2 CORINTIOS

1

1 Na’ Pablo, lo’o cha’ cuiya’ ’in Ndiose nga’an tñan Jesucristo ’yan tsa’an tyucuin’ cha’ tsu’hue ’in ni. Na’ lo’o ta’an na Timoteo ca’an tñan hua sca quityi re ’huan, ’huan nu lca laa ’in Ndiose nu nguio’ ti’in quichen Corinto, stu’hua lo’o ta’an na nu ndi’in se’en lyi’ya loo Acaya. 2 Stina Ndiose lo’o Ni X’na na Jesucristo taa ni cha’ tsu’hue chu’hui ni’ carsya ’huan, lo cu’ni ni cha’ tyi’in tsu’huen huan. 3 Tlyu ca cha’ tsu’hue ntsu’hui ’in Ndiose, cui’ Sti Ni X’na na Jesucristo, ni nu lyee ’ni ’tna ’in nten chelyuu, cui’ Ndiose nu tsu’hue ndaa cha’ tnu tiee ’in ne’. 4 Cui’ ni lca ni nu ndaa cha’ tnu tiee ’na lo’o lyigaa cha’ nu ndijin na, siyana ca taan na cha’ tnu tiee ’in nu ndijin lucuati lo’o cha’, cui’ cha’ tnu tiee nu ndaa Ndiose ’na. 5 Tsaña’an nu ndijin na scaxca ndi’i lo’o cha’ ’in Crixtu, cui’ ncuaña’an lo’o cha’ ’in Crixtu nde lyee la ndijyi cha’ tnu tiee ’na. 6 Si huare’ ndijin hua ndi’i, cui’ siyana nducua tloo hua tyo’o laan huan lo caja cha’ tnu tiee ’huan. Si Ndiose ndaa ni cha’ tnu tiee ’hua, cui’ siyana caja la cha’ tnu tiee ’huan, lo a cu’ni na’an rin’ huan bra ndijin huan scaxca ndi’i tsaña’an ndijin huare’. 7 Can’ cha’ a ’ni tucua ri’ hua lo’on huan, siyana jlyo ri’ hua scaña’an ti ndijin na ndi’i, ncuaña’an stu’hua ndaa Ndiose cha’ tnu tiee ’na. 8 ’Huan ta’an na, ndyca ri’ hua siyana ca jylo rin’ huan ni snu ndi’i mdijin hua se’en lyi’ya loo Asia, lo ndyijyin ya’ lye yaan cha’ can’ ’hua, cua lca na a ta loo ’a hua lca, cua mxñi ri’ hua siyana a tyo’o laa ’a hua. 9 Siyana xtyi ndyuhui ta ti hua caja hua, siyana tsi’i ’hua ti tyucua tloo hua, siyana ’in Ndiose, ni nu ’ni cha’ ndyo’o qui’u nten. 10 Cui’ ni ngulo laa ni ’hua, lo ndlo laa ni ’hua ri nii, lo ti nducua tloo hua culo laa ni ’hua lo’o cha’ ndija siyana chen ndyucui ’hua, 11 a cuinta lo’on huan njñan huan ’in Ndiose siya cha’ ’hua, lo ncuaña’an quina’an la nu tyaa xu’hue ’in Ndiose siya cha’ tsu’hue nu ’ni ni lo’o hua, tsaña’an nu xcuen ni ’in lyigaa nu njñan ’in nisiya hua. 12 Nde cha’ nu tsu’hue lati ntsu’hui tiee hua, lo ndii ri’ hua siyana lñi ndi’in cha’ ’hua tloo Ndiose, lo’o cha’ tia ña’an ntsu’hui hua chelyuu tloo nten lo nde lyee lati lo’on ’huan, una tsi’i lo’o cha’ tiaa ’in nten chelyuu, siyana cha’ tsu’hue ’in Ndiose nu ndaa ni ’hua. 13 A nga’an hua cha’ nu a ca tyucuin’ huan ta a qui’yan huan cuinta, can’ cha’ nducua tloon ca qui’ya tsu’huen lan huan cuinta cha’ re. 14 Lo ni a ndyca qui’ya tsu’huen huan cuinta ña’an ndi’in cha’ ’hua, una bra nu quiaan Ni X’na na Jesús rcan’ ca tsu’hue chu’hui tieen huan lo’o hua tsaña’an tsu’hue ntsu’hui tiee hua lo’on huan ri nii. 15 Lo siyana ncuaña’an lca tieen lo’on huan, can’ cha’ ncua ran’ tsa’an se’en ndi’in huan la nducua la, lo tucua ya’ tyijin se’en ndi’in huan, 16 ngulucua ran’ tyijin se’en ndi’in huan bra tsa’an Macedonia, lo bra nde xtucuin tyijin xiya’, rcan’ ta yaan’ huan ’yan tsa’an se’en lca Judea. 17 ¿Ta ngulucua rin’ huan siyana tucua cha’ tiaa ’yan bra yucuin’ cha’ re? Bra cu’nin sca cha’, ¿ta ngulucua rin’ huan cu’nin ña’an nu ndyca ran’, lo tyucuin’: Tsa’an, lo ticui’ braa: A tsa’an? 18 Lo siyana lñi ndi’in cha’ ’in Ndiose, a ca tyucui’ hua lo’on huan: Cui’ na, lo ticui’ braa: Tsi’i na. 19 Tsaña’an ndyca ri’ Jesucristo, Sñe’ Ndiose, cha’ ’in nu mda’an yucui’ hua lo’on huan, na’ lo’o Silvano lo’o Timoteo a nda’an lo’o hua tucua cha’ tiaa, ta tyucui’ hua lo’on huan: Cui’ na, lo ticui’ braa: Tsi’i na. Siyana scaña’an ti ndyucui’ hua lo’on huan: Cui’ na, siyana ncuaña’an ndyca ri’ ni. 20 Siyana lyigaa cha’ nu cua mxtya Ndiose lo’on na, cui’ Crixtu lca cha’ can’, lo squi’ya ni ’ni tnu na ’in Ndiose lo ndyucuin’ na: Amen. 21 Ndiose lca nu ’ni cha’ ndyca lñi cha’ ’hua lo’on huan lo’o cha’ Crixtu, a cuinta ngulosuhui ni ’na, 22 lo mjyi’in ca’an ni sca cuiya’ ’na, cui’ Espíritu nu ntsu’hui ni’ carsya ’na siyana ca tyucuan na cha’ tsu’hue nu taa ni ’na. 23 Tloo Ndiose ndyucuin’ cha’ re, ni nu ndyu’hui lyoo carsya ’yan, lo cha’ re nu a ndyca tsa’an quichen Corinto siyana a ndyca ran’ cujuin ’huan lo’o cha’ nu tyucuin’. 24 Una tsi’i siyana cu’ni hua tucui ’huan lo’o cha’ nu ntsu’hui cha’ tsaña’an rin’ huan, siyana lca tiee hua ta yaa’ hua ’huan siyana nde lyee la ca tsu’hue chu’hui tieen huan, siyana tsa tyun huan lo’o cha’ nu nguiaña’an rin’ huan.

2

1 Can’ cha’ a msu’huan ’an juersa tsa’an se’en ndi’in huan siyana a ndyca ran’ cu’ni ñu’un carsya ’huan. 2 Si na’ cu’nin ñu’un carsya ’huan, ¿ti ca cu’ni chu’hue carsya ’yan rcan, ta tsi’in ’huan nga’nin ñu’un carsya ’huan? 3 Can’ cha’ nga’an tñan quityi can’ ’huan, siyana bra tia’an se’en ndi’in huan, a cu’ni ñu’un huan carsya ’yan siyana cu’ni huan cha’ ca tsu’hue chu’hui tieen, lo nducua tloon stu’hua ca tsu’hue chu’hui tieen na lo’on huan. 4 Bra nga’an quityi can’ ’huan ndyijyin ya’ ti’i ntsu’hui tieen rcan, hasta ngüi’ya tucu’hua tieen lo nguilu tyi’a quiloon, una tsi’i siyana ncua ran’ cu’nin ñu’un carsya ’huan, siyana ca jylo rin’ huan snu ña’an tlyu cha’ tsu’hue ntsu’hui tieen lo’on huan. 5 Si ntsu’hui nu ’ni ñu’un carsya ’yan, una tsi’i ’yan na’ ti, lyigaan huan nga’ni ñu’un can’ carsya ’huan, (loo a tyucuin’ ylan cha’ re lo’on huan). 6 Cui’ lya tsaña’an quina’an nu ndaa ndi’i ’in can’, 7 una ri nii nde tsu’hue lati cu’ni huan cha’ tlyu ri’ ’in can’ lo taan huan cha’ tnu tiee ’in, siyana a ñu’un ri’ can’ siya’ ti. 8 Can’ cha’ jñan cha’ tsu’hue ’huan, cuna huan ña’an tyca tsu’hue lca tiee can’ xiya’. 9 Lyigaa cha’ can’ nga’an tñan quityi can’ ’huan, lo ncuaña’an ca jlyo ran’ si ndyca nducuan huan lyigaa cha’ nu yucuin’ lo’on huan. 10 Si ntsu’hui nu cu’ni huan cha’ tlyu ri’ ’in, lo’on na’ cu’nin cha’ tlyu ri’ ’in can’ a cuinta si ntsu’hui cha’ nu ti nducui ndyca’an ’in can’ cua nga’nin cha’ tlyu ri’ ’in, lo squi’yan huan can’ cha’ nga’ni cha’ re tloo Crixtu, 11 siyana a quiñilyo’o Ne’ xña’an ’na, siyana jlyo tsu’hue rin’ na snu ña’an mañan can’. 12 Bra mdi’an quichen Troas siyana tyucuin’ cha’ tsu’hue ’in Crixtu, lo nisiya ndaa Ni X’na na cha’ cuiya’ cu’nin tñan can’, 13 una a nguinu tsu’hue lca tieen siyana a na’an ’in ta’an na Tito, can’ cha’ msla’ ta’a hua lo’o ne’, lo mdo’on ngui’an se’en lyi’ya loo Macedonia. 14 Una tyaa na xu’hue ’in Ndiose siyana ndaa ni cha’ cuiya’ ’ni na cana lyigaa braa lo’o Crixtu Jesús, lo tsaña’an ndyca ri’ sca na nu txi, cui’ ncuaña’an nguitsa yu’hui cha’ ’in ni lyigaa se’en lo’o cha’ hua. 15 Siyana cuinta cha’ ’in Ndiose lca hua sca na nu txi lo’o Crixtu, lo nguitsa yu’hui tyi’i can’ laja nten nu ntsu’hui cha’ tyo’o laa lo’o nu ntsu’hui cha’ tyucuna’. 16 Tyi’i cha’ ndija lca na ’in can’ lo tsa lo’o na ’in loo cha’ ndija, una cha’ ’in nten nu ntsu’hui cha’ tyo’o laa lca na sca chelyuu nu cui ti ’in ne’ sa tyucui braa. Si ncuaña’an ndi’in cha’ re, ¿ti ca ta lo’o ’in na? 17 Una a lo’o hua nga’ni hua ña’an nga’ni scaxca la tucui nu nsu’hua cha’ cuiñi lo’o cha’ ’in Ndiose lo nga’ni jyinsya lo’o cha’ can’, siyana lñi ndi’in cha’ ’hua tloo Ndiose, lo cui’ cuinta ’in ni nda’an yucui’ hua cha’ tsu’hue ’in Crixtu.

3

1 ¿Ta xiya’ tisna taa tyucui’ hua lo’on huan siyana chu’hui lyoon huan ’hua? ¿Ta xtyi rin’ huan jñan huan sca quityi ’hua nu taa rsuun ña’an nten lca hua, ta ndyca ri’ hua taan huan sca quityi tyucua yaa’ hua tsaña’an ’ni scaxca la tucui? 2 ¿Ta tsi’i cuin’ huan lcan huan quityi can’, cui’ sca quityi nu cua ntsu’hui ni’ carsya ’hua, nu lyigaa tucui ndyu’hui lyoo lo ndyucui’ ’in na? 3 Ndyca tycan’ ña’an siyana lca huan sca quityi nga’an Crixtu siya cha’ nu yucui’ hua lo’on huan, nga’an ni quityi can’ una tsi’i lo’o tintya, cui’ lo’o Espíritu ’in Ndiose, ni nu lu’u ca, ni tsi’i loo ca’ quee nga’an scua cha’ can’, siyana nguinu scua na ni’ carsya ’huan. 4 Lo’o Crixtu ndijyi cha’ tnu tiee ’hua tloo Ndiose, 5 una tsi’i lo’o cha’ ’hua ndun tiaa hua, siyana ndun tiaa hua lo’o cha’ cuiya’ ’in Ndiose. 6 Lo’o cha’ ’in ni can’ cha’ ndyca ’ni hua tñan re, sca cha’ nu cui ti nu mxtya ni, una tsi’i lo’o cha’ ’in lee, siyana ljyan na lo’o cha’ ’in carsya ’na, siyana lee can’ ndlo na tñan caja nten, una Espíritu ndaa chelyuu ’in ne’. 7 Lee nu nguinu scua loo ca’ quee nu ndlo qui’ya ’in nten lo’o cha’ ndija, lo yan lo’o na sca cha’ cuiya’ nu tlyu, nu hasta ne’ Israel lo a ncua ña’an ne’ tloo Moisé siyana lyee ndyca’an xaa tloo, sca xaa nu ntsu’hui cha’ tsatii cha’ ’in. 8 ¿Ni xnu ca tñan tsu’hue nu cu’ni Espíritu lo’on na? 9 Si ncuaña’an tlyu cha’ cuiya’ yan lo’o lee nu ndlo qui’ya ’in nten, una nde lyee lati tlyu cha’ cuiya’ yaan lo’o cha’ nu ca xnu luhui ’na tloo Ndiose. 10 Nisiya tlyu cha’ cuiya’ yan lo’o lee can’, una yatii cha’ ’in na siyana a mdyucua ta’a cha’ ’in na tsaña’an tlyu cha’ cuiya’ re. 11 Si tlyu cha’ cuiya’ ’in nu cua mdijin can’, una tlyu lati cha’ cuiya’ yaan lo’o cha’ nu a tsatii ’a re. 12 Si ncuaña’an nducua tloo hua cha’ re, una a ntsen hua tyucui’ la hua cha’ re, 13 tsi’i ña’an nga’ni Moisé bra mducun tloo lo’o sca te’ siyana a ña’an ne’ Israel ña’an ndyuhui’ xaa can’ tloo. 14 Ndyucun cha’ tiaa ’in ne’, lo ncuaña’an ndi’in cha’ ’in nten hasta ri nii bra ndyucui’ ne’ culo quityi can’, ti ndyucun’ te’ tloo ne’, una scati Crixtu ca sla ni cha’ tiaa ’in ne’. 15 Hasta ri nii bra ndyucui’ ne’ quityi nu nga’an Moisé, ticui’ te’ can’ ndyucui ndijin na ni’ carsya ’in ne’. 16 —Una bra nguiaña’an ri’ nten ’in Ni X’na na, nguitan te’ can’ tloo ne’—. 17 Siyana Ni X’na na lca ni Espíritu, lo se’en ntsu’hui Espíritu ’in Ni X’na na, ni sca cha’ lo a ndyucui ndijin. 18 Lyigaan na a ndyucun a tloon na ndyca rin’ na ña’an ndyca ri cuna se’en ndycan’ xaa ’in Ni X’na na, ni a ndyucun ’a tloon na, lo cuinta scaa tsan nguia ncha’an ni ’na tsaña’an nu lca ni yucui’ ni, lo cui’ Espíritu ’in Ni X’na na ngui’ni ni cha’ re.

4

1 Ndiose lyee ’tna ri’ ni ’hua, can’ cha’ a ngui’ni na’an ri’ hua lo’o tñan nu mxnu ni ’hua. 2 Nxcuan tloo hua lyigaa cha’ a tsu’hue nu ngui’ni buna ti nten, cha’ nu ndaa cha’ jyu’u ’in ne’, lo a nda’an hua lo’o cha’ mañan, ta ncha’an hua cha’ ’in Ndiose. Siyana ndlyo scua yla hua cha’ nu lñi lo’o lyigaa tucui, lo ca jylo ri’ ne’ siyana ntsu’hui hua sca chelyuu nu luhui tloo Ndiose. 3 Si ntsu’hui ndyucun cha’ tsu’hue ’in Crixtu nu nda’an yucui’ hua, una ntsu’hui ndyucun na ’in nten nu ntsu’hui cha’ tyucuna’ carsya ’in. 4 Lo squi’ya ne’ xña’an nu ndlo tñan loo chelyuu re, mducun cha’ tiaa ’in nten nu a nguiaña’an ri’ ’in Ndiose, siyana a qui’ni xaa ’in ne’, cui’ xaa nu ljyan lo’o cha’ tsu’hue ’in Crixtu, ni nu lca ngulucuin ca Ndiose. 5 Siyana a nda’an yucui’ hua cha’ nu ’hua, siyana ndyucui’ hua cha’ ’in Ni X’na na Jesucristo, lo cuinta cha’ ’huare lca hua msu ’huan lo’o cha’ tsu’hue nu lca tiee hua squi’ya Jesús. 6 Ndiose, ni nu ngulo tñan siyana xtyi xaa se’en tla, cui’ ni lca ni xaa nu msti ni’ carsya ’na, siyana quila cha’ tiaa ’na lo chu’hui lyoon na snu ña’an tsu’hue ña’an xaa ’in Ndiose nu tycan’ lo’o cha’ ’in Jesucristo. 7 Una cua ntsu’hui cha’ cuilyiya’ re ni’ carsya ’hua, huare nu nguiaa’ lo’o yuu, siyana ca tycan’ lo snu ña’an tlyu cha’ cuiya’ ’in Ndiose, lo tsi’i lo’o cha’ ’hua. 8 Nisiya ndijin hua scaxca ndi’i, una ndaa loo hua, nisiya a jlyo ’a ri’ hua ña’an ca, una tsi’i can’ cha’ ngui’ni na’an ri’ hua. 9 Nisiya ndijyi nu ndyucui ca’an ’hua, una a ndla yaa’ Ndiose ’hua, lo nisiya njyi’in quee ne’ ’hua, una a lyiji cujui ne’ ’hua, 10 la ña’an nda’an ti hua, a ndijyin cui’ cha’ ndija ndyuhui ta hua squi’ya Jesús, siyana ca tycan’ chelyuu ’in Jesús loo chelyuu ’hua. 11 Tsalca huare nu ti lu’u, lyigaa braa ndyuhui ta hua caja hua squi’ya Jesús, se’en nu ca tycan’ chelyuu ’in Jesús loo chelyuu ’hua, huare nu lca cuinan’ nu ntsu’hui cha’ tsatii cha’ ’in. 12 Ncuaña’an chen ndyucui ’hua lyigaa braa lo’o cha’ ndija, una ’huan cua ngujui chelyuu ’huan lo’o cha’ nu ’in Ndiose. 13 Scaña’an ti lca tiee hua lo’o nu yucui’ sca cha’ nu nguinu scua loo quityi ’in Ndiose: —Na’ yaña’an ran’, can’ cha’ yucuin’—, cui’ ncuaña’an huare, nguiaña’an ri’ hua, can’ cha’ ndyucui’ hua. 14 Jlyo ri’ hua siyana ni nu nga’ni cha’ mdyo’o qui’u Ni X’na na Jesús, ticui’ ncuaña’an cu’ni ni cha’ tyo’o qui’un na lo’o cha’ ’in Jesús, lo stu’hua tsa lo’o ni ’na tloo Ndiose. 15 Ndijin hua lyigaa ndi’i re squi’yan huan, siyana ca quina’an la nten nu tyucuan cha’ tsu’hue ’in Ndiose, lo ncuaña’an nde lyee la tyaa can’ xu’hue ’in ni lo cu’ni tnu ’in ni. 16 Can’ cha’ a ngui’ni na’an ri’ hua, nisiya nguia ndyca cula hua, una carsya ’hua nde lyee la nguia ndyca cui na cuinta scaa tsan. 17 Chin’ ndi’i nu ndijin hua ri nii lca na cha’ nu sa tyijyin ti, una tiaa braa nde lyee la tlyu cha’ tsu’hue caja ’hua, lo sa tyucui braa tyi’in hua loo xaa ’in ni, 18 can’ cha’ a tyucua tloo hua cha’ nu tycan’ loo chelyuu re, tyucua tloo hua cha’ nu a tycan’, siyana cha’ nu tycan’ sa ndyijyin ti cha’ ’in na, una cha’ nu a tycan’ a ntsu’hui cha’ tsatii na.

5

1 Cua jlyo rin’ na siyana lcan na sca cuinan’ nu na’an ti ndi’in cha’ ’in tsaña’an ndyca ri’ sca te’ na’an, lo bra nu tsatii cuinan’ re, Ndiose cua mxtya ni cha’ siyana taa ni xca cuinan’ nu cui ti ’na, sca na’an nu caja ’na la ni’ cuaan sa braa, nu a nguiaa’ lo’o cha’ ’in nten chelyuu. 2 Can’ cha’ hasta nguiaan rin’ na siyana lyee lca tieen siyana caja cuinan’ nu cui ti can’ ’na la ni’ cuaan, 3 ncuaña’an tyca cui cuinan’ na lo a tyo’o cha’ jyu’u ’na. 4 Laja ndi’in na loo chelyuu re hasta nguiaan rin’ na lo ti’i ntsu’hui tieen na, siyana a ndyca rin’ na tyo’o cha’ jyu’u lo’o cuinan’ re, siyana lca tieen na tyca cui na lo cha’an na lo’o chelyuu nu a tsatii ’a. 5 Ndiose lca nu mxtya cha’ re lo’on na, cua ndaa ni sca cuiya’ ’na, cui’ Espíritu nu ntsu’hui ni’ carsya ’na, siyana ca tyucuan na cha’ tsu’hue ’in ni. 6 Can’ cha’ scaña’an ti tyucua tloon na lo’o cha’ tsu’hue re, siyana cua jlyo rin’ na tsalja ndun na loo chelyuu re a ndiji ña’an tyi’in na sca se’en ti lo’o Ni X’na na, 7 (siyana loo chelyuu re nducua tloon na cha’ nu a tycan’, lo a nducui ndyca’an na cha’ nu tycan’), 8 siyana nducua tloon na, lo lca tieen na tyi’in na lo’o Ni X’na na lo cula ti’in na cuinan’ re. 9 Can’ cha’ lyigaa braa cunan na ña’an nu quinu tsu’hue tiee ni lo’on na, laja nu ndi’in na loo chelyuu re ta bra cua mdiyaan na tloo ni. 10 Siyana lyigaan na ntsu’hui cha’ tian na tloo Crixtu se’en ’ni cuiya’ ni cha’, cuinta scaan na ntsu’hui cha’ xñi squiyan’ na cua ña’aan tñan nga’ni na laja mdi’in na loo chelyuu re, ta nga’ni na tñan tsu’hue ta cha’ a tsu’hue. 11 Jlyo rin’ na siyana na cu’ni cuiya’ Ni X’na cha’ ’in nten, can’ cha’ nan hua ña’an nu qui’ya ne’ cuinta, una Ndiose jlyo tsu’hue ri’ ni ña’an nten lca hua, lo nducua tloo hua siyana lo’on huan ca qui’yan huan cuinta cha’ re. 12 Una tsi’i siyana ndyca ri’ hua cu’ni siye’ hua loon huan, siyana ndaa hua se’en siyana ca tsu’hue chu’hui tieen huan lo’o hua, lo ncuaña’an ca xcuen huan ’in nu nducua tloo ’in nten, lo tsi’i cha’ nu ntsu’hui ni’ carsya ’in ne’. 13 Si nxque’ rin’ huan siyana lcu hua, una lcu hua lo’o cha’ ’in Ndiose, lo si tyucui cha’ tiaa ’hua, cui’ siyana lyee lca tiee hua ’huan. 14 Cui’ cha’ tsu’hue ’in Crixtu lca nu ngui’ni ’hua tñan re, lo jylo ri’ hua siyana scati ni ngujui ni loo lyigaa tucui, ncuaña’an yato’o lyigaa na ngujui lo’o cha’ nu ’in Ndiose. 15 Lo siyana ngujui ni loo lyigaa tucui, naa nu nguiaña’an ri’ ’in ni a chu’huin ’a na chelyuu lo’o cha’ ’na, siyana lo’o cha’ ’in ni nu ngujui loon na lo mdyo’o qui’u ni. 16 Ri nii lo tyucui nu nguiaa nde loo re, a cu’ni cuiya’ ’a hua cha’ ’in nten ña’an ndyun ne’ lo’o cha’ ’in cuinan’ ne’, lo nisiya ncuaña’an yu’hui lyoo hua ’in Crixtu tsaña’an nu ndyun ni, una ri nii xcaña’an ntsu’hui lyoo hua ’in ni. 17 Siyana nu cua nguiaa lo’o cha’ ’in Crixtu, sca nten cui lca can’, cua mdijin cha’ cula can’, lo ri nii ndyca cui lyigaa lo’o cha’. 18 Lyigaa cha’ re ljyan na lo’o cha’ ’in Ndiose, ni nu nga’ni cha’ ndyca tsu’hue cha’ ’na lo’o ni squi’ya Crixtu, mxnu ni tñan re ’hua siyana tyucui’ hua lo’o nten ña’an ntsu’hui cha’ quinu tsu’hue cha’ ’in ne’ lo’o ni. 19 Ndiose sca cha’ ti ’in ni lo’o Crixtu bra nguinu tsu’hue cha’ ’na lo’o ni, a ndlo qui’ya ni ’in nten, lo yato’o mxnu ni tñan re ’hua siyana tyucui’ hua lo’o nten ña’an ntsu’hui cha’ quinu tsu’hue cha’ ’in ne’ lo’o ni. 20 Can’ cha’ lca hua nten nu nda’an lo’o cha’ cuiya’ ’in Crixtu, siyana Ndiose lca nu ndyucui’ lo’on huan cuinta cha’ hua. Jñan hua cha’ tsu’hue ’huan lo’o cha’ cuiya’ ’in Crixtu siyana cu’ni chu’huen huan cha’ ’huan lo’o Ndiose. 21 Msu’hua Ndiose qui’ya nducuin na chun’ Crixtu, ni nu a sca qui’ya nducui, siyana quinu luhuin na tloo Ndiose squi’ya ni.

6

1 Stu’hua nga’ni hua tñan ’in Ndiose, can’ cha’ jñan hua cha’ tsu’hue ’huan siyana tsi’i tyucua cha’ ti tyucuan xu’huen huan cha’ tsu’hue nu lca tiee Ndiose, 2 siyana ndyucui’ quityi ’in Ndiose: —Cui’ ña’an tsan nga’nin cuintan cha’ nu yucui’, cui’ ncuaña’an lo’o tsan nu nguinu cha’ tyo’o laa, cua ndan yaan’ ’in. Ri nii mdiaa tsan can’, cui’ tsan nu ca tyo’o laan huan—. 3 Cunan hua ña’an siyana ni sca tucui lo a taa qui’ya ’hua, siyana a tyucuna’ tñan ngui’ni hua, 4 siyana ndlu’u hua tñan ngui’ni hua cui’ ña’an ndyca ri’ msu ’in Ndiose. Nda loo hua lo’o scaxca cha’, ta bra lyee ndijin hua ndi’i, ta lo’o cha’ nu ’ni ’hua, ta lo’o cha’ nduhue ri’ nu ndia ’hua, 5 ta bra njyi’in ne’ ’hua, ta nsu’hua ne’ ’hua na’an tyucuan, ta bra nxlu ti’in ta’a ne’ squi’ya hua, a cuinta bra nga’ni hua tñan lyee ya’, ta ngutsa scala hua, lo ta mdijin yte’ ri’ hua. 6 Cui’ ncuaña’an ntsu’hui hua sca chelyuu nu luhui, tsu’hue ndi’ya hua cuinta cha’ nu lñi, ntsu’hui cha’ tlyu ri’ ’hua lo’o scaxca tucui, ntsu’hui cha’ tsu’hue ’hua lo’o nten, cui’ Espíritu nu Luhui ’in Ndiose ntsu’hui ni’ carsya ’hua, lñi ndi’in cha’ ’hua tsaña’an tsu’hue lca tiee hua lo’o nten, 7 ndyucui’ hua cha’ nu lñi, lo nda’an lo’o hua cha’ cuiya’ ’in Ndiose, ca tyi’iin tsu’ ca culaa hua ’hua lo’o cha’ nu lñi nguiaña’an ri’ hua, 8 ntsu’hui nu nscuen cuaan ’hua lo ntsu’hui nu ndi’ya ti’in ’hua, cui’ ncuaña’an ntsu’hui nu ndijin cha’ ’hua lo ntsu’hui nu tsu’hue ndaa rsuun cha’ ’hua, ntsu’hui nu ndyucui’ siyana lca hua sca nu cuiñi, una huare’ lñi ndi’in cha’ ’hua. 9 ’Ni ne’ cuinta siyana a tucui ndyu’hui lyoo ’hua, nisiya ngune cueen cha’ ’hua, chen ndyucui ’hua lo’o cha’ ndija, una ti lu’u hua, lyee ndaa ne’ ndi’i ’hua, una a ndyca caja hua. 10 Ni si nu’un ri’ hua, una lyigaa braa tsu’hue ntsu’hui tiee hua, ti’i ña’an chelyuu ’hua, una quina’an nu cua nga’ni cuilyiya’ hua ’in, nisiya a sca na ndi’in ’hua, una lyigaa cha’ cua ngujui ’hua. 11 Can’ cha’ ri nii, ’huan ta’an na Corinto, cua yucui’ yla hua lo’on huan lyigaa cha’, lo msla hua carsya ’hua lo’on huan. 12 Ni a mscuan tloo hua ’huan, ’huan mducun huan carsya ’huan lo’o hua. 13 Lo siyana ca stu’hua cha’ ’na lo’on huan, (ndyucuin’ lo’on huan tsaña’an ndyucuin’ na lo’o sca sñe’ na), slan huan carsya ’huan lo tyucuan xu’huen huan ’hua. 14 A lyca cha’ ca sca cha’ ti ’huan lo’o nten nu a nguiaña’an ri’ ’in Ndiose, siyana ¿siyana ni ña’an ca tyucua ta’a cha’ tsu’hue lo’o cha’ a tsu’hue? ¿Ta ndyucua ta’a cha’ ’in xaa lo’o tla? 15 ¿Ta ndyucua ta’a cha’ ’in Ne’ xña’an lo’o Crixtu? ¿Ta stu’hua ndyca ri’ sca nu nguiaña’an ri’ lo’o nu a nguiaña’an ri’? 16 ¿Taca ca sca cha’ ti laa ’in Ndiose lo’o ngulucuin? ’Huan lcan huan laa ’in Ndiose, ni nu lu’u ca, cui’ ña’an nujuin Ndiose: —Na’ tyi’in sca se’en ti lo’o ne’, lo tya’an laja ne’, can Ndiose ’in ne’ lo cui’ ne’ ca ne’ quichen ’yan—. 17 Can’ cha’ ndeña’an nujuin Ni X’na na: —Tyo’o tsun’ huan laja nten cua, lo tyi’in huan xca se’en, lo ni a sten yu’huin huan lo’o cha’ nu cuu’, lo na’ tyucuan ’huan, 18 lo cu’ni huan cuinta siyana na’ lcan Stin huan, lo ’huan can huan sñen’, nu qui’yu ta nu cuna’an, ndeña’an ndyucui’ Ni X’na na, ni nu tla la cha’ ’in—.

7

1 Can’ cha’ ’huan nu ndyu’hui cuiya’ ri’ hua ’in, si ncuaña’an tlyu cha’ tsu’hue nu mxtya Ndiose lo’on na, tyo’o tsun’ na loo lyigaa cha’ a tsu’hue lo nsuhuin na ’na lo’o cha’ ’in cuinan’ na lo’o carsya ’na, lo cuna na ña’an chu’huin na luhui ti lo’o sca cha’ chen ntsu’huin ’na tloo Ndiose. 2 Tyucuan xu’huen huan ’hua, siyana a tucui nga’ni hua ti’i lo’o, ni a tucui ntna’ hua ’in, lo ni a tucui ngañi lyo’o hua ’in. 3 A ndyucui’ hua cha’ re siyana su’hua hua qui’ya ’huan, cui’ siyana xiya’ ndyucui’ hua siyana lyee ’a lca tiee hua ’huan, nisiya cajan na ta lu’un na una stu’hua tyi’in na lo’on huan. 4 Ndyijyin ya’ lca tiee hua ’huan, ndiya ’a ri’ hua ’huan, lo ngujui cha’ tnu tiee ’hua, a cuinta lyee ’a tsu’hue ntsu’hui tiee hua nisiya ndijin hua scaxca ndi’i. 5 Nisiya mdiaa hua se’en lca Macedonia a ngujui ña’an xtñan’ hua, siyana ca tyi’iin tsu’ mdijin hua cha’, sca tsu’ can’ ndaa ne’ ndi’i ’hua, a cuinta ytsen hua. 6 Una Ndiose, ni nu ndaa cha’ tnu tiee ’in nu nu’un ri’ carsya ’in, ndaa ni cha’ tnu tiee ’hua bra mdiaa Tito se’en ndi’in hua. 7 Lo tsi’i siyana mdiyaa, siyana lo’o cha’ tnu tiee nu ndaan huan ’in ngujui cha’ tnu tiee ’hua. Ndaa rsuun siyana lyee lca tieen huan ’hua, ña’an ngüi’ya tucu’hua tieen huan, snu ña’an nsu’huan huan cha’ nduhue ri’ tieen huan squi’ya hua, can’ cha’ lyee lati tsu’hue ntsu’hui tiee hua ri nii. 8 Nisiya nga’nin ñu’un carsya ’huan lo’o quityi nu nga’an tñan can’, una tsi’i can’ cha’ ti’i ntsu’hui tieen. Ni siyana msu’huan cha’ nduhue ri’ tieen bra nga’an tñan ’in na, una sti’i ti ngunu’un rin’ huan squi’ya cha’ can’. 9 Una ri nii ndyca tsu’hue lca tieen, una tsi’i siyana ngunu’un rin’ huan, cui’ siyana ngujui ña’an ncha’an huan cha’ tiaa ’huan. Cha’ xñi’in can’ ya lo’o na ’huan tloo Ndiose, lo a sca ti’i nga’ni hua lo’on huan. 10 Cha’ xñi’in nu ljyan lo’o cha’ ’in Ndiose cu’ni na cha’ qui nan na ’in ni, cui’ ni ncha’an ni cha’ tiaa ’na siyana tyo’o laan na, lo a ti’i a chu’hui tieen na lo’o cha’ can’. Una cha’ xñi’in nu ljyan lo’o chelyuu re ndya’an lo’o na ’in ne’ lo’o cha’ ndija. 11 Lo ri nii siyana ngui nan huan ’in Ndiose lo’o cha’ xñi’in can’, snu ña’an tsu’hue ngui’ni na lo’on huan: Tsacua se’en ngulaa huan ’huan, lo sa cua co’ se’en ngüisin’ rin’ huan, lo sa cua se’en ytsen huan, lyee lca tieen huan ’yan, lo ngana huan ña’an nu quinu tsu’hue cha’ can’, a cuinta nga’ni cuiyan’ huan cha’ can’ lo’o cha’ nu lñi. Lyigaa cha’ can’ nga’ni huan siyana a sca cha’ nducui ndyca’an ’huan. 12 Nisiya nga’an tñan quityi can’ ’huan, una tsi’i cha’ ’in nu nga’ni ti’i can’ ta nu ncua ti’i ’in can’, siyana tloo Ndiose ca tycan’ snu ña’an ntsu’hui yuhue ri’ hua ’huan. 13 Lo’o cha’ re ngujui cha’ tnu tiee ’na lo’on huan, una nde lyee lati tsu’hue ntsu’hui tiee hua lo’o Tito, squi’ya cha’ tnu tiee nu ndaan huan ’in. 14 Si ta ntsu’hui braa nga’ni siyen’ ’yan ta lo’o Tito, una a jyu’u ran’, siyana tsaña’an nu ndyucui’ hua cha’ nu lñi lo’on huan lyigaa braa, cui’ ncuaña’an mdo’o lñi cha’ nu yucui’ hua lo’o cha’ nu ’huan. 15 Una lyee ’a lca tiee bra nxu’hua ri’ ’huan tsaña’an nga’ni cuintan huan cha’ nu yucui’, lo ndyucuan xu’huen huan ’in lo’o cha’ ña’an lo’o cha’ chen nu ntsu’hui ni’ carsya ’huan. 16 Tsu’hue ntsu’hui tieen, lo ni sca cha’ a ngui’ni tucua ran’ lo’on huan.

8

1 Lo xca cha’ ’huan ta’an na, ndyca ri’ hua siyana ca jylo rin’ huan snu ña’an tlyu cha’ tsu’hue ’in Ndiose nu ncua tycan’ se’en nguio’ ti’in ta’an na, scaxca quichen se’en lyi’ya loo Macedonia. 2 Nisiya tnu cha’ ndijin, lo ndyijyin ya’ ti’i ña’an chelyuu ’in ne’, una ticui’ ncuaña’an lyee tsu’hue ntsu’hui tiee ne’, msu’hua ne’ juersa ndaa yaa’ ne’ lo’o lomstan lo’o cha’ tsu’hue nu lca tiee ne’. 3 Na’ ndaan rsuun siyana ndaa lomstan can’ tsaña’an nu ncua ’in ne’, una nducua lati ndaa ne’ siyana tsu’hue ntsu’hui tiee ne’, 4 lo mjñan ne’ cha’ tsu’hue ’hua si ca ta yaa’ ne’ lo’o lomstan can’, lo’o ta’an na nu ’ni cha’ ’in. 5 Tsi’i tsaña’an nu ngulucua ri’ hua, siyana la nducua la ndyaa ne’ carsya ’in ne’ ’in Ni X’na na, rcan’ ndaa yaa’ ne’ ’hua cua ña’an nga’ni ca’an Ndiose ni’ carsya ’in ne’. 6 Lo’o cha’ re ndaa hua cha’ tnu tiee ’in Tito siyana cu’ni tyii tñan nu ndisnan, lo tsa quiñan xo’ lomstan nu taa huan lo’o cha’ tsu’hue nu lca tieen huan. 7 Lo siyana a sca cha’ nlyiji ’huan lo’o cha’ ’in Ndiose, ni lo’o cha’ nu nguiaña’an rin’ huan, ta lo’o cha’ nu ndyucuin’ huan ta cha’ tiaa nu ntsu’hui ’huan, a cuinta cu’ni cuintan huan scaxca tñan ngui’ni huan, cui’ ncuaña’an lyee lca tieen huan ’hua, can’ cha’ nga’an cha’ su’huan huan juersa lo’o cha’ ’in lomstan re. 8 Tsi’i siyana ndyca ran’ culoon tñan ’huan, siyana taan cha’ tnu tiee ’huan siyana lo’on huan tyo’o cha’ tsu’hue tieen huan tsaña’an ’ni xca tucui. 9 Siyana cua yu’hui lyoon huan cha’ tsu’hue ’in Ni X’na na Jesucristo, lo cha’ tsu’hue lca tiee ni lo’on huan, nga’ni lyu’ ni ’in ni nisiya lca ni sca nu cuilyiya’, siyana caja ña’an ca cuilyiyan’ huan lo’o ña’an nu nga’ni ni. 10 Taan sca cha’ tiaa ’huan nu cu’ni tsu’hue ’huan, siyana ti lyjan ndo’o cha’ tsu’hue tieen huan lo ndisna mxon’ huan lomstan can’, 11 can’ cha’ taa huan juersa cu’ni huan cha’ can’. Tsaña’an tsu’hue ntsu’hui tieen huan mxtya quiyan’ huan cha’ can’, ncuaña’an tsu’hue ntsu’hui tieen huan culo scuan huan ’in na cua ña’aan ca ’huan. 12 Siyana si ntsu’hui tieen na taan na sca lomstan, tyucuan xu’hue ni ’in na cua ña’aan ca ’na taan na, lo tsi’i lo’o juersa. 13 A ndyucuin’ cha’ re ta siyana nde culan na ’in xca tucui, lo cuilyiji na ’huan, 14 siyana scaxcan huan ta yaa’ ta’an huan. Ri nii ndijyi ña’an ta yaan’ huan ’in nu ’ni cha’ ’in, cui’ ncuaña’an bra nu ’ni cha’ ’huan ca ta yaa’ can’ ’huan, rcan’ tyucua ta’a cha’ ’huan scaxcan huan, 15 siyana ndeña’an ndyucui’ quityi ’in Ndiose: —Ne’ nu quina’an na mxo’, a nguinu na ’in ne’, lo nu chin’ na mxo’, a ngüilyiji na ’in —. 16 Una ncua’ xu’hue ’in Ndiose siyana tsaña’an lca tieen lo’on huan, ticui’ ncuaña’an lca tiee Tito. 17 Siyana nga’ni cuinta cha’ nu yucui’ hua lo’o, una lo’o cua ntsu’hui tiee cha’ re, can’ cha’ msu’hua juersa mdiaa se’en ndi’in huan, 18 lo nga’an tñan hua ’in sca ta’a nguiaa, sca nu tsu’hue ndyucui’ cha’ tsu’hue ’in Crixtu, nu ndyu’hui cuiya’ ri’ ne’ scaxca laa. 19 Tsi’i tsacan’ ti cha’, siyana scaxca laa ngulo tun ’in nu ta’a tsa lo’o hua lomstan nu cua nguia nxo’ hua, siyana scuen cuaan la cha’ ’in Ni X’na na, lo ca tycan’ cha’ tsu’hue nu lca tieen huan. 20 A ndyca ri’ hua caja nu su’hua qui’ya ’hua siyana quina’an lomstan ntsu’hui hua cuinta, 21 can’ cha’ —lo’o cha’ tiaa nan hua ña’an nu cu’ni hua cha’ re tloo Ni X’na na lo’o tloo nten chelyuu—. 22 A cuinta nga’an tñan hua xca nu ca ta’a tsaa can’, sca ta’an na nu cua yu’hui lyoo tsu’hue hua ’in, sca nu ndun ’a ri’ lo’o lyigaa lo’o cha’, ri nii nde lyee lati lca tiee lo’o cha’ re, siyana jlyo ri’ cha’ lñi ndi’in cha’ ’huan. 23 Tsaña’an ndyca ri’ Tito, sca cha’ ti ’hua lo’o ngui’ni hua tñan ljan huan, lo ta’a nguiaa, nguiaa lo’o cha’ ’in scaxca laa, siyana scuen cuaan cha’ ’in Crixtu. 24 Can’ cha’ tsu’hue ntsu’hui tieen huan cu’ni cuinta huan ’in, lo ca jylo ri’ lyigaa la ña’an laa siyana ntsu’hui cha’ tsu’hue ’huan scaxcan huan, tsaña’an ntsu’hui tiee hua ’huan.

9

1 Tsaña’an nu ntsu’hui cha’ taan na sca lomstan ’in ta’an na, a ’ni cha’ ti ca’an tñan lan quityi ’huan lo’o cha’ re, 2 siyana cua jlyo ran’ snu ña’an ntsu’hui cha’ tsu’hue tieen huan, lo tsu’hue ntsu’hui tieen ndaan rsuun cha’ re lo’o ta’an na ndi’in se’en lyi’ya loo Macedonia, siyana ta’an na nu ndi’in se’en lca Acaya cua mxtya cha’ re ti yjan mdijin, lo lyigaa ne’ ngujui cha’ tnu tiee ’in ne’ siya cha’ nu mxtyan huan. 3 Can’ cha’ msu’huan ’in ta’an na tsaa se’en ndi’in huan, lo tsi’i tyucua cha’ ti ndaan loon huan cha’ nu cua mxtyan huan, cui’ siyana cua ndun tiaan huan lo’o cha’ can’, 4 ti na’an tsaa hua lo’o tucua sna ne’ Macedonia se’en ndi’in huan, lo quija lyoo ’huan a ndun tiaan huan, lo tyo’o cha’ jyu’u ’hua tsaña’an nducua tloo hua ’huan, loo tyucui’ hua siyana ’huan lyee la tyo’o cha’ jyu’u ’huan. 5 Can’ cha’ mxtucua loon ’in tucua sna ta’an na nu tsaa se’en ndi’in huan, siyana su’hua tia ’huan lo’o cha’ ’in lomstan can’ tsaña’an cha’ nu cua mxtyan huan, cua lca na bra tsa’an se’en ndi’in huan, tsaña’an cha’ nu lca tieen huan lo tsi’i lo’o juersa. 6 Tyucuin’ sca cha’: Nu ndya chin’ ti na, ticui’ ncuaña’an chin’ ti na xo’ can’, lo nu ndya quina’an na, cui’ ncuaña’an quina’an na xo’ can’. 7 Can’ cha’ cuinta scaan na taan na sca lomstan cua ña’aan lca tieen na, a ca ti’i chu’hui tieen na, lo ni tsi’i lo’o juersa, siyana —Ndiose ndyu’hui cuiya’ ri’ ni ’in nu ndaa sca lomstan tsu’hue ntsu’hui tiee—. 8 Tlyu lca Ndiose nu cu’ni ni cha’ ca quina’an la cha’ tsu’hue ’huan, ncuaña’an lyigaa braa a sca na cuilyiji ’huan, cui’ nu nde quinu na ’huan lo tsa quiñan cu’ni huan lyigaa loo tñan tsu’hue. 9 Siyana ndeña’an ndyucui’ quityi ’in Ndiose: —Quina’an cha’ tsu’hue ndaa ni ’in nu ti’i, lo sa tyucui braa quinu scua cha’ tsu’hue can’ ’in ni—. 10 Ni nu ndaa lyigaa loo na nu ndya nten lo ndaa ni quijaxtlya nu ndyucu ne’, taa la ni na nu cu’ni tsu’hue ’huan, cu’ni ni cha’ qui’ni lyigaa lo’o cha’ tsu’hue ’huan, lo cu’ni ni cha’ siyana nde lyee la ca tycan’ lyigaa lo’o cha’ tsu’hue nu ngui’ni huan, 11 siyana ca cuilyiyan’ huan lo’o lyigaa lo’o cha’, ncuaña’an nde lyee la tyo’o cha’ tsu’hue tieen huan lo’o lyigaa tucui, lo lo’o cha’ can’ caja ña’an tyaa hua xu’hue ’in Ndiose. 12 Siyana tsaña’an nu ndaan yaan’ huan ’in ta’an na, tsi’i tsaloo ti siyana ’ni cha’ ’in ne’, cui’ siyana nde lyee la tyaa ne’ xu’hue ’in Ndiose. 13 Lo’o cha’ tsu’hue nu ngui’ni huan, caja nu cu’ni tnu ’in Ndiose siyana nducuan huan tñan ’in Crixtu nu nguiaña’an ri’ huan, siyana quina’an cha’ tsu’hue mdo’o tieen huan lo’o ne’ stu’hua lo’o lyigaa la tucui. 14 A cuinta bra ndyucui’ ne’ lo’o Ndiose squi’ya cha’ ’huan, lyee lca tiee ’huan lo’o cha’ tsu’hue nu tlyu ndaa Ndiose ’huan. 15 Ncua’ xu’hue ’in Ndiose lo’o cha’ tsu’hue nu ndaa ni ’na, lo ni a jlyo a rin’ ni ña’an ti tyucuin’ na lo’o cha’ re.

10

1 Lo siyana lo’o cha’ tia ndyca ri’ cha’ ’in Crixtu, tsu’hue cha’ ’in ni, can’ cha’ na’ Pablo jñan cha’ tsu’hue ’huan, siyana a xtyi ran’ tyucuin’ tla cha’ lo’on huan, una bra nu cua ndun tijyu’ tla cha’ tyucuin’. 2 Can’ cha’ jñan cha’ tsu’hue ’huan siyana bra tsa’an se’en ndi’in huan, a ndyca ran’ tyucuin’ tla cha’ lo’on huan, una ntsu’hui tieen tyucuin’ tla cha’ lo’o tsalca nu ndyucui’ siyana nda’an hua ña’an nu ndyca ri’ hua. 3 Nisiya ndi’in hua loo chelyuu re, una a ca xuun hua ña’an nu ndyca ri’ hua, 4 siyana na nu nducua yaa’ hua, a lca na cha’ cuiya’ ’in nten chelyuu, siyana lca na sca cha’ cuiya’ nu tlyu ’in Ndiose nu cuijlyo ’in lyigaa nu tla cha’ ’in nu lca ta’a cusuun hua. 5 A cuinta cuijlyo can’ ’in lyigaa lo’o cha’ tiaa lo’o cha’ siye’ nu ndyucui ndijin, nu a ndyucua ta’a lo’o cha’ ’in Ndiose, lo cu’ni na cha’ lyigaa lo’o cha’ tiaa can’ siyana tucua na cha’ ’in Crixtu, 6 cua ndun tiaa hua cu’ni cuiya’ hua cha’ ’in lyigaa nu a nducua cha’ ’in ni, cui’ bra nu qui’yan huan cuinta lo tisna tucuan huan cha’ ’in ni. 7 ’Huan lyee ’a nducua tloon huan cha’ nu nducua loo ti. Si ntsu’hui nu ndi’ya cuinta siyana cua nguiaa tsu’ ’in Crixtu, cui’ ncuaña’an cu’ni can’ cuinta siyana lo’o huare’ nguiaa hua tsu’ ’in Crixtu tsaña’an nu lca can’. 8 Nducui ran’ tyucuin’ tsaña’an cha’ cuiya’ nu cua ngujui ’hua, nisiya nducua la cha’ ndyucuin’, una a jyu’u ran’ siyana Ni X’na na ndaa ni cha’ cuiya’ calun huan lo’o cha’ nu nguiaña’an rin’ huan lo tsi’i nu nde cuijlyo na ’huan, 9 lo a ndyca ran’ xcutsen ’huan lo’o lyigaa quityi nu cua nga’an tñan can’. 10 Ni siyana ndeña’an ntsu’hui nu ndyucui’ cha’ ’yan: Ti’i ’a cha’ ndyucuin’ lo tla cha’ nxtyan loo quityi ’in ne’, una bra ndun lo’o na na’an ndi’in cha’ ’in na, lo bra ndyucuin’ ni a cuinta ne’ ’in na. 11 Nu ndyucui’ ncuaña’an qui’ya can’ cuinta siyana scaña’an ti ndyca ri’ ’hua, nisiya nda’an hua tijyu’ ta ndi’in hua lo’on huan. Tsaña’an cha’ nu ndyucui’ hua loo quityi can’ ncuaña’an ndyca ri’ ’hua. 12 Siyana a xtyi ri’ hua cu’ni stu’hua hua ’hua, ta ca sca cha’ ti ’hua lo’o lyigaa nu ntsucuen cuan ’in ticuii’ nu nxtya cuiya’ ña’an ntsu’hui cha’ cu’ni scaxca la ta’a, lo ngui’ni stu’hua ’in ticuii’, siyana a ntsu’hui cha’ tiaa ’in. 13 Una huare’ a ntsucuen cuan hua ’hua ndijyin ya’, cui’ tsaña’an cha’ cuiya’ nu cua ndaa Ndiose ’hua, se’en nu ca tiaa hua la se’en ndi’in huan. 14 Tsi’i na ndijin lyoo hua cha’ cuiya’ nu ntsu’hui ’hua lo’on huan, siyana la nducua la hua mdiya lo’o hua cha’ tsu’hue ’in Crixtu se’en ndi’in huan. 15 A xtyi ri’ hua cu’ni siye’ hua ndyijyin ya’ lo’o tñan ngui’ni xca tucui, siyana nducua tloo hua, cua ña’aan nguia nguilun huan lo’o cha’ nu nguiaña’an rin’ huan, xeen la se’en cu’ni hua tñan ljan huan, cui’ tsaña’an cha’ nu cua ndaa ni ’hua, 16 siyana tsa yucui’ hua cha’ tsu’hue ’in Crixtu nde loo la se’en ndi’in huan, lo a sten yu’hui hua loo xñan xca tucui siyana a ndyca ri’ hua cu’ni siye’ hua lo’o tñan nu cua lca. 17 Una, —si nde’en nu ndyca ri’ tyucua loo, tyucua loo can’ lo’o cha’ ’in Ni X’na na—, 18 siyana a sca cuinta ntsu’hui ’in nu nscuen cuaan ’in ticuii’, si tsi’i Ndiose scuen cuaan ’in can’.

11

1 Tsu’hue ca si taa loon huan lo’o chin’ cha’ lcu nu tyucuin’ lo’on huan, lo cu’ni huan cha’ tsu’hue taa loon huan ’yan. 2 Siyana tsaña’an nu lca tieen lo’o huan ljyan na lo’o cha’ ’in Ndiose, siyana cua nga’nin cuiyan’ cha’ siyana caja cuilyo’on huan lo’o Crixtu, lo scati ni ntsu’hui cha’ tyucuan ni cuinta ’huan tsaña’an ndyca ri’ sca nu ti cuine’ ti nu a sca cha’ nducui ndyca’an ’in. 3 Una msu’huan cha’ tieen lo’on huan si caja nu quiñilyo’o ’huan tsaña’an nu ngañilyo’o ne’ xña’an ’in Eva lo’o cha’ mañan, lo tyo’o tijyu’ cha’ tiaa ’huan lo a tyo’o lñi cha’ ’huan tsaña’an nu cua ndisna huan lo’o Crixtu. 4 Nda’an scaxca nu ndyucui’ cha’ ’in Jesús, una tsi’i Jesús nu nda’an yucui’ hua cha’ ’in. Ndyca ri’ can’ siyana xñi huan xca espíritu nu tsi’i Espíritu nu cua ntsu’hui ni’ carsya ’huan, ta tyucuan xu’huen huan xca lo’o cha’ nu a ndyucua ta’a lo’o cha’ tsu’hue nu cua yaña’an rin’ huan. Nisiya ncuaña’an una tsu’hue ndyucuan xu’huen huan ’in can’, 5 ni a ndlucua ran’ si ta tlyu la lca can’ que ’yan na’, nxque’ ri’ siyana lca sca nu mdo’o hui ca ’in Ndiose. 6 Una nisiya cua ña’an ti ndyucuin’, una tsi’i ncuaña’an cha’ tiaa ’yan, lyigaa braa ndlu’u hua cha’ tsu’hue ngui’ni hua lo’o lyigaa lo’o cha’. 7 ¿Ta qui’ya ngui’nin siyana ngui’ni lyun’ ’yan, lo xu’hue ti yucuin’ cha’ tsu’hue ’in Ndiose lo’on huan, siyana scuen cuaan cha’ ’huan? 8 Cui’ scaxca laa ndaa yaa’ ’yan lo’o tñi, siyana caja ña’an cu’nin cuintan ’huan. 9 Bra mdi’in lo’on huan scaxca cha’ nga’nin ’yan, una ni sca tucui lo a msu’huan cha’ nduhue ri’ tiee lo’o cha’ can’, siyana ta’an na nu mdo’o se’en lyi’ya loo Macedonia mda yaa’ ’yan, siyana ni sca cha’ nduhue ri’ lo a ncua ran’ taan ’huan, cui’ ncuaña’an ri nii. 10 Lo’o cha’ nu lñi ’in Crixtu nu nda’an lo’on, sa tyucui se’en lyi’ya loo Acaya, lo a ndijyi ña’an nu a quine cueen cha’ ’yan tsaña’an lca tieen ’huan. 11 ¿Ni cha’? ¿Ta na a lca tieen ’huan? Ndiose jlyo ri’ ni tsaña’an lca carsya ’yan lo’on huan. 12 Una tsaña’an nu ngui’nin, tsa quiñan cu’nin cha’ can’ siyana a caja ña’an tyucui’ scaxca nu nda’an lo’o cha’ siye’, ta ñujuin can’ siyana stu’hua ña’an ndyca ri’ ’hua lo’o. 13 Una lca can’ sca nu cuiñi, ndyucui’ siyana Ndiose lca nu nga’an tñan ’in lo ngui’ni tñan ’in ni, a cuinta ngui’ni ’in siyana lca sca nu mdo’o hui ca ’in Crixtu. 14 Tsi’i cha’ cuhue rin’ na lca cha’ re, siyana ticuii’ Ne’ xña’an ngui’ni ’in siyana lca sca angajle ’in Ndiose, 15 can’ cha’ a tsi’i cha’ cuhue rin na lca cha’ re, siyana lo’o msu ’in can’ nga’ni ’in ña’an ndyca ri’ sca nu lñi ndi’in cha’ ’in, una tiaa braa tyucuan can’ cuinta cua ña’aan tñan nga’ni. 16 Xiya’ tyucuin’ lo’on huan: A culucua rin’ huan siyana lcan sca nu lcu, una si ndlucua rin’ huan ncuaña’an, tyucuan xu’huen huan ’yan nisiya lcan sca nu lcu, siyana lo’on na’ ndyca ran’ scuen cuaan chin’ ’yan. 17 Cha’ nu tyucuin’ re, a tyucuin’ ’in na lo’o cha’ ’in Ni X’na na, tyucuin’ ’in na lo’o cha’ lcu ’yan, siyana ndyca ran’ scuen cuaan ’yan. 18 Si ncuaña’an nscuen cuaan ña’an nu ti ’in, lo’on na’ ca cu’nin ncuaña’an, 19 snu ña’an nscuen cuan huan ’in sca nu lcu, nisiya lcan huan sca nu tiaa la. 20 Nda loon huan nisiya caja nu cu’ni juersa lo’on huan, ta caja nu culaa na nu ndi’in ’huan, ta nducua tloo ne’ ’huan, lo ta ngui’ni siye’ ne’ tloon huan, ta jycuan’ ne’ tlon huan. 21 Una sca cha’ jyu’u lca na ’yan siyana na’an mdi’in cha’ ’hua lo’on huan. Si ntsu’hui nu xtyi ri’ scuen cuaan ’in ticuii’ (lo ri nii ndyucuin’ lo’on huan lo’o cha’ lcu ’yan), lo’on na’ ca scuen cuaan ’yan. 22 Si lca can’ ne’ hebreo, lo’on na’ lcan ne’ hebreo. Ta lca can’ ne’ Israel, lo’on na’ lcan ne’ Israel. Si lca can’ nten cuityi ’in Abraham, ¿ta tsi’i ticui’ nten cuityi ’in can’ lcan na’? 23 Si ngui’ni can’ tñan ’in Crixtu (lo ndyucuin’ lo’o huan tsaña’an ndyucui’ sca nu lcu), una cha’ nu ’yan lyee la lcan msu ’in Crixtu, siyana quina’an la tñan nu cua nga’nin, lo quina’an la ya’ mjyi’in ne’ ’yan, a cuinta tyun la ya’ msu’hua ne’ ’yan na’an tyucuan, cui’ ncuaña’an tyun ya’ ncua cha’ cajan. 24 Ne’ judio mjyi’in ne’ ’yan tsa cla tyi nducua caa ya’, lo ca’yu ya’ mjyi’in ne’ ’yan ncuaña’an. 25 A cuinta sna ya’ ngujui nu mjyi’in ’yan lo’o yca, lo nisiya mjyi’in ne’ ’yan lo’o quee, sna ya’ ngüityi’ yu’hui yca na’an se’en ngui’an, lo sca tsan lo sca tla mducuin loo tyi’a tujo’o. 26 Quina’an ’a ya’ yu’hui lyijyin tucuiin, ncuaña’an chen ngutucui ’yan lo’o tyucu tlyu, lo’o ne’ cuna, lo’o ta’a chen tyin, lo’o ne’ gentil, a cuinta chen ngutucui ’yan se’en mda’an quichen tnu, se’en bityi, ta loo tyi’a tujo’o, chen ngutucui ’yan lo’o nu ndyucui’ siyana lca ta’an na. 27 Cui’ ncuaña’an lyee ’a cua nga’nin tñan, lyee ’a ngutsa’ scalan, mdijin yte’ ran’ lo mdijin ytyi ran’, tyun ya’ a ngujui na nu cun, a cuinta ndan loon lo’o tlya’ lo a ngujui te’ cun’. 28 A cuinta xca cha’ ti’i nga’an ’yan cuinta scaa tsan, lo ntsu’hui cha’ nduhue ri’ tieen squi’ya cha’ ’in ta’an na nu nguio’ ti’in sca tyucui se’en. 29 Si ntsu’hui nu na’an ri’, ¿ta tsi’i lo’on na’ ndii ran’ cha’ can’? Si nde’en nu mxtyu ’in xca tucui loo qui’ya, ¿ta tsi’i lo’on na’ ti’i ntsu’hui tieen rcan’? 30 Si ndiaa ña’an cu’nin siyen’, cu’nin siyen’ siyana na’an ran’. 31 Ndiose, Sti Ni X’na na Jesucristo, jlyo ri’ ni siyana tsi’i cha’ cuiñi ndyucuin’ lo’on huan, ni nu nga’an cha’ cu’ni tnu na ’in sa braa. 32 Quichen Damasco, bsya ndi’in cuinta ’in ree Aretas ngulo tñan siyana chu’hui ne’ cuan tuna’an tu’hua quichen siyana xñi ne’ ’yan, 33 una ngujui nu mdi’ya ’yan nde chun’ lo’o tu’hua quee can’ ni’ sca xcuhui se’en nducua sca tu ventana, lo mdo’o laan yaa’ ne’ can’.

12

1 Nisiya a ndyo’o tñan cu’nin siyen’ ’yan, una ti tyucuin’ lo’on huan cha’ nu na’an xñiin tsaña’an ngulu’u Ni X’na na ’yan. 2 Na’ ndyu’hui lyoon ’in sca ne’ qui’yu nu cua yaña’an ri’ ’in Crixtu, cua nguiaa tijlcua yjan bra ngujui nu ya lo’o ’in ne’ se’en nu cua ndyca sna ni’ cuaan, (una a jlyo ran’ si ta yucui’ ca yaa ta na carsya ti ’in, scati Ndiose jlyo ri’ ni), 3 na’ ndyu’hui lyoon ’in ne’, (una a jlyo ran’ si ta yucui’ ca yaa ta na carsya ti ’in ne’, scati Ndiose jlyo ri’ ni), 4 ngujui nu ya lo’o ’in ne’ la ni’ cuaan se’en lca paraíso, can’ ngune ’in ne’ yucui’ sca nu yucui’ xcui’ cha’ nu a jyiji ña’an ne’ tyucui’, lo ni a ndia cha’ cuiya’ tyucuin’ na cha’ can’. 5 Lo scuen cuaan cha’ ’in ne’, una cuinta nu ’yan a scuen cuaan ’yan, siyana tyucuin’ lo’on huan tsaña’an nu na’an ran’. 6 Si tisna scuen cuaan ’yan, a caja nu tyucui’ siyana lcan sca nu lcu siyana tyucuin’ can cha’ nu lñi, una a ndyca ran’ caja nu culucua ri’ siyana cuaan la ndi’in cha’ ’yan lo’o ña’an nu ngui’nin, ta lo’o ña’an nu ndyucuin’. 7 Lo siyana a scuen cuaan ’yan ndyijyin ya’ lo’o cha’ tnu nu na’an xñiin can’, Ndiose ndaa cha’ cuiya’ tyo’o tucua sca ti’i ’yan lo’o cha’ ’in Ne’ xña’an, siyana a cu’nin siyen’ lyee la. 8 Lo ti’i can’ sna ya’ cua mjñan ’in Ni X’na na siyana culo tsu’ ni cha’ can’. 9 Una ndeña’an nujuin ni ’yan: tiya ri’ cha’ tsu’hue nu cua ndaan ’in, siyana bra na’an ri’ nde lyee la ndyca tycan’ cha’ cuiya’ ’yan. Can’ cha’ tsu’hue lati cu’nin siyen’ lo’o cha’ nu na’an ran’, siyana tyun lo’o cha’ cuiya’ ’in Crixtu. 10 Squi’ya Crixtu, can’ cha’ tsu’hue ntsu’hui tieen bra na’an ran’, ta bra nducua ne’ yuhue’ ’yan, ta bra nlyiji na ’yan, ta ndaa ne’ ndi’i ’yan, ta bra lyee ndijin scaxca cha’, siyana bra na’an ran’ lyee la ndaa ni juersa ’yan. 11 Na’ lcan sca nu lcu tsaña’an nu ngui’nin siyen’ tloon huan, ’huan ngui’ni huan cha’ re ’yan. Lo nisiya a tucui lcan una nga’an cha’ cu’ni cuinta huan ’yan, siyana ni sca cha’ lo a nguinun ca’an nde chun’ tsaña’an ndyca ri’ ne’ nu nxque’ ri’ siyana lca nu mdo’o hui ca ’in Ndiose. 12 Laja mdi’in hua lo’on huan nga’ni hua scaxca cha’ nu tnu tsaña’an nga’ni sca nu cua mdo’o hui ca ’in Ndiose, ncua tycan’ cha’ nu tnu lo’o cha’ nu cuhue rin’ na, a cuinta mda loo hua scaxca ndi’i. 13 Rcan’, ¿ta ndlucua rin’ huan siyana chin’ la cha’ ’huan que lyigaa la ña’an ta’an na, cui’ siyana a ncua ran’ su’huan sca cha’ nduhue ri’ tieen huan lo’o cha’ nu ’ni ’yan? ¡Una cu’ni huan cha’ tlyu ri’ ’yan lo’o cha’ can’! 14 Ña’an, nde nu cua ndyca sna ya’ tsa’an se’en ndi’in huan, una a ndyca ran’ chu’hui yuhue rin’ huan ’yan, siyana a nducua tloon na nu ndi’in ’huan, squi’yan huan can’ cha’ tsa’an, siyana tsi’i nu suhue ti ntsu’hui yuhue ri’ ’in sti, siyana sti can’ ntsu’hui yuhue ri’ ’in. 15 Lo’o lyigaa tieen culyijyin lyigaa na nu ndi’in ’yan, lo tsi’i tsacan’ ti, siyana lo’o carsya ’yan tyaan squi’yan huan, lo nisiya lyee la lca tieen ’huan, una ’huan chin’ ’a ’ni cuintan huan ’yan. 16 Una yla ndi’in cha’ re siyana nisiya a msu’huan cha’ nduhue ri’ tieen huan, una ntsu’hui nu ndyucui’ siyana lcan sca nu tiaa, lo yato’o ngañilyo’on ’huan. 17 ¿Ta xque’ rin’ huan siyana sca mañan ti nga’nin lo’on huan bra nga’an tñan tucua sna nu yaa se’en ndi’in huan? 18 Mjñan cha’ tsu’hue ’in Tito siyana tsaa lo’o xca ta’an na. ¿Ta ngañilyo’o Tito ’huan rcan’? ¿Ta tsi’i sca cha’ ti ’hua lo’o, lo scaña’an ti cha’ tiaa ’hua nga’ni hua tñan? 19 ¿Ta ngulucua rin’ huan siyana ndyca ri’ hua nsuhui hua tloo hua lo’o huan? Cui’ tloo Ndiose lo’o Crixtu ndyucui’ hua cha’ re, ’huan ta’an na nu ndyu’hui cuiya’ ran’ ’in, siyana calun huan lo’o cha’ ’in Ndiose. 20 Lo bra tia’an se’en ndi’in huan nsu’huan cha’ tieen si ta tsi’i ña’an quija lyoon ’huan, ta tsi’i ña’an quija lyoo huan ’yan, ta ndi’in suun huan, ta lo’o cha’ cuita’an, cha’ nsin’ ri’, nsu’hue ti’in ta’an huan, nducua yuhue’ ta’an huan, ndyucui’ ca’an ta’an huan, ngui’ni siyen’ huan, lo cua ña’an ti ndi’in huan, 21 lo tsato’o taan huan cha’ jyu’u tloo Ndiose bra tia’an se’en ndi’in huan, nu hasta qui’ya tucu’hua tieen lo’o cha’ ’in lyigaa nu ti ngui’ni qui’ya lo a ndyca tyca’an cha’ tiaa a tsu’hue ’in, cha’ nu nguiten yu’hui lo’o ña’an nu ti lo’o cha’ nu a tsu’hue lca tiee can’.

13

1 Nde nu cua ca sna ya’ tsa’an se’en ndi’in huan. —Lo tyo’o scua yla lyigaa cha’ lo’o tucua sna nu taa rsuun cha’ can’—. 2 Cua msu’huan tiaan ’huan stu’hua lo’o nu ti ngui’ni qui’ya can’, lo nisiya tijyu’ ndycan una xiya’ tyucuin’ lo’on huan loo quityi re, lo a tla cha’ tyucuin’ bra tsa’an se’en ndi’in huan. 3 Ti ngui’ni tucua rin’ huan siyana ndyucuin’ lo’o cha’ cuiya’ ’in Crixtu, una a na’an ndi’in cha’ ’in ni ljan huan, siyana tla cha’ ’in ni lo’on huan. 4 Nisiya nga’ni na’an ri’ ni bra ngujui ni loo cursi, una lu’u ni lo’o cha’ cuiya’ ’in Ndiose. Cui’ ncuaña’an na’an ndi’in cha’ ’hua, lo’o Crixtu, una chu’hui hua chelyuu lo’o ni lo’o cha’ cuiya’ ’in Ndiose, lo ncuaña’an ca tyucua tloon huan ’hua. 5 Ta quiin huan carsya ’huan si ta cui’ ña’an ndun huan lo’o cha’ nu nguiaña’an rin’ huan, lo cu’ni cuiyan’ huan cha’ ’huan lo’o cha’ can’. ¿Ta a jlyo rin’ huan siyana Crixtu ntsu’hui ni ni’ carsya ’huan, ta na a lñi ndi’in cha’ ’huan? 6 Nducua tloon siyana ca jylo rin’ huan siyana lñi ndi’in cha’ ’hua. 7 Njñan hua ’in Ndiose siyana a cu’ni huan cha’ a tsu’hue, una tsi’i siyana ndyca ri’ hua nsuhui hua tloo hua, siyana cu’ni huan tñan tsu’hue, nisiya ndyucui’ ne’ a cha’ lñi ndi’in cha’ ’hua. 8 A ca ña’an ti’i hua cha’ nu lñi, siyana nguiaa hua lo’o cha’ nu lñi. 9 Can’ cha’ tsu’hue ntsu’hui tiee hua nisiya na’an ndi’in cha’ ’hua, lo ’huan tsa ndun huan, nisiya ncuaña’an njñan hua ’in Ndiose siyana ca tyucui la cha’ ’huan. 10 Nde cha’ nu nga’an tñan quityi re ’huan laja nu ti lyiji tia’an se’en ndi’in huan, siyana a ndyca ran’ tyucuin’ tla cha’ lo’on huan tsaña’an cha’ cuiya’ nu cua ngujui ’yan lo’o cha’ ’in Ni X’na na, siyana calun huan lo tsi’i nu jlyon huan lo’o cha’ can’. 11 A cuinta ’huan ta’an na, ca tsu’hue chu’hui tieen huan, lo cu’ni chu’huen huan cha’ ’huan scaxcan huan, taan huan cha’ tnu tiee ’in ta’an huan, ca sca cha’ ti ’huan, lo cuna huan ña’an nu tyi’in tsu’huen huan. Lo Ndiose, ni nu nga’ni cha’ nxtñan’ carsya ’na, ni nu nga’ni ’tna ’na, tyi’in ni lo’on huan. 12 Lyigaan huan tyucui’ cha’ ta’an huan la scan’ huan lo’o cha’ tia ña’an. 13 Lyigaa ta’an na nu ndi’in nde re ndyucui’ cha’ ’huan. 14 Cha’ tsu’hue ’in Ni X’na na Jesucristo, lo’o cha’ tsu’hue ’in Ndiose, stu’hua lo’o Espíritu nu Luhui ’in ni quinu lo’on huan. Amen.