶a chiwid̶i waui.

Maamina bichi ara bichíturu nibai. Bichi biukau».1:12 Salmos 102:25-27.

13Dachi Akõreba ángel ab̶aumaa bid̶a jaraabasii:

«Mʉ jua biare akʉ b̶eese ab̶a bichi kĩramaarã mʉʉba joma bichi juad̶e b̶uuruud̶aa».1:13 Bichi juad̶e b̶uuruud̶aa. Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: bichi jʉ̃rʉ ekare b̶uuruud̶aa. Salmos 110:1.

14Makarã, ¿Angelerã kairãma? Maarã joma Dachi Akõre baita nureed̶eeba, ãchi bʉikabarii chi ichiba karibai b̶uurã aid̶ad̶amera.

2

Kauwa panásturu Cristo ida b̶ud̶aabai baita

1Maud̶eeba chi biawãra bed̶ea ũriped̶aad̶ad̶e kauwa ãrea nibad̶ai panuu ãyaa wãrãad̶amera. 2Dachi Akõreba naed̶e waubi b̶uad̶a bed̶ea angelerãd̶eeba deasii. Mau bed̶ea ẽbẽrarãba joma ũribaba waud̶ai panasii. Joma chi mau bed̶ea waud̶aka bad̶a, maud̶e kʉ̃riad̶aa bad̶a sid̶a Dachi Akõreba kastikakuabachii ara chi kachirua wauped̶aad̶a kĩra. 3Ara mau kĩra Dachi Akõreba karibai ʉ̃rʉbena bed̶ea dachiba ida b̶uuduubʉrã, ¿Dachi Akõreba kastikaid̶ebena dachirã saka karibad̶aima? Mau bed̶ea ãrea biꞌia b̶uu Dachi Mechiu Jesusba naed̶e jaradeasii. Chi ũriped̶aad̶aba dachimaa mau bed̶ea biawãra abachid̶au. 4Mau awara Dachi Akõreba ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau mechiu aꞌawaraa waubiasii. Ichiba kʉ̃ria b̶uad̶a kĩra ichi Jauriba waubi b̶uu ichid̶irãcha dead̶akasii. Joma maud̶eeba kuitaabiasii mau bed̶ea biawãrabʉ.

Jesucristo dachi kĩra nibad̶a

5Chi drua wid̶i neei b̶uu daiba jara panuu,2:5 Chi drua wid̶i neei b̶uu daiba jara panuu. Hebreos 1:10-12. Dachi Akõreba angelerã juad̶e mau b̶uubasii. 6Maumaarã Dachi Akõre bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu:

«Chacha, mukĩra ¿kãarema, bichiba mau ʉ̃rʉbena kʉ̃risiai baita?

Ẽbẽra2:6 Ẽbẽra. Griego bed̶ead̶e naka b̶u kub̶uu: ẽbẽra warr. ¿kãarema, bichiba mau nui baita?

7Bichiba chi mau angelerã audeara kaebeu b̶usii.

Nau iujãad̶e mau biꞌia b̶usii maud̶e chi mechiu b̶usii».2:7 Griego bed̶ead̶e chi b̶ee kartad̶e nau sid̶a b̶ʉ kub̶uu: Mau b̶usii joma bichiba waud̶a ichi juad̶e ua b̶uamera.

8Bichiba joma ichi juad̶e b̶usii.

Dachi Akõreba maka joma ichi juad̶e b̶usiid̶eeba, ichi juad̶e b̶uubad̶a wãꞌãe. Daiba wabid̶a unud̶aabai joma ichi juad̶e b̶uu. 9Maamina Jesús unu panuu. Dachi Akõreba ichi angelerã audeara nau iujãad̶e kaebeu b̶usii. Dachi Akõreba ichi sõbiad̶eeba maka wausii Jesús jomaurã kakua biumera. Ãrea biꞌiwãe b̶uaped̶a biusiid̶eeba Dachi Akõreba ichi biꞌia b̶usii maud̶e chi mechiu b̶usii.

10Dachi Akõreba joma wausii. Ichid̶eeba joma duanuu. Dachi Akõremaarã biꞌia b̶uasii Jesús ãrea biꞌiwãe b̶uasii, Dachi Jipa Karibabarii nibamera. Ichid̶eeba Dachi Akõreba ichi warrarã ãrea jʉrʉ adausii ichi biꞌia irsibid̶amera. 11Jesusba ẽbẽrarã biꞌia b̶ubarii Dachi Akõre baita. Ichiba, mau ẽbẽrarã bid̶a arab̶au Akõre uru panuu. Maud̶eeba Jesús kĩra nejasiakau ãchi ichi ãbarã ai baita. 12Dachi Akõre bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu:

«Mʉʉba bichi ʉ̃rʉbena mʉ ãbarãmaa berreai. Joma araa ãbua imiiduud̶e mʉʉba bichi ʉ̃rʉbena biꞌia berreai».2:12 Salmos 22:22.

13Maud̶e naka b̶ʉ kub̶uu:

«Mʉʉba ichid̶e ijãa b̶uai».2:13 Isaías 8:17.

Maud̶e nau sid̶a b̶ʉ kub̶uu:

«Mʉ nama b̶uu, maud̶e warrarã Dachi Akõreba mʉʉmaa dead̶a mʉ ome ãbua duanuu».2:13 Isaías 8:18.

14Maarã kiuru maud̶e oa nureed̶eeba Jesús sid̶a arab̶aud̶e maarã ẽbẽra kĩra neesii ichi biuruuba jʉbawãe nii poyaai baita. Jʉbawãe niiba poyaa biubiabarii. 15Jesusba jʉbawãe nii poyaasiid̶eeba, biud̶ai baita wapea nuread̶a ichiba joma karibakuasii. Ewaricha biud̶ai wapea panuud̶eeba ãchi kĩra nomaa panasid̶au bari trajabadaurã kĩra. 16Biawãra Jesusba angelerã karibad̶e neebasii, maumaarã chi Abraham kĩra Dachi Akõred̶e ijãabadaurã karibad̶e neesii.2:16 Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: Abrahamd̶ebena imiiduurã karibad̶e neesii.17Ichi neesiid̶e ne jomad̶e dachi kĩra nibasii, ẽbẽrarã kĩra chuburiabarii Paare Mechiu bai baita.2:17 Dachi kĩra. Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: ichi ãbarã kĩra. Biawãra Dachi Akõre daad̶e joma jipa waubarii b̶eesii. Maud̶eeba ara ichi ida beabisii ẽbẽrarãba kachirua waubadau Dachi Akõreba kĩraba b̶uarãamera. 18Jʉbawãe niiba waa jara b̶uasiid̶e Jesús ãrea biꞌiwãe b̶uasii. Maud̶eeba Jesusba chi jʉbawãe niiba waa jarabia b̶uabarii aid̶ai kuitaa b̶uu.

3

Moisés audeara Jesús mechiu nii

1Ãbarã, machi ẽbẽrarã Dachi Akõred̶erãd̶eeba maud̶e ichiba machi iukuasiid̶eeba, Jesucristo ʉ̃rʉbena ãrea biꞌia kauwa kʉ̃risiásturu. Dachiba biawãra ijãa panuu abadau, Ichi Dachi Akõreba bʉid̶a maud̶e Paare Mechiu. 2Dachi Akõreba waubid̶a Jesusba joma arakʉd̶e wausii Moisesba Dachi Akõre ded̶ebenarã ome waud̶a kĩra.3:2 Dachi Akõre ded̶ebenarã ome. Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: Dachi Akõre ded̶e. Números 12:7.3Ẽbẽrarãba chi de biꞌia waubarii ʉ̃rʉbena ãrea berreabadau chi de audeara. Ara mau kĩra dachiba Moisés audeara Jesús ʉ̃rʉbena biꞌia berread̶ai panuu. 4Chi de waubarii barau. Maamina chi joma waud̶a Dachi Akõrebʉ. 5Moisés Dachi Akõre baita bari trajabariid̶eeba ẽbẽrarã Dachi Akõre ded̶ebenarã ome joma arakʉd̶e wausii. Ichiba kuitaabiasii Dachi Akõreba kaad̶ebena ewarid̶e kãare jarai b̶uu. 6Maamina Dachi Akõre warr Cristo baerã, mau ẽbẽrarã mechiubʉ. Ãchi ome joma arakʉd̶e wau b̶uu. Dachiba Cristod̶e ijãa panuubʉrã maud̶e ichid̶eeba adaud̶ai kĩrajʉʉ esed̶au panuubʉrã, ẽbẽrarã Dachi Akõred̶erãbʉ.3:6 Griego bed̶ead̶e chi b̶ee kartad̶e nau sid̶a b̶ʉ kub̶uu: ab̶a nau ewari wãꞌãeruud̶aa.

Cristo ida b̶urã́sturu

7-8Maud̶eeba Dachi Akõre Jauriba naka jara b̶uu:

«Id̶i Dachi Akõre bed̶ea ũriiduud̶e machi sõ chaarearã́sturu machi nabẽrarã sõ chaareaped̶aad̶a kĩra.

Maarã drua sirua wãꞌãe b̶uud̶e duanasid̶aud̶e Dachi Akõreba jarad̶a ida b̶usid̶au ichiba kãare waui kuitaad̶ayua.

9Aria ichiba waud̶a 40 añosd̶aa unu panasmina ãchiba ijãad̶aabasii kãare wau b̶uu kuitaad̶ai baita.

10Maud̶eeba ãchi ome kĩruped̶a Dachi Akõreba naka jarasii:

“Jãarãba sõd̶eeba biawãra mʉ baara nibad̶akau. Mʉ o unud̶ai kʉ̃riad̶akau”.

11Maud̶e ichi kĩruped̶a biawãra naka jarasii: “Mʉʉba kʉrrjĩrubiaimaa jãarã wãd̶aabai”».3:11 Salmos 95:7-11; Números 14:21-35.

12Ãbarã, kauwa panásturu. Sõ chaareaba machid̶ebena ab̶a bid̶a Dachi Akõred̶e ijãawẽa b̶uarã́se. Chi maka niiba Dachi Akõre chokae nii ida b̶ubarii. 13Wabid̶a ãyadaa b̶uud̶eed̶e ewaricha chiya aid̶a panásturu biꞌia ijãad̶ai baita. Maka ab̶a bid̶a kachiruaba setaa kũruaped̶a sõ chaarea nureabai. 14Dachiba ab̶aed̶eed̶e ijãaped̶aad̶ad̶eed̶ebena ab̶a biuduud̶aa Cristod̶e ijãa panuubʉrã, ichi ome dauchia jãadua panad̶ai. 15Naed̶e jara b̶uad̶a kĩra waya jaraaruu:

«Id̶i Dachi Akõre bed̶ea ũriiduud̶e machi sõ chaarearã́sturu machi nabẽrarã sõ chaareaped̶aad̶a kĩra».3:15 Salmos 95:7-8.

16Dachi Akõre bed̶ea ũriped̶aad̶akare ¿kairã ãchi sõ chaareasid̶ama? ¿Joma Moisesba Egiptod̶ebena awara adaukuad̶a maka sõ chaareasid̶auwãeka? 17¿Dachi Akõre kairã ome 40 años kĩru b̶uasma? ¿Kachirua wauped̶aad̶arã ome kĩru b̶uaswãeka? ¿Maud̶eeba maarã drua sirua wãꞌãe b̶uud̶e kinisid̶auwãeka? 18¿Dachi Akõreba kairãmaa biawãrad̶eeba jarasma ichiba kʉrrjĩrubiaimaa wãd̶aabai? ¿Chi ichi bed̶ea ijãad̶awẽa nureerãmaa maka jaraswãeka? 19Maud̶eeba dachiba kuitaa panuu jãarãba ijãaped̶aad̶awãed̶eeba, Dachi Akõreba kʉrrjĩrubiaimaa poyaa wãd̶aabai.

4

1Dachi Akõreba biawãra jara b̶uu dachi wabid̶a ichiba kʉrrjĩrubiaimaa poyaa wãd̶ai panuu. Maamina kauwa panásturu. Makawãebʉrã machid̶ebena ab̶a bid̶a aria wãabai. 2-3Chi bed̶ea bia Dachi Akõreba kʉrrjĩrubiai ʉ̃rʉbena dachiba ũrisid̶au nabẽraed̶ebenarãba ũriped̶aad̶a kĩra. Dachiba sõd̶eeba ijãa panuud̶eeba Dachi Akõreba kʉrrjĩrubiaimaa wãd̶ai. Maamina nabẽraed̶ebenarãba ũrid̶aped̶a ijãad̶aabasiid̶eeba mau bed̶eaba karibaabasii. Ãchi ʉ̃rʉbena Dachi Akõreba naka jarasii:

«Kĩru b̶uud̶e mʉʉba biawãrad̶eeba naka jarasii: “Mʉʉba kʉrrjĩrubiaimaa jãarã wãd̶aabai”».4:2-3 Salmos 95:11.

Maka jarasii nau iujãa waud̶ad̶eed̶ebena ichiba waui b̶uad̶a joma uru b̶umina.4:2-3 Ichiba waui b̶uad̶a. Mauba kuitaabi b̶uu Dachi Akõreba dachi kʉrrjĩrubiai sid̶a wausii.4Dachi Akõre bed̶ead̶e bari panabadau ewari ʉ̃rʉbena naka b̶ʉ kub̶uu:4:4 Bari panabadau ewari. Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: séptimo día.

«Dachi Akõreba joma mau wau b̶uasiid̶eeba 7 ewarid̶e kʉrrjĩrusii».4:4 Génesis 2:2.

5Maamina Dachi Akõreba ichi bed̶ead̶e naka jara b̶uu:

«Mʉʉba kʉrrjĩrubiaimaa jãarã wãd̶aabai».4:5 Salmos 95:11.

6Chi bed̶ea bia Dachi Akõreba kʉrrjĩrubiai ʉ̃rʉbena naed̶e ũriped̶aad̶aba ijãad̶aabasii. Maud̶eeba ichiba kʉrrjĩrubiaimaa need̶aabasii. Maamina chi nuree wabid̶a Dachi Akõreba kʉrrjĩrubiaimaa poyaa need̶ai. 7Maud̶eeba Dachi Akõreba ewari maucha b̶usii ichiba kʉrrjĩrubiaimaa need̶amera. Mau ewari Dachi Akõreba trʉ̃ jarasii «id̶i». Mau ewari b̶usiid̶e ãrea bad̶akare ichiba Davidd̶eeba mau ʉ̃rʉbena berreasii. Mau bed̶ea naed̶e b̶ʉd̶a naubʉ:

«Id̶i Dachi Akõre bed̶ea ũriiduud̶e machi sõ chaarearã́sturu».4:7 Salmos 95:7-8.

8Josueba israeld̶ebenarã Dachi Akõreba biawãra kʉrrjĩrubiaimaa adoed̶a basirã Dachi Akõreba june kʉrrjĩrubiai ʉ̃rʉbena berreabai basii. 9Maud̶eeba bari panabadau ewari ẽbẽrarã Dachi Akõred̶erã baita wabid̶a b̶uu. 10Ẽbẽra Dachi Akõreba kʉrrjĩrubiaimaa wãaruubʉrã, ichiba wau b̶uad̶ad̶ebena kʉrrjĩrui Dachi Akõreba joma wauped̶a kʉrrjĩrud̶a kĩra. 11Maud̶eeba dachiba aude jʉrʉd̶ai panuu Dachi Akõreba kʉrrjĩrubiaimaa wãd̶ai baita. Makarã ab̶a bid̶a b̶aebai chi nabẽrarã ijãaped̶aad̶a b̶aeped̶aad̶a kĩra.

12Biawãra Dachi Akõre bed̶ea chokae nii maud̶e poyaabarii nii. Ichi bed̶ea espada muriacha peed̶ea kĩra b̶uu. Ichi bed̶eaba dachi kʉ̃risia maud̶e dachi sõba wau kʉ̃ria b̶uu joma arakʉd̶e kuitaabiabarii dachi kʉ̃risia, dachi jauri maud̶e dachi sõ id̶u tõoruu kĩra. 13Dachi Akõreba chi ichiba waud̶a joma unubarii. Ab̶a bid̶a wãꞌãe ichiba unukau. Ichiba ne joma dod̶aa unubarii, dachiba mera uru panuu sid̶a arakʉd̶e unubarii. Ichiba ichiaruud̶e joma dachiba wauped̶aad̶a ichimaa jarad̶ai.

Jesús dachi Paare Mechiu

14Dachi Akõre Warr Jesús, dachi Paare Mechiu bajãad̶aa wãsii. Ichid̶e ijãa panuu a panuud̶eeba biawãra ijãa panad̶ai panuu. 15Jesús dachi Paare Mechiuba kuitaa b̶uu dachi meserãaswãe nuree. Jʉbawãe niiba mau kachiruad̶e b̶aebii chaa b̶uasii dachi kachiruad̶e b̶aebii chaa b̶uabarii kĩra. Makasmina Jesusba kachirua waubasii. 16Maud̶eeba Dachi Akõremaa wapead̶awẽa id̶id̶ai panuu ichi rey ãkau kub̶uumaa ara kaita wãaduu kĩra. Maka ichiba dachi kĩra chuburiai maud̶e ichiba karibamera ʉtaa id̶iiduud̶e ichi sõbiad̶eeba karibai.

5

1Dachi Akõreba paare mechiu b̶uuruucha ẽbẽra ab̶a jʉrʉ adauped̶a mau b̶ubarii. Maud̶eeba ẽbẽrarãba kachirua wauped̶aad̶a kakua mauba Dachi Akõremaa ne kaebea deabarii maud̶e ãnimara baa deabarii.5:1 Levítico 1:1-6,7.2Ẽbẽrarãba adua panuud̶eeba kachirua wauped̶aad̶a paare mechiuba poyaa kuitaa b̶uu kĩra chuburiai baita, ichia bid̶a arab̶aud̶e waubariid̶eeba. 3Ẽbẽrarãba kachirua wauped̶aad̶a kakua ãnimara baa deaduud̶e ara ichiba waud̶a kakua bid̶a ãnimara baa deai b̶uu. 4Ab̶au bid̶a ara ichi du ab̶a paare mechiu b̶eekau, maumaarã Dachi Akõréburu ab̶a b̶ubarii Aarón b̶ud̶a kĩra. 5Ara mau kĩra Cristo ara ichi du ab̶a Paare Mechiu b̶eebasii, maumaarã Dachi Akõréburu ichi maka b̶usii. Dachi Akõreba ichimaa naka jarasii:

«Bichi mʉ warrbʉ. Id̶i bichi mʉ Warr aaruu».5:5 Salmos 2:7. Id̶i bichi mʉ Warr aaruu. Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: Id̶i mʉʉba bichi wausii maebʉrã Id̶i mʉ bichi akõre basii.

6Maud̶e naka jarasii:

«Bichi ewaricha paare b̶uai Melquisedec b̶uad̶a kĩra».5:6 Salmos 110:4; Génesis 14:18.

7Cristo nau kakuad̶e b̶uasiid̶e jẽa b̶uuba Dachi Akõremaa jĩwa chi chuburia id̶isii, Dachi Akõreba ichi biuid̶ebena poyaa karibai b̶uasiid̶eeba. Maud̶e Dachi Akõreba kʉ̃ria b̶uu kĩra waui asiid̶eeba, Dachi Akõreba ichiba ʉtaa id̶id̶a biꞌia ũrisii.5:7 Marcos 14:32-36.8Cristo Dachi Akõre Warrmina ichi ãrea biꞌiwãe b̶uud̶eeba saka ũribaba b̶uai kuitaasii. 9Ne jomad̶e biꞌia wausiid̶eeba, joma chi ũribaba ũriiduu poyaa karibai b̶uu ewaricha chokae nuread̶amera. 10Maud̶e Dachi Akõreba ichi Paare Mechiu b̶usii Melquisedec b̶uad̶a kĩra.

Chi biawãra bed̶ea ida b̶urã́sturu

11Mau ʉ̃rʉbena daiba ãrea jaradea kʉ̃ria panuu. Maamina chaarea b̶uu arakʉd̶e jaradead̶ai, machiba kauwa ũrid̶akaud̶eeba. 12Machiba Jesusd̶e ijãaped̶aad̶a ãrea baaruu. Maud̶eeba id̶i machi Dachi Akõre bed̶ea jaradeabadau nuread̶ai panasid̶au. Maamina Dachi Akõre bed̶ea biꞌia adua panuud̶eeba poyaa biꞌia jaradead̶akau. Ab̶auba machimaa chi Dachi Akõre bed̶ea ʉ̃rʉbena naa jaradead̶a waya jaradeai b̶uu, ju dobiiruu kĩra. Machi warrarã kĩra nureed̶eeba, kiuru kod̶ai bad̶amaarã ju b̶aa dod̶ai panuu. 13Chi ju b̶aa do nuree wabid̶a chuburi nureed̶eeba saka jipa waui adua nuree. 14Maamina chiko chaarea b̶uu chõrarã baita b̶uu. Ãchiba Dachi Akõre bed̶ea kauwa kʉ̃risia panuud̶eeba kuitaa panuu kãare chi bia maud̶e kãare kachirua b̶uu.

6

1-2Maud̶eeba Cristod̶e kuitaa wari kãri bad̶ai panuu. Dachiba ichi ʉ̃rʉbena naed̶e kuitaaped̶aad̶a akabichia aramáturu jaradearã́duru. Waya jaradead̶aabai chi kachirua wau panuu kakua biud̶ai panuu, kachirua ida b̶ud̶aped̶a Dachi Akõremaa need̶ai panuu, Dachi Akõred̶e ijãad̶ai ʉ̃rʉbena, boro ead̶ai ʉ̃rʉbena, ãbarã ʉ̃rʉ jua kub̶uud̶ai ʉ̃rʉbena, biud̶arã chokae jiradud̶ai ʉ̃rʉbena maud̶e Dachi Akõreba kastikaped̶a ewaricha ãrea biꞌiwãe panad̶ai ʉ̃rʉbena sid̶a. 3Dachi Akõreba kʉ̃ria b̶uubʉrã, joma mau ʉ̃rʉbena waya jaradead̶ai bad̶amaarã dachi Cristod̶e wari kãri bad̶ai.

4Waabenarã chi nureeba chi bed̶ea biawãra kuitaaped̶aad̶akaud̶e,6:4 Chi bed̶ea biawãra kuitaaped̶aad̶akaud̶e. Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: ʉ̃d̶aabiad̶akare. Dachi Akõreba dea b̶uu kuitaaped̶aad̶akaud̶e, ichi Jaurid̶eeba ne adauped̶aad̶akaud̶e, 5ichi bed̶ea biꞌia b̶uu ũriped̶aad̶akaud̶e maud̶e chi kaad̶ebena iujãa neei poyaabariiba ẽbẽrarãba ne poyaa waud̶akau unuped̶aad̶akaud̶e 6ab̶auba Dachi Akõre warr Cristo ida b̶uuruubʉrã, waya ichimaa poyaa neebai. Makaa basirã, maarãba jomaurãmaa Cristo ʉ̃rʉbena kachirua berreabiad̶ai basii waya cruzd̶e nub̶uuduu kĩra.

7Kui cheeruucha ioroba sõbarii. Maud̶e ioro biad̶e uud̶a, chi uud̶a baita biꞌia chaubarii. Dachi Akõreba mau iujãa biꞌia jarabarii.6:7 Chi Cristo ida b̶uwẽa nuree mau ioro kĩra nuree. Mateo 13:18-23.8Maamina kui ched̶akare ʉri tonooruubʉrã maud̶e sirua kachirua tonooruubʉrã, mau ioro biꞌiwãe b̶uu. Dachi Akõreba mau iujãa ʉ̃rʉbena kachirua jaraped̶a joma baabʉʉi.6:8 Chi Cristo ida b̶ubadau mau iujãa kachirua kĩra nuree. Mateo 13:24-29.

9Ãbarã, dachi maka berrea duanumina kuitaa panuu Dachi Akõreba machi karibasii o biad̶e wãaduud̶eeba. 10Dachi Akõre jipa niid̶eeba machiba biꞌia wau panuu maud̶e ichi kʉ̃ria panuu kʉde uru b̶uu ida b̶uubai. Ẽbẽrarã ichid̶irã aid̶a panuud̶eeba machiba unubisid̶au ichi6:10 Ichi. Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: ichi trʉ̃. kʉ̃ria panuu. Maud̶e wabid̶a maarã aid̶a panuu. 11Daiba kʉ̃ria panuu machicha maka wau panad̶ai ab̶a biuduud̶aa. Maka b̶uubʉrã machiba Dachi Akõred̶eeba adaud̶ai esed̶au panuu joma adaud̶ai. 12Daiba kʉ̃riad̶awẽe machi koꞌoa nuread̶ai, maumaarã kʉ̃ria panuu machi waabenarã ãbarã kĩra nuread̶ai. Ãchiba Cristod̶e ijãa panuud̶eeba maud̶e joma jãadua panuud̶eeba, Dachi Akõreba deai jarad̶a joma adaud̶ai.

Dachi Akõreba bed̶ea dead̶a biawãra waui

13Dachi Akõre audeara chi mechiu nii wãꞌãe. Maud̶eeba Abraham ome bed̶ea deasiid̶e ara ichi trʉ̃d̶eeba biawãra karibai asii. 14Naka jarasii: «Biawãra mʉʉba bichi karibai maud̶e bichid̶ebena ãrea imibiai».6:14 Génesis 22:17.15Abraham joma jãadua esed̶au b̶uud̶eeba, Dachi Akõreba warr deai jarad̶a unusii.

16Ẽbẽrarãba biawãrad̶eeba ne jaraaduud̶e ãchi audeara chi mechiu nii trʉ̃d̶eeba maka jarabadau. Maud̶e ab̶au bid̶a poyaa seta ad̶akau. 17Ara mau kĩra Dachi Akõreba arakʉd̶e kuitaabiai kʉ̃riasii chi ichiba deai jarad̶a ẽbẽrarãba mau biawãra adaud̶ai maud̶e ichiba kʉ̃risia b̶uu kĩra biawãra waubarii. Maud̶eeba ara ichi trʉ̃d̶eeba deai asii. 18Dachi Akõreba setaa jarakaud̶eeba ichiba deai jarad̶a biawãra deai maud̶e ichi trʉ̃d̶eeba jarad̶a ãyaa waubai. Mau bed̶ea ome maka jara b̶uud̶eeba Dachi Akõre dachiba jʉrʉbadau dai karibamera maud̶e kʉ̃riamera. Ichiba jarad̶a biawãra waui kuitaa panuud̶eeba dachiba poyaa perad̶awẽa ijãa panad̶ai. Maud̶e chi Jesusd̶eeba adaud̶ai esed̶au panuu ida b̶ud̶aabai. 19-20Mauba dachi aid̶a b̶uu ãrea ijãa panad̶amera anclaba jãba jãaduabarii kĩra. Dachiba adaud̶ai panuu biawãra kuitaa panuu Jesús bajãad̶aa dachi naa wãsiid̶eeba. Ichi Dachi Akõre de ed̶are paru eab̶ari jira b̶uare wãyaa wãsii dachi karibai baita. Aria ichi dachi Paare mechiu b̶eesii Melquisedec nibad̶a kĩra. Ewaricha maka nii.

7

Melquisedec

1Mau Melquisedec Salem puurud̶ebena chi rey basii maud̶e Dachi Akõre chi Mechiu nii paare basii. Mau ewarid̶e Abraham chi nuree puurud̶ebena reyrã ome chĩoped̶a joma poyaasii. Abraham waya neeruud̶e ara chi Melquisedecba irsibid̶e wãped̶a ichimaa biꞌia jarasii Dachi Akõreba karibamera. 2Maabae Abrahamba chi maarã juakaa adaud̶ad̶ebena Melquisedecmaa deasii. 10 juasiiruud̶ebena ab̶a deasii. Melquisedec trʉ̃ jara b̶uu «ẽbẽrarã rey jipa nii». Maud̶e ichi «Salemd̶ebena rey» abachid̶au. Mau trʉ̃ jara b̶uu «jirukaraayuwãe b̶uai rey». 3Melquisedec akõre, chi nawe maud̶e ichi ẽbẽrarã nabẽraed̶ebenarã ʉ̃rʉbena Dachi Akõre bed̶ead̶e b̶ʉ kub̶uuwãe. Maud̶e ichi chi naweba adaud̶a maud̶e biud̶a ʉ̃rʉbena b̶ʉ kub̶uuwãe. Maka ichi Dachi Akõre Warr kĩra ewaricha paarebʉ.

4¡Melquisedec ʉ̃rʉbena ãrea kʉ̃risiásturu! Mau biawãra chi mechiu basii. Dachi nabẽraed̶ebena chi mechiu Abrahamba chĩo b̶uaped̶a juakaa adaud̶ad̶ebena ichimaa deasii. 10 juasiiruud̶ebena ab̶a deasii. 5Moisesba b̶ʉd̶ad̶e jarasii joma israeld̶ebenarãba adoeduud̶ebena Levid̶ebena imiped̶aad̶a paarerãmaa dead̶ai panuu. 10 adoeduucha ab̶a dead̶ai panuu. Israeld̶ebenarã mau paarerã ãbarãmina maud̶e arab̶au Abrahamd̶ebena imiped̶aad̶amina, maka dead̶ai panuu. 6Maumaarã Melquisedec Levid̶ebena need̶awãe basmina Abrahamba juakaa adaud̶ad̶ebena maumaa deasii. 10 juasiiruud̶ebena ab̶a deasii. Maud̶e Melquisedecba Abraham biꞌia jarasii Dachi Akõreba aid̶amera. Mau Dachi Akõreba Abrahammaa naed̶e biawãra aid̶ai a b̶uasii.7:6 Génesis 12:1-3.7Jomaurãba kuitaa panuu chi mechiu niiba chi kaebeu niimaa biꞌia jarabarii Dachi Akõreba aid̶amera.

8Israeld̶ebenarãba adoeduud̶ebena Levid̶ebena imiiduurã paarerãmaa deabadau. Mau paarerã biud̶aimina 10 adoeduucha ãchimaa ab̶a deabadau. Maamina Dachi Akõre bed̶ead̶e jara b̶uu Melquisedec waa chokae b̶uu. Maka Abrahamba juakaa adaud̶ad̶ebena mau biukau paaremaa deasii. 10 juasiiruucha ab̶a deasii. 9-10Israeld̶ebenarãba 10 adoeduud̶ebena Levid̶ebena imiiduurã paarerãmaa ab̶a deabadau. Maamina Melquisedecba Abraham irsibisiid̶e Abrahamd̶ebena need̶a Leví wabid̶a wãꞌãe basii. Maud̶eeba dachiba naka jarad̶ai panuu: Abrahamba 10 juasiiruucha Melquisedecmaa ab̶a deasiid̶e chi ichid̶ebena need̶a Levid̶ebena imiiduurã bid̶a mau deasid̶au.

11Dachi Akõreba ichi Moisesba b̶ʉd̶a Israeld̶ebenarãmaa deasiid̶e Levid̶ebena imiiduurã b̶usii paarerã bad̶amera. Mau paarerãba wau panuud̶eeba ẽbẽrarã poyaa Dachi Akõremaa wãbiad̶ai b̶uasiibʉrã, ¿sakãe Aarón ãyaa paare Melquisedec kĩra nii neei b̶uasma? 12Mau paare june kĩra ãyarebena need̶ad̶eeba, chi ley b̶ʉd̶a sid̶a june ãyaa b̶eei basii. 13Joma mauba Dachi Mechiu Jesús ʉ̃rʉbena berrea b̶uu. Ichi Levid̶ebena imiped̶aad̶awãe basii, maumaarã Judad̶ebena need̶a basii. Mau naed̶e ab̶a bid̶a maud̶ebena need̶a paare nuread̶aabasii. 14Moisesba jaraka basii paarerã mau ẽbẽrarãd̶ebena need̶ayu. Jomaurãba kuitaa panuu Dachi Mechiu Jesús Judad̶ebena need̶a basii.

15Joma mʉʉba jarad̶a arakʉd̶e b̶uu nau kuitaaduubʉrã: Jesús june kĩra ãyarebena need̶ad̶eeba, ichi paare b̶eesii Melquisedec b̶uad̶a kĩra. 16Ichi paare b̶eebasii, chi Moisesba b̶ʉd̶a kĩra b̶eesiid̶eeba. Moisesba b̶ʉd̶aba ab̶aburu Levid̶ebena imiiduurã b̶ubarii. Maumaarã Jesús paare b̶eesii ichi poyaabariid̶eeba biukaud̶eeba. 17Ichi ʉ̃rʉbena Dachi Akõre bed̶ead̶e naka jara b̶uu:

«Bichi ewaricha paare b̶uai Melquisedec b̶uad̶a kĩra».7:17 Salmos 110:4.

18Chi naa b̶ʉd̶a Dachi Akõreba wãꞌãebisii ab̶a bid̶a aid̶akaud̶eeba, 19maud̶e mau Moisesba b̶ʉd̶aba ab̶a bid̶a jipa nibabiabasii. Mau Moisesba b̶ʉd̶a audeara Dachi Akõreba ne bia deasii dachi karibai baita. Maud̶eeba dachi Dachi Akõremaa ara kaita wãbadau.

20-21Dachi Akõreba chi nabena paarerã b̶usiid̶e ewaricha nuread̶ai jaraabasii. Maamina Dachi Akõreba Jesús paare b̶usiid̶e biawãrad̶eeba jarasii ewaricha maka b̶uai. Dachi Akõre bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu:

«Dachi Mechiuba biawãrad̶eeba jarasii bichi ewaricha paare b̶uai Melquisedec b̶uad̶a kĩra.7:20-21 Melquisedec b̶uad̶a kĩra. Griego bed̶ead̶e chi b̶ee kartad̶e mau wãꞌãe. Mauba chi jarad̶a ãyaa waubai».

22Mau Dachi Akõreba biawãrad̶eeba jarasiid̶eeba, dachiba kuitaa panuu Dachi Akõreba Jesusd̶eeba dachi ome bed̶ea chiwid̶i dead̶a7:22 Bed̶ea chiwid̶i dead̶a. Jeremías 31:31-34. biawãra makai. Mau bed̶ea naa dead̶a Moisesba b̶ʉd̶a audeara biꞌia b̶uu.

23Chi nabenarã paarerã ãrea basii. Ab̶a biuruud̶e june ab̶a b̶eebachii. Chi biud̶aba wau badaad̶a waa poyaa waud̶aka basii. 24Maamina Jesús biukaud̶eeba ewaricha paare bai. 25Maud̶eeba chi ichid̶eeba Dachi Akõremaa needuu joma poyaa karibai ewaricha chokae nuread̶amera. Biukaud̶eeba ewaricha dachi baita Dachi Akõremaa chi chuburia id̶ibarii.

26Dachi Paare Mechiu Jesusba ne jomad̶e dachi poyaa aid̶ai. Kachirua waukau, ne jomad̶e jipa nii. Dachi Akõreba mau biꞌia unu b̶uu. Kachirua waubadaurã tãed̶ebena awara b̶uped̶a bajãad̶e chi mechiu b̶usii. 27Ichiba waukau waabenarã paare mechiurãba ewaricha waubadau kĩra. Maarãba ara ãchiba kachirua wauped̶aad̶a kakua naa Dachi Akõremaa ãnimara baa deabachid̶au. Maad̶akare waabena ãnimara baa deabachid̶au waabenarã ẽbẽrarãba kachirua wauped̶aad̶a kakua. Maamina Jesusba ãnimara baa dearuu kĩra ara ichi ida beabisii ẽbẽrarãba kachirua waubadau kakua. B̶es ab̶a maka waud̶aba kachirua joma jeraasii. 28Moisesba b̶ʉd̶aba ẽbẽrarã ne jomad̶e jipawãe nuree b̶ubarii paare mechiurã nuread̶amera. Maamina mau Moisesba b̶ʉd̶a deasiid̶e Dachi Akõreba biawãra jarasii ichi Warr ewaricha Paarerã Mechiu nibai. Maka ichi Warr b̶usii dachi kakua paare arakʉd̶e nibamera.

8

Jesusd̶eeba chi bed̶ea wid̶i dead̶a bibuara b̶uu

1Chi kʉ̃risia bia daiba jara panuu naubʉ: dachi Paare Mechiu bajãad̶e Dachi Akõre rey ãkau jua biare akʉ b̶uu, 2maud̶e chi Dachi Akõre ded̶e ed̶a paare kĩra traja b̶uabarii. Mau chi biawãra de ãnimara e waud̶abʉ. Ẽbẽrarãba mau waud̶aabasii, maumaarã Dachi Mechiuba mau wausii.

3Dachi Akõreba joma paare mechiurã b̶ukuabarii ichimaa ne kaebea dead̶amera maud̶e ãnimara baa dead̶amera. Maud̶eeba dachi Paare Mechiu nii bid̶a ne kaebea deai b̶uasii. 4Ichi nau iujãad̶e b̶uad̶a basirã, paare nibaabai basii, nau iujãad̶e paarerã ãrea baraud̶eeba. Mau paarerãba Dachi Akõremaa ne kaebea deabadau Moisesba b̶ʉd̶ad̶e b̶ʉ kub̶uu kĩra. 5Paarerãba wau panuud̶eeba unubibadau bajãad̶e saka b̶uu. Maud̶eeba Moisesba chi ãnimara e de waui naed̶e Dachi Akõreba ichimaa naka jarasii: «Joma arakʉd̶e kauwa wause mʉʉba ead̶e unubid̶a kĩra».8:5 Éxodo 25:40.6Maamina Jesús dachi Paare Mechiuba bajãad̶e waubarii paarerãba nau iujãad̶e waubadau audeara biꞌia b̶uu. Ara mau kĩra Dachi Akõreba Jesusd̶eeba bed̶ea dead̶a bibuara b̶uu ẽbẽrarã bed̶ea dead̶a audeara, Dachi Akõreba ẽbẽrarã ãrea karibai asiid̶eeba. 7Dachi Akõreba ẽbẽrarã ome naed̶e bed̶ea dead̶aba biawãra karibad̶a basirã waya maucha bed̶ea deabai basii. 8Maamina Dachi Akõreba ẽbẽrarãba mau joma waud̶awẽa panuu unusii. Maud̶eeba naka jarasii:

Dachi Mechiuba naka jara b̶uu: «Ewari ab̶ad̶e mʉʉba israeld̶ebenarã ome maud̶e Judad̶ebenarãmaa bed̶ea chiwid̶i deai.

9Mau bed̶ea chiwid̶i machi nabẽraed̶ebenarãmaa bed̶ea dead̶a kĩra b̶uabai.

Maarãmaa bed̶ea deasii, Egiptod̶ebena uad̶osiid̶e.8:9 Uad̶osiid̶e. Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: jua jidauped̶a karibasiid̶e.

Maamina biawãra ijãad̶aabasiid̶eeba mʉʉba ãchi ida b̶usii. Maka jara b̶uu Dachi Mechiuba.

10Maud̶e Dachi Mechiuba naka jara b̶uu: Kaad̶ebena ewarid̶e mʉʉba nau bed̶ea chiwid̶i israeld̶ebenarãmaa deai:

Mʉʉba chi Moisesba b̶ʉd̶a ãchi kʉ̃risiad̶e maud̶e ãchi sõd̶e b̶ui.

Mʉ ãchi Akõre bai, maud̶e ãchi mʉ ẽbẽrarã bai.

11Maud̶e jomaurãba mʉ kuitaa panad̶ai. Chi kaebeu nureeba maud̶e chi mechiurã kuitaa panad̶ai.

Maud̶eeba ab̶au bid̶a ichi druad̶ebenarãmaa maud̶e ichi ẽbẽrarãmaa waa jaradead̶aabai mʉ jomaurã Mechiu kuitaad̶amera.

12Ãchiba kachirua wauped̶aad̶a mʉʉba joma perdonai. Ãchiba kachirua wauped̶aad̶a mʉʉba waa kʉ̃risia b̶uabai».8:12 Jeremías 31:31-34.

13Dachi Akõreba bed̶ea chiwid̶i deai asiid̶e kuitaabisii ichiba naed̶e bed̶ea dead̶a chi chõra b̶uu. Chi chõrad̶eeba kãꞌãabariwãed̶e ãyaa b̶ui.8:13 Kãꞌãabariwãed̶e ãyaa b̶ui. Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: kãꞌãabariwãed̶e waꞌãei.

9

Dachi Akõre de nau iujãad̶ebena

1Dachi Akõre israeld̶ebenarã ome naed̶e bed̶ea deasiid̶e jarasii ichi ãnimara e de nau iujãad̶e waud̶ai panuu maud̶e mau ded̶e saka waud̶ai panuu. 2Mau ded̶e pieza ome b̶uasii. Chi nabena pieza «Dachi Akõre baita b̶uu pieza» abachid̶au. Mau piezad̶e ʉ̃d̶aa koabarii maud̶e mesa nub̶uasii. Maud̶e chi pan Dachi Akõre baita kub̶uasii. 3Chi mawãare b̶uu pieza paru eab̶ari jirab̶u ad̶u b̶uasii. Mau pieza «Dachi Akõre baita biꞌia b̶uu pieza» abachid̶au. 4Kera baabarii aria nub̶uasii. Mau neeba joma bʉra b̶uasii. Maud̶e chi bed̶ea deabarii baura nub̶uasii. Mau sid̶a neeba joma bʉra b̶uasii. Maud̶e ed̶a kuuru nee waud̶ad̶e maná duanasii.9:4 Éxodo 16:33. Maud̶e Aarón bakuru tonod̶a sid̶a ed̶a kub̶uasii.9:4 Números 17:1-10. Moisesba mo peped̶ead̶e b̶ʉd̶a sid̶a ed̶a kub̶uasii.9:4 Éxodo 25:16.5Baura ʉ̃rʉ ángel kĩra ikia bara panuu ome panasid̶au. Chi ikiaba chi tapa ʉ̃rʉ jũra topanasid̶au.9:5 Éxodo 25:17-22. Ãchi panuumaa Dachi Akõre kĩrawãrea ted̶echoa neebachii. Mau tapa ʉ̃rʉ paareba oa jĩtod̶okaaruud̶e Dachi Akõreba ẽbẽrarãba kachirua wauped̶aad̶a perdonabachii. Ara makʉd̶e mau ʉ̃rʉbena daiba nau kartad̶e poyaa biꞌia jaradead̶aabai.

6Mau joma wausid̶aud̶e paarerã ewaricha chi nabena piezad̶e ed̶a wãbachid̶au Dachi Akõre baita waud̶ai panuu joma waud̶ai baita. 7Maamina chi mawãare b̶uu piezad̶e ab̶a chi paare mechíuturu añocha b̶es ab̶a ed̶a wãbachii. Ed̶a wãaruud̶e ichiba kachirua waud̶a kakua maud̶e ẽbẽrarãba adua panuud̶eeba kachirua wauped̶aad̶a kakua bid̶a ãnimara oa Dachi Akõre daad̶e jĩtod̶okai baita adoebachii.9:7 Levítico 16:1-34.8Maud̶eeba Dachi Akõre Jauriba kuitaabi b̶uasii paarerãba wabid̶a Dachi Akõre de nau iujãad̶e b̶uud̶e ne waud̶ai panuumisa ẽbẽrarã wabid̶a Dachi Akõre de bajãad̶e b̶uud̶e poyaa ed̶a wãd̶aabai. 9Nau ʉ̃raud̶e joma mauba unubi b̶uu Dachi Akõremaa ne kaebea dea panuud̶eeba maud̶e ãnimara baa dea panuud̶eeba chi maka wau nuree kʉ̃risia poyaa jipa nureewãe. 10Moisesba b̶ʉd̶aba náturu ab̶aburu kuitaabiasii chi dachi kakua chi ʉ̃rʉbena ome waubadau jaradeabadau: kãare kod̶ai panuu, kãare dod̶ai panuu maud̶e Dachi Akõreba jeraabi b̶uu saka jeraad̶ai panuu. Joma mau waubachid̶au ab̶a Dachi Akõreba joma chiwid̶i wauruud̶aa.

11Maamina Cristo dachi Paare mechiu ba b̶uasii, ne bia chi makad̶a uru panad̶amera. Dachi Akõre de bajãad̶e kub̶ud̶e ed̶a wãsii. Mau de chi aude kub̶uu maud̶e chi biara kub̶uu nau iujãad̶e kub̶uu audeara. Ẽbẽrarãba mau de wauped̶aad̶awãe; mau iujãad̶ebenawãe. 12Aria chi «Dachi Akõre baita biꞌia b̶uu piezad̶e» b̶es ab̶a ed̶a wãsii. Wãsiid̶e chivo oa maud̶e paka warr oa Dachi Akõre daad̶e jĩtod̶okai baita adoebasii. Maumaarã ara ichi oa adoesii. B̶es ab̶a maka wausiiba dachi karibasii ewaricha nebʉraswãe nuread̶amera. 13Paareba paka mukĩra oa, chivo oa maud̶e paka warr baa dead̶a chi jãra ẽbẽrarã ʉ̃rʉ kuabʉibarii. Mauba ẽbẽrarã Dachi Akõre daad̶e kachirua nuread̶a nau kakua ʉ̃rʉbena biꞌia jarebarii. 14Maka baibʉrã, ¿Cristo oaba dachi biꞌia b̶uwẽka? Cristo kachiruaswãe nibasii. Dachi Akõre Jauri biukauba karibasiid̶eeba ara ichi ida beabisii ãnimara Dachi Akõremaa baa dearuu kĩra. Kachirua wau panuu kakua dachi biud̶ai panasid̶au. Maamina Cristoba ara ichi ida beabisiid̶eeba dachiba kachirua wauped̶aad̶a Dachi Akõreba perdonaped̶a dachi kʉ̃risia jipa b̶usii. Maka chi Dachi Akõre chokae niiba kʉ̃ria b̶uu, mau dachiba poyaa waud̶ai.

15Makarã Cristod̶eeba Dachi Akõreba bed̶ea chiwid̶i deasii. Ẽbẽrarã chi Ichiba nabena bed̶ea dead̶ad̶e panabachid̶aud̶e kachirua waubachid̶au. Maamina Cristo biusii maud̶ebena karibai baita. Maud̶e Cristo biusiid̶eeba ichid̶eeba chi ichiba iukuad̶arãba chi bia wãꞌãekau deai jarad̶a poyaa adaud̶ai.

16Nau kĩra b̶uu: ẽbẽraba kartad̶e b̶ʉbarii ichi biuruud̶e kaiba ichiba uru b̶uu adaui b̶uu. Maamina chi adaui b̶uuba mau ẽbẽra biawãra biud̶a unubiwẽebʉra chi uru b̶uad̶a poyaa adaubai. 17Chi bed̶ea b̶ʉd̶a ẽbẽra wabid̶a chokae b̶uud̶e chi adaui b̶uuba ichiba uru b̶uad̶a poyaa adaubai. (Biuruubʉrã makaburu poyaa adaui). 18Ara mau kĩra Dachi Akõreba israeld̶ebenarã ome chi nabena bed̶ea deasiid̶e ãnimara oa chesii.9:18 Ãnimara oa chesii. Mau ewarid̶e bed̶ea deaduud̶e, ãnimara beabachid̶au mau bed̶ea biawãra waud̶ai unubid̶amẽra. Mauba kuitaabiasii maarãba mau bed̶ea dead̶a ũribaba panad̶ai panasid̶au. 19Mau naka b̶uasii: Moisesba ichiba b̶ʉd̶a ẽbẽrarãmaa joma jaraped̶a maabae paka warr oa maud̶e chivo oa bania baara perasii. Hisopo bakuru juad̶e oeja kara puria waud̶a bʉraped̶a oad̶e sunasii. Mau oaba ichiba mau karta ʉ̃rʉ maud̶e ẽbẽrarã ʉ̃rʉ jĩtod̶okasii. 20Jĩtod̶okamaa b̶uud̶e naka jarasii: «Nau oaba jara b̶uu Dachi Akõre machi ome bed̶ea dead̶a joma ũribaba panad̶ai panuu».9:20 Éxodo 24:8.21Ara mau kĩra Moisesba chi ãnimara e de maud̶e joma mau ded̶e kob̶ee mau oaba jĩtod̶okasii. 22Biawãra Moisesba b̶ʉd̶ad̶e jara b̶uu beraa ne joma ne kaebea oaba jĩtod̶okai b̶uu Dachi Akõre daad̶e biꞌia b̶uamera. Oa chewẽebʉrã dachiba kachirua wauped̶aad̶a Dachi Akõreba perdonaabai.

Cristo oaba dachiba kachirua wauped̶aad̶a joma jeraabarii

23Dachi Akõre de ãnimara e wauped̶aad̶a maud̶e mau ded̶e kob̶ee, Dachi Akõre de bajãad̶e kub̶uu kĩra b̶uasii. Joma mau ãnimara oaba jĩtod̶okai b̶uasii Dachi Akõre daad̶e biꞌia nureamera. Maamina Dachi Akõre de bajãad̶e kub̶uu, maud̶e mau ded̶e ed̶a b̶ee, oa ãnimara oa aude bia b̶uuba jĩtod̶okai b̶uasii. 24Cristo Dachi Akõre de ẽbẽrarãba wauped̶aad̶ad̶e ed̶a wãabasii, mau ab̶aburu Dachi Akõre de chi biawãra b̶uu bajãad̶e kub̶uu kĩra b̶uasiid̶eeba. Cristo bajãad̶e Dachi Akõre daad̶e wãsii, ichi oa chesiid̶eeba dachi baita ichimaa chi chuburia id̶ii baita. 25Ichi bajãad̶aa wãabasii, ichi oa b̶es ãrea jĩtod̶okai baita nau iujãad̶ebena paare mechiuba añocha Dachi Akõre baita biꞌia b̶uu piezad̶e waubarii kĩra. 26Maka b̶uad̶a basirã nau iujãa wausiid̶eed̶ebena waitaa Cristo b̶es ãrea biui basii. Maamina nau kaad̶ebena ewarid̶e neeped̶a ichi ida beabisii. B̶es ab̶a maka waud̶aba dachiba kachirua wauped̶aad̶a joma awara b̶usii. 27Joma b̶es ab̶aburu biud̶ai. Mau maad̶akare Dachi Akõreba nebʉra ichiai. 28Ara mau kĩra Cristoba b̶es ab̶a ichi ida beabisii ãreaba kachirua wauped̶aad̶a awara b̶ui baita. Ichi waya neei, maamina dachiba kachirua waubadau awara b̶ui baita neebai. Maumaarã neei ichi esed̶au duanuu karibakuai baita.

10

1Moisesba b̶ʉd̶aba joma ne bia Cristod̶eeba neei ʉ̃rʉbena biꞌia dod̶aa unubiwẽa b̶uu. Mau ne bia Moisesba b̶ʉd̶aba deakau. Maud̶eeba Moisesba b̶ʉd̶aba chi Dachi Akõremaa ãnimara baa dead̶e wãbadaurã poyaa jipa nibabiakau. 2Moisesba b̶ʉd̶aba ãchi biawãra jipa nibabiad̶a basirã, waa ãnimara baa dead̶e wãd̶aabai basii. Mau ãnimara baa deaduud̶eeba biawãra kachiruaswãe paneed̶a basirã, waa ichi daad̶e nebʉrad̶e panuu kʉ̃risiad̶aabai basii. 3Maamina añocha ãnimara baa deaduud̶e, mauba kĩrababiabarii ãchiba kachirua waubadau, 4paka mukĩra oaba maud̶e chivo oaba kachirua poyaa awara b̶ukaud̶eeba. 5Maud̶eeba Cristo nau iujãad̶aa neesiid̶e ichiba Dachi Akõremaa naka jarasii:

«Bichiba ãnimara bichimaa baa dead̶ai maud̶e ne kaebea dead̶ai kʉ̃riawẽa b̶uu. Maamina bichiba mʉʉmaa kakua deasii mau deamera.

6Ãchi kachirua kakua ãnimara baa deaduud̶e maud̶e ne kaebea deaduud̶e bichi kĩrajʉʉ b̶uabasii.

7Maud̶eeba mʉʉba jarasii: “Dachi Akõre, mʉ nama b̶uu bichiba kʉ̃ria b̶uu waui baita,

Bichi Bed̶ead̶e mʉ ʉ̃rʉbena maka b̶ʉ kub̶uud̶eeba”».10:7 Salmos 40:6-8.

8Cristoba naa jarasii Dachi Akõreba kʉ̃riawẽa b̶uu ẽbẽrarãba ãchi kachirua kakua ãnimara ichimaa baa dead̶ai maud̶e ne kaebea dead̶ai. Moisesba b̶ʉd̶aba maka waubia b̶umina, Dachi Akõre kĩrajʉʉ b̶uakau asii. 9Maabae Cristoba Dachi Akõremaa naka jarasii: «Mʉ nama b̶uu bichiba kʉ̃ria b̶uu waui baita». Mauba unubi b̶uu chi nabena Dachi Akõreba bed̶ea dead̶a Cristoba awara b̶usii, chi mawãarebena bed̶ea deai baita. 10Dachi Akõreba kʉ̃ria b̶uu Jesucristoba joma wausii. Ara ichi ida beabisii. B̶es ab̶a maka waud̶aba dachi ewaricha Dachi Akõre baita biꞌia b̶usii.

11Paarerãba ewaricha Dachi Akõre baita ne waubadau maud̶e ãnimara baa deabadau. Maamina mauba kachirua awara b̶ukau. 12Maamina Jesucristoba ara ichi ida beabisii kachirua ewaricha awara b̶ui baita. Maabae Dachi Akõre jua biare akʉ b̶eesii. 13Aria esed̶au b̶uu ab̶a Dachi Akõreba joma ichi kʉ̃riakaurãba ichi juad̶e b̶uuruud̶aa.10:13 Ichi juad̶e b̶uuruud̶aa. Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: ichi jʉ̃rʉ ekare b̶uuruud̶aa. Salmos 110:1.14Cristoba b̶es ab̶a ara ichi ida beabisiid̶eeba chi Dachi Akõre baita awara b̶ud̶arã jipa duanusii, maka ewaricha nuread̶amera. 15Dachi Akõre Jauri bid̶a arab̶aud̶e dachimaa kuitaabia b̶uu. Naka jara b̶uu:

16«Dachi Mechiuba naka jara b̶uu: Kaad̶ebena ewarid̶e mʉʉba bed̶ea chiwid̶i israeld̶ebenarãmaa deai: Mʉʉba chi Moisesba b̶ʉd̶a ãchi kʉ̃risiad̶e maud̶e ãchi sõd̶e b̶ui».10:16 Jeremías 31:33.

17Mawãare naka jara b̶uu:

«Ãchiba kachirua wauped̶aad̶a mʉʉba joma perdonai. Ãchiba kachirua wauped̶aad̶a mʉʉba waa kʉ̃risia b̶uabai».10:17 Jeremías 31:34.

18Dachi Akõreba dachi kachirua wauped̶aad̶a ida b̶usiid̶eeba, waa dachi kachirua kakua ichimaa ne kaebea dead̶aabai panuu.

Dauchia panad̶ai panuu

19Maud̶eeba ãbarã, Dachi Akõre baita biꞌia b̶uu piezad̶e ed̶a wãaduu kĩra Jesucristo oad̶eeba Dachi Akõre kaita wapeawẽa wãd̶ai panuu. 20Mau piezad̶e ed̶a paru eab̶ari jirab̶u kõawãaruu kĩra Jesús biusiid̶eeba o wid̶i wausii, chi Dachi Akõre kaita needuurã chokae nuread̶amera. 21Dachiba Paare Mechiu bajãad̶e uru panuu. Ichiba ẽbẽrarã Dachi Akõred̶erã joma karibabarii. 22Cristoba dachi kʉ̃risia kachirua panad̶a jipa b̶usii dachi sõ ichi oaba jĩtod̶okaaruu kĩra. Dachi Akõre daad̶e biꞌia duanuu dachi kakua bania pawãraaba jeraad̶a kĩra. Maud̶eeba kʉ̃risia ab̶ad̶eeba maud̶e biawãra ijãa panuud̶eeba wãd̶ai panuu. 23Dachi Akõreba ichiba jarad̶a kĩra waubariid̶eeba dachiba kʉ̃risiabadau maud̶e jomaurãmaa jarabadau mau ab̶a bid̶a ida b̶ud̶aabai panuu. 24Jʉrʉd̶ai panuu saka chiya aid̶ad̶ai aude kʉ̃riad̶ai baita maud̶e chi bia waud̶ai baita. 25Ãbua duanad̶ai ida b̶ud̶aabai panuu chi nureeba waubadau kĩra. Maumaarã bari chiya aid̶ad̶ai panuu aude ijãad̶ai baita. Maka biꞌia waud̶ai panuu, Dachi Mechiuba nebʉra kastikai ewari kãꞌãabariwãed̶e neei kuitaa panuud̶eeba.

26Maamina dachiba chi biawãra bed̶ea kuitaaped̶aad̶akare ara dachid̶eeba kachirua wauduubʉrã, waa wãꞌãe Dachi Akõremaa dead̶ai baita mau kachirua ida b̶umera. 27Chi maka wau b̶uuba ab̶a wapead̶eeba esed̶au b̶uai b̶uu Dachi Akõreba mau kastikamera. Mau ewarid̶e Dachi Akõreba joma ichi kĩramaarã tʉbʉ aoko nub̶uud̶e jirakuai ewaricha baa nub̶eemera. 28Naed̶e ab̶auba Moisesba b̶ʉd̶a ũri kʉ̃riawẽebʉrã, maud̶e ẽbẽra omeeba maebʉrã õbeaba biawãra maka b̶uu aaduubʉrã, mau ab̶aed̶e kĩra chuburiad̶awẽa beabachid̶au.10:28 Deuteronomio 17:2-6.29Maud̶eeba ¿saka kʉ̃risia panuma? ¿Dachi Akõreba chi ichi Warr ida b̶ubadaurã aude kastikaika? Dachi Akõreba ichi Warr oad̶eeba bed̶ea chiwid̶i deasii dachi ichi baita biꞌia b̶ui baita. Makarã ¿chi Dachi Akõreba ichi Warr oa ched̶a biꞌiwãe b̶uu abadaurã aude kastikaika? Mau awara Dachi Akõre Jauriba ichi sõbiad̶eeba dachi aid̶a b̶uu. Maka b̶uubʉrã ¿chi Dachi Akõre Jauri ʉ̃rʉbena kachirua jarabadaurã kastikawẽka? 30Dachiba kuitaa panuu Dachi Akõreba naka jarasii: «Mʉaburu chi nebʉra kastikai. Jomaurãmaa deai ãchiba wauped̶aad̶a kĩra».10:30 Deuteronomio 32:35. Maud̶e naka jarasii: «Dachi Mechiuba ichi ẽbẽrarã nebʉra ichiai».10:30 Deuteronomio 32:36.31Dachi Akõre chokae niiba dachi nebʉra ichiaruubʉrã biawãra ãrea mia kachirua b̶uu.

32Kĩrabásturu machiba naed̶e chi biawãra bed̶ea kuitaasid̶aud̶e saka panasii. Mau ewarid̶e machi ãrea biꞌiwãe panad̶a dauchia jãadua panasid̶au. 33B̶esed̶e jomaurã daad̶e Cristo kakua kachirua jarabachid̶au maud̶e machimaa kachirua waubachid̶au. B̶esed̶e ãbarã Cristo kakua ãrea biꞌiwãe panuu baara ãrea biꞌiwãe paneebachid̶au. 34Chi Cristo kakua jʉ̃aped̶aad̶a machiba aid̶asid̶au. Maud̶e machiba ne uru b̶ead̶a kĩrajʉʉ ida juakaa adaubiasid̶au, kuitaa panuud̶eeba mau audeara ne bia wãꞌãekau bajãad̶e uru panuu. 35Maud̶eeba machiba Dachi Akõred̶e ijãa panuu ida b̶urã́sturu. Ijãa panuubʉrã, Dachi Akõreba bajãad̶e ne bia mechiu deai. 36Machiba mau joma esed̶au panad̶ai panuu. Makaburu Dachi Akõreba kʉ̃ria b̶uu waud̶aped̶a ichiba deai jarad̶a joma adaud̶ai. 37Dachi Akõre bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu:

«Chi neei b̶uu kãꞌãabariwãed̶e neei. Ichi biawãra kãꞌãabariwãed̶e neei.

38Chi jipa nii mʉʉd̶e ijãa niid̶eeba chokae nibai. Maamina ichiba ijãa b̶uu ida b̶uuruubʉrã, mʉʉba mau biꞌia unuubai».10:38 Habacuc 2:3-4.

39Waabenarãba Dachi Akõred̶e ijãa panuu ida b̶ud̶aped̶a adua paneebadau. Maamina dachi mau ẽbẽrarã kĩra panuuwãema, maumaarã Dachi Akõred̶e ijãa panuud̶eeba ewaricha chokae panad̶ai.

11

Dachi Akõred̶e ijãa nii ʉ̃rʉbena

1Dachiba Dachi Akõred̶e ijãa panuud̶eeba kuitaa panuu chi dachiba esed̶aubadau mau biawãra adaud̶ai. Maud̶e chi dachiba unud̶akau mau b̶uabarii kuitaa panuu. 2Dachi nabẽraed̶ebenarãba Dachi Akõred̶e ijãa panasiid̶eeba Dachi Akõreba maarã biꞌia unusii.

3Dachiba Dachi Akõred̶e ijãa panuud̶eeba kuitaa panuu Dachi Akõre berrearuuba nau iujãa maud̶e bajãa joma wausii. Maka chi dachiba unud̶akaud̶ebena joma dachiba unubadau wausii.

4Abelba Dachi Akõred̶e ijãa b̶uasiid̶eeba Cainba dead̶a audeara ne bia b̶uu deasii. Ijãasiid̶eeba ichiba dead̶a Dachi Akõreba biꞌia unuped̶a jarasii ichi jipa nii. Abel biusmina ichiba biawãra ijãa b̶uasiid̶eeba dachimaa wabid̶a kuitaabia b̶uu Dachi Akõred̶e ijãad̶ai panuu.11:4 Génesis 4:3-5.

5Enocba Dachi Akõred̶e ijãa b̶uasiid̶eeba Dachi Akõreba mau biubiimaaba chokae adoesii. Mau adoesiid̶eeba waya unud̶aabasii. Dachi Akõre bed̶ead̶e b̶ʉ kub̶uu Enoc adooi naed̶e Dachi Akõreba chi mau biꞌia unusii.11:5 Génesis 5:22-24.6Maamina chi Dachi Akõred̶e ijãawẽa nii ichiba biꞌia unukau. Chi Dachi Akõremaa neei kʉ̃ria b̶uuba ijãai b̶uu ichi biawãra nii maud̶e joma chi ichi jʉrʉʉduu karibabarii.

7Dachi Akõreba Noemaa jarasii chi wabid̶a unukau neei ʉ̃rʉbena. Noeba mau ijãasiid̶eeba, Dachi Akõre wapea b̶uasiid̶eeba jãba mechiu wausii ichi ded̶ebenarã karibai baita. Maka nau iujãad̶ebenarãmaa kachiruad̶e duanuu unubiasii. Ichiba ijãasiid̶eeba Dachi Akõreba ichi jipa nii unusii.11:7 Génesis 6—8.

8Dachi Akõreba Abrahammaa jarasii ichiba deai jarad̶a druad̶aa wãmera. Abrahamba Dachi Akõred̶e ijãasiid̶eeba samaa wãaruu adua b̶umina ichi drua b̶ʉiped̶a wãsii.11:8 Génesis 12:1-5.9Ijãasiid̶eeba ichi Dachi Akõreba deai jarad̶a druad̶e neeped̶a, ãyarebena druad̶ebena need̶a kĩra paru de waud̶ad̶e b̶uabachii. Ichi warr Isaac maud̶e chi ãicheke Jacob ara mau kĩra panabachid̶au, ãchimaa bid̶a mau drua deai jarasiid̶eeba. 10Abraham maka b̶uabachii, bajãad̶e b̶uu puuru wãꞌãekaud̶aa b̶uad̶e wãi baita kʉ̃ria b̶uasiid̶eeba. Mau puuru Dachi Akõreba ãrea kʉ̃risiaped̶a joma wausii.

11Abraham chõra b̶uasiid̶e, ichi wẽra Sara warr adauka basmina, Abrahamba ijãasii Dachi Akõreba ichimaa warr unubii b̶uu. Dachi Akõreba jaraaruu maka waubarii ijãasiid̶eeba warr biawãra unusii.11:11 Griego bed̶ead̶e nau versículo chaarea b̶uu ũrid̶ai baita. Naka traducid̶a b̶uu: Abraham kima Sara bid̶a Dachi Akõred̶e ijãasiid̶eeba warr baraasii, warr adaukamina maud̶e chõodraa b̶umina. Dachi Akõreba jaraaruu maka waubarii ijãasiid̶eeba warr biawãra unusii.12Maka Abraham biuimaa b̶uasmina chi ichid̶ebena ẽbẽrarã ãrea neesid̶au pusterrearã ãrea kĩra maud̶e mar ibu poyaa juasiibai b̶uu kĩra.

13Joma maarã ẽbẽrarã Dachi Akõred̶e ijãa badaped̶aad̶a biusid̶au. Maamina Dachi Akõreba deai jarad̶a ãchiba nau iujãad̶e adaud̶aabasii. Maamina kuitaasid̶au kaad̶ebena ewarid̶e ichiba joma deai.11:13 Kuitaasid̶au kaad̶ebena ewarid̶e ichiba joma deai. Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: Mau kaitawẽeba unusid̶au. Maud̶eeba kĩrajʉʉsid̶au maud̶e arakʉd̶e jarasid̶au nau iujãad̶e ãchi ãyarebena druad̶ebena kĩra duanuu maud̶e ãibena druacha duanuu. 14Maka jara panuud̶eeba arakʉd̶e kuitaabiasid̶au ãchi drua adaud̶ai baita esed̶au panuu. 15Ãchi drua wãped̶aad̶ebena mamaa waya wãd̶ai kʉ̃risiaped̶aad̶a basirã poyaa waya wãd̶ai basii. 16Maamina ãchiba drua aude biꞌiau bajãad̶e b̶uu kʉ̃ria panasid̶au. Maud̶eeba Dachi Akõre kĩra nejasiakau ãchi Akõre aaduud̶e. Maarã baita bajãad̶e puuru wau uru b̶uu.

17-18Abrahamba biawãra ijãa b̶uu kuitaayua Dachi Akõreba jarasii ichi warr baa deamera. Maamina mau naed̶e Dachi Akõreba ichimaa biawãra naka jarasii: «Bichi warr Isaacd̶eeba bichi ãichekerã ãrea imid̶ai».11:17-18 Génesis 21:12. Dachi Akõreba maka jarasiid̶eeba Abrahamba ichi warr ara ab̶a nii baa deai baita b̶uasii. 19Abrahamba kʉ̃risiasii ichi warr Isaac bearuubʉrã Dachi Akõreba mau poyaa chokae jiradubii. Biawãra Isaac chokae jiradubisiid̶eeba Abrahamba chi warr chokae uru b̶eesii.11:19 Génesis 22:1-14.

20Isaacba Dachi Akõred̶e ijãa b̶uasiid̶eeba ichi warrarã Jacob maud̶e Esaú biꞌia jarasii Dachi Akõreba kaad̶ebena ewarid̶e aid̶amera.11:20 Génesis 27:27-29,39-40.

21Jacob biumaa b̶uasiid̶e Dachi Akõred̶e ijãa b̶uasiid̶eeba ichiba José warrarã ab̶aab̶aa biꞌia jarasii Dachi Akõreba aid̶amera. Maabae ichi dumamaa jidau ʉkʉ nub̶uuba Dachi Akõremaa biꞌia berreasii.11:21 Génesis 48:1-20.

22José biumaa b̶uasiid̶e Dachi Akõred̶e ijãa b̶uasiid̶eeba israeld̶ebenarã Egipto druad̶ebena wãd̶ai asii. Wãaduud̶e ichi b̶ʉʉrʉ Canaán druad̶aa jau b̶ud̶e adoésturu asii.11:22 Génesis 50:24-25.

23Moisés chi naweba adaud̶a ewarid̶e faraonba israeld̶ebenarã mukĩra warrarã joma kenabiasii. Maamina Moisés akõrerãba Dachi Akõred̶e ijãa panasiid̶eeba chi mauba jarad̶a wapead̶aabasii. Chi naweba Moisés adausiid̶e unusid̶au chi mau warr mipitaa nii. Mau bearãamera jed̶ako õbea miru uru panasid̶au.11:23. Éxodo 1:22—2:2.

24Moisesba Dachi Akõred̶e ijãa b̶uasiid̶eeba chõra b̶eesiid̶e kʉ̃riawẽa b̶uasii ẽbẽrarãba ichi faraón kau warr ad̶ai.11:24 Éxodo 2:10-12.25Ichimaarã kachirua wau b̶uud̶eeba kĩrajʉʉ b̶uadaui bad̶amaarã, biꞌia b̶uasii ẽbẽrarã Dachi Akõred̶erã ome ãbua ãrea biꞌiwãe b̶uai. 26Dachi Akõreba Dachi Karibabarii deai jarad̶a biawãra neei ijãasiid̶eeba, ichiba kʉ̃risiasii Egiptod̶ebena ne bia uru b̶uai audeara biꞌia b̶uu ãrea biꞌiwãe b̶uai.11:26 Dachi Akõreba Dachi Karibabarii deai jarad̶a. Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: Cristo. Kaad̶ebena ewarid̶e deai jarad̶a biꞌia adaui kʉ̃riasiid̶eeba maka kʉ̃risia b̶uasii.

27Moisesba Dachi Akõred̶e ijãa b̶uasiid̶eeba faraón kĩrubi wapeawẽa Egiptod̶ebena wãsii. Chi Dachi Akõre dachiba unud̶akau unu b̶uu kĩra ichiba ijãa b̶uu ida b̶uubasii.

28Moisesba Dachi Akõred̶e ijãa b̶uasiid̶eeba israeld̶ebenarãmaa Pascua ewari waubiasii.11:28 Pascua. Mau ewarid̶e chi judiorãba Egiptod̶ebena wãped̶aad̶a ʉ̃rʉbena kʉ̃risiabadau. Maud̶e decha poraad̶e oa jĩtod̶okabiasii chi beabariiba chi nabena mukĩra warrarã kenarãamera.11:28 Éxodo 12:21-30.

29Dachi Akõred̶e ijãa panasiid̶eeba israeld̶ebenarã Dachi Akõreba Mar Purrd̶e chi o ewad̶a põasãad̶e wãsid̶au. Maamina Egiptod̶ebenarã arab̶au od̶e wãaduud̶e joma ʉ̃yaba jãri kinisid̶au.11:29 Éxodo 14:21-31.

30Dachi Akõred̶e ijãa panasiid̶eeba israeld̶ebenarã 7 ewari Jericó puuru ad̶u purra b̶arisid̶au mau puuru ad̶u mo ka kub̶uad̶a joma ãrisii.11:30 Josué 6:1-21.

31Israeld̶ebenarã omeeba Jericó puuru saka b̶uu kuitaai baita ichiad̶e wãsid̶aud̶e wẽra aud̶uabarii Rahaba Dachi Akõred̶e ijãa b̶uasiid̶eeba ãchi biꞌia irsibisii. Maud̶eeba chi mau puurud̶ebena Dachi Akõre ũribabaswãe nuree joma kenasid̶aud̶e chi mau bead̶aabasii.11:31 Josué 2:1-21; 6:22-25.

32¿Dachi Akõred̶e ijãabadaurã ʉ̃rʉbena mʉʉba maucha kãare jaraima? Sansón, Gedeón, Barac, Jefté, David, Samuel maud̶e Dachi Akõre baita berreabadaurã ʉ̃rʉbena berreai baita ewari wãꞌãema. 33Dachi Akõred̶e ijãa panasiid̶eeba chi nureeba drua poyaasid̶au, chi nureeba ãchi drua jipa uru nureasii maud̶e chi nureeba drua nau iujãad̶e Dachi Akõreba deai jarad̶a irsibisid̶au. Dachi Akõred̶e ijãa panasiid̶eeba chi nuree Dachi Akõreba imamamaa ida kobiabasii. 34Chi nuree Dachi Akõred̶e ijãa panasiid̶eeba tʉbʉ aokoba baad̶aabasii. Chi nuree espadaba bead̶ai bad̶ad̶ebena jĩichoa wãurisid̶au. Chi nuree kakua meserãaswãe nuread̶a meserãa adausid̶au maud̶e chaarea paneesid̶au chĩod̶ai baita. Maud̶eeba chi kĩramaabadaurã jĩichoabiasid̶au.

35Chi nuree wẽrarãba Dachi Akõred̶e ijãa panasiid̶eeba ãchi ded̶ebenarã biuped̶aad̶a chokae jiradusid̶au. Maamina chi nuree Dachi Akõred̶e ijãa panuu kakua ẽbẽrarãba ãrea sĩd̶aped̶a beasid̶au. Jʉ̃abadau ded̶e jʉ̃a uru panasid̶au, ãrea biꞌiwãe paneebiad̶ai baita. Aria ãchi enad̶ai asid̶au, Dachi Akõred̶e ijãa panuu waya ijãad̶aabai aped̶aad̶a basirã. Maamina ida beabiasid̶au, chokae jiradud̶aped̶a bibuara duanad̶ai esed̶ausid̶aud̶eeba. 36Chi nuree Dachi Akõred̶e ijãa panuu kakua ẽbẽrarãba atua jarasid̶au, soaba pesid̶au maud̶e kaenaba jʉ̃d̶aped̶a jʉ̃a kub̶usid̶au. 37Chi nuree mooba b̶ata beasid̶au. Maud̶e waabenarã ẽsa b̶ʉa ʉrratasid̶au. Chi nuree espadaba beasid̶au. Chi nuree de wãꞌãe nureed̶eeba samaa wãd̶ai adua wãsid̶au. Maud̶e ãchiba paru jʉ̃d̶ai baita wãꞌãe basiid̶eeba chivo e maud̶e oeja e waud̶a jʉ̃bachid̶au. Ãchi ne kaebea wãꞌãe nureasii. Ẽbẽrarãba ãchi ãrea biꞌiwãe panabiabachid̶au maud̶e kachirua waubachid̶au. 38Chi nau iujãad̶ebenarã biꞌia duanad̶aabasii, ãchi baara duanad̶ai baita. Ãchi de wãꞌãe nureed̶eeba drua sirua wãꞌãe b̶uud̶e maud̶e ead̶e nibabachid̶au. Ea chob̶ead̶e maud̶e ioro chob̶ead̶e panabachid̶au.

39Joma mau ẽbẽrarãba Dachi Akõred̶e ijãa panasiid̶eeba Dachi Akõreba ãchi biꞌia unusii. Maamina chokae panuud̶e ichiba deai jarad̶a irsibid̶aabasii. 40Dachi Akõreba dachi baita ne bia uru b̶uud̶eeba kʉ̃riasii ãchi dachi ome ne jomad̶e biꞌia panad̶ai.

12

Jesucristo ʉ̃rʉbena kʉ̃risia panásturu

1Mau ẽbẽrarã ãreaba Dachi Akõred̶e maka biawãra ijãasid̶aud̶eeba, dachia bid̶a ara mau kĩra ijãa panad̶ai panuu. Chi dachimaa ida ijãabiakau maud̶e ara dachiba kachirua waubadauba dachi b̶ʉra uru b̶uabarii ãyaa b̶ud̶aped̶a, maabae joma dauchia jãadua panuud̶eeba wã́duru chi need̶ai panuumaa bad̶ai baita. 2Jesusd̶e kʉ̃risiáduru. Mauba karibasii dachiba naed̶e ijãad̶amera maud̶e aid̶abarii ewaricha ijãa panad̶amera. Kʉ̃risiásturu saka ichi cruzd̶e ãrea biꞌiwãe b̶uasii. Mau kakua kĩra nejasia b̶uai bad̶ad̶e kĩra nejasiabasii. Ichiba kuitaasii nau maad̶akare ãrea kĩrajʉʉ b̶uai. Biawãra Dachi Akõre rey ãkau jua biare akʉ b̶uu.

3Biꞌia kʉ̃risiásturu ẽbẽra kachiruarãba Jesús miadaa wausid̶aud̶e saka dauchia jãaduasii. Maka machi kakua ãkaa panad̶aabasii maud̶e machiba ijãa panuu ida b̶ud̶ai kʉ̃risiad̶aabasii. 4Machi kachirua ome chĩo panumina wabid̶a machi bead̶awẽa panuu Jesús beaped̶aad̶a kĩra.12:4 Machi bead̶awẽa panuu Jesús beaped̶aad̶a kĩra. Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: Wabid̶a machi oa ched̶awẽa panuu.5Biꞌia ijãad̶amera Dachi Akõre bed̶ea b̶ʉ kub̶uu ¿machiba kʉde uru panuuwãeka? Ichi warrarãmaa naka jarasii:

«Mʉ warr, Dachi Mechiuba iadaaruud̶e mau ʉ̃rʉbena ãrea kʉ̃risiáse. Kĩrabia iadaaaruud̶e kĩra nomaarã́se.

6Chi Dachi Mechiuba kʉ̃ria b̶uu ẽbẽrarã iadaabarii.

Maud̶e chi ichi warrarã kĩra ua b̶uurãba kachirua wauduud̶e ichiba maarã kĩrabia iadaabarii».12:6 Proverbios 3:11-12.

7Machi Dachi Akõre warrarãd̶eeba, ãrea biꞌiwãe panuu ãwatásturu ichiba mau kakua jipa waubia b̶uud̶eeba. ¿Akõreba chi warr iadaabaika? 8Dachi Akõreba ichi warrarã joma iadaabarii. Maka wauwẽebʉrã, machi ichi warrarãwãe. 9Dachi nau iujãad̶ebena akõrerãba dachi iadaabachid̶aud̶eeba dachiba maarã wapeabachid̶au. Mauba ¿ewaricha chokae nuread̶ai baita dachi Bajãad̶ebena Akõre makaa wapead̶aabai panuka? 10Dachi nau iujãad̶ebena akõrerã chokae panasid̶aud̶e dachi iadaabachid̶au ara ãchiba kʉ̃risia panad̶a kĩra. Maamina Dachi Akõreba maka waubarii ichi kĩra kachiruaswãe biꞌia nuread̶amera. 11Iadaaduud̶e dachi kĩrajʉʉd̶akau maumaarã kĩra nomaabadau. Maamina maad̶akare chi jipa waud̶ai kuitaaped̶aad̶akare mau maka waubadau maud̶e jirukaraayuwãe nureabadau.

12Mauburu machi jua ãkaa panumina maud̶e machi õdarr suriidu panuu waya chaareabiaduu kĩra biꞌia ijãa panásturu. 13O jipaud̶e nibásturu. Maka chi poyaara nuree b̶aed̶aabai, maumaarã biꞌia ijãa panad̶ai.12:13 Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: O jipa wáusturu chi nʉka nuree ãyaa wãrãad̶amera maumaarã aribiad̶amera.

Dachi Akõre sõbia ida b̶ud̶aabai b̶uu

14Jomaurã ome jirukaraayuwãe nureásturu. Maud̶e Dachi Mechiu baita biꞌia panásturu. Dachi Mechiu baita biꞌia nureewãed̶eeba ichi poyaa unud̶aabai. 15Kauwa panásturu Dachi Akõreba ichi sõbiad̶eeba kariba b̶uu ab̶au bid̶a ida b̶urãad̶amera. Maud̶e kauwa panásturu machi tãed̶e ab̶a bid̶a ne karr kachirua kĩra panarãad̶amera. Mauba ãbarãmaa kachirua kʉ̃risiabiaped̶a ara mau kĩra panabiabarii. 16Kauwa panásturu machi tãed̶e ab̶a bid̶a chi dachi kakuad̶eeba barikiu kachirua waurãad̶amera maud̶e chi Esaú kĩra Dachi Akõre ʉ̃rʉbena biꞌiwãe kʉ̃risiarãad̶amera. Esaú chi warr imina basiid̶eeba chi akõreba uru b̶uud̶ebena ãrea adaui b̶uasii. Maamina ichi ãbaba chiko b̶es ab̶a kobid̶a kakua, ichiba adooi b̶uad̶a joma ichi ãbamaa deasii.12:16 Génesis 25:27-34.17Machiba kuitaa panuu nau maad̶akare Esauba kʉ̃ria b̶uasii chi akõreba ichi ʉ̃rʉbena biꞌia jarai Dachi Akõreba karibamera. Maamina chi akõreba ichi ida b̶usii. Esaú jẽasmina ichiba naed̶e waud̶a poyaa biꞌia b̶uubasii.12:17 Génesis 27:1-41.

18Machi Dachi Akõremaa neeped̶aad̶a israeld̶ebenarã neeped̶aad̶a kĩra b̶uwãema. Israeld̶ebenarã Sinaí ead̶aa wãurisid̶aud̶e, mau ea ara ãchi dauba unusid̶au.12:18 Ea ara ãchi dauba unusid̶au. Griego bed̶ead̶e naka b̶ʉ kub̶uu: Ea dachiba poyaa waui b̶uumaa neesid̶au. Maud̶e chi ea baawãmaa b̶uasii, ewari pãriu nub̶eesii maud̶e ãrea pũatu kob̶eesii. 19Ãchiba kachu jĩwaaruu maud̶e Dachi Akõreba jĩwa berrearuu ũrisid̶au. Mau ũrisid̶aud̶e wapeaba chi chuburia id̶isid̶au Dachi Akõre waa berrearãamera. 20Ãrea perasid̶au Dachi Akõreba naka jarasiid̶eeba: «Barikiu ẽbẽra maebʉrã ãnimara nau ea kaita neeruubʉrã, mooba b̶ata bead̶ai panuu maebʉrã enadrumaba drʉ bead̶ai panuu».12:20 Maebʉrã enadrumaba drʉ bead̶ai panuu. Griego bed̶ead̶e chi b̶ee kartad̶e mau wãꞌãe. Éxodo 19:12-13.21Israeld̶ebenarãba ichiamaa panuu ãrea kachirua b̶uud̶eeba Moisesba naka jarasii: «Wapeaba mʉ kakua urimaa b̶uu».12:21 Deuteronomio 9:19.

22Maamina machi Dachi Akõremaa neesid̶aud̶e chi biawãra Sión ead̶aa maud̶e chi bajãad̶ebena Jerusalend̶aa neesid̶au. Mau puuru Dachi Akõre chokae niid̶ebʉ. Aria angelerã mil ãrea ãbua kĩrajʉʉ duanuu. 23Machi Dachi Akõre warrarã araa ãbua duanuumaa neesid̶au. Dachi Akõremaarã joma Ichi warr iminabʉ. Bajãad̶ebenad̶eeba ãchi trʉ̃ aria b̶ʉ kub̶uu. Machi chi dachi nebʉra joma kastikabariimaa neesid̶au. Chi ẽbẽrarã jipa nuree Dachi Akõreba biꞌia duanud̶amaa neesid̶au. 24Machi Jesusmaa neesid̶au. Ichid̶eeba ẽbẽrarã Dachi Akõred̶erã ome bed̶ea chiwid̶i deasiid̶e machi ichi oa jĩtod̶okad̶amaa neesid̶au. Jesús oa ched̶aba Abel oa ched̶a audeara kuitaabia b̶uu.12:24 Jesús oa ched̶aba Abel oa ched̶a audeara kuitaabia b̶uu. Abel oa ched̶aba kuitaabia b̶uu Dachi Akõreba kachirua kastikabarii. Maamina Jesús oa ched̶aba kuitaabia b̶uu Dachi Akõreba kachirua jeraabarii.

25Maud̶eeba kauwa duanásturu Dachi Akõreba jara b̶uu ida b̶urãad̶amera. Chi ichiba nau iujãad̶e Sinaí ead̶e jarad̶a ida b̶uped̶aad̶arã kastikad̶ebena poyaa jĩichoad̶aabasii. Maud̶eeba chi ichiba bajãad̶ebena dachi sõd̶e jara b̶uu ida b̶uuduubʉrã ¿jĩichoad̶aika? Jĩichoad̶aabai b̶uu. 26Sinaí ead̶e Dachi Akõre berreasiid̶e ioromia baraasii. Maamina nau ʉ̃raud̶e ichiba naka jara b̶uu:

Waya mʉʉba ioromia baraabii. Maud̶e ab̶aburu nau iujãa uribiibai, maumaarã bajãa sid̶a uribii.12:26 Hageo 2:6.

27Waya uribiiruu asiid̶e Dachi Akõreba kuitaabiasii ne joma ichiba waukuad̶a uribiped̶a wãꞌãebii. Maud̶e ab̶aburu chi wãꞌãekáuturu b̶eei. 28Dachi Akõre jua wãꞌãekaud̶e panad̶aid̶eeba ichimaa bichíturu kid̶ibai ad̶ai panuu. Ãrea wapea panuud̶eeba ichimaa biꞌia berread̶ai panuu ichiba kʉ̃ria b̶uu kĩra, 29Dachi Akõreba tʉbʉ aokoba joma baabariid̶eeba.

13

Ãbarã saka nibad̶ai panuu

1Machi ãbarã baerã chiya kʉ̃ria panásturu. 2Kĩraba panad̶ai ida b̶urã́sturu machi ded̶e needuu biꞌia irsibid̶ai panuu. Chi nuree adua panuuba angelerã ãchi ded̶e biꞌia irsibisid̶au. 3Chi jʉ̃a uru panuu kĩrabásturu machi sid̶a maarã ome jʉ̃a panuu kĩra. Ẽbẽrarãba kachirua wau panuud̶eeba ãrea biꞌiwãe nuree kĩrabásturu machi sid̶a maarã ome ãrea biꞌiwãe panuu kĩra.

4Jomaurãba ãchi kima wapeadee nuread̶ai panuu. Dachi Akõreba chi aud̶uabadau maud̶e junebena wẽra ome kãi b̶eebadau kastikaid̶eeba ab̶a machi kima ómeburu kãi b̶eed̶ai panuu.

5Chi nejarr kʉ̃ria panarã́sturu. Maumaarã ara machiba uru nureeba kĩrajʉʉ panásturu Dachi Akõreba naka jarasiid̶eeba: «Mʉʉba bichi b̶ʉiwẽe maud̶e ida b̶uwẽe».13:5 Deuteronomio 31:6.6Maud̶eeba dachiba ne wapeawẽa naka jarad̶ai panuu:

«Mʉ Mechiuba mʉ karibabariid̶eeba mʉ wapeawẽa b̶uu. ¿Ẽbẽraba mʉ saka kachirua wauima?»13:6 Salmos 118:6.

7Machi karrarã kĩrabásturu. Maarãba Dachi Akõre bed̶ea machimaa jaradeasid̶au. Kʉ̃risiásturu ãchi saka nibasid̶au maud̶e maka nid̶auba kãare sakasii. Ãchiba Cristod̶e ijãa panad̶a kĩra machia bid̶a ijãa panásturu.

8Jesucristo june ãyaa b̶uakau. Nuid̶a nibad̶a kĩra id̶i bid̶a maka nii, maud̶e ewaricha maka nibai. 9Maamina waabenarãba barikiu ne ãyaa jaradeabadau. Maarãmaa ida setaa kũrabiarã́sturu. Machiba kooduuba maebʉrã kod̶awẽa panuuba aid̶akau. Chi maka wau panuuba biꞌia panad̶akau. Dachi Akõreba ichi sõbiad̶eeba aid̶a b̶uu machiba biꞌia sõd̶eeba ijãad̶amera.

10Dachiba Jesús uru panuu ãnimara dachi kachirua kakua baa deaped̶aad̶a kĩra. Maamina paarerãba ãchi kachirua wauped̶aad̶a kakua ne baa dea panuuba Jesusd̶ebena ne bia poyaa uru panad̶aabai.13:10 Griego bed̶ead̶e mau versículo naka b̶ʉ kub̶uu: Dachiba ãnimara baabadau uru panuu. Dachi Akõre de ãnimara e wauped̶aad̶ad̶e ne waubadaurãba maud̶ebena kokau panuu.11Kachirua kakua paare mechiuba ãnimara oa Dachi Akõre baita biꞌia b̶uu piezad̶e ed̶a adoebarii. Maamina chi ãnimara kod̶ai bad̶amaarã puuru awara adoed̶aped̶a baabadau. 12Ara mau kĩra Jesús puuru awara ãrea biꞌiwãe b̶uasii ichi oaba ẽbẽrarã Dachi Akõre baita biꞌia b̶ui baita. 13Maud̶eeba puuru awara Jesusmaa wãaduu kĩra ichi baara wãd̶ai panuu. Ẽbẽrarãba Jesús kachirua jaraped̶aad̶a kĩra dachi sid̶a kachirua jaraaduud̶e ãwatad̶ai panuu. 14Nau iujãad̶e dachi puuru wãꞌãekaud̶e panuuwãema, maumaarã esed̶au panuu puuru wãꞌãekaud̶e panad̶ai baita. 15Maud̶eeba Jesucristod̶eeba dachiba, chi Dachi Akõred̶e ijãa panuu a panuuba, ewaricha ichimaa biꞌia berread̶ai panuu, ãnimara baa deaduu kĩra. 16Kĩrabad̶ai ida b̶urã́sturu biꞌia waud̶ai baita maud̶e machiba uru panuud̶eeba chiya aid̶ad̶ai baita. Joma mau Dachi Akõreba biꞌia unu b̶uu ãnimara baa deaduu kĩra.

17Ãbarã, machi karrarãba jara panuu ijã́sturu. Machi nu panuud̶eeba ãchi juad̶e panásturu. Ãchiba kuitaa panuu Dachi Akõreba ichiaruud̶e joma ãchiba wauped̶aad̶a ichimaa arakʉd̶e jarad̶ai. Maud̶eeba ãchiba jara panuu ijã́sturu. Maka ãchiba kĩrajʉʉ maud̶e kĩra nomaad̶awẽa joma waud̶ai. Machiba maka waud̶awẽa panuud̶eeba ãchi kĩra nomaabiiduubʉrã, machi poyaa biꞌia aid̶abiabasii.

18Dai baita Dachi Akõremaa ʉtaa id̶ísturu. Dai ne jomad̶e jipa nibad̶ai kʉ̃ria panuu maud̶e kuitaa panuu kachirua waud̶awẽa panuu. 19Michuburia, mʉ baita Dachi Akõremaa ʉtaa id̶ísturu waya isa machimaa wãbimera.

20Dachi Mechiu Jesucristo chi Oeja Nubarii Mechiubʉ. Dachi Akõreba chi dachi jirukaraayuwãe b̶uai deabarii ichi biu b̶uad̶a chokae jiradubisii. Jesucristo oad̶eeba ẽbẽrarã Dachi Akõred̶erã ome bed̶ea deasii. Mau ewaricha b̶uai. 21Mʉʉba kʉ̃ria b̶uu ara mau Dachi Akõreba ne joma biꞌia machimaa wau kuitaabiai, ichiba kʉ̃ria b̶uu kĩra poyaa waud̶amera. Maud̶e kʉ̃ria b̶uu Jesucristod̶eeba ichiba dachi sõd̶e ne joma waui ichiba kʉ̃ria b̶uu kĩra nuread̶amera. Dachiba ewaricha Jesucristomaa biꞌia berread̶ai panuu. Biꞌia b̶uu maka b̶uai.

22Ãbarã, mʉʉba nau karta b̶aꞌãra b̶ʉsii machiba biꞌia ijãad̶amera. Maud̶eeba mʉʉba machimaa chi chuburia id̶iiruu nau bed̶ea bia ũrid̶amera.

23Kuitásturu dachi ãba Timoteo jʉ̃a b̶uad̶a awara wãsii. Mau isa mʉʉmaa neeruubʉrã, machi ichiad̶e wãaruud̶e mʉʉba mau adooi.

24Ãbarã, machi karrarãmaa, maud̶e joma ẽbẽrarã Dachi Akõred̶erãmaa jarásturu mʉʉba kʉ̃ria b̶uu ãchi biꞌia duanad̶ai. Ãbarã Italia druad̶ebenarãba kʉ̃ria panuu machi biꞌia duanad̶ai.

25Mʉʉba kʉ̃ria b̶uu Dachi Akõreba ichi sõbiad̶eeba machi joma aid̶a b̶uai.