1 CORINTIOS

1

1 Na’ Pablo, lo’o cha’ cuiya’ ’in Ndiose can’ cha’ nga’an tñan ni ’yan tsa’an tyucuin’ cha’ tsu’hue ’in Jesucristo. Stu’hua lo’o ta’an na Sóstenes ca’an tñan hua sca quityi re ’huan, 2 ’huan ta’an na nu ndi’in lo’o cha’ ’in Ndiose quichen Corinto, ’huan nu cua mdo’o hui ’in Crixtu Jesús siyana can’ huan sca nu luhui ’in ni stu’hua lo’o lyigaa la ña’an nu ndi’in scaxca se’en ngui’ni tnu ne’ ’in Ni X’na na Jesucristo, lo lca ni X’na na tsatlu lo’o ne’. 3 Stina Ndiose lo’o Ni X’na na Jesucristo taa ni cha’ tsu’hue chu’hui ni’ carsya ’huan, lo cu’ni ni cha’ tyi’in tsu’huen huan. 4 Ndyaan xu’hue ’in Ndiose lyigaa braa si’ya cha’ ’huan, lo’o cha’ tsu’hue nu cua ngujui ’huan squi’ya Crixtu Jesús, 5 lo squi’ya ni can’ cha’ ngutsa’an yu’huin huan lo’o lyigaa lo’o cha’, cui’ cha’ nu ndyucuin’ huan lo’o cha’ tiaa nu nda’an lo’on huan, 6 tsaña’an ndyca ri’ cha’ tsu’hue ’in Crixtu nu cua nguinu ni’ carsya ’huan. 7 Can’ cha’ a sca cha’ cuiya’ nu ndaa Ndiose cuilyiji ’huan, laja ndyuhui tan huan ’in Ni X’na na Jesucristo bra quiaan ni xiya’. 8 Ndiose cu’ni ni cha’ ca lñi cha’ ’huan hasta bra nu tsatii cha’ nu ndyca loo chelyuu re, siyana luhui tloon huan tsan nu cu’ni cuiya’ Ni X’na na Jesucristo cha’ ’in nten. 9 Lñi ndi’in cha’ ’in Ndiose, ni nu msi’ya ’huan siyana ca sca cha’ ti ’huan lo’o Ni X’na na Jesucristo nu lca Sñe’ ni. 10 Jñan sca cha’ tsu’hue ’huan, ’huan ta an na, lo’o cha’ cuiya’ ’in Ni X’na na Jesucristo, siyana sca loo ti cha’ tyucuin’ huan lyigaan huan, a lyca cha’ su’hue ti’in ta’an huan, siyana tyi’in huan sca cha’ ti ’huan, cui’ ncuaña’an lo’o cha’ tia ’huan, lo sca loo ti cha’ chu’hui tieen huan. 11 ’Huan ta’an na, cua yna cha’ ña’an ndi’in huan, siyana tucua sna nten ’in ne’ Cloé ndaa ne’ rsuun siyana a ndi’in ’a huan sca cha’ ti ’huan. 12 Siyana cuinta scaan huan ndyucuin’ huan: Na’ ngui’an tsu’ ’in Pablo. Xca nu ndyucui’: Na’ ngui’an tsu’ ’in Apolo. Na’ ngui’an tsu’ ’in Tyu. A cuinta xca nu ndyucui’: Na’ ngui’an tsu’ ’in Crixtu. 13 Rcan’: ¿Ta lo’o Crixtu lca ni tucua sna lta? ¿Ta Pablo ngua’an loo cursi loon huan? ¿Ta mducua tyan huan lo’o cha’ cuiya’ ’in Pablo? 14 Na’ ndyaan xu’hue ’in Ndiose siyana ni scan huan lo a mducua tyan ’huan, tsaloo ti ’in Crispo lo’o Gayo, 15 siyana a ndyca ran’ caja nu tyucui’ siyana nducua tyan lo’o cha’ cuiya’ ’yan. 16 A cuinta mducua tyan ’in Estéfanas lo’o lyigaa nu ndi’in se’en ndi’in ne’, una lyigaa la tucui a ntsu’hui ran’ si lo’o can’ mducua tyan ’in. 17 Crixtu a nga’an tñan ni ’yan siyana tucua tyan ’in nten, cui’ siyana tyucuin’ cha’ tsu’hue ’in ni, una tsi’i lo’o cha’ tiaa ’in nten chelyuu, lo tsato’o quinu ca’an cha’ nu ngujui Crixtu lo cursi nde chun’. 18 Cha’ nu ndyucuin’ na siyana Crixtu ngujui ni loo cursi, cha’ tantu lca na ’in nten nu nda’an nguna’, una cha’ ’nare nu nducua tloon na tyo’o laan na, lca na cha’ cuiya’ nu tlyu ’in Ndiose. 19 Siyana ndyucui’ quityi ’in Ndiose: —Cuityen cha’ tiaa ’in nten nu tiaa la, lo xcuan tloon cha’ tiaa ’in nten nu ndi’ya la cuinta—. 20 Rcan’, ¿la ncua nu tiaa la? ¿La ncua nu ndlu’u cha’ ’in lee, ta nu tsu’hue ’a ndyucui’ cha’ nu ndyca loo chelyuu re? ¿Ta tsi’i cha’ tiaa ’in nten chelyuu nga’ni Ndiose siyana lca na cha’ a tsu’hue? 21 Ndiose lo’o cha’ tiaa ’in ni, a ndaa ni cha’ cuiya’ chu’hui lyoo ne’ ’in ni lo’o cha’ tiaa nu ’in ne’, siyana ncua ri’ ni culo laa ni ’in nten nu nguiaña’an ri’ ’in ni nu nda’an yucuin’ na cha’ ’in, nisiya lca na cha’ a tsu’hue ’in xca tucui. 22 Siyana ne’ judio njñan ne’ xcui’ cha’ nu tnu, lo ne’ griego nda’an nan ne’ cha’ tiaa ’in nten chelyuu, 23 una nare nda’an yucuin’ na cha’ ’in Crixtu ña’an ngujui ni loo cursi, lo chiñi siyana ne’ judio mscuan tloo ne’ cha’ re, lo cha’ nu ’in ne’ gentil lca na cha’ a tsu’hue. 24 Una tsalca nu cua msi’ya Ndiose ’in, nisiya lca ne’ judio ta ne’ gentil, Crixtu lca ni cha’ cuiya’ lo’o cha’ tiaa ’in Ndiose. 25 Nisiya nxque’ ri’ nten siyana cha’ tiaa ’in Ndiose lca na cha’ a tsu’hue, una cuaan la ntsucua cha’ can’ que ña’an cha’ tiaa ’in ne’, cui’ ncuaña’an sca nu na’an ri’ ’in Ndiose, can’ tiaa la que ’in nten chelyuu. 26 ’Huan ta’an na, xñi huan cuinta ña’an nten nu msi’ya Ndiose ’in, siyana tsi’i lyigaan huan lcan huan nten nu nga’ni cha’an, ni a lcan huan nten nu ndia cha’ cuiya’ ’in ta lcan huan nten nu ndun loo, 27 siyana Ndiose ngulosuhui ni nten tantu’, siyana taa can’ cha’ jyu’u ’in nu tiaa la. Cui’ ncuaña’an ngulosuhui ni nu na’an la ri’, siyana taa can’ cha’ jyu’u ’in nu tla la ndi’in cha’ ’in. 28 A cuinta ngulosuhui ni ’in nten nu mscuan tlo ne’ ’in, cui’ ne’ nu a sca ntsu’hui lyoo loo chelyuu re, can’ nu cuityen cha’ nu ndyca loo chelyuu re, 29 siyana a caja nu cu’ni siye’ ’in tloo Ndiose. 30 Squi’ya ni ngujui chelyuu ’huan lo’o Crixtu Jesús, ni nu lca cha’ tiaa ’in Ndiose, ni nu mxnu luhui ’na, ngulosuhui ni ’na, lo msi’i ni ’na lo’o tne ni, 31 siyana ca cha’ nu ndyucui’ quityi ’in Ndiose: — Si ntsu’hui nu ndyca ri’ scuen cuan ’in, scuen cuan can’ lo’o cha’ ’in Ni X’na na—.

2

1 ’Huan ta’an na, bra yucuin’ cha’ tsu’hue ’in Ndiose lo’on huan, a yucuin’ cha’ nu tucui ta lo’o cha’ tiaa nu cuaan lati, 2 siyana ncua ran’ siyana sca loo ti cha’ ’in Jesucristo tyucuin’ lo’on huan, tsaña’an ngujui ni loo cursi. 3 Lyee ’a msu’huan cha’ nduhue ri’ tieen bra mdi’in lo’o huan, ytsen lo hasta ndyucuan. 4 Ni a ngujui quina’an la cha’ nu tyucuin’ lo’on huan ta siyana cuhue rin’ huan, siyana lo’o cha’ cuiya’ ’in Espíritu ncua tycan’ cha’ can’, 5 siyana a tyucua cha’ nu nguiaña’an ri’ huan chun’ cha’ tiaa ’in nten chelyuu, cui’ lo’o cha’ cuiya’ ’in Ndiose. 6 Una ndyucui’ hua sca cha’ tiaa nu cuaan lati lo’o tsalca nu tsa ndun tucuiin ’in Ndiose, lo a lca na cha’ tiaa ’in nten chelyuu, ta cha’ tiaa ’in ne’ nu ndlo tñan, nu ntsu’hui cha’ jlyo tiaa braa, 7 siyana ndyucui’ hua cha’ tiaa nu ntsu’hui catsi’ ’in Ndiose, cha’ tiaa nu ntsu’hui ndyucun ’in ni, cha’ nu mxtya Ndiose bra ti lyiji tsaa’ chelyuu siyana caja cha’ can’ ’na. 8 Ni sca nu ndlo tñan loo chelyuu re a ngüi’ya cuinta cha’ re. Si ngüi’ya cuinta ’in na, lo a jyi’in ca’an ’in Ni X’na na loo cursi, ni nu mdo’o loo xaa ’in Ndiose. 9 Una ndeña’an ndyucui’ quityi ’in Ndiose: —Cha’ re lca na sca cha’ nu a lyiji ña’an tloo ne’, ni a lyiji quine ’in ne’, ni a tucui lyiji ca ljyo ri’ cha’ re, lo Ndiose taa ni ’in na ’in tsalca nu ntsu’hui tiee ’in ni—. 10 Una Ndiose cua nguilyo scua yla ni cha’ re lo’on na lo’o Espíritu ’in ni, siyana Espíritu nguina lyigaa lo’o cha’, hasta lo’o cha’ tiaa nu qui’ñi lati ’in Ndiose ndlo scua yla ni. 11 Rcan’, ¿ta ca chu’hui lyoon na cha’ nu ntsu’hui ni’ carsya ’in xca tucui? ¿Ta tsi’i ticuii’ can’ jlyo ri’ cha’ nu ntsu’hui tiee? Cui’ ncuaña’an Ndiose, scati Espíritu ’in ni jlyo ri’ cha’ nu ntsu’hui tiee ni. 12 Nare a msñi na espíritu nu mdo’o loo chelyuu re, siyana msñi na Espíritu ’in Ndiose siyana ca jylo rin’ na cha’ tsu’hue nu cua ndaa ni ’na, 13 cui’ cha’ re ndyucuin’ na ri nii, una tsi’i lo’o cha’ tiaa nu ndlu’u nten chelyuu, siyana lca na cha’ nu ndlu’u Espíritu ’na, lo ncuaña’an ndyucua ta’a cha’ nu ndyucuin’ na lo’o cha’ nu lñi ’in Ndiose. 14 Una sca nten nu a nguiaña’an ri’ ’in Ndiose a ndyucuan xu’hue ne’ cha’ tsu’hue nu ndaa Espíritu ’in ni, siyana lca na cha’ a tsu’hue ’in ne’, ni a lyiji qui’ya ne’ cuinta cha’ can’, tsaloo ti lo’o ’in Espíritu ndyca jylo rin’ na cha’ can’. 15 Una sca nten nu nguiaña’an ri’ ’in Ndiose ndyca ’ni cuiya’ ne’ lyigaa lo’o cha’, una a lo’o can’ ndia nu cu’ni cuiya’ cha’ ’in, 16 —siyana, ¿siyana ti ca yu’hui lyoo cha’ tiaa ’in Ni X’na na? ¿Ti ca cua ndaa cueen ’in ni—? Una nare cua nda’an lo’on na cha’ tiaa ’in Crixtu.

3

1 Can’ cha’ ’huan ta’an na, a ngujui ña’an tyucuin’ lo’on huan tsaña’an ndyucuin’ na lo’o sca nu tsa ndun tucuiin ’in Ndiose, siyana tyucuin’ lo’on huan tsaña’an ndyucuin’ na lo’o sca nu ti cuine’ cha’ tiaa ’in lo’o cha’ ’in Crixtu, tsaña’an ndyca ri’ sca nu suhue ti. 2 Can’ cha’ ndaan styi’ yo’on huan, lo a ndaan na nu tla cun huan, siyana a ncua qui’ya huan cuinta cha’ re, cui’ ncuaña’an ri nii, 3 siyana ti nducui ndyca’an huan cha’ nu ndyca loo chelyuu re, ti nda’an huan lo’o cha’ slya, cha’ cusuun, cha’ nu nxsuun ta’a ne’, lo’o cha’ nu nsu’hue ta’a ne’. ¿Ta tsi’i cha’ tiaa ’in nten chelyuu nda’an lo’o huan rcan? 4 Siyana ntsu’hui nu ndyucui’: Na’ ngui’an tsu’ ’in Pablo, xca nu ndyucui’: Na’ ngui’an tsu’ ’in Apolo. ¿Ta xtyi rin’ huan cuine’ ’a cha’ tiaa ’huan? 5 ¿Ti ca lca Pablo, lo ti ca lca Apolo? ¿Ta tsi’i msu ’in Ndiose lca nu yucui’ cha’ nu yaña’an rin’ huan, cua ña’aan tñan nu ndaa Ni X’na na ’hua cuinta scaa hua? 6 Na’ ytan cha’ re lo Apolo msu’hua tyi’a ’in na, una Ndiose nga’ni ni cha’ ylu na. 7 Can’ cha’ a tucui lca nu ndya jyaan ta nu ncha’ ’in na, siyana scati Ndiose, ni nu ’ni cha’ ndlyu na lca ni nu ndun loo. 8 Siyana scaña’an ti ndi’in cha’ ’in nu ndya ’in na lo’o nu ncha’ ’in na, una cuinta scaa can’ ntsu’hui cha’ xñi squiya’ cua ña’aan tñan nga’ni. 9 Siyana stu’hua nga’ni hua tñan ’in Ndiose, lo ’huan lcan huan ña’an ndyca ri’ yuu se’en ngui’ni ni tñan, lo lcan huan sca na’an nu ngañan ni. 10 Lo’o cha’ tsu’hue ’in Ndiose nu cua ndaa ni ’yan, na’ lcan ña’an ndyca ri’ cuityi na’an nu cua nga’ni cha’an, nu mxtya quiya’ na’an, lo xca tucui ngañan na’an can’, una cuinta scaan na xñi na cuinta ña’an ntsu’hui cha’ tñan na ’in na. 11 Siyana a tucui nu ca xtya quiya’ xca na’an tsa ña’an nu cua ndi’in ca na, lo quiya’ can’ lca Jesucristo. 12 Si chun’ can’ tisna tñan na na’an lo’o oro, ta lo’o plata, ta lo’o quee tsu’hue ña’an, ta lo’o yca, ta lo’o quii’, ta lo’o lca’ bityi, 13 lo ca tycan ña’an tñan nu ngui’ni na cuinta scaan na, tsan nu quilyo scua yla Ndiose cha’ can’, una lo’o quii’ ca tycan’ na. Cuinta scaa tñan nu nga’ni na tyijyin na loo quii’ lo ca tycan’ ña’an ni na lo’o nguiaa’ na. 14 Si ngula ndun tñan nu nga’ni na can’, caja sca cha’ tsu’hue nu taa Ndiose ’na. 15 Si ntsu’hui nu squin tñan nu nga’ni, a caja cha’ tsu’hue ’in can’, una ti tyo’o laa nisiya tiseen ti tyo’o can’ loo quii’. 16 ¿Ta a jlyo rin’ huan siyana ’huan lcan huan laa ’in Ndiose, lo Espíritu ’in Ndiose ntsu’hui ni’ carsya ’huan? 17 Si nde’en nu cu’ni ti’i lo’o laa ’in Ndiose, ncuaña’an cu’ni Ndiose lo’o can’, siyana laa ’in Ndiose luhui na, lo cui’ can’ lcan huan. 18 A quiñilyo’on huan ’huan ticuiin’ huan, lo si ntsu’hui nu xque’ ri’ tiaa la, cu’ni can’ ’in siyana lca sca nu a tiaa, la rcan’ ca qui’ya can’ cuinta. 19 Siyana cuinta cha’ ’in Ndiose, cha’ tiaa nu ndyca loo chelyuu re lca na cha’ a tsu’hue, siyana quityi ’in Ndiose ndyucui’ na: Nu nxque’ ri’ siyana tiaa la, Ndiose ndi’ya ti’in ni ’in can’ lo’o cha’ cuiñi ’in. 20 Nde xca cha’ nu ndyucui’ quityi can’: Ni X’na na jlyo ri’ ni siyana cha’ tiaa ’in nten chelyuu lca na cha’ nu cuityi, 21 can’ cha’ a ntsu’hui cha’ cu’ni siyen huan ’huan lo’o cha’ ’in nten chelyuu, siyana lyigaa lo’o cha’ cua ndia ’huan, 22 nisiya Pablo, ta Apolo, lo ta Tyu, ta ña’aan chelyuu re, ta chelyuu ’huan, ta lo’o cha’ ndija, lo ta cha’ nu ndyca ri nii ta cha’ nu ca nde loo, lyigaa cha’ re cua ndia na ’huan, 23 ’huan cua ndi’in huan lo’o cha’ ’in Crixtu, lo Crixtu ndi’in ni lo’o cha’ ’in Ndiose.

4

1 Can’ cha’ xñi na cuinta ’in nu ngui’ni tñan ’in Crixtu, lo mxnu ni tñan re ’in siyana tyucui’ lo’o nten cha’ nu ntsu’hui catsi’ ’in Ndiose. 2 Nu nxñi cuinta tñan ’in x’na, ’ni cha’ ca can’ sca nu lñi ndi’in cha’ ’in. 3 Na’ a nduhue ran’ si ’huan ta bsya cu’ni cuiya’ cha’ ’yan, lo ni a ntsu’hui cha’ cu’ni cuiyan’ cha’ ’yan ticuiin’. 4 Nisiya a sca cha’ nducui ndyca’an ’yan, una tsi’i can’ cha’ cua luhui tloon, siyana cui’ Ni X’na na lca nu ngui’ni cuiya’ cha’ ’yan. 5 Can’ cha’ a ntsu’hui cha’ cu’ni cuiyan’ huan sca cha’ la nducua la, siyana tyuhuitan huan la bra quiaan Ni X’na na, siyana cui’ ni quilyo scua yla ni cha’ nu ntsu’hui catsi’ se’en tla, a cuinta ca tycan’ cha’ nu ntsu’hui ni’ carsya ’in nten, la rcan’ taa Ndiose cha’ tsu’hue na. 6 ’Huan ta’an na, lyigaa cha’ re ndyucuin’ lo’on huan siyana cu’ni tsu’hue na ’huan, xñi huan cuinta ña’an ndyca ri’ hua lo’o Apolo, siyana tna ri’ hua ’huan lo a tyijyin lyoon huan cha’ nu cua nducua loo quityi ’in Ndiose, ti que’ tsato’o cu’ni siyen’ huan ’huan lo cu’ni huan ti’i lo’o scaxcan huan. 7 Rcan’, ¿tica ca tyucui’ siyana cuaan la ndi’in cha’ ’in? ¿Ta tsi’i Ndiose lca nu ndaa lyigaa na nu ndi’in ’huan? Lo si ngujui nu ndaa na ’huan, ¿ni cha’ ngui’ni siyen’ huan lo tsi’i lo’o cha’ ’huan ngujui na? 8 Xque’ rin’ huan siyana cua ngüita’a na ’huan, cua ncua cuilyiyan’ huan, cua ndlon huan tñan cha’ ’huan ti, ¡una tsu’hue si cua ndlon huan tñan siyana lo’o huare’ culo hua tñan lo’on huan! 9 Tsalca hua nu nda’an yucui’ hua cha’ tsu’hue ’in Ndiose, la chun’ mxtya ni ’hua, lo ndyca ri’ ’hua tsaña’an ndyca ri’ sca nu nguia lo’o cha’ ndija, hasta angajle lo cui’ya ’hua stu’hua lo’o lyigaa nten chelyuu. 10 Huare’ lca hua sca nu tantu lo’o cha’ ’in Crixtu, una ’huan tiaan lan huan lo’o cha’ ’in Crixtu. Huare’ lca hua nu na’an ri’, una ’huan tsa ndi’in cha’ ’huan, lo ndijyi nu ndyucuan xu’hue ’huan, una huare’ nxcuan tloo ne’ ’hua. 11 Hasta ri nii lo ndijin yte’ ri’ hua, ndijin ytyi ri’ hua, a cuinta nlyiji ste’ hua, cua ña’an ti ngui’ni lyo’o ne’ ’hua, lo ni a nducua na’an ’hua. 12 A cuinta ndyujui tñan’ hua ’hua siyana lo’o na nu cu’ni tsu’hue ’hua, nducua ne’ yuhue’ ’hua, una huare’ nde njñan hua ’in Ndiose cha’ ’in ne’, ndaa ne’ ndi’i ’hua lo ndaa loo hua, 13 ndyucui’ ca’an ne’ ’hua, una huare’ nxcuen hua ’in ne’ lo’o cha’ tsu’hue. Cha’ nu ’in lyigaa tucui lca hua sca nu qui’ya la ndi’in cha’ ’in loo chelyuu re, tsaña’an ndyca ri’ cha’ nu mxcuan ne’. 14 A nga’an quityi re ’huan ta siyana ca chen lca tieen huan, siyana quiyan ’huan cuinta siyana lcan huan sca sñen’ nu tca’a la ’yan. 15 Nisiya ntsu’hui tii mii nu ndlu’u ’huan cha’ ’in Crixtu, una a ntsu’hui quina’an la stin huan, siyana na’ yucuin’ cha’ tsu’hue ’in Crixtu Jesús lo’on huan bra yaña’an rin’ huan ’in ni. 16 Jñan sca cha’ tsu’hue ’huan siyana cu’ni cha’an huan ’yan tsaña’an chelyuu nu ntsu’huin. 17 Can’ cha’ msu’huan ’in Timoteo tsaa se’en ndi’in huan, nu lca ña’an ndyca ri’ sca sñe’ nu tca’a la ’yan, lo lñi ndi’in cha’ ’in lo’o cha’ ’in Ni X’na na, lo xu’hua rin’ huan ’yan tsaña’an nguiaña’an ran’ ’in Crixtu, siyana scaña’an ti ndlu’un ’in ta’an na lyigaa se’en nguio ti’in ne’. 18 Una ntsu’huin huan ngui’ni siyen’ huan, lo ndlucua rin’ huan siyana a a tsa’an an se’en ndi’in huan, 19 una tsa’an se’en ndi’in huan nu ndla ti, Si Ni X’na na taa ni cha’ cuiya’, rcan’ ca jlyo ran’ si ntsu’hui ca cha’ cuiya’ ’in nu ngui’ni siye’ ’in, ta lca na xcui’ cha’ ti. 20 Siyana tsaña’an nu ndlo Ndiose tñan, a lca na cha’ ti, siyana lca na cha’ cuiya’ ’in ni. 21 ¿Ni ña’an ra ndyca rin’ huan rcan’? ¿Ta tsa’an se’en ndi’in huan lo’o sca yca tyucua yaan’ ta tsa’an lo’o cha’ tsu’hue lo’o sca carsya nu cuti?

5

1 Cua ne cha’ siyana ljan huan re ntsu’hui nu nguiten yu’hui lo’o ña’an nu ti, ni laja ne’ gentil lo a ne cha’ ’ni ne’ ncuaña’an, hasta ntsu’hui nu nda’an lo’o jyi’an na’an. 2 ¡Se’en nu nga’an cha’ ca ti’i chu’hui tieen huan, nde ndiaa rin’ huan! ¿Ta tsi’i ndyo’o tñan culoon huan ’in nu ngui’ni ncuaña’an lajan huan? 3 Nisiya tijyu’ ndycan, una carsya ’yan ndi’in lo’on huan, can’ cha’ na’ cua nga’ni cuiyan’ cha’ ’in ne’. 4 Lo’o cha’ ’in Ni X’na na Jesucristo bra quio’ ti’in huan stu’hua, lo cu’ni huan cuinta siyana lo’on ndi’in lo’on huan, lo lo’o cha’ cuiya’ ’in Ni X’na na Jesucristo, 5 tyaan huan cuinta ’in ne’ yaa’ Ne’ xña’an, siyana taa can’ ndi’i ’in ne’ lo’o cha’ ’in cuinan’ ne’, una carsya ’in ne’ tyo’o laa na tsan nu cu’ni cuiya’ Ni X’na na Jesús cha’ ’in nten. 6 A ntsu’hui cha’ cu’ni siyen’ huan. ¿Ta a jlyo rin’ huan siyana lo’o chin’ na nu ndyu’hui loo quijaxtlya ’ni ñu’un na ña’aan scuan can’? 7 Tsu’hue lati culo tsun’ huan na nu ndyu’hui loo quijaxtlya nu cula can’, lo can huan scuan nu cui, nu luhui ña’an nu ntsu’hui cha’ can huan, siyana Crixtu ni nu lca slya’ ’na cua ngujui ni loon na. 8 Can’ cha’ cu’ni na ta’a pascua, una tsi’i ’a ticui’ lo’o na nu ndyu’hui loo quijaxtlya nu cula can’, ni tsi’i lo’o cha’ a tsu’hue ta lo’o cha’ mañan, siyana cu’ni na ta’a lo’o quijaxtlya nu a mxtiyaa’ lo’o scuan cui can’, lo tya’an lo’on na sca cha’ tiaa nu luhui lo’o cha’ nu lñi. 9 Cua yucuin’ cha’ re bra nga’an tñan sca quityi ’huan, siyana a tya’an ’a huan lo’o nu nguiten yu’hui lo’o ña’an nu ti, 10 lo a ndyucuin’ cha’ ’in nten nu a nguiaña’an ri’, nu nguiten yu’hui lo’o ña’an nu ti, ta cha’ ’in nu nducui ri’ tñin, ta nu cuna, ta nu ngui’ni tnu ngulucuin, siyana siya ti a ndyca rin’ huan ña’an huan ’in nten can’, ’ni cha’ tyo’on huan loo chelyuu re rcan’. 11 Siyana nga’an tñan quityi can’ ’huan siyana a tya’an ’a huan lo’o nu ndyucui’ siyana lca ta’a nguiaña’an rin’ huan, lo si ti nguiten yu’hui can’ lo’o ña’an nu ti, ta lca tiee cha’ cuilyiya’, ta ngui’ni tnu ngulucuin, jincha’ ’in xca tucui, ndyca cu’hui, ngui’ni cuna, ni a ntsu’hui cha’ cu huan sca se’en ti lo’o can’. 12 Rcan’, ¿ta nga’an cha’ ’yan cu’nin cuiyan’ cha’ ’in nu a nguiaña’an ri’? Lo ’huan, ¿ta a nga’an cha’ cu’ni cuiyan’ huan cha’ ’in nu ntsu’hui ljan huan? 13 Siyana tsalca nu a nguiaña’an ri’ ’in Ndiose, cui’ ni cu’ni cuiya’ ni cha’ ’in can’. Can’ cha’ —culo tsun’ huan ’in nu ngui’ni cha’ a tsu’hue ljan huan—.

6

1 Si ntsu’hui huan nsuun huan lo’o ta’a nguiaña’an rin’ huan, ¿ta xtyi rin’ huan taan huan qui’ya ’in can’ tloo bsya nu a nguiaña’an ri’, lo tsi’i tloo ta’an na? 2 ¿Ta a jlyo rin’ huan siyana ta’an na cu’ni cuiya’ cha’ ’in nten chelyuu tiaa braa? Si ncuaña’an ntsu’hui cha’ cu’ni cuiya’ huan cha’ ’in nten chelyuu, ¿ni cha’ a ndyca cu’ni cuiyan’ huan sca cha’ nu suhue la ndyca ljan huan? 3 ¿Ta a jlyo rin’ huan siyana hasta lo’o angajle ntsu’hui cha’ cu’ni cuiyan’ na cha’ ’in? ¿Ni xnu ca cha’ nu ndyca ljan huan, ta a ca cu’ni cuiyan huan? 4 Can’ cha’ bra nsuun huan, ¿ni cha’ ndya’an taa huan qui’ya tloo sca nten nu a tucui lca ni’ lyaa se’en nguio’ ti’in huan? 5 Ndyucuin’ lo’on huan cha’ re siyana ca jyu’u rin’ huan, ¿ta na a ntsu’hui sca nu tiaa ljan huan nu cu’ni cuiya’ cha’ nu ndyca ’huan? 6 ¿Ni cha’ ticuii’ ta’an na ndi’in nsuun, lo tloo nten nu a nguiaña’an ri’ ndya’an taa qui’ya? 7 Tsaña’an nu ndi’in yi’ni huan, cua tnan’ huan cha’ ’huan siyana nsuun huan lo’o ticuii’ ta’an huan. ¿Ta a tsu’hue la si ta loon huan lo’o cha’ can’? Si ntsu’hui nu ngui’ni tsi’i ña’an lo’on huan, ¿ta a tsu’hue la si ta loon huan cha’ can’ ncuati ña’an? 8 Una ngui’ni huan ti’i rcan’ lo ngui’ni huan cha’ a tsu’hue lo’o ticuii’ ta’an na. 9 ¿Ta a jlyo rin’ huan siyana nu nducun’ a sten can’ se’en ndlo Ndiose tñan? A taan huan ya’ caja nu quiñilyo’o ’huan, siyana nu nguiten yu’hui lo’o ña’an nu ti, nu ngui’ni tnu ngulucuin, nu nguiten yu’hui lo’o cuilyo’o nten, ta nu ngui’ni ’in tsaña’an ’ni ne’ cuna’an, ta nguiten yu’hui lo’o ticuii’ ta’a qui’yu, 10 nu ngui’ni cuna, nu nxcui ri’ cha’ cuilyiya’, nu cu’hui, nu ntsu’hua qui’ya ’in xca tucui, lo’o nu ngui’ni cha’ a tsu’hue. A sten can’ se’en ndlo Ndiose tñan. 11 Lo nde nu ncua huan ti s’ni, una ri nii cua mxnu luhui ni ’huan, lcan huan nten nu cua mdo’o hui ’in ni, a sca ’a qui’ya nducui huan lo’o cha’ cuiya’ ’in Ni X’na na Jesús lo’o Espíritu ’in Stina Ndiose. 12 Na’ lyigaa cha’ ca cu’nin, una tsi’i lyigaa na ndyo’o tñan cu’nin ’in na, ca cu’nin lyigaa lo’o cha’, una ni sca can’ a taan cha’ cuiya’ culo na tñan ’yan. 13 Na nu ndyucun na ndi’ya na ni’ na, lo squi’ya ni’ na can’ cha’ ndyucun na, una tyucuaa cha’ re cu’ni tyii Ndiose ’in na. A msu’hua Ndiose ’na siyana sten yu’hui na lo’o ña’an nu ti, siyana tucuan na cha’ ’in Ni X’na na, lo cui’ ni culo ni tñan ’na. 14 Lo Ndiose, ni nu nga’ni cha’ mdyo’o qui’u Ni X’na na, cui’ ncuaña’an cu’ni ni cha’ tyo’o qui’un nare lo’o cha’ cuiya’ ’in ni. 15 ¿Ta a jlyo rin’ huan siyana cuinan’ na sca cha’ ti ’in na lo’o Crixtu? ¿Ta cu’ni na cha’ siyana cuinan’ Crixtu ca sca cha’ ti ’in na lo’o ne’ cuna’an nducun’? A nga’an cha’ cu’ni na ncuaña’an. 16 ¿Ta a jlyo rin’ huan siyana nu nguiten yu’hui lo’o ne’ cuna’an nducun’, sca ti lca lo’o ne’? Siyana ndyucui’ quityi ’in Ndiose: —Tyucuaa can’ sca ti lca—. 17 Una nu ndyucuan xu’hue ’in Ni X’na na sca carsya ti ’in lo’o ni. 18 Can’ cha’ tyo’o tsun’ huan lo’o cha’ nu nguiten yu’hui huan lo’o ña’an nu ti. Siyana scaxca la qui’ya a ’ni na ti’i lo’o na ticuiin’ na, una nu nguiten yu’hui lo’o xca tucui, can’ nu ngui’ni ti’i lo’o ticuii’. 19 ¿Ta a jlyo rin’ huan siyana cuinta scaan huan lcan huan laa se’en ntsu’hui Espíritu nu Luhui ’in Ndiose, ni nu ndyucuan xu’hue huan lo’o cha’ ’in Ndiose, lo a ndi’in ’a huan lo’o cha’ ’huan? 20 Siyana cua ngujui nu msu’hua lyiya’ ’huan lo’o tne, can’ cha’ cu’ni tnu huan ’in Ndiose siyana cui’ ni ntsu’hui ni cuinta ’huan lo’o carsya ’huan.

7

1 Lo xca cha’ nu nganichan’ huan ’yan loo quityi nu ngua’an tñan huan can’ yan’, tsu’hue cha’ si a caja nten ’in sca ne’ qui’yu, 2 una lo’o cha’ nu nguiten yu’hui ne’ lo’o ña’an nu ti, cuinta scaa ne’ qui’yu caja cuilyo’o, ticui’ ncuaña’an ne’ cuna’an, cuinta scaa ntsu’hui cha’ tyi’in lo’o cuilyo’o. 3 Ne’ qui’yu ’ni cha’ tucua cha’ nu lca tiee cuilyo’o, cui’ ncuaña’an nten ’in ne’ tucua cha’ can’. 4 Siyana ne’ cuna’an, cua ndyaa ne’ ’in ne’ ’in cuilyo’o ne’, cui’ ncuaña’an ne’ qui’yu, cua ndyaa ne’ ’in ne’ ’in nten ’in ne’. 5 Can’ cha’ a lyca cha’ tyo’o tsun huan scaxcan huan sii’ cuilyo’on huan, una ca cula tin’ huan cha’ re si cu’ni scan huan cha’ ’huan laja nu tyucuin’ huan lo’o Ndiose, rcan’ xtucui huan cha’ re lo’o cuilyo’on huan, siyana a cu’ni Ne’ xña’an cana ’huan, ta sten yu’huin huan lo’o xca tucui. 6 Ndyucuin’ cha’ re lo’on huan siyana nga’an cha’ ’huan, una tsi’i na ndyucuin lo’on huan ta cu’ni huan ncuaña’an. 7 Siyana cuinta cha’ nu ’yan, tsu’hue ’a cha’ si lyigaa ne’ qui’yu tyi’in tsaña’an na’ ndi’in scan tin, una cuinta scaan na cua ndaa Ndiose xu’hue na, lo tsi’i scaña’an ti ntsu’hui cha’ tyi’in na. 8 Una tsalca nu ndi’in yucui’ ti ta nu nguinu cha’ yucui’ ti, tsu’hue ’a si ca tyi’in tsaña’an nu na’ ndi’in scan tin, 9 una si a ca tyi’in can’ scati ca caja cuilyo’o, siyana tsu’hue la si caja nten ’in can’ lo a tya’an chu’hui cha’ can’ tiee. 10 Una tsalca nu cua ndi’in cuilyo’o, tyucuin’ lo’o lo’o cha’ cuiya’ ’in Ni X’na na: Ne’ cuna’an a ntsu’hui cha’ cula’ ti’in ’in cuilyo’o, 11 lo si cula’ ti’in can’ ’in ne’, quinu can’ scati tsu’hue la si qui’ni chu’hue cha’ ’in lo tyucuan ta’a xiya’, cui’ ncuaña’an ne’ qui’yu a ntsu’hui cha’ cula’ ti’in ’in nten ’in. 12 A cuinta ndyucuin’ lo’o lyigaa la tucui, nisiya a yucui’ Ni X’na na cha’ re: Si ntsu’hui ta’an na ndi’in lo’o ne’ cuna’an nu a nguiaña’an ri’, una si tsu’hue ntsu’hui tiee ne’ ndi’in ne’ lo’o, a ntsu’hui cha’ cula’ ti’in ’in ne’. 13 Ticui’ ncuaña’an ne’ cuna’an nu ndi’in lo’o ne’ qui’yu nu a nguiaña’an ri’, una si tsu’hue ntsu’hui tiee ndi’in lo’o ne’, a ntsu’hui cha’ cula’ ti’in ’in ne’. 14 Siyana nu a nguiaña’an ri’ can’, cua ndi’in lo’o cuinta ’in Ndiose lo’o cha’ ’in cuilyo’o nu nguiaña’an ri’, can’ cha’ lo’o sñe’ can’ caja ña’an tyo’o laa, una si cula’ ti’in ta’a chen nducui tyucuna’ sñe’. 15 Una si nu a nguiaña’an ri’ can’ ndyca ri’ cula ti’in ’in nten ’in, cula’ ti’in ru ’in ne’, lo ncuaña’an tsato’o quinu scati, ne’ qui’yu ta nu cuna’an, a sca la cha’ nducui ndyca’an ’in rcan, siyana Ndiose ndyca ri’ ni tyi’in tsu’huen na lo’o ta’an na. 16 Rcan’, ’huan ne’ cuna’an nu nguiaña’an ri’, ¿ta ljyo rin’ huan, siyana tyo’o laa cuilyo’on huan lo’o cha’ nu nguiaña’an rin’ huan? Cui’ ncuaña’an ’huan ne’ qui’yu nu nguiaña’an ri’, ¿ta jlyo rin’ huan, si tyo’o laa nten ’huan lo’o cha’ nu nguiaña’an rin’ huan? 17 Una cuinta scaan na cua ña’aan xu’hue ndaa Ni X’na na ’na, lo tsaña’an msi’ya ni ’na, ncuaña’an tsa quiñan na. Cui’ cha’ re ndlon tñan ’in ta’an na lyigaa se’en nguio ti’in ne’. 18 ¿Ta nde’en huan cua ncua circuncida ’huan bra yaña’an rin’ huan? Quinu run huan ncuaña’an. Si yaña’an rin’ huan, lo a ncua circuncida ’huan, a ’ni ’a cha’ ti ca na ’huan. 19 Siyana a sca cuinta ntsu’hui si ncua circuncida ’na ta a ncua na, una nu xu’hua se’en cha’ nu ndlo Ndiose tñan, can’ cha’ nu ndun loo la. 20 Can’ cha’ cuinta scaan na ca tsu’hue chu’hui tieen na tsaña’an ndi’in cha’ ’na bra yaña’an rin’ na ’in ni. 21 ¿Ta cua lcan huan sca msu nu ngujui nu msi’i ’in bra yaña’an rin’ huan? A cuhue rin’ huan cha’ can’, una si caja ña’an culosuhuin huan cha’ can’ lo’o x’na huan, tsu’hue lati. 22 Siyana nu cua lca msu ’in xca tucui bra yaña’an ri’ ’in Ni X’na na, cua mdo’o laa can’ lo’o cha’ ’in Ni X’na na, ticui’ ncuaña’an lo’o nu a lca msu bra yaña’an ri’, una ri nii lca can’ msu ’in Crixtu. 23 Siyana cua ngujui nu msu’hua lyiya’ cha’ ’huan, a ntsu’hui cha’ xñi su’hua xca tucui ’huan. 24 Can’ cha’ cuinta scaan ’huan ta’an na, tsaña’an ndi’in huan bra yaña’an rin’ huan, ncuaña’an tsa quiñan huan sca cha’ ti ’huan lo’o Ndiose. 25 Tsaña’an ndi’in cha’ ’in nu a lyiji caja cuilyo’o, a ngulo Ni X’na na tñan ’yan lo’o cha’ re, una nga’an cha’ ’yan taan sca cha’ tiaa ’huan siyana Ni X’na na ncua ’tna ri’ ni ’yan. 26 Nde cha’ nu ngulucua ran’ siyana scaxca cha’ nu ndyca loo chelyuu re, tsu’hue la si tyi’in ru’ ne’ qui’yu tsaña’an cua ndi’in ca. 27 ¿Ta cua ngujui cuilyo’o? A cula’ ti’in ’in can’. ¿Ta ndi’in scati? A cuna nten ’in. 28 Una si caja cuilyo’o, tsi’i qui’ya ngui’ni, ticui’ ncuaña’an lo’o nu cuna’an ti cuine’ ti, si ta caja cuilyo’o can’, tsi’i qui’ya lca na ’in. Bra nu cua ngujui cuilyo’o can’, a ndijyin cha’ ljyan scaxca cha’ nduhue ri’ ’in lo na’ a ndyca ran’ tyijyin can’ ncuaña’an. 29 Nde cha’ nu tyucuin’ lo’on huan, ’huan ta’an na: Tichin’ braa ndi’in na loo chelyuu re, can’ cha’ ’huan nu ndi’in cuilyo’o, cu’ni huan cuinta tyucui nu nguia nde loo re siyana a ndi’in cuilyo’on huan. 30 A cuinta nu ndi’ya tucu’hua tiee, cu’ni can’ cuinta siyana a sca cha’ ndijin, lo nu tsu’hue ntsu’hui tiee cu’ni cuinta siyana nu’un ri’, cui’ ncuaña’an lo’o nu nxi’i na cu’ni can’ cuinta siyana a sca na ndi’in ’in. 31 Nu ndi’in na ’in loo chelyuu re, cu’ni can’ cuinta siyana a ’ni cha’ ’in lo’o cha’ can’, siyana cha’ nu ndyca loo chelyuu re ntsu’hui cha’ tsatii cha’ ’in na. 32 Na’ ndyca ran’ si ca a chu’hui cha’ nduhue ri’ tieen huan, siyana nu ndi’in scati lyee la nsu’hua yuhue ri’ cha’ ’in Ni X’na na, se’en nu quinu tsu’hue tiee ni lo’o. 33 Una ndi’in cuilyo’o, ntsu’hui yuhue ri’ tñan nu cu’ni, siyana quinu tsu’hue tiee nten ’in lo’o. 34 Ticui’ ncuaña’an ne’ cuna’an nu cua ngujui cuilyo’o, tsi’i scaña’an ti ndi’in cha’ ’in lo’o nu cuna’an ti cuine’ ti, siyana nu a lyiji caja cuilyo’o, lyee la cu’ni cuinta can’ cha’ ’in Ni X’na na siyana cu’ni tñan ’in ni lo’o lyigaa tiee. Una nu ndi’in cuilyo’o, lyee la ntsu’hui yuhue ri’ tñan nu ntsu’hui cha’ cu’ni siyana quinu tsu’hue tiee cuilyo’o can’ lo’o. 35 Cha’ nu cu’ni tsu’hue ’huan ndyucuin’ ri nii, tsi’i siyana ndyca ran’ cu’ni tucui loo chelyuu ’huan, siyana cu’ni huan ña’an nu ntsu’hui cha’ lo a sca cha’ tyucui ndijin se’en nu quinan huan ’in Ni X’na na. 36 Una si ntsu’hui nu ngulucua ri’ siyana cua mdiaa braa caja cuilyo’o nu cuna’an sñe’, ca cu’ni cuiya’ cha’ can’ siyana tsi’i qui’ya lca na, siyana nga’an cha’ ’in can’ caja cuilyo’o si ndyca ri’. 37 Una si cua nga’ni tiee can’ siyana a caja cuilyo’o, lo ni a ’ni cha’ ’in lo’o cha’ can’, tsu’hue siyana a chu’hui yuhue ri’ sti can’ ’in sñe’ ta caja cuilyo’o. 38 Can’ cha’ nu taa ’in sñe’ caja cuilyo’o, tsu’hue ña’an nu cu’ni can’, lo nu a ndlucua ri’ taa sñe’ hasta tsu’hue lati tsato’o ’in can’. 39 Siyana ne’ cuna’an nu cua ngujui cuilyo’o, a ndia cha’ cuiya’ tyi’in lo’o xca tucui laja nu lu’u cuilyo’o, una si caja cuilyo’o nu cuna’an can’ ca caja cuilyo’o xiya’, lca ti cha’ lo’o nu nguiaña’an ri’ ’in Ni X’na na. 40 Una cuinta cha’ nu ’yan, tsu’hue lati si quinu can’ yucui’ ti, siyana ndlucua ran’ lo’on ntsu’hui Espíritu ’in Ndiose ’yan.

8

1 Tsaña’an ndyca ri’ ’na nu cua msu’hua ne’ loo ngulucuin, lyigaan na ndi’yan na cuinta cha’ re, cha’ tiaa ’na ca tsa lo’o na ’na lo’o cha’ siye’, una si ntsu’hui cha’ tsu’hue ’na lo’o ta’an na, can’ cha’ nu ndaa yaa’ ’na. 2 Si ntsu’hui nu ndlucua ri’ siyana cua ngüi’ya cuinta, a lyiji ca jlyo ri’ can’ ña’an nu ntsu’hui cha’. 3 Una si ntsu’hui nu lca tiee lo’o cha’ ’in Ndiose, can’ nu ndyu’hui lyoo tsu’hue ni ’in. 4 Lo tsaña’an ndyca ri’ ’in nu ndyucu na nu cua yu’hui loo ngulucuin, cua jlyo rin’ na siyana ngulucuin a ntsu’hui carsya ’in na, siyana scati Ndiose ntsu’hui. 5 Nisiya ntsu’hui scaxca ndiose ’in ne’, ta la ni’ cuaan ta loo chelyuu re, (lo chiñi siyana quina’an ndiose ntsu’hui ’in ne’, a cuinta quina’an x’na ne’), 6 una cuinta cha’ nare scati Ndiose ntsu’hui, cui’ ni nu lca Stina, ni nu ngañan lyigaa loo na, lo cui’ cuinta ’in ni ndi’in na. Cui’ ncuaña’an ntsu’hui scati X’na na, ni nu lca Jesucristo, lo cui’ squi’ya ni ndi’in lyigaa loo na, can’ cha’ lu’un na. 7 Una tsi’i lyigaa ne’ ndi’ya ne’ cuinta cha’ re, siyana bra ndyucu ne’ na nu cua yu’hui loo ngulucuin, a lyiji jlya ri’ cha’ ’in ngulucuin, lo siyana a ndi’ya tsu’hue ne’ cuinta, ngui’ni tucua ri’ ne’ lo’o cha’ re. 8 Lo ni tsi’i lo’o cha’ ndyucu, ta can’ cha’ tyucuan xu’hue Ndiose ’na. Cu na, ta a cu na ’in na, scaña’an ti ntsu’hui lyoon na tloo ni. 9 Si ta xque’ rin’ huan siyana ca cun huan ’in na, una xñi huan cuinta siyana a xtlyun huan ’in nu ngui’ni tucua ri’ lo’o cha’ re. 10 Siyana si ’huan ndi’yan lan huan cuinta cha’ re lo nducua ycu huan loo misa tloo sca ngulucuin, lo si sca nu cuine’ cha’ tiaa ’in ña’an ’huan, ¿ta a lo’o can’ ca ri’ cu na nu cua yu’hui loo ngulucuin can’? 11 Lo squi’ya cha’ tiaa ’huan tyucuna’ sca ta’an na nu na’an ndi’in cha’ ’in, cui’ nu ngujui Crixtu loo. 12 Si cu’ni huan si cu’ni na’an ri’ sca ta’a nguiaña’an rin’ huan, lo tisna cu’ni na’an ri’ can’, tloo Crixtu ngui’ni huan qui’ya rcan. 13 Si ta lo’o cha’ ndyucu xtyun ’in sca ta’a nguiaña’an ran’ loo qui’ya, nisiya a cun cuinan’ siyana a ndyca ran’ cu’ni tucui ’in sca ta’a nguiaña’an ran’.

9

1 ¿Ta a lcan na’ sca nu nga’an tñan Ndiose ’in? ¿Ta a nga’an cha’ ’yan cu’nin lyigaa lo’o cha’? ¿Ta tsi’i lo’on na’ na’an tloon ’in Ni X’na na Jesús? ¿Ta tsi’i huan yaña’an rin’ huan ’in Ni X’na na lo’o cha’ nu yucuin’? 2 Si xca tucui ndyucui’ siyana a lcan nu nga’an tñan Ndiose ’in, una ’huan jlyo tsu’hue rin’ huan ti ca lcan. ¿Ta tsi’i cuin’ huan lcan huan nu ncua tycan’ ña’an siyana Ni X’na na nga’an tñan ni ’yan? 3 Nde cha’ nu xcuen ’in tsalca nu nsu’hua qui’ya ’yan: 4 ¿Ta a nga’an cha’ ’hua tyucuan xu’hue hua na nu xtya ne’ tloo hua? 5 ¿Ta a nga’an cha’ ’hua re tya’an lo’o hua sca ne’ cuna’an ta’an na nu lca cuilyo’o hua, tsaña’an ’ni lyigaa la ña’an nu nda’an yucui’ cha’ tsu’hue ’in Ndiose, tsaña’an nga’ni ta’a ngula Ni X’na na, ta Tyu? 6 ¿Ta huare’ ti lo’o Bernabé a nga’an cha’ cu’ni hua tñan nu ngui’ni hua? 7 ¿Ta nde’en sundaru a xñi squiya’ se’en ngui’ni tñan? ¿Ti ca ndya ti uva lo a ndyucu na nu ndyo’o loo na? ¿Ti ca ngui’ni cu’u bta lo a ndi’yo styi’ ’in? 8 ¿Ta ndlucua rin’ huan siyana lo’o cha’ tiaa ’yan ndyucuin’ cha’ re? ¿Ta tsi’i ncuaña’an ndyucui’ quityi ’in Ndiose? 9 Siyana ndeña’an ndyucui’ lee nu nga’an Moisé: —A su’hua quiso tu’hua bta nu ngui’ni tñan—. ¿Ta cha’ ’in bta ca ndyucui’ Ndiose, 10 ta lo’o cha’ ’huare’? Lo’o cha’ ’hua ngua’an scua na, siyana nu nsta yuu lo’o nu nxo’ ’na nducua tloo tyucuan cuinta tñan nu nga’ni. 11 Si huare’ yta hua cha’ tsu’hue ’in Ndiose se’en ndi’in huan, ¿ta a ca tyucua tloo hua ’huan lo’o tñan nu ngui’ni huan? 12 Si xca tucui ngui’ni ca’an ’in lo’o tñan nu ngui’ni huan, ¿ta a lyee la nga’an cha’ ’huare’ tyucuan xu’hue hua tñan nu ngui’ni huan? Una a xtyi ri’ hua cu’ni hua ncuaña’an, siyana ndaa loo hua ndijin hua lyigaa lo’o cha’ siyana a ndyca ri’ hua cu’ni hua tucui ’in nu ndyucuan xu’hue cha’ tsu’hue ’in Crixtu. 13 ¿Ta a jlyo rin’ huan siyana nu ngui’ni tñan ni’ lyaa, ticui’ ni’ lyaa tyo’o na nu cu’ni tsu’hue ’in? Cui’ ncuaña’an lo’o nu ndiquin na se’en ngui’ni tnu ne’ ’in Ndiose, ¿ta tsi’i cui’ can’ ndyo’o na nu cu’ni tsu’hue ’in? 14 Cui’ ncuaña’an ngulo Ni X’na na tñan ’in nu nda’an yucui’ cha’ tsu’hue ’in ni, siyana ticui’ loo tñan can’ caja na nu cu’ni tsu’hue ’in. 15 Una ni sca cha’ re lo a nducua tloon, lo ni a ngua’an quityi re siyana nducua tloon taan huan na nu cu’ni tsu’hue ’yan, siyana lca tieen cajan la nducua la, lo tsi’i nu caja nu si’yu co’ cha’ nu nducui ran’ cu’nin. 16 Tsaña’an nu ndyucuin’ cha’ tsu’hue ’in Crixtu, a ca cu’nin siyen’ lo’o cha’ re, siyana tñan ntsu’hui cha’ cu’nin can lca na. ¡Una ti’i ca xu’huen si a tyucuin’ cha’ tsu’hue ’in Crixtu! 17 Si na’ tyucuin’ cha’ tsu’hue ’in Crixtu lo’o cha’ tsu’hue nu lca tieen, nducua tloon caja cha’ tsu’hue ’yan, lo si a lca tieen tyucuin’ ’in na, una a ndijyi ña’an siyana tñan cua nga’an ’yan lca na. 18 ¿Ni ña’an ra cha’ tsu’hue caja ’yan rcan’? Cui’ siyana xu’hue ti tyucuin’ cha’ tsu’hue ’in Crixtu, lo a nducua tloon siyana tyijyin yu’hui ’yan loo tñan re, nisiya nga’an cha’ ’yan. 19 Lo ni sca tucui lo a nducua tloon ’in, una lyigaa tucui nducua tloo ’yan, siyana quina’an la nten tsaña’an ri’. 20 ’Ni ’yan ña’an ndyca ri’ ne’ judio siyana nducua tloon tsaña’an ri’ ne’ judio ’in Crixtu. Cui’ ncuaña’an lo’o lyigaa nu nguia ndyca’an cha’ ’in lee (nisiya nguia ndyca’an cha’ ’in lee), una ’nin ’yan tsaña’an ’ni sca nu nguia ndyca’an cha’ ’in lee siyana nducua tloon tsaña’an ri’ can’ ’in Crixtu. 21 Ticui’ ncuaña’an lo’o nu a ngui’ni cha’an cha’ ’in lee, ’nin ’yan ña’an ndyca ri’ nu a ngui’ni cha’an cha’ ’in lee, siyana nducua tloon tsaña’an ri’ can’ ’in Crixtu, (una tsi’i siyana nscuan tloon lee ’in Ndiose, siyana lee ’in Crixtu nguia ndyca’an). 22 Cui’ ncuaña’an lo’o nu na’an ri’, ’nin ’yan siyana na’an ran’ siyana cu’ni cuinta la cha’ ’in Ndiose. Scaxca ña’an ngui’nin lo’o lyigaa tucui, siyana laja can’ ntsu’hui nu tyo’o laa. 23 ’Nin ncuaña’an lo’o cha’ tsu’hue ’in Crixtu nu yaña’an ran’, siyana caja cha’ tsu’hue nu ljyan lo’o cha’ can’ ’yan. 24 ¿Ta a jlyo rin’ huan siyana nu nxnan su’hua juersa, stu’hua nxnan, una scati nu cu’ni cana? Cui’ ncuaña’an ’huan su’huan huan juersa siyana cu’ni huan cana cha’ tsu’hue can’. 25 Cui’ ncuaña’an lo’o nu nsu’hua juersa ’in lo’o cha’ cuijya, mxñi can’ cuinta ’in lo’o lyigaa lo’o cha’, siyana nducua tloo can’ cu’ni cana sca cha’ tsu’hue, nisiya lca na sca na nu ntsu’hui cha’ tsatii. Una cha’ nu ’in ’nare nducua tloon na cu’ni na cana cha’ tsu’hue nu a ntsu’hui a cha’ tsatii. 26 Can’ cha’ nsu’huan juersa, una tsi’i tyucua cha’ ti lo ni tsi’i tsaña’an ’ni nu yjcuan’ loo cui’in ti, 27 siyana nsu’huan juersa lo a ndaan ya’ siyana cuinan’ re cu’ni na cana ’yan, chen cha’ tsato’o quinun ca’an nde chun’, na’ yucuin’ cha’ tsu’hue ’in Ndiose lo’o xca tucui.

10

1 ’Huan ta’an na, a lyca cha’ jlya ri’ na siyana lyigaa nten cula ’na mda’an ne’ se’en mducui coo, lo lyigaa ne’ mdijin xi’yu ne’ tujo’o, 2 lo lyigaa ne’ lo’o Moisé mda’an ne’ se’en mducui coo can’, mdijin xi’yu ne’ tujo’o can’, 3 a cuinta lyigaa ne’ ycu ne’ quijaxtlya nu ndaa Ndiose ’in ne’, 4 cui’ ncuaña’an lyigaa ne’ yo’o ne’ tyi’a nu ndaa Ndiose, cui’ nu mdo’o loo quee nu ndaa ni, lo quee can’ lca Crixtu, ni nu mda’an lo’o ’in ne’. 5 Una quina’an la ne’ a nguinu tsu’hue tiee Ndiose lo’o ne’, can’ cha’ ngala yaa’ ni ’in ne’ lo ngujui ne’ se’en bityi can’. 6 Yato’o cha’ re siyana chu’hui cha’ tiaa ’na, lo a xcui ri’ na cha’ a tsu’hue ña’an nga’ni nten can’. 7 A lyica cha’ cu’ni tnu huan ngulucuin ña’an nga’ni nten can’: —Ndi tucua ne’ lo ycu ne’, ndisna yo’o ne’, lo mdi’in jya ne’—. 8 Lo ni a sten yu’huin na lo’o scaxca ne’ cuna’an ña’an nga’ni ne’ can’, lo yato’o ngujui sa cla nducua sna mii ne’ sca tsan ti. 9 Ni a cu’ni na tenta ’in Ni X’na na ña’an nga’ni ne’, lo ngujui ne’ bra ycu cuinaan ’in ne’. 10 Ni a tucuan huan yuhue’ ’in ni lo’o scaxca cha’, ña’an nu nga’ni ne’, lo yujui angajle ’in ne’. 11 Nde cha’ ya to’o ’in ne’ siyana qui’yan na cuinta scaxca cha’, lo nguinu scua na siyana su’hua tiaa na ’na, tsalca nu ti ndi’in bra tsatii cha’ nu ndyca loo chelyuu re. 12 Can’ cha’ nu xque’ ri’ siyana tsa ndun lo’o cha’ nu nguiaña’an ri’, xñi cuinta siyana a tiu loo qui’ya. 13 Scaxca cha’ nu ljyan ’huan, a ndijyin cha’ lyigaa tucui ndijin cha’ can’, una tla cha’ ’in Ndiose, a taa ni ya’ tyijyin huan sca cha’ nu a ta loon huan, siyana lo’o cha’ can’ sla ni sca tucuiin nu tyo’on huan nde loo, siyana tyijyin huan cha’ can’. 14 Can’ cha’ ’huan ta’an na nu ndyu’hui cuiya’ ran’ ’in, a cu’ni tnu huan ngulucuin. 15 Ndyucuin’ lo’on huan siyana lcan huan nten nu ndi’ya cuinta, lo ta quii tsu’huen huan si ta cui’ ña’an ndyucuin’. 16 Bra ndyaan na xu’hue ’in Ndiose si’ya viñu nu cua ngulucuan ni, ¿ta tsi’i sca cha’ ti ’na lo’o tne Crixtu? Ticui’ ncuaña’an bra ndyucun na quijaxtlya, ¿ta tsi’i sca cha’ ti ’na lo’o Crixtu? 17 Nisiya quina’an lcan na una stu’hua ndyucun na scati quijaxtlya, can’ cha’ sca cha’ ti ’na lyigaan na. 18 Xñi huan cuinta ’in ne’ Israel bra ndyucu ne’ cuinan’ ’ni nu ndiquin ne’ tloo Ndiose, ¿ta tsi’i sca cha’ ti ’in ne’ lo’o ni rcan’? 19 ¿Ni ña’an ra rcan’? ¿Ta si’ya cha’ re ntsu’hui lyoo ngulucuin can’ ta na nu cua mducua loo na? 20 Una tyucuin’ lo’on huan siyana ne’ gentil bra ndujui ne’ sca ’ni tloo ngulucuin ’in ne’, ’in cui’in xña’an ngui’ni tnu ne’ lo tsi’i ’in Ndiose, can’ cha’ a cu’ni scan huan cha’ ’huan lo’o cui’in xña’an. 21 A ntsu’hui cha’ co’on huan viñu nu ’in Ni X’na na lo ticui’ braa tsu’ ’in cui’in xña’an, a ca tyucuan xu’huen huan na nu nducua loo misa ’in Ni X’na na lo ticui’ braa na nu nducua loo misa ’in cui’in xña’an. 22 ¿Ta xtyi rin’ na taan na cha’ nsin’ ri’ ’in Ni X’na na? ¿Ta tla la cha’ ’nare que ’in ni? 23 Lyigaa cha’ ca cu’nin, una tsi’i lyigaa na ndyo’o tñan cu’nin ’in na, lyigaa cha’ ca cu’nin, una a lyigaa na ndaa yaa’ na ’in xca tucui. 24 A chu’hui yuhue rin’ na ’na ti, siyana chu’hui yuhue rin’ na ’in xca tucui. 25 Ña’an ndyca ri’ cuinan’ ’ni nu ndujui’ ne’ se’en ndyca quiya’, ca cun huan lyigaa loo cuinan’ can’, una a cunicha’ huan la ngujui na, siyana a cu’ni tucua rin’ huan lo’o cha’ can’, 26 —siyana chelyuu re lo’o lyigaa na nu ndi’in ’in na, na ’in Ni X’na na lca na—. 27 Si nde’en nu a nguiaña’an ri’ ’in Ndiose cuni ’huan cun huan lo’o, lo si ntsu’hui tieen huan tsaan huan, ca cun huan lyigaa loo na nu xtya tloon huan, una a cunichan’ huan la ngujui na, ta ngui’ni tucua rin’ huan lo’o cha’ re. 28 Una si nde’en nu quitsa’ ’huan siyana cua mducua na loo ngulucuin, a cun huan ’in na, cui’ si’ya cha’ ’in nu ngüitsa’ ’huan ta siyana ntsu’hui nu ngui’ni tucua ri’, —siyana chelyuu re lo’o lyigaa na nu ndi’in ’in na, na ’in Ni X’na na lca na—. 29 Tsi’i cha’ ’huan ndyucuin’, siyana cha’ ’in nu ngui’ni tucua ri’ can’ ndyucuin’. ¿Ta ndyo’o tñan cu’nin sca cha’ tloo xca tucui lo culo qui’ya can’ ’yan? 30 Si na’ tsu’hue ntsu’hui tieen ndyucun sca na lo ndyaan xu’hue ’in Ndiose, ¿ta ndyo’o tñan caja nu tyucui ndijin lo’o cha’ can’? 31 Can’ cha’ bra cun huan lo co’on huan ta cu’ni huan scaxca lo’o cha’, cu’ni huan ’in na lo’o cha’ ’in Ndiose. 32 A lyca cha’ tyucui ndijin huan tloo ne’ judio ta ne’ gentil, lo ni tloo ta’an na. 33 Cui’ ncuaña’an na’ ntsu’hui yuhue ran’ ’in lyigaa la tucui lo’o lyigaa lo’o cha’, lo tsi’i ’yan tin ntsu’hui yuhue ran’, siyana ndyca ran’ quinu tsu’hue lyigaa tucui, siyana ca tyo’o laa quina’an nten.

11

1 Cu’ni cha’an huan ’yan tsaña’an na’ ngui’nin cha’an ’in Crixtu. 2 Tsu’hue ntsu’hui tieen tsaña’an ndyca rin’ ’huan, ’huan ta’an na, siyana nxu’hua rin’ huan ’yan, lo nguia ndyca’an huan lyigaa cha’ nu cua mxnun ’huan. 3 Una ndyca ran’ ca jlyo rin’ huan siyana Crixtu lca ni que ’in lyigaa ne’ qui’yu, lo ne’ qui’yu lca que ’in nten ’in, lo Ndiose lca ni que Crixtu. 4 A ntsu’hui cha’ xcua te’ que ne’ qui’yu laja ndyucui’ lo’o Ndiose ta ndlu’u cha’ ’in ni, siyana sca cha’ jyu’u ndaa ’in nu lca que ’in. 5 Una ne’ cuna’an, si a xcua te’ que bra ndyucui’ lo’o Ndiose ta ndlu’u cha’ ’in ni, cha’ jyu’u ndaa ’in nu lca que ’in rcan, lo stu’hua ña’an ndi’in cha’ ’in ne’ si xi’yu quichan que ne’ siya ti. 6 Si a lca tiee xcua te’ que, tsu’hue lati xi’yu quichan’ que, lo si jyu’u ri’ xi’yu quichan’ que ta quilya na ’in, tsu’hue lati xcua te’ que. 7 Siyana ne’ qui’yu a ntsu’hui cha’ xcua te’ que, siyana Ndiose ngañan ’in ne’ tyucui ña’an ña’an ni, lo ndaa ni sca cha’ cuiya’ ’in ne’, una ne’ cuna’an ndi’in can’ cuinta cha’ ’in nten ’in. 8 Siyana ne’ qui’yu a mdo’o lo’o cha’ ’in ne’ cuna’an, siyana ne’ cuna’an mdo’o ne’ lo’o cha’ ’in ne’ qui’yu. 9 Ticui’ ncuaña’an a ngañan Ndiose ’in ne’ qui’yu squi’ya cha’ ’in ne’ cuna’an, siyana squi’ya ne’ qui’yu ngañan ni ’in ne’ cuna’an. 10 Can’ cha’ xcua te’ que ne’ cuna’an, lo ncuaña’an ca tycan’ siyana ntsu’hui nu lca que ’in ne’, a cuinta si’ya cha’ ’in angajle. 11 Una cuinta ’in Ni X’na na, a ca tyi’in ne’ qui’yu si a lo’o ne’ cuna’an, ncuaña’an ne’ cuna’an, a ca tyi’in ne’ si a lo’o ne’ qui’yu, 12 siyana tsaña’an nu ngañan Ndiose ’in ne’ cuna’an squi’ya qui’yu, ncuaña’an ndyca cuine’ sca ne’ qui’yu lo’o cha’ ’in ne’ cuna’an. Lyigaa cha’ re ljyan na lo’o cha’ ’in Ndiose. 13 Cu’ni cuinta huan cha’ re: ¿Ta nga’an cha’ ’in ne’ cuna’an tyucui’ lo’o Ndiose si a xcua te’ que ne’? 14 Tsaña’an ndi’in cha’ ’na, ¿ta a jlyo ri’ na siyana cha’ jyu’u lca na ’in ne’ qui’yu si tucuin quichan’ que ne’? 15 Una tsi’i ncuaña’an ’in ne’ cuna’an, sca cha’ tsu’hue lca na ’in ne’ si tucuin quichan’ que ne’, tsaña’an nducun sca te’ que ne’ cuna’an ncuaña’an ndyca ri’ ne’ lo’o quichan’ que ne’. 16 Una si ntsu’hui nu ndyca ri’ cu’ni tucui lo’o cha’ re, ca jylo ri’ can siyana ni hua re a ntsu’hui cha’ hua ncua ña’an, ni scaxca se’en nguio’ ti’in ne’ lo’o cha’ ’in Ndiose. 17 Una cha’ nu tyucuin’ lo’on huan ri nii a ca tyucuin’ siyana ndi’ya ndi’in huan, siyana ña’an nu nga’an cha’ tyi’in tsu’hue huan, nde ndi’in nsuun huan. 18 Bra nguio’ ti’in huan, la nducua la cha’ nu nen ’yan siyana tyun lta lca huan, lo tsacua se’en nguiaña’an ran’ cha’ re. 19 Una cha’ cua lca tisna cha’ cusuun laja huan, lo ca tycan’ ni ña’an nu lñi ndi’in cha’ ’in. 20 ña’an nu ’ni huan siin tsi’i ña’an ndyca ri’ Ni X’na na lca na. 21 Bra cua tisna cu siin huan, cuinta scaan huan ndyucua loon huan lo’o cha’ ’huan lo’o na nu lyi’yan huan, ntsu’hui nu a sca na ndiji ’in, lo ntsu’hui nu hasta ndyca cu’hui. 22 ¿Ta a nducua na’an ’huan se’en ntsu’hui cha’ cun huan? ¿Ni cha’ nxcuan tloon huan ’in nu nguiaña’an ri’ ’in Ndiose lo ndaan huan cha’ jyu’u ’in nu ti’i? ¿Ni ña’an ra tyucuin’ si’ya cha’ re? ¿Ta tsu’hue ña’an ndi’in ’ni huan cua? A ca tyucuin’ siyana tsu’hue. 23 Nde cha’ nu mxnu Ni X’na na ’yan, cui’ ña’an cha’ nu cua ngulu’un ’huan: Tla nu ntsu’hui cha’ quinu Ni X’na na Jesús, nducua ycu siin lo msñi ni sca quijaxtlya, 24 ndyaa ni xu’hue ’in Ndiose, msu’hue ni ’in na lo nujuin ni: Xñi huan lo cun huan ’in na siyana nde lca cuinan’ na’, squi’ya huan can’ cha’ ndyaan ’yan, cu’ni huan cha’ re lo xu’hua rin’ huan ’yan. 25 Cui’ ncuaña’an bra ndyi ycu siin ni, msñi ni vasu se’en ntsu’hui viñu, lo nujuin ni: Nde cha’ nu cui ti lo lo’o tnen cu’ni chu’huen huan cha’ ’huan lo’o Ndiose. Cu’ni huan cha’ re lo xu’hua rin’ huan ’yan lyigaa ya’ co’on huan ’in na. 26 Can’ cha’ lyigaa ya’ cun huan quijaxtlya re lo co’on huan viñu re, ndaan huan rsuun siyana ngujui Ni X’na na, lo ncuaña’an tsa quiñan huan lo’o cha’ re hasta bra quiaan ni xiya’. 27 Ña’an nu ti ca cu quijaxtlya lo co’o viñu re, lo’o cha’ ’in Ni X’na na, lo si a lñi ndi’in cha’ ’in, nducui can’ qui’ya siyana a ’ni cuinta can’ cha’ ’in cuinan’ Ni X’na na lo’o tne ni. 28 Can’ cha’ cuinta scaan huan ntsu’hui cha’ ta quiin huan chelyuu ’huan, rcan’ ca cun huan quijaxtlya lo’o viñu re. 29 Siyana nu ndyucu quijaxtlya lo ndi’yo viñu, lo a ’ni cuinta can’ cha’ ’in Ni X’na na, ticuii’ nso’ tucua qui’ya chun’. 30 Can’ cha’ quina’an ’a nu ti’i ntsu’hui ljan huan, a cuinta ntsu’hui nu nguia ngui’ni na’an ri’, lo ntsu’hui nu cua ngujui. 31 Si naa ta quiin na chelyuu ’na, a ntsu’hui cha’ ca cuiya’ cha’ ’na, 32 una si Ni X’na na cu’ni cuiya’ ni cha’ ’na, taa ni ndi’i ’na siyana a caan yuhue’ chun’ na stu’hua lo’o nten chelyuu. 33 Can’ cha’ ’huan ta’an na, bra quio’ ti’in huan lo cu’ni huan siin, ’ni cha’ tyuhuita ta’an huan. 34 Lo si ntsu’hui nu nguite’ ri’, ca cu can’ la se’en ndi’in, lo a xo tucua qui’ya chun’. Lyigaa la ña’an cha’ nu ti lyiji tyucuin’ lo’on huan, cua tyucuin’ ’in na bra tsa’an se’en ndi’in huan.

12

1 ’Huan ta’an na, ndyca ran’ siyana qui’yan huan cuinta tsaña’an ndi’in cha’ ’in scaxca cha’ cuiya’ nu ndaa Ndiose ’na. 2 Cua jlyo rin’ huan bra ti lyiji tsaña’an rin’ huan, lo ngutucui ndycan huan ’in ngulucuin nu a ne ’in. 3 Can’ cha’ ca jylo rin’ huan siyana ni sca nu ndyucui’ lo’o cha’ cuiya’ ’in Espíritu ’in Ndiose, a ca tyucui’ ca’an can’ ’in Jesús, cui’ ncuaña’an a tucui nu ca culo naa ’in Jesús siyana lca Ni X’na can’, si tsi’i lo’o cha’ cuiya’ ’in Espíritu nu Luhui ’in Ndiose. 4 Scaxca lo’o cha’ cuiya’ ndaa Ndiose ’na, una scati Espíritu ndaa ’in na. 5 A cuinta scaxca loo tñan ca ta yaa’ ta’an na, una cui’ Ni X’na na nducua tloon na. 6 Ticui’ ncuaña’an scaxca ña’an nu ngui’ni na, una scati Ndiose ’ni ni lyigaa cha’ can’ stu’hua. 7 Cuinta scaan na ndyca tycan’ ña’an cha’ cuiya’ ’in Espíritu nu cua ngujui ’na, siyana cu’ni tsu’hue na ’na. 8 Ntsu’hui nu ndaa Espíritu cha’ cuiya’ ’in siyana ca tyucui’ cha’ nu tucui, lo ntsu’hui nu ndijyi cha’ cuiya’ ’in siyana ca qui’ya la cuinta ña’an nu ntsu’hui cha’ culu’u, una scati Espíritu ngui’ni cha’ can’. 9 Xca nu ndijyi cha’ cuiya’ ’in siyana ca tsaña’an ri’ cha’ nu tucui, una scati Espíritu ngui’ni cha’ can’. Cui’ ncuaña’an ndaa ni cha’ cuiya’ ’in xca can’ siyana ca cu’ni tyca ’in nu ti’i, una ticui’ scati Espíritu ngui’ni cha’ can’. 10 Ntsu’hui xca nu ndyca ’ni cha’ nu tnu, a cuinta ntsu’hui nu ndyucui’ cha’ ’in Ndiose, ntsu’hui nu ndi’ya cuinta si ntsu’hui nu nda’an lo’o cha’ cuiñi, ntsu’hui nu ndyucui’ lenguas, a cuinta ntsu’hui xca nu ndlyo scua yla cha’ can’. 11 Una ticui’ scati Espíritu ngui’ni lyigaa cha’ re, cuinta scaan na ngujui cha’ re ’na cua ña’aan lca tiee ni. 12 Tsaña’an ndi’in cha’ ’in cuinan’ na, quina’an ’a se’en ntsu’hui ’na, una sca cha’ ti ’in na, lo nisiya quina’an la na, una sca ti lca na, cui’ ncuaña’an ndi’in cha’ ’na lo’o Crixtu. 13 Lo’o scati Espíritu ’in Ndiose lyigaa na mducua tyan na lo nga’ni sca ni ’na, ne’ judio ta ne’ griego, lo ta msu nu msi’i ne’ ’in ta nu ngui’ni tñan cha’ ’in ti, lyigaan na nga’ni ni cha’ ngutsa’an yu’hui scati Espíritu ’na. 14 A cuinta cuinan’ na tsi’i scati se’en ntsu’hui ’na, siyana quina’an na. 15 Si ñujuin quiyan’ na: Siyana a lcan yaa’, a tucui lcan, ¿ta can’ cha’ a ntsu’hui lyoo na? 16 Si ñujuin nscan na: Siyana a lcan quiloo, a tucui lcan. ¿Ta can’ cha’ a ntsu’hui lyoo na? 17 Si ña’aan cuinan’ na lca na xcui’ quiloon na, ¿la tyucua tunscan na rcan’? Si ña’aan cuinan’ na lca na nscan na, ¿la tyucua siyen’ na rcan’? 18 Una cuinta scaa se’en ’in cuinan’ na, cua lca se’en mxtya Ndiose ’in na tsaña’an nu ncua ri’ ni. 19 Si scaña’an ti lyigaa se’en ’na, ¿ta tyucui cuinan’ na rcan’? 20 Una nisiya quina’an la se’en ntsu’hui ’na, una scati lca na. 21 Can’ cha’ a ndijyi ña’an tyucui’ quiloon na lo’o yaan’ na: A ’ni cha’ ’yan lo’o. Lo ni a ca ñujuin quen na ’in quiya’ na: A sca cha’ ’ni ’yan lo’o. 22 Ntsu’hui se’en ’in cuinan’ na nxque’ rin’ na a ndun loo na, una can’ nu lyee la ’ni cha’ ’in. 23 Nde’en se’en ’in cuinan’ na, a ndia rin’ na ’in na, una can’ nu tsu’hue lati nxcun’ na ’in, cui’ ncuaña’an lo’o sca se’en nu a ’ni cuintan na, can’ nu tca’a lati ’na. 24 Se’en nu tsu’hue la ña’an ’in cuinan’ na, a sca na nlyiji ’in na, una Ndiose mxtya ni cha’ siyana nde lyee la cu’ni cuinta na ’in sca se’en nu nlyiji cha’ ’in can’, 25 siyana a cula ya’ ta’an na, siyana scaxcan na ta yaa’ ta an na. 26 Si ncuaña’an ntsu’hui se’en ti’i ’na, ña’aan na ti’i ’na, ticui’ ncuaña’an si ntsu’hui yuhue rin’ na sca se’en ’in cuinan’ na, ña’aan na tsu’hue lca ’in na rcan’. 27 Can’ cha’ stu’hua lcan huan cuinan’ Crixtu, lo cuinta scaan huan lyi’ya loon huan ’in cuinan’ can’. 28 Laja ta’an na ngulo tun Ndiose ’in cuinta scaa ne’, la nducua la nga’an tñan ni ’in nu tyucui’ cha’ ’in ni, rcan’ ngulo tun ni ’in nu tyucui’ cha’ nu tya ca ’in ni, lo nu cua ndyca sna, can’ nu culu’u ’in ne’, rcan’ lo’o nu ’ni cha’ nu tnu, lo’o nu ’ni tyca ’in nu ti’i, lo’o nu ndaa yaa’ lo’o scaxca tñan, lo’o nu lyi’ya cuinta tñan ’in ni, a cuinta lo’o nu ndyucui’ lenguas. 29 ¿Ta lyigaa can’ nga’an tñan Ndiose ’in siyana xtya quiya’ tñan ’in ni? ¿Ta lyigaa can’ nda’an yucui’ cha’ tsu’hue ’in ni? ¿Ta lyigaa can’ ndlu’u ’in ne’? ¿Ta lyigaa can’ ’ni cha’ nu tnu? 30 ¿Ta lyigaa can’ ’ni tyca ’in nu ti’i? ¿Ta lyigaa can’ ndyucui’ lenguas? ¿Ta lyigaa can’ ndyca ’in ndlo scua yla cha’? 31 Can’ cha’ cu’ni cuintan huan cha’ cuiya’ nu cua ngujui ’huan, una nde lyee lati lo’o scaxca cha’ nu ndun loo la can’, una ri nii quitsan’ ’huan xca cha’ nu tsu’hue lati.

13

1 Si ca tyucuin’ lyigaa lo’o cha’ nu ndyucui’ nten chelyuu ta cha’ nu ndyucui’ angajle, lo si a ntsu’hui cha’ tsu’hue ’yan, ndyca ran’ tsaña’an ndyca ri’ sca tyucuan nu la xnan ne ti ta ña’an ne sca tyucuan bra ndya ca’an ta’a na. 2 Si ca tyucuin’ cha’ tsu’hue ’in Ndiose, ta qui’yan cuinta lyigaa lo’o cha’ nu ntsu’hui catsi’ ’in ni, lo si ngutsa’an yu’huin lo’o cha’ tiaa, ta lyee nguiaña’an ran’ nu hasta sca qui’ya lo ca cha’an tucuan ’in na, una si a ntsu’hui cha’ tsu’hue ’yan, a tucui lcan rcan. 3 Ta si titsan lyigaa cha’ cuilyiya’ nu ndi’in ’yan lo xcun ’in nu ti’i, hasta tyan ’yan lo squin, una si a ntsu’hui cha’ tsu’hue ’yan, a sca cuinta ntsu’hui. 4 si ntsu’hui cha’ tsu’hue ’na cui’ ncuaña’an ntsu’hui cha’ tlyu ri’ ’na, tsu’hue ndi’in cha’ ’na, a ntsu’hui cha’ cuita’an ’na, ni cha’ siye’ lo a ntsu’hui ’na, lo a nscuen cuaan na ’na ticuiin’ na, 5 tsi’i la xnan ’ni na scaa cha’ a na na cha’ tsu’hue ’na ti, ni a ndyucuen tiquen’ na ta nchu’hua se’en na cha’ nsin’ ri’ tieen na, 6 tsi’i na nde tsu’hue ntsu’hui tieen na bra ndyca sca cha’ a tsu’hue, siyana tsu’hue ntsu’hui tieen na lo’o cha’ nu lñi. 7 Ndaa loon na ndijyin na lyigaa ndi’i, lo nguiaña’an rin’ na lo’o lyigaa tieen na, nducua tloon na quinu tsu’hue lyigaa lo’o cha’, cui’ ncuaña’an ndaa loon na lo’o lyigaa cha’ ndijin na. 8 Cha’ tsu’hue can’ a ntsu’hui cha’ tsatii na, una cha’ nu mxyucui’ Ndiose ’in nten lo’o cha’ nu ndyucui’ ne’ lenguas tsatii na, cui’ ncuaña’an lo’o cha’ tiaa nu ndyca loo chelyuu re tsatii tuhue cha’ ’in na. 9 Siyana cua lca ti se’en ndi’yan na cuinta, cui’ ncuaña’an bra ndyucui’ na cha’ ’in Ndiose, 10 una tiaa tsan ca tyucui cha’ ’na, lo a la ’a quine cueen cha’ nu nlyiji can’. 11 Bra ncuan sca nu suhue ti, yucuin’ ña’an ndyucui’ nu suhue ti, ngulucua ran’ ña’an ngulucua ri’ nu suhue ti, lo cha’ tiaa ’yan ña’an cha’ tiaa ’in nu suhue ti, una bra cua culan mxnun lyigaa cha’ nu ’ni nu suhue ti. 12 Ri nii tycan na tsaña’an sca cuna nu cunu ti xaa, una tiaa braa ca tycan na tsa ña’an ndyca ri’ bra ña’an tloo ta’an can na. Nisiya ri nii cua lca ti se’en ndi’yan cuinta, una tiaa braa chu’hui lyoon lyigaa cha’ tsaña’an nu cua yu’hui lyoo Ndiose ’yan. 13 Nde cha’ nu nguinu scua ri nii: Tsaña’an rin’ na ’in ni, lo tyucua tloon na ’in ni, lo chu’hui cha’ tsu’hue ’na. sna loo cha’ lca na, una cha’ nu ndun loo lati, siyana chu’hui cha’ tsu’hue ’na lo’o ta’an na.

14

1 Chu’hui cha’ tsu’hue ’huan scaxcan huan, lo cu’ni cuintan huan scaxca cha’ cuiya’ nu cua ngujui ’huan, una nu lyee lati nga’an cha’ tyucuin’ huan cha’ tsu’hue ’in Ndiose. 2 Siyana nu ndyucui’ lenguas, tsi’i lo’o nten ta’a ndyucui’ can’, siyana ndyucui’ can’ lo’o Ndiose. A tucui nu ndi’ya cuinta cha’ can’, siyana lo’o cha’ cuiya’ ’in Espíritu ndyucui’ can’ cha’ nu ntsu’hui catsi’ ’in ni. 3 Una nu ndyucui’ cha’ ’in Ndiose, lo’o nten ndyucui’ can’ siyana ta yaa’ cha’ can’ calu ne’, caja juersa ’in ne’ lo caja cha’ tnu tiee ’in ne’. 4 Una nu ndyucui’ xca loo lengua, cha’ ’in ti can’ ndaa yaa’ na, una nu ndyucui’ cha’ ’in Ndiose, stu’hua ndaa yaa’ cha’ can’ ’in lyigaa ta’an na. 5 Cuinta cha’ nu ’yan, tsu’hue cha’ si lyigaan huan tyucuin’ huan lenguas, una lyee lati tyucuin’ huan cha’ ’in Ndiose siyana ndun loo la cha’ can’ que ’in nu ndyucui’ lenguas, una si caja nu quilyo scua yla ’in na rcan’ lyigaa calu. 6 Can’ cha’ ’huan ta’an na, si na’ tsa’an se’en ndi’in huan lo tyucuin’ lenguas, ¿ni cuinta ntsu’hui ’huan? Una xca ña’an si tyucuin’ lo’on huan cha’ nu ndaa Ndiose ’yan, ta quilyo scua ylan cha’ tiaa ’in ni, lo ta tyucuin’ cha’ ’in Ndiose tloon huan, ta culu’un ’huan ña’an nu ndyca ri’ ni. 7 Xñi na cuinta tsaña’an ndi’in cha’ ’in cuhuii bra ne na, ña’an ndyca ri’ cuhuii quii ta sne tnu, lo si a quine na ña’an nu ntsu’hui cha’, ¿ni ña’an ca jlyo rin’ na ni jyiin nguila cuhuii can’? 8 Ticui’ ncuaña’an lo’o sundaru bra nxcune cuhuii ’in, si a taa tyi’i na ña’an nu ntsu’hui cha’, ¿tica ca tyun tiaa lo tsaa cusuun? 9 Ncuaña’an ’huan si a tyucui’ yla huan sca cha’, ¿ti ca qui’ya cuinta cha’ nu tyucui’ huan rcan’? Cu’ni huan cuinta siyana loo cui’in ti ndyucuin’ huan. 10 Quina’an ’a lo’o cha’ nu ndyucui’ nten loo chelyuu re, lo cuinta scaa na ntsu’hui nu ndi’ya cuinta ’in na. 11 Una si a ndi’yan cuinta cha’ nu ndyucui’ xca tucui, cu’ni can’ cuinta siyana lcan sca nu mdo’o tijyu’, lo na’ cu’nin cuinta siyana lca can’ xca lta nten. 12 Cui’ ncuaña’an ’huan si lyee lca tiee huan lo’o scaxca cha’ cuiya’ nu ndaa Espíritu ’huan, una taan huan ya’ cha’an yu’huin huan lo’o sca cha’ nu ca ta yaa’ ’in lyigaa ta’an na. 13 Can’ cha’ nu ndyucui’ xca loo lengua ljan huan, jñan can’ ’in Ndiose siyana ca tyo’o scua yla cha’ nu ndyucui’. 14 Siyana si tyucuin’ lo’o Ndiose lo’o xca lo’o cha’ nu tsi’i cha’ ndyucuin’, carsya ti ’yan ndyucui’ na una tsi’i lo’o cha’ tiaa ’yan. 15 ¿Ni ña’an ra cu’nin rcan’? Tyucuin’ lo’o Ndiose lo’o carsya ’yan stu’hua lo’o cha’ tiaa ’yan. Cula lo’on ’in Ndiose lo’o carsya ’yan, una cui’ ncuaña’an lo’o cha’ tiaa ’yan. 16 Siyana si ’huan cu’ni tnu huan ’in Ndiose lo’o carsya ti ’huan, lo nu nee ’in cha’ nu ndyucuin’ huan, ¿ña’an ra ca tyaa can’ xu’hue ’in Ndiose stu’hua lo’on huan, si a ndi’ya can’ cuinta cha’ nu ndyucuin’ huan? 17 Nisiya ’huan tsu’hue ’a ndyaa huan xu’hue ’in Ndiose, una a ndaa yaa’ cha’ can’ ’in xca tucui. 18 Na’ ndyaan xu’hue ’in Ndiose siyana lyee la ndyucuin’ lenguas que ’in lyigaan huan, 19 una bra nguio’ ti’in na lo’o ta’an na, tsu’hue lati si tyucuin’ nisiya ca’yu ti cha’ nu ndi’yan cuinta, siyana ca culu’un ’in lyigaa la tucui, lo tsi’i nu tyucuin’ tsa tii mii cha’ nu a tucui ndi’ya cuinta. 20 Can’ cha’ ’huan ta’an na, a culucua rin’ huan tsaña’an ndlucua ri’ nu suhue ti, cui’ siyana cu’ni huan tsaña’an ’ni nu suhue ti a sca cha’ a tsu’hue ntsu’hui tiee, una lo’o sca cha’ tiaa nu tyucui. 21 Siyana ndeña’an ndyucui’ lee ’in Ndiose: —Tyucuin’ lo’o nten re lo’o cha’ nu ndyucui’ xca lta nten, nisiya ncuaña’an a cu’ni cuinta ne’ cha’ nu tyucuin’—, nujuin Ni X’na na. 22 Can’ cha’ nu ndyucui’ lenguas, a lca na cha’ quine ’in nu nguiaña’an ri’, cui’ siyana nsu’hua tiaa na ’in nten nu a nguiaña’an ri’ ’in Ndiose. Una nu ndyucui’ cha’ ’in Ndiose tloo ta’an na, can’ cha’ nu ngui’ni ca’an ’in nu nguiaña’an ri’, lo tsi’i ’in nten nu a nguiaña’an ri’. 23 Si stu’hua quio’ ti’in ta’an na, lo lyigaa tisna tyucui’ lenguas, lo si sten sca nu cui ti ta nten nu a nguiaña’an ri’, ¿ta a xque’ ri’ can’ siyana lcun huan? 24 Una si cuinta scaan huan tyucuin’ huan cha’ ’in Ndiose, lo si sten sca nten nu a nguiaña’an ri’ ta sca nu cui ti, a ndijyin cha’ su’hua can’ cha’ tiee lo’o cha’ nu quine ’in, lo qui’ya can’ cuinta siyana ntsu’hui cha’ tyaa cuinta squi’ya chelyuu ’in, 25 tyo’o scua yla cha’ nu ntsu’hui catsi’ ni’ carsya ’in, rcan’ ti’ya xtyin’ tloo Ndiose lo cu’ni tnu ’in ni, lo tisna tyucui’ siyana chiñi ca cha’ ndi’in Ndiose lo’on huan. 26 ¿Ni ña’an ra ndi’in cha’ rcan’, ’huan ta an na? Siyana bra quio’ ti’in huan ntsu’hui nu lyi’ya sca salmo, ntsu’hui nu ndlu’u ’in ne’, xca nu ndyucui’ lenguas, ta ntsu’hui nu ndyucui’ cha’ nu ndaa Ndiose ’in, a cuinta ntsu’hui nu ndlyo scua yla cha’ can’. Lyigaa cha’ nu cu’ni huan, cuna huan ña’an nu siyana ta yaa’ cha’ can’ ’in ne’. 27 Si ntsu’hui nu ndyca ri’ tyucui’ xca loo lengua, ca tyucui’ tucua ti ta sna ti, una tsi’i stu’hua tyucui’, lo xca nu quilyo scua yla cha’ can’. 28 Una si a ntsu’hui nu ca quilyo scua yla cha’ can’, tsu’hue lati tyucua seen tu’hua can’ se’en nguio’ ti’in ne’, lo tyucui’ can’ lo’o Ndiose lo’o cha’ nu ’in ti. 29 Ticui’ ncuaña’an nu tyucui’ cha’ ’in Ndiose tloo ta’an na, tucua ti ta sna ti ntsu’hui cha’ tyucui’, lo lyigaa la ña’an xñi cuinta si ta cui’ ña’an ndyucui’ can’. 30 Si Ndiose taa ni cha’ nu tyucui’ xca nu ntsu’hui ljan huan, ca cula’ ti nu ndisna yucui’ culo la can’, 31 lo ncuaña’an ca tyucuin’ huan cha’ ’in Ndiose cuinta scaan huan, siyana ca cu’ni cha’an huan lyigaan huan lo stu’hua caja cha’ tnu tiee ’huan. 32 lo tsalca nu ndyucui’ cha’ ’in Ndiose, cuinta scaa can’ ntsu’hui cha’ xñi cuinta ’in lo’o cha’ can’, 33 siyana Ndiose a lca ni Ndiose nu ’ni tantu ’in nten, cui’ siyana ’ni ni cha’ siyana stu’hua tyi’in tsu’huen na. A cuinta tsaña’an ndyca ri’ ta’an na scaxca se’en nguio’ ti’in, 34 ne’ cuna’an ntsu’hui cha’ tyucua seen ne’, siyana a ndia cha’ cuiya’ ’in ne’ tyucui’ ne’ se’en nguio’ ti’in huan, siyana cu’ni rsuun ne’ ’in tsaña’an ndyucui’ quityi ’in Ndiose. 35 Si nde’en la cha’ ndyca ri’ cunicha’, la se’en ndi’in cunicha’ ’in nten ’in, siyana a nga’an cha’ tyucui’ sca ne’ cuna’an laja se’en nguio’ ti’in ta’an na. 36 ¿Ta xque’ rin’ huan siyana se’en ndi’in huan mducua quiya’ cha’ ’in Ndiose, ta na se’en ndi’in ti huan ndiaa cha’ can’? 37 Si ntsu’hui nu ndlucua ri’ siyana ca tyucui’ cha’ ’in Ndiose tloo ne’, ta lyee nguiaña’an ri’, cu’ni can’ cuinta cha’ nu nga’an re siyana lca na cha’ nu ndlo Ni X’na na tñan. 38 Si ntsu’hui nu a cu’ni cuinta cha’ re, ticui’ ncuaña’an a cu’ni huan cuinta ’in can’. 39 Can’ cha’ ’huan ta’an na, cuna huan ña’an nu tyucuin’ huan cha’ ’in Ndiose, lo a cu’ni huan tucui si ntsu’hui nu ndyucui’ lenguas, 40 una lo’o rsuun, a cuinta lo’o cha’ tiaa cu’ni huan lyigaa cha’.

15

1 A cuinta ’huan ta’an na, ndyca ran’ xu’hua rin’ huan tsaña’an ndyca ri’ nu tsu’hue ’in Crixtu yucuin’ lo’on huan, cui’ cha’ nu ndyucuan xu’huen huan, lo ndun tsan huan lo’o cha’ can’ hasta ri nii. 2 Lo si’ya cha’ re ntsu’hui cha’ tyo’o laan huan, si cu’ni cuintan huan cha’ nu cua yucuin’, lo’on si tsi’i nguaña’an, tyucua cha’ ti yaña’an rin’ huan rcan’. 3 Siyana cua ngüitsan’ ’huan cha’ nu ndun loo lati, cha’ nu cua nga’ni cha’an, siyana Crixtu ngujui ni squi’ya qui’ya ’na tsaña’an ndyucui’ quityi ’in Ndiose, 4 ya ngatsi’ ne’ ’in ni lo mdyo’o qui’u ni nu cua ca sna tsan tsaña’an ndyucui’ quityi ’in Ndiose, 5 lo ngulu’u tloo ni ’in Tyu, chun’ nde’en can’ ngulu’u tloo ni ’in quita’a tityucua nu ta’a mda’an ni. 6 Chun’ nde’en la ngulu’u tloo ni ’in ta’an na tsatlyu, ndyijyin ca’yu cientu ne’, ntsu’hui nu cua ngujui, una quina’an la nu ti lu’u. 7 Rcan’ ngulu’u tloo ni ’in Jacobo, chun’ nde’en la can’ ngulu’u tloo ni ’in lyigaa ta’a mda’an ca ni. 8 Una la xiya’ ti can’ ngulu’u tloo ni ’yan, tsaña’an ndyca ri’ sca cuhui’ nu lyiji tiaan loo chelyuu, 9 siyana na’an la ndi’in cha’ ’yan que ’in lyigaa la ña’an ta’a mda’an ni, lo ni a nga’an cha’ caja nu culo naa ’yan lcan nu mdo’o hui ’in Ndiose, siyana ndaan ndi’i ’in nu cua yaña’an ri’ ’in ni. 10 Una siya cha’ tsu’hue ’in Ndiose lcan tsaña’an nu lcan ri nii, lo tsi’i tyucua cha’ ti ndaa ni cha’ tsu’hue can’ ’yan, cui’ siyana quina’an la tñan nu cua nga’nin que ’in lyigaa la ña’an ne’ can’, una tsi’i lo’o juersa ’yan, cui’ lo’o cha’ tsu’hue ’in Ndiose nu ndaa yaa’ ’yan. 11 A ’ni cha’ nisiya na’ ta can’, una sca loo ti cha’ nda’an yucui’ hua, cui’ cha’ nu yaña’an rin’ huan. 12 Nda’an yucui’ hua siyana mdyo’o qui’u Crixtu, ¿ña’an ndyucui’ huan scaxcan huan siyana a ntsu’hui cha’ tyo’o qui’u ne’ ngujui? 13 Lo si a ntsu’hui cha’ tyo’o qui’u ne’ ngujui, a mdyo’o qui’u Crixtu rcan’. 14 Si Crixtu a mdyo’o qui’u ni, a sca cuinta ntsu’hui cha’ nu nda’an yucui’ hua, cui’ ncuaña’an tyucua cha’ ti yaña’an rin’ huan. 15 Nguiato’o lo’o huare’ lca hua nu cuiñi tsaña’an ndaa hua rsuun siyana Ndiose nga’ni ni cha’ mdyo’o qui’u Crixtu. Lo chiñi cha’ mdyo’o qui’u ni si a ntsu’hui cha’ tyo’o qui’u ne’ ngujui. 16 Siyana si a ndyo’o qui’u ne’ ngujui, a mdyo’o qui’u Crixtu rcan’, 17 lo si Crixtu a mdyo’o qui’u ni, tyucua cha’ ti nguiaña’an rin’ huan, lo cui’ ña’an ti nducuin huan qui’ya, 18 cui’ ncuaña’an lyigaa nu cua ngujui nu yaña’an ri’ ’in Crixtu, cua nguna’ cha’ ’in ne’ rcan’. 19 Si nducua tloon na ’in Crixtu tsalja ndi’in ti na loo chelyuu re, ti’i lati xu’huen na que ’in lyigaa la tucui. 20 Una Crixtu cua mdyo’o qui’u ni, lo lca ni nu culoo mdyo’o qui’u laja ne’ ngujui. 21 Squi’ya scati ne’ qui’yu nguiten cha’ ndija loo chelyuu re, cui’ ncuaña’an squi’ya scati ne’ qui’yu can’ cha’ ndyo’o qui’u ne’ ngujui. 22 Squi’ya Adán lyigaa tucui ntsu’hui cha’ caja, cui’ ncua ña’an squi’ya Crixtu, lyigaa tucui caja chelyuu ’in. 23 Una cua lca ña’an ntsu’hui cha’ tyo’o qui’un na: La nducua la mdyo’o qui’u Crixtu, lo bra quiaan ni xiya’ nu yaña’an ri’ ’in ni rcan tyo’o qui’u. 24 Rcan’ tsatii cha’ nu ndyca loo chelyuu re, tyaa ni cuinta tñan nu yu’hui yaa’ ni ’in Stina Ndiose bra cua ngujlyo ni ’in lyigaa nu ndlo tñan, lo’o nu ndia cha’ cuiya’ ’in, a cuinta lo’o nu tla la cha’ ’in. 25 Cha’ cua lca siyana culo ni tñan cua nga’ni ni cana ’in lyigaa ta’a cusuun ni. 26 A cuinta cuijlyo ni ’in xca ti ta’a cusuun na nu lca cha’ ndija. 27 Siyana —Ndiose cua mxnu ni lyigaa lo’o cha’ nde tuquiya’ Sñe’ ni—. Lo bra ndyucuin’ na siyana lyigaa lo’o cha’ cua ntsu’hui yaa’ crixtu, una a ndyca ri’ tyucui’ siyana lo’o Ndiose ntsu’hui yaa’ crixtu, ni nu mxnu lyigaa lo’o cha’, ntsu’hui yaa’ can’. 28 Bra cua nguinu lyigaa lo’o cha’ yaa’ Sñe’ Ndiose, rcan’ tyaa ni ’in ni yucui’ ca ni yaa’ Ndiose, ni nu cua mxnu lyigaa lo’o cha’ yaa’ can’, siyana scati Ndiose culo ni tñan ’in lyigaa tucui. 29 Si tsi’i ncua ña’an, ¿ni ña’an tsato’o ’in nu nducua tya lo’o cha’ ’in ne’ cua ngujui, si na a ntsu’hui cha’ tyo’o qui’u can’? ¿Ta tsi’i tyucua cha’ ti nducua tya ne’ lo’o cha’ ’in can’? 30 Huare’, ¿ta siyana chen ndyucui ’hua lyigaa braa, can’ cha’ a tyucui’ ’a hua siyana tyo’o qui’u ne’ ngujui? 31 ’Huan ta’an na, lyigaa tsan cua nga’nin tieen lo’o cha’ ndija, lo ndyucuin’ cha’ re siyana ndyijyin ya’ lca tieen ’huan, sca cha’ ti ’na lo’o Ni X’na na Jesucristo. 32 Tsaña’an lyee msu’huan juersa ’yan quichen Efeso, ¿ni cuinta ntsu’hui mdijin scaxca ndi’i yaa’ nten nu ndyca ri’ ’in ña’an ndyca ri’ ’ni yla? Lo si a ntsu’hui cha’ tyo’o qui’u ne’ ngujui, — tsu’hue lati tisna cun na lo co’on na, siyana quia cua cajan na—. 33 A taan huan ya’ caja nu quiñilyo’o ’huan: Nu nda’an lo’o nten nu nducun’ a ndijyin cula’ ti can’ cu’ni tñan tsu’hue. 34 Can’ cha’ xñi huan cuinta ’huan lo a cu’ni huan qui’ya, siyana ntsu’huin huan a lyiji chu’hui lyoon huan ’in Ndiose, lo ndyucuin’ cha’ re siyana ca jyu’u rin’ huan. 35 Tina’an ntsu’hui nu ndyucui’: ¿Ni ña’an ra ntsu’hui cha’ tyo’o qui’u ne’ ngujui? ¿Ña’an ntsu’hui cha’ ca tycan’ ne’ xiya’? 36 ’Huan ne’ tantu’, ta a jlyo rin’ huan siyana sca si’yu nu ndyan na, a tyucua na si tsi’i la nducua la tiu na lyu. 37 Bra ndyan na sca na, tsi’i yca can’ ndya na, si’yu ndyan na nu cua lca, ña’an ndyca ri’ sca si’yu trigo ta scaxca la si’yu, 38 una Ndiose ’ni ni cha’ ndyucua si’yu can’ tsaña’an ndyca ri’ ni, lo ncuaña’an ’ni ni lo’o scaa si’yu. 39 Ticui’ ncuaña’an lo’o cuinan’, tsi’i scaña’an ti na: Ntsu’hui cuinan’ nten lo ntsu’hui cuinan’ ’ni, ntsu’hui cuinan’ cuila, a cuinta ntsu’hui cuinan’ quiñi. 40 Ticui’ ncuaña’an la ni’ cuaan lo’o chelyuu re, cua lca na nu ndi’in ’in na, una tsi’i scaña’an ti xaa ’in na. 41 Siyana xca ña’an xaa ’in cuicha, lo xca ña’an xaa ’in coo’, a cuinta xca ña’an xaa ’in cuila, siyana cuinta scaa cuila can’ cua lca ña’an xaa ’in na. 42 Ticui’ ncuaña’an ndi’in cha’ ’in ne’ ngujui bra tyo’o qui’u ne’, ngutsi’ ne’ lo ndyca yuu cuinan’ ne’, una tyo’o qui’u ne’ lo’o sca cuinan’ nu a ntsu’hui ’a cha’ tsa tii. 43 Ngutsi’ ne’ lo’o sca cuinan’ nu cuu’, una tyo’o qui’u ne’ lo’o sca cuinan’ nu tsu’hue ña’an. Ngutsi’ ne’ lo’o sca cuinan’ nu na’an ti ndi’in cha’ ’in, una tyo’o qui’u ne’ lo’o sca cuinan’ nu ngula ri’ sa tyucui braa. 44 Nguitsi’ ne’ lo’o sca cuinan’ nu ngula lo’o ne’, una tyo’o qui’u ne’ lo’o sca cuinan’ nu cui ti nu taa Ndiose ’in ne’. Siyana sca lta lca cuinan’ nten chelyuu, lo xca lta lca cuinan’ nu ljyan lo’o cha’ ’in Ndiose. 45 Siyana ndeña’an ndyucui’ quityi ’in Ndiose: —Ngañan ni ’in culoo ne’ qui’yu nu lca Adán lo msu’hua ni carsya ’in ne’—, una chun’ nde’en la can’ yaan xca Adán, ni nu lca chelyuu ’in nten. 46 Una tsi’i la nducua la ngujui cuinan’ nu cui ti ’na, siyana ndyucuan na sca cuinan’ nu cua ndi’in loo chelyuu re, la rcan’ caja sca cuinan’ nu cui ti ’na. 47 Culo ne’ qui’yu nguiaa’ lo’o yuu siyana loo chelyuu re mdo’o, una ni nu cua ndyca tucua can’ mdo’o ni la ni’ cuaan, lo cui’ ni lca Ni X’na na. 48 Tsaña’an ndi’in cha’ ’in ne’ nu nguiaa’ lo’o yuu can’, ncuaña’an ndi’in cha’ ’in lyigaa nu ndi’in loo chelyuu re. Ticui’ ncuaña’an lo’o lyigaa nu nguiaa lo’o cha’ ’in Ndiose, scaña’an ti can’ lo’o ni. 49 Cui’ tsaña’an ngulucuin nten chelyuu nu cua ndun lo’on na, ticui’ ncuaña’an ntsu’hui cha’ ca tycan’ ña’an ngulucuin Ndiose nu ndun lo’on na. 50 Una tyucuin’ lo’on huan, ’huan ta’an na, siyana cuinan’ nten lo’o tne ne’ a ca sten can’ se’en ndlo Ndiose tñan, ticui’ ncuaña’an lo’o sca na nu jlyo, a ca xtiyaa na lo’o na nu a ntsu’hui cha’ jlyo. 51 Ri nii tyucuin’ xca cha’ nu ntsu’hui catsi’ ’in Ndiose: Tsi’i lyigaan na ntsu’hui cha’ cajan na, lyigaan na ntsu’hui cha’ cha’an ña’an na, 52 sa ntsu’hui, tsaña’an ndyca ri’ bra ndyin’ quiloon tin na, cui’ bra nu xiya’ ti quine cuhuii ’in Ndiose. Siyana ntsu’hui cha’ quine cuhuii can’, rcan’ tyo’o qui’u ne’ ngujui lo’o sca cuinan’ nu cui ti nu a ntsu’hui ’a cha’ jlyo, lo naa ne’ nu lu’u ntsu’hui cha’ cha’an ña’an na. 53 Siyana cuinan’ nu ntsu’hui cha’ jlyo re ’ni ca cha’ tyca na sca cuinan’ nu a ntsu’hui ’a cha’ ti jlyo, lo cuinan’ nu ntsu’hui cha’ caja re tyca na sca cuinan’ nu a ntsu’hui ’a cha’ ti caja. 54 Bra cua ndyca cuinan’ re sca cuinan’ nu a ntsu’hui ’a cha’ ti jlyo, lo cuinan’ nu ntsu’hui cha’ caja re tyca na sca cuinan’ nu a ntsu’hui ’a cha’ ti caja, la rcan’ ca ña’an nu ndyucui’ quityi ’in Ndiose: —Cha’ ndija cua yatii cha’ cuiya’ ’in siyana ngujui nu nga’ni cana ’in. 55 Nu’huin nu lca cha’ ndija, ¿la ncua nu’huin nu nga’ni ti’i? ¿Lo la ncua cha’ cuiya’ ’in—? 56 Ndi’i nu ndaa cha’ ndija can’ yaan na squi’ya qui’ya nu nducui nten, lo squi’ya lee ’in Ndiose, can’ cha’ nducui ne’ qui’ya. 57 Una ncua’ xu’hue ’in Ndiose siyana ndaa ni juersa ’na ngui’ni na cana lo’o cha’ ’in Ni X’na na Jesucristo. 58 Can’ cha’ ’huan ta’an na nu ndyu’hui cuiya’ ran’ ’in, tyaan huan juersa, a cu’ni na’an rin’ huan, lo ncuaña’an cu’ni cuinta huan tñan ’in Ni X’na na lyigaa braa, siyana cua jlyo rin’ huan siyana tsi’i tyucua cha’ ti ngui’ni huan tñan ’in Ni X’na na.

16

1 Una ri nii tyucuin’ cha’ ’in lomstan nu ntsu’hui cha’ ca’an tñan na ’in ta’an na, lo tsaña’an cha’ nu mxtyan lo’o scaxca se’en nguio’ ti’in se’en lyi’ya loo Galacia, cui’ ncuaña’an cu’ni huan. 2 Siyana culo tsan ’in smana, cuinta scaan huan cua ña’aan nga’ni huan cana, xtya se’en huan lomstan nu ntsu’hui cha’ taan huan, lo a xo’ an huan ’in na bra tsa’an se’en ndi’in huan. 3 Bra tia’an se’en ndi’in huan, ca’an tñan ’in tucua sna nu cua ngulo tun huan nu tsa lo’o lomstan can’ quichen Jerusalén, lo cui’ya sca quityi tsaa. 4 Lo si ndlucua ri’ huan siyana ’ni cha’ tsa’an, ca tsa’an lo’o. 5 Ndyca ran’ tsa’an se’en ndi’in huan bra cua mdijin se’en lca Macedonia, siyana nde tucuiin Macedonia tsa’an. 6 Tina’an can’ quinun lo’on huan sti’i ti, ta tsalja tyijyin tsan nu tlya’, lo ncuaña’an ca ta yaan’ huan ’yan lo’o tucuiin nu ti tsa’an lan. 7 A ndyca ran’ tyijin tin se’en ndi’in huan, nducua tloon quinun lo’on huan sti’i ti si Ni X’na na taa ni cha’ cuiya’. 8 Na’ quinun quichen Efeso re hasta tiaa ta’a Pentecostés, 9 siyana cua nguila sca se’en cu’nin tñan ’in Ndiose, sca tñan nu tlyu lo ntsu’hui lyoo, siyana quina’an ’a nten ti’i ri’ ’yan squi’ya cha’ re. 10 Lo bra tiaa Timoteo se’en ndi’in huan, cu’ni cuintan huan ’in siyana tyi’in lo’on huan tsu’hue ti, siyana cui’ ña’an ’ni tñan ’in Ni X’na na ncuaña’an ’ni. 11 Can’ ni sca tucui lo a lyca cha’ ti’ya ti’in ’in, tsu’hue ti ta yaan’ huan ’in tucuiin nu tsaa, siyana nducua tloon tiyaan se’en ndi’in, stu’hua ndyuhui ta hua ’in lo’o ta’an na. 12 Una ri nii tyucuin’ lo’on huan cha’ ’in Apolo, lyee ’a mjñan cha’ tsu’hue ’in siyana tsaa se’en ndi’in huan lo’o tyucua xnan ta’an na, una a mslya tsaa bra ti, una tsaa bra caja ña’an ’in. 13 Tyi’in tiaan huan lo tsa tyun huan lo’o cha’ nu nguiaña’an ri’ huan, cu’ni tnu tieen huan lo su’huan huan juersa. 14 Lyigaa cha’ nu cu’ni huan cu’ni huan ’in na lo’o cha’ tsu’hue nu lca tieen huan. 15 ’Huan ta’an na, cua jlyo rin’ huan siyana Estéfanas lo’o nten cuityi ’in, la nducua la yaña’an ri’ ’in Ndiose se’en lyi’ya loo Acaya, a cuinta lyee ’a ndaa yaa’ ’in lyigaa ta’an na. 16 Njñan cha’ tsu’hue ’huan siyana cu’ni cuintan huan ’in nten nu ncuaña’an cha’ ’in, ticui’ ncuaña’an tucuan huan cha’ nu ndyucui’ lyigaa nu ndaa yaa’ lo nsu’hua juersa ’in lo’o tñan ’in Ndiose. 17 Ndyijyin ya’ tsu’hue ntsu’hui tieen siyana Estéfanas, Fortunato lo’o Acaico mdiyaan se’en ndi’in, lo ’nin cuinta siyana tñan loon huan mdiyaan, 18 siyana ndaa cha’ tnu tiee ’yan tsaña’an nga’ni lo’on huan, can’ cha’ cu’ni cuintan huan nten nu lca ncuaña’an. 19 ’Huan ta’an na nu nguio’ ti’in scaxca se’en lyi’ya loo Asia ndyucui’ cha’ ’huan. A cuinta Aquila lo’o Priscila, lo lo’o nu nguio’ ti’in se’en ndi’in, lo’o lyigaa tiee ndyucui’ cha’ ’huan lo’o cha’ ’in Ni X’na na. 20 Lyigaa ta’an na nu ndi’in nde re ndyucui’ cha’ ’huan. A cuinta scaxcan huan tyucui’ cha’ ta’an huan la scan’ huan lo’o sca carsya nu luhui ’huan. 21 Na’ Pablo yucuin’ can ndyucui’ chan’ ’huan lo’o cha’ nu nda’an re. 22 Nu a ntsu’hui cha’ tsu’hue tiee lo’o Ni X’na na Jesucristo, quio’ tucua yuhue’ chun’ can’. Ni X’na na ntsu’hui cha’ quiaan ni. 23 Cha’ tsu’hue ’in Ni X’na na Jesucristo quinu lo’on huan. 24 Lyee lca tieen ’huan lo’o cha’ Crixtu Jesús. Amen.