Labari kpa n bo
MATIO
akɛrɛ i ni
1Kabo ba kɛrɛ Yesu nam duma barasu ni
1Ahin duma kɛrɛɛwam kɛrɛ ti Yesu Kristo nam busu wɔ, fiteeri Abraham kɔ tu Fɛmɛ Davidi fa ba juuri saŋga bo bu wuuri yiri Yesu ni. I nam n busu yaa ni, 2Abraham wuuri Izaki, na Izaki awu Jakɔbu, na Jakɔbu awu Yuda ni i niɛmam, 3na Yuda awu Farɛsɛ ni Zara bo bu ni yo la Tama ni, na Farɛsɛ awu Hɛsarom, na Hɛsarom awu Aram, 4na Aram awu Aminadabu, na Aminadabu awu Naasoni, na Naasoni awu Salɛmɔ, 5na Salɛmɔ awu Boosi bo i ni yo la Rahabu ni, na Boosi gusu awu Yobedi bo i ni yo la Ruti ni, na Yobedi gusu anya awu Yese 6bo i gusu wuuri Fɛmɛ Davidi ni.
Tɔ, na Fɛmɛ Davidi awu Fɛmɛ Solomon bo i ni yo la Yuriya yi ni, 7na Fɛmɛ Solomon gusu awu Fɛmɛ Robowam, na Fɛmɛ Robowam awu Fɛmɛ Abiya, na Fɛmɛ Abiya awu Fɛmɛ Asafu, 8na Fɛmɛ Asafu awu Fɛmɛ Yosafati, na Fɛmɛ Yosafati awu Fɛmɛ Yoram, na Fɛmɛ Yoram awu Fɛmɛ Yoziya, 9na Fɛmɛ Yoziya awu Fɛmɛ Yowatam, na Fɛmɛ Yowatam awu Fɛmɛ Ahazi, na Fɛmɛ Ahazi awu Fɛmɛ Hɛzɛkiya, 10na Fɛmɛ Hɛzɛkiya awu Fɛmɛ Manase, na Fɛmɛ Manase awu Fɛmɛ Amoni, na Fɛmɛ Amoni awu Fɛmɛ Yosiya, 11na Fɛmɛ Yosiya awu Fɛmɛ Yɛkoniya ni i niɛmam. Nyini saŋga n ye bu miɛɛri Yisarelifɔm fiteeri bu asiɛn su kɔɔri Babilɔniya asiɛn su n a.
12Bu faari bu kɔɔri Babilɔniya n dɛɛ n sin ni, na Fɛmɛ Yɛkoniya awu Salatiyeli, na Salatiyeli awu Zorobabɛli, 13na Zorobabɛli awu Abiyidu, na Abiyidu awu Eliyakimu, na Eliyakimu awu Azore, 14na Azore awu Sadoki, na Sadoki awu Akim, na Akim awu Eliyudu, 15na Eliyudu awu Eleyaza, na Eleyaza awu Matan, na Matan awu Jakɔbu nyiŋga bekun, 16na nyini Jakɔbu n awu Yosefu, Mariya hun. Mariya wuuri Yesu bo bu fere i ka Kristo n a, Tiidefɔ n bo Nyɛmɛ ase ka i súnma i ni.
17Tɔ, nyini kere ka fiteeri Abraham fa ba juuri Fɛmɛ Davidi, bu tiiri nanam buru ni nna wɔ, na fiteeri Fɛmɛ Davidi fa ba juuri saŋga bo bu miɛɛri Yisarelifɔm kɔɔri Babilɔniya asiɛn n su ni, bu tiiri nanam buru ni nna wɔ, na fiteeri nyini saŋga n fa ba juuri saŋga bo bu wuuri Kristo Tiidefɔ ni, bu gusu tiiri nanam buru ni nna wɔ.
Kabo bu wuuri Yesu Kristo ni
18Kabo bu wuuri Yesu Kristo n yaa. Bu yo faari i ni Mariya ceeri Yosefu wɔ, ama, kana bu ba ja i kɔ i hun n dika ni, na ba fa nu ka i bita nyinsɛ bo i fite Nyɛmɛ Awiɛwiɛ Casi n dɛɛ yiko nu wɔ. 19I hun Yosefu yo ti sɔnɔ bo i yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ ɔ, nyini ti, wɔ koro má ka i wura i yi n nyinsɛ jama nu, na wɔ fa sunsunni ka i yaki i asiri nu. 20Saŋga bo i wo birisi su n sɔ ni, na Micɛra n dɛɛ mɛrɛkɛ aba i dɔ alɛlɛ nu, aba ase i ka, “Fɛmɛ Davidi anuma Yosefu, má a soro sɛrɛ ka a ja Mariya, na a fa i kɔ u dika, dama Nyɛmɛ Awiɛwiɛ Casi ni maari i nyinsɛ n a. 21I wú baabiɛsɔ na a fere i ka Yesu, i bu la ka Tiidefɔ, dama yiri bá yi i minɛm fite bu satiɛm nu a.” 22Tɔ, nyini n kɛrɛ yoori sɔ, adena i ma Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ n nɔaniɛ n bá yo yiiwa, kabo wɔ jɔjɔ ka,
23“Suŋguru bo wɔ nya si má biɛsɔ bá nyinsɛ,
na i wú baabiɛsɔ,
na bu fére i ka Emanuwɛli,”
i bu la ka, Nyɛmɛ wo ya dɔ. 24Saŋga bo Yosefu teŋgeeri ni, na wɔ yo kabo Micɛra n dɛɛ mɛrɛkɛ n seeri i ni, na wɔ fa Mariya aba i dika. 25Ama, i ni yiri asaŋga má bara ni biɛsɔ, haari Mariya ba wuuri baabiɛsɔ, na Yosefu atun i duma ka Yesu.
2Kabo asarambaa kɔrɛsiyifɔm baari Yesu busu niɛ ni
1Saŋga bo bu wuuri Yesu miɛ n bo bu fere i ka Bɛtilɛhɛm na i wo Yudiya awɔrɛ n nu ni, nyini saŋga ni Herode ti nyini awɔrɛ n nu fɛmɛ a. Na asarambaa kɔrɛsiyifɔm nbem afite wiɛ afiiri, aba Yɛrusalem aba abisa ka, 2“Baa n bo ba wu i na i bá yo Yudafɔm fɛmɛ n wo ni wɔ? Ya ŋu i asarambaa wiɛ afiiri dɔ, ye ya ŋa ya bá na ya bá kutu i a.” 3Fɛmɛ Herode tiiri sɔ ni, na jɔrɛ n amiɛ i ni Yɛrusalemfɔm kɛrɛ. 4Na wɔ fere Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm nkpiɛnkpiɛnm, ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm kɛrɛ atiɛn bu nɔɔ, na wɔ bisa bu ka, “Ye bu wú Kristo Tiidefɔ n ni wɔ?” 5Na ba bɔ i nu ka, “Bɛtilɛhɛm bo i wo Yudiya asiɛn n su ni, dama kabo Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ n kɛrɛɛri i lɛɛ. Micɛra n ŋa o,
6‘Wɔrɔ Bɛtilɛhɛm bo a wo Yuda asiɛn n su ni,
a ti má miɛ kaan.
Wɔrɔ ti Yuda asiɛn n su miɛm anyunuyifɔm kun a,
dama ka fɛmɛ n bo m yí i na i bá yo m minɛ Yisarelifɔm tiifɔ ni,
i fíte u dɔ ɔ.’”
7Na Fɛmɛ Herode afere asarambaa kɔrɛsiyifɔm n asiri nu na i si saŋga bo asarambaa n tiɛɛri ni. 8Na wɔ kere bu ka, “Am kɔ Bɛtilɛhɛm, na am kɔ niɛniɛ nyunyumi, na nzɛn am ŋuuri baa ni, am kpie am nyi ba se m na m gusu kɔ́ kutu i.” 9Fɛmɛ n jɔjɔɔri bu dɔ wieeri sɔ n na ba de atin, bu wo kɔ su sɔ ni, na ba ŋu asarambaa n bo bu ŋuuri i wiɛ afiiri ni, ka i du bu mɔ haari na wɔ kɔ ajina awuru n bo baa n wo nu n tii su. 10Bu ŋuuri asarambaa n sɔ ni, na bu ahore ajɔ agaya. 11Na ba kɔ awura awuru n nu, na ba ŋu baa n ni i ni Mariya na ba kutu i, na ba yo i ansɛ. Na ba nya ateke bu kurukum, na ba yi aceerim ace i. Aceerim n la sika, ni tulaalɛɛ nvanvanifɔ be, i ti samɛnɛ wɔ, ni baka nyunvuin nvanvanifɔ. 12Nyini sin na ba fa atin be akpie bu nyi akɔ bu bɔsu, dama Nyɛmɛ ase bu alɛlɛ nu ka má bu kɔ Fɛmɛ Herode dɔ kun.
Kabo Yosefu faari Yesu ni i ni ŋmati kɔɔri Ijipiti ni
13Asarambaa kɔrɛsiyifɔm n kɔ wieeri ni, na Micɛra n dɛɛ mɛrɛkɛ aba Yosefu dɔ alɛlɛ nu, aba ase i ka, “Yasu fa baa n ni i ni na am ŋmati kɔ Ijipiti asiɛn su, má nyini Fɛmɛ Herode wo baa niɛniɛ su na i kun i. Am kɔ wo dɔ haari cɛɛn bo m bá kaaki ba ma am nɔɔ ka am yasu dɔ.” 14Na Yosefu ayasu afa baa n ni i ni aŋmati kɔŋguɛ n kɛrɛ, na ba kɔ Ijipiti asiɛn n su, 15na ba wo dɔ haari Fɛmɛ Herode aba awu. Ahin yoori sɔ ni, i ma kabo Micɛra n ma i nɔaniɛ kanfɔm n yo jɔjɔɔri n yo yiiwa a. I ŋa, “Ma fere m wa n afite Ijipiti asiɛn n su.”
Kabo Fɛmɛ Herode ma bu kuunri nbaabiɛsɔ kan kanm ni
16Saŋga bo Fɛmɛ Herode ba faari nu ka asarambaa kɔrɛsiyifɔm n adadaka i ni, na wɔ fa yaa agaya, na wɔ ma i sojam nɔɔ ka bu kɔ Bɛtilɛhɛm miɛ n nu, ni i ahɛmɛ ahɛmɛ n kɛrɛ su na bu kɔ kun nbaabiɛsɔ kan kanm kɛrɛ bo ba wu bu kisa, kɔ ju afɔ nnyɔ, dama i sunsun ka saŋga n bo asarambaa kɔrɛsiyifɔm n ŋa asarambaa n tiɛɛri ni, wɔ ju ka afɔ nnyɔ. 17Nyini kere ka, kabo Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Jeremiya yo jɔjɔɔri n ayo yiiwa. I ŋa,
18“Ya ti awie bo ŋga Rama miɛ kpiri nu,
sun ni ahoresaaki wo dɔ,
bara Rakɛli susun i nbaam busu.
Wɔ kete ka má be kpata i, dama i nbaam wo má bɛrɛ kun.”
Kabo Yosefu faari Yesu ni i ni fiteeri Ijipiti baari Nazarɛti ni
19Saŋga bo Fɛmɛ Herode ba wuuri ni, na Micɛra n dɛɛ mɛrɛkɛ aba Yosefu dɔ alɛlɛ nu Ijipiti asiɛn n su, aba ase i ka, 20“Yasu fa baa n ni i ni, na am kpie am nyi kɔ Yisareli asiɛn su, dama minɛm bo bu kpiiri ka bu kun baa ni, ba wu.” 21Na Yosefu ayasu afa baa n ni i ni, na ba kpie bu nyi akɔ Yisareli asiɛn n su. 22Ama, saŋga bo i tiiri ka Akilawu adi i si Fɛmɛ Herode fɛmɛya n Yudiya awɔrɛ n nu ni, na sɛrɛ ati i ni kabo i kɔ wo dɔ. Na Nyɛmɛ mɛrɛkɛ aba i dɔ alɛlɛ nu, aba akere i kabo i yo, na wɔ yasu akɔ Galili awɔrɛ n nu akɔ awo miɛ be bo bu fere i ka Nazarɛti n su. 23Nyini n kere ka, kabo Nyɛmɛ ma i nɔaniɛ kanfɔm n jɔjɔɔri n yo yiiwa a, fa kɔ Kristo Tiidefɔ n dɔ. I ŋa, “Bu fére i ka Nazarɛtifɔ ɔ.”
3Kabo Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛfɔ n kaanri Nyɛmɛ jɔrɛ ni
1Nyini saŋga n na Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛfɔ n akɔ Yudiya boro kpantain n nu, kɔ sukan Nyɛmɛ jɔrɛ, i ŋa, 2“Am kaaki am wo, dama saŋga n adodo bo Nyɛmɛ Fɛmɛ bá niɛ i minɛm su.” 3Yiri Yohane n ye Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Esaya yo jɔjɔɔri i jɔrɛ n a. I ŋa, “Sɔnɔ be subo ndoori boro kpantain n nu se ka,
‘Am sɛsɛ Mibiɛ n atin n su,
na am yo i atin n dɔŋgu.’”
4Yohane wuraari sutura bo bu faari nyɔɔma ndɔrɛ wuuri i a. Na wɔ fa jina abo i wi nu. I diire yo la lalom ni wiɛ wɔ. 5Na minɛ afite Yɛrusalem miɛ kpiri n nu, ni Yudiya dɛɛ awɔrɛ miɛm kɛrɛ su, ni Yodan dɛɛ bue n kɛrɛ aba i dɔ, 6na ba kan bu ŋgasi ni bu satiɛ kɛrɛ akere Nyɛmɛ, na Yohane abiɛ bu Nyɛmɛ nzue Yodan kunma n nu.
7Ama, saŋga bo i ba ŋuuri ka Farasifɔm ni Sadusifɔm dɔŋgu suba i dɔ ka i biɛ bu Nyɛmɛ nzue ni, na wɔ se bu ka, “Ambɛrɛ burukɔɔnufɔm bo am ti ka woom ni, ŋma seeri am ka am ŋmati fite nyini suicin kekereke n bo Nyɛmɛ sufa ba am dɔ n nu a? 8Am yo sakpa bo i kere ka am akaaki am wo. 9Na má am sunsun ka Abraham ti am na n dɛɛ ti, na am koro fite nyini suicin n nu. M suse am wɔ lɛɛ, ka, Nyɛmɛ koro ma ahin yabuɛm ni kaaki nbaam ma Abraham. 10Nyɛmɛ asi i samba n nana ase baka kɛrɛ bu na i kpiɛ i ji sin nu, yiri bo i suuwa ti má kpa ni. 11Mini sufa nzue biɛ am a, na am yo casi, bo i kere ka am akaaki am wo, ama, yiri bo i wo m sin suba n tara m fieo, m ti kaan ni bo m dodo i. Yiri fá Awiɛwiɛ Casi n ni sin yo am casi a, kabo sɔnɔ biɛ nzue na i yo casi ni. 12I bita i ŋgani kpaja fieeba bo i ba bobo ŋgani n gbaŋgba n su, na i kpája yi ŋgani mbaa n fa gɔ i bondo nu, na i nyá yara kunkun n sin n bo i je na i nɔ má n nu.”
Kabo Yohane biɛɛri Yesu Nyɛmɛ nzue ni
13Nyini saŋga n na Yesu afite Galili awɔrɛ n nu, aba Yohane dɔ Yodan kunma n nu ka Yohane biɛ i Nyɛmɛ nzue. 14Ama, na Yohane akete ka i biɛ má Yesu Nyɛmɛ nzue ni. I ŋa, “Má i ti ye ni ka wɔrɔ biɛ m Nyɛmɛ nzue a, ye nzu ti ye a ŋa mini biɛ u a?” 15Ama, na Yesu abɔ i nu ka, “Ma ya yo sɔ adena ya yo deke kɛrɛ bo Nyɛmɛ koro ni.” I seeri sɔ n na Yohane asoro su. 16Saŋga bo Yohane biɛɛri Yesu Nyɛmɛ nzue n wieeri n na i fiteeri nzue n nu ni, kpeŋga na aŋgoro ateke, na wɔ ŋu ka Nyɛmɛ Awiɛwiɛ n ajura ka tiiwa dɛɛ su aba atana i ŋu. 17Dɔ na wɔ ti akonvi be ŋga aŋgoro, i ŋa, “Ahin ti m wa a, m koro i agaya, m ahore ajɔ i ŋu.”
4Kabo Sitana yoori Yesu na i niɛ ni
1Nyini sin na Nyɛmɛ Awiɛwiɛ Casi n afa Yesu akɔ boro kpantain n nu ka Sitana kɔ yo i na i niɛ, ka i yó yiri Sitana n dɛɛ koroowa nzɛn i yó má. 2Dɔ na Yesu acici i nɔɔ haari cɛɛn aburana, kɔŋguɛ ni wiɛsu bo i di má pui, na ahɔɛ aba ati i. 3Na Sitana bo bu kaaki fere i ka Ŋgɛɛsɔfɔ n aba ase i ka, “Nzɛn a ti Nyɛmɛ Wa, se ahin yabuɛm n na bu kaaki diire.” 4Ama, na Yesu abɔ i nu ka, “Ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka,
‘Má diire ŋgumi ma sɔnɔ ŋgɔɔ a,
ama, i de nɔaniɛ kɛrɛ bo i fite Nyɛmɛ dɔ n gusu.’”
5Na Sitana n akaaki afa Yesu akɔ Yɛrusalem miɛ kpiri n nu, na wɔ kɔ afa i ajina Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n tii su lenleŋge, na wɔ se i ka, 6“Nzɛn a ti Nyɛmɛ Wa, ti tɔ asiɛŋgu na m niɛ. Dama ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka,
‘Nyɛmɛ má i mɛrɛkɛm nɔɔ na bu niɛ u dika.’
Ba kaaki akɛrɛ i ka,
‘Bu fá bu saa so u nu,
na má u jaa bo yabuɛ be.’”
7Na Yesu ase i ka, “Ba kaaki akɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu bekun ka, ‘Má a yo Micɛra Nyɛmɛ n na a niɛ kabo i yiko ti barasu.’”
8Nyini sin na Sitana n afa i akɔ buka be tii su lenleŋge, na wɔ kere i durunya n nu asiɛn kɛrɛ, ni kabo bu ti na bu yo nyumi barasu. 9Na wɔ se i ka, “Nzɛn a kutu suuri m, m fá nyinim n kɛrɛ ma u.” 10Na Yesu ase i ka, “Wɔrɔ Sitana, fa cinsi m bi bɛrɛ. Dama ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka,
‘Kutu Micɛra u Nyɛmɛ ni,
na a su yiri ŋgumi.’”
11Na Sitana n akɔ ayaki i, na Nyɛmɛ mɛrɛkɛm aba i dɔ na ba ba asu i.
Kabo Yesu boori i juma bu Galili awɔrɛ n nu ni
12Na saŋga bo Yesu ba tiiri ka ba tara Yohane anyi i dansaraka ni, na wɔ fite bɛrɛ akɔ Galili awɔrɛ n nu. 13I yasuuri Nazarɛti miɛ n nu ni, na wɔ kɔ awo Kapɛnam miɛ kpiri n bo i wo dodo Galili kunma kpiri ni, na i wo Zabulonfɔm ni Nafatalifɔm dɛɛ awɔrɛ n nu ni. 14I kɔ tanaari dɔ ni, adena kabo Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Esaya yo jɔjɔɔri n yo yiiwa. I ŋa,
15“Zabulon ni Nafatalifɔm, am so am sui,
ambɛrɛ bo am wo dodo kunma kpiri n bo i wo Yodan kunma n wiɛ afiiri dɛɛ bue ni,
ambɛrɛ bo am wo Galili awɔrɛ n ni, deke bo bu ti má Yudafɔm wo ni, am so am sui.
16Minɛm bo bu wo awosin nu ni,
ba ŋu wein bambaka ni.
Na bo bu wo awosin ni yiwee nu ni,
bɛrɛ ye sin ni jé ta wein ma bu a.”
17Fite nyini saŋga n na Yesu abo i bu sukan Nyɛmɛ jɔrɛ, i ŋa, “Am kaaki am wo, dama saŋga n aju bo Nyɛmɛ Fɛmɛ bá niɛ i minɛm su.”
Kabo Yesu fereeri jombaa tarafɔ nbem ka bu su i su ni
18Na saŋga bo Yesu sunati Galili kunma kpiri n nɔɔ su ni, na wɔ ŋu minɛ nnyɔ nbem, bu ti sɔnɔ kun nbaam wɔ. Bɛrɛ la Simon bo bu fere i ka Petoro ni, ni i niɛma Andere. Bu wo bu diɛndiɛ sandi su kunma kpiri n nu, dama bu ti jombaa tarafɔm wɔ. 19Na Yesu ase bu ka, “Am bra na am ba su m su na m má am tiɛn minɛm nɔɔ ma m, kabo am tara jombaam ni.” 20I seeri sɔ ni, na ba kaba ayaki bu diɛndiɛm ni, na ba su i su.
21I nati kɔɔri i nyunu kaan, na wɔ ŋu minɛ nnyɔ nbem bekun, bu ni bu si, bu fere i ka Zɛbɛdi, bɛrɛ la Yakobo ni i niɛma Yohane. Bu ni bu si n wo lee nu suyo bu diɛndiɛm dɔŋgu, na Yesu afere bu. 22Dɔ na ba kaba afite lee n nu ayaki bu si ni, na ba su i su.
Kabo Yesu kaanri Nyɛmɛ jɔrɛ na i ma tukpakifɔm nyaari laifiɛ ni
23Na Yesu abara ayɛ Galili awɔrɛ n kɛrɛ nu, na i sukere minɛm bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔm n nu, deke bo bu sere Nyɛmɛ na bu kere minɛm Nyɛmɛ jɔrɛ nu ni, na i sukan labari kpa n fa kɔ Nyɛmɛ fɛmɛya n su, na wɔ ma minɛm bo bu la tukpaki barasu barasu n kɛrɛ anya laifiɛ. 24Na i duma ata abara ayɛ Siriya awɔrɛ n kɛrɛ nu, na ba sɔ minɛm bo bu la tukpaki barasu barasu kɛrɛ, ni bo bu di yaari agaya bu ŋuniɛmbaa nu, aba i dɔ ka i ma bu nya laifiɛ. Ajinim wo bu nbem ŋu, na nbem tɔ ŋgbiti, na nbem gusu saam ni bu jaam awu, na wɔ ma bu kɛrɛ anya laifiɛ. 25Na jama beberebe afite Galili awɔrɛ n nu, ni Miɛ Burum dɛɛ awɔrɛ n nu, ni Yɛrusalem miɛ kpiri n nu, ni Yudiya dɛɛ awɔrɛ n nu, ni Yodan kunma n sin dɔ, na bu kɛrɛ aba asu i su.
5Kabo minɛm yo na bu nya terefiɛ Nyɛmɛ dɔ ni
1Yesu ŋuuri jama n ni, na wɔ fun akɔ atana buka be su. Na i susufɔm n aba i dɔ. 2Na wɔ bo i bu ka i kere bu, i ŋa,
3“Bɛrɛ bo bu ti yaarifɔm bu ahore su ni,
terefiɛ wo bu dɔ,
dama Nyɛmɛ fɛmɛya n ti bu dɛɛ wɔ.
4Bɛrɛ bo bu ahore asaaki ni,
terefiɛ wo bu dɔ,
dama Nyɛmɛ dá bu ahore a.
5Bɛrɛ bo bu yo bu ŋu kaan ma Nyɛmɛ ni,
terefiɛ wo bu dɔ,
dama Nyɛmɛ bá fa durunya n ma bɛrɛ wɔ.
6Bɛrɛ bo bu nyunu aboro ka bu yo sa bo i kɔ atin su
kabo sɔnɔ la konviki fa kɔ diire ni nzue busu ni,
terefiɛ wo bu dɔ,
dama Nyɛmɛ bá ma bu akunnuyi a.
7Bɛrɛ bo bu si aŋunfɔ ni,
terefiɛ wo bu dɔ,
dama Nyɛmɛ bá si bu aŋunfɔ a.
8Bɛrɛ bo bu ahorembaa ti casi ni,
terefiɛ wo bu dɔ,
dama bɛrɛ bá ŋu Nyɛmɛ a.
9Bɛrɛ bo bu kpata aluwa ni,
terefiɛ wo bu dɔ,
dama Nyɛmɛ bá fere bu ka i nbaam a.
10Bɛrɛ bo bu yo sa bo i kɔ atin su n dɛɛ ti
na minɛm kere bu wuwuruwa ni,
terefiɛ wo bu dɔ,
dama Nyɛmɛ fɛmɛya n ti bɛrɛ dɛɛ a.”
11Na Yesu akaaki ase ka, “Ambɛrɛ bo minɛm bá kpiɛ am nzukɔ, na bu kére am wuwuruwa, na bu bú kɔrɛ barasu kɛrɛ sɔ am, na i kɛrɛ fite ka am ti m dɛɛm dɛɛ ti, terefiɛ wo am dɔ. 12Bu bá yo am sɔ, am ma am ahore jɔ agaya, dama am nyá ŋkatɔ bambaka Nyɛmɛ dɔ. I fite ka, kabo bu yo kereeri dawa dɛɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm n wuwuruwa n lɛɛ.”
Kabo Yesu ŋa i susufɔm ti ka njin ni wein ni
13Na Yesu ase ka, “Ambɛrɛ, m susufɔm ni, am ti ka njin wo durunya n nu a. Ama, nzɛn njin fiɛfiɛ nya ba saari wieeri, i koro yo má i fiɛfiɛ kun. Nyini saŋga ni, wɔ ka ŋgbɛɛn lɛɛ, ŋka bu fá butu wɔ, na minɛm tiɛntiɛn saŋga i ni fa. 14Ambɛrɛ ti wein bo i ta ma durunya n nufɔm a. Miɛ kɛrɛ bo i wo kpɛrɛ su, sɔnɔ kɛrɛ ŋu i wɔ. 15Sɔnɔ be nya so má fitana su na i fa gaŋga butu su, ama, i fa taka deke su aŋgoro wɔ na i ta wein ma awuru n nufɔm kɛrɛ. 16Nyini ti, am ma am wein ta durunya n nu, na sɔnɔ kɛrɛ ŋu am sakpa yoowa, adena bu kansi am Si Nyɛmɛ bo i wo aŋgoro ni.”
Kabo Yesu ŋa ya su Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n su barasu ni
17Na Yesu ase ka, “Fa kɔ Moyisi nɔaniɛ kpamaawa n ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm dɛɛ kereewa n su, má am sunsun ka ma ba ka m ba cɛ bu se wɔ. Ai, ma ba má ka m ba cɛ bu se wɔ, ama, ma ba ka m ma i kɛrɛ bá yo yiiwa a. 18Nahɔrɛ ye m suse am n a, kabo aŋgoro ni asiɛŋgu toko wo bɛrɛ ni, bu yí má nɔaniɛ n be haari kampiti sɔ n mmɔɔ fite má nɔaniɛ kpamaawa n nu, haari na i deke n kɛrɛ ba awieeri. 19Nyini ti, sɔnɔ kɛrɛ bo i buuri Nyɛmɛ nɔaniɛ maawa n kampiti sɔ mmɔɔ ŋgbɛɛn, na i kereeri minɛm ka bɛrɛ gusu yo sɔ, bu fére i mi ka sɔnɔ kaan Nyɛmɛ fɛmɛya n nu. Ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i suuri Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n su na i kereeri minɛm ka bu gusu yo sɔ, bu fére i mi ka sɔnɔ bambaka Nyɛmɛ fɛmɛya n nu. 20Nyini ti, m suse am wɔ lɛɛ, ka, kana am bá wura Nyɛmɛ fɛmɛya n nu, má ka am yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ n tara Farasifɔm, ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm dɛɛ ni.”
Kabo Yesu kere fa kɔɔri yaafa su ni
21Na Yesu akaaki ase ka, “Am ati ka bu seeri ya nam ka, ‘Má a kun sɔnɔ,’ na ‘Nzɛn wɔrɔ kɛrɛ bo a kuunri sɔnɔ, bu dí u jɔrɛ.’ 22Ama, m suse am wɔ lɛɛ, ka, wɔrɔ kɛrɛ bo a faari yaa u beŋgu ŋu, wɔ yo daka ka bu di u jɔrɛ. Sasu bekun, wɔrɔ kɛrɛ bo a seeri u beŋgu ka i ti sɔnɔ ŋgbɛɛn, wɔ yo daka ka bu fa u jina Yudafɔm jɔrɛdifɔ nkpiɛnkpiɛnm n nyunu na bu di u jɔrɛ. Na nzɛn wɔrɔ kɛrɛ bo a seeri u beŋgu ka i ti sinnzin, Nyɛmɛ fá u wura cɛɛma sin n nu. 23Nyini ti, nzɛn a fa u aceeri aba ka a ba sere Nyɛmɛ, na a teŋge su ka u ni u beŋgu be la ŋgasi, 24yaki u aceeri n yoowa yoobiri n ka, na a kɔ na am kɔ yo am afiɛn dɔŋgu, na a nya ba fa u aceeri n ma Nyɛmɛ. 25Nzɛn u ni be la jɔrɛ, na nzɛn i koro ka i fa u kɔ jɔrɛ diibiri, jɔkɔti tara i mi n jaa, na má jɔrɛ n ju jɔrɛ diibiri n ni, má nyini, i mi ni fá u kɔ wura jɔrɛdifɔ n saa nu, na yiri gusu fá u ma dansaraka niɛfɔ ni, na yiri gusu nyá nyi u. 26Nahɔrɛ ye m suse u n a, nzɛn a woori dɔ na a tɔ má kaari n kɛrɛ awie má, a nyá má atin fite má dansaraka n nu.”
Kabo Yesu kere fa kɔɔri ajaa ciire saaki su ni
27Na Yesu akaaki ase ka, “Am ati ka ba se ka, ‘Má a saaki ajaa ciire.’ 28Ama, mini, m suse am wɔ lɛɛ, ka, wɔrɔ kɛrɛ bo a niɛ bara, na u konvi wuraari i, i ti ka a saaki ajaa ciire u ahore su wɔ lɛɛ. 29Nzɛn u nyumbaa n kun cin u wuraari satiɛ nu, lokoti yi i tu. I ti ye ni ka a fun u ŋuniɛmbaa n bue kun, ni bo a fa u ŋuniɛmbaa n kɛrɛ wura cɛɛma sin nu. 30Nzɛn u saa fɔmbɔrɔ cin u wuraari satiɛ nu, kaba kpiɛ i tu. I ti ye ni ka a fun u ŋuniɛmbaa n bue kun, ni bo a fa u ŋuniɛmbaa n kɛrɛ wura cɛɛma sin nu.”
Kabo Yesu kere fa kɔɔri bara ajaa yaki su ni
31Na Yesu akaaki ase ka, “Sasu bekun, ba kaaki ase am ka, ‘Sɔnɔ kɛrɛ bo i yaki i yi ajaa, i ti ye ni ka i mi ma bara n ajaa yaki kadasi bo i kere ka i hun ayaki i ajaa.’ 32Ama, mini, m suse am wɔ lɛɛ, ka, sɔnɔ kɛrɛ bo i faari i yi jiiri, na wɔ yo má ka bara n akɔ somaya ye i fa i jiiri a, na nzɛn bara n kɔ jaari biɛsɔ fɔfɔrɛ, i mi n ma bara n asaaki ajaa ciire lɛɛ. Na sɔnɔ bo i faari bara n jaari, yiri gusu asaaki ajaa ciire lɛɛ.”
Kabo Yesu kere fa kɔɔri ndiɛ taanwa su ni
33Na Yesu akaaki ase ka, “Am akaaki ati ka ba se ya nam ka, ‘Má a tan ndiɛ na a kaaki wɔrɔ u nɔɔ, ama, ma u sui wo ndiɛ bo a tan i ama Micɛra n su, na a yo i.’ 34Ama, mini, m suse am wɔ lɛɛ, ka, má am tan ndiɛ mmɔɔ fieo. Má am tan aŋgoro, dama Nyɛmɛ fɛmɛya n woobiri lɛɛ. 35Má a tan asiɛŋgu gusu, dama i ti Nyɛmɛ jaa gbagbaa jinaabiri wɔ. Má a tan Yɛrusalem, dama i ti ya Micɛra Fɛmɛ n dɛɛ miɛ kpiri wɔ. 36Má a kaaki se ka a tan u tiiawa, dama a koro yo má u tiiŋmiɛ kun mmɔɔ fofoe, wara biri. 37Am ma am nɔaniɛ kɛrɛ yo tika. Nzɛn i ti ‘Ɛɛn,’ am se ka, ‘Ɛɛn.’ Nzɛn i ti ‘Ai’ gusu a, am se ka, ‘Ai.’ Sin nyini sin, nɔaniɛ kɛrɛ bo i buka su n fite Sitana dɔ ɔ.”
Kabo Yesu kereeri ka má ya fa minɛm satiɛ tɔ bu kaari ni
38Na Yesu akaaki ase ka, “Am ati ka ba se ka, ‘Nzɛn sɔnɔ yi u nyumbaa, wɔrɔ gusu yi i mi dɛɛ, na nzɛn i bo tuuri u jee, wɔrɔ gusu tu i mi dɛɛ.’ 39Ama, mini, m suse am wɔ lɛɛ, ka, nzɛn sɔnɔ yoori u satiɛ, má a wɔrɔ satiɛ ma i mi. Haari nzɛn be fiinri u nyɔɔnu, kaaki bue nyiŋga n gusu ma i na i fin buka su. 40Nzɛn be cici u lekisi ka i fa u kɔ jɔrɛ diibiri, na i de u tanlɛɛ kaan n be i wo i bu ni, kaba yi i tii su dɛɛ bambaka n mmɔɔ buka i su. 41Nzɛn faŋgafɔ be miɛɛri u ka a sɔ i sɔɔri kɔ ju ajaari natiiwa akpii kun ma i, kaba fa i kɔ ju akpii nnyɔ. 42Sɔnɔ bo i sereeri u deke be, má a kpiɛ i, na sɔnɔ bo i ŋa a fiɛ i deke be, má a kete.”
Kabo Yesu kereeri ka ya koro minɛm bo bu kpɔ ya ni
43Na Yesu akaaki ase ka, “Am ati ka ba se ka, ‘A koro sɔnɔ bo i koro u ni, na a kpɔ sɔnɔ bo i kpɔ u ni.’ 44Ama, mini, m suse am wɔ lɛɛ, ka, am koro am kpɔfɔm, na am sere Nyɛmɛ ma bo bu kere am wuwuruwa ni, 45adena am yó am Si Nyɛmɛ bo i wo aŋgoro ni nbaam. Dama yiri ma wiɛ fite ma satiɛyofɔm, ni sakpayofɔm kɛrɛ a, na i kaaki ma nzue tɔ ma bo bu yo sa bo i kɔ atin su i dɔ ni, ni bo bu yo má sa bo i kɔ atin su i dɔ n kɛrɛ. 46Nzɛn am nya koroori minɛm bo bu koro am ŋgumi ni, nzu ŋkatɔ, ye am nya i a? Dama haari lampodefɔm bo bu sisi minɛm ni mmɔɔ yo sɔ ɔ. 47Na nzɛn am bisa am danfom ŋgumi ahin, am sunsun ka am ayo nzu sakpa ye be koro yo má i a? Bo bu su má Nyɛmɛ ni mmɔɔ koro yo sɔ, má sɔ? 48Tɔ, am ma am woowa n ti kpa bo i la má aŋusu, kabo am Si Nyɛmɛ bo i wo aŋgoro n dɛɛ woowa n ti kpa bo i la má aŋusu ni.”
6Kabo Yesu kereeri ya ka ya ce yaarifɔm aceeri barasu ni
1Na Yesu ase bu ka, “Am si am ŋu sa, na má am yi am nyɛmɛsu sayoowa fite fofoe nu, adena minɛm ŋu i na bu kansi am. Nzɛn am yoori sɔ, am nya má ŋkatɔ be, am Si Nyɛmɛ bo i wo aŋgoro n dɔ.
2Nyini ti, nzɛn a ŋa a ce yaarifɔm aceeri, má a bo ndoori na sɔnɔ kɛrɛ ti, kabo burukɔɔnufɔm yo i bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ n nu, ni miɛ kunnu atiŋgberem n su ni, dama bu yo sɔ ɔ, adena minɛm kansi bu. Nahɔrɛ ye m suse am n a, bɛrɛ ŋkatɔ awieeri lɛɛ, ye ba du mɔ anya i n a. 3Ama, nzɛn a ŋa a ce yaarifɔm aceeri, má a ma be ŋu i fieo, na bu si sa bo a suyo i ni, 4adena u aceeri n yo asiri nu. Dɔ na u Si Nyɛmɛ bo i ŋu sa kɛrɛ bo a yo i asiri nu ni, n tɔ́ u kaari.”
Kabo Yesu kereeri ya nyɛmɛsere atin barasu ni
5Na Yesu akaaki ase ka, “Nzɛn saŋga bo am ba susere Nyɛmɛ, má am yo kabo burukɔɔnufɔm yo ni, dama bɛrɛ koro ka bu sujina bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔm n nu, ni deke bo atiŋgberem jaja nu ni, na bu sere Nyɛmɛ adena minɛm ŋu bu. Nahɔrɛ ye m suse am n a, bu ŋkatɔ awieeri lɛɛ, ye ba du mɔ anya i n a. 6Ama, saŋga bo a ba susere Nyɛmɛ, wura u sɔrɔ na a nyi u anɔ, na a sere u Si Nyɛmɛ bo be ŋu má i ni, na u Si Nyɛmɛ bo i ŋu sa kɛrɛ bo a yo i asiri nu ni, nyá tɔ u kaari.
7Na saŋga bo am ba susere Nyɛmɛ, má am yo naŋmiɛ kabo bo bu su má Nyɛmɛ n yo ni, dama bu sunsun ka bu jɔjɔɔri beberebe n ye Nyɛmɛ de bu sere a. 8Má ambɛrɛ yo ka bɛrɛ, dama am Si Nyɛmɛ si am sa koroowa kɛrɛ n mmɔɔ ka, ye am nya sere i a.
9Nyini ti, kabo i ti ye ni ka am sere Nyɛmɛ yaa.
‘Ya Si, bo a wo aŋgoro ni,
ma minɛm bu u duma casi ni.
10Ma u fɛmɛya n bra.
Ma u koroowa yo asiɛŋgu fɛn, ka alecɛɛma nu.
11Ma ya nyuma dɛɛ cɛɛn nu, ya nɔɔ nu diire.
12Fa ya ŋgasi fa ce ya,
kabo ya gusu afa ace bo bu do ya ŋgasi ni.
13Má a ma deke be yo ya na ya wura satiɛ nu,
ama, yi ya fite anyumbiri nu.
[Dama, u dɛɛ la fɛmɛya, ni faŋga, ni jirima saŋga kɛrɛ. Ami.]’
14Dama nzɛn am fa minɛm ŋgasi ce bu, am Si Nyɛmɛ bo i wo aŋgoro n gusu fá am dɛɛ ce am. 15Ama, nzɛn am afa má minɛm ŋgasi ace má bu, am Si Nyɛmɛ bo i wo aŋgoro n gusu fá má am dɛɛ ce má am.”
Kabo Yesu kereeri ya ka ya cici ya nɔɔ ni
16Na Yesu akaaki ase ka, “Saŋga bo am sucici am nɔɔ, má am niɛ aŋunfɔ niɛ kabo burukɔɔnufɔm yo ni, bu yo má bu ŋu nyankandi, adena minɛm ŋu ka ba cici bu nɔɔ. Nahɔrɛ ye m suse am n a, bu ŋkatɔ awieeri lɛɛ, ye ba du mɔ anya i n a. 17Ama, nzɛn a ba sucici u nɔɔ, yo u ŋu nyankandi, 18adena má minɛm si nu ka a sucici u nɔɔ, má ka u Si Nyɛmɛ bo be ŋu má i ni, na yiri u Si Nyɛmɛ bo i ŋu sa kɛrɛ bo a yo i asiri nu ni n tɔ́ u kaari.”
Kabo Yesu ŋa ya tiɛn ajɛkɛ nɔɔ se Nyɛmɛ dika n nu ni
19Na Yesu akaaki ase ka, “Má am tiɛn ajɛkɛ nɔɔ se durunya n nu fɛn, bo watarawam muka i na i kpɔrɔ, na i tɔ ŋgambulaari, na awiefɔm gusu bá wura wɔ i. 20Ama, am tiɛn ajɛkɛ nɔɔ se Nyɛmɛ dika n nu, bo watarawam koro muka má i, na i koro tɔ má ŋgambulaari, na awiefɔm gusu koro wura wɔ má i. 21Dama deke bo u ajɛkɛ wo ni, u ahorembaa kɛrɛ gusu wó dɔ ɔ.”
Kabo Yesu kereeri anyumbaa kpa jɔrɛ ni
22Na Yesu akaaki ase ka, “Ya nyumbaa ni ti ka fitana ma ya ŋuniɛmbaa n a. Nzɛn u nyumbaa nya ti kpa, u ŋuniɛmbaa n kɛrɛ tá wein n wɔ lɛɛ. 23Ama, nzɛn u nyumbaa nya ti má kpa, u ŋuniɛ kɛrɛ wo awosin nu wɔ lɛɛ. Nyini ti, nzɛn wein wo má u dɔ, nyini n la ka, a wo awosin bambaka bo i la má aŋusu nu lɛɛ.”
Kabo Yesu ŋa ya daafi Nyɛmɛ ŋu barasu ni
24Na Yesu akaaki ase ka, “Sɔnɔ kun koro saŋga su má mibiɛm nnyɔ. Nzɛn i ŋa i yó sɔ, i kpɔ́ kun wɔ, na i kóro nyiŋga ni, wara i bóro i nyi su kun n wɔ, na i bú nyiŋga ni ŋgbɛɛn. Am koro saŋga su má Nyɛmɛ ni ajɛkɛ.”
25Na Yesu akaaki ase ka, “Nyini ti, m suse am wɔ lɛɛ, ka, má am tana sukoko fa kɔ am ŋgɔɔ su, kabo am dí, ni kabo am nú, na má am kaaki sukoko fa kɔ am ŋuniɛ su, kabo am nyá suturam bo am fá wura na am kára. Dama ŋgɔɔ n tara diire, na aŋuniɛmbaa n gusu tara suturam, má sɔ? 26Am niɛ anumam, haari ni bo bu dɔ má ni, na bu kaaki kpiɛ má ni, bu tambu gɔ má bondo nu gusu, se am Si Nyɛmɛ ma bu diire ye bu di a. Ambɛrɛ la anyunuyi tara anumam, má sɔ? 27Am nu, ŋma tana koko fa kɔ i koroowam su ye i mi koro buka i ŋgɔɔ tintiin su haari kaan sɔ a? 28Ye nzu ti ye am ma suturam sa miɛ am a? Am niɛ kabo wuram bo pum barasu barasu a. Bu yo má juma be, bu tu má gise. 29Ama, m suse am wɔ lɛɛ, ka, haari Fɛmɛ Solomon, ni i neŋge n kɛrɛ bo i yo la i ni, wɔ la má sutura bo i yo nyumi juuri nyini wura pum ni be. 30Nzɛn wuram bo bu wo bɛrɛ nyuma, na ahunma a ŋú ka ba kpiɛ bu na bu yara bu, ye Nyɛmɛ niɛ bu dika, nzu ti ye i níɛ má ambɛrɛ bo am tara wuram co n a? Ambɛrɛ, am yarada n ti kaan sɔ. 31Nyini ti, má am tana koko se ka, ‘Ye ya dí nzu wɔ?’ wara ‘Ya nú nzu wɔ?’ wara ‘Ya wúra nzu wɔ?’ 32Dama bo bu su má Nyɛmɛ ni, bɛrɛ sunsun sɔ saŋga kɛrɛ a. Am Si Nyɛmɛ si ka am koro nyinim n kɛrɛ. 33Nyini ti, am du mɔ kpini Nyɛmɛ fɛmɛya n ni sa bo i kɔ atin su i dɔ n busu ka, na i nyá ba fa nyini dekem n kɛrɛ buka am su. 34Nyini ti, má am koko fa kɔ ahunma su, ahunma mmɔɔ kpíni i dɛɛ. Dama nyuma dɛɛ sunsunni mmɔɔ asɛ su.”
7Kabo Yesu ŋa má ya jɔjɔ be jɔrɛ jaraki i ni
1Na Yesu ase bu ka, “Má am jɔjɔ be jɔrɛ na am jaraki i, adena má Nyɛmɛ gusu jɔjɔ ambɛrɛ jɔrɛ jaraki am. 2Dama kabo am jɔjɔ am beŋgum jɔrɛ jaraki bu ni, sɔ ye Nyɛmɛ gusu jɔjɔ am gusu jɔrɛ jaraki am a. Gɔŋgɔ bo am fa susu ma minɛm ni, sɔ ye Nyɛmɛ gusu fá susu ma am a. 3Nzu ti ye a niɛ ŋu wura mbaa n bo i wo u niwa nyumbaa nu, ye a niɛ ŋu má yeenzin n bo i wo u dɛɛ nyumbaa n nu a? 4A yo sɛ koro se u niwa ka, ‘Ma m yi wura mbaa n bo i wo u nyumbaa nu ni,’ ye saŋga kɛrɛ yeenzin n wo u dɛɛ nyumbaa n nu a? 5Wɔrɔ burukɔɔnufɔ ni, du mɔ yi yeenzin n bo i wo u nyumbaa nu n ka, na a nyá ŋu asi nyunyumi na a yi wura mbaa n bo i wo u niwa n dɛɛ nyumbaa nu ni.
6Má am se ka am fa deke bo i ti casi fa ma caam, nzɛn am yoori sɔ, bu kpíe bu nyi fɔn tara am wɔ, na bu kán titi am nu. Sasu bekun, má am se ka am fa afere fofoem bo bu la gɔ agaya, fa tu afam. Má nyini, bu tíɛntiɛn i su wura fa nu wɔ.”
Kabo Yesu ŋa Nyɛmɛ de ya nyɛmɛsere barasu ni
7Na Yesu akaaki ase bu ka, “Am sere deke bo am koro i Nyɛmɛ dɔ, na i má am. Am niɛniɛ deke bo am koro i dɔ, na am ŋú i. Am bobo anɔ ni, na i téke i ma am. 8Dama sɔnɔ kɛrɛ bo i sere Nyɛmɛ deke be, i má i, na sɔnɔ kɛrɛ bo i niɛniɛ deke be, i ŋú i, na sɔnɔ kɛrɛ bo i bobo anɔ ni, i téke i ma i. 9Ambɛrɛ nu, ŋma ye i wa sere i diire, ye i mi kéte na i fá yabuɛ ma i wa n a? Ai, be yo má sɔ. 10Wara, ambɛrɛ nu, ŋma ye i wa sere i jombaa ye i kéte na i fá woo ma i wa n a? Ai, be yo má sɔ. 11Tɔ, ambɛrɛ, haari ni bo am ti satiɛyofɔm ni, am si aceeri kpam bo am fá ce am nbaam, nzu ti ye nzɛn am sereeri am Si Nyɛmɛ bo i wo aŋgoro ni, i koro ma má am aceeri kpam a?
12Nyini ti, kabo am koro ka minɛm yó ma am ni, am yo i sɔ ma bu, dama Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n jɔrɛ n kɛrɛ lɛɛ, na i nɔaniɛ kanfɔm dɛɛ buka su.”
Kabo Yesu jɔjɔ fa kɔɔri anɔ n bo i ti fii n jɔrɛ ni
13Na Yesu akaaki ase ka, “Am fa anɔ n bo i ti fii n na am wura. Dama atin n bo i fa minɛm kɔ saakiibiri ni, i anɔ n ti tɛtɛrɛ wɔ, na i natiiri ti má kekere, nyini dɛɛ ti, minɛm dɔŋgu fa yiri wɔ. 14Ama, atin n bo i fa minɛm kɔ ŋgɔɔ woobiri ni, i anɔ n ti fii wɔ, na i atin gusu nati ti kekereke, nyini dɛɛ ti, minɛm bo bu ŋu nyini atin n na bu su i su ni, bu sunnu má.”
Kabo Yesu ŋa ya fa minɛm sayoowa fa si bu ni
15Na Yesu akaaki ase ka, “Am si am ŋu sa ni kɔrɛfɔm bo bu yo bu ŋu ka bu ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm ni. Bu yo bu ŋu bɛnlɛ ka nbɔɛm wɔ, ama, bu ti ka bedim wɔ, na bu ti tiɛ. 16Bu sayoowa n nu, ye am koro fa si kabo bu ti barasu a. Am aŋu ka buwe asu koto? Wara, am aŋu ka bedikantoŋga asu ndɔrɔwa? Ai. 17Ama, i ti sɔ ɔ lɛɛ, ka baka kpa kɛrɛ su suuwa kpa a, na baka ŋgbɛɛn kɛrɛ su suuwa ŋgbɛɛnŋgbɛɛn. 18Baka kpa koro su má suuwa ŋgbɛɛn, na baka ŋgbɛɛn gusu koro su má suuwa kpa. 19Baka kɛrɛ bo i su má suuwa kpa, bu kpiɛ i wɔ, na bu fa ji sin nu. 20Nyini ti, bo bu yo bu ŋu ka bu ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm ni, bu sayoowa n nu, ye am koro fa si kabo bu ti barasu a.”
Kabo Yesu jɔjɔ fa kɔɔri jina cɛɛn n jɔrɛ ni
21Na Yesu akaaki ase ka, “Má sɔnɔ kɛrɛ bo i bo fere m ka, ‘M Mibiɛ, m Mibiɛ,’ ni wura Nyɛmɛ fɛmɛya n nu a, se má ka bo bu yo m Si Nyɛmɛ bo i wo aŋgoro n dɛɛ koroowa ni. 22Jina cɛɛn n ba juuri, minɛ dɔŋgu bá se m ka, ‘Ya Mibiɛ, niɛ e. Ya yo faari u dɛɛ duma, na ya fa akan Nyɛmɛ jɔrɛ, na ya fa u duma n afɔn ayi ajinim afite minɛm ŋu, na ya kaaki afa u duma n ayo alekutura sam dɔŋgu.’ 23Na m nya se bu ka, ‘Ambɛrɛ satiɛyofɔm ni, am fa cinsi m bi bɛrɛ. M si má am cɛɛn n be cɛɛn n be da.’”
Miɛɛnu fa kɔ ataari tafɔ nnyɔ nbem jɔrɛ
24Na Yesu akaaki ase ka, “Nyini ti, sɔnɔ kɛrɛ bo i tiiri m dɛɛ nɔaniɛm n na i deeri i na i fa yoori juma, i mi ti ka alecirafɔ be bo i taari i awuru na i seeri i jaa n yabuɛ su n wɔ. 25Na nzue aba atɔ, na wawa n kɛrɛ ayi asandi, na aŋuma akpisi awuru ni, ama, wɔ tɔ má, dama i jaa jina yabuɛ su n dɛɛ ti. 26Ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i tiiri m dɛɛ nɔaniɛm n na wɔ de má i, afa ayo má juma, i mi ti ka sinnzin be bo i taari i awuru ŋmiɛ nu n wɔ. 27Na nzue aba atɔ, na wawa n kɛrɛ ayi asandi, na aŋuma akpisi awuru n na i kɛrɛ abereki atɔ liim. Nyini awuru n tɔɔwa n tiiri tiɛ haari.”
28Saŋga bo Yesu ba jɔjɔɔri sɔ wieeri n na jama n ayo alekutura fa kɔ i kereewa n su, 29dama i kereewa n awo i ŋgumi ni Yudafɔm dɛɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm ni. I kereewa n nu la yiko.
8Kabo Yesu tuntuunri kokofɔ be ni
1Saŋga bo Yesu juraari buka n su ba juuri n na jama beberebe asu i su. 2Na kokofɔ be aba i dɔ, na wɔ ba akutu i nyunu asere i ka i buka i, i ŋa, “M Mibiɛ, nzɛn a koro ka a ma m nya laifiɛ, a koro ma m nya i.” 3Na Yesu ateŋge i saa anana i ŋu, na wɔ se i ka, “M koro. Nya laifiɛ.” Na kokobi n akaba ayaki sɔnɔ n na wɔ nya laifiɛ. 4Dɔ na Yesu ase i ka, “Má a se ka a se be ahin jɔrɛ ni, ama, kɔ na a kɔ fa u ŋu kere Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ ni, na a kɔ yo yoowa n bo Moyisi yo kereeri dawafɔm ni, dama nyini kere minɛm ka a nya u ŋu a.”
Kabo soja kpiɛn be yoori Yesu yarada agaya ni
5Saŋga bo Yesu kɔ wuraari Kapɛnam miɛ kpiri n nu ni, na Romafɔm soja kpiɛn be aba asere Yesu jande ka i buka i, 6i ŋa, “M Mibiɛ, m gbɛfɛnɛ da awuru, i saa ni i jaa kɛrɛ awu, i sudi wahara agaya.” 7Na Yesu ase i ka, “M bá na m ma i nya laifiɛ.” 8Na soja kpiɛn n ase i ka, “M Mibiɛ, m ti kaan ni be a ba m dika. Ama, haari a ma nɔaniɛ n mmɔɔ, m gbɛfɛnɛ ni nyá laifiɛ. 9Dama mini mmɔɔ ni m tii n wo sɔnɔ saa nu wɔ, na mini gusu nya la m dɛɛ sojam bo m niɛ bu su. Na bo m nya se i ka, ‘Kɔ fɛn,’ na i kɔ, na m se nyiŋga gusu ka, ‘Bra fɛn,’ na i ba. Na m se m akɔɔ n gusu ka, ‘Yo ahin,’ na i yo i.” 10Saŋga bo Yesu tiiri sɔ ni, na wɔ yo alekutura, na wɔ se minɛm bo bu su i su n ka, “Nahɔrɛ ye m suse am n a, ma nya aŋu má sɔnɔ bo i la yarada agaya ka ahin sɔnɔ n ŋusu, haari fa saŋga ni Yisarelifɔm mmɔɔ. 11M suse am wɔ lɛɛ, ka, minɛm beberebe fíte durunya n wiɛ afiiri, ni wiɛ atɔɔri kɛrɛ, na bɛrɛ, ni Abraham, ni Izaki, ni Jakɔbu bá saŋga tana Nyɛmɛ fɛmɛya n nu, na bu dí na bu nú. 12Ama, na minɛm n bo má i ti ye ni ka bɛrɛ wo Nyɛmɛ fɛmɛya n nu ni, na Nyɛmɛ fa bu tu awosin nu. Dɔ na bu sún, na bu kán bu saa.” 13Na Yesu anya ase soja kpiɛn n ka, “Kɔ awuru. Kabo a yo yarada ni, i yó sɔ ma u a.” Na soja kpiɛn n gbɛfɛnɛ n anya laifiɛ, nyini saŋga n bo Yesu fa jɔjɔɔri ni.
Kabo Yesu tuntuunri tukpakifɔm beberebe Petoro dika ni
14Saŋga bo Yesu wuraari Petoro dika n na wɔ ŋu ka Petoro sibara da sɔrɔ, i la má i ŋu, yakɔkɔ abo i. 15Na Yesu aso i saa nu, na yakɔkɔ n ayaki i, na bara n ayasu, na wɔ kɔ ayo diire ama i.
16Nyini cɛɛn n naasɔ, na ba fa minɛm beberebe n bo ajinim wo bu ŋu ni, aba Yesu dɔ. Na wɔ ma ajinim nɔɔ na ba fite, na wɔ tuntun tukpakifɔm na bu kɛrɛ anya laifiɛ. 17I yoori sɔ, na nɔaniɛ n bo Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Esaya yo jɔjɔɔri i n yo yiiwa wɔ, i ŋa, “Na wɔ de ya afite ya tɔrɛm, ni ya tukpaki kɛrɛ nu.”
Minɛm bo bu koro ka bu su Yesu su n jɔrɛ
18Saŋga bo Yesu ŋuuri jama n sɔ ni, na wɔ se i susufɔm n ka bu kpiɛ kɔ kunma kpiri n buekun dɔ. 19Na Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔ kun aba Yesu dɔ, aba ase i ka, “Ya Kerefɔ, deke kɛrɛ bo a kɔ, m sú u su wɔ.” 20Na Yesu ase i ka, “Ŋaakum la kunmam, na anumam gusu la tiɛɛrim, ama, mini Adamande Wa n yiri, m la má m tii daabiri.” 21Na i susufɔm n kun be gusu ase i ka, “M Mibiɛ, ma m du mɔ kɔ yo m si sutura ka, na m nyá ba su u su.” 22Ama, na Yesu ase i ka, “Wɔrɔ su m su, na a yaki bo ba wu ni, na bu se bu beŋgu.”
Kabo Yesu kereeri ka i la yiko tara aŋuma ni nzue ni
23Nyini sin na Yesu awura lee nu, na i susufɔm n asu i su. 24Bu wo kɔ su sɔ ni, na aŋuma bambaka be ayasu nzue n nu, na i subo nzue gɔ lee n nu. Má lee ni suyi ni nzue wɔ. Ama, nyini saŋga na Yesu wo daafiri su. 25Na i susufɔm n akɔ ateŋge i, na ba se i ka, “Ya Mibiɛ, de ya tii ji, má nyini, ya wu awie.” 26Na wɔ se bu ka, “Nzu ti ye am soro sɛrɛ sɔ a? Ambɛrɛ, am yarada n ti kaan sɔ ɔ.” Na wɔ yasu atiɛn aŋuma n ni nzue n ŋu, na dika n kɛrɛ atara jum. 27Na ba yo alekutura, na ba se ka, “Nzu sɔnɔmbiri barasu la ahin, bo aŋuma ni nzue n mmɔɔ de i nɔaniɛ a?”
Kabo Yesu fɔn yiiri ajinim fiteeri minɛ nnyɔ nbem ŋu ni
28Saŋga bo Yesu kpiɛɛri kunma kpiri n kɔ juuri awɔrɛ n bo bu fere i ka Gadara n ni, na i ni minɛ nnyɔ nbem ayɛ, bu fite faŋkunmam nu wɔ, ajinim wo bu ŋu. Bu ti tiɛ haari bo be koro nati sin má nyini awɔrɛ n nu. 29Bu ŋuuri Yesu sɔ ni, na ba tiɛn afere i, bu ŋa, “Nyɛmɛ Wa, a koro nzu ya nu fɛn a? A ba ka a ba ma ya ŋu anyumboro wɔ ka, na saŋga n nya ju, nzɛn sɛ?” 30Nyini saŋga afam beberebe wo di su, bu waari má ni bɛrɛ, 31na ajinim n asere Yesu ka, “Nzɛn a ŋa a fɔn ya fite minɛm n ŋu, ma ya kɔ fun afam n ŋu.” 32Na Yesu ase bu ka, “Am kɔ.” Na ba fite ayaki minɛm ni, na ba kɔ afun afam n ŋu. Dika n nu bɛrɛ, na bu kɛrɛ aŋmati acɔɔndi akɔ ato kunma kpiri nzue n nu, na nzue n adi bu. 33Afa sasafɔm ni ŋuuri nyini n sɔ ni, na ba ŋmati akɔ miɛ n kunnu akɔ abo ndoori, fa kɔ sa n bo wɔ yo n su. Na ba kan sa kɛrɛ bo i tuuri minɛm n bo ajinim woori bu ŋu ni. 34Na miɛ n nufɔm kɛrɛ pepere afite akɔ Yesu dɔ. Saŋga bo bu kɔ ŋuuri i sɔ ni, na ba sere i jande ka i fite bu awɔrɛ n nu.
9Kabo Yesu tuntuunri sɔnɔ bo i saam ni i jaam awu ni
1Na Yesu akaaki awura lee n nu, akpiɛ akɔ i bɔsu. 2Dɔ na minɛ nbem afa sɔnɔ be aba i dɔ, i saam ni i jaam awu. Bu sɔɔri i ni i dasu kɛrɛ baari a. Yesu ŋuuri kabo bu yoori i yarada n sɔ ni, na wɔ se sɔnɔ n bo i saam ni i jaam awu n ka, “M wa, ma u ahore si, dama ma fa u satiɛ ace u.” 3Dɔ na Yudafɔm Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm nbem asunsun bu ahore su ka, “Ahin sɔnɔ n sujɔjɔ wura Nyɛmɛ ŋgasi nu.” 4Yesu siiri bu sunsunni nu sɔ ni, na wɔ bisa bu ka, “Nzu ti ye am bita sunsunni tiɛ am ahore su a? 5Bɔnɔ ti kekereke a, bo m se ka, ‘Ma fa u satiɛ ace u,’ nzɛn, ‘Yasu fa u dasu n na a nati’ n a? 6Ama, m kére am ka mini Adamande Wa n la yiko durunya n nu bo m fa minɛm satiɛ ni bu ŋgasi ce bu.” Na wɔ se sɔnɔ n ka, “Yasu fa u dasu n na a kɔ awuru.” 7Na sɔnɔ n ayasu, na wɔ kɔ awuru. 8Saŋga bo jama n ŋuuri nyini n sɔ ni, na ba yo alekutura, na ba kansi Nyɛmɛ, kabo wɔ ma minɛm nyini yiko n ni.
Kabo Yesu fereeri Matio ka i ba su i su ni
9Na Yesu ayasu dɔ akɔ. I wo kɔ su sɔ ni, na wɔ ŋu lampodefɔ be, bo bu fere i ka Matio, ka i tana i juma yoobiri. Na Yesu ase i ka, “Yasu bra na a ba su m su.” Na wɔ yasu asu i su.
10Saŋga bo Yesu wo Matio dika, sudi diire ni, na satiɛyofɔm, ni lampodefɔm beberebe aba Yesu ni i susufɔm n dɔ, na ba saŋga adi diire. 11Farasifɔm ŋuuri nyini sɔ ni, na ba bisa Yesu susufɔm n ka, “Nzu ti ye am kerefɔ n ni lampodefɔm, ni satiɛyofɔm saŋga di diire a?” 12Na Yesu ati bu jɔjɔɔwa n na wɔ bɔ bu nu ka, “Minɛm bo bu la laifiɛ n koro má ayirifɔ, má ka bo bu la má laifiɛ ni koro a. 13Am kɔ na am kɔ fiiti Nyɛmɛ nɔaniɛ n nu na am ti i bu, kabo ba kɛrɛ i ka, ‘M koro aŋunfɔ si tara bo am yo yoowa ma m.’ Ma ba má ka m bá fere minɛm bo bu ŋa bu yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ n wɔ, ama, m baari ka m bá fere satiɛyofɔm wɔ.”
Kabo Yesu kereeri nɔɔ cici jɔrɛ ni
14Na Yohane susufɔm n aba Yesu dɔ, aba abisa i ka, “Nzu ti ye yɛrɛ ni Farasifɔm cici ya nɔɔ, ye u dɛɛ susufɔm bɛrɛ cici má?” 15Na Yesu abɔ bu nu ka, “Am sunsun ka konyayafɔm koro wo ni ahoresaaki, saŋga bo konyafan n toko wo bu dɔ ni? Ama, saŋga suba bo bu bá yi konyafan n fite bu nu, nyini saŋga n ye bu nyá cici bu nɔɔ a.”
16Na Yesu akaaki ase ka, “Be koro fa má sanvuin fɔfɔrɛ kpa tɔ má tani dawa kunma, nzɛn i yoori sɔ, sanvuin fɔfɔrɛ ni sɔ́n tani dawa n wɔ, na i téke i kunma buka su. 17I kaaki ti sɔ ɔ bekun ka be koro fa má nzan nyiiwa faŋgafɔ gɔ má dundu dawa bɛbɛtɛ nu, nzɛn i yoori sɔ, dundu ni tíɛ wɔ, na i ká ŋgbɛɛn, na nzan n kɛrɛ sóŋgi butu. Ama, i ti ye ni ka, bu fa nzan nyiiwa faŋgafɔ gɔ dundu fɔfɔrɛ biiwa nu wɔ, na bu fa taka bo pui yo má i.”
Bara tukpakifɔ be, ni baabara be yiwee jɔrɛ
18Saŋga bo Yesu wo jɔjɔ su sɔ ni, na Yudafɔm kpiɛn be bo i niɛ bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ n su n aba akutu i nyunu, ase i ka, “M wa baabara awu, jina n nu bɛrɛ. Bra na a ba fa u saa nana i ŋu, na i nyá ŋgɔɔ.” 19Na Yesu ayasu, na i ni yiri akɔ, na i susufɔm n asu su.
20Dɔ na bara be woori jama n nu, i bita abiɛɛri i afɔ buru ni nnyɔ lɛɛ bo i kpu na i kpiɛ má. Na wɔ sakati awura jama n nu Yesu sin, afa i saa akan Yesu tanlɛɛ n jaa bu. 21Dama i seeri i kunnu ka, “Haari m fa m saa kaanri i tanlɛɛ ni mmɔɔ, m nyá laifiɛ.” 22Na Yesu akaaki aniɛ aŋu i, na wɔ se i ka, “M wa, ma u ahore si. Yarada n bo a yo m ni, yiri ma a nya laifiɛ a.” Dika n nu bɛrɛ, na bara n anya laifiɛ.
23Saŋga bo Yesu kɔ juuri kpiɛn n dika ni, na wɔ ŋu sɛɛ mbiɛ kanfɔm, ni jamam ka bu wo naŋmiɛ su. 24Na wɔ se bu ka, “Am fa sin fite, baabara n awu má, wɔ daafi wɔ.” Ama, na ba siri i. 25I fɔɔnri jama n kɛrɛ fite wieeri ni, na wɔ nya awura sɔɔ n bo baabara n da nu n nu, na wɔ kɔ atara i saa, na wɔ yasu. 26Na nyini labari n abara ayɛ dɔ dɛɛ awɔrɛ n kɛrɛ nu.
Kabo Yesu tuntuunri anyinsin nnyɔ nbem na bu ŋuuri asi ni
27Na Yesu afite bɛrɛ, i sukɔ n na anyinsin nnyɔ nbem asu i su, subo fere i, bu ŋa, “Fɛmɛ Davidi anuma, si ya aŋunfɔ.” 28Na saŋga bo Yesu kɔ wuraari awuru n nu ni, na anyinsinm n aba i dɔ na wɔ bisa bu ka, “Am yo yarada ka m koro ma am nya laifiɛ?” Na ba bɔ i nu ka, “Ɛɛn, ya Mibiɛ, ya yo yarada.” 29Dɔ na wɔ fa i saa akan bu nyumbaam, na wɔ se bu ka, “Kabo am ayo m yarada ni, i yó sɔ ma am.” 30Na bu nyumbaam n ateke, na ba ŋu asi. Na Yesu abɔbɔ bu ni nahɔrɛ su ka, má bu ma be si sa n bo wɔ yo i ni. 31Ama, na ba kɔ abo ndoori abara ayɛ dɔ dɛɛ awɔrɛ n kɛrɛ nu, fa kɔ sa n bo Yesu ayo i ni.
Kabo Yesu ma bobo be nyaari laifiɛ ni
32Saŋga bo anyinsinm n fite kɔɔri n dɛɛ sin, na minɛ nbem afa sɔnɔ be aba Yesu dɔ, ajini ayo i bobo wɔ. 33Yesu fɔn yiiri ajini n fiteeri sɔnɔ n ŋu wieeri n na wɔ koro ajɔjɔ. Na jama n ayo alekutura, na ba se ka, “Ya nya ŋu má ahin sa n be ŋusu cɛɛn be, Yisareli asiɛn n su.” 34Ama, na Farasifɔm n ase ka, “Ajinim kɛrɛ dɛɛ fɛmɛ ni ma i yiko ye i koro fɔn yi ajinim n a.”
Kabo Yesu siiri jama ni aŋunfɔ ni
35Na Yesu abara ayɛ miɛ ŋgbiŋgbirim, ni kan kanm n kɛrɛ su, na i sukere minɛm, bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔm n nu, na i sukan labari kpa n fa kɔ Nyɛmɛ fɛmɛya n su, na wɔ tuntun minɛ bo tukpaki barasu barasu n kɛrɛ bita bu ni, na ba nya laifiɛ. 36Saŋga bo Yesu ŋuuri jama n na wɔ si bu aŋunfɔ, dama ba di wahara, na bu la má bukafɔ. Bu ti ka nbɔɛm bo bu la má sasafɔ ɔ. 37Na wɔ se i susufɔm n ka, “Fiesu diire n sunnu, ama, bo bu kɔ i tambu n sunnu má. 38Nyini ti, am sere Mibiɛ n bo i dɛɛ la fie n ka i sunma jumayofɔm na bu kɔ i tambu.”
10Kabo Yesu yiiri minɛ buru ni nnyɔ ka bu yo i jaramasam ni
1Na Yesu afere i susufɔ buru ni nnyɔm ni, na wɔ ma bu yiko ka bu kɔ sufɔn yi ajinim fite minɛm ŋu, na bu ma tukpakifɔm barasu barasu kɛrɛ nya laifiɛ. 2I jaramasa buru ni nnyɔm n bo i yiiri bu n duma n la Simon, bo bu fere i ka Petoro ni, ni i niɛma Andere, ni Yakobo ni i niɛma Yohane bo bu si la Zɛbɛdi ni, 3ni Filipu, ni Batolomeyo, ni Tomasi, ni Matio bo i ti lampodefɔ ni, ni Yakobo bo i si la Alafeyo ni, ni Tadayɔ, 4ni Simon bo i tu ŋgoni fa kɔ i asiɛn su ni, ni Yudasi Isikariyoti bo i ba tɔɔri Yesu ni.
5Na Yesu asunma nyini minɛ buru ni nnyɔm n na wɔ ma bu ahin nɔaniɛ ni, i ŋa, “Má am kɔ miɛm bo bu ti má Yudafɔm miɛm n nu, wara am wura Samariyafɔm miɛ be nu. 6Ama, am kɔ Yisarelifɔm bo bu ti ka nbɔɛm na ba mini n dɔ. 7Am kɔ na am kɔ kan Nyɛmɛ jɔrɛ kere bu, na am se bu ka, saŋga n adodo bo Nyɛmɛ Fɛmɛ bá niɛ i minɛm su. 8Na am ma tukpakifɔm nya laifiɛ, na am teŋge bo ba wu ni, na am ma kokofɔm nya laifiɛ, na am fɔn yi ajinim fite minɛm ŋu. Kabo ma ma am ahin yiko n na ma de má pui ni, am gusu yo sɔ n na má am de pui. 9Má am se ka am bita ŋwaa be, haari ŋwaa kaan mmɔɔ. 10Ahin atin n bo am sukɔ i ni, má am se ka am bita kuruku, má am fa tanlɛɛ be buka bo am wura i n su, má am fa gbagbaa, má am fa kpama, dama jumayofɔ kɛrɛ ti ye ni ka bu ma i diire wɔ.”
11Na wɔ se ka, “Miɛ kpiri, wara miɛ kan kan kɛrɛ bo am kɔ wuraari nu, am niɛniɛ sɔnɔ kpa, na am kɔ wo i dɔ, haari am bá fite miɛ n nu. 12Awuru kɛrɛ bo am kɔ suwura nu, am bisa bu dɔŋgu, na am se bu ka Nyɛmɛ yo bu kisi. 13Nzɛn nyini awuru n nufɔm deeri am wɔfɔ, am ma nyini kisi n ka bu dɔ, ama, nzɛn ba de má am, am kaaki de nyini kisi n bu dɔ. 14Sasu bekun, nzɛn awuru, wara miɛ bo am kɔ wuraari nu, na ba de má am wɔfɔ, wara ba soro má am su ka bu ti am nɔaniɛ ni, am fite yaki nyini awuru n wara miɛ ni, na am kpɔnkpɔn yi am jaa tuturi kɛrɛ. 15Nahɔrɛ ye m suse am n a, jina cɛɛn, Nyɛmɛ cín nyini miɛ n nufɔm sui tara Sodom ni Gomora miɛm n nu satiɛyofɔm ni.”
Kabo Yesu ŋa bu bá kere i jaramasam wuwuruwa barasu ni
16Na Yesu akaaki ase bu ka, “Am ti fɛn. M susunma am wɔ lɛɛ kabo nbɔɛm kɔ saŋga bedim nu barasu ni. Nyini ti, am fa ŋgɔnlɛ na am tara am ŋu ka woom, na am yo am ŋu bɛnlɛ ka tiiwam. 17Am si am ŋu sa, dama minɛ bá fa am wura jɔrɛdifɔm saa nu, na bu fín am ŋgbere bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔm n nu. 18Mini dɛɛ ti, bu cín am wura gominam ni nfɛmɛm saa nu. Nyini má am atin na am di m daani kere bɛrɛ a, ni bo bu ti má Yudafɔm n kɛrɛ. 19Saŋga bo bu bá faari am wuraari jɔrɛdifɔm saa nu ni, má am ma am ahore saaki fa kɔ kabo am kɔ́ jɔjɔ barasu. Nyini saŋga n ba juuri, Nyɛmɛ má am nɔaniɛ ye am jɔjɔ a. 20Nɔaniɛ ni fíte má am dɔ, ama, i fíte am Si Nyɛmɛ dɛɛ Awiɛwiɛ n dɔ, ye am jɔ́jɔ a.
21Gɔrɔm ni niɛmam bá tɔ bu beŋgu ma bu kpɔfɔm na bu kún bu, na nbaasim tɔ́ bu nbaam, na nbaam kéte bu wufɔm ŋu, na bu má minɛm kun bu wufɔm ni. 22Mini dɛɛ ti, sɔnɔ kɛrɛ kpɔ́ am. Ama, wɔrɔ kɛrɛ bo a mindi deeri nyini n kɛrɛ kɔ juuri i awieeri su, Nyɛmɛ dé u tii ji. 23Saŋga bo bu bá sukere am wuwuruwa miɛ be su, am ŋmati kɔ miɛ nyiŋga su. Nahɔrɛ ye m suse am n a, am koro kan má Nyɛmɛ jɔrɛ bara yɛ má Yisareli miɛm kɛrɛ su ka, ye mini Adamande Wa ni kpíe m nyi ba.
24Sɔnsɔnfɔ tara má i kerefɔ, akɔɔ gusu tara má i mibiɛ. 25Nzɛn sɔnsɔnfɔ n ba juuri i kerefɔ n juubiri, i ti ye ni ka i nyunu yi i tii. Na nzɛn akɔɔ n ba juuri i mibiɛ n juubiri, i ti ye ni ka i nyunu yi i tii. Nzɛn bu nya fereeri awurufɔbiɛ n ka Bɛlazɛbuli, bo bu kaaki fere i ka Sitana ni, nyini saŋga bu fére i dikafɔm bɛrɛ kɛrɛ ka sɛ wɔ lɛɛ?”
Kabo wɔ yo daka ka ya soro Nyɛmɛ ŋgumi ni
26Na wɔ kaaki ase bu ka, “Nyini ti, má am soro sɛrɛ ni minɛm. Dama deke be wo má bɛrɛ bo i wo fiɛɛwa nu na bu bá ŋu má i, deke be gusu wo má bɛrɛ bo i wo asiri nu na bu bá si má i. 27Deke kɛrɛ bo m jɔjɔ seeri am kɔŋguɛ, wɔ yo daka ka am jɔjɔ i wiɛsu wɔ. Na deke kɛrɛ bo m tuuri i asuturi am dɔ, wɔ yo daka ka am bo i ndoori na sɔnɔ kɛrɛ ti i. 28Má am soro minɛm bo bu koro kun aŋuniɛmbaa n na bu koro kun má awiɛwiɛ n ni. Ama, am soro Nyɛmɛ bo i koro saaki awiɛwiɛ n ni aŋuniɛmbaa n kɛrɛ, cɛɛma sin nu ni. 29Am si ka njɔrɛm nnu ŋwaa ti kaan sɔ ɔ, má sɔ? Ama, bu kun n kpein mmɔɔ tɔ́ má asiɛŋgu bo i ti má ya Si Nyɛmɛ koroyanu. 30Haari am tiiŋmiɛ kɛrɛ mmɔɔ bo i wo am tii su ni, Nyɛmɛ si i kɛrɛ nɔ. 31Nyini ti, má am soro sɛrɛ. Am la anyunuyi Nyɛmɛ dɔ tara njɔrɛm beberebe.”
32Na Yesu akaaki ase bu ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i kan kereeri minɛm ka i ti m susufɔ, mini gusu bá kan kere m Si Nyɛmɛ bo i wo aŋgoro n ka i mi ti m dɛɛ wɔ. 33Ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i keteeri minɛm nyunu ka i ti má m susufɔ, mini gusu bá kete m Si Nyɛmɛ bo i wo aŋgoro n nyunu ka i mi ti má m dɛɛ.”
Kabo Yesu ŋa wɔ fa kpakpaakinu aba barasu ni
34Na Yesu akaaki ase ka, “Má am sunsun ka ma ba ka m fa tanalaifiɛ ba ma durunya n nufɔm wɔ. Ma ba má ka m fa tanalaifiɛ ba, ama, m faari luɛ baari a. 35M baari ka m ba kpura baa ni i si tii wɔ, na m kpura baabara ni i ni tii, na m kaaki kpura baa n ni, ni i wa yi tii, 36na sɔnɔ dikafɔm káaki i kpɔfɔm.
37Sɔnɔ kɛrɛ bo i koro i si, wara i ni tara mini, i ti má ye ni ka i mi wo m dɔ. Na sɔnɔ kɛrɛ bo i koro i wa baabiɛsɔ, wara baabara tara mini, i ti má ye ni ka i mi wo m dɔ. 38Na sɔnɔ kɛrɛ bo i sɔ má i yiwee baka jaanu n na i su m su, i ti má ye ni ka i mi wo m dɔ. 39Sɔnɔ kɛrɛ bo i ŋa i kpíni i ŋgɔɔ busu, i mi bá fun i, ama, na sɔnɔ kɛrɛ bo i tɔɔri i ŋgɔɔ mini dɛɛ ti, i mi nyá ŋgɔɔ.”
Kabo sɔnɔ kɛrɛ bo i deeri Yesu susufɔm wɔfɔ nyá i ŋkatɔ ni
40Na Yesu akaaki ase bu ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i de am wɔfɔ, i mi de mini wɔ lɛɛ, na sɔnɔ kɛrɛ bo i de mini, i mi de yiri bo i sunmaari m wɔ lɛɛ. 41Sɔnɔ kɛrɛ bo i de Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ ka i ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ n dɛɛ ti, i mi nyá ŋkatɔ kabo Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ nya i n wɔ, na sɔnɔ kɛrɛ bo i de sɔnɔ bo i yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ, na wɔ de i ka i yo sa bo i kɔ atin su n dɛɛ ti, i mi nyá ŋkatɔ kabo sɔnɔ bo i yo sa bo i kɔ atin su n nya i n wɔ. 42Nahɔrɛ ye m suse am n a, sɔnɔ kɛrɛ bo i saari nzue niniki kaan sɔ mmɔɔ, maari m susufɔ n bo i ti bu kɛrɛ kaan n kun, ka i mi ti m dɛɛ susufɔ n ti, i mi nyá i ŋkatɔ.”
111Saŋga bo Yesu jɔjɔɔri i susufɔm n dɔ wieeri ni, na wɔ jeŋgbe Galili awɔrɛ n nu miɛ miɛm su, sukere minɛm, na wɔ kan Nyɛmɛ jɔrɛ.
Kabo Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛfɔ n sunmaari i susufɔm Yesu dɔ ni
2Nyini saŋga ni, ba nyi Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛfɔ n dansaraka sɔrɔ. Na wɔ ti sam kɛrɛ bo Kristo Tiidefɔ n suyo bu ni, na wɔ sunma i susufɔm ka bu kɔ bisa i ka, 3“Wɔrɔ ye bu yo seeri ka a bá n a, nzɛn ya ŋmínda sɔnɔ fɔfɔrɛ be wɔ?” 4Na Yesu abɔ bu nu ka, “Am kpie am nyi kɔ se Yohane fa kɔ sam bo am ati bu na am aŋu bu ni, ka 5anyinsinm aŋu asi, wɔbukam akoro anati, kokofɔm anya laifiɛ, asuturim ati asui, minɛm bo ba wu n ateŋge, na yaarifɔm gusu akoro ati labari kpa ni. 6Terefiɛ wo minɛm bo bu yo m yarada na bu la má sika be ni mini n dɔ.”
7Saŋga bo Yohane susufɔm kaaki sukɔ ni, na Yesu ajɔjɔ jama n dɔ, fa kɔ Yohane ŋusu jɔrɛ, i ŋa, “Saŋga bo am fite kɔɔri Yohane dɔ, boro kpantain n nu ni, am kɔɔri ka am kɔ ŋu nzu wɔ? Am kɔɔri ka am kɔ ŋu sɔnɔ bo i ti ka barankpaati fofoe bo aŋuma n kankan i wɔ? 8Nzɛn má nyini, nzu ti ye am kɔɔri a? Am ŋa am kɔ ŋu sɔnɔ bo i wura sutura ŋgbiŋgbiri wɔ? Ai, am si ka minɛm bo bu wura nyini suturam ni, bu wo nfɛmɛm dika a. 9Nzɛn má nyini, nzu ti ye am kɔɔri a? Am kɔɔri ka am kɔ ŋu Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ ɔ? Ɛɛn, m suse am wɔ lɛɛ, ka, am aŋu sɔnɔ bo i tara Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ. 10Dama Yohane ye bu yo kɛrɛɛri i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka,
‘Nyɛmɛ ŋa o,
“M dú mɔ sunma m sunmafɔ n na i dú u mɔ,
yiri kɔ́ yo u atin n dɔŋgu se u a.”’
11Nahɔrɛ ye m suse am n a, Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛfɔ n la má abeŋgu, bo i tara i durunya n nu. Ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i ti kaan, Nyɛmɛ fɛmɛya n nu n tara yiri Yohane.” 12Na Yesu akaaki ase ka, “Fite saŋga bo Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛfɔ n boori Nyɛmɛ jɔrɛ kan n bu ni, fa ba ju ni kisa, ye Nyɛmɛ fɛmɛya n ŋuuri kekereke a, na minɛm afa anyumboro ka bu wura nu de i. 13Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm kɛrɛ, ni Moyisi du mɔ kɛrɛɛri Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu fa kɔ Nyɛmɛ fɛmɛya n su ka, ye Yohane nya baari a. 14Nzɛn am yó bu nɔaniɛm yarada, Yohane la yiri n bo bu yo kɛrɛɛri ka Eliya káaki ba n a. 15Bo i koro ka i ti ahin jɔrɛ n bu, i ti ye ni ka i so i sui na i ti.”
16Na Yesu akaaki ase ka, “Ye m fá nzu fa sunsun kabo nyumafɔ ti a? Bu ti ka nbaatuma kan kanm bo bu tana gɔɔsu wɔ. Na bu sufere bu beŋgu, 17bu ŋa, ‘Ya kan tere ama am, ama, am abo má kereba. Ya di sɛɛ jue ama am, ama, am asun má.’ 18Deke bo i ti na m se sɔ n la ka, Yohane ba juuri ni, i ciciiri i nɔɔ ɔ, i di má diire, i nu má nzan yiri fieo, nyini ti, na ba se ka ajini wo i ŋu a. 19Ama, mini Adamande Wa n ba juuri, na m ni minɛ asaŋga adi, na ya saŋga anu, na ba se ka, ‘Am niɛ, ahin sɔnɔ n yiri, i ti ayaakpirifɔ ɔ, na i nu nzan nahɔrɛ su. Wɔ tara lampodefɔm, ni satiɛyofɔm danfoya.’ Tɔ, minɛm kɛrɛ bo bu su Nyɛmɛ dɛɛ alecira n atin n su ni, bu sayoowam kere ka i ti nahɔrɛ a.”
Kabo Yesu ŋa miɛ nbem n nufɔm bá ŋu anyumboro barasu ni
20Miɛm bo Yesu yoori alekutura sam beberebe nu ni, bu minɛm n akaaki má bu wo, nyini ti, na Yesu akan bu ndiɛ, 21i ŋa, “Ambɛrɛ Korazinfɔm, am bá ŋu anyumboro. Ambɛrɛ Besayidafɔm gusu, am bá ŋu anyumboro. Alekutura sam bo m yo maari am ni, má nzɛn m yoori bu Tiro ni Sidon miɛ kpirim n nu, má minɛm n akaaki bu wo dada kɛrɛ na bu fa pirim bɔtɔ, ni nzuin yo bu yoowa n bo i kere ka bu ahore asaaki, bu satiɛ yoowa n dɛɛ ti ni. 22Ama, m suse am wɔ lɛɛ, ka, jina cɛɛn, Nyɛmɛ bá cin am sui tara Tiro ni Sidon dɛɛ satiɛyofɔm. 23Ambɛrɛ Kapɛnamfɔm gusu, am sunsun ka Nyɛmɛ bá yɛ am su kɔ aŋgoro wɔ? Ai, i bá yo am kaan wɔ, na i fá am cɔɔndi kɔ Yiweefɔm Woobiri nu. Alekutura sam bo m yo maari am ni, má nzɛn m yoori bu Sodom miɛ kpiri n nu, má kisa, miɛ n toko wo bɛrɛ haari ni nyuma. 24Ama, m suse am wɔ lɛɛ, ka, jina cɛɛn, Nyɛmɛ bá cin am sui tara Sodom dɛɛ satiɛyofɔm.”
Kabo Yesu jɔjɔ fa kɔɔri kabo i woowa ti barasu ni
25Nyini saŋga n na Yesu ase ka, “M Si Nyɛmɛ, wɔrɔ ti aŋgoro ni asiɛŋgu kɛrɛ Mibiɛ a. M da u asi ka a fa nyini dekem bo alecirafɔm ni sifɔm si má i ni, ayi akere bo bu ti ka nbaatam ni. 26M Si, i ti nahɔrɛ wɔ, kabo a koroori ka i yo lɛɛ.”
27Na wɔ kaaki ase bu ka, “M Si Nyɛmɛ afa deke kɛrɛ awura m saa nu. Be si má Nyɛmɛ Wa ni, má ka i Si Nyɛmɛ si i a, na be gusu si má i Si ni, má ka Baa ni si i a, ni minɛm bo Baa n koro ka i yi i kere bu ni, bɛrɛ si i a.”
28Na wɔ kaaki ase ka, “Ambɛrɛ kɛrɛ bo am sɔ sɔɔri nɔnɔɔri n na am afie ni, am bra m dɔ, na m má am ŋumiyi. 29Am de m sɔɔri ni, na am ma am wo ti kabo m dɛɛ n ti ni, dama m ti bɛnlɛ wɔ, na m yo m ŋu kaan. Mini dɔ ye am nyá ŋumiyi a. 30Dama kereewa n bo m fa ma am n ti má kekereke, na sɔɔri n gusu bo m fa sɔ am n wo má nɔ.”
12Kabo Yesu jɔjɔ fa kɔɔri Ŋumiyi cɛɛn jɔrɛ ni
1Nyini saŋga n na Yesu ni i susufɔm ni sunati sin alɛmbaa fie be nu, Yudafɔm Ŋumiyi cɛɛn ni. Na ahɔɛ ati i susufɔm ni, na ba bubu be akpɛsɛ. 2Saŋga bo Farasifɔm ni ŋuuri nyini sɔ ni, na ba se Yesu ka, “Niɛ fɛn. Kabo u susufɔm ni suyo ni, Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n kere ka má be yo sɔ, Ŋumiyi cɛɛn ni.” 3Na wɔ se bu ka, “Am nya kan má Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu, kabo Fɛmɛ Davidi yo yoori saŋga bo ahɔɛ tiiri i ni i minɛm na ba si má kabo bu yo ni, nzɛn sɛ? 4Ahɔɛ n ti, na wɔ kɔ awura Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu, na wɔ di kpɔnɔ n bo ba fa ama Nyɛmɛ ni, na wɔ ma i minɛm ni be. Ama, am si ka ya dɛɛ atin n su, Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm ŋgumi ti ye ni ka bu di nyini kpɔnɔ n a. 5Sasu bekun, am nya kan má Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu, kabo Ŋumiyi cɛɛn n kɛrɛ cɛɛn, na Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm ni saaki Ŋumiyi cɛɛn n ciire ni, na bu yo bu yoowam Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu, na be se má bu pui, nzɛn sɛ? 6M suse am wɔ lɛɛ, ka, deke bo i tara Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n wo fɛn. 7Ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, Nyɛmɛ ŋa o, ‘M koro aŋunfɔ si tara bo am yo yoowa ma m.’ Nzɛn má am si nyini nɔaniɛ n bu, má am ma má bu di minɛm jɔrɛ cin bu sui, bɛrɛ bo bu la má ŋgasi be ni. 8Dama mini Adamande Wa ni ti Ŋumiyi cɛɛn n Mibiɛ n a.”
Kabo Yesu tuntuunri sɔnɔ asaa fuin be Ŋumiyi cɛɛn ni
9Na Yesu ayasu dɔ akɔ awura bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ n nu. 10Sɔnɔ asaa fuin be woori dɔ. Na minɛ nbem akoro ka bu sɔ́ Yesu ŋgɛɛ na bu járaki i ka na wɔ saaki Ŋumiyi cɛɛn n ciire ni. Dɔ na ba bisa i ka, “Atin wo nu ka ya koro ma sɔnɔ nya laifiɛ, Ŋumiyi cɛɛn ni?” 11Na Yesu abɔ bu nu ka, “Am nu, ŋma ye i bɔɛ ti kun n kpein ye i toori kunma ŋgoŋgo nu Ŋumiyi cɛɛn n ye i mi wúra yi má i a? 12Adamande tara bɔɛ fieo. Nyini ti, ya dɛɛ atin n su, atin wo nu ka ya yo sakpa Ŋumiyi cɛɛn ni.” 13Na wɔ nya ase sɔnɔ n ka, “Teŋge u saa ni.” Na wɔ teŋge i saa ni, na i saa n ayo faŋga bekun ka nyiŋga ni. 14Dɔ na, Farasifɔm n afite akɔ asɛsɛ bu ŋu su, kabo bu yó na bu kun Yesu.
Kabo amusuisufɔ n bo Nyɛmɛ ayi i n ti barasu ni
15Saŋga bo Yesu siiri nu sɔ ni, na wɔ yasu bɛrɛ. Na jama beberebe asu i su, na wɔ ma bu tukpakifɔm kɛrɛ anya laifiɛ. 16Na wɔ bɔbɔ bu ka, má bu ma be si i sɔnɔ nzuin nu. 17I yoori sɔ, adena kabo Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Esaya yo jɔjɔɔri n yo yiiwa a, i ŋa,
18“Nyɛmɛ ŋa o,
‘M amusuisufɔ bo ma yi i ka i yo m sa koroowa n yaa.
Yiri ye m koro i a, m ahore ajɔ i ŋu.
M má m Awiɛwiɛ n ba wura i ŋu.
Na i kɔ́ kan kere durunya n nufɔm kɛrɛ
kabo m nahɔrɛ atin n ti barasu.
19I ni be sé má akuruwa, wara i tíɛntiɛn má.
I káaki yo má naŋmiɛ atiŋgberem su.
20I búbu má janja wura bo wɔ biri,
na i nɔ́ má fitana bo i je má nyunyumi.
I wó bɛrɛ sɔ
haari na m nahɔrɛ atin n bá kunma deke n kɛrɛ.
21Na durunya n nufɔm kɛrɛ bá ti i duma ni,
na bu yó i tama.’”
Kabo Farasifɔm tuunri Yesu nzuin ka i ni Sitana dɛɛ ti kun ni
22Nyini sin na ba fa sɔnɔ be aba Yesu dɔ, ajini ayo i anyinsin ni bobo wɔ. Na Yesu ama wɔ nya laifiɛ, na wɔ koro ajɔjɔ, na wɔ ŋu asi. 23Na minɛm kɛrɛ ayo alekutura, na ba bisa bu ŋuŋu nu ka, “Fɛmɛ Davidi anuma n lɛɛ, nzɛn sɛ a?” 24Ama, Farasifɔm tiiri sɔ n na ba se ka, “Bɛlazɛbuli bo i ti ajinim kɛrɛ dɛɛ fɛmɛ ni, yiri ŋgumi ma ahin sɔnɔ n yiko dɛɛ ti, ye i koro fɔn yi ajinim n a.”
25Yesu siiri bu sunsunni n sɔ n na wɔ se bu ka, “Fɛmɛya kɛrɛ bo i nya kpakpaakiiri nu wieeri, nyini fɛmɛya ni ká ŋgbɛɛn wɔ. Awuru, wara miɛ kɛrɛ gusu bo i nya kpakpaakiiri nu wieeri, nyini awuru, wara miɛ ni sándi wɔ. 26Nyini ti, nzɛn má Sitana bo i ti ajinim kɛrɛ fɛmɛ n nya fɔn i ajinim fite minɛm ŋu, má nyini kere ka ba kpakpaaki nu lɛɛ. Ye i yó sɛ ye i fɛmɛya ni kóro jina a? 27Tɔ, ye nzɛn am ŋa Bɛlazɛbuli maari m yiko, ye m fa fɔn yi ajinim a, ye ŋma maari am dɛɛ minɛm ni yiko ye bu bita fɔn yi bu n a? Nyini ti, kabo am minɛm yoori ni, nyini kere ka am la má nahɔrɛ. 28Ama, Nyɛmɛ dɛɛ Awiɛwiɛ ni ma m yiko ye m fa fɔn yi ajinim a. Nyini n kere ka Nyɛmɛ Fɛmɛ wo am nu suniɛ i minɛm su lɛɛ.
29Bekun, i bá yo sɛ ye be koro wura sɔnɔ faŋgafɔ dika na i fin i neŋge a, má ka wɔ tara i faŋgafɔ acin i nyama ka? Nyini sin na i nyá koro fin i neŋge bo i wo awuru n nu.
30Sɔnɔ kɛrɛ bo i jina má m sin, i mi ti m kpɔfɔ ɔ. Na sɔnɔ kɛrɛ gusu bo i buka má m na ya tiɛn minɛm nɔɔ, i mi sandi minɛm wɔ. 31Nyini ti, m suse am wɔ lɛɛ, ka, Nyɛmɛ koro fa minɛm satiɛ kɛrɛ fa ce bu, haari fa kɔ saŋga ni jɔrɛ ŋgbɛɛnŋgbɛɛn kɛrɛ bo bu jɔjɔɔri i fa kɔ Nyɛmɛ dɔ, ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i jɔjɔ wuraari Awiɛwiɛ Casi ni ŋgasi nu, Nyɛmɛ fá má i mi ŋgasi ce má i. 32Sɔnɔ kɛrɛ bo i jɔjɔ wuraari mini Adamande Wa ni ŋgasi nu, Nyɛmɛ fá i mi ŋgasi ce i. Ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i jɔjɔ wuraari Awiɛwiɛ Casi ni ŋgasi nu, Nyɛmɛ fá má i mi ŋgasi ce má i, fite kisa haari fa kɔ fa ba.”
Kabo Yesu ŋa ya fa minɛm woowa fa si kabo bu ti ni
33Na Yesu akaaki ase bu ka, “Baka kɛrɛ bo i nya ti kpa, su suuwa kpa a, na baka kɛrɛ gusu bo i nya ti má kpa, su suuwa tiɛtiɛ wɔ. Dama baka kɛrɛ suuwa, ye a fa si kabo i ti a. 34Ambɛrɛ burukɔɔnufɔm ka woom ni, kabo am ti satiɛyofɔm sɔ ni, am yo sɛ koro yo sakpa bekun a? Dama dekem n bo am sunsun bu am ahore su n ye am jɔjɔ bu a. 35Sɔnɔ kpa ni i deke kpa kɛrɛ bo i bita i, fa sakpa ba a. Na sɔnɔ tiɛ gusu ni i deke tiɛ bo i bita i, fa satiɛ ba a. 36M suse am wɔ lɛɛ, ka, jina cɛɛn, Nyɛmɛ dí sɔnɔ kɛrɛ jɔrɛ fa kɔ jɔrɛ ŋgbɛɛnŋgbɛɛn kɛrɛ bo i yo jɔjɔɔri i. 37Dama u nɔaniɛ jɔjɔɔwa má a fite nu a, na u nɔaniɛ jɔjɔɔwa gusu má bu di u jɔrɛ cin u sui a.”
Kabo Yesu keteeri ka i yó má alekutura sa bo bu koro i ni
38Na Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm, ni Farasifɔm nbem ase Yesu ka, “Ya Kerefɔ, ya koro ka a yo alekutura sa be kere ya na ya ŋu i.” 39Na Yesu ase bu ka, “Ambɛrɛ nyumafɔ, satiɛyofɔm bo am su má Nyɛmɛ ni, ye am koro ka m yó alekutura sa be na am niɛ a? Ai, m yó má alekutura sa be na am ŋu i fieo, má ka alekutura sa n bo Nyɛmɛ yo yoori i maari i nɔaniɛ kanfɔ Jona ni ŋgumi. 40Dama kabo Jona yo woori jombaa bambaka be kunnu kɔ juuri lesan, kɔŋguɛ ni wiɛsu ni, sɔ ye mini Adamande Wa ni bá wo asiɛn n bu kɔ ju lesan, kɔŋguɛ ni wiɛsu a. 41Jona yo kaanri Nyɛmɛ jɔrɛ kereeri Ninɛvafɔm na ba kaaki bu wo. Jina cɛɛn, bɛrɛ bá yasu jina na bu járaki ambɛrɛ nyumafɔm, dama kisa, m suse am wɔ ka, mini tara Jona, ama, am akete ka am kaaki má am wo. 42Fɛmɛ bara be yo fiteeri haari i bɔsu Seba wɔ, na i bá ti Fɛmɛ Solomon dɛɛ alecira jɔjɔɔwa nɔaniɛ ni. Jina cɛɛn, yiri bá yasu jina na i járaki ambɛrɛ nyumafɔm nahɔrɛ su, dama kisa, m suse am wɔ ka, mini tara Fɛmɛ Solomon, ama, am ade má m nɔaniɛ ni.”
Kabo ajini bá kaaki ba i woobiri dawa na i ti barasu ni
43Na Yesu akaaki ase bu ka, “Nzɛn ajini nya fite yakiiri sɔnɔ, i kɔ jeŋgbe bara yɛ boro kpantain nu wɔ, deke bo nzue wo má, na i kɔ niɛniɛ woobiri bo i tana yi i ŋumi. Nzɛn wɔ nya má woobiri, 44nyini saŋga, a ti ka i ŋa, ‘Ma m kpie m nyi kɔ m woobiri dawa ni.’ Na i kaaki kɔ, i kɔ ŋu ka ba kpara dika n nyunyumi, asɛsɛ deke kɛrɛ su, be wo má nu. 45Na i nyá kɔ fa ajinim nso, bo bu ti tiɛ tara yiri ni i tii, na bu kɛrɛ bá wura woobiri dawa n nu. Nyini saŋga, a ŋu ka sɔnɔ n woowa ayo tiɛ atara kabo i yo ti dawa ni. Sɔ ye i bá yo ma ahin nyumafɔm bo bu satiɛyo asunnu n a.”
Minɛm bo bu ti Yesu ni, ni i ninbaam nahɔrɛ su n jɔrɛ
46Yesu toko wo minɛm dɔ jɔjɔ su ni, na i ni, ni i niɛmam aba aka ajina dasin, na ba se ka bu koro ka bu jɔjɔ i dɔ ɔ. 47Na minɛm ni kun ase i ka, “Ti fɛn, u ni, ni u niɛmam jina dasin koro ka bu jɔjɔ u dɔ.” 48Sɔnɔ n seeri i sɔ wieeri ni, na Yesu ase i ka, “Ma m kere u bo bu ti m ni, ni m niɛmam.” 49Na wɔ fa i saa akere i susufɔm ni, na wɔ se ka, “Niɛ fɛn. M ni, ni m niɛmam n yaa. 50Dama sɔnɔ kɛrɛ bo i yo m Si Nyɛmɛ bo i wo aŋgoro n dɛɛ sa koroowa, yiri ti m siwa, ni m niwa, ni m ni a.”
13Miɛɛnu fa kɔ kabo dɔdɔɔrifɔ be sandiiri alɛmbaa ni
1Nyini cɛɛn n na Yesu afite awuru n nu akɔ atana Galili kunma kpiri n nɔɔ su, ka i kan Nyɛmɛ jɔrɛ kere jama ni. 2Na jama beberebe atiɛn bu nɔɔ i dɔ. Bu sunnuuri beberebe sɔ n dɛɛ ti, na wɔ wura lee nu atana, na bɛrɛ aka ajina nzue n nɔɔ su. 3Na wɔ bo miɛɛnum na wɔ kere bu dekem beberebe. I ŋa, “Dɔdɔɔrifɔ be fiteeri sɔ ɔ, ka i kɔ sandi alɛmbaa. 4Saŋga bo i wo sandi su ni, na alɛmbaa ni nbem atɔtɔ atin n nɔɔ, na anumam aba atambu bu ami. 5Na nbem atɔtɔ tiɛka su, deke bo fa sunnu má ni, fa n sunnu má n dɛɛ ti, wɔ cɛ má, na wɔ fi, 6ama, wiɛ ba fiteeri agaya ni, na ba waandi, dama bunlui n akpama abi má. 7Na alɛmbaa ni nbem atɔtɔ lɔlɔɛ nu, na lɔlɔɛ n anyi akata bu ŋu. 8Ama, na alɛmbaa ni nbem atɔtɔ asiɛn kpa su, na wɔ nyi awura mbaa zɔi zɔi.” 9Na Yesu ase bu ka, “Bo i koro ka i ti ahin jɔrɛ n bu, i ti ye ni ka i so i sui na i ti.”
Deke bo i ti na Yesu boori bu miɛɛnu n ni
10Nyini sin na i susufɔm n aba i dɔ, aba abisa i ka, “Nzu ti ye a nya ba ŋa a jɔjɔ minɛm dɔ, a bo bu miɛɛnu a?” 11Na Yesu abɔ bu nu ka, “Ambɛrɛ ye Nyɛmɛ ma am asi i fɛmɛya n nu asiri jɔrɛ kɛrɛ a, ama, bɛrɛ bo ba ka ni, i ma bu si má i. 12Dama sɔnɔ kɛrɛ bo wɔ nya deke be Nyɛmɛ dɔ na i mi si i bita, Nyɛmɛ búka i su wɔ, na i nyá beberebe, ama, bo i si má i bita, haari ni nyini kaan n bo i la i ni, Nyɛmɛ dé i dɔ ɔ. 13Deke bo i ti na m bo bu miɛɛnu n la ka, bu niɛ wɔ, ama, bu ŋu má pui. Bu so bu sui wɔ, ama, bu ti má deke n bo bu so bu sui ka bu ti i n bu. 14Bu ti sɔ n dɛɛ ti, ye Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Esaya yo jɔjɔ niiri bu n a, i ŋa,
‘Nyɛmɛ ŋa o,
Am só am sui ni nahɔrɛ su,
ama, am tí má deke bo am so am sui
ka am ti i n bu.
Am káaki niɛ ni nahɔrɛ su,
ama, am ŋú má pui.
15Dama ahin minɛm tii ti kekereke,
ba tɔ bu sui na má bu ti,
ba kata bu nyumbaa na má bu ŋu.
Má nyini, bu nyumbaa ŋú i wɔ,
na bu sui tí,
na bu sí bu ahore su,
na bu káaki bu wo,
na m má bu nya laifiɛ.’
16Ama, ambɛrɛ la terefiɛ, dama am ŋu asi, na am kaaki ti asui. 17Nahɔrɛ ye m suse am n a, Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm ni minɛm beberebe bo bu yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ n kɛrɛ koroori ka bu ŋu deke bo am aŋu i ni, ama, ba ŋu má i, na ba koro ka bu ti deke bo am ati i ni, ama, ba ti má i.”
Kabo Yesu kereeri miɛɛnu n bu fa kɔ dɔdɔɔrifɔ n su ni
18Na Yesu ase i susufɔm ni ka, “Am so am sui, na m se am miɛɛnu n bu, fa kɔ dɔdɔɔrifɔ n bo i sandiiri alɛmbaa n su. 19Nbem de Nyɛmɛ nɔaniɛ n fa kɔ i fɛmɛya n su kabo alɛmbaa n tɔtɔɔri atin nɔɔ n wɔ. Bu nya tiiri Nyɛmɛ nɔaniɛ n na bu ti má i bu, i cɛ má, na Sitana bo i ti sɔnɔ tiɛ ni, bá yi nɔaniɛ n fite bu ahore su, a ŋu ka bu wara afi i sa. 20Nbem gusu de Nyɛmɛ nɔaniɛ n kabo alɛmbaa tɔtɔɔri tiɛka su n wɔ. Bu nya tiiri Nyɛmɛ nɔaniɛ ni, a ŋu ka ba de i ndende ni ahorejɔ, 21ama, i da má bu ahore su. Bu kaaki ti ka alɛmbaa n bo bu bunlui akpama abi má n wɔ. I woori bu dɔ kaan sɔ, na nzɛn wahara, wara kekereke be ba tuuri bu, fa kɔ bu Nyɛmɛ su n su, a ŋu ka ba fa ati. 22Nbem gusu de Nyɛmɛ nɔaniɛ n kabo alɛmbaa n tɔtɔɔri lɔlɔɛ nu n wɔ. Bu nya tiiri Nyɛmɛ nɔaniɛ ni, a ŋu ka bu sunsunni kɛrɛ wo deke bo bu yó na bu asiri káta su, na bu koro kabo bu yó na bu nyá ajɛkɛ kɛrɛ, na bu ahore bi fa kɔ durunya n nu neŋgem su, na Nyɛmɛ nɔaniɛ n koro da má bu ahore su na i yo juma. Bu ti ka alɛmbaa n bo i wura má mbaa n wɔ. 23Ama, nbem de Nyɛmɛ nɔaniɛ n kabo alɛmbaa n tɔtɔɔri asiɛn kpa su n wɔ. Bu nya tiiri Nyɛmɛ nɔaniɛ ni, na bu de i, na bu fa yo juma, na i yo kpɛrɛ beberebe.”
Miɛɛnu fa kɔ wura mbaa fiiwa ni
24Na Yesu abo bu miɛɛnu be bekun. I ŋa, “Kabo Nyɛmɛ Fɛmɛ bá niɛ i minɛm su yaa. Sɔnɔ be kɔ sandiiri nvoni i fiesu a. 25Cɛɛn n be kɔŋguɛ n sɔ ɔ, saŋga bo sɔnɔ kɛrɛ ada adaafi ni, na i kpɔfɔ be anya ayasu akɔ afa jaŋmɔŋgu nvoni asandi nvoni fie n nu. 26Saŋga bo nvoni n ba fi sukɔ nyinsɛ ni, na jaŋmɔŋgu nvoni n gusu atu asaŋga nvoni kpa n nu. 27Na awurufɔbiɛ ni akɔɔm aba i dɔ, aba ase i ka, ‘Ya mibiɛ, m ŋa ya sandiiri nvoni kpa fie n nu e. Ye jaŋmɔŋgu nvoni n fiteeri ni, kɔ saŋgaari nu a?’ 28Na wɔ bɔ bu nu ka, ‘M kpɔfɔ be kɔ yoori nyini a.’ Na i akɔɔm n abisa i ka, ‘Ye a koro ka ya kɔ tutu jaŋmɔŋgu nvoni n butu wɔ, nzɛn sɛ a?’ 29Na wɔ bɔ bu nu ka, ‘Am yaki i, dama nzɛn am ŋa am tutu jaŋmɔŋgu nvoni ni, am sáŋga tutu i ni nvoni kpa n kɛrɛ wɔ. 30Am ma bu kɛrɛ saŋga nyi, haari nvoni n kpiɛ bá ju. Nyini saŋga na m nya se nvoni kpiɛfɔm ni ka bu kpiɛ i kɛrɛ na bu cin wɔrɔ jaŋmɔŋgu nvoni n tiɛn i nɔɔ yara i ka. Nyini saŋga na bu nya tiɛn nvoni kpa ba gɔ m bondo nu.’”
Miɛɛnu fa kɔ alɛmbaa kaan be jɔrɛ su
31Na Yesu abo bu miɛɛnu be bekun. I ŋa, “Kabo Nyɛmɛ fɛmɛya n ti yaa, i ti ka alɛmbaa kaan kabo nyɛm mbaa ti n wɔ, bo sɔnɔ be dɔɔri i fiesu ni. 32Yiri ti alɛmbaam kɛrɛ kaan, ama, bu nya ba dɔɔri na i fiiri, i tara toro nyawam n kɛrɛ bambaka, i koro nyi na i tɛtɛrɛki asambaam bo anumam koro yo bu tiɛɛrim su.”
Miɛɛnu fa kɔ kpɔnɔ ayiri n su
33Na Yesu akaaki abo bu miɛɛnu be bekun. I ŋa, “Kabo Nyɛmɛ fɛmɛya n ti yaa, i ti ka ayiri bo bu fa gɔ kpɔnɔ samɛnɛ nu na i yasu ni, na bara be fa gɔɔri samɛnɛ beberebe nu, na i kɛrɛ yasuuri n wɔ.”
Deke bo i ti na Yesu boori nyini miɛɛnum ni
34Ahin n kɛrɛ, Yesu boori jama n miɛɛnu wɔ. Nahɔrɛ, i se má bu pui, má ka miɛɛnu ye i bo bu a. 35I yoori sɔ, adena nɔaniɛ n bo Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ n yo jɔjɔɔri n yo yiiwa a. I ŋa,
“Nyɛmɛ ŋa o,
‘M bó bu miɛɛnu wɔ,
na m má bu si deke n bo ba si má i,
fite haari durunya n bumboori ni.’”
Kabo Yesu kereeri wura mbaa fiiwa n miɛɛnu n bu ni
36Saŋga bo Yesu cin yakiiri jama n na i kɔ wuraari awuru n nu ni, na i susufɔm n aba i dɔ, aba ase i ka, “Ya koro ka a yi jaŋmɔŋgu nvoni n dɛɛ miɛɛnu n bu kere ya.” 37Na wɔ bɔ bu nu ka, “Sɔnɔ n bo i sandiiri nvoni kpa n la mini Adamande Wa ni. 38Fie n la durunya ni, na nvoni n la minɛm bo bu fa Nyɛmɛ yo bu fɛmɛ ni. Na jaŋmɔŋgu nvoni n la Sitana dɛɛ minɛm ni. 39Ye kpɔfɔ n bo i fa jaŋmɔŋgu nvoni n saŋga nvoni kpa n nu n la Sitana. Nvoni kpiɛ saŋga n la durunya n awieeri, ye nvoni n kpiɛfɔm la Nyɛmɛ mɛrɛkɛm ni. 40Kabo bu tiɛntiɛɛnri jaŋmɔŋgu nvoni n nɔɔ, na bu yaraari i ni, sɔ ye i bá yo durunya n awieeri a. 41Mini Adamande Wa ni súnma Nyɛmɛ mɛrɛkɛm, na bu bá tambu yi satiɛyofɔm kɛrɛ, ni deke kɛrɛ bo i wura minɛm konvi na bu yo satiɛ. 42Na Nyɛmɛ mɛrɛkɛm ni fá bu tu cɛɛma sin nu, dɔ na bu sún, na bu kán bu saa. 43Na bo bu yo Nyɛmɛ sa koroowa n yiri nya yo wein ka wiɛ, bu Si Nyɛmɛ fɛmɛya n nu. Bo i koro ka i ti ahin jɔrɛ n bu, i ti ye ni ka i so i sui na i ti.”
Miɛɛnu fa kɔ ajɛkɛ n bo bu fundu seeri n su ni
44Na Yesu akaaki abo bu miɛɛnu be bekun. I ŋa, “Kabo Nyɛmɛ Fɛmɛ niɛ i minɛm su yaa, i ti kabo sɔnɔ be kɔ ŋuuri ajɛkɛ be, bo ba fundu i ase fie be nu n wɔ. I ŋuuri i sɔ n na wɔ kaaki akata su, na ahorejɔ aba i dɔ agaya, na wɔ kɔ atɔ i neŋge kɛrɛ bo i la i ni, na wɔ kpie i nyi aba ato nyini asiɛn ni.”
Miɛɛnu fa kɔ afere fofoe be bo i la anyunuyi agaya n su ni
45Na Yesu akaaki ase ka, “Bekun, kabo Nyɛmɛ Fɛmɛ niɛ i minɛm su yaa, i ti kabo watafɔ be bo i nati niɛniɛ afere fofoem bo bu la anyunuyi agaya na i to n wɔ. 46Saŋga bo i ba kɔ ŋuuri be bo i la anyunuyi na i la gɔ agaya ni, na wɔ kɔ atɔ i neŋge kɛrɛ, na wɔ fa ato i.”
Miɛɛnu fa kɔ jombaa tarafɔm diɛndiɛ su ni
47Na Yesu akaaki ase ka, “Bekun, kabo Nyɛmɛ Fɛmɛ niɛ i minɛm su yaa, i ti ka diɛndiɛ be bo bu fa sandiiri nzue nu, na bu taraari jombaa barasu barasu kɛrɛ n wɔ. 48Saŋga bo diɛndiɛ n yiiri ni jombaam ni, na ba cin i afite kpɛrɛ su, na ba tana ka bu yiyi jombaam ni. Bo bu nya ŋuuri ka bu ti kpakpam ni, na bu fa bɛrɛ ji bu jombaa tara bɔtɔm nu. Na bu nya fa bo bu ti má kpam fikindi tu. 49I bá yo sɔ ɔ, durunya n awieeri, Nyɛmɛ má i mɛrɛkɛm ni nati ba yi satiɛyofɔm n fite bo bu yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ nu, 50na i fa satiɛyofɔm ni tu cɛɛma sin nu. Dɔ na bu sún, na bu kán bu saa.”
Miɛɛnu fa kɔ neŋge fɔfɔrɛ ni neŋge dawa su ni
51Na Yesu abisa bu ka, “Am ati ahin miɛɛnu n kɛrɛ bu?” Na ba bɔ i nu ka, “Ya ti i bu.” 52Na Yesu ase bu ka, “Tɔ, sɔnɔ kɛrɛ bo i kere Nyɛmɛ nɔaniɛ ni, na i siiri kabo Nyɛmɛ Fɛmɛ atin ti barasu, i mi ayo ka awurufɔbiɛ bo i yi i neŋge fɔfɔrɛ ni i neŋge dawa fite i neŋge woobiri sɔɔ n nu, na i fa ma minɛm wɔ.”
Kabo Yesu ŋa Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ la má jirima i bɔsu ni
53Saŋga bo Yesu boori nyini miɛɛnu kɛrɛ kɔ wieeri ni, na wɔ yasu dika n nu dɔ. 54Na wɔ kpie i nyi akɔ i bɔsu. Na wɔ kan Nyɛmɛ jɔrɛ akere minɛm, bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ n nu. Na bo bu tiiri i kereewa n kɛrɛ ayo alekutura. Na ba bisa bu ŋuŋu nu ka, “Nifansu ye ahin sɔnɔ n nyaari nyini alecira n ni yiko koro yo nyini alekutura sam n a? 55Má kampenta n wa n lɛɛ? Má i ni la Mariya a? Má Yakobo, ni Yosefu, ni Simon, ni Yudasi n gɔrɔ n lɛɛ? 56Am niɛ e. Má i niɛma nbaram kɛrɛ wo ya nu fɛn n a? Ye nifansu ye ahin sɔnɔ n kɔ sɔnsɔɔnri i si n kɛrɛ a?” 57Na ba bu i ŋgbɛɛn. Na Yesu ase bu ka, “Deke n kɛrɛ bu ma Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ jirima a, má ka i bɔsufɔm, ni i gisannufɔm ŋgumi dɔ.” 58I bɔsufɔm ayo má i yarada n dɛɛ ti, wɔ yo má alekutura sam beberebe dɔ.
14Kabo bu kuunri Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛfɔ n barasu ni
1Nyini saŋga ni, na Fɛmɛ Herode ati Yesu ŋga. 2Na wɔ se i nkpiɛnkpiɛnm bo bu wo i nyunu n ka, “Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛfɔ n lɛɛ, ye wɔ teŋge i yiwee n nu a, nyini ti ye i la yiko koro yo nyini alekutura sam kɛrɛ a.” 3Fɛmɛ Herode yo ma bu taraari Yohane nyiiri i wɔ, dama yiri Fɛmɛ Herode yo fiinri i gɔrɔ Filipu yi Herodiya jaari wɔ. 4Má pui ti, Yohane yo seeri Fɛmɛ Herode ka, “Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n kere ka a la má atin ka a fa u gɔrɔ yi ja i ŋgɔɔ su.” 5Má Fɛmɛ Herode yo koroori ka i kun Yohane wɔ, ama, i soroori Yudafɔm jama n wɔ, dama ba se ka Yohane ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ ɔ. 6Na Fɛmɛ Herode baawu cɛɛnkpiri di cɛɛn, na Herodiya wa suŋguru agɔ agɔrɛ fɛmɛ ni i jama n kɛrɛ nyunu, na fɛmɛ n ahore ajɔ. 7Nyini ti, na wɔ tan ndiɛ ase suŋguru n ka, “Deke kɛrɛ bo a koro, se m, na m má u.” 8Na suŋguru n ni ase i ka i kɔ se ka i koro Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛfɔ n tiiawa a. Na wɔ kɔ ase fɛmɛ n ka, “M koro ka na a fa Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛfɔ n tiiawa ma m pɛrɛntɛ nu kisa kisa.” 9Fɛmɛ n tiiri sɔ ni, na i ahore asaaki, ama, ndiɛ n bo i taanri i jama n nyunu n dɛɛ ti, wɔ koro akaaki má i nɔɔ. Na wɔ ma nɔɔ ka bu yo suŋguru n koroowa ma i. 10Nyini ti, na wɔ ma bu akɔ akpiɛ Yohane tii dansaraka sɔɔ n nu dɔ. 11Na ba fa i tiiawa n ada pɛrɛntɛ n nu, aba ama suŋguru ni, na yiri gusu afa akɔ ama i ni. 12Na Yohane susufɔm n aba afa fuin n akɔ ase i, na ba kɔ ama Yesu labari.
Kabo Yesu maari nbiɛsɔm akpii nnu ni bu minɛm diire ni
13Yesu tiiri Yohane n jɔrɛ labari n sɔ ni, na wɔ fa lee akɔ deke bo minɛ n wo má, i ni i susufɔm ŋgumi. Minɛm tiiri sɔ ni, na ba fite miɛ miɛm su anati bu jaa su, asa i su. 14Saŋga bo Yesu kɔ fiteeri lee n nu ni, na wɔ ŋu jama beberebe, na wɔ si bu aŋunfɔ, na wɔ ma tukpakifɔm bo bu woori dɔ n anya laifiɛ. 15Nyini cɛɛn n naasɔ saŋga, na i susufɔm n aba i dɔ, aba ase i ka, “Kisa wiɛ atɔ, ya wo boro gusu wɔ lɛɛ. Ma minɛm n atin na bu kɔ miɛ kunnu, na bu kɔ nya diire be to di.” 16Na Yesu ase bu ka, “I ti má deke bo bu kɔ pui, ambɛrɛ mmɔɔ ni am tii nya deke be ma bu na bu di.” 17Na ba se i ka, “Deke bo ya la i fɛn n kɛrɛ ti kpɔnɔ nnu wɔ, ni jombaa nnyɔ.” 18Na wɔ se bu ka, “Am fa bu ba ma m fɛn.” 19Na wɔ ma minɛm nɔɔ ka, bu tantana wura fiɛfiɛɛwa n su. Na wɔ fa kpɔnɔ nnu ni, ni jombaa nnyɔ ni, na wɔ yɛ i tii su aŋgoro na wɔ da Nyɛmɛ asi. Na wɔ nya akpiɛkpiɛ kpɔnɔ n nu afa ama i susufɔm ni, na bɛrɛ gusu afa ama minɛm ni. 20Na sɔnɔ kɛrɛ adi, na bu kunnu ayi. Na i susufɔm n atambu kpɔnɔ ni jombaa sinsin n bo bu diiri na i kaari ni, na ba nya kandiɛ buru ni nnyɔ. 21Minɛm bo bu diiri kpɔnɔ n ni jombaa n kɛrɛ kɔ yasuuri nbiɛsɔm akpii nnu wɔ, ba kan má nbaram ni nbaatumam awura má nu.
Kabo Yesu natiiri nzue su ni
22Nyini sin na Yesu ama i susufɔm n awura lee n nu na bu du i mɔ kpiɛ kɔ kunma kpiri n buekun, na yiri aka na i kaari jama ni. 23I kaariiri jama n wieeri ni, na wɔ fun akɔ kpɛrɛ be su i ŋgumi ka i kɔ sere Nyɛmɛ. Haari wiɛ ba tɔɔri kɛrɛ, i toko wo dɔ i ŋgumi. 24Nyini saŋga na lee n yiri wo nzue n afiɛn dede dɔ, na nzue nyama sukpara i, dama aŋuma sun bu kɔ bu sin wɔ. 25Na fa kɔ akɔnyuma ciciri su, na wɔ nati nzue n su suba bu dɔ. 26Saŋga bo bu ŋuuri ka i nati nzue n su ni, na sɛrɛ ati bu agaya, bu ŋa, “Ŋumi lɛɛ o.” Na ba bo awie, sɛrɛ n dɛɛ ti. 27Kpeŋga na Yesu ajɔjɔ bu dɔ, na wɔ se bu ka, “Am ma am ahore si, mini a, má am soro sɛrɛ.”
28Na Petoro ase i ka, “M Mibiɛ, nzɛn i ti wɔrɔ nahɔrɛ su a, se m ka m nati nzue n su bra u dɔ.” 29Na Yesu ase i ka, “Bra.” Na Petoro afite lee n nu sunati nzue n su sukɔ Yesu dɔ. 30Ama, saŋga bo i ŋuuri ka aŋuma ni sukpiɛ agaya sɔ ni, na sɛrɛ akaaki ati i, kpeŋga i suwura nzue n bu. Na wɔ bo awie ase ka, “M Mibiɛ, de m tii ji.” 31Kpeŋga na Yesu alaandi i saa aso i nu, na wɔ se i ka, “Wɔrɔ, u yarada n ti kaan sɔ. Nzu ti ye u sunsunni ti nnyɔ nnyɔ a?” 32Na bu nnyɔ n kɛrɛ awura lee n nu, na aŋuma n atara. 33Na i susufɔm bo bu wo lee n nu n kɛrɛ akansi i, bu ŋa, “A ti Nyɛmɛ Wa a, nahɔrɛ su.”
Kabo Yesu ma tukpakifɔm beberebe nyaari laifiɛ ni
34Na ba kpiɛ nzue n aba aju awɔrɛ n bo bu fere i ka Gɛnɛsarɛti ni. 35Na dɔfɔm asi ka Yesu lɛɛ, na ba sunma akɔ ase awɔrɛ n nufɔm kɛrɛ, na ba fa tukpakifɔm kɛrɛ aba Yesu dɔ, 36na ba sere i jande ka i ma bu fa bu saa kan i tanlɛɛ n jaa bu. Na bo bu yoori sɔ n kɛrɛ anya laifiɛ.
15Yudafɔm nana sayoowa jɔrɛ
1Na Farasifɔ nbem, ni Yudafɔm Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm afite Yɛrusalem miɛ kpiri n nu aba Yesu dɔ, aba abisa i ka, 2“Nzu ti ye u susufɔm n akete ya nam sayoowa n a? Dama bu ŋmisi má bu saa ka, na bu nya di diire.” 3Na Yesu abɔ bu nu ka, “Nzu ti ye am akete Nyɛmɛ nɔaniɛ maawa n ye am su am dɛɛ sayoowam su a? 4Dama Nyɛmɛ ama nɔɔ ka, ‘Bu u si, ni u ni.’ Ye wɔ kaaki ase ka, ‘Sɔnɔ kɛrɛ bo i jɔjɔɔri i si, ni i ni jɔrɛ tiɛ, wɔ yo daka ka bu kun i mi.’ 5Ama, ambɛrɛ kere ka nzɛn sɔnɔ be la deke be bo i ti ye ni ka i fa buka i si, ni i ni, i koro se bu ka, ‘Deke bo má m ŋa m fa ma am ni, ma fa ayi saraka ama Nyɛmɛ.’ 6Am suse ka i mi koro kpiɛ i si, ni i ni n nyini deke n lɛɛ. Nyini n kere ka am abu Nyɛmɛ dɛɛ nɔaniɛ ni ŋgbɛɛn lɛɛ, ye am su am dɛɛ sayoowam n su a. 7Ambɛrɛ burukɔɔnufɔm ni, nahɔrɛ ye Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Esaya yo kaanri am jɔrɛ n a. Wɔ kɛrɛ i kadasi n nu ka, Nyɛmɛ ŋa o,
8‘Ahin minɛm ni, bu ma m jirima bu nɔɔ nu bɛrɛ wɔ,
ama, i wo má bu ahore su.
9Bu kansi m ŋgbɛɛn wɔ,
dama bu kere minɛ adamande dɛɛ kereewam wɔ,
na bu se ka nyini kereewa n fite Nyɛmɛ dɔ ɔ.’”
Kabo Yesu ŋa diire diiwa koro yo má sɔnɔ fin ni
10Na Yesu afere jama n aba i bi, na wɔ se bu ka, “Am so am sui na am ti jɔrɛ n bo m sujɔjɔ i ma am n bu. 11Má diire bo i wura sɔnɔ nɔɔ nu n yo i fin a, ama, jɔjɔɔwa bo i fite sɔnɔ nɔɔ nu ni, yiri yo i fin a.”
12Na i susufɔm n aba i dɔ, aba abisa i ka, “A si ka u jɔrɛ n bo a jɔjɔɔri i n asun má Farasifɔm n nu e?”
13-14Na Yesu ase i susufɔm n ka, “Má am bɔ bu nu, bu ti ka anyinsinm wɔ. Anyinsin gusu nya bitaari i beŋgu anyinsin n kpama, bu kɛrɛ kɔ́ to kunma nu wɔ. Baka kɛrɛ bo m Si Nyɛmɛ bo i wo aŋgoro n ata má i, i cín tu i wɔ.”
15Na Petoro ase i ka, “Kere ya anyundɛrɛ n bu, bo a ŋa sɔnɔ nɔaniɛ jɔjɔɔwa yo i fin ni.” 16Na Yesu abisa bu ka, “Ŋka ambɛrɛ gusu ati má jɔrɛ n bu lɛɛ? 17Deke bo i wura sɔnɔ nɔɔ nu, wura i kunnu wɔ, na i kɔ je yi i, má sɔ? 18Ama, jɔjɔɔwa bo i fite sɔnɔ nɔɔ nu fite i ahore su wɔ, nyini yo i fin a. 19Dama deke bo i wo sɔnɔ ahore su ma i sunsunni tiɛ a. I koro ma i nati sukun minɛm, na i suyo sakaraya, na i susaaki ajaa ciire, na i suwɔ, na i nati sudi kɔrɛ daani, na i nati susaaki minɛm duma. 20Nyini dekem kɛrɛ koro yo sɔnɔ fin a. Ama, nzɛn sɔnɔ di diire na wɔ ŋmisi má i saa, i yo má i fin.”
Kabo bara bo i ti má Yudafɔ yoori Yesu yarada ni
21Na Yesu afite bɛrɛ akɔ awɔrɛ n bo i dodo Tiro ni Sidon miɛ kpirim ni. 22Na bara be aba Yesu dɔ, i ti má Yudafɔ, i ti Kananafɔ ɔ, bo i fite nyini awɔrɛ n nu. Na wɔ bo afere Yesu, ase i ka, “M Mibiɛ, Fɛmɛ Davidi anuma, si m aŋunfɔ. Ajinim wo m wa baabara ŋu, sukere i yaari agaya.” 23Ama, Yesu abɔ má i nu. Na i susufɔm n aba i dɔ, aba asere i jande, ase i ka, “Fɔn bara n na i kɔ. Niɛ kabo i su ya su, yo naŋmiɛ barasu a.” 24Na Yesu ase ka, “Nyɛmɛ asunma m Yisarelifɔm bo bu ti ka nbɔɛm na ba mini ni ŋgumi dɔ a.” 25Na bara n aba akutu i nyunu, ase i ka, “M Mibiɛ, buka m.” 26Na Yesu ase i ka, “I ti má ye ni ka, a fa nbaatumam diire na a fa ma caam.” 27Na bara n ase i ka, “M Mibiɛ, a la nahɔrɛ, ama, haari ni nyini mmɔɔ, caam n tambu diire n bo bu fɔm di, na i tɔtɔ asiɛŋgu n na bu fa di.” 28Na Yesu ase i ka, “A ti bara yaradayofɔ ɔ, nahɔrɛ su. Nyini ti, kabo a koro ni, i yó sɔ ma u a.” Dika n nu bɛrɛ, na i wa n anya laifiɛ.
Kabo Yesu ma minɛ beberebe nyaari laifiɛ barasu ni
29Na Yesu afite bɛrɛ, asu Galili kunma kpiri n su, na wɔ kɔ afun atana buka be su. 30Na jama beberebe afa wɔbukam, ni anyinsinm, ni bo bu saam ni bu jaam awu ni, ni bobom, ni tukpakifɔm beberebe, ka i ma bu laifiɛ, na wɔ ma bu anya laifiɛ. 31Na minɛm n ayo alekutura, ni kabo bu ŋuuri ka bobom sujɔjɔ, na minɛm bo bu saam ni bu jaam awu n anya laifiɛ, na wɔbukam sunati, na anyinsinm suŋu asi ni, na ba kansi Nyɛmɛ n bo bɛrɛ Yisarelifɔm su i ni.
Kabo Yesu maari nbiɛsɔm akpii nna ni bu minɛm diire ni
32Na Yesu afere i susufɔm ni, na wɔ se bu ka, “Ahin jama n la m aŋunfɔ, dama i nyuma lesan lɛɛ bo bu wo m dɔ na bu la má deke bo bu di. M koro má ka m yaki bu na bu kɔ awuru ni ahɔɛ, má nyini, bu nbem tɔ́ cin atin nu wɔ.” 33Na i susufɔm n abisa i ka, “Ye nifansu ye ya nyá diire ma ahin jama beberebe n sɔ n na bu di na bu kunnu yi a?” 34Na Yesu abisa bu ka, “Am la kpɔnɔ nyɛ wɔ?” Na ba bɔ i nu ka, “Ya la kpɔnɔ nso wɔ, ni jombaa kan kan nbem.” 35Na Yesu ama jama n nɔɔ ka bu tana asiɛŋgu. 36Na wɔ fa kpɔnɔ nso n ni jombaa ni, na wɔ da Nyɛmɛ asi, na wɔ kpiɛkpiɛ i nu, na wɔ fa ama i susufɔm ni, na bɛrɛ gusu afa ama jama n ka bu di. 37Bu kɛrɛ diiri, na bu kunnu ayi. Na i susufɔm n atambu sinsin kaawa n kandiɛ nso. 38Minɛm bo bu diiri diire ni, nbiɛsɔm ŋgumi kɔ yasuuri akpii nna a, ba kan má nbaram ni nbaatumam awura má nu. 39Na Yesu anya kaari jama ni, na ba kɔ awuru, na wɔ nya awura lee nu, akɔ awɔrɛ n bo bu fere i ka Magadan n nu.
16Kabo Yesu keteeri ka i yo má alekutura sa bo bu koro i ni
1Na Farasifɔm, ni Sadusifɔ nbem aba Yesu dɔ, na ba koro ka bu sɔ i ŋgɛɛ. Nyini ti, na ba se i ka i yo alekutura sa be bo i kere ka i yiko n fite Nyɛmɛ dɔ ɔ. 2Na Yesu ase bu ka, “Saŋga bo wiɛ nya ba sutɔ, na am ŋu ka aŋgoro n kɛrɛ ayo kɔkɔrɛ, a ti ka am ŋa, ‘Ahunma dika ni bó, dama i ti kɔkɔrɛ wɔ.’ 3Nzɛn ŋgarama fuun, na am ŋu ka aŋgoro asaŋga kɔkɔrɛ ni biri, a ti ka am ŋa, ‘Nyuma nzue tɔ́.’ Am koro niɛ aŋgoro n na am si sa bo i bá yo, ama, am koro si má sam bo bu suyo jina n nu n yiri bu. 4Ambɛrɛ nyumafɔ, satiɛyofɔm bo am su má Nyɛmɛ ni, ye am koro ka m yó alekutura sa be na am niɛ? Ai, m yó ma alekutura sa be na am ŋu i fieo, má ka alekutura sa n bo Nyɛmɛ yo yoori i maari Jona ŋgumi ni.” I seeri sɔ wieeri ni, na wɔ yaki bu, na wɔ kɔ.
Bɔbɔɔwa fa kɔ Farasifɔm ni Sadusifɔm dɛɛ kereewam n su
5Saŋga bo Yesu susufɔm n kpiɛ kɔ juuri kunma kpiri n bue kun dɔ ni, na bu wara afi diire sa, ba bita má kpɔnɔ nu. 6Na Yesu ase bu ka, “Am si am ŋu sa ni Farasifɔm ni Sadusifɔm dɛɛ kpɔnɔ ayiri n bo bu fa gɔ kpɔnɔ nu na i yasu ni.” 7Na ba se bu ŋuŋu nu ka, “Ya bita má kpɔnɔ aba má n dɛɛ ti, ye i se sɔ n a.” 8Na Yesu afa nu kabo i susufɔm n sujɔjɔ bu ŋuŋu nu ni, na wɔ se bu ka, “Ambɛrɛ bo am yarada n ti kaan sɔ ni, nzu ti ye am sujɔjɔ am ŋuŋu nu ka am bita má kpɔnɔ a? 9Am nya ti má sa n bu, nzɛn sɛ? Am teŋge má su ka m yo faari kpɔnɔ nnu kpiɛkpiɛ maari minɛ akpii nnu? Ye bo i kaari ni, kandiɛ nyɛ ye am sasaari a? 10Ye kpɔnɔ nso n bo m yo fa kpiɛkpiɛ maari minɛ akpii nna n di? Kandiɛ nyɛ ye am sasaari a? 11Ye nzu ti ye am si má ka m sujɔjɔ má kpɔnɔ jɔrɛ a? M ŋa am si am ŋu sa ni Farasifɔm ni Sadusifɔm dɛɛ kpɔnɔ ayiri n bo bu fa gɔ kpɔnɔ nu na i yasu ni.” 12Na ba nya asi ka i suse má bu ka bu si bu ŋu sa ni Farasifɔm ni Sadusifɔm dɛɛ kpɔnɔ ayiri n wɔ, ama, i ŋa bu si bu ŋu sa fa kɔ bu kereewa n dɛɛ atin su wɔ.
Kabo Petoro kereeri ka Yesu ti barasu ni
13Saŋga bo Yesu fa ba juuri Sizariya Filipiya dɛɛ miɛ kan kanm su ni, na wɔ bisa i susufɔm ka, “Minɛm fa mini Adamande Wa n bu ŋma a?” 14Na ba bɔ i nu ka, “Nbem ŋa wɔrɔ la Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛfɔ n a, nbem ŋa wɔrɔ la Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Eliya, nbem ŋa wɔrɔ la Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Jeremiya, ye nbem gusu ŋa a ti dawa dɛɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ nyiŋgam n kun wɔ.” 15Na wɔ nya abisa bu bekun ka, “Ye ambɛrɛ fa m bu ŋma a?” 16Na Simon Petoro abɔ i nu ka, “Wɔrɔ ti Kristo Tiidefɔ n a, Nyɛmɛ n bo i wo bɛrɛ saŋga kɛrɛ n dɛɛ Wa ni.” 17Na Yesu ase i ka, “Simon Jona wa, terefiɛ wo u dɔ. Dama má adamande yiiri ahin jɔrɛ n bu kereeri u ka a jɔjɔ a, ama, m Si Nyɛmɛ bo i wo aŋgoro ni yi kereeri u a. 18Nyini ti, m suse u wɔ lɛɛ ka, wɔrɔ ti Petoro a, u duma bu la ka yabuɛ ni. Nyini yabuɛ n su ye m ma m jama minɛm kɛrɛ jina a, na yiwee mmɔɔ koro yo má bu pui. 19M fá Nyɛmɛ fɛmɛya n anɔ kadombaam ma u, na deke kɛrɛ bo a ma minɛm atin ka bu yo i durunya n nu fɛn, i ti sɔ ɔ lɛɛ, Nyɛmɛ dɔ. Na deke kɛrɛ bo a ma má minɛm atin ka bu yo i durunya n nu fɛn, i kaaki ti sɔ ɔ lɛɛ, Nyɛmɛ dɔ.” 20Nyini sin, na Yesu abɔbɔ i susufɔm ni ka má bu ma be si ka yiri ti Kristo Tiidefɔ n a.
Kabo Yesu jɔjɔ fa kɔɔri i yiwee n su ni
21Fite nyini saŋga n fa kɔ, na Yesu abo i bu sukere i susufɔm n ka, “Wɔ yo daka ka m kɔ Yɛrusalem na m kɔ di wahara dɔŋgu fite Yudafɔm nkpiɛnkpiɛnm, ni Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm, ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm dɔ na bu kún m. Ama, na i lesan cɛɛn, na Nyɛmɛ má m teŋge m yiwee n nu.” 22Na Petoro afa i akɔ ahɛmɛ, na wɔ jaraki i ase i ka, “M Mibiɛ, má a se ka a se sɔ, Nyɛmɛ yo u kisi ni nyini sa ni. Nyini koro yo má cɛɛn be da.” 23Na Yesu acɛ aniɛ Petoro na wɔ tiɛn i ŋu ase i ka, “Sitana, fa cinsi m bi bɛrɛ. A sukanda m atin wɔ. A sunsun má kabo Nyɛmɛ sunsun ni. A sunsun kabo adamande sunsun n wɔ.”
24Na Yesu ase i susufɔm n ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i koro ka i su m su, wɔ yo daka ka i mi wara fi i tiɛŋgu sa koroowa sa, na i fa i yiwee baka jaanu n sɔ, na i su m su. 25Dama sɔnɔ kɛrɛ bo i koro ka i fa i ŋgɔɔ fiɛ, i mi bá fun i. Ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i tɔɔri i ŋgɔɔ mini ni m labari kpa n dɛɛ ti, i mi nyá ŋgɔɔ. 26Nzɛn sɔnɔ nyaari durunya n nu deke n kɛrɛ, na i fuunri i ŋgɔɔ, i kpɛrɛ la bɔnɔ? Nzu deke ye sɔnɔ fá kaaki i ŋgɔɔ a? 27Dama mini Adamande Wa ni bá ba ni m Si Nyɛmɛ jirima woowa n nu, ni i mɛrɛkɛm ni, na m nyá tɔ sɔnɔ kɛrɛ kaari, kabo i juma, wara i sayoowa ti barasu. 28Nahɔrɛ ye m suse am n a, am nbem wo fɛn bo am wu má, má ka am aba aŋu ka mini Adamande Wa ni suba ka m bá niɛ m fɛmɛya n su.”
17Kabo Yesu ŋuniɛ kaakiiri wo barasu ni
1Lesɛn cɛɛn sin na Yesu afa Petoro, ni Yakobo, ni yiri Yakobo niɛma Yohane, afun akɔ buka lenleŋge be su, bu ni yiri ŋgumi. 2Bu woori dɔ n na ba ŋu ka i ŋuniɛ akaaki wo, na i nyunuawa aje ka wiɛ, na i tanlɛɛ n akaaki fofoe papasi. 3Dɔ na ba ŋu minɛ nnyɔ nbem atiɛ bu ŋu, na bu ni Yesu subo anzama, bɛrɛ la Moyisi ni Eliya, dawa dɛɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm ni. 4Na Petoro ase Yesu ka, “M Mibiɛ, i ti kpa ka na ya wo fɛn. Nzɛn má a soro su, m bó nambue nsan fɛn, u dɛɛ kun, Moyisi kun, na Eliya gusu dɛɛ kun.” 5Saŋga bo i jina wo jɔjɔɔri su n na yinyiŋgu papasi akata bu ŋu, na ba ti akonvi be ŋga yinyiŋgu n nu, na wɔ jɔjɔ bu dɔ, i ŋa, “M wa koroowa lɛɛ bo m ahore ajɔ i ŋu. Am de i nɔaniɛ.” 6I susufɔm n tiiri akonvi ni ŋga sɔ ni, na sɛrɛ ati bu agaya, na ba butu asiɛŋgu. 7Na Yesu aba afa i saa akan bu, na wɔ se ka, “Má am ma sɛrɛ ti am, am yasu.” 8Na ba yɛ bu tii su aniɛ, ba ŋu má sɔnɔ be kun, má ka Yesu ŋgumi.
9Na saŋga bo bu ba sujura buka n su ni, na Yesu abɔbɔ bu ka, “Má am be se ka i bo sa n bo am aŋu i n sufa kere sɔnɔ be, haari fa kɔ saŋga bo mini Adamande Wa ni bá wu na Nyɛmɛ bá ma m teŋge m yiwee n nu ka.” 10Dɔ na i susufɔm n abisa i ka, “Ye nzu ti ye Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm n bita jɔjɔ ka wɔ yo daka ka Eliya dú mɔ ba ka, ye Kristo Tiidefɔ ni bá ba n a?” 11Na wɔ bɔ bu nu ka, “I ti nahɔrɛ wɔ ka, Eliya dú mɔ ba na i bá sɛsɛ deke n kɛrɛ su. 12Ama, m suse am wɔ lɛɛ, ka, Eliya adu mɔ aba, na minɛm asi má i, na ba yo i kabo bu koro. Sɔ ye mini Adamande Wa n gusu bá di wahara minɛm saa nu a.” 13Dɔ na i susufɔm n anya asi ka i jɔjɔ Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛfɔ n dɛɛ jɔrɛ wɔ.
Kabo Yesu fɔn yiiri ajini fiteeri baa be ŋu ni
14Saŋga bo Yesu ni i susufɔ nsanm ni kpieeri bu nyi ba juuri jama n bi ni, na sɔnɔ be aba akutu i nyunu, 15ase i ka, “M Mibiɛ, si m wa baabiɛsɔ n aŋunfɔ. I tɔ ŋgbiti wɔ, bo i di wahara agaya. Saŋga kɛrɛ bo i nya ba yasu i ŋu, i fa i wura sin nu wɔ, wara nzue nu. 16Ma fa i aba u susufɔm n dɔ lɛɛ ka bu ma i nya laifiɛ, ama, ba koro atuntun má i na i nya laifiɛ.” 17Na Yesu ase bu ka, “Amaa. Ambɛrɛ satiɛyofɔm, am la má yarada fieo. Nyuma sa ye m wo am dɔ fɛn a? Ye m yó sawɔrɛ ni ambɛrɛ kɔ ju sɛ wɔ? Am fa baa n ba ma m fɛn.” 18Na Yesu atiɛn ajini n ŋu, na wɔ fite ayaki baa ni. Dika n nu bɛrɛ, na baa n anya laifiɛ.
19Nyini sin na Yesu susufɔm n aba i dɔ, bɛrɛ ŋgumi, aba abisa i ka, “Nzu ti ye yɛrɛ akoro afɔn má nyini ajini n a?” 20Na Yesu abɔ bu nu ka, “I fite ka am yarada n ti kaan sɔ n dɛɛ ti a. Nahɔrɛ ye m suse am n a, nzɛn am yoori Nyɛmɛ yarada bo i kɔ juuri kabo nyɛm mbaa ti ni mmɔɔ, am koro se nyini buka n ka, ‘Fite fɛn kɔ dɔ,’ na i kɔ. Deke wo má bɛrɛ bo i yó kekereke ma am. [ 21Ama, nyini ajini n ŋusu sɔ koro fite yaki má sɔnɔ ŋgbɛɛn sɔ, má ka nyɛmɛsere ni nɔɔ cici.]”
Kabo Yesu jɔjɔ fa kɔɔri i yiwee n su bekun ni
22Saŋga bo i susufɔm ba tiɛɛnri bu nɔɔ Galili awɔrɛ n nu ni, na Yesu ase bu ka, “Bu bá tɔ mini Adamande Wa n ma minɛ nbem, 23na bu kún m, ama, bu kuunri m wieeri, i lesan cɛɛn, Nyɛmɛ má m teŋge m yiwee n nu.” I jɔjɔɔri sɔ ni, na i susufɔm n ahore asaaki agaya.
Kabo Yesu tɔɔri Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu lampo kaari ni
24Saŋga bo Yesu ni i susufɔm n ba juuri Kapɛnam miɛ kpiri n nu ni, na Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu lampodefɔm n aba Petoro dɔ, aba abisa i ka, “Am kpiɛn n tɔ Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu lampo kaari, nzɛn i tɔ má?” 25Na Petoro abɔ i nu ka, “I tɔ wanla.” Saŋga bo Petoro kɔ juuri awuru n nu n na Yesu adu mɔ abisa i dɔ ka, “Simon, ye wɔrɔ ŋa sɛ wɔ? Ŋmam tɔ lampo ŋwaa ma durunya n nu fɛn nfɛmɛm a, miɛnbaam nzɛn wɔfɔm?” 26Na Petoro abɔ i nu ka, “Wɔfɔm.” Na Yesu ase i ka, “Nzɛn i nya tiiri sɔ de, miɛnbaam tɔ má lɛɛ. 27Ama, yɛrɛ koro má ka ya wura bu ŋgasi nu. Nyini ti, kɔ kunma kpiri n nu na a kɔ fa u kuwa n ji nu, jombaa kɛrɛ bo a du mɔ taraari i, niɛ i nɔɔ nu, a ŋú ŋwaa bo i ju mini ni wɔrɔ dɛɛ Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu lampo ŋwaa tɔ. Fa i na a fa kɔ tɔ mini ni wɔrɔ tii su kaari.”
18Kabo Yesu kereeri sɔnɔ bo i tara bu kɛrɛ ni
1Nyini saŋga ni, na Yesu susufɔm n aba i dɔ, aba abisa i ka, “Ŋma yo ya kɛrɛ tii Nyɛmɛ fɛmɛya n nu a?” 2Dɔ na Yesu afere baa kaan be, aba ajina bu afiɛn. 3Na wɔ se ka, “Nahɔrɛ ye m suse am n a, am wúra má Nyɛmɛ fɛmɛya n nu, má ka am kaaki am wo na am yo am ŋu ka baatuma kaan. 4Nyini ti, sɔnɔ kɛrɛ bo i yo i ŋu kaan ka ahin baa ni, yiri ti minɛm kɛrɛ tii Nyɛmɛ fɛmɛya n nu a. 5Sɔnɔ kɛrɛ bo i deeri ahin baakan n ŋusu m dɛɛ ti, wɔ de mini wɔ lɛɛ.”
Kabo wɔ yo daka ka má sɔnɔ wura satiɛ nu ni
6Na Yesu akaaki ase ka, “Wɔrɔ kɛrɛ bo u sayoowa ma ahin nbaatuma kan kanm n be bo i yo m yarada n be wuraari satiɛ nu ni, i ti má kpa. Nzɛn má bu faari ŋgani san yabuɛ bambaka ciciiri u kɔm na bu fa u kɔ tu tieku nu ka nzue di u, i ti ye tara bo a ma ahin nbaatuma kan kanm n be wura satiɛ nu ni. 7Durunya n nufɔm bá ŋu anyumboro, dama bu yo sam bo bu ma minɛ kaaki bu sin bo m dɛɛ atin n wɔ. Nyini sam ni yo wɔ, saŋga kɛrɛ, ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i ma nyini sam yoori ni, yiri bá ŋu anyumboro.
8Nzɛn u saa, wara u jaa cin u wura satiɛ nu a, kaba kpiɛ i fa tu na a ka asaasin, wara, ajaasin, na a nyá u ŋu kɔ Nyɛmɛ dɔ. I ti ye ni bo a la u saa nnyɔ ni u jaa nnyɔ n kɛrɛ, na bu ba fa u tu cɛɛma sin n bo i nɔ má n nu. 9Nzɛn u nyumbaa kun gusu cin u wura satiɛ nu a, lokoti yi i tu na a ka anyunu kun, na a nyá u ŋu kɔ Nyɛmɛ dɔ. I ti ye ni bo a la u nyumbaa nnyɔ n kɛrɛ na bu ba fa u tu cɛɛma sin nu ni.”
Miɛɛnu fa kɔ bɔɛ bo wɔ mini n su ni
10Na Yesu ase ka, “Má am se ka am bu ahin nbaatuma kan kanm n be ŋgbɛɛn. M suse am wɔ lɛɛ, ka, bu dɛɛ mɛrɛkɛm bo bu wo aŋgoro ni, wo m Si Nyɛmɛ nyunu saŋga kɛrɛ a. [ 11Dama, mini Adamande Wa n baari ka m ba niɛniɛ bo ba mini n wɔ, na m de bu tii ji.]
12Nzɛn sɔnɔ la nbɔɛm yaa, na bu nu kun miniiri, am sunsun ka i yo sɛ wɔ? I yáki aburaŋgɔna ni ŋgɔna n wura diibiri kpɛrɛ n su, na i kɔ́ niɛniɛ kun n bo wɔ mini ni, má sɔ? 13Nahɔrɛ ye m suse am n a, nzɛn i niɛniɛ kɔ ŋuuri nyini kun ni, i ahore jɔ i ŋu tara aburaŋgɔna ni ŋgɔna n bo ba mini má ni. 14I ti sɔ ɔ lɛɛ, am Si Nyɛmɛ bo i wo aŋgoro n dɔ, i koro má ka ahin nbaatumam kun n kpein mmɔɔ mini.”
Kabo ya niwa yo ya satiɛ na ya yo barasu ni
15Na Yesu akaaki ase ka, “Nzɛn wɔrɔ kɛrɛ bo u niwa yoori u satiɛ be, kɔ i dɔ na u ni yiri minɛ nnyɔ ni ŋgumi, na a se i ka wɔ yo u satiɛ. Nzɛn i tiiri i bu ka wɔ yo u satiɛ, i toko ti u niwa lɛɛ. 16Ama, nzɛn i keteeri, yo aniɛ na a nya sɔnɔ kun, wara minɛ nnyɔ buka u ŋu su, na am kɔ ŋu i, adena minɛ nnyɔ, wara minɛ nsan n bo ba ti jɔrɛ n yo u daanifɔm. 17Nzɛn i keteeri bɛrɛ gusu, na a nya fa i sereya n kɔ Kristo jama n kɛrɛ dɔ. Nzɛn i nya keteeri Kristo jama ni, am fa i ka sɔnɔ bo i su má Nyɛmɛ, wara satiɛyofɔ bo wɔ kete ka i kaaki má i wo lɛɛ.”
18Na Yesu akaaki ase ka, “Nahɔrɛ ye m suse am n a, deke kɛrɛ bo am ma minɛm atin ka bu yo i durunya n nu fɛn, i ti sɔ ɔ lɛɛ Nyɛmɛ dɔ, na deke kɛrɛ bo am ma má minɛm atin ka bu yo i durunya n nu, i kaaki ti sɔ ɔ lɛɛ Nyɛmɛ dɔ.
19Nahɔrɛ ye m suse am bekun n a, saŋga kɛrɛ bo am minɛ nnyɔ yoori am nɔɔkun, na am sereeri m Si Nyɛmɛ deke be, i yó i ma am. 20Dama deke kɛrɛ bo minɛ nnyɔ, wara nsan tiɛɛnri bu nɔɔ m dɛɛ duma n nu, m wo bu dɔ.”
Miɛɛnu fa kɔ kaari bitafɔ nnyɔ nbem su ni
21Nyini sin na Petoro aba Yesu dɔ, aba abisa i ka, “M Mibiɛ, nzɛn m niwa nati yo m satiɛ saŋga kɛrɛ, kpe nyɛ ye m fa i satiɛ ce i a? Kpe nso, nzɛn sɛ?” 22Na Yesu abɔ i nu ka, “Ai, m suse u wɔ lɛɛ ka, má kpe nso co, ama, kpe aburasoso busu nso.” 23Na Yesu akaaki ase ka, “Nyini ti, kabo Nyɛmɛ fɛmɛya n ti yaa. Fɛmɛ be yo woori bɛrɛ a, cɛɛn n be na wɔ se ka i bu akunta ni i akɔɔm bo bu wo i dɔ yo juma ni, na i si ŋwaa bo bu bita i. 24Saŋga bo i boori i bu na i bu akunta ni, na ba fa i akɔɔ n kun be bo i bita i ŋwaa kaari bo i la má nɔɔ, aba i dɔ. 25Kabo ŋwaa n sunnu sɔ na i koro tɔ má kaari n ni, na fɛmɛ n ama nɔɔ ka bu tɔ i ni i yi, ni i nbaam, ni i deke kɛrɛ bo i la i, na bu fa tɔ kaari ni. 26Na akɔɔ n akutu i mibiɛ n nyunu asiɛŋgu, asere i ka, ‘Jande, si m aŋunfɔ, na m kɔ́ niɛniɛ ŋwaa n na m bá tɔ kaari ni.’ 27Na i mibiɛ n asi i aŋunfɔ, na wɔ fa kaari n ace i, na wɔ yaki i aji. 28I fiteeri bɛrɛ, na i ni i beŋgu akɔɔ n kun be bo i gusu bita i kaari n ayɛ, i dɛɛ n sunnu má fieo. Na wɔ so i beŋgu n kɔm nu amiɛ i, na wɔ se i ka, ‘Tɔ m kaari n kisa kisa bɛrɛ.’ 29Na i beŋgu n akutu haari asiɛŋgu, asere i ka, ‘Jande, si m aŋunfɔ, na m kɔ́ niɛniɛ u ŋwaa na m bá tɔ u kaari.’ 30Ama, na wɔ kete, na wɔ kɔ anyi i beŋgu n saraka, na wɔ se i ka má ka wɔ tɔ i kaari ni. 31I beŋgu nyiŋgam ŋuuri sa n bo wɔ yo i n sɔ ni, na bu ahore asaaki agaya, na ba kɔ ase fɛmɛ n sa n bo wɔ yo i n kɛrɛ. 32Dɔ na fɛmɛ n afere i, ase i ka, ‘Wɔrɔ satiɛyofɔ ŋgbɛɛn ni, a sereeri m dɛɛ ti, ye m yakiiri u kaari n kɛrɛ bo a bita i n fa ceeri u a. 33Má wɔ yo daka ka wɔrɔ mmɔɔ siiri u beŋgu n aŋunfɔ na a fa ce i, kabo m ŋuuri u aŋunfɔ na m fa ceeri u ni.’ 34Na yaa ati fɛmɛ n agaya, na wɔ ma bu afa nyini akɔɔ n akɔ anyi i saraka, ka i kɔ di wahara dɔ, haari fa kɔ ju saŋga bo i bá tɔ kaari n kɛrɛ wie.” 35Na Yesu ase bu ka, “Nzɛn am afa má am beŋgum satiɛ ace má bu am ahore su, sɔ ye m Si Nyɛmɛ bo i wo aŋgoro ni cín am sui a.”
19Kabo Yesu kereeri minɛm fa kɔ ajaa ni ajaa yaki atin su ni
1Saŋga bo Yesu jɔjɔɔri ahin jɔrɛm n kɛrɛ wieeri ni, na wɔ yasu Galili awɔrɛ n nu, akɔ Yudiya dɛɛ awɔrɛ n nu, na wɔ kɔ akpiɛ Yodan kunma n buekun dɔ. 2Na jama beberebe asu i su, na wɔ ma tukpakifɔm bo bu wo jama n nu n anya laifiɛ.
3Na Farasifɔ nbem aba i dɔ, ka bu ba sɔ i ŋgɛɛ fa kɔ i nɔaniɛ jɔjɔɔwa n su, na ba bisa i ka, “Ya dɛɛ atin n su, atin wo nu ka sɔnɔ koro fa i yi ji deke be dɛɛ ti?” 4Na Yesu abɔ bu nu ka, “Ye ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu sɛ wɔ? Ba kɛrɛ ka, fite durunya n bumboori, saŋga n bo Nyɛmɛ yiiri adamande ni, i yiiri biɛsɔ ni bara wɔ, 5na wɔ se ka, ‘Nyini dɛɛ ti, i ti ye ni ka biɛsɔ n kpaaki i gisan yaki i si ni i ni, na i ni i yi n saŋga wo. Nyini saŋga, bu minɛ nnyɔ n ayo deke kun lɛɛ.’ 6Bu wo má bu ŋguŋgumi kun. Nyini ti, deke bo Nyɛmɛ anya asaŋga i awie, má sɔnɔ kpaaki i nu kun.” 7Na ba bisa Yesu bekun ka, “Ye nzu ti ye Moyisi yo maari atin ka, nzɛn sɔnɔ koro ka i fa i yi ji, i ti ye ni ka i mi ma bara n ajaa yaki kadasi ka, na i nya fa i ji a?” 8Na Yesu abɔ bu nu ka, “Am ahorembaa kekereke n dɛɛ ti, ye Moyisi yo maari am nyini atin n a. Ama, fite durunya n bumboori, i yo ti má sɔ. 9M suse am wɔ lɛɛ, ka, sɔnɔ kɛrɛ bo i faari i yi jiiri, na wɔ yo má ka bara n akɔ somaya ye i fa i jiiri, na i jaari bara fɔfɔrɛ, i mi n asaaki ajaa ciire lɛɛ.”
10Na i susufɔm n ase i ka, “Nzɛn i nya tiiri sɔ yiri, fa kɔ biɛsɔ ni bara dɔ, i ti kpa ka má be ja ajaa.” 11Na wɔ se bu ka, “Má sɔnɔ kɛrɛ koro su ahin nɔaniɛ n su a, má ka bɛrɛ bo Nyɛmɛ adu mɔ afa ama bu ni. 12Dama deke bo i ti na minɛ nbem ja má ajaa n la ka, bu biɛsɔ dika yo má juma n dɛɛ ti, nbem gusu, ba sa bu wɔ, ye nbem gusu kete ajaa fa kɔ Nyɛmɛ fɛmɛya n jɔrɛ dɛɛ ti. Nyini ti, sɔnɔ kɛrɛ bo i koro de ahin nɔaniɛ ni, i mi de i.”
Kabo Yesu yoori nbaatumam kisi barasu ni
13Na minɛ nbem afa nbaatumam aba Yesu dɔ, ka i fa i saa nana bu ŋu na i sere Nyɛmɛ ma bu. Ama, na i susufɔm n atiɛn minɛm ni ŋu. 14Na Yesu ase bu ka, “Am ma nbaatumam n bra m dɔ, má am fɔn bu. Dama bɛrɛ ŋusu sɔ ye Nyɛmɛ fɛmɛya n ti bu dɛɛ a.” 15Na wɔ fa i saa anana bu ŋu na wɔ yo bu kisi, na wɔ nya afite bɛrɛ akɔ.
Gbɛfɛnɛ neŋgefɔ n ni i nyɛmɛsu jɔrɛ
16Cɛɛn be, na gbɛfɛnɛ be aba Yesu dɔ, aba abisa i ka, “Ya Kerefɔ, m yo nzu sakpa ye m bá nya ŋgɔɔ n bo i la má awieeri n a?” 17Na Yesu abɔ i nu ka, “Nzu ti ye a bisa m fa kɔ deke bo i ti sakpa su a? Sɔnɔ kun n kpein wo bɛrɛ bo i ti kpa. Nzɛn a koro ka a nya ŋgɔɔ, su Nyɛmɛ nɔaniɛ maawam n su.” 18Na wɔ bisa Yesu ka, “Nɔaniɛ maawa nbɔnɔm?” Na Yesu abɔ i nu ka, “Má a kun sɔnɔ. Má a saaki ajaa ciire. Má a wɔ. Má a di kɔrɛ daani. 19Bu u si ni u ni. Koro u beŋgu kabo a koro u ŋu ni.” 20Na gbɛfɛnɛ n ase i ka, “Ma su nyini nɔaniɛ maawa n kɛrɛ su, ye nzu kaari a?” 21Na Yesu ase i ka, “Nzɛn a koro ka u woowa n ti kabo Nyɛmɛ koro ka i ti n wɔ, kɔ na a kɔ tɔ u aja kɛrɛ, na a fa ŋwaa n ma yaarifɔm, na a bá nya ajɛkɛ Nyɛmɛ dɔ, na a bra, ba su m su.” 22Saŋga bo gbɛfɛnɛ n tiiri nyini sɔ ni, na wɔ yasu akɔ ni ahoresaaki, dama i la neŋge agaya n dɛɛ ti.
23Na Yesu ase i susufɔm n ka, “Nahɔrɛ ye m suse am n a, i yó kekereke ni bo neŋgefɔ wura Nyɛmɛ fɛmɛya n nu. 24M suse am wɔ bekun lɛɛ ka, kabo nyɔɔma sin misini bue nu ni, i ti má kekereke tara má kabo neŋgefɔ yo na i wura Nyɛmɛ fɛmɛya n nu ni.” 25Saŋga bo Yesu susufɔm n tiiri nyini n sɔ ni, na ba yo alekutura agaya, na ba bisa i ka, “Ye nzɛn i ti sɔ, ŋma koro fite nu a?” 26Na Yesu aniɛ bu dɔ, na wɔ se ka, “Ahin ti deke bo adamande koro yo má i, ama, Nyɛmɛ dɔ, i ti má pui, dama Nyɛmɛ koro yo deke kɛrɛ.”
27Na Petoro ase i ka, “Tɔ, ye yɛrɛ ayaki deke kɛrɛ susu u su e. Ye ya nyá nzu wɔ?” 28Na Yesu ase bu ka, “Nahɔrɛ ye m suse am n a, saŋga bo mini Adamande Wa n ba tanaari m jirima tanaabiri n durunya fɔfɔrɛ n nu, m má ambɛrɛ bo am asu m su ni tana fɛmɛya biɛ buru ni nnyɔm n su, na am níɛ Yisarelifɔm anɔ buru ni nnyɔm n su. 29Na sɔnɔ kɛrɛ bo i yakiiri i awuru, wara i ninbaam, wara i si, ni i ni, wara i nbaam, wara i asiɛnm, mini dɛɛ ti, i mi nyá nyini n kɛrɛ ŋusu yaa i ŋgɔɔ su, na i káaki nya ŋgɔɔ bo i la má awieeri. 30Am minɛ dɔŋgu bo bu wo mɔ kisa ni bá ka sin, na bo bu ka sin kisa n bá du mɔ.”
20Miɛɛnu fa kɔ fie fɔ be ni i npadifɔm su ni
1Na Yesu akaaki ase ka, “Nyɛmɛ fɛmɛya n ti ka sɔnɔ be bo i yasuuri alecin ŋgarama fuun, ka i kɔ niɛniɛ npadifɔm na bu kɔ yo i fie juma n wɔ. 2Na i ni bɛrɛ adi gɔ, na wɔ soro su ka i tɔ bu lekun jumayoowa ŋkatɔ, jɛtɛ ŋwaa kun. Na wɔ fa bu akɔ fie n su. 3Na fa kɔ kerefi ŋgɔna saŋga, na wɔ kaaki akɔ aŋu ka minɛ nbem tana gɔɔsu, bu yo má pui. 4Na wɔ se bu ka, ‘Am ma ya kɔ m fie n su, na am kɔ yo m juma, na m tɔ am kaari, kabo am jumayoowa ti barasu.’ 5Nyini ti, na ba kɔ. Na kerefi buru ni nnyɔ saŋga, na wɔ kaaki akɔ gɔɔsu, akɔ aŋu ka minɛ nbem jina, na wɔ fa bu akɔ i fie n su. Na kerefi nsan saŋga, na wɔ yo sɔ bekun. 6Na fa kɔ naasɔ kerefi nnu saŋga, na wɔ kɔ aŋu ka minɛ nbem jina ŋgbɛɛn, bu yo má pui. Na wɔ bisa bu ka, ‘Nzu ti ye am ba jina fɛn ŋgarama kun kɛrɛ ŋgbɛɛn sɔ, na am yo má pui a?’ 7Na ba bɔ i nu ka, ‘Be afa má ya ka ya yo i juma.’ Na wɔ se bu ka bɛrɛ gusu kɔ na bu kɔ yo juma i fie n su. 8Saŋga bo wiɛ ba tɔɔri n na fiefɔ n fere i juma niɛsufɔ n na wɔ se i ka, ‘Fere jumayofɔm n kɛrɛ na a tɔ bu kaari. Bo i bu tɔ bo bu baari kasin n ka, na a nya ba tɔ bo bu duuri mɔ baari ni.’ 9Na bo bu baari ka sin n kɛrɛ aba, na wɔ tɔ bu jɛtɛ ŋwaa kun kun. 10Saŋga bo i ba kpuraari bo bu duuri mɔ baari ni, bu sunsuunri ka bu dɛɛ ŋkatɔ tara bo bu kaari sin baari n dɛɛ n wɔ. Ama, bu tɔɔri bu kɛrɛ jɛtɛ ŋwaa kun kun wɔ, kabo bu tɔɔri kasinfɔm ni. 11Bu deeri ŋwaa wieeri sɔ ni, na ba ŋuŋuti fie n fɔ ni. 12Bu ŋa, ‘A tɔ kasinfɔm bo ba yo má juma kpa be ni ŋkatɔ nyunyumi, na kabo a tɔɔri bu ni, a tɔ yɛrɛ gusu bo ya baari ŋgarama kun kɛrɛ, na ya ba adi yaari, na wiɛ abo ya n gusu sɔ ɔ.’ 13Ama, na fie n fɔ n abɔ nu, ase bu kun ka, ‘M dɔn, ti fɛn, ma sisi má am e. Bo mini si i n la ka, am soroori su ka am yo lekun juma, na am de jɛtɛ ŋwaa kun wɔ. 14Nyini ti, de u ŋwaa na a kɔ. M koro ka m ma kasinfɔ n kabo m maari u n wɔ. 15M la má atin ka m yo m ŋwaa kabo m koro, nzɛn sɛ? Wara, a si m kɔrɛ fa kɔ m sakpa bo ma yo i n wɔ?’” 16Na Yesu ase bu ka, “Ahin miɛɛnu n bu la ka, minɛm bo ba ka sin kisa ni, bá du mɔ, na bo ba du mɔ kisa n bá ka sin.”
Kabo Yesu jɔjɔ fa kɔɔri i yiwee n su kpe nsan su ni
17Saŋga bo Yesu ni i susufɔm, ni jama n sukɔ Yɛrusalem miɛ kpiri n nu ni, bu wo kɔ su sɔ ni, na wɔ fere i susufɔ buru ni nnyɔm n akɔ ahɛmɛ, na wɔ se bu ka, 18“Am ti fɛn. Ya sukɔ Yɛrusalem lɛɛ, dɔ ye bu kɔ́ tara mini Adamande Wa n a, na bu fá ma Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm ni, ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm ni, na bu dí m jɔrɛ, na bu sóro su ka bu kún m. 19Na bɛrɛ gusu nyá fa m wura minɛm bo bu ti má Yudafɔm saa nu, na bu yó m anzasi, na bu fín m ŋgbere, na bu nyá kpama m baka jaanu n su na m wu, na i lesan cɛɛn, na Nyɛmɛ má m teŋge m yiwee n nu.”
Kabo Yesu kereeri ka mɔfɔ yo i ŋu kaan ni
20Na Zɛbɛdi yi afa i nbaa nnyɔm n aba akutu Yesu nyunu, asere i ahɔrɔma ka i yo sa be ma i. 21Na Yesu abisa i ka, “A koro ka m yo nzu ma u a?” Na bara n abɔ i nu ka, “M koro ka a ma nɔɔ ka saŋga bo a bá diiri u fɛmɛya ni, a má m ahin nbaa nnyɔm ni atin na bu nu kun tana u saa fɔmbɔrɔ su, na kun gusu tana u saa biɛ su.” 22Na Yesu ase bu ka, “Am si má deke bo am susere i n ti a. Am kóro di wahara n bo m dí i ni?” Na ba bɔ i nu ka, “Ɛɛn, ya koro yo i kɛrɛ.” 23Na Yesu ase bu ka, “Nahɔrɛ, am dí wahara n bo m dí i ni. Ama, mini la má atin bo m má am be tana m saa fɔmbɔrɔ su, na be tana m saa biɛ su. Ama, m Si Nyɛmɛ asɛsɛ nyini tanaabiri n su, afa ase minɛm bo yiri ni i tii ayi bu n a.”
24Saŋga bo i susufɔ burum n ba tiiri kabo Zɛbɛdi nbaa nnyɔm n seeri Yesu ni, na ba fa yaa bu ŋu. 25Na Yesu afere bu kɛrɛ aba i bi, na wɔ se bu ka, “Am si tenle su ka minɛm bo bu su má Nyɛmɛ, na bu yo bu ŋu nkpiɛnkpiɛnm ni, bɛrɛ miɛ bu minɛm a, na bu tereterefɔm gusu kere kabo bu yiko ti barasu. 26Ama, i ti má ye ni ka ambɛrɛ yo sɔ. Nzɛn sɔnɔ bo i koro ka i wura i ŋu kpiri am kɛrɛ nu, wɔ yo daka ka i mi yo i ŋu kaan, na i su am. 27Na bo i kaaki koro ka i yo am mɔfɔ, i ti ye ni ka i mi yo am kɛrɛ akɔɔ, 28kabo mini Adamande Wa n ni m tii aba má ka minɛm su m ni, ama, m baari ka m ba su minɛm wɔ, na m wu ma bu, na m de minɛ dɔŋgu tii ji.”
Kabo Yesu tuntuunri anyinsin nnyɔ nbem na bu ŋuuri asi ni
29Saŋga bo Yesu, ni i susufɔm ni sufite miɛ kpiri n bo bu fere i ka Yeriko ni, na jama beberebe asu bu su. 30Bu sukɔ ni, anyinsin nnyɔ nbem tana atin n nɔɔ su. Saŋga bo bu tiiri ka Yesu susin ni, na ba bo afere i, bu ŋa, “Ya Mibiɛ, Fɛmɛ Davidi anuma, si ya aŋunfɔ.” 31Na jama n atiɛn bu ŋu ka bu yaki naŋmiɛ. Ama, na ba kaaki abo afere abuka su ka, “Ya Mibiɛ, Fɛmɛ Davidi anuma, si ya aŋunfɔ.” 32Na Yesu aka ajina, na wɔ fere bu, na wɔ bisa bu ka, “Am koro ka m yo nzu ma am a?” 33Na ba bɔ i nu ka, “Ya Mibiɛ, ya koro ka a ma ya ŋu asi wɔ.” 34Na Yesu asi bu aŋunfɔ, na wɔ fa i saa akan bu nyumbaa ni, kpeŋga na ba ŋu asi, na ba su i su.
21Kabo Yesu fuunri kaako wuraari Yɛrusalem ka fɛmɛ dɛɛ su ni
1Bu kɔ ŋa bu dodo Yɛrusalem miɛ kpiri n nu, na bu ŋa bu wura miɛ n bo bu fere i ka Befage ni, nyini miɛ n dodo buka n bo bu fere i ka Oliva Buka n wɔ, dama oliva bakam gɔ su wɔ. Dɔ na Yesu asunma i susufɔm n nu nnyɔ, 2na wɔ se bu ka, “Am kɔ miɛ kaan n bo i wo am nyunu dɔ ni, am kɔ juuri, am ŋú ka kaako be minda, i wa jina i bi bɛrɛ. Am nyaŋgi i ni baa n kɛrɛ bra. 3Nzɛn be bisaari am ka nzu ti ye am sunyaŋgi i a, am se i ka Mibiɛ ni koro bu a, na i má am kaaki fa bu ba kisa kisa.”
4Ahin yoori sɔ ɔ, adena Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ n nɔaniɛ n bo i yo jɔjɔɔri i n yo yiiwa a, i ŋa,
5“Se Siyonfɔm ka,
Am niɛ, am fɛmɛ ni suba n a.
Wɔ yo i ŋu taraka, i fun kaako wɔ.”
6Na i susufɔm n akɔ ayo kabo i seeri bu ni. 7Na ba fa kaako n ni i wa n aba, na ba fa bu suturam anana bu ŋu, na Yesu afun atana su. 8Na minɛ beberebe afa bu suturam atɛrɛki ase atin n nu, na nbem gusu abubu nyawa asese atin n nu. 9Na jamam bo bu du i nyunu n ni bo bu wo i sin n kɛrɛ, subo kuyigindi, bu ŋa,
“Hosana. Ya kansi Fɛmɛ Davidi anuma ni.
Terefiɛ wo yiri n bo i suba Micɛra n dɛɛ duma n nu n dɔ.
Ya kansi Nyɛmɛ bo i wo aŋgoro ni.”
10Yesu kɔ wuraari Yɛrusalem ni, na miɛ n abo nu, na ba bisa ka, “Ye sɔnɔ bɔnɔ la ahin a?” 11Na jama n abɔ nu ka, “Ahin ti Yesu wɔ, Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ n bo i fite Nazarɛti miɛ n bo i wo Galili awɔrɛ n nu ni.”
Kabo Yesu fɔɔnri watafɔm fiteeri Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu ni
12Na Yesu akɔ awura Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu, na wɔ fɔn neŋge tɔfɔm ni tofɔm kɛrɛ afite awuru n nu, na wɔ kaaki ŋwaa kaakifɔm teebirim, ni tiiwa tɔfɔm biɛm kɛrɛ alanlaŋga. 13Na wɔ se bu ka, “Ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, Nyɛmɛ ŋa o, ‘M awuru ni, bu bá fere i ka awuru bo bu bá sere Nyɛmɛ nu wɔ.’ Ama, ambɛrɛ afa i yo awiefɔm fiɛɛbiri.”
14Na anyinsinm, ni wɔbukam aba i dɔ, Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu, na wɔ ma bu anya laifiɛ. 15Saŋga bo Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm, ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm n ŋuuri sam n bo i yoori bu ni, ni kabo nbaatumam bo bu woori Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu bo tuntuunri i ka, “Hosana. Ya kansi Fɛmɛ Davidi anuma ni,” na yaa ati bu. 16Nyini ti, na ba bisa Yesu ka, “A ti kabo nbaatumam n ase ni e?” Na Yesu abɔ bu nu ka, “Ɛɛn, ma ti. Am nya kan má kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu n wɔ? Bo ba kɛrɛ ka,
‘Wɔrɔ Nyɛmɛ ye a kere nbaatumam, ni nbaatuma kan kanm,
kabo bu kansi u nahɔrɛ su a.’”
17Na Yesu ayaki bu bɛrɛ, na wɔ fite miɛ n nu akɔ Betani miɛ n nu, akɔ ada dɔ.
Kabo Yesu yoori damba baka be ŋgbɛɛn ni
18I alecin ŋgarama fuun, na Yesu sukpie i nyi kɔ Yɛrusalem miɛ n kunnu, na ahɔɛ ati i. 19Na wɔ niɛ aŋu damba baka be, atin n nɔɔ, na wɔ kɔ aniɛ ka i nyá suuwa n be di. Ama, i kɔ juuri baka n bu ni, wɔ ŋu má pui su, se nyawa ŋgumi a. Dɔ na wɔ se baka n ka, “Sin nyuma sin, wɔrɔ su má suuwa kun.” Dika n nu bɛrɛ, na baka n akaba awu. 20Saŋga bo i susufɔm n ŋuuri nyini n sɔ ni, na ba yo alekutura. Na ba bisa i ka, “Nzu ti ye baka n wuuri ndende sɔ a?” 21Na Yesu abɔ bu nu ka, “Nahɔrɛ ye m suse am n a, wɔrɔ kɛrɛ bo a yoori Nyɛmɛ yarada na a yo má sika, a koro yo sa n bo ma fa ayo ahin damba baka n be. Má ahin ni ŋgumi, haari nzɛn a seeri ahin buka n ka, ‘Yasu kɔ to tieku n nu,’ i yó sɔ ɔ. 22Nzɛn am yoori yarada, deke kɛrɛ bo am sere Nyɛmɛ ka am koro i, Nyɛmɛ yó i ma am.”
Kabo bu bisaari Yesu deke bo i yiko n fite ni
23Na Yesu akpie i nyi aba awura Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu, na i sukere minɛm. I wo kere su sɔ n na Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm, ni Yudafɔm nkpiɛnkpiɛnm aba i dɔ, na ba bisa i ka, “Ŋma dɛɛ yiko nu ye a yo nyini sam kɛrɛ a? Ŋma ma u nyini yiko ni, ye a yo nyini sam n a?” 24Na Yesu abɔ bu nu, ase bu ka, “Am ma m du mɔ bisa am bisaawa kun be ka, na nzɛn am bɔɔri m nu, na m gusu nyá se am deke bo m yiko n fite. 25Ŋma maari Yohane atin ye i ba biɛɛri minɛm Nyɛmɛ nzue n a? Nyɛmɛ nzɛn adamande?” Na ba se akuruwa bu ŋuŋu nu, kabo bu bɔ Yesu nu barasu. Bu ŋa, “Nzɛn ya se i ka Nyɛmɛ maari i atin a, i bísa ya ka ye nzu ti ye ya da má Yohane ŋu a? 26Ama, nzɛn ya seeri i ka adamande dɔ, ya soro sɛrɛ ka jama ni yáki má ya. Má pui ti, dama sɔnɔ kɛrɛ soroori su ka Yohane yo tiiri Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ ɔ nahɔrɛ su.” 27Nyini ti, na ba bɔ i nu ka, “Ya si má.” Na yiri gusu ase bu ka, “Mini mmɔɔ sé má am sɔnɔ bo i dɛɛ yiko nu na m yo ahin sam n kɛrɛ ni.”
Miɛɛnu fa kɔ sɔnɔ be ni i nbaa nnyɔ nbem su
28Na Yesu abisa bu ka, “Am sunsun ka ahin miɛɛnu bu la ka sɛ wɔ lɛɛ? Sɔnɔ be yo woori bɛrɛ a, i la nbaabiɛsɔm nnyɔ. Cɛɛn be na wɔ kɔ kpiɛn n dɔ, akɔ ase i ka, ‘M wa, kɔ baka suuwam fie n nu, na a kɔ yo juma nyuma.’ 29Na baa n ase i ka, ‘M kɔ́ má.’ Ama, kasin, na baa n aba akaaki i sunsunni, na wɔ kɔ. 30Na wɔ kɔ nyiŋga n dɔ, akɔ ase i gusu. Na baa n ase i ka, ‘Ma ti, m kɔ́.’ Ama, wɔ kɔ má. 31Tɔ, bu minɛ nnyɔm n nu, ŋma yoori i si n sa koroowa?” Na ba bɔ i nu ka, “Baakpiɛn ni.” Dɔ na Yesu ase bu ka, “Nahɔrɛ ye m suse am n a, lampodefɔm ni sakaram kɛrɛ sufa Nyɛmɛ yo bu fɛmɛ yaki am. 32Dama ka, Yohane baari ka i bá kere am sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ ɔ, ama, am ayo má i yarada, na lampodefɔm ni sakaram, bɛrɛ ayo i. Haari ni bo am ŋuuri kabo bu yoori yarada ni, am akaaki má am wo, na am yo i yarada.”
Kabo Yesu boori miɛɛnu niiri Yudafɔm nkpiɛnkpiɛnm ni
33Na Yesu ase bu ka, “Am so am sui na am ti miɛɛnu n be bekun. Awurufɔbiɛ be yo woori bɛrɛ a, na wɔ dɔ i baka suuwa barasu be fie, na wɔ kanda abara ayɛ fie ni. Na wɔ lokoti yabuɛ bambaka be kunma, ka i sumiɛmiɛ baka suuwam ni nzue gɔ nu. Na wɔ ta kpafiri lenleŋge be ka bu tana su suniɛ fie n kɛrɛ su, na wɔ nya afa fie n awura i npadifɔm saa nu. Na wɔ kɔ atin. 34Saŋga bo i siiri ka wɔ ka kaan na baka suuwam n bí ni, na wɔ sunma i akɔɔm i npadifɔm n dɔ ka bu kɔ de i dɛɛ bo ba nya i n bra. 35Akɔɔm n kɔ juuri ni, na ba bo bu nu kun, na ba kun nyiŋga, na ba tu nyiŋga n gusu yabuɛ. 36Na sɔnɔ n asunma i akɔɔ nyiŋgam bekun, bu sunnu tara ciciri dɛɛm ni, na npadifɔm n ayo bu kabo bu yoori ciciri su dɛɛm ni. 37Na kasin, na wɔ ba asunma i wa, na wɔ se ka, ‘Bu má m wa n yiri jirima.’ 38Ama, saŋga bo npadifɔm n ŋuuri ka baa ni suba ni, na ba se bu ŋuŋu nu ka, ‘I wa n bo i dí i aja n lɛɛ suba n a. Am bra na ya kun i na aja n kɛrɛ ká ya dɛɛ.’ 39Dɔ na ba tara i, na ba cin i atu baka suuwa fie n ahɛmɛ, na ba kun i.” 40Na Yesu anya abisa bu ka, “Am sunsun ka fie fɔ n ba baari, i yó nyini npadifɔm ni sɛ wɔ?” 41Na ba bɔ i nu ka, “I bá ma nyini minɛ tiɛfɔm n kɛrɛ wu kenkesi yiwee wɔ, na i fá fie n wura npadifɔ fɔfɔrɛm saa nu, bɛrɛ bo bu má i nya i dɛɛ baka suuwam, saŋga bo bu ba biiri ni.”
42Na Yesu ase bu ka, “Am nya kan má kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ni, nzɛn sɛ? Bu ŋa,
‘Yabuɛ n bo bondo tafɔm n faari i tuuri ni,
yiri ye wɔ kaaki bondo n jaa yabuɛm n kɛrɛ tii a.
Micɛra ni yoori i sɔ a.
Ya ŋu i na wɔ yo ya alekutura.’”
43Na Yesu ase bu ka, “M suse am wɔ lɛɛ, ka, bu dé Nyɛmɛ fɛmɛya n fite am dɔ, na bu fá ma minɛm bo bu bita i na i la kpɛrɛ ni.” [ 44Na wɔ kaaki ase ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i kpaasiiri ahin yabuɛ n su, i mi búbu nu wɔ mumuku, na sɔnɔ kɛrɛ gusu bo ahin yabuɛ n tɔɔri i ŋu, i sán i mi samɛnɛ wɔ.”]
45Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm, ni Farasifɔm n tiiri miɛɛnu n bo Yesu boori i sɔ ni, na ba fa nu ka i boori i niiri bɛrɛ wɔ. 46Nyini ti, na ba kpini atin kabo bu yo na bu tara i, ama, bu soroori jama n wɔ, dama bu kɛrɛ ŋa i ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ ɔ.
22Miɛɛnu fa kɔ konyaya di ni nu bambaka n su
1Na Yesu akaaki abo miɛɛnu be bekun, i ŋa, 2“Kabo Nyɛmɛ fɛmɛya n ti yaa. Fɛmɛ be yo sɛsɛɛri i wa konyaya di ni nu su fa seeri a. 3Na wɔ sunma i akɔɔm ka bu kɔ fere minɛm bo wɔ du mɔ abaandi bu ka bu ba konyaya di ni nu ni, ka bu bra. Ama, na ba kete ka bu ba má. 4Na wɔ kaaki asunma akɔɔ nyiŋgam ka bu kɔ se bɛrɛ n bo wɔ du mɔ abaandi bu n ka, ‘Am bra, dama ma yo m di ni nu n siriya kɛrɛ awie. Haari ma kun m tooram, ni neŋgendɔrɛ bo bu la lui ni, ayo siriya kɛrɛ awie. Am bra na am ba konyaya di ni nu ni.’ 5Ama, bu be mmɔɔ abɔ má bu nu. Na ba ka bu juma n yo su. Kun kɔɔri i fiesu wɔ, na nyiŋga gusu akɔ i juma yoobiri. 6Na nyiŋgam n atara i akɔɔm ni, na ba kere bu wuwuruwa, na ba kun bu. 7Dɔ na yaa ati fɛmɛ n agaya, na wɔ sunma i sojam, na ba kɔ akun nyini minɛ kunfɔm ni kɛrɛ, na ba yara bu miɛ ni. 8Na wɔ fere i akɔɔm ni, na wɔ se bu ka, ‘Konyaya di ni nu n ayo siriya, ama, minɛm bo m duuri mɔ baandiiri bu ka bu ba di i ni, i ti má ye ni ka bu dí i kun. 9Nyini ti, am fite kɔ atiŋgberem su, na am kɔ fere minɛm barasu kɛrɛ bo am ŋuuri bu ni, ka bu bra konyaya di ni nu ni.’ 10Na akɔɔm n akɔ atiŋgberem su, akɔ atiɛn minɛm kɛrɛ bo bu kɔ ŋuuri bu n nɔɔ aba, minɛ kpam ni tiɛm kɛrɛ. Na konyaya awuru n ayi ni jama beberebe.
11Na fɛmɛ n akɔ, ka i kɔ niɛ jama ni, na wɔ ŋu ka sɔnɔ kun be wo jama n nu, i wura má konyaya sutura. 12Na fɛmɛ n abisa i ka, ‘M dɔn, a yo sɛ wuraari awuru n nu fɛn, ye a wura má konyaya sutura a?’ Ama, sɔnɔ n akoro abɔ má i nu. 13Na fɛmɛ n ase i ngbɛfɛnɛm ka, ‘Am tara i, na am cici i saam, ni i jaam nyama, na am fa i tu dasin dɔ, awosin n nu. Dɔ na i sún, na i kán i saa.’” 14Na Yesu anya ase bu ka, “Minɛm bo Nyɛmɛ afere bu n sunnu, ama, bo wɔ yi bu n sunnu má.”
Kabo bu sɔɔri Yesu ŋgɛɛ lampo tɔ busu ni
15Na Farasifɔm n afite akɔ asɛsɛ su kabo bu sɔ Yesu ŋgɛɛ, na bu nya i taraabiri fa kɔ i nɔaniɛ jɔjɔɔwa su. 16Na ba sunma bu susufɔm, ni Fɛmɛ Herode minɛm Yesu dɔ, na ba kɔ ase i ka, “Ya Kerefɔ, ya si ka a ti nahɔrɛ sefɔ ɔ, na a kere minɛm kabo Nyɛmɛ atin ti nahɔrɛ su, na u cɛcɛ wo má kabo minɛm jɔjɔ nu, dama a niɛ má sɔnɔ jinaabiri ti. 17Tɔ, a ŋa sɛ wɔ? Ya dɛɛ atin n su, atin wo nu ka ya tɔ lampo ma Romafɔm Fɛmɛ Kpiri Siza, nzɛn atin wo má nu?” 18Ama, na Yesu asi ka bu bita sunsunni tiɛ wɔ, na wɔ se bu ka, “Ambɛrɛ burukɔɔnufɔm ni, nzu ti ye am sukoro ka am sɔ m ŋgɛɛ a? 19Am fa ŋwaa n bo bu fa tɔ lampo kaari n bra na m niɛ.” Na ba fa ŋwaa n aba ama i, 20na wɔ de ŋwaa n aniɛ, na wɔ bisa bu ka, “Ŋma dɛɛ tii ni i duma wo ŋwaa n su n a?” 21Na ba bɔ i nu ka, “Fɛmɛ Siza dɛɛ a.” Na Yesu ase bu ka, “Tɔ, deke bo i ti Fɛmɛ Siza dɛɛ, am fa ma Fɛmɛ Siza, na deke bo i ti Nyɛmɛ dɛɛ, am fa ma Nyɛmɛ.” 22Saŋga bo bu tiiri ahin nɔaniɛ n sɔ ni, na ba miɛ, na ba kɔ ayaki i.
Kabo bu bisaari Yesu fa kɔɔri yiwee teŋge jɔrɛ su ni
23Nyini cɛɛn n gbingbin na Sadusifɔ nbem aba Yesu dɔ. Bu dɛɛ kereewa la ka Nyɛmɛ téŋge má minɛm bu yiwee n nu n a. Na ba ba abisa i jɔrɛ be, bu ŋa, 24“Ya Kerefɔ, Moyisi yo seeri ka, nzɛn sɔnɔ wu yakiiri i yi, na i ni bara n anya má baa, wɔ yo daka ka i niɛma n fa kunafɔ n na bu wu nbaam ma yiri n bo wɔ wu ni. 25Tɔ, sɔnɔ be yo laari nbaabiɛsɔm nso wɔ, ya nu fɛn, na baakpiɛn n aja bara, na wɔ wu ayaki bara ni, ba wu má baa. 26Sɔ ye bo i tɔ i su nnyɔ su, ni nsan su n yoori a, haari fa kɔ kpuraari nso su ni. 27Na bara n ni i tii aba aka sin awu. 28Tɔ, kabo bu minɛ nso n kɛrɛ aja bara n na ba wu sɔ ni, cɛɛn bo Nyɛmɛ bá teŋge minɛm bu yiwee n nu ni, bara ni ká ŋma dɛɛ tenle su a?”
29Na Yesu abɔ bu nu ka, “Am amini atin. Dama am ti má deke bo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu n bu, na am kaaki si má kabo Nyɛmɛ yiko n ti barasu. 30Dama saŋga bo Nyɛmɛ bá teŋge minɛm bu yiwee n nu ni, ajaa wo má bɛrɛ kun. Ama, nyini cɛɛn ni, sɔnɔ kɛrɛ kaaki ka Nyɛmɛ mɛrɛkɛm bo bu wo aŋgoro n wɔ, dama bu ja má ajaa kun. 31Na fa kɔ kabo Nyɛmɛ bá teŋge minɛm bu yiwee n nu barasu ni, am akan má Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu kabo i yo seeri am n wɔ, nzɛn sɛ? I ŋa, 32‘Mini ti Abraham, ni Izaki, ni Jakɔbu dɛɛ Nyɛmɛ n a.’” Na Yesu asa su ase bu ka, “Tɔ, kabo Nyɛmɛ ŋa i ti nyini minɛm n dɛɛ Nyɛmɛ ni, nyini kere ka bu toko la ŋgɔɔ lɛɛ, dama Nyɛmɛ ti má bo ba wu n dɛɛ Nyɛmɛ, ama, i ti bo bu la ŋgɔɔ ni dɛɛ Nyɛmɛ a.” 33Minɛm n tiiri i kereewa n sɔ ni, na ba yo alekutura.
Nyɛmɛ nɔaniɛ maawa n bo i tara bu kɛrɛ n jɔrɛ
34Saŋga bo Farasifɔm tiiri ka Yesu ajɔjɔ ayi Sadusifɔm ni, na ba tiɛn bu nɔɔ i dɔ. 35Na bu nu kun be, bo i ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔ n abisa Yesu bisaawa be ka i sɔ i ŋgɛɛ. I ŋa, 36“Ya Kerefɔ, Nyɛmɛ nɔaniɛ maawa n bo i wo i nɔaniɛ kpamaawa n nu ni, bɔnɔ tara bu kɛrɛ a?” 37Na Yesu abɔ i nu ka, “Ba kɛrɛ ka, ‘Koro Micɛra u Nyɛmɛ ni, ni u ahorembaa kun, ni u awiɛwiɛ, ni u sunsunni kɛrɛ.’ 38Ahin ti nɔaniɛ maawa n bo i tara i kɛrɛ a. 39Bo i tɔ su nnyɔ su n ti ka nyini n wɔ. Ka o, ‘Koro u beŋgu kabo a koro u ŋu ni.’ 40Kabo ba kɛrɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawam n kadasi n nu, ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm n dɛɛ n nu ni, i kɛrɛ jina ahin nɔaniɛ maawa nnyɔm n su wɔ.”
Kristo Tiidefɔ n bo i ti Fɛmɛ Davidi anuma n jɔrɛ
41Saŋga bo Farasifɔ nbem ba tiɛntiɛɛnri bu nɔɔ ni, na Yesu abisa bu jɔrɛ be fa kɔ Kristo Tiidefɔ n su. I ŋa, 42“Am fa Kristo Tiidefɔ n bu ŋma a? Am sunsun ka i ti ŋma dɛɛ anuma a?” Na ba bɔ i nu ka, “I ti Fɛmɛ Davidi anuma a.” 43Na Yesu abisa bu ka, “Ye nzu ti ye Nyɛmɛ Awiɛwiɛ n ba wuraari Fɛmɛ Davidi ŋu, ye i fereeri i ka i Mibiɛ a? I ŋa,
44‘Na Micɛra n ase m Mibiɛ n ka,
“Ba tana m saa fɔmbɔrɔ su fɛn,
haari m bá má u kpɔfɔm kɛrɛ ba kutu u jaa bu.”’
45Tɔ, nzɛn Fɛmɛ Davidi mmɔɔ ni i tii yo fereeri Kristo n ka i Mibiɛ, ye Kristo n yo sɛ kaaki yo Fɛmɛ Davidi anuma a?” 46Be akoro anya má nɔaniɛ be abɔ má i nu. Nyini ti, fite nyini cɛɛn n sin, be abo má su ka i bisa Yesu jɔrɛ bekun.
23Kabo Yesu ŋa minɛ si bu ŋu sa ni Yudafɔm tereterefɔ nbem ni
1Na Yesu ajɔjɔ i susufɔm n ni jama n dɔ, na wɔ se bu ka, 2“Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm, ni Farasifɔm n ade Moyisi dɛɛ jinaabiri ni, ye bu kere minɛm Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n a. 3Nyini ti, deke kɛrɛ bo bu fa kere am ni, am soro i su, ama, má am yo sam bo bu yo bu ni, dama bɛrɛ yo má sam bo bu kere ka minɛm yo bu ni. 4Bu cici sɔɔri nɔnɔɔri sɔ minɛm wɔ, ama, bɛrɛ ni bu tii soro má su ka bu fa bu saa kan i. 5Deke kɛrɛ bo bu yo i, bu koro ka minɛm ŋu bu wɔ, na bu kansi bu. Bu kɛrɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ n wɔ, na bu yo i ka sɛbɛ, na bu fa cici bu ŋuma su, adena minɛm ŋu i. Na bu yo bu tanlɛɛ nɔɔ njɔrɛm tintiin. 6Nyini minɛm n anya awura bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔm n nu ni, wara ba nya afere bu tiɛntiɛnbunɔɔ bambaka diire diibirim ni, bu koro ka bu tana kpirikoro tanaabirim wɔ. 7Bu koro ka minɛm suyo bu ansɛ gɔɔsu wɔ, na bu ma bu jirima, na bu fere bu ka, ‘Ya Kerefɔ.’ 8Ambɛrɛ, má am ma be fere am ka ‘Ya Kerefɔ,’ dama am la kerefɔ kun n kpein wɔ. Ambɛrɛ kɛrɛ ti nibaam wɔ. 9Má am fere be ka am si, durunya n nu fɛn, dama am la Si kun n kpein wɔ, yiri wo aŋgoro n a. 10Má am ma be fere am ka i kpiɛn, dama am kpiɛn ti kun n kpein wɔ, yiri la Kristo Tiidefɔ ni. 11Bo i ti am kɛrɛ tii ni, wɔ yo daka ka yiri su am a. 12Sɔnɔ kɛrɛ bo i wura i ŋu kpiri, Nyɛmɛ yó i mi kaan, na sɔnɔ kɛrɛ bo i yo i ŋu kaan, Nyɛmɛ wúra i mi kpiri.”
Kabo Yesu ŋa Yudafɔm tereterefɔ nbem bá ŋu anyumboro ni
13Na Yesu akaaki ase ka, “Ambɛrɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm, ni Farasifɔm n bo am ti burukɔɔnufɔm ni, am bá ŋu anyumboro. Am kanda minɛm wɔ, adena má bu su Nyɛmɛ fɛmɛya n atin su, dama ambɛrɛ ni am tii kete ka am su má i atin n su, na am sukanda bo bu koro ka bu su i su ni. [ 14Ambɛrɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm ni Farasifɔm n bo am ti burukɔɔnufɔm ni, am bá ŋu anyumboro. Am sisi nkunafɔm na am fin bu neŋgem wɔ, na am jina sere Nyɛmɛ cɛ, adena minɛm ŋu ka am ti minɛ kpam wɔ. Jina cɛɛn, ambɛrɛ bá nya suicin tara minɛm kɛrɛ.]
15Ambɛrɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm ni Farasifɔm n bo am ti burukɔɔnufɔm ni, am bá ŋu anyumboro. Am kpiɛ tiekum wɔ, na am kɔ miɛm bo bu waarim su, adena am nya sɔnɔ kun mmɔɔ bo i káaki i wo na i su am su, na saŋga bo am nya nyaari i mi, am ma i satiɛ yoowa tara am dɛɛ wɔ, adena yiri dú am mɔ kɔ cɛɛma sin nu.
16Ambɛrɛ bo am ti ka anyinsinm na am kere minɛm atin ni, am bá ŋu anyumboro. Am ŋa nzɛn sɔnɔ taanri ndiɛ fa kɔ Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n dɔ, i ti má pui. Ama, nzɛn sɔnɔ kɛrɛ bo i taanri sika neŋgem n bo bu wo Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu ni, i mi ma i ndiɛ taanwa n yo yiiwa. 17Ambɛrɛ bo am ti ka anyinsin sinnzinm ni, bɔnɔ tara i beŋgu a? Sika neŋgem ni, nzɛn Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n bo yiri ma sika neŋgem n yo casi n a? 18Am kaaki ŋa, nzɛn sɔnɔ taanri Mikun n yoowa yoobiri ni, i ti má pui. Ama, nzɛn sɔnɔ taanri aceerim bo ba fa ase Mikun n yoowa yoobiri n su ni, wɔ yo daka ka i mi ma i ndiɛ taanwa n yo yiiwa. 19Ambɛrɛ bo am ti ka anyinsinm ni, bɔnɔ tara i beŋgu a? Aceerim ni, nzɛn Mikun n yoowa yoobiri n bo i ma aceerim n yo casi n a? 20Nyini dɛɛ ti, sɔnɔ kɛrɛ bo i taanri Mikun n yoowa yoobiri ni, i mi atan i ni dekem kɛrɛ bo bu wo su n wɔ lɛɛ. 21Na sɔnɔ kɛrɛ bo i taanri Nyɛmɛ Sereebiri Awuru ni, i mi atan i ni Nyɛmɛ bo i wo nu n wɔ lɛɛ. 22Na nzɛn sɔnɔ kɛrɛ bo i taanri aŋgoro ni, i mi atan Nyɛmɛ fɛmɛya biɛ n wɔ lɛɛ, ni yiri Nyɛmɛ bo i tana su ni.
23Ambɛrɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm, ni Farasifɔm n bo am ti burukɔɔnufɔm ni, am bá ŋu anyumboro. Am yi am jakam ma Nyɛmɛ wɔ, haari ni am maakunm, ni ŋgɛtɛm, ni nvannvanm kɛrɛ, ama, am yo má sam bo Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n kere ka am yo bu n na bu la anyunuyi tara bu kɛrɛ ni. Bɛrɛ la nahɔrɛ sam, ni aŋunfɔ si, ni yaradayo. Wɔ yo daka ka na am yo nyini sam saŋga kɛrɛ, na am fa jaka yiiwam buka su. 24Ambɛrɛ ti ka anyinsinm na am kere minɛm atin ni. Am kpokpo yi ŋminsɛnm bo bu ti kan kanm n wɔ, am deke nuuwam nu, ama, na am saŋga nu nyɔɔmam bɛrɛ, am deke nuuwam nu.
25Ambɛrɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm, ni Farasifɔm n bo am ti burukɔɔnufɔm ni, am bá ŋu anyumboro. Am ŋmisi am kɔpum ni taalɛm sin wɔ, ama, na bu kunnu ayi ni dekem bo am fin bu faŋga, ni anyii sayoowam wɔ. 26Wɔrɔ Farasifɔ bo a ti ka anyinsin ni, du mɔ yo u kɔpu n kunnu casi ka, na i sin n gusu nyá yo casi.
27Ambɛrɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm, ni Farasifɔm n bo am ti burukɔɔnufɔm ni, am bá ŋu anyumboro. Am ti ka faŋkunmam bo ba bo bu nzue fofoe kpakpari, na bu yo nyunyumi n wɔ, ama, bu kunnu yiri ayi ni fuin buwem wɔ, ni fin barasu kɛrɛ. 28Am ti sɔ ɔ lɛɛ. Am ma minɛm ŋu am ka am ti minɛm bo bu yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ n wɔ, ama, am ahore su ayi ni burukɔɔnu, ni satiɛm wɔ.”
Kabo Yesu ŋa Nyɛmɛ bá cin Yudafɔm tereterefɔ nbem sui barasu ni
29Na Yesu asa su ase ka, “Ambɛrɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm, ni Farasifɔm n bo am ti burukɔɔnufɔm ni, am bá ŋu anyumboro. Am yo faŋkunmam dɔŋgu fa ma Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm wɔ, na am yo minɛm bo bu yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ n faŋkunmam nyunyumi. 30Na am se ka, nzɛn má ambɛrɛ yo woori bɛrɛ, am nam saŋga ni, má am kun má Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm n ni, kabo am nam yo yoori bu ni. 31Nyini ti, am asoro su ka am ti bɛrɛ bo bu yo kuunri Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm n dɛɛ busu nufɔm wɔ lɛɛ. 32Tɔ, i ti ye ni ka am de am nam jinaabiri ni, na am yo bu satiɛ yoowam n kɔ wie. 33Ambɛrɛ burukɔɔnufɔm bo am ti woom na am ti ka pumpuni nbaam ni, am yo sɛ ye am koro ŋmati fite nu, bo am wura má cɛɛma sin n nu a? 34Nyini ti ye m súnma Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm, ni minɛ alecirafɔm, ni kerefɔm am dɔ n a. Am kún bu nbem, na am fá bu nbem sense baka jaanu n su, na am fín bu nbem ŋgbere, am tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔm n nu, na am kɔ́ miɛ miɛm su na am kere bu wuwuruwa. 35Nyini dɛɛ ti, Nyɛmɛ cín ambɛrɛ sui fa kɔ kabo am nam yo kuunri minɛm bo bu yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ durunya n nu. Bu yo yoori sɔ ɔ fite saŋga n bo bu kuunri sɔnɔ be bo i yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ n na bu fere i ka Abɛli ni, fa ba juuri saŋga n bo bu kuunri sɔnɔ be bo bu fere i ka Zakariya, Berakaya wa ni. Yiri ye am kuunri i Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu, Casi Kɛrɛ Casi Sɔɔ n ni Mikun yoowa yoobiri n afiɛn n a. 36Nahɔrɛ ye m suse am n a, nyini n kɛrɛ dɛɛ ti ye Nyɛmɛ bá cin ambɛrɛ nyumafɔm sui n a.”
Kabo Yesu ahore saaki maari Yɛrusalemfɔm barasu ni
37Na Yesu abo awie ase ka, “Keto, keto, ambɛrɛ Yɛrusalemfɔm. Ambɛrɛ kuunri Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm n a, na minɛm bo Nyɛmɛ sunmaari bu am dɔ ni, am atu bu yabuɛ. Saŋga kɛrɛ m koroori ka m tiɛn am nɔɔ, na m fa m saa bara yɛ am, kabo akɔ tiɛn i nbaam nɔɔ, i laŋkpɛtɛ nu ni, ama, am soro má m su. 38Am niɛ fɛn, Nyɛmɛ yáki am nu ji, na am miɛ n ká ŋgbɛɛn. 39M suse am wɔ lɛɛ, ka, fite kisa fa kɔ, am ŋú má m kun, má ka saŋga bo am bá se ka, ‘Terefiɛ wo yiri n bo i suba Micɛra n dɛɛ duma n nu n dɔ.’”
24Kabo Yesu seeri ka Nyɛmɛ Sereebiri Awuru ni bá bereki barasu ni
1Saŋga bo Yesu fiteeri Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu na i wo kɔ su ni, na i susufɔm n aba i dɔ, aba ase i ka i niɛ kabo Nyɛmɛ sereebiri n ti barasu a. 2Na wɔ se bu ka, “M ŋa am aŋu ahinm kɛrɛ e? Nahɔrɛ ye m suse am n a, yabuɛ kun n kpein n mmɔɔ bá nana má i beŋgu su. Bu bá bereki i kɛrɛ gɔ ɔ lɛɛ.”
Kabo Yesu kere fa kɔɔri durunya n awieeri su dɛɛ jɔrɛ ni
3Saŋga bo Yesu fun kɔ tanaari Oliva Buka n su ni, na i susufɔm n aba i dɔ, bu ni yiri ŋgumi, na ba se i ka, “Ya Kerefɔ, se ya, saŋga bɔnɔ ye ahin sam kɛrɛ bá yo a? Ye nzu deke bá kere ya ka saŋga n adodo bo a bá bekun, na durunya n bá awieeri a?”
4Na Yesu abɔ bu nu ka, “Am si am ŋu sa, na má am ma be dadaka am. 5Dama minɛ dɔŋgu bá fa m duma ba, na bu sé ka, ‘Kristo Tiidefɔ n la mini wɔ.’ Na bu dádaka minɛ beberebe. 6Saŋga bo am bá ti aluwa ŋga fɛn, wara bu sukun luɛ dɔ, má am ma am ahore saaki. Wɔ yo daka ka nyini sam n kɛrɛ bá yo sin ka, ama, má am niɛ ka durunya n awieeri lɛɛ. 7Daanfiɛ daanfiɛ bá kun luɛ ni bu beŋgum, na nfɛmɛm kún luɛ ni bu beŋgu nfɛmɛm. Na asiɛn bá kpisi awɔrɛ awɔrɛm nu, na ahɔɛ tɔ́. 8Nyini n kɛrɛ bá yo kabo bara kutu cɛɛn bumboori dɛɛ wahara n ti n wɔ.
9Nyini saŋga, na bu tára am ma yikofɔm na bu kére am wuwuruwa, na bu kún am. Mini dɛɛ ti, sɔnɔ kɛrɛ kpɔ́ am. 10Nyini saŋga n na minɛ dɔŋgu bá kete m na bu su má m kun, na bu tɔ́ bu beŋgu, na bu kpɔ́ bu beŋgu. 11Na kɔrɛfɔm dɔŋgu bo bu yo bu ŋu ka bɛrɛ ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm ni bá ba, na bu dádaka minɛm beberebe. 12Satiɛyo bá sunnu n dɛɛ ti, minɛ dɔŋgu koro bá kɔ i sin. 13Ama, wɔrɔ kɛrɛ bo a mindi deeri nyini n kɛrɛ kɔ juuri i awieeri, Nyɛmɛ dé u tii ji. 14Na bu bá kan ahin labari kpa n fa kɔ Nyɛmɛ fɛmɛya n jɔrɛ su, kere durunya n nufɔm, na adamande kɛrɛ tí i ka, na durunya n nya bá awieeri.”
Anyumbaa ciire sa n bo i bá n jɔrɛ
15Na Yesu akaaki ase bu ka, “Am bá ŋu anyumbaa ciire sa be bo Nyɛmɛ mmɔɔ kpɔ i n na Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Daniɛli yo jɔjɔɔri i jɔrɛ ni, ka i jina sɔɔ casi n bo i wo Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu ni. Ma sɔnɔ kɛrɛ bo i kan ahin kadasi n ti i bu nyunyumi. 16Nyini saŋga ni, wɔrɔ kɛrɛ bo a tiiri i ŋga na a wo Yudiya asiɛn n su, ŋmati kɔ bukam n su. 17Wɔrɔ kɛrɛ bo a wo kpata nu, má a wura gisan nu fa pui. 18Na wɔrɔ kɛrɛ gusu bo a wo fiesu, má a kpie u nyi kɔ awuru kɔ fa u sutura be. 19Nyini saŋga ni yó kekereke agaya ma nyinsɛfɔm, ni nbaram bo bu nbaam toko nu ni. 20Am sere Nyɛmɛ ka má nyini sa n yó buke saŋga, wara Yudafɔm Ŋumiyi cɛɛn ni. 21Nyini saŋga ni wahara bo minɛ dí i, i tára wahara kɛrɛ bo ba di i asin ni, fite saŋga n bo Nyɛmɛ yiiri durunya ni, haari ni kisa. Nahɔrɛ, nyini wahara n ŋusu bá má kun. 22Ama, Nyɛmɛ akpiɛ nyini saŋga n su. Nzɛn má wɔ kpiɛ má i su, má sɔnɔ wo má bɛrɛ bo i nya ŋgɔɔ, ama, i dɛɛ tiɛŋgu minɛm bo wɔ yi bu n dɛɛ ti, ye wɔ kpiɛ saŋga n su a. 23Nyini saŋga ni, na nzɛn be bá se am ka, ‘Am niɛ, Kristo Tiidefɔ ni wo fɛn n a,’ wara, ‘Am niɛ, yiri wo dɔ n a,’ má am de i mi nɔaniɛ ni. 24Dama kɔrɛfɔ nbem bá ba, na bu yó bu ŋu ka bɛrɛ ti Kristo n a, na nbem gusu yó bu ŋu ka bu ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm wɔ. Bu yó alekutura sam beberebe fa kere am, na nzɛn bu koro nyaari atin, bu dádaka Nyɛmɛ dɛɛ minɛm mmɔɔ bo wɔ yi bu ni. 25Ambɛrɛ, am ti fɛn, ma se am wɔ lɛɛ ka, na saŋga n nyá ba ju.
26Na nzɛn be bá seeri am ka, ‘Am niɛ, Kristo ni wo boro kpantain n nu dɔ n a,’ má am kɔ dɔ. Wara, nzɛn be bá seeri am ka, ‘Yiri fiɛ sɔrɔ dɔ n a,’ má am yo i mi yarada. 27Dama mini Adamande Wa n ba ni, i bá ti kabo nzue kpɛsɛ na i ta bara yɛ deke kɛrɛ n wɔ, fite wiɛ afiiri fa kɔ ju wiɛ atɔɔri n wɔ. 28Deke kɛrɛ bo deke fuin nya wo, pɛtɛm bara yɛ dɔ ɔ.”
Kabo Adamande Wa ni bá kaaki ba barasu ni
29Na Yesu akaaki ase bu ka, “Saŋga bo nyini wahara n kɛrɛ ba siinri,
‘Awosin káta wiɛ n su,
na sara n gusu tá má bo minɛm ŋu i.
Na asarambaam fíte aŋgoro titi tɔtɔ,
na aŋgoro n kɛrɛ kpísi.’
30Nyini saŋga ni, na minɛ ŋú deke be aŋgoro bo i kere ka mini Adamande Wa ni suba. Na minɛm bo bu wo durunya n nu n kɛrɛ bó awie, na bu nyá ŋu ka mini Adamande Wa ni sufite aŋgoro yinyiŋgu n nu suje piɛpiɛu suba ni yiko bambaka ni. 31Na bu tí ka awiɛ be sukpura ni faŋga su, na m nyá sunma Nyɛmɛ mɛrɛkɛm durunya n awɔrɛ n kɛrɛ nu, na bu tíɛn minɛm bo Nyɛmɛ ayi bu durunya n nu n kɛrɛ nɔɔ.”
Kabo Yesu ŋa ya fa damba baka fa se nyaari barasu ni
32Na Yesu akaaki ase ka, “Am fa damba baka n fa se nyaari. Saŋga bo am ba ŋu ka i nyawa akpɔnkpɔn, na i sufiɛfiɛ fɔfɔrɛ ni, am si ka dɔdɔɔri saŋga adodo lɛɛ. 33Mini Adamande Wa n ba ni bá yo sɔ ɔ. Saŋga bo am ba ŋu ka nyini sam kɛrɛ bá suyo ni, am si tenle su ka saŋga n adodo lɛɛ, i cɛ́ má kun. 34Nahɔrɛ ye m suse am n a, ahin nyumafɔm busu kɛrɛ wú wie má ka, ye nyini sam kɛrɛ bá yo a. 35Aŋgoro n ni asiɛŋgu n kɛrɛ bá la awieeri, ama, m dɛɛ nɔaniɛ n yiri la má awieeri cɛɛn be.”
Kabo Yesu seeri ka ya si ya ŋu sa fa kɔ i ba n su ni
36Na Yesu akaaki ase ka, “Be si má saŋga ni, wara cɛɛn n bo m bá kpie m nyi ba ni. Haari Nyɛmɛ mɛrɛkɛm bo bu wo i dɔ ni, ni mini bo m ti i wa ni mmɔɔ si má. Má ka ya Si Nyɛmɛ ŋgumi si a. 37Mini Adamande Wa n ba saŋga ni yó kabo sɔnɔ be bo bu fere i ka Nowa saŋga na i yoori n wɔ. 38Saŋga bo wɔmbu n nya di má durunya n ni, sɔnɔ kɛrɛ woori di ni nu su wɔ, na nbaram ni nbiɛsɔm suja bu beŋgum, fa kɔ juuri haari cɛɛn n bo Nowa wuraari lee bambaka n nu ni. 39Minɛm ayo asi má sa bo i bá yo ni, haari cɛɛn n bo wɔmbu n ba diiri bu kɛrɛ ni. I yó sɔ ɔ, fa kɔ saŋga n bo mini Adamande Wa ni bá ba ni. 40Nyini saŋga ni, minɛ nnyɔ bá wo juma yo su fiesu, na Nyɛmɛ má bu bá fa kun n kɔ yaki kun ni. 41Na nbaram nnyɔ wo ŋgani saanbiri, na Nyɛmɛ má bu bá fa kun n kɔ yaki kun ni. 42Tɔ, nyini ti, má am fa am ŋu ji na am daafi, dama am si má cɛɛn n bo am Mibiɛ ni bá ni. 43Am si tenle su ka nzɛn má awurufɔbiɛ n si saŋga bo awiefɔ ni bá i dika na i bá wɔ i, má i tana ŋminda a, na awiefɔ n koro ba wura má. 44Nyini ti, ambɛrɛ gusu kpa am ŋu saŋga kɛrɛ, dama mini Adamande Wa ni, m bá saŋga bo am sunsun má ka m bá n wɔ.”
Miɛɛnu fa kɔ akɔɔ nbem dabuŋu n jɔrɛ
45Na Yesu akaaki ase ka, “Akɔɔ kpiɛn n bo i la dabuŋu na i kaaki la alecira n la ŋma a? Yiri la bo i mibiɛ n afa akɔɔ nyiŋgam awura i saa nu ka i kpaaki diire nu ma bu, saŋga bo i ti ye ni ka i ma bu ni. 46Nzɛn i mibiɛ n ba ŋuuri ka i suyo i juma kabo i seeri ka i yo ni, terefiɛ wo nyini akɔɔ n dɔ. 47Nahɔrɛ ye m suse am n a, mibiɛ ni fá i aja kɛrɛ wura nyini akɔɔ n saa nu wɔ, na i níɛ i dika. 48Ama, nzɛn i ti akɔɔ tiɛfɔ, i súnsun ka i mibiɛ ni kpíe má i nyi nde. 49A ŋu ka i subo akɔɔ nyiŋgam wɔ, na i sudi, na i ni nzan nufɔm sunu bo. 50Dɔ, na i mibiɛ n ba kpieeri i nyi baari cɛɛn bo i sunsun má ka i bá, na i kaaki si má ba n saŋga ni. 51Nyini saŋga n na i mibiɛ n cín i sui agaya, na i fá i bo burukɔɔnufɔm n su. Dɔ na i sún, na i kán i saa.”
25Miɛɛnu fa kɔ nsuŋguru buru nbem jɔrɛ
1Na Yesu akaaki ase bu ka, “Saŋga bo mini Adamande Wa ni bá ba, na Nyɛmɛ Fɛmɛ bá niɛ i minɛm su ni, i yó ka nsuŋguru buru nbem bo bu faari bu fitanam ka bu kɔ kpa konyafan atin n wɔ. 2Bu minɛ nnu tiiri alecirafɔm wɔ, na nnu nyiŋgam n ati sinnzinm. 3Na sinnzinm n afa bu fitanam, ama, ba bita má ŋguin nu, 4na alecirafɔm n bɛrɛ afa ŋguin abita nu. 5Na ba kɔ aŋminda konyafan n acɛ, wɔ ba má nde, na daafiri aba ati nsuŋgurum ni, na ba daafi. 6Na jinanjin saŋga, na ba ti ka bu subo ndoori ka, ‘Konyafan ni suba o, am fite na ya kɔ kpa i atin.’ 7Na nsuŋguru burum kɛrɛ ayasu, ayo bu fitanam dɔŋgu. 8Na sinnzinm n ase alecirafɔm ni ka, ‘Am bu am ŋguin n be ma ya, ya fitanam ni sunɔ.’ 9Na alecirafɔm n ase bu ka, ‘Ai, ya ŋguin ni koro ju má ya ni ambɛrɛ kɛrɛ. Am kɔ ŋguin tɔfɔm dɔ, na am kɔ to.’ 10Na nsuŋguru sinnzinm n akɔ ka bu kɔ to ŋguin ni. Bu kɔ wieeri ni, na konyafan n aju. Na nsuŋguru nnum bo ba kpa bu ŋu ni, asu i su, awura konyaya awuru n nu. Na ba tu anɔ ni. 11Kasin, na nsuŋguru nyiŋgam bo bu kɔɔri ŋguin to ni, aba ajina anɔ n nu, abo afere i ka, ‘Ya mibiɛ, ya mibiɛ, teke anɔ n ma ya na ya wura.’ 12Na konyafan n ase bu ka, ‘Ai, nahɔrɛ ye m suse am n a, m si má am cɛɛn be cɛɛn be.’” 13Na Yesu ase i susufɔm n ka, “Tɔ, nyini ti, má am fa am ŋu ji na am daafi, dama am si má cɛɛn n bo m bá ni.”
Miɛɛnu fa kɔ akɔɔ nsan nbem dabuŋu n jɔrɛ
14Na Yesu ase bu ka, “Saŋga bo m bá ba ni, i yó kabo sɔnɔ be sukɔ atin, na i fereeri i akɔɔm, na i faari i neŋge kɛrɛ wuraari bu saa nu, ka bu niɛ i dika n wɔ. 15Na wɔ fa ŋwaa akpaaki bu kɛrɛ nu, kabo bu koro bita i barasu. I faari ŋwaa n busu nnu maari kun wɔ, na wɔ fa busu nnyɔ n ama kun gusu, na wɔ nya afa busu kun n ama nyiŋga ni. Na wɔ kɔ atin ni. 16Na bo i maari i busu nnu ni afa abo wata bu, na wɔ nya i ŋusu nnu abuka su. 17Na bo i maari i busu nnyɔ n gusu ayo sɔ, na wɔ nya i ŋusu nnyɔ abuka su. 18Ama, bo i maari i seseewa kun ni kɔ funduuri kunma wɔ, na wɔ fa i dɛɛ ŋwaa n awura nu, na wɔ kata su. 19Na bu mibiɛ n akɔ acɛ dɔ, haari na wɔ ba aba ka i ba niɛ kabo bu bita i ŋwaa n barasu ni. 20Na bo i maari i busu nnu n afa i dɛɛ ŋwaa aba, na wɔ se i mibiɛ n ka, ‘M mibiɛ, niɛ. A maari m ŋwaa n busu nnu wɔ, ama, ma nya i ŋusu nnu abuka su.’ 21Na i mibiɛ n ase i ka, ‘Nfan. Wɔrɔ akɔɔ kpa bo a la dabuŋu ni, kabo a kere ka a la dabuŋu niɛ deke kaan su ni, m fá dɔŋgu n mmɔɔ wura u saa nu na a niɛ i dika. Bra na a ba nya ahorejɔ n bo ma nya i n be.’ 22Na bo i maari i busu nnyɔ n gusu aba ase i mibiɛ n ka, ‘M mibiɛ, niɛ. A maari m ŋwaa n busu nnyɔ ɔ, ama, ma nya i ŋusu nnyɔ abuka su.’ 23Na i mibiɛ n ase i ka, ‘Nfan. Wɔrɔ akɔɔ kpa bo a la dabuŋu ni, kabo a kere ka a la dabuŋu niɛ deke kaan su ni, m fá dɔŋgu n mmɔɔ wura u saa nu na a niɛ i dika. Bra na a ba nya ahorejɔ n bo ma nya i n be.’ 24Kasin, na bo i maari i seseewa kun ni aba, na wɔ se ka, ‘M mibiɛ, m si u sa ka a ti sɔnɔ faŋgafɔ ɔ. Deke bo a dɔ má i ni, a kpiɛ nyini wɔ. Na deke bo a bobo má i ni, a tiɛntiɛn nyini nɔɔ a. 25Nyini ti ye sɛrɛ tiiri m a, na ma fundu kunma afa u ŋwaa n afiɛ i nu. Yiri yaa, de u deke.’ 26Na i mibiɛ n akaaki ase i ka, ‘Wɔrɔ akɔɔ tiɛ nviɛyafɔ ni, a si tenle su ka deke bo ma dɔ má i ni, m kpiɛ nyini wɔ, na deke bo ma bobo má i ni, m tiɛntiɛn nyini nɔɔ a. 27Tɔ, má a si ka i ti sɔ ni, má wɔ yo daka ka a fa m ŋwaa n kɔ seeri baŋkifɔm dɔ, na má m ba kpieeri m nyi baari, má m de m deke na m nya kpɛrɛ buka su.’ 28Dɔ na mibiɛ n ase i minɛm ka, ‘Tɔ, am de ŋwaa ni i dɔ kisa kisa, na am fa ma akɔɔ n bo i bita ŋwaa n busu buru ni. 29Dama sɔnɔ kɛrɛ bo wɔ nya deke na i mi si i bita, bu má i buka su wɔ, na i nyá beberebe, ama, bo i si má i bita, haari ni nyini kaan n bo i la i ni, bu cín de i dɔ ɔ. 30Ama, m ahin akɔɔ ŋgbɛɛn ni, am fa i tu awosin n nu, deke bo i sún, na i kán i saa.’”
Kabo Yesu bá di minɛm jɔrɛ barasu ni
31Na Yesu akaaki ase ka, “Saŋga bo mini Adamande Wa ni bá baari ni m jirima woowa n nu ni, ni Nyɛmɛ mɛrɛkɛm kɛrɛ ni, m bá tana m jirima fɛmɛya biɛ n su. 32Na durunya n nu minɛm kɛrɛ bá tiɛn bu nɔɔ m nyunu, na m kpáaki bu nu, busu nnyɔ, kabo bɔɛsasafɔ kpaaki yi nbɔɛm ni sirim nu barasu ni. 33Na m má m dɛɛ minɛm bo bu ti ka nbɔɛm ni jina m saa fɔmbɔrɔ su, na m má bo ba ka na bu ti ka sirim ni jina m saa biɛ su. 34Na mini fɛmɛ n sé bo bu wo m saa fɔmbɔrɔ su n ka, ‘Ambɛrɛ bo m Si Nyɛmɛ ayo am kisi ni, am bra na am ba de fɛmɛya n bo wɔ sɛsɛ i su ase ama am, fite durunya n bumboori kɛrɛ ni. 35Deke bo i ti na m se am sɔ n la ka, ahɔɛ yo tiiri m, na am ama m diire. Nzuehɔɛ yo tiiri m, na am ama m nzue. M yo baari am dɔ ka wɔfɔ, na am ade m. 36M yo kaari m bu ŋgbɛɛn, na am ama m sutura. M yo daari tukpaki, na am aba aniɛ m dika. Bu yo nyiiri m dansaraka, na am akɔ aniɛ m busu.’ 37Dɔ na m minɛm bo bu yo sa bo i kɔ atin su ni nyá bɔ m nu ka, ‘Ya Mibiɛ, saŋga bɔnɔ ye ya ŋuuri ka ahɔɛ ati u, ye ya maari u diire a, wara nzuehɔɛ ati u, ye ya maari u nzue a? 38Saŋga bɔnɔ tenle su, ye a baari ya dɔ ka wɔfɔ, ye ya deeri u a, wara saŋga bɔnɔ ye a kaari u bu ŋgbɛɛn, ye ya maari u sutura a? 39Saŋga bɔnɔ ye ya ŋuuri ka a daari tukpaki, wara saŋga bɔnɔ ye bu nyiiri u dansaraka, ye ya kɔ niɛɛri u busu a?’ 40Dɔ na m nyá bɔ bu nu ka, ‘Nahɔrɛ ye m suse am n a, saŋga kɛrɛ bo am yo yoori sakpa fa maari m ahin ninbaa kan kanm ni kun, am yo maari mini wɔ lɛɛ.’ 41Na m nyá se bo bu wo m saa biɛ su n ka, ‘Ambɛrɛ bo m Si Nyɛmɛ ayo am ŋgbɛɛn na wɔ fa nɔɔ tiɛ ase am ŋu ni, am fa cinsi m bi bɛrɛ na am kɔ wura sin n bo i nɔ má n nu, nyini sin n ye ba tɔrɔ i afa ase Sitana ni i dɛɛ mɛrɛkɛm n a. 42Deke bo i ti na m se am sɔ n la ka, ahɔɛ yo tiiri m, ama, am ama má m diire. Nzuehɔɛ yo tiiri m, ama, am ama má m nzue. 43M yo baari am dika, ama, am ade má m wɔfɔ. M yo kaari m bu ŋgbɛɛn, ama, am ama má m sutura. M yo daari tukpaki, wara m yo woori dansaraka nu, ama, am akɔ aniɛ má m busu.’ 44Dɔ na bɛrɛ bo bu wo m saa biɛ su ni nyá bɔ m nu ka, ‘Ya Mibiɛ, saŋga bɔnɔ ye ya ŋuuri u ka ahɔɛ ati u, wara nzuehɔɛ ati u, wara a baari ya wɔfɔ, wara a kaari u bu ŋgbɛɛn, wara a daari tukpaki, wara a woori dansaraka, ye ya buka má u a?’ 45Na m nyá kaaki se bu ka, ‘Nahɔrɛ ye m suse am n a, saŋga kɛrɛ bo am ayo má sakpa, ama má m ahin ninbaa kan kanm ni kun, am ayo ama má mini wɔ lɛɛ.’ 46Na nyinim bɛrɛ kɔ́ wo suicin n bo i la má awieeri n nu. Ama, na bo bu yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ ni, bɛrɛ kɔ́ wo ŋgɔɔ bo i la má awieeri n nu.”
26Kabo bu sɛsɛɛri su ka bu tára Yesu ni
1Saŋga bo Yesu kereeri nyini kereewam kɛrɛ wieeri ni, na wɔ se i susufɔm ni ka, 2“Am si ka wɔ ka lennyɔ ɔ, na bu di Butara cɛɛnkpiri ni. Dɔ ye bu nyá mini Adamande Wa n taraabiri a, na bu kpáma m baka jaanu n su.”
3Dɔ na Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm ni, ni Yudafɔm nkpiɛnkpiɛnm n atiɛn bu nɔɔ bu kpiɛn n dika, bu fere i ka Kayafasi, yiri ti Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm kɛrɛ kpiɛn a, 4na ba fa sɛsɛsu ka bu tara Yesu asiri nu na bu kun i. 5Na ba se bu ŋuŋu nu ka, “Má am ma ya yo i cɛɛnkpiri n saŋga. Má nyini, minɛm ni kéte yo naŋmiɛ wɔ, na bu sutiɛntiɛn.”
Kabo bara be faari tulaalɛɛ gɔɔri Yesu tii su ni
6Yesu woori Betani miɛ n nu wɔ, sɔnɔ be dika, bu fere i ka Simon, i yo ti kokofɔ ɔ. 7Saŋga bo Yesu wo diire di su ni, na bara be aba i dɔ, ni tulaalɛɛ tuwa nvanvani bo i la gɔ agaya. Na wɔ teke tulaalɛɛ tuwa n nɔɔ, na wɔ kaaki tulaalɛɛ n kɛrɛ agɔ Yesu tii su. 8Yesu susufɔm ni ŋuuri i sɔ ni, na yaa ati bu agaya, na ba bisa bu ŋuŋu nu ka, “Nzu ti ye wɔ saaki i sɔ a? 9Má ya tɔɔri nyini tulaalɛɛ ni, má ya nyá ŋwaa beberebe, na má ya fá nyini ŋwaa n ma yaarifɔm.” 10Na Yesu asi sunsunni bo bu bita i, na wɔ se bu ka, “Nzu ti ye am sukan bara ni ndiɛ a? Sakpa lɛɛ ye wɔ yo ama m n a. 11Am ni yaarifɔm ni wo bɛrɛ saŋga kɛrɛ a, ama, mini, m wó má am dɔ saŋga kɛrɛ. 12Tulaalɛɛ n bo wɔ kaaki agɔ m ŋu ni, i kere ka i nzee bo wɔ fa ayo m siriya afa aŋminda m yiwee cɛɛn lɛɛ. 13Nahɔrɛ ye m suse am n a, deke kɛrɛ bo bu bá kaanri Nyɛmɛ labari kpa n durunya n kɛrɛ nu, bu kán i sayoowa n na minɛm teŋge i su.”
Kabo Yudasi sɛsɛɛri su ka i tɔ́ Yesu ni
14Na Yesu susufɔ buru ni nnyɔm nu kun bo bu fere i ka Yudasi Isikariyoti ni, akɔ Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm ni dɔ, 15akɔ abisa bu ka, “Nzɛn m tɔɔri Yesu maari am, am má m nzu wɔ?” Na ba kan jɛtɛ ŋwaa aburasan, afa ama i. 16Fite nyini cɛɛn n na Yudasi akpini atin kabo i yó na bu nya Yesu taraabiri.
Kabo Yesu ni i susufɔm diiri cɛɛnkpiri diire ni
17Na cɛɛnkpiri n bo bu di i ni kpɔnɔ bo bu gɔ má ayiri nu na i yasu ni, i lekun cɛɛn, na Yesu susufɔm n aba i dɔ, aba abisa ka, “A koro ka ya kɔ ni kɔ sɛsɛ Butara cɛɛnkpiri n diire n su se a?” 18Na wɔ se bu ka, “Am kɔ miɛ n kunnu, sɔnɔ be wo dɔ, na am kɔ se i ka, ‘Ya Kerefɔ n ŋa o, i saŋga n aju. Na i ni i susufɔm ni bá di Butara cɛɛnkpiri diire ni, u dika n nu.’” 19Na Yesu susufɔm n akɔ ayo kabo i seeri bu ni, na ba sɛsɛ Butara cɛɛnkpiri n diire n su.
20Na naasɔ saŋga, na Yesu ni i susufɔ buru ni nnyɔm n aba atana ka bu di diire ni. 21Saŋga bo bu tana wo diire n di su ni, na Yesu ase bu ka, “Nahɔrɛ ye m suse am n a, am nu kun bá tɔ m ma m kpɔfɔm a.” 22Na bu ahore asaaki, na bu kun kun n kɛrɛ abisa i ka, “M Mibiɛ, ye m ŋa má mini yiri e?” 23Na Yesu abɔ bu nu ka, “Am nu kun bo m ni yiri saŋga fa ya saa wura taalɛ kun nu ni, yiri tɔ́ m a. 24Mini Adamande Wa ni wú kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ase ka m wú n wɔ, ama, sɔnɔ n bo i tɔ mini Adamande Wa n ni, i mi bá ŋu anyumboro. Má ba wu má i mi n mmɔɔ, má i ti ye.” 25Na Yudasi bo i tɔ́ Yesu n abisa i ka, “Ya Kerefɔ, m ŋa má mini yiri e?” Na Yesu abɔ i nu ka, “Kabo a jɔjɔɔri ni, i ti sɔ ɔ.”
Ya Mibiɛ kasin diire n jɔrɛ
26Saŋga bo Yesu ni i susufɔm ni wo diire n di su ni, na Yesu afa kpɔnɔ, na wɔ da Nyɛmɛ asi, na wɔ bubu i nu, na wɔ fa ama bu, na wɔ se bu ka, “Am de ahin kpɔnɔ n na am di, i ti m ŋuniɛmbaa a.” 27Na wɔ kaaki afa awa ni nzan, na wɔ da Nyɛmɛ asi, na wɔ fa ama bu, na wɔ se bu ka, “Am kɛrɛ nu be. 28Ahin nzan n ti m mbunja a lɛɛ, ye m sufa ma am n a. M mbunja n dɛɛ ti, ye Nyɛmɛ sufa sɛsɛsu na i di i di n a. Minɛm dɔŋgu satiɛ dɛɛ ti, ye m mbunja ni soŋgi gɔ a, na Nyɛmɛ fa bu satiɛ ce bu.” 29Na wɔ kaaki ase bu ka, “M suse am wɔ lɛɛ, ka, m nú má ahin nzan bekun, má ka cɛɛn be bo m ni ambɛrɛ bá saŋga nu i fɔfɔrɛ, m Si Nyɛmɛ fɛmɛya n nu ni.”
30Nyini sin na ba di jue akansi Nyɛmɛ, na ba fite akɔ Oliva Buka n su.
Kabo Yesu seeri i susufɔm n ka bu bá ŋmati yaki i ni
31Dɔ na Yesu ase i susufɔm ni ka, “Nyuma dɛɛ kɔŋguɛ n nu, am kɛrɛ ŋmáti yaki m, dama ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, Nyɛmɛ ŋa,
‘M bó kun bɔɛsasafɔ ni,
na nbɔɛm bá sandi.’
32Ama, m bá teŋgeeri m yiwee n nu, m dú am mɔ kɔ Galili awɔrɛ n nu.” 33Na Petoro ase i ka, “Nzɛn ahinm kɛrɛ ŋmati yakiiri u, mini ŋmáti yaki má u da.” 34Na Yesu ase Petoro ka, “Nahɔrɛ ye m suse u n a, nyuma kɔŋguɛ n nu, kana akɔnyuma bá bo, a kéte kpe nsan ka a si má m.” 35Na Petoro akaaki ase i ka, “Mini sé má sɔ da. Nzɛn haari wɔ yo daka ka mini ni wɔrɔ kɛrɛ saŋga wú mmɔɔ, ŋka ya wú wɔ.” Na i susufɔm n kɛrɛ ase sɔ.
Kabo Yesu jeke tiiri na i kɔ sereeri Nyɛmɛ ni
36Na Yesu ni i susufɔm n ayasu akɔ aju awɔrɛ be bo bu fere i ka Gɛsɛmane ni, na Yesu ase i susufɔm ni ka, “Am tana fɛn ŋminda m, na m kɔ́ dɔ kɔ sere Nyɛmɛ.” 37Na wɔ fa Petoro ni Zɛbɛdi nbaa nnyɔm ni, na ba kɔ mɔ kaan. Bu kɔ juuri dɔ, na ahoresaaki aba i dɔ agaya, na i jeke ati. 38Na wɔ se bu ka, “Ahoresaaki aba m dɔ agaya, i yo m ka m wu wɔ mmɔɔ. Am wo fɛn na am ŋminda m. Má am daafi.” 39Na wɔ kɔ dede kaan, na wɔ butu i kunnu su. Na wɔ sere Nyɛmɛ, i ŋa, “M Si Nyɛmɛ, nzɛn má a soro su, yi m fite ahin anyumboro n bo i suba m dɔ n nu. Haari ni nyini mmɔɔ, má a yo kabo m koro ni, ama, yo kabo a koro ni.”
40I sere Nyɛmɛ wieeri ni, na wɔ kpie i nyi akɔ aŋu ka i susufɔ nsanm ni wo daafiri su. Na wɔ bisa Petoro ka, “Nzu ti ye am minɛ nsan n kɛrɛ be mmɔɔ koro kpiɛ má daafiri haari kaan sɔ mmɔɔ a?” 41Na wɔ kaaki ase bu ka, “Am kpiɛ daafiri, na am sere Nyɛmɛ adena má deke be yo am na am wura satiɛ nu. Ahorembaa n koro nyɛmɛsu, ama, aŋuniɛmbaa n ayɔrɔki.”
42Na wɔ kaaki akɔ asere Nyɛmɛ bekun, i ŋa, “M Si Nyɛmɛ, nzɛn i ti u dɛɛ koroyanu ka m fite má ahin anyumboro n bo i suba m dɔ n nu, ma u dɛɛ koroowa n yo.” 43Na wɔ kpie i nyi aba i susufɔm n dɔ, na wɔ ba aŋu ka ba daafi bekun, dama daafiri ati bu agaya. 44Na Yesu ayaki bu bekun, na wɔ kɔ asere Nyɛmɛ kpe nsan su, ni nyini nɔaniɛ jɔjɔɔwa kun bo i du mɔ jɔjɔɔri i ni. 45Nyini sin, na wɔ kpie i nyi aba i susufɔm n dɔ, aba aŋu ka bu toko wo daafiri su, na wɔ se bu ka, “Am toko daafi yi am ŋumi wɔ? Am niɛ, saŋga n aju, wɔ tɔ mini Adamande Wa ni ama satiɛyofɔm. 46Am niɛ, sɔnɔ n bo wɔ tɔ m lɛɛ. Am yasu na ya kɔ.”
Kabo bu taraari Yesu barasu ni
47Na saŋga bo Yesu toko wo jɔjɔɔri su ni, na Yudasi bo i ti Yesu susufɔ buru ni nnyɔm nu kun aju ni jama beberebe. Bu bita takobem ni kɔrɔmam. Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm, ni Yudafɔm nkpiɛnkpiɛnm ni sunmaari bu a. 48Na Yudasi bo i tɔɔri Yesu ni akere jama n nyaari su kabo bu sí Yesu na bu tara i. I ŋa, “Sɔnɔ n bo m kɔ́ biti i ni, yiri lɛɛ. Am tara i.” 49Saŋga bo bu kɔ juuri deke bo Yesu wo ni, na Yudasi akaba akɔ i dɔ, na wɔ se i ka, “Ya Kerefɔ.” Na wɔ biti i, na wɔ yo i ansɛ. 50Na Yesu ase i ka, “M dɔn, yo deke n bo a koro ka a yo i ni ndende.” Na minɛm n aba atara Yesu, na ba bita i kenken. 51Na Yesu susufɔm n nu kun acin awɔrɔ i takobe, na wɔ kpiɛ sɔnɔ be sui, nyini sɔnɔ n ti Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm kpiɛn n akɔɔ ɔ. 52Na Yesu ase i ka, “Fa u takobe n kaaki wura i buɛ nu. Dama minɛm kɛrɛ bo bu fa takobe yo juma ni, bɛrɛ gusu bá wu ni takobe wɔ. 53A si má ka nzɛn má m sereeri m Si Nyɛmɛ, i súnma i mɛrɛkɛm asɛsɛ asɛsɛ buru ni nnyɔ, na bu bá buka m kisa kisa bɛrɛ? 54Ama, nzɛn m nya yoori sɔ, kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka wɔ yo daka ka i yó sɔ ni, i yó sɛ ye i bá yo yiiwa?”
55Na Yesu abisa jama n ka, “M ti finfɔ ɔ, ye am fa takobem ni kɔrɔmam na am ba tara m a? Cɛɛn kɛrɛ cɛɛn m ni ambɛrɛ wo Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu a, ye m kere minɛm a, ama, am atara má m. 56Ama, ahin kɛrɛ yó sɔ, adena kabo Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm akɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu n yo yiiwa a.” Dɔ na i susufɔm n kɛrɛ aŋmati ayaki i.
Kabo bu fa Yesu kɔɔri jɔrɛ diibiri ni
57Na bo bu taraari Yesu n afa i akɔ Kayafasi dɔ, yiri ti Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm kpiɛn n a. I dika n nu ye Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm ni, ni Yudafɔm nkpiɛnkpiɛnm n tiɛɛnri bu nɔɔ a. 58Na Petoro asu Yesu su, i woori dede kaan ni yiri, haari i kɔ wuraari Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm kpiɛn n dika gisan nu. I wuraari gisan n nu ni, na wɔ kɔ asaŋga atana tintinijinafɔm nu, adena i ŋu sa n bo i yo n awieeri. 59Na Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm ni, ni Yudafɔm tereterefɔm n kɛrɛ aniɛniɛ minɛm bo bu bá di kɔrɛ daani fa kɔ ŋgasi bo Yesu ado i ni, adena bu nya i taraabiri na bu kun i. 60Haari ni bo minɛ beberebe fite jina diiri kɔrɛ daani n kɛrɛ, ba nya má jɔrɛ bo bu fa kpiɛ sɔ i. Kasin na minɛ nnyɔ nbem ayasu ajina, 61na ba se ka, “Ahin sɔnɔ n ŋa yiri koro fufu Nyɛmɛ Sereebiri Awuru ni, na i káaki ta i lesan afiɛn.” 62Na Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm kpiɛn n ayasu ajina, na wɔ bisa Yesu ka, “A la má bɔnu be fa kɔ ahin jɔrɛ n bo minɛm ni akpiɛ asɔ u n su?” 63Ama, na Yesu amɔ i nɔɔ. Na Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm kpiɛn n ajɔjɔ i dɔ bekun, i ŋa, “Kisa, m koro ka a tan Nyɛmɛ bo i wo bɛrɛ saŋga kɛrɛ ni. Nzɛn wɔrɔ ti Nyɛmɛ Wa n bo i ti Kristo Tiidefɔ ni, se ya.” 64Na Yesu abɔ i nu ka, “Kabo a jɔjɔɔri ni, i ti sɔ ɔ. Ama, m suse am kɛrɛ wɔ lɛɛ ka,
‘Fite nyuma fa kɔ, am bá ŋu mini Adamande Wa ni
ka m tana Nyɛmɛ Yikofɔ n saa fɔmbɔrɔ su,
na am ŋú ka m fite aŋgoro yinyiŋgu n nu suba.’”
65Yesu bɔ nu sɔ wieeri ni, na Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm kpiɛn n asɔn i tanlɛɛ. Na wɔ se ka, “Wɔ jɔjɔ awura Nyɛmɛ ŋgasi nu. Ya koro má daanifɔ bekun. Ambɛrɛ mmɔɔ ti kabo wɔ jɔjɔ awura Nyɛmɛ ŋgasi n nu e. 66Ye am ŋa sɛ wɔ?” Na bu kɛrɛ ase ka, “Wɔ kan ciire jɔrɛ lɛɛ, wɔ yo daka ka i wu.”
67Na ba yi nanzue agɔ Yesu nyunuawa nu, na ba bo i, na ba bo i nyɔɔnu, 68na ba se i ka, “Wɔrɔ Kristo Tiidefɔ ni, ŋma bo u a? Kan kere ya.”
Kabo Petoro keteeri ka i si má Yesu ni
69Bu wo nyini kɛrɛ su ni, na Petoro toko tana gisan n nu, na afani be aba i bi, na wɔ se Petoro ka, “Wɔrɔ mmɔɔ yo woori nyini Yesu Galilifɔ n dɔ ɔ.” 70Ama, na Petoro akete bu kɛrɛ nyunu ase ka, “Ai, m si má nyini jɔrɛ n bo a sujɔjɔ i ni mmɔɔ.” 71Na Petoro afite akɔ gisan n anɔ n nu, na afani nyiŋga be aba aŋu i, na wɔ se minɛm bo bu jina bɛrɛ n ka, “Ahin sɔnɔ ni mmɔɔ yo woori Yesu Nazarɛtifɔ n dɔ ɔ.” 72Na Petoro akete bekun, na wɔ tan ndiɛ, i ŋa, “Mini si má nyini sɔnɔ ni mmɔɔ.” 73Wɔ cɛ má na minɛm n bo bu jina bɛrɛ n gusu ase Petoro ka, “Nahɔrɛ, a ti bu kun wɔ, dama u jɔjɔɔwa ni kere sɔ a.” 74Na Petoro atan ndiɛ afa i saa awura sin nu, i ŋa, “M si má nyini sɔnɔ ni.” Kpeŋga na akɔnyuma abo. 75Na Petoro ateŋge su kabo Yesu seeri i ni, i ŋa “Kana akɔnyuma bá bo, a kéte kpe nsan su ka a si má m.” Na wɔ fite akɔ asun agaya.
27Kabo bu faari Yesu kɔ jinaari Gomina Pilato nyunu ni
1Na alecin saŋga na Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm, ni Yudafɔm nkpiɛnkpiɛnm n atana asɛsɛ su kabo bu yo barasu na bu kun i. 2Na ba wura i jɔrɔkɔ, na ba fa i akɔ ama Pilato bo i ti Romafɔm gomina ni.
Kabo Yudasi kuunri i ŋu ni
3Saŋga bo Yudasi bo i tɔɔri Yesu n tiiri ka ba ma nɔɔ ka bu kun Yesu ni, na wɔ yo m si n sɔ, na wɔ kaaki awɔrɔ jɛtɛ ŋwaa aburasan n aba ama Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm, ni Yudafɔm nkpiɛnkpiɛnm ni. 4Na wɔ se bu ka, “Ma yo satiɛ kabo ma tɔ sɔnɔ bo i la má ŋgasi be na bu kun i ni.” Na ba se i ka, “Ya cɛcɛ bɔnɔ wo nyini nu a? U dɛɛ jɔrɛ lɛɛ.” 5Na Yudasi afa ŋwaa n atu Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu, na wɔ fite akɔ awura i kɔm nyama akun i ŋu.
6Na Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm n afa ŋwaa ni, na ba se ka, “Ahin ŋwaa n ti mbunja yiiwa ŋwaa a. Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n kere ka má be fa i ŋusu fa saŋga Nyɛmɛ Sereebiri Awuru dɛɛ ŋwaa n nu.” 7Na ba yo anɔɔsɛ, afa ŋwaa n ato asiɛn be, bo bu fere i ka yakati tafɔ juma yoobiri ni, ka bu fa yo wɔfɔm seebiri. 8Nyini ti ye bu fere nyini asiɛn n ka Mbunja Asiɛn, haari ni nyuma sɔ n a. 9Dɔ na nɔaniɛ n bo Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Jeremiya yo jɔjɔɔri n ayo yiiwa, i ŋa, “Ba fa jɛtɛ ŋwaa aburasan n bo Yisarelifɔm kɛrɛ soroori su ka bu tɔ i kaari, sɔnɔ n dɛɛ ti ni, 10na ba fa ŋwaa n ato yakati tafɔ juma yoobiri, kabo Micɛra n seeri m ka bu yó lɛɛ.”
Kabo Gomina Pilato bisaari Yesu jɔrɛ ni
11Na ba fa Yesu akɔ ajina Gomina Pilato n nyunu, na wɔ bisa Yesu ka, “Wɔrɔ ti Yudafɔm fɛmɛ n a?” Na wɔ bɔ i nu ka, “Kabo a jɔjɔ ni, i ti sɔ ɔ.” 12Na Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm, ni Yudafɔm nkpiɛnkpiɛnm akpiɛ jɔrɛ asɔ Yesu, ama, wɔ bɔ má be nu. 13Na Gomina Pilato abisa i ka, “A ti má jɔrɛ n kɛrɛ bo ba kpiɛ asɔ u ni?” 14Ama, Yesu abɔ má jɔrɛ n haari kun be mmɔɔ nu, na gomina n abirisi agaya kabo wɔ bɔ má nu ni.
Kabo Gomina Pilato maari nɔɔ ka bu kun Yesu ni
15Afɔ kɛrɛ afɔ, Butara cɛɛnkpiri n nya ba ju, Romafɔm gomina yi dansaraka n bo jama n koro ka i yi i ji n wɔ. 16Nyini saŋga ni, sɔnɔ be woori dansaraka n nu dɔ, bu fere i ka Barabasi, i ti má jɔrɛ bu, sɔnɔ kɛrɛ si i sa. 17Na saŋga bo jama n kɛrɛ ba tiɛɛnri bu nɔɔ ni, na Gomina Pilato abisa bu ka, “Am koro ka m yi ŋma ma am a, Barabasi ni, nzɛn Yesu n bo bu fere i ka Kristo Tiidefɔ ni?” 18I seeri sɔ ni, dama i siiri tenle su ka bu si Yesu kɔrɛ ti ye bu faari i ba wuraari i saa nu a.
19Saŋga bo Gomina Pilato wo Yesu jɔrɛdi su ni, na i yi asunma ase ka, “Má a se ka a yo nyini nahɔrɛfɔ n sa be, dama anuma kɔŋguɛ, ma cin alɛlɛ fa kɔ nyini sɔnɔ n dɔ bo wɔ miɛ m agaya.”
20Ama, na Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm, ni Yudafɔm nkpiɛnkpiɛnm n awura jama n bu sin ka bu sere Gomina Pilato ka i yí Barabasi ma bu, na i kún Yesu. 21Ama, na Gomina Pilato akaaki abisa jama n ka, “Nyini minɛ nnyɔm ni nu, am koro ka m yi ŋma ma am a?” Na ba bɔ i nu ka, “Barabasi.” 22Na Gomina Pilato abisa bekun ka, “Ye ahin Yesu n bo bu fere i ka Kristo Tiidefɔ ni, am koro ka m yó i sɛ wɔ?” Na bu kɛrɛ abɔ i nu ka, “Kpama i baka jaanu n su na i wu.” 23Na Pilato abisa ka, “Ye nzu satiɛ ye wɔ yo i a?” Ama, na ba kaaki atiɛn kpa agaya bekun ase ka, “Kpama i baka jaanu n su na i wu.”
24Saŋga bo Gomina Pilato ŋuuri ka i koro yo má jɔrɛ n dɔŋgu, haari ni bo wɔ boro i nyi na i yo i dɔŋgu ni, jama n akete sukoro ka bu yo naŋmiɛ. Nyini ti, na wɔ fa nzue aŋmisi i saa, jama n kɛrɛ nyunu, na wɔ se bu ka, “M saa wo má ahin sɔnɔ n yiwee nu. Am dɛɛ jɔrɛ lɛɛ.” 25Na jama n kɛrɛ ase i ka, “Tɔ, ma i yiwee ni ŋgasi su ya su, ni ya anumam kɛrɛ.” 26Dɔ na Gomina Pilato ayi Barabasi aji, na wɔ ma sojam n afin Yesu ŋgbere, na wɔ nya afa i awura bu saa nu ka bu kɔ kpama i baka jaanu n su na i wu.
Kabo sojam yoori Yesu anzasi ni
27Na Gomina Pilato n dɛɛ sojam n afa Yesu awura i gisan n nu, na ba tiɛn bu beŋgu sojam kɛrɛ nɔɔ abara ayɛ i. 28Na ba yi Yesu sutura bo i wura i ni, na ba fa tanlɛɛ kɔkɔrɛ yorom be ka fɛmɛya tanlɛɛ dɛɛ su awura i. 29Na ba fa buwe aŋɔ i ka kaba dɛɛ su, na ba fa aforo i tii ka fɛmɛya kere dɛɛ su. Na ba fa kpama awura i saa nu, na ba kutu i nyunu suyo i anzasi, bu ŋa, “Yudafɔm Fɛmɛ ni, ya yo u ansɛ.” 30Na ba yi nanzue agɔ i ŋu, na ba de kpama ni i dɔ, na bu sufin i tii baka. 31Bu ba yoori i anzasi n wieeri ni, na ba yi tanlɛɛ kɔkɔrɛ yorom ni, na ba kaaki afa i tiɛŋgu dɛɛ sutura n awura i. Na ba nya afa i akɔ ka bu kɔ kpama i baka jaanu n su.
Kabo bu kpamaari Yesu baka jaanu n su ni
32Saŋga bo bu sukɔ ni, na bu ni Sirenefɔ biɛ be ayɛ, bu fere i ka Simon. Na sojam n amiɛ i ka i sɔ Yesu baka jaanu ni. 33Na ba kɔ aju awɔrɛ be bo bu fere i ka Gologota ni, Gologota n bu la ka Tereawa Woobiri. 34Na ba saŋga nzan ni ayiri wiwi barasu be ama Yesu ka i nu na i jɔ yaari ni, ama, i kaanri i nɔɔ ɔ, na wɔ kete, wɔ nu má i. 35Na ba nya akpama i baka jaanu n su, na ba yɛ i su ajina. Bu yoori sɔ wieeri ni, na ba tu mbaa na bu si kabo bu kpaaki i suturam nu, bu ŋuŋu nu. 36Nyini sin na ba ka atana suniɛ Yesu. 37Na ba kɛrɛ jɔrɛ n bo bu kpiɛ sɔɔri i ni, afa abo akpama i baka jaanu n tii su, kɛrɛɛwa n la ka, “Yesu bo i ti Yudafɔm Fɛmɛ n lɛɛ.” 38Na ba kpama finfɔ nnyɔ nbem baka jaanu su adodo i, bu kpamaari kun i saa fɔmbɔrɔ su, na ba kpama kun n gusu i saa biɛ su.
39Na minɛm kɛrɛ bo bu sin dɔ ni, subobo bu tii, na ba kpiɛ i nzukɔ, bu ŋa, 40“Wɔrɔ bo a ŋa a fúfu Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n na a káaki ta i lesan afiɛn n lɛɛ, de u tii ji. Nzɛn a ti Nyɛmɛ Wa nahɔrɛ su, jura baka jaanu n su.” 41Sɔ ye Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm, ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm, ni Yudafɔm nkpiɛnkpiɛnm n gusu yoori i anzasi a, 42bu ŋa, “Wɔ de minɛm tii aji, ama, i sukoro de má yiri ni i tii. M ŋa i ti Yisarelifɔm Fɛmɛ n wɔ e. Tɔ, ma i jura baka jaanu n su bra kisa kisa na ya niɛ, na ya yó i yarada. 43I daafi Nyɛmɛ ŋu a, ye i ŋa i ti Nyɛmɛ Wa a. Tɔ, nzɛn Nyɛmɛ koro i a, ma i de i tii ji kisa na ya niɛ.” 44Haari na finfɔ nnyɔm n bo bu kpamaari bu dodoori Yesu ni mmɔɔ akpiɛ i nzukɔ sɔ.
Kabo Yesu wuuri ni
45Wiɛsu kerefi buru ni nnyɔ saŋga na awosin akata asiɛn n kɛrɛ su, haari naasɔ kerefi nsan. 46Na fa kɔ nyini saŋga ni, na Yesu abo awie kpa ase ka, “Eli, Eli, lama sabatani?” I bu la ka, “M Nyɛmɛ, m Nyɛmɛ, nzu ti ye a yaki m aji a?” 47Na minɛ nbem jinaari bɛrɛ, bu nbem n tiiri sɔ ni, na ba se ka, “Am ti, ahin sɔnɔ n sufere Eliya.” 48Kpeŋga na bu nu kun aŋmati afa mɛnɛ, adɔ nzan gagaraki be nu, na wɔ fa awɔ baka su alaandi atɔ Yesu nɔɔ ka i nu. 49Ama, na nyiŋgam n ase ka, “Am yaki na ya niɛ, ka Eliya bá de i tii ji?”
50Na Yesu abo awie kpa, na wɔ nya ayo Nyɛmɛ dɛɛ. 51Dɔ na tani bambaka n bo bu fa kanda kpaakiiri Sɔɔ Casi n bo i wo Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu n ati nu nnyɔ, fa i aŋgoro kɔ jura i asiɛŋgu. Na asiɛn n akpisi, na yabuɛ ŋgbiŋgbirim akpakpaaki nu. 52Na faŋkunmam ateke, na Nyɛmɛ minɛm dɔŋgu bo ba wu n ateŋge bu yiwee nu. 53Na ba fite faŋkunmam n nu, na saŋga bo Yesu ba teŋgeeri i yiwee n nu ni, na ba kɔ awura Yɛrusalem miɛ kpiri n nu, na minɛ dɔŋgu aŋu bu. 54Na soja kpiɛn n ni i sojam n bo bu jina niɛɛri Yesu ni, na bu ŋuuri kabo asiɛn n kpisiiri barasu, ni kabo sa n kɛrɛ yoori ni, na sɛrɛ ati bu agaya, na ba se ka, “Ahin sɔnɔ n ti Nyɛmɛ Wa a nahɔrɛ su.”
55Na nbaram beberebe bo bu su i su fite Galili awɔrɛ n nu na bu buka i ni, ajina dede suniɛ Yesu. 56Bu nu nbem la Mariya bo i fite Magadala miɛ n nu ni, ni Mariya n bo i nbaam la Yakobo ni Yosefu ni, ni Zɛbɛdi yi.
Kabo bu yoori Yesu sutura barasu ni
57Na naasɔ saŋga na neŋgefɔ be aba, i fite Aramatiya miɛ kpiri n nu wɔ, bu fere i ka Yosefu. Yiri mmɔɔ ti Yesu susufɔm kun wɔ. 58Na wɔ kɔ asere Gomina Pilato ka i fa Yesu ŋuniɛ n ma i. Na Gomina Pilato ama nɔɔ ka bu kɔ fa ma i. 59Na Yosefu akɔ ayi Yesu fuin n apɔɔndi nzee fɔfɔrɛ nu, 60na wɔ kɔ ase i faŋkunma nu, yiri Yosefu dɛɛ tiɛŋgu yabuɛ buɛ faŋkunma n bo ba lokoti i fɔfɔrɛ ni. Na wɔ nya akundu yabuɛ bambaka afa atɔ faŋkunma n anɔ ni, na wɔ kɔ. 61Na Mariya Magadalafɔ ni, ni Mariya nyiŋga n atana afa bu nyunu awɔ faŋkunma ni.
Kabo tintinijinafɔm jina ŋmindaari Yesu faŋkunma ni
62Na alecin fɔfɔrɛ bo i ti Yudafɔm Ŋumiyi cɛɛn ni, na Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm, ni Farasifɔm n akɔ Gomina Pilato dɔ. 63Na ba kɔ ase i ka, “Ya si, ya teŋge su ka saŋga bo nyini kɔrɛfɔ n yo la ŋgɔɔ ni, na wɔ se ka yiri wuuri, i lesan cɛɛn, i téŋge i yiwee n nu. 64Nyini ti, ma nɔɔ na bu kɔ jina ŋminda i faŋkunma ni, fa kɔ ju haari lesan cɛɛn ni, má nyini, i susufɔm ni koro kɔ wɔ yi i ŋuniɛ ni, na bu bu kɔrɛ ka wɔ teŋge wɔ. Nyini saŋga, kasin dɛɛ kɔrɛ ni tára bumboori dɛɛ ni.” 65Na Gomina Pilato ase bu ka, “Am fa tintinijinafɔm, na am ma bu kɔ jina ŋminda i faŋkunma n kabo am koro i barasu ni, na má be koro yo pui.” 66Nyini ti, na ba kɔ ata atɔ faŋkunma n anɔ n kɛrɛ, na ba ma tintinijinafɔm n ajina aŋminda abara ayɛ i, adena má be koro yo pui.
28Kabo Yesu teŋgeeri i yiwee n nu ni
1Yudafɔm Ŋumiyi cɛɛn n sin dɛɛ alecin, bakuɛ n bumboori, mɔnɛ cɛɛn ŋgarama fuun, na Mariya Magadalafɔ ni, ni Mariya nyiŋga ni, akɔ ka bu kɔ niɛ Yesu faŋkunma ni. 2Kpeŋga na asiɛn n akpisi agaya, dama Micɛra n mɛrɛkɛ be fiteeri aŋgoro jura ba kundu yiiri yabuɛ bambaka n faŋkunma n anɔ n su a, na wɔ fun atana su. 3Na wɔ ta fofoe papasi ka nzue kpɛsɛɛwa dɛɛ su, na i sutura n kɛrɛ ayo fofoe ka cisɛn. 4Na sɛrɛ ati tintinijinafɔm ni, na bu ŋuniɛ subobo bu, na ba yo ka ba wu dɛɛ su wɔ.
5Na Nyɛmɛ mɛrɛkɛ n ase nbaram n ka, “Má am ma sɛrɛ ti am. M si ka am niɛniɛ Yesu bo bu kpamaari i baka jaanu n su n wɔ. 6I wo má fɛn. Wɔ teŋge i yiwee n nu, kabo i yo seeri am ni. Am ba niɛ deke bo bu faari i seeri ni. 7Am kpie am nyi na am kɔ se i susufɔm ni ka wɔ teŋge i yiwee n nu. Am ti fɛn, i sudu am mɔ kɔ Galili awɔrɛ n nu, dɔ ye am kɔ́ ŋu i a. Ma se am lɛɛ.”
8Na ba fite faŋkunma n nu ndende ni sɛrɛ, ama, ni ahorejɔ, na ba ŋmati na bu kɔ se i susufɔm ni. 9Bu sukɔ ni, kpeŋga na bu ni Yesu ayɛ, na wɔ yo bu ansɛ. Na ba kutu i jaa bu, na ba ma i jirima. 10Na wɔ se bu ka, “Má am ma sɛrɛ ti am. Am kɔ se m ninbaam ka bu kɔ Galili, dɔ ye bu kɔ́ ŋu m a.”
Kabo tintinijinafɔm seeri sa n bo i yoori ni
11Saŋga bo nbaram n wo kɔ su ni, na tintinijinafɔm nbem akɔ miɛ n kunnu, akɔ ama Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm ni labari, fa kɔ sa n kɛrɛ bo wɔ yo n su. 12Na Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm, ni Yudafɔ nkpiɛnkpiɛnm n atiɛn bu nɔɔ, afa asɛsɛ su, na ba ma tintinijinafɔm ni ŋwaa beberebe, 13na ba se bu ka, “Am se minɛm ka, saŋga bo am adaafi kɔŋguɛ n ye i susufɔm ni ba wɔ yiiri i a. 14Na nzɛn haari gomina n ba tiiri nyini labari ni, yɛrɛ kán de am tii, na i yó má am pui.” 15Na tintinijinafɔm n ade ŋwaa n na ba kɔ ase minɛm kabo nkpiɛnkpiɛnm n seeri bu ni. Nyini dɛɛ ti ye nyini labari n abara ayɛ Yudafɔm dɔ, fa ba ju haari ni nyuma n a.
Kabo Yesu faari i ŋu kereeri i susufɔm ni
16Na i susufɔ buru ni kunm n akɔ Galili awɔrɛ n nu na ba fun akɔ buka n su, deke bo Yesu seeri bu ka bu kɔ ni. 17Saŋga bo bu kɔ ŋuuri i ni, na ba kutu ama i jirima, ama, bu nbem asunsun ka má yiri lɛɛ. 18Na Yesu acin adodo bu, na wɔ se bu ka, “Nyɛmɛ afa aŋgoro ni asiɛŋgu fɛn kɛrɛ yiko, afa awura m saa nu. 19Nyini ti, am kɔ durunya n kɛrɛ nu, na am ma daanfiɛ kɛrɛ yo m susufɔm. Na am biɛ bu Nyɛmɛ nzue, Si, ni Baa, ni Awiɛwiɛ Casi n dɛɛ duma nu. 20Na am kere bu ka bu de m nɔaniɛ maawa n kɛrɛ bo ma fa ama am ni. Am ti fɛn, m wo am dɔ, saŋga kɛrɛ, fa kɔ haari durunya n awieeri.”