Labari kpa n bo
MARAKO
akɛrɛ i ni
1Kabo Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛfɔ kaanri Nyɛmɛ jɔrɛ ni
1Ahin jɔrɛ ni, i ti Nyɛmɛ Wa Yesu Kristo dɛɛ labari kpa n wɔ. Kabo i boori i bu yaa. 2-3Nyɛmɛ yo seeri i wa n ka,
“Ti fɛn, m súnma m sunmafɔ n na i dú u mɔ,
yiri sɛ́sɛ u atin n su a.
Yiri kɔ́ subo ndoori boro kpantain n nu se ka,
‘Am sɛsɛ Mibiɛ n atin n su,
na am yo i atin n dɔŋgu.’”
Na Nyɛmɛ ama ba kɛrɛ nyini jɔjɔɔwa n kɛrɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Esaya dɛɛ kadasi n nu. 4Nyini sɔnɔ n bo Nyɛmɛ sunmaari i n la sɔnɔ be bo bu fere i ka Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛfɔ ni. I baari boro kpantain n nu, na i sukan Nyɛmɛ jɔrɛ, i ŋa, “Am kaaki am wo na m biɛ am Nyɛmɛ nzue, na Nyɛmɛ fa am ŋgasi ni am satiɛ kɛrɛ ce am.”
5Na Yudiya asiɛnsufɔm, ni Yɛrusalem miɛ nufɔm kɛrɛ afite aba i dɔ, na ba kan bu ŋgasi ni bu satiɛ kɛrɛ bo ba yo i akere Nyɛmɛ, na Yohane abiɛ bu Nyɛmɛ nzue Yodan kunma n nu.
6Yohane sutura wuraawa yo ti deke bo bu faari nyɔɔma ndɔrɛ wuuri i a, na wɔ fa jina abo i wi nu. I diire yo la lalom ni wiɛ wɔ. 7I kaanri Nyɛmɛ jɔrɛ, i ŋa, “Sɔnɔ be wo m sin suba, i tara m fieo, m ti kaan ni bo m dodo i. 8Mini afa nzue abiɛ am a, na am yo casi, ama, yiri fá Nyɛmɛ Awiɛwiɛ Casi n wura am ŋu yo am casi a, kabo sɔnɔ biɛ nzue na i yo casi ni.”
Kabo Yohane biɛɛri Yesu Nyɛmɛ nzue ni
9Nyini saŋga n na Yesu afite Nazarɛti, miɛ n bo i wo Galili awɔrɛ n nu ni, na wɔ ba Yohane dɔ, na Yohane abiɛ i Nyɛmɛ nzue Yodan kunma n nu. 10Saŋga bo Yesu fiteeri nzue n nu ni, kpeŋga na wɔ ŋu ka aŋgoro n ateke, na Awiɛwiɛ Casi n ajura ka tiiwa dɛɛ su aba atana i ŋu. 11Na wɔ ti akonvi be ŋga aŋgoro, i ŋa, “Wɔrɔ ti m wa a, m koro u agaya, m ahore ajɔ u ŋu.”
Kabo Sitana yoori Yesu na i niɛ ni
12Nyini jinaabiri n nu na Awiɛwiɛ Casi n ama Yesu akɔ boro kpantain n nu. 13I woori dɔ cɛɛn aburana, i ni boro neŋgem woori dɔ a, na Sitana ayo i na i niɛ ka, i yó yiri Sitana n dɛɛ koroowa, nzɛn i yó má. Ama, Yesu asoro má su. Na Nyɛmɛ mɛrɛkɛm aba asu i.
Kabo Yesu fereeri jombaa tarafɔ nna nbem ka bu su i su ni
14Saŋga bo bu taraari Yohane nyiiri i dansaraka n sin, na Yesu akɔ Galili awɔrɛ n nu, na i sukan labari kpa n fa kɔ Nyɛmɛ atin n su kere minɛm, 15i ŋa, “Saŋga n aju bo Nyɛmɛ Fɛmɛ bá niɛ i minɛm su. Am kaaki am wo, na am de Nyɛmɛ labari kpa n na am yo i yarada.”
16Ye i ba sunati sin Galili kunma kpiri n nɔɔ su, na wɔ ŋu jombaa tarafɔ nnyɔ nbem. Bɛrɛ la Simon ni i niɛma Andere. Bu wo bu diɛndiɛ sandi su kunma kpiri n nu. 17Na Yesu ase bu ka, “Am bra na am ba su m su, na m má am tiɛn minɛm nɔɔ ma m, kabo am tara jombaa ni.” 18I seeri sɔ ni, na ba kaba ayaki bu diɛndiɛm ni, na ba su i su.
19I nati kɔɔri mɔ kaan bekun, na wɔ ŋu minɛ nnyɔ nbem. Bɛrɛ la Yakobo ni i niɛma Yohane. Bu fere bu si ka Zɛbɛdi. Bu wo lee nu suyo bu diɛndiɛm dɔŋgu. 20Dɔ na wɔ fere bu ka bu su i su, na ba yaki bu si ni, ni i npaadifɔm n lee n nu, na ba su i su.
Kabo Yesu fɔn yiiri ajini sɔnɔ be ŋu ni
21Na ba kɔ aju miɛ kpiri n bo bu fere i ka Kapɛnam su. Na Yudafɔm Ŋumiyi cɛɛn na Yesu awura bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ n nu, bo bu sere Nyɛmɛ na bu kere Nyɛmɛ jɔrɛ nu ni, na wɔ kan Nyɛmɛ nɔaniɛ akere minɛm ni. 22Na bu kɛrɛ ayo alekutura fa kɔ i kereewa n su, dama i kereewa n awo i ŋgumi ni Yudafɔm dɛɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm ni. I kereewa n la yiko. 23Nyini saŋga n nu na sɔnɔ bo ajini wo i ŋu n aba bu dɔ bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ n nu, na wɔ bo awie 24ase ka, “Yesu Nazarɛtifɔ, a koro nzu ya nu fɛn a? A ba ka a ba yo ya ŋgbɛɛn wɔ? M si u sa, wɔrɔ ti sɔnɔ casi n bo Nyɛmɛ asunma u n a.” 25Na Yesu atiɛn ajini n ŋu ase ka, “Mɔ u nɔɔ bɛrɛ, na a fite yaki sɔnɔ ni.” 26Na ajini n akpisi sɔnɔ ni, na wɔ ciindi afite ayaki i. 27Na minɛm kɛrɛ ayo alekutura akɔ asin su, na ba bisa bu ŋuŋu nu ka, “Ee. Nzu la ahin? I ti kereewa fɔfɔrɛ wɔ. Ahin sɔnɔ n la yiko bo i koro ma ajinim n mmɔɔ nɔɔ na bu de i.” 28Nyini ti na Yesu duma akaba ata abara ayɛ Galili awɔrɛ n kɛrɛ nu.
Kabo Yesu tuntuunri tukpakifɔm beberebe Simon dika ni
29Saŋga bo i fiteeri tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ n nu ni, na i ni Yakobo ni Yohane akɔ awura Simon ni Andere dika. 30Bu kɔ juuri awuru n nu ni, na ba se Yesu ka Simon sibara la má i ŋu, yakɔkɔ abo i, i da sɔrɔ. 31Na wɔ kɔ aso i saa nu ayɛ i su atana, na yakɔkɔ n ayaki i, na wɔ kɔ ayo diire ama bu.
32Nyini cɛɛn n naasɔ, dika bibiri saŋga, na minɛm afa tukpakifɔm kɛrɛ ni minɛm bo ajinim wo bu ŋu n aba Yesu dɔ. 33Na miɛ n nu jama n kɛrɛ aba atiɛn bu nɔɔ i dɔ anuŋgbere n nu. 34Na wɔ tuntun tukpaki barasu barasufɔm beberebe, na ba nya laifiɛ, na wɔ fɔn ayi ajinim gusu beberebe. Wɔ du má su na ajinim n jɔjɔ, dama bu si i sa.
Kabo Yesu kaanri Nyɛmɛ jɔrɛ Galili awɔrɛ n nu ni
35Na alecin akɔnyuma ciciri su, na Yesu ayasu afite akɔ dede awɔrɛ be nu i ŋgumi, na wɔ kɔ asere Nyɛmɛ. 36Na Simon ni i beŋgum akɔ i niɛniɛ. 37Bu kɔ ŋuuri i ni, na ba se i ka, “Sɔnɔ kɛrɛ suniɛniɛ u busu.” 38Na Yesu ase bu ka, “Am ma ya kɔ miɛ nyiŋgam n su na m kɔ kan Nyɛmɛ jɔrɛ kere bu gusu, dama ka nyini ti ye m baari durunya n nu a.” 39Na wɔ bara ayɛ Galili awɔrɛ n kɛrɛ nu, sukan Nyɛmɛ jɔrɛ bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔm n nu, ye i fɔn yi ajinim minɛm ŋu a.
Kabo Yesu tuntuunri kokofɔ be ni
40Na kokofɔ be aba Yesu dɔ, na wɔ ba akutu i nyunu asere i jande ka i buka i. I ŋa, “Nzɛn a koro ka a ma m nya laifiɛ, a koro ma m nya i.” 41Na Yesu aŋu i aŋunfɔ, na wɔ teŋge i saa anana i ŋu, na wɔ se i ka, “M koro. Nya laifiɛ.” 42Na kokobi n akaba ayaki sɔnɔ n na wɔ nya laifiɛ. 43Na Yesu ama i atin ka i kɔ, na wɔ bɔbɔ i 44ase i ka, “Má a se ka a se be ahin jɔrɛ ni, ama, kɔ na a kɔ fa u ŋu kere Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ ni, na a kɔ yo yoowa n bo Moyisi yo kereeri dawafɔm ni, dama nyini kere minɛm ka a nya u ŋu a.” 45Ama, na wɔ kɔ abo ndoori, na labari n abara ayɛ deke n kɛrɛ, nyini ti, Yesu akoro ayi má i ŋu fofoe nu miɛm be nu kun, i fiɛɛri i ŋu ahɛmɛ wɔ, na minɛ afite awɔrɛ n kɛrɛ nu aba i dɔ.
2Kabo Yesu tuntuunri sɔnɔ bo i saam ni i jaam awu ni
1I yoori lennyɔ na Yesu akpie i nyi aba Kapɛnam miɛ kpiri n nu, na labari abara ayɛ ka i wo awuru, 2na minɛ atiɛn bu nɔɔ i dɔ agaya haari fofoe anya má anɔ n bo bu fa wura sɔɔ n nu mmɔɔ, na Yesu akan Nyɛmɛ jɔrɛ sukere bu. 3I wo bu kere su ni, na minɛ nbem aba i dɔ, bu nu minɛ nna sɔ sɔnɔ bo i saam ni i jaam awu. 4Jama n sunnuuri sɔ n dɛɛ ti, ba koro anya má fofoe bo bu fa sɔnɔ n dodo Yesu, na ba fiiti sɔɔ n bo Yesu wo nu n aŋgoro buekun, na ba fa i ni i dasu n kɛrɛ acɔɔndi afa i ada sɔɔ n nu. 5Yesu ŋuuri kabo bu yoori i yarada n sɔ ni, na wɔ se sɔnɔ n bo i saam ni i jaam awu n ka, “M dɔn, ma fa u satiɛ ace u.”
6Tɔ. Yudafɔm Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm nbem tana bɛrɛ, na ba sunsun bu ahore su ka, 7“Ahin sɔnɔ n la atin bɔnɔ ye i jɔjɔ wura Nyɛmɛ ŋgasi nu sɔ a? Be wo má bɛrɛ bo i koro fa minɛm satiɛ ni bu ŋgasi ce, sin Nyɛmɛ ŋu.” 8Na Yesu afa nu i ahore su fa kɔ bu sunsunni bo bu bita i n su, na wɔ bisa bu ka, “Nzu ti ye am bita nyini sunsunni ni am ahore su a? 9Bɔnɔ ti kekereke a, bo m se sɔnɔ n ka, ‘Ma fa u satiɛ ace u,’ nzɛn, ‘Yasu fa u dasu n na a nati n a’? 10M kére am ka mini Adamande Wa n la yiko durunya n nu bo m fa minɛm satiɛ ni bu ŋgasi ce bu.” Na wɔ se sɔnɔ n ka, 11“Wɔrɔ, yasu fa u dasu n na a kɔ awuru.” 12I kaba yasu faari i dasu n wɔ, na wɔ fite jama n kɛrɛ nyumbaa nu. Na bu kɛrɛ ayo alekutura, na ba kansi Nyɛmɛ, na ba se ka, “Ya nya ŋu má ahin sa n ŋusu cɛɛn be.”
Kabo Yesu fereeri Levi ka i su i su ni
13Na Yesu akaaki akpie i nyi akɔ Galili kunma kpiri n nɔɔ su, na jama beberebe akɔ atiɛn bu nɔɔ i dɔ, na wɔ kan Nyɛmɛ jɔrɛ akere bu. 14I wo natiiri su susin ni, na wɔ ŋu lampodefɔ be bo bu fere i ka Levi, Alafeyo wa ni, ka i tana i juma yoobiri, na Yesu ase i ka, “Yasu bra na a ba su m su.” Na wɔ yasu asu i su.
15Na Yesu akɔ Levi dika ka i kɔ di diire. Na satiɛyofɔm, ni lampodefɔm beberebe asu i su. Diire n diibiri dɔ ni, na bu dɔŋgu aba atana Yesu ni i susufɔm n dɔ, na ba saŋga adi diire. 16Na Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔ nbem bo bu su Farasifɔm dɛɛ atin su ni, aŋu ka Yesu ni satiɛyofɔm, ni lampodefɔm tana sudi diire, na ba bisa i susufɔm ni ka, “Nzu ti ye Yesu ni lampodefɔm, ni satiɛyofɔm saŋga di diire a?” 17Na Yesu ati bu jɔjɔɔwa n na wɔ bɔ bu nu ka, “Minɛm bo bu la laifiɛ n koro má ayirifɔ, má ka bo bu la má laifiɛ ni koro a. Ma ba má ka m bá fere minɛm bo bu ŋa bu yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ n wɔ, ama, m baari satiɛyofɔm n dɛɛ ti wɔ.”
Kabo Yesu kereeri nɔɔ cici jɔrɛ ni
18Cɛɛn be na Yohane dɛɛ susufɔm ni Farasifɔm sucici bu nɔɔ, na minɛ nbem aba na ba bisa Yesu ka, “Nzu ti ye Yohane susufɔm ni Farasifɔm dɛɛ susufɔm cici bu nɔɔ, ye u dɛɛm bɛrɛ cici má?” 19Na Yesu abɔ bu nu ka, “Am sunsun ka konyayafɔm koro cici bu nɔɔ saŋga bo konyafan n toko wo bu dɔ ni, nzɛn sɛ? Ai, saŋga bo konyafan n wo bu dɔ ni, bu yo má nyini. 20Ama, saŋga suba bo bu bá yi konyafan n fite bu nu, nyini saŋga n ye bu nyá cici bu nɔɔ a.”
21Na Yesu akaaki ase ka, “Be koro fa má sanvuin fɔfɔrɛ kpa tɔ má tani dawa kunma, nzɛn i yoori sɔ, sanvuin fɔfɔrɛ ni sɔ́n tani dawa n wɔ, na i téke i kunma n agaya buka su. 22I kaaki ti sɔ ɔ bekun ka be koro fa má nzan nyiiwa faŋgafɔ gɔ má dundu dawa bɛbɛtɛ nu, nzɛn i yoori sɔ, dundu ni tíɛ wɔ, na i ká ŋgbɛɛn, na nzan n kɛrɛ sóŋgi. Ama, i ti ye ni ka bu fá nzan nyiiwa faŋgafɔ gɔ dundu fɔfɔrɛ biiwa nu.”
Kabo Yesu jɔjɔ fa kɔɔri Ŋumiyi cɛɛn n jɔrɛ ni
23Yudafɔm Ŋumiyi cɛɛn be, na Yesu ni i susufɔm ni sunati sin alɛmbaa fie be nu, na i susufɔm n abubu be akpɛsɛ. 24Na Farasifɔm n ase i ka, “Niɛ fɛn. Nzu ti ye u susufɔm ni suyo sɔ a? Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n kere ka má be yo sɔ, Ŋumiyi cɛɛn ni.” 25Na wɔ bɔ bu nu ka, “Am nya kan má Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu, kabo Fɛmɛ Davidi yo yoori saŋga bo i ni i minɛm miɛɛri diire busu n wɔ, nzɛn sɛ? 26Nyini saŋga Abiyata yo ti Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm kɛrɛ kpiɛn n a. Ahɔɛ n ti, na Fɛmɛ Davidi akɔ awura Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu, na wɔ di kpɔnɔ n bo ba fa ama Nyɛmɛ ni, na wɔ ma i minɛm be. Ama, am si ka ya dɛɛ atin n su, Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm ŋgumi di nyini kpɔnɔ n a.”
27Na Yesu akaaki ase bu ka, “Adamande dɛɛ ti ye Nyɛmɛ yiiri Ŋumiyi cɛɛn n a, má Ŋumiyi cɛɛn n dɛɛ ti ye Nyɛmɛ yiiri adamande a. 28Nyini ti, Ŋumiyi cɛɛn ni mmɔɔ, mini Adamande Wa ni ti i Mibiɛ a.”
3Kabo Yesu tuntuunri sɔnɔ asaa fuin be Ŋumiyi cɛɛn ni
1Na Yesu akaaki akɔ tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ n nu dɔ bekun. Sɔnɔ asaa fuin be woori dɔ. 2Na minɛm bo bu wo dɔ n atu bu nyumbaa aniɛ Yesu, na bu niɛ ka i túntun asaa fuin n Ŋumiyi cɛɛn ni, nzɛn i túntun má i, adena bu sɔ́ i ŋgɛɛ na bu járaki i ka wɔ saaki Ŋumiyi cɛɛn n ciire ni. 3Na Yesu ase asaa fuin n ka, “Ba jina afiɛn fɛn.” 4Na wɔ bisa bu ka, “Ya dɛɛ atin n su, atin wo nu ka ya yo sakpa Ŋumiyi cɛɛn ni, nzɛn ya yo satiɛ wɔ? I kaaki ti ye ni ka ya de ŋgɔɔ, nzɛn ya yi ŋgɔɔ ɔ?” Ama, ba bɔ má i nu. 5Na Yesu aniɛ bu nyunu abara ayɛ, na wɔ fa yaa bu ŋu, na i ahore asaaki fa kɔ bu atii kekere n dɛɛ ti, na wɔ se sɔnɔ n ka, “Teŋge u saa ni.” Na wɔ teŋge i saa ni, na wɔ yo faŋga bekun. 6Na Farasifɔm n akaba afite tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ n nu akɔ Fɛmɛ Herode minɛm dɔ, na ba sɛsɛ bu ŋu su kabo bu yó na bu kún Yesu.
Kabo jama beberebe tiɛɛnri bu nɔɔ Yesu dɔ ni
7Nyini sin na Yesu ni i susufɔm n afite akɔ kunma kpiri n nɔɔ su, na jama beberebe afite Galili awɔrɛ n nu asu i su. Nbem gusu fiteeri Yudiya dɛɛ awɔrɛ n nu, 8ni Yɛrusalem miɛ kpiri n nu, ni Idumeya dɛɛ awɔrɛ n nu, na nbem gusu afite Yodan kunma n wiɛ afiiri ni, ni Tiro ni Sidon dɛɛ bue ni. Bu tiiri kabo Yesu yoori alekutura sam barasu ni, nyini ti ye bu baari i dɔ a. 9-10Yesu ama tukpakifɔm beberebe anya laifiɛ n dɛɛ ti, bo bu la tukpaki kɛrɛ koro ka bu miɛ bu nyi wɔ, na bu sakati wura na bu fa bu saa kan i. Nyini ti, na wɔ se i susufɔm ni ka bu kpa bu ŋu ni lee ma i, na nzɛn minɛm ba ŋa bu miɛ i ŋu na i koro wura lee n nu. 11Saŋga kɛrɛ bo minɛm bo ajinim wo bu ŋu n nya ŋuuri i, bu kutu i nyunu wɔ, na bu ciindi na bu se ka, “Wɔrɔ ti Nyɛmɛ Wa n a.” 12Na wɔ bɔbɔ ajinim ni ni anyumboro ka, má bu ma be si i sɔnɔ nzuin nu.
Kabo Yesu yiiri minɛ buru ni nnyɔ ka bu yo i jaramasam ni
13Na Yesu afun akɔ buka be su, na wɔ fere minɛ n bo i koroori ka bu ba i dɔ ni, na ba ba i dɔ. 14Na wɔ yi bu nu buru ni nnyɔ, na wɔ fa bu ayo i jaramasam ka bu wo i dɔ, na i susunma bu ka bu kɔ sukan Nyɛmɛ jɔrɛ, 15na wɔ ma bu yiko ka bu kɔ sufɔn yi ajinim minɛm ŋu. 16I jaramasa buru ni nnyɔm ni bo i yiiri bu n la Simon bo Yesu tuunri i duma ka Petoro ni, 17ni Yakobo ni i niɛma Yohane, bo bu si la Zɛbɛdi na Yesu kaaki tuunri bu duma ka Bowanaje, i bu la ka bu tiɛntiɛn agaya ka nzue wɔ. 18Bu nbem gusu la Andere, ni Filipu, ni Batolomeyo, ni Matio, ni Tomasi, ni Yakobo bo i si la Alafeyo ni, ni Tadayɔ, ni Simon bo i tu ŋgoni fa kɔ i asiɛn su ni, 19ni Yudasi Isikariyoti bo i ba tɔɔri Yesu ni.
Kabo minɛm ŋa Yesu ni Sitana dɛɛ ti kun ni
20Na Yesu akɔ awuru, na jama aba atiɛn bu nɔɔ bekun bo i ni i susufɔm n akoro anya má tana bo bu di diire mmɔɔ. 21Na saŋga bo i minɛm tiiri i ŋga ni, na ba kɔ ka bu kɔ fa i ba awuru, dama minɛm ŋa i nyunu akan i. 22Na Yudafɔm Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm bo bu fiteeri Yɛrusalem miɛ kpiri n nu n ase ka, “Bɛlazɛbuli bo i ti ajinim kɛrɛ dɛɛ fɛmɛ ni, wo i ŋu a.” Na ba kaaki ase ka, “Yiri ajinim kɛrɛ fɛmɛ ni ma i yiko ye i koro fɔn yi ajinim n a.” 23Bu seeri sɔ ni, na Yesu afere bu, na wɔ bo bu miɛɛnu. I ŋa, “Sitana koro yo sɛ fɔn yi i dɛɛ ajinim minɛm ŋu a? 24Ya fa i ka, nzɛn fɛmɛya nya kpakpaakiiri nu wieeri, nyini fɛmɛya ni kóro jina a? Ai, i kóro jina má. 25Na nzɛn awuru gusu bo i minɛm nya kpakpaakiiri nu, nyini awuru ni kóro jina a? Ai, i kóro jina má. 26Nzɛn Sitana dɛɛ fɛmɛya n nya kpaakiiri nu wieeri, i kóro jina a? Ai, i kóro jina má. Nzɛn i nya yoori sɔ, i faŋga wie wɔ. 27Be koro wura má sɔnɔ faŋgafɔ dika na i fin i neŋge, má ka wɔ tara i faŋga acin i nyama ka, ye i nya koro fin i neŋge n bo i wo awuru n nu a.”
28Na Yesu akaaki ase ka, “M suse am nahɔrɛ wɔ lɛɛ ka, Nyɛmɛ koro fa minɛm satiɛ kɛrɛ fa ce bu, haari fa kɔ saŋga jɔrɛ ŋgbɛɛnŋgbɛɛn kɛrɛ bo bu jɔjɔɔri i fa kɔ Nyɛmɛ dɔ, 29ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i jɔjɔ wuraari Awiɛwiɛ Casi ni ŋgasi nu, Nyɛmɛ fá má i mi ŋgasi ce má i, dama i mi ayo satiɛ bo i la má awieeri lɛɛ.” 30Deke bo i ti na Yesu seeri sɔ n la ka, bɛrɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm ni, bu ŋa ajini wo i ŋu a.
Minɛm bo bu ti Yesu ni, ni i ninbaam nahɔrɛ su n jɔrɛ
31Na Yesu ni, ni i niɛmam aba i dɔ awuru n bo i wo nu ni, na ba ka ajina dasin asunma ka bu fere i. 32Na jama beberebe atana abara ayɛ yiri Yesu na ba se i ka, “Ti fɛn. U ni, ni u niɛmam wo dasin koro u.” 33Na wɔ se bu ka, “Am ma m kere am bo bu ti m ni, ni m niɛmam.” 34Na wɔ niɛ abara ayɛ minɛm bo bu tana bara yɛɛri i ni, na wɔ se bu ka, “Am niɛ. M ni, ni m niɛmam n yaa. 35Sɔnɔ kɛrɛ bo i yo Nyɛmɛ sa koroowa, yiri ti m siwa, ni m niwa, ni m ni a.”
4Miɛɛnu fa kɔ kabo dɔdɔɔrifɔ be sandiiri alɛmbaa ni
1Na Yesu akaaki akɔ Galili kunma kpiri n nɔɔ su, na wɔ bo i bu sukere minɛm Nyɛmɛ jɔrɛ, na jama beberebe atiɛn bu nɔɔ i dɔ. Jama n sunnuuri beberebe n dɛɛ ti, na wɔ wura lee nu atana nzue n nu, na jama n kɛrɛ atiɛn bu nɔɔ fa dodo nzue n nɔɔ su. 2Na wɔ bo miɛɛnu, na wɔ kere bu dekem beberebe. I ŋa, 3“Am ti fɛn. Dɔdɔɔrifɔ be yo fiteeri sɔ ɔ, ka i kɔ sandi alɛmbaa. 4Saŋga bo i wo sandi su ni, na alɛmbaam nbem atɔtɔ atin n nɔɔ, na anumam aba atambu bu ami. 5Na nbem atɔtɔ tiɛka su, deke bo fa sunnu má ni, na fa sunnu má n dɛɛ ti, na wɔ cɛ má, na wɔ fi, 6ama, saŋga bo wiɛ ba fiteeri agaya ni, na wɔ waandi, dama bunlui n akpama abi má n dɛɛ ti. 7Na alɛmbaa ni nbem atɔtɔ lɔlɔɛ nu, na lɔlɔɛ n anyi akata i ŋu, nyini ti, wɔ koro awura má mbaa. 8Ama, na alɛmbaam ni nbem atɔtɔ asiɛn kpa su, na wɔ nyi awura mbaa zɔi zɔi.” 9Na Yesu ase bu ka, “Bo i koro ka i ti ahin jɔrɛ n bu, i ti ye ni ka i so i sui na i ti.”
Deke bo i ti na Yesu boori bu miɛɛnu n ni
10Na saŋga bo i kaari i ni i susufɔ buru ni nnyɔm ni, ni minɛm bo bu wo i dɔ saŋga kɛrɛ ni, na ba bisa i nyini miɛɛnu n bu. 11Na wɔ bɔ bu nu ka, “Ambɛrɛ ye Nyɛmɛ ama am asi i fɛmɛya n nu asiri jɔrɛ a, ama, minɛm bo bu su má m su ni, m bo i miɛɛnu kere bu a, 12adena i yó kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ni, ka,
‘Bu níɛ ni nahɔrɛ su,
ama, bu ŋú má pui.
Bu só bu sui ni nahɔrɛ su,
ama, bu tí má deke n bo bu so bu sui ka bu ti i n bu,
dama nzɛn má bu tiiri i bu, má bu káaki bu wo wɔ,
na Nyɛmɛ fá bu satiɛ ce bu.’”
Kabo Yesu kereeri miɛɛnu n bu ni
13Na Yesu abisa bu ka, “Am ati má ahin miɛɛnu n bu? Ye am yó sɛ ti miɛɛnu nyiŋgam n kɛrɛ bu a? 14Ahin miɛɛnu n bu la ka, dɔdɔɔrifɔ n ti ka sɔnɔ n bo i kan Nyɛmɛ jɔrɛ n wɔ. 15Minɛ nbem de Nyɛmɛ nɔaniɛ n kabo alɛmbaa n tɔtɔɔri atin n nɔɔ n wɔ. Bu nya tiiri Nyɛmɛ nɔaniɛ n na bu de i, i cɛ má, na Sitana bá yi nɔaniɛ n fite bu ahore su, a ŋu ka bu wara afi i sa. 16Minɛ nbem gusu de Nyɛmɛ nɔaniɛ n kabo alɛmbaa n tɔtɔɔri tiɛka su n wɔ. Bu nya tiiri Nyɛmɛ nɔaniɛ ni, a ŋu ka ba de i ndende ni ahorejɔ, 17ama, i da má bu ahore su. Bu kaaki ti ka alɛmbaa n bo i bunlui akpama abi má n wɔ. I woori bu dɔ kaan sɔ na nzɛn wahara, wara kekereke be ba tuuri bu fa kɔ bu nyɛmɛsu n su, a ŋu ka ba fa ati. 18Nbem gusu de Nyɛmɛ nɔaniɛ n kabo alɛmbaa n tɔtɔɔri lɔlɔɛ nu n wɔ. Bu nya tiiri Nyɛmɛ nɔaniɛ ni, 19ama, bu sunsunni kɛrɛ wo kabo bu yó na bu asiri káta su, na bu koro kabo bu yó na bu nyá ajɛkɛ kɛrɛ, na bu ahore bi fa kɔ durunya n nu neŋgem su, na Nyɛmɛ nɔaniɛ n koro da má bu ahore su na i yo juma. Bu ti ka alɛmbaa n bo i wura má mbaa n wɔ. 20Ama, minɛ nbem de Nyɛmɛ nɔaniɛ n kabo alɛmbaa n tɔtɔɔri asiɛn kpa su n wɔ. Bu nya tiiri Nyɛmɛ nɔaniɛ ni, na bu de i, na bu fa yo juma na i yo kpɛrɛ beberebe.”
Kabo sɔnɔ koro so má sin su na i fa fiɛ ni
21Na Yesu abisa bu ka, “Am nya ŋu ka sɔnɔ be aso fitana su na i fa gaŋga butu su, nzɛn má nyini i fa kɔ se gado bu? I fa taka deke su aŋgoro wɔ bo sɔnɔ kɛrɛ koro ŋu i, má sɔ? 22Dama deke be wo má bɛrɛ bo i wo fiɛɛwa nu, na bu bá ŋu má i, na deke be gusu wo má bɛrɛ bo i wo asiri nu, na bu bá si má i. 23Sɔnɔ kɛrɛ bo i koro ka i ti ahin jɔrɛ n bu, i ti ye ni ka i so i sui na i ti.”
24Na wɔ se bu ka, “Am si am ŋu sa ni kabo am ti nɔaniɛ barasu ni. Gɔŋgɔ bo am fa susu ma minɛm ni, sɔ ye Nyɛmɛ gusu fá susu ma am a, na bo Nyɛmɛ yó ma am ni tara sɔ n mmɔɔ. 25Dama sɔnɔ kɛrɛ bo wɔ nya deke be Nyɛmɛ dɔ na i mi si i bita, Nyɛmɛ búka i su wɔ, ama, bo i si má i bita, haari ni nyini kaan n bo i la i ni, Nyɛmɛ dé i dɔ ɔ.”
Miɛɛnu fa kɔ kabo alɛmbaa fi barasu ni
26Na wɔ kaaki ase bu ka, “Nyɛmɛ fɛmɛya n ti ka kabo dɔdɔɔrifɔ be kɔ sandi alɛmbaa i fiesu n wɔ. I dɛɛ la ka i sandi wɔ, 27na i kɔ da kɔŋguɛ, na i teŋge alecin. Nyini saŋga n ye alɛmbaa n fi a, na i sunyi, i si má kabo i yoori barasu. 28Asiɛn n buka alɛmbaa n ye i fi a. I nya fi wieeri, na i nyi, na i nyinsɛ, na i wɔrɔ, na i nya bi mbaa. 29Alɛmbaa n ba bi ni, i kpiɛ saŋga lɛɛ, na i kpiɛ i.”
Alɛmbaa kaan be jɔrɛ
30Na wɔ kaaki ase bu ka, “Ya fá nzu deke fa sunsun Nyɛmɛ fɛmɛya n a? Wara ya fá miɛɛnu barasu bɔnɔ ye ya bó i fa kere kabo Nyɛmɛ fɛmɛya n ti a? 31I ti ka nyɛm mbaa bo bu dɔ i wɔ. Yiri ti alɛmbaa n kɛrɛ kaan durunya n nu a. 32Ama, bu nya ba dɔɔri i na i fiiri, i tara toro nyawam n kɛrɛ bambaka, i koro nyi na i tɛtɛrɛki asambaa asambaa bo anumam koro yo bu tiɛɛrim nu.”
33Na Yesu afa nyini miɛɛnu n ni miɛɛnu nyiŋgam beberebe akan Nyɛmɛ jɔrɛ akere bu, kabo sɔnɔ kɛrɛ koro ti i bu barasu. 34Jama n nya woori i dɔ, i se má bu pui, má ka miɛɛnu ye i bo bu a, ama, i ba kaari i ni i susufɔm ni, na i nya yi i bu kɛrɛ kere bu.
Kabo Yesu kereeri ka i la yiko tara aŋuma ni nzue ni
35Nyini cɛɛn n naasɔ saŋga, na Yesu ase i susufɔm n ka, “Am ma ya kpiɛ kɔ kunma kpiri n buekun dɔ.” 36Na i susufɔm n acin ayaki jama ni, na ba ba awura lee n bo Yesu wo nu n nu, na ba kɔ. Na nbem gusu afa lee nbem na ba su i su. 37Na aŋuma bambaka be ayasu, na i subo nzue gɔ lee n nu. Má lee ni suyi ni nzue wɔ. 38Nyini saŋga ni, Yesu afa piti asɔn i tii, ye i wo daafiri su lee n sin, na ba ba ateŋge i ase i ka, “Ya Kerefɔ, nzɛn ya suwu, u cɛcɛ wo má ya nu fan?” 39Na wɔ yasu na wɔ tiɛn aŋuma n ŋu, na wɔ se nzue n ka, “Da surum.” Na aŋuma n atara, na dika n kɛrɛ atara jum. 40Na wɔ se bu ka, “Nzu ti ye am soro sɛrɛ sɔ a? Am yo má m yarada?” 41Na sɛrɛ akaaki ati bu agaya, na ba bisa bu ŋuŋu nu ka, “Nzu sɔnɔmbiri barasu la ahin bo aŋuma ni nzue n mmɔɔ de i nɔaniɛ a?”
5Kabo Yesu fɔn yiiri ajinim sɔnɔ be ŋu ni
1Na Yesu ni i susufɔm n akpiɛ kunma kpiri n akɔ aju Gɛrasafɔm dɛɛ awɔrɛ n nu. 2-3Saŋga bo Yesu fiteeri lee n nu ni, na sɔnɔ be afite faŋkunma nu aba akpa i atin. Nyini sɔnɔ n nati da faŋkunma nu wɔ, dama ajini wo i ŋu. Sɔnɔ be wo má bɛrɛ bo i koro tara i cici i ni jɔrɔkɔ n mmɔɔ kun, 4dama saŋga kɛrɛ bu bo i tobari wɔ na bu wura i jɔrɔkɔ buka su, ama, haari ni nyini n mmɔɔ i titi jɔrɔkɔ n wɔ na i kaaki bo sandi tobari n nu. Be wo má bɛrɛ bo i la faŋga koro tara i jina kun. 5Kɔŋguɛ ni wiɛsu kɛrɛ i wo faŋkunma nu sɔ ɔ, ni bukam su na i suciindi, na i sufa yabuɛ kpiɛkpiɛ i ŋu. 6-8Na wɔ ŋu Yesu saŋga bo i toko wo dede ni yiri ni, na Yesu atiɛn ajini n ŋu ase i ka, “Ajini, fite yaki nyini sɔnɔ ni.” Na sɔnɔ n aŋmati akɔ akutu Yesu nyunu, na wɔ ciindi ase ka, “Yesu, Micɛra Nyɛmɛ Kpiri n Wa, a koro nzu m dɔ fɛn a? M sere u wɔ, Nyɛmɛ ti, má a ma m ŋu anyumboro.” 9Na Yesu abisa i ka, “Bu fere u sɛ?” Na wɔ bɔ i nu ka, “Bu fere m ka Jama Beberebefɔ, dama ya sunnu.” 10Na wɔ sere Yesu jande ka má i fɔn bu fite nyini awɔrɛ n nu. 11Nyini saŋga afam beberebe wo dodo bɛrɛ, bu wo buka be su sudi, 12na ajinim n asere Yesu ka, “Ma ya kɔ fun afam n ŋu.” 13Na Yesu ama bu atin na ba fite akɔ afun afam n ŋu. Afam n ju akpii nnyɔ dika, na bu kɛrɛ aŋmati acɔɔndi akɔ ato kunma kpiri nzue n nu, na nzue n adi bu.
14Afa sasafɔm ŋuuri nyini n sɔ ni, na ba ŋmati akɔ abo ndoori miɛ kunnu, ni ahɛmɛ ahɛmɛ kɛrɛ su. Na minɛ aba aniɛ sa n bo i yoori ni. 15Na ba ba Yesu dɔ, na ba ŋu sɔnɔ n bo ajinim n yo woori i ŋu n ka i tana Yesu bi wura tanlɛɛ, ni i nyunu koroya su, na sɛrɛ ati bu. 16Na minɛm bo bu ŋuuri sa n yoobiri ni, akan jɔrɛ n kɛrɛ akere jama n fa kɔ sa n bo i tuuri sɔnɔ n bo ajinim yo woori i ŋu ni, ni sa n bo i tuuri afam ni. 17Bu tiiri jɔrɛ n sɔ ni, na ba nya asere Yesu jande ka i yasu bu awɔrɛ n nu. 18Saŋga n bo Yesu suwura lee n nu na i kɔ ni, na sɔnɔ n bo ajinim yo woori i ŋu ni, asere i jande ka i ma i su i su. 19Ama, na Yesu akete, na wɔ se i ka, “Kpie u nyi kɔ awuru na a kɔ kan kere u lamɔkɔm fa kɔ sakpa n bo Mibiɛ n ayo ama u ni, ni kabo wɔ si u aŋunfɔ barasu ni.” 20Na sɔnɔ n akpie i nyi akɔ akan sakpa n kɛrɛ bo Yesu ayo ama i ni, abara ayɛ Miɛ Burum dɛɛ awɔrɛ n nu, na sɔnɔ kɛrɛ ayo alekutura.
Bara tukpakifɔ be, ni baabara be yiwee jɔrɛ
21Na Yesu awura lee n nu akpie i nyi akpiɛ kunma kpiri n buekun dɔ, na jama beberebe aba atiɛn bu nɔɔ i bi nzue n nɔɔ su. 22Na Yudafɔm kpiɛn be wo bɛrɛ, yiri niɛ bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ n su a. Bu fere i ka Yarusi. Na wɔ ba Yesu dɔ nzue n nɔɔ su na wɔ kutu i jaa bu, 23na wɔ sere i jande. I ŋa, “M wa suŋguru atɔ cin. Bra na a ba fa u saa nana i ŋu na i nya ŋgɔɔ ni laifiɛ.” 24Na Yesu asu i su na ba kɔ.
Na jama beberebe asu Yesu su haari bu kɔ sumiɛ i ŋu. 25Bara be woori jama n nu, i bita abiɛɛri i afɔ buru ni nnyɔ lɛɛ bo i kpu na i kpiɛ má. 26Wɔ di wahara, na wɔ saaki i ŋwaa kɛrɛ atuntun i ŋu ayirifɔm dɔ dede haari wɔ ba afie, ama, wɔ nya má laifiɛ se tukpaki n buka su kɔ ɔ. 27Na wɔ ti Yesu ŋga, na wɔ sakati awura jama n nu Yesu sin, afa i saa akan Yesu tanlɛɛ ni. 28Dama i seeri i kunnu ka, “Nzɛn m koro yoori aniɛ faari m saa kaanri i tanlɛɛ n mmɔɔ, m nyá laifiɛ.” 29Na wɔ yo sɔ n kpeŋga na i abiɛɛri n akpiɛ, na yiri ni i tii aŋu ka wɔ nya laifiɛ. 30Jina n nu bɛrɛ na Yesu afa nu ka i yiko n be afite i ŋuniɛ nu akɔ ayo juma. Na wɔ kaaki aniɛ jama n nu, na wɔ bisa ka, “Ŋma faari i saa kaanri m tanlɛɛ n a?” 31Na i susufɔm n ase i ka, “Wɔrɔ mmɔɔ aŋu kabo jama n amiɛ u barasu, ye nzu ti ye a bisa ka, ŋma fa i saa kaanri u a?” 32Ama, na wɔ niɛ abara ayɛ na i si sɔnɔ n bo i yoori sɔ ni. 33Na sɛrɛ ati bara ni, i jina, i ŋuniɛ kɛrɛ subobo i fa kɔ sa n bo i tuuri i ni, na wɔ ba akutu Yesu nyunu, na wɔ kan jɔrɛ n kɛrɛ ni i nahɔrɛ atin su akere i. 34Na Yesu ase i ka, “M wa, yarada n bo a yo m ni, yiri ma a nya laifiɛ a. Kɔ awuru ni ahoreda, na má u tɔrɛ n ba u ŋu kun.”
35Saŋga n bo Yesu toko wo jɔjɔ su ni, na minɛ nbem afite tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ n kpiɛn n dika aba ase i ka, “U wa n wo má bɛrɛ. Nyini ti, má a dama ya Kerefɔ n kun.” 36Na jɔrɛ n ato Yesu sui nu, ama, na wɔ se kpiɛn n ka, “Má a ma sɛrɛ ti u, wɔrɔ yo m yarada.” 37Wɔ soro má su ka be su i su kun, má ka Petoro, ni Yakobo, ni i niɛma Yohane. 38Bu kɔ juuri kpiɛn n dika ni, na Yesu awura aŋu ka minɛ beberebe suyo naŋmiɛ, bu susun subo awie. 39Na wɔ bisa bu ka, “Nzu ti ye am suyo naŋmiɛ sun sɔ a? Baabara n awu má, wɔ daafi wɔ.” 40Na ba siri i. Na wɔ fɔn bu kɛrɛ afite, na wɔ fa baabara n si ni i ni, ni i susufɔ nsanm ni, na ba kɔ sɔɔ n bo baabara n da nu ni. 41Na wɔ kɔ atara i saa, na wɔ se i ka, “Talita kumi.” I bu la ka, “Suŋguru kaan, m ŋa a yasu.” 42Kpeŋga na suŋguru n ayasu anati. I yo ti afɔ buru ni nnyɔ baa a. Na minɛm kɛrɛ bo bu woori bɛrɛ n ayo alekutura agaya. 43Na Yesu abɔbɔ bu ni nahɔrɛ su ka má bu ma be si sa n bo wɔ yo i ni, na wɔ se ka bu ma baa n deke be na i di.
6Kabo Yesu ŋa Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ la má jirima i bɔsu ni
1Ye Yesu yasu kɔɔri i bɔsu na i susufɔm n asu i su. 2Na Yudafɔm Ŋumiyi cɛɛn n na wɔ kɔ bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ n nu, na wɔ kɔ akan Nyɛmɛ jɔrɛ akere bu. Minɛm bo bu tiiri i kereewa n kɛrɛ yoori alekutura. Na ba bisa bu ŋuŋu nu ka, “Nifansu ye ahin sɔnɔ n kɔ sɔnsɔɔnri i si n kɛrɛ a? Bu maari i alecira bɔnɔ ɔ? Ye alekutura sam bo i yo bu ni, i yo sɛ yo bu a? 3Má Mariya wa n bo i ti kampenta n lɛɛ? Má Yakobo ni Yose ni Yuda ni Simon n gɔrɔ n lɛɛ? Am niɛ e. Má i niɛma nbaram mmɔɔ wo ya nu fɛn n a?” Na ba bu i ŋgbɛɛn. 4Na Yesu ase bu ka, “Deke kɛrɛ bu ma Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ jirima, má ka i bɔsufɔm ni i lamɔkɔm ni i gisannufɔm dɔ ŋgumi.” 5Nyini ti, wɔ koro ayo má alekutura sa be i bɔsu dɔ se i faari i saa nanaari tukpakifɔ nbem ŋu wɔ, na ba nya laifiɛ. 6Na wɔ yo i awarabo kabo i bɔsufɔm n ayo má i yarada ni.
Kabo Yesu sunmaari i susufɔ buru ni nnyɔm ni
Na Yesu abara ayɛ ahɛmɛ miɛm n kɛrɛ su, na i sukere minɛm. 7Na wɔ fere i susufɔ buru ni nnyɔm ni, na wɔ sunma bu nnyɔ nnyɔ, na wɔ ma bu yiko ka bu kɔ sufɔn yi ajinim fite minɛm ŋu. 8-9Na wɔ se bu ka, “Má am fa puitiripui kɔ ahin atin n bo am sukɔ ni, diire o, kuruku o, ŋwaa o. Ama, am fa kpama ni gbagbaa yiri. Má am se ka am fa tanlɛɛ buka bo am wura i n su.” 10Na wɔ kaaki ase bu ka, “Am kɔ juuri miɛ be su, awuru kɛrɛ bo am kɔ wuraari nu, am ka nyini awuru n nu, haari am bá fite miɛ n nu. 11Sasu bekun miɛ bo am kɔ wuraari nu na ba de má am wɔfɔ, na ba kaaki asoro má am su ka bu ti am nɔaniɛ ni, am fite yaki nyini miɛ n ni, na am kpɔnkpɔn yi am jaa tuturi kɛrɛ. Nyini dí daani kere bu ka bu woowa ti má kpa.” 12Na i susufɔm n afite akɔ akan Nyɛmɛ jɔrɛ akere minɛm ka bu kaaki bu wo. 13Na ba fɔn ayi ajinim minɛm beberebe ŋu, na ba sere Nyɛmɛ ama tukpakifɔm dɔŋgu, na ba fa ŋguin agɔ bu ŋu, na ba nya laifiɛ.
Kabo bu kuunri Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛfɔ n barasu ni
14Na Fɛmɛ Herode ati nyini sa n kɛrɛ, dama Yesu duma ata abara ayɛ deke kɛrɛ. Na minɛ nbem ase ka, “Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛfɔ n ye wɔ teŋge i yiwee n nu a, nyini ti ye i la yiko koro yo nyini alekutura sam kɛrɛ a.” 15Ama, na nbem ase ka, “Yiri la Eliya a.” Na nbem gusu ase ka, “I ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ ka dawa dɛɛm wɔ.” 16Ama, Fɛmɛ Herode tiiri nyini ni, na yiri ase ka, “Yohane bo m kpiɛɛri i tii n ye wɔ teŋge a.”
17Fɛmɛ Herode yo ma bu taraari Yohane nyiiri wɔ, dama yiri Fɛmɛ Herode afin i gɔrɔ Filipu yi Herodiya afa aja. 18Má pui ti, dama Yohane ase Fɛmɛ Herode ka, “Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n kere ka a la má atin ka a fa u gɔrɔ yi ja i ŋgɔɔ su.” 19Yohane seeri sɔ ni, na Herodiya afa i ŋgasi na wɔ fɔ aŋminda i kabo i nya i na i kun i. Ama, wɔ koro anya má i, 20dama Fɛmɛ Herode ni i tii soroori Yohane ka i ti sɔnɔ fofoe bo i yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ ɔ. Wɔ koro má ka pui yo i. Na Fɛmɛ Herode ajimi fa kɔ nɔaniɛ n kɛrɛ bo Yohane kan maari i n su, ama, haari ni nyini mmɔɔ, i koro ka i suti i nɔaniɛ n wɔ.
21Cɛɛn be sɔ ɔ na Herodiya aba anya Yohane taraabiri. Nyini cɛɛn n ye Fɛmɛ Herode sugɔ i baawu cɛɛn agɔrɛ n a. Na wɔ fere i gomina minɛ ŋgbiŋgbirim, ni i soja nkpiɛnkpiɛnm, ni Galili minɛ tereterefɔm kɛrɛ ka bu ba di na bu nu. 22Agɔrɛ n nu ni, na Herodiya wa suŋguru awura agɔ akere Fɛmɛ Herode ni i jamam, na bu kɛrɛ ahore ajɔ. Dɔ ye fɛmɛ n seeri suŋguru n ka, “Deke kɛrɛ bo a koro, se m, na m má u.” 23Na wɔ tan ndiɛ ase i ka, “Haari a ŋa m kpaaki m fɛmɛya n buekun ma u mmɔɔ, m fá ma u.” 24Na suŋguru n afite akɔ abisa i ni ka, “Ye m sere nzu wɔ?” Na i ni n ase i ka, “Kɔ se i ka a koro Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛfɔ n tiiawa a.” 25Na wɔ ŋmati akpie i nyi ndende aba ase Fɛmɛ Herode n ka, “M koro ka na a fa Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛfɔ n tiiawa ma m pɛrɛntɛ nu kisa kisa.” 26Fɛmɛ n tiiri sɔ ni, na i ahore asaaki agaya, ama, ndiɛ n bo i taanri i jama n nyunu n dɛɛ ti, wɔ koro akaaki má i nɔɔ. 27Kpeŋga na fɛmɛ n asunma soja ŋmindafɔm n kun ka i kɔ fa Yohane tiiawa bra. Na wɔ kɔ akpiɛ i tii dansaraka sɔɔ n nu dɔ. 28Na wɔ fa ada pɛrɛntɛ n nu aba ama suŋguru ni, na yiri gusu afa akɔ ama i ni ni. 29Saŋga bo Yohane susufɔm tiiri sɔ n na ba ba afa fuin n akɔ ase i.
Kabo Yesu maari nbiɛsɔm akpii nnu ni bu minɛm diire ni
30Na jaramasam n akpie bu nyi aba i dɔ, na ba kan sam kɛrɛ bo ba yo i n akere i, ni kabo ba kan Nyɛmɛ jɔrɛ akere minɛ barasu. 31Jama n dɛɛ ti, ba nya má anyuŋkoro bo bu di diire. Nyini ti, na Yesu ase bu ka, “Am ma ya kɔ deke bo minɛm wo má, na am kɔ yi am ŋumi.” 32Na bɛrɛ ŋgumi afa lee ni na ba kɔ. 33Bu yasu sukɔ ni, na minɛm dɔŋgu aŋu bu, na ba si bu, na ba fite miɛ miɛm su aŋmati adu bu mɔ akɔ aju deke bo bu sukɔ ni. 34Saŋga bo Yesu fiteeri lee n nu ni, na wɔ ŋu jama beberebe, na wɔ si bu aŋunfɔ, dama bu ti ka nbɔɛm bo bu la má sasafɔ ɔ, na wɔ kere bu dekem beberebe. 35Na saŋga bo wiɛ ba sutɔ ni, na i susufɔm n aba i dɔ aba ase i ka, “Kisa, wiɛ sutɔ, ya wo boro gusu wɔ lɛɛ. 36Ma minɛm n atin na bu kɔ miɛ kunnu ni ahɛmɛ ahɛmɛ miɛm su na bu kɔ nya diire be to di.” 37Ama, na Yesu ase bu ka, “Ambɛrɛ mmɔɔ ni am tii nya deke be ma bu na bu di.” Na ba se i ka, “Nzɛn a ŋa ya to kpɔnɔ ma ahin jama n kɛrɛ, ya dí ŋwaa beberebe.” 38Na wɔ bisa bu ka, “Ambɛrɛ la kpɔnɔ nyɛ wɔ? Am niɛniɛ na am niɛ.” Na ba kɔ aniɛ na ba bɔ i nu ka, “Kpɔnɔ nnu ni jombaa nnyɔ wo bɛrɛ a.” 39Na Yesu ase i susufɔm n ka bu ma jama n tana asɛsɛ asɛsɛ wura fiɛfiɛɛwa n su. 40Na ba tana asɛsɛ asɛsɛ yaa yaa ni aburunu nnu. 41Na wɔ fa kpɔnɔ nnu ni, ni jombaa nnyɔ ni, na wɔ yɛ i tii su aŋgoro, na wɔ da Nyɛmɛ asi. Na wɔ kpiɛkpiɛ kpɔnɔ nnu n nu, na wɔ fa ama i susufɔm n ka bu fa ma minɛm ni, na wɔ fa jombaa nnyɔ n gusu akpaaki bu kɛrɛ nu. 42Na bu kɛrɛ adi na bu kunnu ayi. 43Na ba tambu kpɔnɔ, ni jombaa sinsin bo bu diiri na i kaanri ni, na ba nya kandiɛ buru ni nnyɔ. 44Minɛm bo bu diiri kpɔnɔ n ni jombaa n kɛrɛ yasuuri nbiɛsɔm akpii nnu wɔ.
Kabo Yesu natiiri nzue su ni
45Nyini sin na Yesu ama i susufɔm n awura lee n nu na bu du i mɔ kpiɛ kɔ Besayida miɛ nu kunma kpiri n buekun, na yiri aka na i kaari jama ni. 46I kaari bu wieeri ni, na wɔ fun akɔ buka n su ka i kɔ sere Nyɛmɛ. 47Saŋga bo ale ba saanri ni, lee n aju kunma kpiri n afiɛn, na Yesu ŋgumi aka kunma kpiri n sin. 48Na wɔ ŋu ka i susufɔm n sudi wahara lee n kaanbiri, dama aŋuma sun bu kɔ bu sin wɔ. Na fa kɔ akɔnyuma ciciri su, na wɔ nati nzue n su suba bu dɔ, na wɔ yo ka i susin bu ŋu. 49Saŋga bo bu ŋuuri ka i nati nzue n su ni, na ba sunsun ka, ŋumi a, na ba bo awie. 50Bu kɛrɛ ŋuuri i sɔ ni, na sɛrɛ ati bu agaya. Kpeŋga na Yesu ajɔjɔ bu dɔ, na wɔ se bu ka, “Am ma am ahore si, mini a, má am soro sɛrɛ.” 51Na wɔ wura lee n nu, na aŋuma n atara. Na i susufɔm n kɛrɛ ayo alekutura agaya. 52Dama ba koro ati má i bu kabo i la yiko koro faari kpɔnɔ nnu maari jama beberebem ni, bu ahorembaa ti kekereke n dɛɛ ti.
Kabo Yesu ma tukpakifɔm beberebe nyaari laifiɛ ni
53Na ba kpiɛ nzue n aba aju awɔrɛ n bo bu fere i ka Gɛnɛsarɛti n nu, na ba minda lee n ahɛmɛ. 54Bu fiteeri lee n nu kpeŋga ni, na minɛm n asi ka Yesu lɛɛ. 55Na ba ŋmati abara ayɛ miɛm n kɛrɛ su, na deke kɛrɛ bo bu tiiri i ŋga, bu sɔ bu tukpakifɔm ni bu dasum kɛrɛ ba i dɔ ɔ. 56Na nzɛn i kɔɔri ahɛmɛ miɛm wara miɛ kunnu, deke kɛrɛ bo i fa, bu fa bu tukpakifɔm ba i dɔ sɔ ɔ, na bu sere i jande ka i ma bu fa bu saa kan i tanlɛɛ n jaa bu. Na bo bu yoori sɔ n kɛrɛ anya laifiɛ.
7Yudafɔm nana sayoowa jɔrɛ
1Na Yudafɔm Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm nbem bo bu fite Yɛrusalem miɛ kpiri n nu ni, ni Farasifɔm n aba atiɛn bu nɔɔ Yesu dɔ. 2Na ba ŋu ka Yesu susufɔm n nbem sudi diire bu saa fin, ba ŋmisi má bu saa kabo bu nana sayoowa ti barasu ni. 3Dama Farasifɔm ni Yudafɔm kɛrɛ la bu saa ŋmisi sayoowa bo i ti bu nana sa a. Bu nya ŋa bu di diire, bu du mɔ yo nyini sa n wɔ ka, na bu nya di. 4Nzɛn haari bu fiteeri gɔ ba juuri awuru, bu di má neŋgem bo ba fa aba ni, má ka ba ŋmisi i ka, na bu yo bu nana sayoowa bo bu yo na bu di ni. Bu sayoowam sunnu. Bu nbem la ka bu ŋmisi awam ni dundum ni ayabam wɔ. 5Na Farasifɔm ni, ni Yudafɔm Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm n abisa Yesu ka, “Nzu ti ye u susufɔm n su má ya nam sayoowa n su, ye bu di diire bu saa fin a?” 6Na Yesu ase bu ka, “Nahɔrɛ ye Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Esaya yo kaanri am jɔrɛ ka am ti burukɔɔnufɔm n a. Wɔ kɛrɛ i kadasi n nu ka, Nyɛmɛ ŋa o,
‘Ahin minɛm ni, bu ma m jirima bu nɔɔ nu bɛrɛ wɔ,
ama, i wo má bu ahore su.
7Bu kansi m ŋgbɛɛn wɔ,
dama bu kere minɛ adamande dɛɛ kereewam wɔ,
na bu se ka nyini kereewa n fite Nyɛmɛ dɔ ɔ.’”
8Na Yesu ase bu ka, “Am acɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ maawa n ase buekun, na am nya susu adamande dɛɛ sayoowam su.”
9Na wɔ se bu bekun ka, “Am la nahɔrɛ bo am akpiɛ mbɛnlɛ ayaki Nyɛmɛ nɔaniɛ maawa n na am asu am dɛɛ sayoowam su ni. 10Dama Moyisi ase ka, ‘Bu u si ni u ni.’ Na wɔ kaaki ase ka, ‘Sɔnɔ kɛrɛ bo i jɔjɔɔri i si, ni i ni jɔrɛ tiɛ, wɔ yo daka ka bu kun i mi.’ 11Ama, ambɛrɛ kere ka nzɛn sɔnɔ be la deke be bo i ti ye ni ka i fa buka i si ni i ni, i koro se bu ka ‘I ti Koroban wɔ.’ I bu la ka, ‘Deke bo má m fa ma am ni, ma fa ayi saraka ama Nyɛmɛ.’ 12Nyini saŋga ni, am akere ka i mi n koro buka má i si n ni i ni n lɛɛ. 13Nyini n kere ka am abu Nyɛmɛ dɛɛ nɔaniɛ n ŋgbɛɛn lɛɛ, ye am su am dɛɛ sayoowam n bo am kere bu n su a. Na am la ahin sayoowam dɔŋgu bo am kaaki yo bu sɔ ɔ.”
Kabo Yesu ŋa diire diiwa koro yo má sɔnɔ fin ni
14Na Yesu akaaki afere jama n aba i bi bekun, na wɔ se bu ka, “Am kɛrɛ so am sui na am ti jɔrɛ n bo m sujɔjɔ ma am n bu. 15Deke bo i wura sɔnɔ nɔɔ nu koro yo má i mi fin, ama, deke bo i fite i mi ahore su yo i mi fin a. [ 16Bo i koro ka i ti ahin jɔrɛ n bu, i ti ye ni ka i so i sui na i ti.]”
17Saŋga bo Yesu ba cinsi yakiiri jama n na i wuraari awuru n nu ni, na i susufɔm n abisa i nyini anyundɛrɛ n bu. 18Na wɔ se bu ka, “Ŋka ambɛrɛ gusu ati má jɔrɛ n bu lɛɛ? Ambɛrɛ si má ka deke bo i wura sɔnɔ nɔɔ nu koro yo má i fin, 19dama deke bo sɔnɔ di, i wura má i ahore su se i wura i kunnu wɔ, na i kaaki je yi i, má sɔ?” Yesu afa ahin jɔjɔɔwa n akere ka diire be la má ciire. 20Na wɔ kaaki ase bu ka, “Deke bo i fite sɔnɔ ahore su, nyini yo i fin a. 21Dama deke bo i wo i ahore su ma i sunsunni tiɛ a. I koro ma i nati suyo sakaraya, na i suwɔ, na i sukun minɛ, 22na i susaaki ajaa ciire, na i nyunu suboro neŋge kpini su, na i suyo satiɛtiɛm, na i sudadaka minɛm, na i suyo sa ŋgbɛɛnŋgbɛɛn bo i cɛcɛ wo má nu, na i susi kɔrɛ, na i nati susaaki minɛm duma, na i la karambani, na i nati suyo sinnzinya sam. 23Nyini satiɛ n kɛrɛ mmɔɔ nya fite sɔnɔ ahore su, nyini ma i mi kaaki findifɔ a.”
Kabo bara bo i ti má Yudafɔ yoori Yesu yarada ni
24Na Yesu ayasu akɔ awɔrɛ n bo i wo dodo Tiro ni Sidon miɛ kpirim ni, na wɔ kɔ awura awuru be nu bɛnlɛ ka má sɔnɔ be ŋu i. Ama, wɔ koro afiɛ má i ŋu. 25Na bara be ati i ŋga na wɔ ba ndende aba akutu i jaa bu. Ajini wo i wa baabara ŋu. 26Bara n ti má Yudafɔ, i ti Fonisiyafɔ ɔ, bo i fite Siriya awɔrɛ n nu wɔ. Na wɔ sere Yesu jande ka i fɔn yi ajini n bo i wo i wa n ŋu ni. 27Na Yesu ase i ka, “Ma nbaatumam n du mɔ di na bu kunnu yi ka, dama i ti má ye ni ka a fa nbaatumam diire na a fa ma caam.” 28Ama, na bara n ase i ka, “M Mibiɛ, a la nahɔrɛ, ama, haari ni nyini mmɔɔ, caam n tambu nbaatumam n diire n bo bu di na i tɔtɔ asiɛŋgu n na bu fa di.” 29Na Yesu ase i ka, “U nɔaniɛ jɔjɔɔwa n dɛɛ ti, kɔ awuru. Ajini n afite ayaki u wa ni.” 30Na wɔ kɔ awuru akɔ aŋu ka i wa n da i dasu su, ajini n afite ayaki i.
Kabo Yesu tuntuunri asuturi be barasu ni
31Na Yesu ayasu Tiro awɔrɛ n nu akɔ aju Sidon miɛ kpiri n nu, na wɔ fa bɛrɛ asin Miɛ Burum dɛɛ awɔrɛ n nu, aba aju Galili kunma kpiri n nɔɔ su. 32Na minɛ nbem afa sɔnɔ be aba Yesu dɔ, i ti asuturi wɔ, na i koro jɔjɔ má nyunyumi. Na ba sere Yesu jande ka i fa i saa nana i ŋu na i nya laifiɛ. 33Na Yesu afa sɔnɔ n afite jama n nu, i ni yiri ŋgumi, na wɔ fa i saa marakam awura i suim nu, na wɔ yi nanzue agɔ i saa su afa akan sɔnɔ n taferema, 34na Yesu ayɛ i tii su aniɛ aŋgoro na wɔ ŋuundi, na wɔ se sɔnɔ n ka, “Efata.” Nyini la ka, “Teke.” 35Jina n nu bɛrɛ, na sɔnɔ n sui n ateke, na i taferema n gusu akaaki anyaŋgi nu, na wɔ koro ajɔjɔ nyunyumi. 36Na Yesu abɔbɔ bu ka má bu ma be ti ka wɔ tuntun sɔnɔ ni, ama, kabo i bɔbɔɔri bu barasu ni, bu boori ndoori n gusu sɔ ɔ bara yɛɛri a. 37Na minɛ ayo alekutura haari akɔ asin su, bu ŋa, “I sayoowa kɛrɛ kaba ti kpa a. I ma asuturim ti asui wɔ, na bobom jɔjɔ.”
8Kabo Yesu maari minɛm akpii nna diire ni
1Nyini saŋga n na jama beberebe aba atiɛn bu nɔɔ Yesu dɔ bekun, bu la má deke bo bu di, na wɔ fere i susufɔm ni, na wɔ se bu ka, 2“Ahin jama n la m aŋunfɔ, dama i nyuma lesan lɛɛ bo bu wo m dɔ na bu la má deke bo bu di. 3M koro yaki má bu na bu kɔ awuru ni ahɔɛ, má nyini, bu tɔ́ cin atin nu wɔ, dama bu nbem fite dede.” 4Na i susufɔm n ase i ka, “Ye nifansu ye ya koro nya diire ahin boro n nu fɛn ma ahin minɛm n kɛrɛ na bu kunnu yi a?” 5Na wɔ bisa bu ka, “Am la kpɔnɔ nyɛ wɔ?” Na ba bɔ i nu ka, “Nso.” 6Na wɔ ma jamam n nɔɔ ka bu tana asiɛŋgu, na wɔ fa kpɔnɔ nso n na wɔ da Nyɛmɛ asi. Na wɔ kpiɛkpiɛ i nu ama i susufɔm n ka bu fa ma jama ni. Na bɛrɛ gusu afa akpakpaaki bu nu. 7Bu la jombaa kan kan nbem gusu, na wɔ fa ada Nyɛmɛ asi, na wɔ fa ama i susufɔm n ka bu fa nyini n gusu ma jama ni. 8Bu diiri na bu kunnu ayi. Na i susufɔm n atambu sinsin kaawa n kandiɛ nso. 9Jama ni ju akpii nna dika. Na Yesu anya akaari bu na ba kɔ awuru. 10Na i ni i susufɔm n awura lee akɔ Damanuta dɛɛ awɔrɛ n nu.
Kabo Farasifɔm koroori ka Yesu yo alekutura sa na i keteeri ni
11Na Farasifɔ nbem aba i dɔ, na ba se akuruwa ni Yesu. Bu koroori ka i yo alekutura sa be bo i kere ka i yiko n fite Nyɛmɛ dɔ ɔ, adena bu nya i ŋgɛɛ sɔɔbiri. 12Na wɔ ŋuundi ni dimi i ahore su, na wɔ se ka, “Nzu ti ye ambɛrɛ nyumafɔm koro ka m yo alekutura sa na am ŋu i a? M suse am nahɔrɛ wɔ lɛɛ ka, m yó má alekutura sa ma má ambɛrɛ nyumafɔm fuu.” 13Na wɔ yasu ayaki bu, na wɔ wura lee n nu akpiɛ akɔ kunma n buekun dɔ.
Bɔbɔɔwa fa kɔ Farasifɔm ni Fɛmɛ Herode kereewam n su
14Na i susufɔm n wara afi diire sa, ba bita má pui, má ka kpɔnɔ kun n kpein woori lee n nu a. 15Na Yesu atu bu fɔ, i ŋa, “Am si am ŋu sa ni Farasifɔm, ni Fɛmɛ Herode dɛɛ kpɔnɔ ayiri n bo bu fa gɔ kpɔnɔ n nu na i yasu ni.” 16Na ba jɔjɔ bu ŋuŋu nu ka, “Ya la má kpɔnɔ n ti, ye i su se sɔ n a.” 17Na Yesu afa nu kabo i susufɔm n sujɔjɔ bu ŋuŋu nu ni, na wɔ bisa bu ka, “Nzu ti ye am sujɔjɔ ka am bita má kpɔnɔ a? Am nya si má deke bo m sujɔjɔ i ni, am nya ti má sa n bu? Am ahorembaa ti kekereke wanla. 18I baari sɛ ye am la anyumbaa na am ŋu má asi a? Ye am la asui na am ti má? Am teŋge má su ka 19m yo faari kpɔnɔ nnu kpiɛkpiɛ maari minɛ akpii nnu? Ye bo i kaari ni, kandiɛ nyɛ ye am sasaari a?” Na ba bɔ i nu ka, “Kandiɛ buru ni nnyɔ.” 20Na Yesu akaaki abisa bu bekun ka, “Ye kpɔnɔ nso n bo m yo fa kpiɛkpiɛ maari minɛ akpii nna n di? Sinsin kandiɛ nyɛ ye am sasaari a?” Na ba bɔ i nu ka, “Kandiɛ nso.” 21Na wɔ se bu ka, “Haari ni kisa, am nya ti má i bu?”
Kabo Yesu tuntuunri anyinsin be na i ŋuuri asi ni
22Bu kɔ juuri Besayida miɛ n nu, na minɛ nbem afa anyinsin be aba Yesu dɔ, na ba sere i jande ka i fa i saa nana i ŋu na i nya laifiɛ. 23Na wɔ so sɔnɔ n saa nu afa i afite miɛ n nu, na wɔ yi nanzue agɔ i nyumbaa n nu. Na wɔ fa i saa anana i ŋu, na wɔ bisa i ka, “A niɛ, a ŋu deke be e?” 24Na anyinsin n ayɛ i tii su aniɛ, na wɔ se Yesu ka, “M ŋu minɛm ka bu nati, ama, bu ti ka bakam wɔ.” 25Na Yesu akaaki afa i saa anana i nyumbaa n su bekun, na anyinsin n aniɛ gbirim, na wɔ ŋu ka i nyumbaam n ateke, na wɔ ŋu deke kɛrɛ casi. 26Na Yesu ase i ka, “To atin nu kɔ awuru, na má a se ka a fa miɛ n nu.”
Kabo Petoro kereeri ka Yesu ti barasu ni
27Na Yesu ni i susufɔm n ayasu ka bu kɔ Sizariya Filipu miɛ kan kanm su. Bu wo natiiri su ni, na wɔ bisa i susufɔm n ka, “Minɛm fa m bu ŋma a?” 28Na ba bɔ i nu ka, “Bu ŋa wɔrɔ ti Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛfɔ n a, nbem ŋa wɔrɔ ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Eliya a, ye nbem gusu ŋa a ti dawa dɛɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ nyiŋgam n kun wɔ.” 29Na wɔ bisa bu bekun ka, “Ye ambɛrɛ fa m bu ŋma a?” Na Petoro abɔ i nu ka, “Wɔrɔ ti Kristo n a, Tiidefɔ n bo Nyɛmɛ ase ka i súnma i ni.” 30Na Yesu abɔbɔ bu ka má bu ma be si ka yiri ti Kristo Tiidefɔ n a.
Kabo Yesu jɔjɔ fa kɔɔri i yiwee n su ni
31Nyini sin na wɔ bo i bu sukere i susufɔm n ka, “Wɔ yo daka ka mini Adamande Wa n di wahara dɔŋgu, na Yudafɔm nkpiɛnkpiɛnm, ni Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm, ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm kɛrɛ bá kete m ŋu na bu kún m. Ama, lesan cɛɛn sin na m téŋge m yiwee n nu.” 32Na wɔ kan sa n kɛrɛ bu kpain akere bu. Na Petoro afa i akɔ ahɛmɛ, na wɔ jaraki i ase i ka, “Má a se ka a kan nyini jɔrɛ ni.” 33Ama, na Yesu acɛ aniɛ i susufɔm ni, na wɔ tiɛn Petoro ŋu ase i ka, “Sitana, fa cinsi m bi bɛrɛ. A sunsun má kabo Nyɛmɛ koro ni. A sunsun kabo adamande koro n wɔ.”
Kabo Yesu jɔjɔ fa kɔɔri kabo minɛm su i su ni
34Na Yesu afere jama n ni i susufɔm n na wɔ se bu ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i koro ka i su m su, wɔ yo daka ka i mi wara fi i tiɛŋgu sa koroowa sa, na i fa i yiwee baka jaanu n sɔ, na i su m su. 35Dama sɔnɔ kɛrɛ bo i koro ka i fa i ŋgɔɔ fiɛ, i mi bá fun i. Ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i tɔɔri i ŋgɔɔ mini ni m dɛɛ labari kpa n dɛɛ ti, i mi nyá ŋgɔɔ. 36Nzɛn sɔnɔ nyaari durunya n nu deke n kɛrɛ na i fuunri i ŋgɔɔ, i kpɛrɛ la bɔnɔ? 37Nzu deke ye sɔnɔ koro fa kaaki i ŋgɔɔ a? 38Nyumafɔm ti satiɛyofɔm wɔ, bo bu su má Nyɛmɛ. Ambɛrɛ bo am wo bu nu, na nyinsɛ ti am fa kɔ mini ni m nɔaniɛ n dɛɛ ti ni, sɔ ye nyinsɛ tí mini Adamande Wa n gusu fa kɔ am su, saŋga bo m bá ba ni m Si Nyɛmɛ jirima woowa n nu, ni i mɛrɛkɛ casim ni.”
91Na wɔ se bu ka, “Nahɔrɛ ye m suse am n a, am nbem wo nu fɛn bo am wú má, má ka am aba aŋu ka Nyɛmɛ fɛmɛya n aba ni yiko.”
Kabo Yesu ŋuniɛ kaakiiri wo barasu ni
2Lesɛn cɛɛn sin na Yesu afa Petoro ni Yakobo ni Yohane afun buka lenleŋge be su, bu ni yiri ŋgumi. Bu wo dɔ n na ba ŋu ka i ŋuniɛ akaaki wo, 3na i tanlɛɛ n akaaki fofoe papasi bo i ŋusu nya má durunya n nu. 4Dɔ na minɛ nnyɔ nbem atiɛ bu ŋu, na bu ni Yesu subo anzama. Bɛrɛ la Eliya ni Moyisi, dawa dɛɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm ni. 5-6Na sɛrɛ ati Petoro ni susufɔ nyiŋgam ni, na Petoro ajimi agaya na i nɔɔ afinfin i. Nyini ti na wɔ se Yesu ka, “Ya Kerefɔ, i ti kpa ka ya wo fɛn. Ma ya bo nambue nsan, u dɛɛ kun, Moyisi dɛɛ kun, na Eliya gusu dɛɛ kun.” 7Na yinyiŋgu akata bu ŋu, na ba ti akonvi be ŋga yinyiŋgu n nu, na wɔ jɔjɔ bu dɔ. I ŋa, “M wa koroowa lɛɛ. Am de i nɔaniɛ.” 8Bu tiiri jɔjɔɔwa n sɔ ni, kpeŋga na ba niɛniɛ abara ayɛ, ama, ba ŋu má sɔnɔ be kun, má ka Yesu ŋgumi wo bu dɔ a.
9Na saŋga bo bu ba sujura buka n su ni, na Yesu abɔbɔ bu ka, “Má am be se ka i bo sa n bo am aŋu i n su fa kere sɔnɔ be, haari fa kɔ saŋga bo mini Adamande Wa ni bá wu na m téŋge m yiwee n nu ka.” 10Na ba de i nɔaniɛ ni, ama, na ba bakati abisa bu ŋuŋu nu ka, “Ye nzu la ka, i bá wu na i téŋge i yiwee n nu a?” 11Na ba bisa Yesu ka, “Ye nzu ti ye Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm n bita jɔjɔ ka Eliya dú mɔ ba ka, ye Kristo Tiidefɔ ni bá ba n a?” 12Na wɔ bɔ bu nu ka, “I ti nahɔrɛ wɔ ka Eliya dú mɔ ba na i bá sɛsɛ deke n kɛrɛ su. Bu kɛrɛɛri sɛ Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu fa kɔ Adamande Wa n dɔ a? Ba kɛrɛ ka i bá di wahara agaya, na minɛ bú i ŋgbɛɛn. 13Ama, m suse am wɔ lɛɛ, ka, Eliya adu mɔ aba, na minɛm ayo i kabo bu koro, kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu lɛɛ.”
Kabo Yesu fɔn yiiri ajini fiteeri baa be ŋu ni
14Saŋga bo Yesu ni i susufɔ nsanm ni kpieeri bu nyi ba juuri i susufɔ nyiŋgam bi ni, na ba ŋu ka jama beberebe atiɛn bu nɔɔ abara ayɛ bu. Ye Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm n nbem bita bu ni akuruwa. 15Jama n ŋuuri Yesu sɔ ni, na ba yo alekutura, na ba bo nu aŋmati akpa i atin ayo i ansɛ. 16Na wɔ bisa bu ka, “Am se nzu akuruwa a?” 17Sɔnɔ be woori jama n nu na wɔ bɔ i nu ka, “Ya Kerefɔ, ma fa m wa baabiɛsɔ aba u dɔ ka a tuntun i ma m, dama ajini bobom wo i ŋu. 18Saŋga kɛrɛ bo ajini n anya aba afa i, a ŋu ka wɔ fa i abo asiɛŋgu, na i nanzue sufite fufuku, na i sukpɛsɛ i jee, na i kese i ŋu. Ma sere u susufɔm n ka bu fɔn yi ajini ni, ama, ba kura má nu.” 19Na Yesu ase bu ka, “Amaa. Ambɛrɛ nyumafɔm, am la má yarada fieo. Nyuma sa ye m wo am dɔ fɛn a? Ye m yó sawɔrɛ ni ambɛrɛ kɔ ju sɛ wɔ? Am fa baa n ba ma m.” 20Na ba fa baa ni aba i dɔ, na saŋga bo ajini n ŋuuri Yesu ni, kpeŋga na wɔ kpisi baa ni, na wɔ fa i abo asiɛŋgu, na wɔ da sukundu, na nanzue fufuku sufite i nɔɔ nu. 21Na Yesu abisa i si n ka, “Saŋga bɔnɔ ye tukpaki n taraari i a?” Na si n abɔ i nu ka, “I kaan nu kɛrɛ a. 22Saŋga kɛrɛ bo i nya ba yasu i ŋu, i fa i wura sin nu wɔ, wara nzue nu ka i kun i. Nyini ti, nzɛn a koro buka ya, si ya aŋunfɔ na a buka ya.” 23Na Yesu ase i ka, “Nzu ti ye a ŋa nzɛn m koro buka u a? Deke be ti má kekereke ma má minɛm bo bu yo Nyɛmɛ yarada ni.” 24Kpeŋga na baa n si asa Yesu nɔɔ su ka, “Ma yo yarada, ama, i sunnu má. Buka m na i sunnu.” 25Na Yesu aŋu ka jama n suŋmati ba i dɔ, na wɔ tiɛn ajini n ŋu, i ŋa, “Wɔrɔ ajini n bo a ma baa n ayo bobo ni asuturi ni, mini suse u ka a fite yaki i a, na má a kpie u nyi ba i dɔ kun.” 26Kpeŋga na wɔ ciindi na wɔ kpisi baa n agaya, na wɔ fite ayaki i, na baa n aka ada ka wɔ wu dɛɛ su. Na minɛm n dɔŋgu ase ka wɔ wu wɔ. 27Ama, na Yesu atara i saa ayɛ i su, na wɔ jina.
28Yesu ba wuraari awuru n nu ni, na i susufɔm n aba i dɔ, bɛrɛ ŋgumi, abisa i ka, “Nzu ti ye yɛrɛ akoro afɔn má nyini ajini n a?” 29Na wɔ bɔ bu nu ka, “Be koro fɔn má nyini ajini n ŋusu sɔ, má ka nyɛmɛsere.”
Kabo Yesu jɔjɔ fa kɔɔri i yiwee n su bekun ni
30Na Yesu ni i susufɔm n ayasu bɛrɛ akɔ asin Galili awɔrɛ n nu. Wɔ koro má ka be si i woobiri, 31dama i sukere i susufɔm wɔ. Na wɔ se bu ka, “Bu bá tɔ mini Adamande Wa n ma minɛ nbem na bu kún m, ama, bu kuunri m wieeri, i lesan cɛɛn sin, na m téŋge m yiwee n nu.” 32I jɔjɔɔri sɔ ni, i susufɔm n ati má i bu, ama, sɛrɛ dɛɛ ti, ba koro abisa má i jɔrɛ be.
Kabo Yesu kereeri sɔnɔ bo i tara bu kɛrɛ ni
33Na ba kɔ aju Kapɛnam miɛ kpiri n nu, na saŋga bo bu wo awuru n nu ni, na Yesu abisa i susufɔm n ka, “Am wo atin n nu suba ni, am se nzu akuruwa a?” 34Ama, na bu kɛrɛ atɔ amuna, dama bu wo atin n nu dɔ ni, na ba se akuruwa bu ŋuŋu nu fa kɔ sɔnɔ bo i tara bu kɛrɛ bu nu. 35Na wɔ tana, na wɔ fere bɛrɛ i susufɔ buru ni nnyɔm ni, na wɔ se bu ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i koro ka i kaaki mɔfɔ, wɔ yo daka ka i mi yo i ŋu kaan tara am kɛrɛ na i kaaki yo am kɛrɛ dɛɛ amusuisufɔ.” 36Na wɔ fa baa kaan be aba ajina bu afiɛn, na wɔ biti i, na wɔ se bu ka, 37“Wɔrɔ kɛrɛ bo ade ahin baakan n ŋusu m dɛɛ ti, a deeri mini wɔ lɛɛ. Bekun, wɔrɔ kɛrɛ gusu bo a nya deeri mini, a de m Si Nyɛmɛ bo i sunmaari m wɔ lɛɛ.”
Kabo Yesu ŋa bo i fite má i sin, jina i sin ni
38Na Yohane ase i ka, “Ya Kerefɔ, ya ŋuuri ka sɔnɔ be afa u duma sufa fɔn yi ajinim fite minɛm ŋu, ye ya ŋa ya yaki má i, dama i wo má ya nu n dɛɛ ti.” 39Na Yesu ase ka, “Má am se ka am kanda i, dama sɔnɔ kɛrɛ bo i nya sufa m duma n yo alekutura sam, i mi bá koro kaaki jɔjɔ má jɔrɛ tiɛ fa kɔ m dɔ. 40Dama sɔnɔ kɛrɛ bo i fite má ya sin, i mi jina ya sin wɔ lɛɛ. 41M suse am nahɔrɛ wɔ lɛɛ, ka sɔnɔ kɛrɛ bo i maari am nzue ka am nu dama am su mini dɛɛ ti, i mi nyá i ŋkatɔ.”
Kabo wɔ yo daka ka má sɔnɔ wura satiɛ nu ni
42Na Yesu akaaki ase bu ka, “Wɔrɔ kɛrɛ bo u sayoowa ma ahin nbaatuma kan kanm n be bo i yo m yarada n be wuraari satiɛ nu, i ti má kpa. Nzɛn má bu faari ŋgani san yabuɛ bambaka ciciiri u kɔm, na bu fa u kɔ tu tieku nu, i ti ye tara bo a ma ahin nbaatuma kan kanm n be wura satiɛ nu ni. 43-44Nzɛn u saa n be cin u wura satiɛ nu a, kaba kpiɛ i na a ka asaasin, na a nyá u ŋu kɔ Nyɛmɛ dɔ. I ti ye ni bo a la u saa nnyɔ n kɛrɛ na a wura cɛɛma sin n bo i nɔ má n nu. 45-46Nzɛn u jaa n be cin u wura satiɛ nu a, kaba kpiɛ i na a ka ajaasin, na a nyá u ŋu kɔ Nyɛmɛ dɔ. I ti ye ni bo a la u jaa nnyɔ n kɛrɛ na bu ba fa u tu cɛɛma sin nu. 47Nzɛn u nyumbaa kun gusu cin u wura satiɛ nu a, lokoti yi i tu, na a ka anyunu kun, na a wúra Nyɛmɛ fɛmɛya n nu. I ti ye ni bo a la u nyumbaa n nnyɔ n kɛrɛ na bu ba fa u tu cɛɛma sin nu. 48Dɔ dɛɛ kakabam ni bo bu wura minɛ bo ba wu ni, bɛrɛ wu má cɛɛn be, na sin n gusu bo i je nɔ má.
49Kabo bu fa njin nyina saraka neŋge kɛrɛ su fa ma Nyɛmɛ, na i yo casi barasu ni, sɔ ye Nyɛmɛ cín sɔnɔ kɛrɛ sui na i yó casi. 50Ya si ka njin yo fiɛ, ama, nzɛn i fiɛfiɛ nya ba saari wieeri, i koro yo má fiɛfiɛ kun. Am ma am wo yo fiɛ ka njin am beŋgu nu, na am wo ni tanalaifiɛ.”
10Kabo Yesu kereeri minɛm fa kɔ ajaa ni ajaa yaki atin su ni
1Yesu yasuuri Kapɛnam miɛ kpiri n nu, na wɔ kɔ Yudiya dɛɛ awɔrɛ n nu, na wɔ kpiɛ akɔ Yodan kunma n buekun dɔ fan, na jama beberebe ayandi aba atiɛn bu nɔɔ i dɔ. Na wɔ kere bu kabo saŋga kɛrɛ na i kere bu barasu ni.
2Na Farasifɔ nbem aba i dɔ ka bu sɔ i ŋgɛɛ fa kɔ i nɔaniɛ n jɔjɔɔwa su, na ba bisa i ka, “Ya dɛɛ atin n su, atin wo nu ka sɔnɔ koro fa i yi ji i?” 3Na Yesu abɔ bu nu ka, “Nɔaniɛ maawa bɔnɔ ye Moyisi yo fa maari am a?” 4Na ba bɔ i nu ka, “Moyisi yo maari atin ka nzɛn sɔnɔ koro ka i fa i yi ji, i ti ye ni ka i mi ma bara n ajaa yaki kadasi ka, na i nya fa i ji.” 5Na Yesu ase bu ka, “Am ahorembaa kekereke n dɛɛ ti ye Moyisi yo kɛrɛɛri nyini nɔaniɛ maawa n maari am a. 6Ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka fite durunya n bumboori, ‘Nyɛmɛ yiiri biɛsɔ ni bara a.’ 7Na wɔ se ka, ‘Nyini dɛɛ ti, i ti ye ni ka biɛsɔ n kpaaki i gisan yaki i si ni i ni, na i ni i yi saŋga wo. 8Nyini saŋga bu minɛ nnyɔ n ayo deke kun lɛɛ.’ Bu wo má bu ŋguŋgumi kun. 9Nyini ti, deke bo Nyɛmɛ anya asaŋga i awie, má sɔnɔ kpaaki i nu kun.”
10Saŋga bo Yesu ni i susufɔm ba juuri awuru ni, na ba bisa i nyini nɔaniɛ n bu. 11Na wɔ se bu ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i faari i yi jiiri, na i jaari bara fɔfɔrɛ, i mi n asaaki ajaa ciire ni i yi n bo wɔ fa i aji n lɛɛ. 12Sasu bekun, bara kɛrɛ bo i yakiiri i hun ajaa, na i kɔ jaari biɛsɔ fɔfɔrɛ, nyini bara n gusu asaaki ajaa ciire lɛɛ.”
Kabo Yesu yoori nbaatumam kisi ni
13Minɛm sufa bu nbaam ba Yesu dɔ ka i fa i saa nana bu ŋu na i yo bu kisi, ama, na i susufɔm n atiɛn bu ŋu. 14Yesu ŋuuri i susufɔm sayoowa n sɔ ni, na yaa ati i, na wɔ se bu ka, “Am ma nbaatumam n bra m dɔ, má am fɔn bu. Dama bɛrɛ ŋusu sɔ ye Nyɛmɛ fɛmɛya n ti bu dɛɛ a. 15Nahɔrɛ ye m suse am n a, wɔrɔ kɛrɛ bo a de má Nyɛmɛ fɛmɛya n nu jɔrɛ kabo baatuma de deke i saa nnyɔ ni, a wúra má Nyɛmɛ fɛmɛya n nu.” 16Na wɔ kuku nbaatumam ni i saa nu, na wɔ fa i saa anana bu ŋu, na wɔ yo bu kisi.
Neŋgefɔ n ni nyɛmɛsu jɔrɛ
17Nyini sin na Yesu ayasu dɔ sukɔ. I wo kɔ n su ni, na sɔnɔ be aŋmati aba akutu i nyunu, na wɔ bisa i ka, “Ya Kerefɔ sɔnɔ kpa, m yó sɛ ye m bá nya ŋgɔɔ n bo i la má awieeri n a?” 18Na Yesu abɔ i nu ka, “Nzu ti ye a fere m ka sɔnɔ kpa a? Be ti má kpa sin Nyɛmɛ ŋu. 19Ye m ŋa a si Nyɛmɛ nɔaniɛ maawam ni e, bu ŋa, ‘Má a kun sɔnɔ. Má a saaki ajaa ciire. Má a wɔ. Má a di kɔrɛ daani. Má a sisi sɔnɔ. Bu u si ni u ni.’” 20Na sɔnɔ n abɔ i nu ka, “Ya Kerefɔ, ma su nyini nɔaniɛ maawa n kɛrɛ su haari m kaan nu.” 21Na Yesu aniɛ sɔnɔ n na wɔ koro i agaya, na wɔ se i ka, “Deke kun ye wɔ kpiɛ u su a. Kɔ na a kɔ tɔ u aja kɛrɛ, na a fa ŋwaa n ma yaarifɔm, na a bá nya ajɛkɛ Nyɛmɛ dɔ, na a bra ba su m su.” 22Yesu seeri i sɔ n na i ŋuniɛ ayɔrɔki i. Na wɔ kɔ awuru ni ahoresaaki, dama i la neŋge agaya n dɛɛ ti.
23Na Yesu aniɛ i susufɔm n abara ayɛ, na wɔ se bu ka, “I yó kekereke bo neŋgefɔ wura Nyɛmɛ fɛmɛya n nu.” 24Na i susufɔm n ayo alekutura ni nyini jɔjɔɔwa ni. Ama, na Yesu ase bu bekun ka, “Njam, i ti kekereke ka neŋgefɔm wura Nyɛmɛ fɛmɛya n nu. 25Kabo nyɔɔma sin misini bue nu ni, i ti má kekereke tara má kabo neŋgefɔ yo na i wura Nyɛmɛ fɛmɛya n nu ni.” 26Na i susufɔm n amiɛ akɔ asin su, na ba bisa bu ŋuŋu nu ka, “Ye nzɛn i ti sɔ e, ŋma koro fite nu a?” 27Na Yesu aniɛ bu dɔ na wɔ se ka, “I ti deke bo adamande koro yo má i, ama, Nyɛmɛ dɔ, i ti má pui, dama Nyɛmɛ koro yo deke kɛrɛ.”
28Na Petoro ase i ka, “Tɔ, ye yɛrɛ ayaki deke kɛrɛ susu u su e.” 29Na Yesu ase ka, “Nahɔrɛ ye m suse am n a, sɔnɔ kɛrɛ bo i yakiiri i awuru, wara i ninbaam, wara i ni, wara i si, wara i nbaam, wara i asiɛn, mini ni m labari kpa n dɛɛ ti, 30i mi nyá nyinim sɔ ŋusu yaa i ŋgɔɔ su. I nyá awurum, ni ninbaam, ni nim, ni nbaam, ni asiɛnm, na minɛm má i di wahara, na fa kɔ fa ba i nyá ŋgɔɔ bo i la má awieeri. 31Ama, minɛ dɔŋgu bo bu wo mɔ kisa ni bá ka sin, na bo bu ka sin kisa n bá du mɔ.”
Kabo Yesu jɔjɔ fa kɔɔri i yiwee n su kpe nsan su ni
32Saŋga bo Yesu ni i susufɔm sukɔ Yɛrusalem miɛ kpiri n nu ni, na Yesu adu bu mɔ sunati, na i susufɔm n ajimi, na sɛrɛ ati minɛm bo bu suuri i su ni, na wɔ kaaki afere i susufɔ buru ni nnyɔm n akɔ ahɛmɛ, na wɔ jɔjɔ bu dɔ bekun fa kɔ sa n bo i bá tu i ni. 33I ŋa, “Am ti fɛn. Ya sukɔ Yɛrusalem lɛɛ, dɔ ye bu kɔ́ tara mini Adamande Wa n a, na bu fá m ma Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm ni, ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm ni, na bu dí m jɔrɛ, na bu sóro su ka bu kún m. Na bɛrɛ gusu nyá fa m wura minɛm bo bu ti má Yudafɔm saa nu, 34na bu yó m anzasi, na bu yí nanzue gɔ m ŋu, na bu fín m ŋgbere, na bu nyá kun m, na i lesan cɛɛn sin, na m téŋge m yiwee n nu.”
Kabo Yesu kereeri ka mɔfɔ yo i ŋu kaan ni
35Na Zɛbɛdi nbaam Yakobo ni Yohane aba Yesu dɔ aba ase i ka, “Ya Kerefɔ, ya koro ka deke kɛrɛ bo ya sere u, a yo i ma ya.” 36Na wɔ bisa bu ka, “Am koro ka m yo nzu ma am a?” 37Na ba se i ka, “Saŋga bo a bá tana u jirima tanaabiri ni, ya koro ka a ma ya kun tana u saa fɔmbɔrɔ su, na kun gusu tana u saa biɛ su.” 38Na Yesu ase bu ka, “Am si má deke n bo am susere i n ti a. Am kóro di wahara n bo m dí i ni, am káaki koro wu yiwee n bo m wú i ni, nzɛn sɛ?” 39Na ba bɔ i nu ka, “Ɛɛn, ya kóro yo i kɛrɛ.” Na Yesu ase bu ka, “Nahɔrɛ. Am dí wahara n bo m dí i ni, na am káaki wu yiwee n bo m wú i ni. 40Ama, mini la má atin bo m má am be tana m fɔmbɔrɔ su, na be tana m biɛ su. Ama, Nyɛmɛ asɛsɛ nyini tanaabiri n su, afa ase ama minɛm bo yiri ni i tii ayi bu n a.”
41Saŋga bo i susufɔ burum ni tiiri kabo Yakobo ni Yohane n seeri Yesu ni, na ba fa yaa bu ŋu. 42Na Yesu afere bu kɛrɛ aba i bi, na wɔ se bu ka, “Am si tenle su ka minɛm bo bu su má Nyɛmɛ n na bu yo bu ŋu nkpiɛnkpiɛnm ni, bɛrɛ miɛ bu minɛm a, na bu tereterefɔm gusu kere kabo bu yiko ti barasu. 43Ama, wɔ ti má ye ni ka ambɛrɛ yo sɔ. Nzɛn sɔnɔ be koro ka i wura i ŋu kpiri am kɛrɛ nu, i ti ye ni ka i mi yo i ŋu kaan, na i su am. 44Na bo i kaaki koro ka i yo am mɔfɔ, i ti ye ni ka i mi yo am kɛrɛ akɔɔ. 45Dama mini Adamande Wa n ni m tii aba má ka minɛm su m wɔ, ama, m baari ka m ba su minɛm wɔ, na m wu ma bu, na m de minɛm dɔŋgu tii ji.”
Kabo Yesu tuntuunri anyinsin be na i ŋuuri asi ni
46Na ba kɔ aju miɛ kpiri n bo bu fere i ka Yeriko ni. Saŋga bo Yesu ni i susufɔm, ni jama beberebe n sufite miɛ n nu ni, anyinsin be tana atin n nɔɔ wo sere su. Bu fere i ka Batimeyo, Timeyo dɛɛ wa. 47I tiiri ka Yesu Nazarɛtifɔ ni susin ni, na wɔ tiɛn afere i, i ŋa, “Yesu, Fɛmɛ Davidi anuma, si m aŋunfɔ.” 48Na jama n atiɛn i ŋu ka i yaki naŋmiɛ. Ama, na wɔ kaaki atiɛn kpa abuka su ka, “Fɛmɛ Davidi anuma, si m aŋunfɔ.” 49Na Yesu aka ajina, na wɔ se bu ka, “Am fere i ma m.” Na ba fere anyinsin ni, na ba se i ka, “Ma u ahore si na a yasu, i fere u.” 50Na wɔ fikindi i zaba n atu, na wɔ warakpin, na wɔ ŋmati akɔ Yesu dɔ. 51I kɔ juuri dɔ n na Yesu abisa i ka, “A koro ka m yo nzu ma u a?” Na anyinsin n abɔ i nu ka, “Ya Kerefɔ, m koro ka a ma m ŋu asi wɔ.” 52Na Yesu ase i ka, “Kɔ. Yarada n bo a yo m ni, nyini ma a nya laifiɛ a.” Kpeŋga na wɔ kaba aŋu asi, na wɔ su i su akɔ.
11Kabo Yesu wuraari Yɛrusalem ka fɛmɛ dɛɛ su ni
1Bu kɔ ŋa bu dodo Yɛrusalem miɛ kpiri n nu, na bu ŋa bu wura miɛm bo bu fere bu ka Befage ni Betani n ni, nyini miɛm n dodo buka n bo bu fere i ka Oliva Buka n wɔ, dama oliva bakam gɔ su wɔ. Dɔ na Yesu asunma i susufɔm n nu nnyɔ, 2na wɔ se bu ka, “Am kɔ miɛ kaan n bo i wo am nyunu dɔ ni, am kɔ ŋa am wura miɛ n nu, am ŋú ka kaakobaa be minda, be nya fun má i. Am nyaŋgi i bra. 3Nzɛn be bisaari am ka nzu ti ye am sunyaŋgi i a, am se i ka am Mibiɛ ni koro i a, ama, i má am kaaki fa i kpie i nyi ba kisa kisa.” 4Na ba kɔ, na ba kɔ aŋu ka kaakobaa n minda anɔ be nu atiŋgbere n su, na ba nyaŋgi i. 5Na minɛ n bo bu jina dɔ n abisa bu ka, “Am suyo nzu lɛɛ, am sunyaŋgi kaakobaa n kɔ ni wɔ?” 6Na ba se minɛm n kabo Yesu seeri bu ni, na ba ma bu atin. 7Na ba fa kaakobaa n aba Yesu dɔ, na ba fa bu suturam anana kaakobaa n ŋu, na Yesu afun atana su. 8Na minɛ beberebe afa bu suturam atɛrɛki ase atin n nu, na nbem gusu abubu nyawa asese atin n nu. 9Na bo bu du i nyunu n ni bo bu wo i sin n kɛrɛ subo kuyigindi, bu ŋa,
“Hosana. Ya kansi Nyɛmɛ.
Terefiɛ wo yiri n bo i suba Micɛra n dɛɛ duma n nu n dɔ.
10Terefiɛ wo ya si Davidi fɛmɛya n bo i suba n dɔ.
Ya kansi Nyɛmɛ bo i wo aŋgoro ni.”
11Na Yesu awura Yɛrusalem miɛ kpiri n nu, na wɔ kɔ Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu. I kɔ juuri dɔ na wɔ niɛ abara ayɛ deke n kɛrɛ. Nyini saŋga wiɛ atɔ, nyini ti, na i ni i susufɔ buru ni nnyɔm n akpie bu nyi akɔ Betani.
Kabo Yesu yoori damba baka be ŋgbɛɛn ni
12Na i alecin na ba yasu Betani miɛ n nu sukɔ, na ahɔɛ ati Yesu. 13Na wɔ niɛ aŋu damba baka be ni i nyawa, ka i wo dede, na wɔ kɔ aniɛ ka i nyá suuwa n be di. Saŋga bo i kɔ juuri baka n bu ni, wɔ ŋu má pui su, baka n jina ni nyawa ŋgumi wɔ, dama nyini saŋga n ti má damba su saŋga. 14Na wɔ se baka n ka, “Sin nyuma sin, sɔnɔ di má u suuwa kun.” I seeri sɔ n na i susufɔm n ati.
Kabo Yesu fɔɔnri watafɔm fiteeri Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu ni
15Saŋga bo Yesu ni i susufɔm kɔ juuri Yɛrusalem miɛ kpiri n nu ni, na wɔ kɔ awura Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu, na wɔ fɔn neŋge tɔfɔm ni tofɔm kɛrɛ afite awuru n nu, na wɔ kaaki ŋwaa kaakifɔm n teebirim n ni tiiwa tɔfɔm n biɛm kɛrɛ alanlaŋga. 16Wɔ soro má su na be sɔ sɔɔri nati sin Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu. 17Na wɔ kere minɛm ka, “Ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, Nyɛmɛ ŋa o, ‘M awuru ni, bu bá fere i ka awuru n bo bu bá sere Nyɛmɛ n nu fa ma durunya n nufɔm kɛrɛ wɔ.’ Ama, ambɛrɛ afa i ayo finfɔm woobiri.”
18Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm n ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm n tiiri sa n bo Yesu yoori i ni, na ba kpini atin kabo bu yó na bu kún i, dama ba soro i. Deke bo i ti na bu soroori i n la ka, minɛ dɔŋgu tiiri i kereewa n na ba yo alekutura. 19Nyini cɛɛn n naasɔ, na Yesu ni i susufɔm n afite miɛ n nu.
Kabo Yesu seeri ya ka ya yo Nyɛmɛ yarada ni
20Alecin ŋgarama bu ba susin sukɔ na ba ŋu ka damba baka n awu akɔ akpura haari i bunlui. 21Na Petoro ateŋge su kabo Yesu seeri baka n ni, na wɔ se i ka, “Ya Kerefɔ, niɛ. Damba baka n bo anuma na a jɔjɔ gɔɔri i ŋu ni, wɔ wu.” 22Na Yesu ase bu ka, “Am yo Nyɛmɛ yarada. 23Nahɔrɛ ye m suse am n a, wɔrɔ kɛrɛ bo a se ahin buka n ka, ‘Yasu kɔ to tieku n nu,’ na a yo má sika na a yo yarada ka deke n bo a seeri i ni, i yó, Nyɛmɛ yó i ma u. 24Nyini ti, m suse am wɔ lɛɛ, ka, deke kɛrɛ bo am sere Nyɛmɛ ka am koro i, am yo yarada ka am anya i, Nyɛmɛ yó i ma am wɔ. 25Saŋga kɛrɛ bo am ba susere Nyɛmɛ, na be ado am ŋgasi, am fa i mi ni ŋgasi ce i ka, adena am Si Nyɛmɛ bo i wo aŋgoro n gusu fá am dɛɛ ce am. [ 26Nzɛn am fa má am beŋgum ŋgasi ce má bu, am Si Nyɛmɛ bo i wo aŋgoro n gusu fá má am dɛɛ ŋgasi ce má am.]”
Kabo bu bisaari Yesu deke bo i yiko n fite ni
27Bu fa ba juuri Yɛrusalem miɛ kpiri n nu bekun, na Yesu awura Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu, na i sunati bara yɛ i. I wo dɔ sɔ ɔ n na Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm, ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm, ni Yudafɔm nkpiɛnkpiɛnm n aba i dɔ, 28na ba bisa i ka, “Ŋma dɛɛ yiko nu ye a yo nyini sam kɛrɛ a? Ŋma ma u nyini yiko n ye a yo nyini sam n a?” 29Na Yesu abɔ bu nu ka, “Am ma m du mɔ bisa am bisaawa kun be ka, na nzɛn am bɔɔri m nu, na m gusu nyá se am deke bo m yiko n fite. 30Ŋma maari Yohane atin ye i ba biɛɛri minɛm Nyɛmɛ nzue n a? Nyɛmɛ nzɛn adamande? Am bɔ m nu.” 31Na ba se akuruwa bu ŋuŋu nu, kabo bu bɔ Yesu nu barasu. Bu ŋa, “Nzɛn ya seeri i ka Nyɛmɛ maari i atin a, i bísa ya ka, ye nzu ti ye ya da má Yohane ŋu a? 32Ama, nzɛn ya se i ka adamande dɔ?” Dɔ gusu na ba soro jama ni. Má pui ti, dama sɔnɔ kɛrɛ soroori su ka Yohane yo ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ ɔ nahɔrɛ su. 33Nyini ti, na ba bɔ i nu ka, “Ya si má.” Na yiri gusu ase bu ka, “Mini mmɔɔ sé má am sɔnɔ bo i dɛɛ yiko nu na m yo ahin sam n kɛrɛ ni.”
12Kabo Yesu boori miɛɛnu niiri Yudafɔm nkpiɛnkpiɛnm ni
1Na Yesu abo bu miɛɛnum. I ŋa, “Sɔnɔ be yo woori bɛrɛ a, na wɔ dɔ i baka suuwa barasu be fie, na wɔ kanda abara ayɛ fie ni. Na wɔ lokoti yabuɛ bambaka be kunma, ka i sumiɛmiɛ baka suuwam ni nzue gɔ nu. Na wɔ ta kpafiri lenleŋge be ka bu tana su suniɛ fie n kɛrɛ su, na wɔ nya afa fie n awura i npadifɔm saa nu. Na wɔ kɔ atin. 2Saŋga ba juuri bo i si ka baka suuwam n abi ni, na wɔ sunma i akɔɔm kun i npadifɔm n dɔ ka i kɔ de i dɛɛ bo ba nya i n bra. 3Akɔɔ n kɔ juuri ni, na ba tara i abo i, na ba fɔn i akpie i nyi i saa ŋgbɛɛn. 4Na fie n fɔ n asunma i akɔɔ n kun bekun, na ba tara i abo i atiɛ i tii, na ba kpa i nyinyɛ. 5Na wɔ kaaki asunma kun bekun, na ba kun yiri. Akɔɔ kɛrɛ bo fie n fɔ n nya sunmaari i a, a ŋu ka bu bo i wɔ, wara bu kun i wɔ. 6Sɔnɔ kun n kpein be ba kaari a, yiri la i wa koroowa ni. Yiri ye i ba kaari sin sunmaari a, na wɔ se ka, ‘Bu má m wa n yiri jirima.’ 7Ama, na nyini npadifɔm n ase bu ŋuŋu nu ka, ‘I wa n bo i dí i aja n lɛɛ suba n a. Am bra na ya kun i na aja n kɛrɛ ká ya dɛɛ.’ 8Dɔ na ba tara i, na ba kun i, na ba cin i afite fie n nu afa i atu.”
9Na Yesu anya ase bu ka, “Am sunsun ka fie n fɔ ni yó sɛ wɔ? I bá kun nyini npadifɔm n kɛrɛ wɔ, na i fá fie n wura minɛ fɔfɔrɛm saa nu.” 10Na wɔ sa su ase ka, “Ambɛrɛ ni am tii akan Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu aŋu i kabo ba kɛrɛ i barasu. Bu ŋa,
‘Yabuɛ n bo bondo tafɔm n faari i tuuri ni,
yiri ye wɔ kaaki bondo n jaa yabuɛm kɛrɛ tii a.
11Micɛra ni yoori i sɔ a.
Ya ŋu i, na wɔ yo ya alekutura.’”
12Yesu seeri sɔ ni, na Yudafɔm nkpiɛnkpiɛnm n akpini atin kabo bu yo na bu tara i, dama bu faari nu ka miɛɛnu n bo i boori i ni, i niiri bɛrɛ wɔ, ama, bu soroori jama n dɛɛ ti, na ba yasu akɔ ayaki i.
Kabo bu sɔɔ Yesu ŋgɛɛ fa kɔ lampo tɔ busu ni
13Nyini sin na nkpiɛnkpiɛnm n asunma Farasifɔm ni Fɛmɛ Herode minɛ nbem na bu ba sɔ Yesu ŋgɛɛ na bu ti i nɔaniɛ. 14Na ba ba ase i ka, “Ya Kerefɔ, ya si ka a ti nahɔrɛ sefɔ ɔ, u cɛcɛ wo má kabo minɛ jɔjɔ nu, dama a niɛ má sɔnɔ jinaabiri ti, ama, a kere minɛm wɔ nahɔrɛ su kabo Nyɛmɛ atin ti barasu. Tɔ, ya dɛɛ atin n su, atin wo nu ka ya tɔ lampo ma Romafɔm Fɛmɛ Kpiri Siza, nzɛn atin wo má nu?” 15Ama, na Yesu asi ka bu ti burukɔɔnufɔm wɔ, na wɔ bisa bu ka, “Nzu ti ye am sukoro ka am sɔ m ŋgɛɛ a? Am fa ŋwaa bra na m niɛ.” 16Na ba fa ŋwaa n aba ama i. Na wɔ de ŋwaa n aniɛ, na wɔ bisa bu ka, “Ŋma dɛɛ tii ni i duma wo ŋwaa n su n a?” Na ba bɔ i nu ka, “Fɛmɛ Siza dɛɛ a.” 17Na Yesu ase bu ka, “Deke bo i ti Fɛmɛ Siza dɛɛ, am fa ma Fɛmɛ Siza, na deke bo i ti Nyɛmɛ dɛɛ, am fa ma Nyɛmɛ.” Na ba miɛ ni i nɔaniɛ ni.
Kabo bu bisaari Yesu fa kɔɔri yiwee teŋge jɔrɛ su ni
18Na Yudafɔm asɛsɛ barasu nbem bo bu fere bu ka Sadusifɔm ni, aba Yesu dɔ. Bu dɛɛ kereewa la ka Nyɛmɛ téŋge má minɛm bu yiwee n nu n a. Na ba ba abisa i jɔrɛ be, bu ŋa, 19“Ya Kerefɔ, Moyisi yo kɛrɛɛri nɔaniɛ be maari ya, ka nzɛn sɔnɔ wu yakiiri i yi, na i ni bara n anya má baa, wɔ yo daka ka i niɛma n fa kunafɔ n na bu wu nbaam ma gɔrɔ n bo wɔ wu ni. 20Tɔ, sɔnɔ be yo laari nbaabiɛsɔm nso, na baakpiɛn n aja bara, na wɔ wu ayaki bara ni, ba nya má baa. 21Na bo i tɔ i su n afa kunafɔ n aja, na yiri gusu awu ayaki bara ni, ba nya má baa. Na bo i tɔ i su nsan su n gusu afa i aja bekun. 22I yo sɔ ɔ, na bu nso n kɛrɛ aja bara n abara ayɛ, na bu kɛrɛ awu ayaki i, ba nya má baa, na bara n gusu aba aka sin awu. 23Kabo bu minɛ nso n kɛrɛ aja bara n na ba wu sɔ ni, cɛɛn n bo Nyɛmɛ bá teŋge minɛm bu yiwee n nu ni, bara ni ká ŋma dɛɛ wɔ?”
24Na Yesu abɔ bu nu ka, “Am amini atin. Deke bo i ti na am amini atin n la ka, am ti má deke bo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu n bu, na am kaaki si má kabo i yiko n ti barasu. 25Dama saŋga bo Nyɛmɛ má minɛm teŋge bu yiwee n nu ni, ajaa wo má bɛrɛ kun. Ama, nyini cɛɛn ni, sɔnɔ kɛrɛ káaki ka Nyɛmɛ mɛrɛkɛm bo bu wo aŋgoro n wɔ. 26Na fa kɔ kabo Nyɛmɛ bá teŋge minɛm bu yiwee n nu ni, am kaanri Moyisi dɛɛ kadasi ni, nzɛn am akan má i? Kabo i kɛrɛɛri fa kɔ saŋga bo sin n jeeri buwe baka n su n na Nyɛmɛ jɔjɔɔri i dɔ ni, i ŋa, ‘Mini ti Abraham, ni Izaki, ni Jakɔbu dɛɛ Nyɛmɛ n a.’” 27Na Yesu asa su ase bu ka, “Kabo Nyɛmɛ ŋa i ti nyini minɛm n dɛɛ Nyɛmɛ ni, nyini kere ka bu toko la ŋgɔɔ lɛɛ, dama Nyɛmɛ ti má bo ba wu n dɛɛ Nyɛmɛ, ama, i ti bo bu la ŋgɔɔ n dɛɛ Nyɛmɛ a. Nyini ti, kabo am ŋa Nyɛmɛ téŋge má minɛm bu yiwee n nu, am amini fieo.”
Nyɛmɛ nɔaniɛ maawa n bo i tara bu kɛrɛ n jɔrɛ
28Na Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm kun aŋu kabo Sadusifɔm ni Yesu seeri bu beŋgu akuruwa ni, i tiiri kabo Yesu bɔɔri bu nu nyunyumi sɔ ni, na wɔ ba abisa i ka, “Nyɛmɛ nɔaniɛ maawam ni, bɔnɔ tara bu kɛrɛ a?” 29Na Yesu abɔ i nu ka, “Nɔaniɛ n bo i tara bu kɛrɛ n yaa, ba kɛrɛ ka, ‘Ambɛrɛ Yisarelifɔm, am ti fɛn, ya Micɛra Nyɛmɛ n ti kun wɔ. 30Koro Micɛra u Nyɛmɛ ni, ni u ahorembaa kun, ni u awiɛwiɛ, ni u sunsunni, ni u faŋga kɛrɛ.’ 31Bo i tɔ su nnyɔ n la ka o, ‘Koro u beŋgu kabo a koro u ŋu ni.’ Nɔaniɛ maawa be wo má bɛrɛ bo i tara ahin nnyɔm ni.” 32Na Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔ n ase Yesu ka, “Aŋgba. Ya Kerefɔ, i nahɔrɛ atin su lɛɛ ye a kan i n a. Ya Micɛra Nyɛmɛ n ti kun wɔ. Nyɛmɛ be wo má bɛrɛ sin i ŋu. 33Wɔ kaaki ayo daka ka ya koro Nyɛmɛ ni ya ahorembaa kun, ni ya sunsunni, ni ya faŋga kɛrɛ, na ya kaaki koro ya beŋgu kabo ya koro ya ŋu ni, nyini nnyɔm n ti ye tara bo ya yo tiɛm, ni bo ya yi sarakam ma Nyɛmɛ ni.” 34Na Yesu aŋu ka sɔnɔ n abɔ i nu kpa, na wɔ se i ka, “A waari má ni Nyɛmɛ fɛmɛya ni.” Nyini sin, be abo má su ka i bisa Yesu jɔrɛ bekun.
Kristo Tiidefɔ n bo i ti Fɛmɛ Davidi anuma n jɔrɛ
35Saŋga bo Yesu woori Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu sukere Nyɛmɛ nɔaniɛ ni, na wɔ bisa minɛm jɔrɛ be fa kɔ Kristo Tiidefɔ n su. I ŋa, “Nzu ti ye Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm n bita jɔjɔ ka Kristo n ti Fɛmɛ Davidi anuma a? 36Dama Awiɛwiɛ Casi n yo wuraari Fɛmɛ Davidi ŋu ni, na yiri ni i tii ase ka,
‘Na Micɛra ase m Mibiɛ n ka,
“Ba tana m saa fɔmbɔrɔ su fɛn,
haari m bá ma u kpɔfɔm kɛrɛ ba kutu u jaa bu.”’
37Tɔ, Fɛmɛ Davidi mmɔɔ ni i tii fereeri Kristo n ka i Mibiɛ wɔ, ye Kristo n yo sɛ kaaki yo Fɛmɛ Davidi anuma a?”
Kabo Yesu ŋa minɛ si bu ŋu sa ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm ni
Ye jama beberebe n jina tiiri Yesu nɔaniɛ n ni ahorejɔ a. 38I woori bu kere n su ni, na wɔ se bu ka, “Am si am ŋu sa ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm ni, deke bo bu koro i n la ka, bu wura sutura ŋgbiŋgbirim wɔ, na bu nati sujeŋgbe, na sɔnɔ kɛrɛ suyo bu ansɛ gɔɔsu. 39Nyini minɛm n anya awura bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔm n nu ni, wara ba nya afere bu tiɛntiɛnbunɔɔ bambaka diire diibirim ni, bu koro ka bu tana kpirikoro tanaabirim wɔ. 40Nyini minɛm n sɔ fin nkunafɔm neŋgem wɔ, na bu jina sere Nyɛmɛ cɛ, adena minɛm ŋu ka bu ti minɛ kpam wɔ. Jina cɛɛn, bɛrɛ bá nya suicin tara minɛm kɛrɛ.”
Kabo kunafɔ be yiiri saraka barasu ni
41Na Yesu akɔ atana adodo alaka bo minɛm yi bu saraka ŋwaa wura nu ni, na i suniɛ kabo minɛm yi saraka barasu. Neŋgefɔm dɔŋgu yiiri ŋwaa beberebe wuraari saraka n nu. 42Na kunafɔ yaarifɔ be gusu aba ayi ŋwaa kaan be bo i koro to má pui awura saraka n nu.
43Dɔ na Yesu afere i susufɔm n na wɔ se bu ka, “Nahɔrɛ ye m suse am n a, nyini kunafɔ n ayi ŋwaa atara minɛm n kɛrɛ. 44Dama neŋgefɔm la ŋwaa beberebe n dɛɛ ti, ye ba yi be a. Ama, nyini kunafɔ n ni i yaari n kɛrɛ, i deke kɛrɛ bo i la i lɛɛ, ye wɔ yi i n a.”
13Kabo Yesu seeri ka Nyɛmɛ Sereebiri Awuru ni bá bereki barasu ni
1Saŋga bo Yesu sufite Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu ni, na i susufɔm n nu kun be aba ase i ka, “Ya Kerefɔ, niɛ nyini yabuɛ ŋgbiŋgbirim ni. Niɛ kabo bu ti a. Niɛ nyini awuru bambaka ni. Niɛ kabo ba ta i barasu a.” 2Na Yesu ase i ka, “M ŋa a ŋu nyini ataari ŋgbiŋgbirim n e? Yabuɛ kun n kpein n mmɔɔ bá nana má i beŋgu su. Bu bá bereki i kɛrɛ gɔ ɔ lɛɛ.”
Kabo Yesu kere fa kɔɔri durunya n awieeri su dɛɛ jɔrɛ ni
3Na Yesu akɔ afun atana Oliva Buka n su suniɛ Nyɛmɛ Sereebiri Awuru ni. Na saŋga bo yiri ni Petoro ni Yakobo ni Yohane ni Andere woori bu ŋgumi ni, na ba bisa i ka, 4“Ya Kerefɔ, se ya, saŋga bɔnɔ ye ahin sam n kɛrɛ bá yo a? Ye nzu deke bá kere ya ka saŋga n adodo bo nyini sam n kɛrɛ bá yo a?” 5Na Yesu anya ase bu ka, “Am si am ŋu sa na má am ma be dadaka am. 6Dama minɛ dɔŋgu bá fa m duma n ba, na bu sé ka, ‘Yiri la mini n a.’ Na bu dádaka minɛ beberebe. 7Saŋga bo am bá ti aluwa ŋga fɛn, wara bu sukun luɛ dɔ, má am ma am ahore saaki. Wɔ yo daka ka nyini n kɛrɛ bá yo ka, ama, má am niɛ ka durunya n awieeri lɛɛ. 8Daanfiɛ daanfiɛ bá kun luɛ ni bu beŋgum, na nfɛmɛm kún luɛ ni bu beŋgu nfɛmɛm. Na asiɛn bá kpisi awɔrɛ awɔrɛm nu, na ahɔɛ tɔ́. Nyini n kɛrɛ bá yo kabo bara kutu cɛɛn bumboori dɛɛ wahara n ti n wɔ.
9Am si am ŋu sa, dama bu bá fa am wura jɔrɛdifɔm saa nu, na bu bó am bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔm n nu. Mini dɛɛ ti, na bu dí am jɔrɛ gominam ni nfɛmɛm nyunu. Nyini má am atin, na am di m daani kere bu a. 10Ama, wɔ yo daka ka daanfiɛ kɛrɛ du mɔ ti labari kpa n ka, ye durunya n awieeri bá ju a. 11Saŋga n bo bu bá faari am kɔɔri jinaabiri, na bu kɔ di am jɔrɛ ni, má am ma am ahore saaki fa kɔ kabo am kɔ́ jɔjɔ barasu. Nɔaniɛ kɛrɛ bo i tɔ́ am nɔɔ nyini saŋga ni, am jɔjɔ i, dama i fíte Awiɛwiɛ Casi n dɔ ɔ, i fíte má am dɔ.
12Gɔrɔm ni niɛmam bá tɔ bu beŋgu ma bu kpɔfɔm na bu kún bu, na sim tɔ́ bu nbaam, na nbaam kéte bu wufɔm ŋu, na bu má minɛm kun bu wufɔm ni. 13Ama, wɔrɔ kɛrɛ bo a mindi deeri nyini n kɛrɛ kɔ ju i awieeri, Nyɛmɛ dé u tii ji.”
Anyumbaa ciire sa n bo i bá ba n jɔrɛ
14Na Yesu akaaki ase bu ka, “Am bá ŋu anyumbaa ciire sa be bo Nyɛmɛ mmɔɔ kpɔ i, ka bu má i jina Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu, deke bo wɔ yo má daka ka i jina, na i sáaki i ni. Ma sɔnɔ kɛrɛ bo i kan ahin kadasi n ti i bu nyunyumi. Nyini saŋga ni, wɔrɔ kɛrɛ bo a tiiri i ŋga, na a wo Yudiya asiɛn n su, ŋmati kɔ bukam n su. 15Wɔrɔ kɛrɛ bo a wo kpata nu, má a wura gisan n nu fa pui. 16Na wɔrɔ kɛrɛ gusu bo a wo fiesu, má a kpie u nyi kɔ awuru kɔ fa u sutura be. 17Nyini saŋga ni yó kekere agaya ma nyinsɛfɔm, ni nbaram bo bu nbaam toko nu ni. 18Am sere Nyɛmɛ ka má nyini sa n yó buke saŋga. 19Nyini saŋga ni, wahara bo minɛ dí i, i tára wahara kɛrɛ bo ba di i asin, fite saŋga n bo Nyɛmɛ yiiri durunya ni haari ni kisa, nyini wahara n ŋusu bá má kun. 20Ama, Micɛra n akpiɛ nyini saŋga n su. Nzɛn má wɔ kpiɛ má i su, má sɔnɔ wo má bɛrɛ bo i nyá ŋgɔɔ, ama, i dɛɛ tiɛŋgu minɛm bo wɔ yi bu n dɛɛ ti, wɔ kpiɛ saŋga n su a. 21Nyini saŋga ni, nzɛn be bá se am ka, ‘Am niɛ, Kristo Tiidefɔ ni wo fɛn n a,’ wara ‘Am niɛ, yiri wo dɔ n a,’ má am de i mi nɔaniɛ ni. 22Dama kɔrɛfɔ nbem bá ba na bu yó bu ŋu ka bɛrɛ ti Kristo n a, na nbem gusu yó bu ŋu ka bu ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm wɔ. Bu yó alekutura sam beberebe fa kere am, na nzɛn bu koro nyaari atin, bu dádaka Nyɛmɛ dɛɛ minɛm bo wɔ yi bu ni. 23Ambɛrɛ, ma se am i kɛrɛ wɔ lɛɛ ka, na saŋga n nyá ba ju. Am si am ŋu sa.”
Kabo Adamande Wa ni bá kaaki ba barasu ni
24Na Yesu akaaki ase bu ka, “Saŋga bo nyini wahara n kɛrɛ ba siinri,
‘Awosin káta wiɛ n su,
na sara n gusu tá má bo minɛm ŋu i.
25Na asarambaam fíte aŋgoro titi tɔtɔ,
na aŋgoro n kɛrɛ kpísi.’
26Na minɛm nyá ŋu ka mini Adamande Wa ni sufite aŋgoro yinyiŋgu n nu suje piɛpiɛu suba ni yiko bambaka. 27Na m nyá sunma Nyɛmɛ mɛrɛkɛm durunya n awɔrɛ n kɛrɛ nu, na bu tíɛntiɛn Nyɛmɛ minɛm bo Nyɛmɛ ayi bu durunya n nu n kɛrɛ nɔɔ.”
Kabo Yesu ŋa ya fa damba baka fa se nyaari barasu ni
28Na Yesu akaaki ase ka, “Am fa damba baka n fa se nyaari. Saŋga bo am ba ŋu ka i nyawa akpɔnkpɔn, na i sufiɛfiɛ fɔfɔrɛ ni, am si ka dɔdɔɔri saŋga adodo lɛɛ. 29Mini Adamande Wa n ba ni bá yo sɔ ɔ. Saŋga bo ambɛrɛ gusu bá ŋu ka nyini sam kɛrɛ bá suyo ni, am si tenle su ka saŋga n adodo lɛɛ, i cɛ́ má kun. 30Nahɔrɛ ye m suse am n a, ka bo bu la ŋgɔɔ kisa n wú wie má ka, ye nyini sam kɛrɛ bá yo a. 31Aŋgoro ni asiɛŋgu kɛrɛ bá la awieeri, ama, m dɛɛ nɔaniɛ n yiri la má awieeri cɛɛn be.”
Kabo Yesu seeri ka ya si ya ŋu sa fa kɔ i ba n su ni
32Na Yesu akaaki ase ka, “Be si má saŋga ni, wara cɛɛn n bo m bá kpie m nyi ba ni. Haari Nyɛmɛ mɛrɛkɛm n bo bu wo i dɔ ni, ni mini bo m ti i wa n mmɔɔ si má. Má ka ya Si Nyɛmɛ ŋgumi si a. 33Nyini ti, am si am ŋu sa. Má am fa am ŋu ji, dama am si má saŋga n bo m bá ni. 34Mini Adamande Wa n baawa ni bá yo ka sɔnɔ be ye wɔ yasu i dika ka i kɔ atin. Saŋga bo i ba sukɔ ni, na wɔ fa i awuru n awura i akɔɔm saa nu, na wɔ ma bu kɛrɛ ni bu juma bo bu yo. Na wɔ se daŋmindafɔ n ka má i fa i ŋu ji haari fa kɔ saŋga bo i bá ba. 35Ambɛrɛ mmɔɔ si má saŋga bo mini Awurufɔbiɛ ni bá ba. Nzɛn ŋgarama a? Naasɔ ɔ? Kɔŋguɛ jinanjin? Akɔnyuma bo saŋga? Be si má. Nyini ti, má am fa am ŋu ji, 36na má am daafi na m bá fura am nu. 37Deke bo m sujɔjɔ se am ni, m jɔjɔ ni sɔnɔ kɛrɛ pepere wɔ lɛɛ, ka, má am fa am ŋu ji na am daafi.”
14Kabo bu sɛsɛɛri su na bu tára Yesu ni
1Nyini saŋga ni, wɔ ka lennyɔ ɔ, na bu di bu cɛɛnkpiri nbem. Bu fere kun n ka Butara cɛɛnkpiri, bo bu di i na bu teŋge su kabo Nyɛmɛ yo deeri bu nam tii fiteeri Ijipitifɔm asiɛn su ni. Na kun la bo bu di i ni kpɔnɔ bo bu gɔ má ayiri nu na i yasu ni. Na Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm ni, ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm ni, aniɛniɛ atin kabo bu yó barasu na bu tára Yesu kun i fiɛɛwa nu. 2Na ba se bu ŋuŋu nu ka, “Má am ma ya yo i cɛɛnkpiri n saŋga. Má nyini, minɛm ni kéte yo naŋmiɛ wɔ, na bu sutiɛntiɛn.”
Kabo bara be gɔɔri Yesu tii su tulaalɛɛ ni
3Yesu woori Betani miɛ n nu wɔ, sɔnɔ be dika, bu fere i ka Simon, i yo ti kokofɔ ɔ. Saŋga bo Yesu wo diire di su ni, na bara be aba ni tulaalɛɛ tuwa nvanvani bo i la gɔ agaya. Na wɔ bo abu tulaalɛɛ tuwa n nɔɔ, na wɔ kaaki tulaalɛɛ n kɛrɛ agɔ Yesu tii su. 4Na yaa ati minɛm ni nbem bo bu wo dɔ ni, na ba se bu ŋuŋu nu ka, “Nzu ti ye wɔ saaki tulaalɛɛ n sɔ a? 5Má ya tɔɔri i, má ya nyá ŋwaa beberebe, na ya fá ma yaarifɔm.” Na ba kan bara ni ndiɛ agaya. 6Na Yesu ase bu ka, “Am yaki i bɛnlɛ. Má am kan i ndiɛ. Sakpa lɛɛ ye wɔ yo ama m n a. 7Am ni yaarifɔm ni wo bɛrɛ saŋga kɛrɛ a, na nzɛn saŋga be am ba koro ka am yo bu sakpa, am yo bu. Ama, mini, m wo má am dɔ saŋga kɛrɛ. 8Wɔ yo i dɛɛ faŋga nyaari lɛɛ, wɔ kaaki tulaalɛɛ n agɔ m ŋu ka i dɛɛ nzee bo wɔ fa ayo m siriya fa kɔ m yiwee cɛɛn lɛɛ. 9Nahɔrɛ ye m suse am n a, deke kɛrɛ bo bu bá kaanri Nyɛmɛ labari kpa ni durunya n kɛrɛ nu, bu kán i sayoowa n na minɛm teŋge i su.”
Kabo Yudasi sɛsɛɛri su ka i tɔ́ Yesu ni
10Na Yudasi Isikariyoti bo i ti Yesu susufɔ buru ni nnyɔm ni kun be ni, akɔ Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm ni dɔ, ka i kɔ tɔ Yesu ma bu. 11Bu tiiri labari n sɔ ni, na bu ahore ajɔ, na bu gusu atan ndiɛ ama i ka bu má i ŋwaa. Na Yudasi akpini atin kabo i yó barasu na bu nya Yesu taraabiri.
Kabo Yesu ni i susufɔm diiri cɛɛnkpiri diire ni
12Na cɛɛnkpiri n bo bu di i ni kpɔnɔ bo bu gɔ má ayiri nu na i yasu ni, i lekun cɛɛn, nyini cɛɛn ye bu kun nbɔmbaam bo bu di na bu teŋge Butara cɛɛnkpiri n su n a, na Yesu susufɔm n abisa i ka, “A koro ka ya kɔ ni kɔ sɛsɛ Butara cɛɛnkpiri n diire n su se a?” 13Na Yesu afere bu nu nnyɔ na wɔ se bu ka, “Am kɔ miɛ n kunnu. Am ni sɔnɔ be yɛ́. I sɔ nzue dundu. Am su i su, 14kɔ awuru n bo i kɔ́ wura nu ni, na am bisa awurufɔbiɛ n ka, ‘Ya Kerefɔ n ŋa, sɔɔ bɔnɔ nu ye i ni i susufɔm ni dí Butara cɛɛnkpiri n diire n a?’ 15Na i kére am aŋgoro sɔɔ bambaka n bo ba yo i dɔŋgu ase ni, dɔ ye am sɛ́sɛ diire n su se ya.” 16Na i susufɔm ni akɔ miɛ n nu, na ba kɔ aŋu deke n kɛrɛ sɔ, kabo Yesu seeri bu ni, na ba sɛsɛ Butara cɛɛnkpiri diire n su.
17Na naasɔ saŋga, na Yesu ni i susufɔ buru ni nnyɔm ni kɛrɛ aba dɔ. 18Na saŋga bo bu tana wo diire n di su ni, na Yesu ase bu ka, “Nahɔrɛ ye m suse am n a, am nu kun bá tɔ m ma m kpɔfɔm a. I mi ni mini susaŋga di diire n a.” 19Na bu ahore asaaki, na bu kun kun n kɛrɛ abisa i ka, “Ye m ŋa má mini yiri e?” 20Na Yesu abɔ bu nu ka, “Ambɛrɛ buru ni nnyɔm nu kun yó nyini a, i mi ni mini susaŋga fa ya saa wura taalɛ kun nu a. 21Mini Adamande Wa ni wú kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ase ka m wú n wɔ, ama, sɔnɔ n bo i tɔ́ mini Adamande Wa n ni, i mi bá ŋu anyumboro. Má ba wu má i mi n mmɔɔ, má i ti ye.”
Ya Mibiɛ kasin diire n jɔrɛ
22Saŋga bo Yesu ni i susufɔm ni wo diire n di su ni, na Yesu afa kpɔnɔ, na wɔ da Nyɛmɛ asi, na wɔ bubu i nu, na wɔ fa ama bu, na wɔ se bu ka, “Am de ahin kpɔnɔ n na am di, i ti m ŋuniɛmbaa a.” 23Na wɔ kaaki afa awa ni nzan, na wɔ da Nyɛmɛ asi, na wɔ fa ama bu, na bu kɛrɛ anu be. 24Na wɔ se bu ka, “Ahin nzan n ti m mbunja lɛɛ, ye m sufa ma am n a. Yiri ye Nyɛmɛ sufa sɛsɛsu na i di i di n a. Minɛm dɔŋgu satiɛ dɛɛ ti, ye m mbunja ni soŋgi gɔ a.” 25Na wɔ kaaki ase bu ka, “Nahɔrɛ ye m suse am n a, m nú má nzan be kun, má ka cɛɛn n bo m bá nu i fɔfɔrɛ Nyɛmɛ fɛmɛya n nu ni.”
Kabo Yesu seeri i susufɔm n ka bu bá ŋmati yaki i ni
26Nyini sin na ba di jue akansi Nyɛmɛ, na ba fite akɔ Oliva Buka n su. 27Na Yesu ase i susufɔm n ka, “Am kɛrɛ bá ŋmati yaki m, dama ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, Nyɛmɛ ŋa,
‘M bó kun bɔɛsasafɔ ni,
na nbɔɛm bá sandi.’
28Ama, m bá teŋgeeri m yiwee n nu ni, m dú am mɔ kɔ Galili awɔrɛ n nu.” 29Na Petoro ase i ka, “Nzɛn ahinm kɛrɛ ŋmati yakiiri u, mini ŋmáti yaki má u da.” 30Na Yesu ase Petoro ka, “Nahɔrɛ ye m suse u a, nyuma kɔŋguɛ n nu, kana akɔnyuma bá bo kpe nnyɔ su, a kéte kpe nsan ka a si má m.” 31Na Petoro abo i hoe ase i ka, “Mini sé má sɔ da. Nzɛn haari wɔ yo daka ka mini ni wɔrɔ kɛrɛ sáŋga wu mmɔɔ, ya wú ɔ.” Na i susufɔm n kɛrɛ ase sɔ.
Kabo Yesu jeke tiiri na i kɔ sereeri Nyɛmɛ ni
32Na ba yasu akɔ aju awɔrɛ be bo bu fere i ka Gɛsɛmane ni, na Yesu ase i susufɔm ni ka, “Am tana fɛn ŋminda m, na m kɔ́ sere Nyɛmɛ.” 33Na wɔ fa Petoro ni Yakobo ni Yohane na ba kɔ mɔ kaan. Bu kɔ juuri dɔ na ahoresaaki aba i dɔ agaya, na i jeke ati. 34Na wɔ se bu ka, “Ahoresaaki aba m dɔ agaya, i yo m ka m wú ɔ mmɔɔ. Am wo fɛn na am ŋminda m. Má am daafi.” 35Na wɔ kɔ dede kaan, na wɔ butu i kunnu su, na wɔ sere Nyɛmɛ ka nzɛn má i koro ma ahin anyumboro n sin yaki i. 36I ŋa, “ Abba,” i bu la ka, “M Si, wɔrɔ koro yo sa kɛrɛ a. Nyini ti, yi m fite ahin anyumboro n bo i suba m dɔ n nu. Ama, má a yo kabo m koro ni, se kabo a koro ni.”
37I sere Nyɛmɛ wieeri ni, na wɔ kpie i nyi akɔ aŋu ka i susufɔ nsanm ni wo daafiri su. Na wɔ teŋge bu na wɔ se Simon Petoro ka, “Simon, a daafi wɔ? A koro kpiɛ má daafiri, haari kaan sɔ mmɔɔ?” 38Na wɔ kaaki ase bu ka, “Am kpiɛ daafiri, na am sere Nyɛmɛ, adena má deke be yo am na am wura satiɛ nu. Ahorembaa n koro nyɛmɛsu, ama, aŋuniɛmbaa n ayɔrɔki.” 39Na wɔ kaaki akɔ asere Nyɛmɛ bekun ni nyini nɔaniɛ jɔjɔɔwa kun bo i du mɔ jɔjɔɔri ni. 40Na wɔ kpie i nyi aba i susufɔm n dɔ, na wɔ ba aŋu ka ba daafi bekun, dama daafiri ati bu agaya. Ba koro ase má i pui.
41Na wɔ kɔ asere Nyɛmɛ kpe nsan su, akaaki aba aŋu ka bu toko wo daafiri su, na wɔ se bu ka, “Am toko daafi yi am ŋumi wɔ? Wɔ sɛ su. Saŋga n aju, wɔ tɔ mini Adamande Wa ni ama satiɛyofɔm. 42Am niɛ, sɔnɔ n bo wɔ tɔ m lɛɛ. Am yasu na ya kɔ.”
Kabo bu taraari Yesu barasu ni
43Na saŋga bo Yesu toko wo jɔjɔɔri su ni, na Yudasi bo i ti Yesu susufɔ buru ni nnyɔm nu kun aju ni jama beberebe. Bu bita takobem ni kɔrɔmam. Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm n ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm ni, ni Yudafɔm nkpiɛnkpiɛnm ni sunmaari bu a. 44Na Yudasi bo i tɔɔri Yesu ni akere jama n nyaari su kabo bu sí Yesu na bu tara i. I ŋa, “Sɔnɔ n bo m kɔ́ biti i ni, yiri lɛɛ. Am tara i, na am bita i kenken, na am fa i kɔ.” 45Saŋga bo i kɔ juuri ni, i kaba kɔɔri Yesu dɔ ɔ, na wɔ bo afere i ka, “Ya Kerefɔ.” Na wɔ biti i, na wɔ yo i ansɛ. 46Na minɛm n atara Yesu na ba bita i kenken. 47Na Yesu susufɔm bo bu jina bɛrɛ n nu kun acin ayi i takobe, na wɔ kpiɛ sɔnɔ be sui, nyini sɔnɔ n ti Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm kpiɛn n akɔɔ ɔ. 48Na Yesu abisa bu ka, “M ti finfɔ ɔ ye am fa takobem ni kɔrɔmam na am ba tara m a? 49Cɛɛn kɛrɛ cɛɛn m ni ambɛrɛ wo Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu a, ye m kere minɛm a, ama, am atara má m. Tɔ, i ti ye ni ka kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka bu yó m ni yo yiiwa.” 50Na i susufɔm n kɛrɛ aŋmati ayaki i.
51Na gbɛfɛnɛ be gusu su Yesu su. I kara tani ŋgumi wɔ. Na ba laandi ka bu tara i, 52na wɔ foro bu saa aŋmati ayaki tani ni, i bu ŋgbɛɛn.
Kabo bu fa Yesu kɔɔri jɔrɛ diibiri ni
53Na ba fa Yesu akɔ Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm kpiɛn n dika, na Yudafɔm tereterefɔm kɛrɛ aba atiɛn bu nɔɔ. Bɛrɛ la Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm ni, ni Yudafɔm nkpiɛnkpiɛnm ni, ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm ni. 54Na Petoro asu Yesu su, ama, i woori dede kaan ni yiri, na wɔ kɔ awura Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm kpiɛn n dika gisan nu. Na wɔ kɔ asaŋga atana tintinijinafɔm n nu atun sin. 55Na Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm ni, ni Yudafɔm tereterefɔm n kɛrɛ aniɛniɛ minɛm bo bu bá di daani fa kɔ ŋgasi bo Yesu ado i ni, adena bu nya i taraabiri na bu kun i, ama, ba nya má jɔrɛ bo bu fa kpiɛ sɔ i. 56Na daani difɔm beberebe afite ajina akpiɛ kɔrɛ asɔ Yesu, ama, bu nɔaniɛ n ayo má kun. 57Na minɛ nbem gusu ayasu ajina akpiɛ kɔrɛ asɔ Yesu, 58bu ŋa, “Ya tiiri ka i ŋa, i fúfu ahin Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n bo minɛm taari i ni, na lesan afiɛn, na i káaki ta fɔfɔrɛ bo i ti má kabo adamande ataari ti ni.” 59Haari ni nyini n mmɔɔ, bu nɔaniɛ ni ayo má kun.
60Na Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm kpiɛn ni ayasu ajina tereterefɔm n afiɛn, na wɔ bisa Yesu ka, “A la má bɔnu be fa kɔ ahin jɔrɛ n bo minɛm ni akpiɛ asɔ u n su?” 61Ama, na Yesu amɔ i nɔɔ, wɔ bɔ má jɔrɛ be nu.
Na Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm kpiɛn ni abisa i bekun ka, “Wɔrɔ ti Nyɛmɛ n bo ya kɛrɛ kansi i n dɛɛ Wa, Kristo Tiidefɔ n a?” 62Na Yesu abɔ i nu ka, “Mini lɛɛ. Na
‘am bá ŋu mini Adamande Wa ni,
ka m tana Nyɛmɛ Yikofɔ n saa fɔmbɔrɔ su,
na am ŋú ka m fite aŋgoro yinyiŋgu n nu suba.’”
63Yesu bɔ nu sɔ wieeri ni, na Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm kpiɛn ni asɔn i tanlɛɛ. Na wɔ se ka, “Ya koro má daanifɔ bekun. 64Ambɛrɛ mmɔɔ ti kabo wɔ jɔjɔ awura Nyɛmɛ ŋgasi n nu e. Ye am ŋa sɛ wɔ?” Na bu kɛrɛ ase ka wɔ kan ciire jɔrɛ, nyini ti, wɔ yo daka ka i wu. 65Bu kaanri sɔ wieeri ni, na bu nbem ayi nanzue agɔ Yesu ŋu, na ba fa sanvuin acin akata i nyumbaa, na ba bobo i, na ba se i ka, “Wɔrɔ Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ ni, kan kere ya sɔnɔ n bo i boori u ni.” Na tintinijinafɔm n gusu afinfin i nyɔɔnu.
Kabo Petoro keteeri ka i si má Yesu ni
66Bu wo nyini kɛrɛ su ni, na Petoro toko wo gisan n nu, na afani be aba i bi, yiri ti Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm kpiɛn n dɛɛ afani kun a. 67Saŋga bo i niɛ ŋuuri Petoro ka i wo sin tuunbiri n ni, na wɔ niɛ Petoro nyunu dika gbirim, na wɔ se i ka, “Wɔrɔ mmɔɔ yo woori nyini Yesu Nazarɛtifɔ n dɔ ɔ.” 68Na Petoro akete, i ŋa, “Ai, m si má nyini jɔrɛ n bo a sujɔjɔ i ni.” Na wɔ fite gisan n nu aba lɛɛ n nu. Nyini saŋga ni na akɔnyuma abo kpekun. 69Na afani n aba aŋu i dɔ, na wɔ kaaki ase minɛm bo bu jina bɛrɛ ni ka, “Ahin sɔnɔ n ti bu nu kun wɔ.” 70Ama, na Petoro akete bekun.
Wɔ cɛ má na bo bu jina bɛrɛ n gusu ase Petoro ka, “Nahɔrɛ a, a ti bu nu kun wɔ, dama wɔrɔ mmɔɔ ti Galilifɔ ɔ.” 71Na wɔ tan ndiɛ afa i saa awura sin nu, i ŋa, “M si má sɔnɔ n bo am sujɔjɔ i jɔrɛ ni.” 72Kpeŋga na akɔnyuma n abo kpe nnyɔ su, na Petoro ateŋge su kabo Yesu seeri i ni, i ŋa, “Kana akɔnyuma bá bo kpe nnyɔ su, a kéte kpe nsan su ka a si má m.” Na i ahore asaaki, na wɔ sun.
15Kabo bu faari Yesu kɔ jinaari Gomina Pilato nyunu ni
1Na alecin saŋga na Yudafɔm tereterefɔm kɛrɛ atiɛn bu nɔɔ. Bɛrɛ la Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm ni, ni Yudafɔm nkpiɛnkpiɛnm ni, ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm ni. Na ba tana asɛsɛ su kabo bu yó Yesu. Na ba wura i jɔrɔkɔ, na ba fa i akɔ ama Gomina Pilato. 2Na Gomina Pilato abisa i ka, “Wɔrɔ ti Yudafɔm fɛmɛ n a?” Na wɔ bɔ i nu ka, “Kabo a jɔjɔ ni, i ti sɔ ɔ.” 3Na Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm ni akpiɛ jɔrɛ beberebe asɔ i. 4Na Gomina Pilato abisa i bekun ka, “A la má nɔaniɛ bo a bɔ bu nu? Niɛ jɔrɛ beberebe bo ba kpiɛ asɔ u a.” 5Ama, Yesu abɔ má jɔrɛ be nu, na Gomina Pilato abirisi kabo Yesu abɔ má nu ni.
6Afɔ kɛrɛ afɔ Butara cɛɛnkpiri n nya ba ju ni, Gomina Pilato yi dansaraka n bo jama n sere i ka i yi i ji n wɔ. 7Nyini saŋga ni sɔnɔ be woori dansaraka sɔɔ n nu dɔ, bu fere i ka Barabasi. Saŋga be minɛm yo keteeri gomina n ŋu wɔ, na ba tu luɛ, na i ni i beŋgu ketemafɔ nbem akun minɛm, nyini ti, na ba tara bu anyi bu dansaraka. 8Tɔ. Kabo afɔ kɛrɛ afɔ Gomina Pilato n yi dansaraka n kun ma bu ni, na jama n aba atiɛn bu nɔɔ i bi na bu kere sɔnɔ n bo i yí ma bu ni. 9Na Gomina Pilato abisa bu ka, “Am koro ka m yi Yudafɔm fɛmɛ ni ma am a?” 10I seeri sɔ ni, dama i si tenle su ka Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm ni si Yesu kɔrɛ ti ye bu faari i ba wuraari i saa nu a. 11Na Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm n awura jama n bu sin ka bu se Gomina Pilato ka i yi Barabasi ji ma bu. 12Na Gomina Pilato abisa bu ka, “Ye ahin sɔnɔ n bo am fere i ka Yudafɔm fɛmɛ ni, am koro ka m yo i sɛ wɔ?” 13Na jama n atiɛn ase ka, “Kpama i baka jaanu n su na i wu.” 14Na Gomina Pilato ase bu ka, “Ye nzu satiɛ ye wɔ yo i a?” Ama, na ba kaaki atiɛn agaya bekun ase ka, “Kpama i baka jaanu n su na i wu.” 15Dɔ na Gomina Pilato akoro ka i jɔ jama n ahore, nyini dɛɛ ti, na wɔ yi Barabasi aji, na wɔ ma sojam afin Yesu ŋgbere, na wɔ nya afa i awura bu saa nu ka bu kɔ kpama i baka jaanu n su na i wu.
Kabo bu yoori Yesu anzasi ni
16Na ba fa Yesu awura gomina n gisan n nu, na ba fere bu beŋgu sojam kɛrɛ ka bu tiɛn bu nɔɔ. 17Na ba wura Yesu tanlɛɛ kɔkɔrɛ yorom ka fɛmɛya tanlɛɛ su, na ba fa buwe aŋɔ i ka kaba dɛɛ su, na ba fa aforo i tii ka fɛmɛya kere dɛɛ su, adena bu yo i anzasi. 18Na ba yo bu ŋu ka bu suma i jirima, bu ŋa, “Yudafɔm Fɛmɛ ni, ya yo u ansɛ.” 19Na bu sufinfin i tii baka, na bu suyi nanzue gɔ i ŋu, na bu sukutu i nyunu. 20Bu ba yoori i anzasi n wieeri ni, na ba yi tanlɛɛ kɔkɔrɛ yorom ni, na ba kaaki afa i tiɛŋgu dɛɛ sutura n awura i. Na ba nya afa i akɔ ka bu kɔ kpama i baka jaanu n su.
Kabo bu kpamaari Yesu baka jaanu n su ni
21Saŋga bo bu sukɔ ni, na bu ni Sirenefɔ biɛ be ayɛ, bu fere i ka Simon, Alɛkizanda ni Rufusu si lɛɛ. I fite ahɛmɛ suba miɛ kunnu, na sojam n amiɛ i ka i sɔ Yesu baka jaanu ni. 22Na ba fa Yesu akɔ deke bo bu fere i ka Gologota ni, Gologota n bu la ka Tereawa Woobiri. 23Na minɛ nbem asaŋga nzan ni ayiri barasu be ama i ka i nu, na i jɔ yaari, ama, wɔ nu má i. 24Bu yoori nyini n kɛrɛ wieeri ni, na ba nya akpama i baka jaanu n su, na ba yɛ i su ajina, na ba tu mbaa na bu si kabo bu kpaaki i suturam nu, bu ŋuŋu nu.
25Bu kpamaari i baka jaanu n su ŋgarama kerefi ŋgɔna a. 26Na ba kɛrɛ jɔrɛ n bo bu kpiɛ sɔɔri i ni, na ba fa abo akpama i baka jaanu n tii su, kɛrɛɛwa n la ka, “Yudafɔm Fɛmɛ n lɛɛ.” 27-28Na ba kpama finfɔ nnyɔ nbem baka jaanu su adodo i, bu kpamaari kun i saa fɔmbɔrɔ su wɔ, na ba kpama kun n gusu i saa biɛ su. 29Na minɛm kɛrɛ bo bu sin dɔ ni subobo bu tii, na bu sukpiɛ i nzukɔ, bu ŋa, “Ɛɛnhɛɛn, wɔrɔ bo a ŋa a fúfu Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n na a káaki ta i lesan afiɛn n lɛɛ, 30jura baka jaanu n su na a de u tii ji.” 31Na Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm ni, ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm ni gusu suyo i anzasi bu ŋuŋu nu, bu ŋa, “Wɔ de minɛm tii aji, ama, i sukoro de má yiri ni i tii. 32Am ma ya niɛ Yisarelifɔm Fɛmɛ n bo i ŋa i ti Kristo Tiidefɔ ni, nzɛn i koro juraari baka jaanu n su kisa kisa, ya yó i yarada.” Na minɛ nnyɔm ni bo bu kpamaari bu dodoori i ni mmɔɔ akpiɛ i nzukɔ.
Kabo Yesu wuuri ni
33Wiɛsu kerefi buru ni nnyɔ saŋga na awosin akata asiɛn n kɛrɛ su, haari naasɔ kerefi nsan. 34Na nyini saŋga ni, na Yesu abo awie kpa ase ka, “Eli, Eli, lama sabatani?” I bu la ka, “M Nyɛmɛ, m Nyɛmɛ, nzu ti ye a yaki m aji a?” 35Na minɛm nbem jinaari bɛrɛ, bu nbem n tiiri sɔ ni, na ba se ka, “Am so am sui na am ti, i sufere Eliya.” 36Na bu kun nu aŋmati afa mɛnɛ adɔ nzan gagaraki be nu, na wɔ fa awɔ baka su alaandi atɔ Yesu nɔɔ ka i nu, na wɔ se ka, “Am yaki i na ya niɛ, ka Eliya bá jura i baka jaanu n su.” 37Na Yesu abo awie kpa kpekun, na wɔ nya ayo Nyɛmɛ dɛɛ. 38Na tani bambaka n bo bu fa kpaakiiri sɔɔ casi n bo i wo Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu n ati nu nnyɔ, fa i aŋgoro kɔ jura asiɛŋgu. 39Na soja kpiɛn n bo i jinaari baka jaanu n nyunu ŋuuri kabo Yesu boori awie na i wuuri barasu ni, na wɔ se ka, “Ahin sɔnɔ n ti Nyɛmɛ Wa a nahɔrɛ su.”
40Na nbara nbem ajina dede suniɛ Yesu. Bu nu nbem la Mariya bo i fite Magadala miɛ n nu ni, ni Salome, ni Mariya n bo i nbaam la Yakobo kaan n ni Yose. 41Bɛrɛ yo suuri Yesu su wɔ saŋga bo i wo Galili awɔrɛ n nu na bu subuka i. Nbaram beberebe gusu yo woori dɔ bo bu suuri i su baari Yɛrusalem miɛ kpiri n nu.
Kabo bu yoori Yesu sutura barasu ni
42Kabo nyini cɛɛn n tiiri Ŋumiyi cɛɛn n kpokpo cɛɛn ni, i naasɔ wiɛ, 43na Yosefu bo i fite Aramatiya miɛ kpiri n nu ni, na wɔ fa ahoresi na wɔ kɔ aŋu Gomina Pilato, na wɔ sere i ka i fa Yesu ŋuniɛ n ma i. Yosefu yo ti sɔnɔ jirimafɔ ɔ Yudafɔm tereterefɔm n nu, na i sunsunni kɛrɛ yo la ka, i ŋminda saŋga bo Nyɛmɛ bá di i fɛmɛya n wɔ. 44Gomina Pilato tiiri kabo wɔ se ni, na wɔ yo alekutura kabo Yesu akaba awu ni. Na wɔ sunma afere soja kpiɛn n na i bisa i na i ti ka Yesu wuuri ni, wɔ cɛ? 45I tiiri soja n nɔaniɛ wieeri ni, na wɔ ma Yosefu atin ka i kɔ fa i ŋuniɛ ni. 46Na Yosefu ato nzee, na wɔ yi fuin n baka jaanu n su, na wɔ fa nzee ni apɔɔndi i. Na wɔ kɔ afa i awura yabuɛ buɛ bo ba lokoti i ayo i faŋkunma n nu, na wɔ fa i ase nu, na wɔ kundu yabuɛ bambaka afa atɔ faŋkunma n anɔ ni. 47Na Mariya Magadalafɔ ni, ni Mariya n bo i wa la Yose ni ajina aniɛ aŋu deke bo bu seeri Yesu ni.
16Kabo Yesu teŋgeeri i yiwee n nu ni
1Na naasɔ saŋga bo Ŋumiyi cɛɛn n asin ni, na Mariya Magadalafɔ ni, ni Salome, ni Mariya n bo i wa la Yakobo ni, aba ato tulaalɛɛ nvanvani ka bu fa kɔ gɔ Yesu ŋuniɛ n su. 2Na Yudafɔm bakuɛ n bumboori, mɔnɛ cɛɛn ŋgarama fuun, fa kɔ wiɛ tiɛ saŋga, na ba kɔ Yesu faŋkunma n su. 3Saŋga bo bu sukɔ ni, na ba bisa bu beŋgu ka, “Ŋma kɔ́ kundu yi yabuɛ n bo i tɔ faŋkunma n anɔ n ma ya?” 4Deke bo i ti na bu seeri sɔ n la ka, yabuɛ n ti bambaka agaya. Na ba tu bu tii aniɛ aŋu ka yabuɛ n tɔ má anɔ ni. 5Na ba wura yabuɛ buɛ faŋkunma n nu aŋu ka gbɛfɛnɛ be tana nu saa fɔmbɔrɔ su, i wura tanlɛɛ fofoe yorom be, na ba yo alekutura. 6Na wɔ se bu ka, “Má am yo alekutura. M si ka am niɛniɛ Yesu Nazarɛtifɔ n bo bu kpamaari i baka jaanu n su n wɔ. Wɔ teŋge i yiwee n nu. I wo má fɛn. Am niɛ, deke bo bu faari i seeri n yaa. 7Am kpie am nyi na am kɔ se Petoro ni nyiŋgam n kɛrɛ ka wɔ du am mɔ sukɔ Galili, dɔ ye am kɔ́ ŋu i a, dama kabo i yo seeri am lɛɛ.” 8Na ba fite faŋkunma n nu ni ŋmatiiri, na bu ŋuniɛ subobo bu ni sɛrɛ. Ba bo má su ase má be, dama sɛrɛ ati bu agaya.
Kabo Yesu faari i ŋu kereeri Mariya Magadalafɔ ni
[ 9Mɔnɛ cɛɛn ŋgarama fuun ye Yesu teŋgeeri i yiwee n nu a. I du mɔ yiiri i ŋu kereeri Mariya Magadalafɔ n wɔ. Yiri la bara n bo Yesu fɔn yiiri ajini nsom i ŋu ni. 10Na wɔ kɔ atu Yesu susufɔm ni ka bu wo ahoresaaki ni sun su, na wɔ se bu ka wɔ ŋu Yesu. 11Saŋga bo i seeri bu ka Yesu ateŋge i yiwee n nu na wɔ ŋu i ni, ba de má i nɔaniɛ ni.
Kabo Yesu faari i ŋu kereeri i susufɔ nnyɔ nbem ni
12Nyini sin na Yesu susufɔ nnyɔ nbem afite Yɛrusalem miɛ kpiri n nu sukɔ ahɛmɛ, na wɔ yi i ŋu akere bu, bo ba koro afa má nu nde ka yiri lɛɛ. 13Na ba kpie bu nyi aba ase nyiŋgam n ka ba ŋu Yesu, ama, haari ni nyini mmɔɔ, ba de má.
Kabo Yesu faari i ŋu kereeri i susufɔ buru ni kunm ni
14Nyini kɛrɛ sin na saŋga bo i susufɔ buru ni kunm n wo diire di su ni, na wɔ yi i ŋu akere bu. Na wɔ jaraki bu kabo bu ahorembaa ti kekereke ni, ni kabo ba yo má yarada ni minɛm bo bu ŋuuri i saŋga bo i teŋgeeri i yiwee n nu na bu ba seeri bu ni. 15Na wɔ se bu ka, “Am kɔ durunya n kɛrɛ nu na am kɔ kan m labari kpa n kere adamande kɛrɛ. 16Na sɔnɔ kɛrɛ bo i yoori m yarada, na am biɛɛri i Nyɛmɛ nzue, Nyɛmɛ dé i tii ji, ama, bo ba yo má yarada ni, Nyɛmɛ dí bu jɔrɛ na i yó bu ŋgbɛɛn. 17Na bo bu yoori yarada, bu nyá yiko bo bu koro yó ahin alekutura sam ni. Bu fá m duma fɔn yi ajinim fite minɛm n ŋu, na bu jɔ́jɔ aniɛ barasu barasu bo bu si má bu, 18na nzɛn bu taraari woom wara bu diiri neŋge diiwa n mmɔɔ, i yó má bu pui. Bu fá bu saa nana tukpakifɔm ŋu, na bu nyá laifiɛ.”
Kabo Nyɛmɛ faari Yesu fun kɔɔri aŋgoro ni
19Saŋga bo Mibiɛ Yesu jɔjɔɔri bu dɔ wieeri ni, na Nyɛmɛ afa i afun akɔ aŋgoro akɔ atana i saa fɔmbɔrɔ su. 20Na i susufɔm n akɔ deke n kɛrɛ kɔ sukan i labari kpa ni, na Mibiɛ n awo bu dɔ abuka bu, na wɔ ma bu yiko, na ba yo alekutura sam bo i kere ka bu labari kpa kaanwa n kɛrɛ ti nahɔrɛ wɔ.]