Labari kpa n bo

YOHANE

akɛrɛ i ni

1

Yesu ti Nɔaniɛ n bo i ma ŋgɔɔ n a

1Kana Nyɛmɛ ba yi durunya ni, be woori bɛrɛ bo bu fere i ka Nɔaniɛ. I ni Nyɛmɛ woori bɛrɛ a. Yiri Nɔaniɛ ni ti Nyɛmɛ a. 2Fite i bumboori n kɛrɛ, yiri ni Nyɛmɛ wo bɛrɛ a. 3Na Nyɛmɛ ama Nɔaniɛ n ayi deke n kɛrɛ. Deke be wo má bɛrɛ bo wɔ yi má i. 4Ŋgɔɔ fite yiri Nɔaniɛ ni dɔ a. Nyini ŋgɔɔ ni fa wein ba tekeeri adamande nyi a. 5Na wein n aje awosin nu, na awosin n akoro akunma má wein ni.

6Nyɛmɛ yo sunmaari sɔnɔ be, bu fere i ka Yohane. 7I baari ka i ba di nyini wein n daani wɔ, na i kan i jɔrɛ kere minɛm, adena sɔnɔ kɛrɛ bo i tiiri kabo i kan ni, na bu daari nyini wein n ŋu. 8Yohane n mmɔɔ ni i tii yo ti má wein ni, ama, i baari ka i ba di wein n daani wɔ. 9Nyini wein ni ti wein nahɔrɛ su n a, bo wɔ ba durunya n nu, na i teke adamande kɛrɛ nyi.

10Yiri n bo bu fere i ka Nɔaniɛ n yo woori durunya n nu wɔ, Nyɛmɛ faari yiri yiiri durunya n a, haari ni nyini n kɛrɛ mmɔɔ, durunya n nu­fɔm asi má i. 11Na wɔ ba i tiɛŋgu dɛɛ asiɛn n su minɛm dɔ, na ba kete ka bu de má i. 12Ama, na minɛm kɛrɛ bo bu deeri i, na bu daari i ŋu ni, na wɔ ma bu atin ka bu kaaki Nyɛmɛ nbaam. 13Bu Nyɛmɛ nbaa kaakii­wam n ti má ka bu wu bu ni adamande mbunja a, nzɛn má nyini, i ti má ka biɛsɔ ni bara saŋga a ye bu wu bu a, ama, Nyɛmɛ ni i tii, ti bu Si a.

14Na yiri Nɔaniɛ n akaaki adamande aba awo ya dɔ. Ahɔrɔma ni nahɔrɛ wo i dɔ beberebe. Ya ŋu i jirima woo­wa ni, nyini jirima woo­wa n ye Nyɛmɛ afa ama i Wa kun n kpein n a.

15Yohane diiri i daani kereeri minɛm, na wɔ tiɛn ase ka, “Nyini sɔnɔ n bo m yo seeri am ka i wo m sin suba na i tara m fieo n lɛɛ, dama kana bu ba wuuri m ni, yiri wo bɛrɛ wɔ.”

16I ahɔrɔma beberebe n dɛɛ ti, ye ya di i ahɔrɔma, na ya toko di i buka su. 17Nyɛmɛ yo faari i nɔaniɛ kpamaa­wa ni maari Moyisi ka i fa kere Yisareli­fɔm, ama, Yesu Kristo aba ka i ba kere ya kabo Nyɛmɛ ahɔrɔma n ni i nahɔrɛ n ti barasu wɔ. 18Be nya ŋu má Nyɛmɛ, má ka i Wa kun n kpein n bo i ni i Si Nyɛmɛ n ti kun ni, na i wo Nyɛmɛ dɔ ni, yiri ye wɔ kere ya kabo Nyɛmɛ ti a.

Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛ­fɔ n daani dii­wa ni

19Ahin ti daani dii­wa n bo Yohane yo diiri i, saŋga bo Yuda­fɔm nkpiɛn­kpiɛnm n bo bu wo Yɛrusalem miɛ kpiri n nu n sunmaari Nyɛmɛ sa­yoo­wa dɔŋgu­yo­fɔm ni bu buka­fɔm ka bu kɔ bisa Yohane ka, “Wɔrɔ la ŋma a?” 20Yohane afiɛ má bu jɔrɛ be su, na wɔ kan i kɛrɛ kpain akere bu. I ŋa, “Má mini ti Kristo ni, Tii­de­fɔ n bo Nyɛmɛ ŋa i súnma i n a.” 21Na ba bisa i bekun ka, “Ye wɔrɔ la ŋma a? Wɔrɔ ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kan­fɔ Eliya n a?” Na wɔ se bu ka, “Má yiri la mini.” Na ba kaaki abisa i ka, “Wɔrɔ ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kan­fɔ n a?” I ŋa, “Ai.” 22Na ba sa su abisa i ka, “Ye wɔrɔ la ŋma a? Ma ya nɔaniɛ na ya kɔ se bo bu sunmaari ya ni. Wɔrɔ ŋa, wɔrɔ la ŋma tenle su a?” 23Na wɔ se bu ka, “Sɔnɔ n bo Nyɛmɛ nɔaniɛ kan­fɔ Esaya yo kɛrɛɛri i jɔrɛ ka i bá subo ndoori boro kpantain nu n ka,

‘Am yo Mibiɛ n atin n dɔŋgu.’

Yiri la mini.”

24Minɛm bo bu bisaari Yohane bisaa­wa ni, Farasi­fɔm bo bu ti Yuda­fɔm asɛsɛ be ni sunmaari bu a. 25Na ba kaaki abisa i ka, “A ŋa a ti má Kristo Tii­de­fɔ ni, a kaaki ti má Eliya, na a kaaki ti má Nyɛmɛ nɔaniɛ kan­fɔ n ni, ye nzu ti ye a biɛ minɛm Nyɛmɛ nzue a?” 26Na wɔ bɔ bu nu ka, “Mini biɛ minɛm Nyɛmɛ nzue wɔ. Ama, sɔnɔ be wo am nu fɛn bo ambɛrɛ si má i. 27I wo m sin suba, m ti kaan ni bo m dodo i mmɔɔ.” 28Ahin sa n kɛrɛ yo yoori miɛ n bo bu fere i ka Betani n nu wɔ, i wo Yodan kunma n wiɛ afiiri, deke bo Yohane yo biɛɛri minɛm Nyɛmɛ nzue n wɔ.

Kabo Yohane ŋa Yesu ti Nyɛmɛ bɔmbaa ni

29Alecin fɔfɔrɛ na Yohane aŋu ka Yesu suba i dɔ, na wɔ se ka, “Am niɛ, Nyɛmɛ bɔmbaa n bo wɔ ba ka i ba yi durunya n nu­fɔm satiɛ n lɛɛ. 30Yiri, ye m yo seeri am ka sɔnɔ n bo i wo m sin suba na i tara m fieo n lɛɛ, dama i yo woori bɛrɛ wɔ ka, ye bu wuuri m a, yiri lɛɛ. 31Mini mmɔɔ ni m tii yo si má i, m dɛɛ la ka m biɛ minɛm Nyɛmɛ nzue wɔ, adena ambɛrɛ Yisareli­fɔm si i.” 32Na Yohane adi daani ase minɛm ka, “Ma ŋu ka Nyɛmɛ Awiɛwiɛ Casi n afite aŋgoro ajura ka tiiwa dɛɛ su aba atana i ŋu, na wɔ wo i dɔ. 33Mini mmɔɔ ni m tii yo si má i, ama, Nyɛmɛ bo i sunmaari m ka m ba biɛ minɛ Nyɛmɛ nzue ni, yiri seeri m ka, ‘A bá ŋu ka m Awiɛwiɛ ni júra ba tana sɔnɔ be ŋu, na i wó i dɔ, yiri má m Awiɛwiɛ Casi n ba wura minɛm ŋu a.’ 34Ma ŋu i sɔ ye m sudi daani kere minɛ a, ka yiri ti Nyɛmɛ Wa n nahɔrɛ su a.”

Minɛ n bo bu du mɔ yoori Yesu susu­fɔm ni

35Na alecin fɔfɔrɛ bekun na Yohane ni i susu­fɔm ni nnyɔ jina. 36Na wɔ niɛ aŋu ka Yesu wo natiiri su susin, na wɔ se ka, “Am niɛ, Nyɛmɛ Bɔmbaa n lɛɛ.” 37I susu­fɔ nnyɔm n tiiri sɔ n na ba kɔ asu Yesu su. 38Na Yesu akaaki aniɛ aŋu ka bu susu i su, na wɔ bisa bu ka, “Am koro nzu wɔ?” Na ba bisa i ka, “Rabi, a da ni wɔ?” Rabi bu la ka, ya Kere­fɔ. 39Na wɔ se bu ka, “Am bra na am ba niɛ.” Nyini saŋga ni, naasɔ kerefi nna abo, na ba su i su, na ba kɔ aŋu deke bo i wo ni. Na ba ka i dɔ nyini cɛɛn ni. 40Nyini minɛ n nnyɔm n bo bu yo tiiri kabo Yohane seeri n na bu suuri Yesu su ni, bu nu kun ye bu fere i ka Andere n a, bo i gɔrɔ la Simon Petoro ni. 41Nyini sin na Andere akɔ aŋu i gɔrɔ Simon, na wɔ se i ka, “Ya ŋu Mɛsaya ni.” Mɛsaya bu la ka Kristo, Tii­de­fɔ n bo Nyɛmɛ ase ka i súnma i ni. 42Na wɔ fa i aba Yesu dɔ. Na Yesu aniɛ i nyunu, na wɔ se i ka, “Bu fere u ka Simon wɔ, wɔrɔ ti Yohane wa n a, ama, bu bá fere u ka Kefasi.” I bu la ka yabuɛ, i ni Petoro kɛrɛ ti duma kun wɔ.

Kabo Yesu fereeri Filipu ni Nataniɛli ka bu su i su ni

43Alecin fɔfɔrɛ na Yesu ayasu ka i kɔ Galili dɛɛ awɔrɛ n nu. Na wɔ kɔ aŋu sɔnɔ be bo bu fere i ka Filipu ni, na wɔ se i ka, “Ba su m su.” 44Filipu bɔsu la miɛ be bo bu fere i ka Besayida n wɔ. I ni Andere ni Petoro kɛrɛ fite miɛ kun su wɔ. 45Na Filipu gusu akɔ aŋu sɔnɔ be bo bu fere i ka Nataniɛli, na wɔ se i ka, “Ya ŋu sɔnɔ n bo Moyisi yo kɛrɛɛri i jɔrɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaa­wa kadasi n nu ni, na Nyɛmɛ nɔaniɛ kan­fɔm gusu yo kɛrɛɛri i jɔrɛ bu dɛɛ kadasi n nu ni. Yiri la Yesu n bo i fite Nazarɛti ni, na i si la sɔnɔ be bo bu fere i ka Yosefu ni.” 46Na Nataniɛli abisa i ka, “Deke kpa koro fite Nazarɛti dɛɛ miɛ n gusu nu?” Na Filipu ase i ka, “Bra na a ba niɛ.” 47Nyini saŋga na Yesu aŋu ka Nataniɛli suba i dɔ, na wɔ se ka, “Ahin sɔnɔ n ti Yisareli­fɔ baa a nahɔrɛ su, bo sa be wo má i ŋu.” 48Na Nataniɛli abisa i ka, “A yo sɛ siiri m a?” Na Yesu abɔ i nu ka, “M ŋuuri u saŋga bo a toko tana damba baka n bu n wɔ, nyini sin ye Filipu fereeri u n a.” 49Na Nataniɛli ase i ka, “Ya Kere­fɔ, wɔrɔ ti Nyɛmɛ Wa n a, nahɔrɛ su. Wɔrɔ ti Yisareli­fɔm Fɛmɛ n a.” 50Na Yesu ase i ka, “Bo ma se u ka m ŋuuri u damba baka n bu n ti ye a yo m yarada, nzɛn sɛ? A bá ŋu alekutura sam bo bu tara sɔ. 51Nahɔrɛ ye m suse am a. Am bá ŋu kabo aŋgoro bá teke na Nyɛmɛ mɛrɛkɛm bá sufun kɔ aŋgoro, na bu bá sujura ba mini Adamande Wa n dɔ.”

2

Kabo Yesu kɔɔri konyaya be Kana miɛ kpiri n nu ni

1Nyini sin, i le­san cɛɛn na konyaya be awo Kana, miɛ kpiri n bo i wo Galili awɔrɛ n nu ni. Na Yesu ni gusu akɔ konyaya n nu. 2Na ba fere Yesu ni i susu­fɔm n ka bu gusu ba di konyaya n be. 3Saŋga bo konyaya­fɔm nzan n ba kpiɛɛri bu su ni, na Yesu ni aba ase i ka, “Bu nzan n awie.” 4Na Yesu abɔ i nu ka, “M ni, ye a ŋa m yo sɛ wɔ? M saŋga nya ju má.” 5Na i ni ase awuru­nbaam n ka, “Am yo deke kɛrɛ bo i se am.”

6Nyini dika n nu, yabuɛ cuŋgu nsɛn jina bɛrɛ, bo i kun kun kɛrɛ koro de nzue gaŋga nnu wara nsɛn. Yuda­fɔm la bu yoo­wa be, bu fa nyini cuŋgum n nu nzue ni, ye bu bita ŋmisi bu fin a. 7Na Yesu ase awuru­nbaam n ka, “Am sa nzue gɔ cuŋgum n nu na bu yi.” Na ba gɔ i kɛrɛ nzue na ba yi. 8Na Yesu akaaki ase bu ka, “Kisa am sa be kɔ ma konyafan danfo ni.” Na ba sa be akɔ ama i. 9Bu sa kɔ maari i ni, na nzue n akaaki nzan. Na wɔ fa akan i nɔɔ. Wɔ si má deke bo nyini nzan n fite. Ama, awuru­nbaam bo bu saari nzue ni, bɛrɛ si deke bo i fite. Na wɔ fere konyafan ni, 10ase i ka, “Sɔnɔ kɛrɛ nya ŋa bu ma nzan, bu du mɔ fa nzan fiɛfiɛ n ma jama n a ka, na ba nya aba anu abo ni, na bu nya fa bo i yo má fiɛ n ma bu, ama, wɔrɔ, a fa bo i yo fiɛ n aka sin a.” 11Kabo Yesu maari nzue kaaki nzan ni, nyini tiiri i ciciri su dɛɛ alekutura sa. I yoori nyini sa n Kana, bo i wo Galili awɔrɛ n nu n wɔ, na i kere kabo i la yiko n bo i fite Nyɛmɛ dɔ, na i susu­fɔm n ayo i yarada.

12Nyini sin, na i ni i ni, ni i niɛmam, ni i susu­fɔm n akɔ miɛ kpiri n bo bu fere i ka Kapɛnam, na ba kɔ ayo le­nnyɔ dɔ.

Kabo Yesu fɔɔnri wata­fɔm fiteeri Nyɛmɛ Seree­biri Awuru n nu ni

13Wɔ ka kaan na Yuda­fɔm di bu cɛɛn­kpiri n bo bu fere i ka Butara cɛɛn­kpiri ni. Na Yesu akɔ Yɛrusalem miɛ kpiri n nu. 14Na wɔ kɔ awura Nyɛmɛ Seree­biri Awuru n nu aŋu ka minɛ wo dɔ sutɔ naanim, ni nbɔɛm, ni bumbuku tiiwam, na ŋwaa kaaki­fɔm gusu tana dɔ. 15Na wɔ fa nyama aŋɔ i ka ŋgbere dɛɛ su, na wɔ fa afɔn ayi nbɔɛm n ni naanim n kɛrɛ afite Nyɛmɛ Seree­biri Awuru n nu. Na wɔ sandi ŋwaa kaaki­fɔm ŋwaa n kɛrɛ abutu, na wɔ nya akaaki bu teebirim kɛrɛ alanlaŋga. 16Na wɔ se minɛm bo bu tɔ bumbuku tiiwam n ka, “Am fa am bumbukum n fite fɛn. Má am se ka am fa m Si Nyɛmɛ Seree­biri Awuru n yo gɔ kun.”

17Na i susu­fɔm n aba ateŋge su ka ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, “M Nyɛmɛ Fɛmɛ, m nyunu aboro u awuru n jɔrɛ su, nyini kún m a.” 18Na Yuda­fɔ nkpiɛnm abisa i ka, “A yó nzu alekutura sa bo i kere ya ka a la atin bo a yo sɔ a?” 19Na Yesu ase bu ka, “Am bo fufu ahin Nyɛmɛ Seree­biri Awuru ni, na le­san afiɛn m káaki ta i bekun.” 20Na ba se i ka, “Afɔ abura­na ni nsɛn ye bu fa taari ahin Nyɛmɛ Seree­biri Awuru n a. I yo sɛ ye wɔrɔ ba se ka a káaki ta i le­san afiɛn a?” 21I yo kaanri sɔ ni, i faari i ŋuniɛ­mbaa ni fa sunsun Nyɛmɛ Seree­biri Awuru n a. 22Na saŋga bo i ba wu teŋgeeri i yiwee n nu ni, na i susu­fɔm n ateŋge su ka i yo seeri sɔ, na ba de nɔaniɛ n bo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ni, na ba yo Yesu jɔjɔɔ­wa n yarada.

Yesu si kabo adamande woo­wa ti barasu

23Saŋga bo i wo Yɛrusalem na bu sudi Butara cɛɛn­kpiri ni, i yoori alekutura sam, na minɛ dɔŋgu aŋu i, na ba yo i yarada. 24Ama, yiri afa má i ŋu agɔ má bu ŋu, dama i si kabo adamande woo­wa ti. 25Má pui ti, yiri mmɔɔ ni i tii si kabo adamande ahore su ti barasu, má be se i a.

3

Kabo Yesu kaanri Nyɛmɛ jɔrɛ kereeri Nikodemo ni

1-2Cɛɛn be kɔŋguɛ sɔ ɔ, na Yuda­fɔm kpiɛn be aba Yesu dɔ, bu fere i ka Nikodemo. I ti Farasi­fɔm ni kun be wɔ. Na wɔ se Yesu ka, “Ya Kere­fɔ, ya si ka a ti kere­fɔ n bo a fite Nyɛmɛ dɔ ɔ, dama be koro yo má alekutura sa bo a yo bu ni, má ka Nyɛmɛ wo i mi dɔ.” 3Na Yesu ase i ka, “Nahɔrɛ ye m suse u a. Sɔnɔ koro fa má Nyɛmɛ yo má i fɛmɛ, má ka ba wu i fɔfɔrɛ.” 4Na Nikodemo abisa i ka, “Sɔnɔ nyunu ati, bu yo sɛ koro kaaki wu i fɔfɔrɛ a? I koro kaaki wura i ni kunnu na bu wu i bekun?” 5Na Yesu ase i ka, “Nahɔrɛ ye m suse u a, sɔnɔ koro wura má Nyɛmɛ fɛmɛya n nu, má ka ba wu i fɔfɔrɛ fa kɔ nzue biɛɛ­wa ni Awiɛwiɛ Casi n dɛɛ atin n su. 6Deke bo adamande awu i, i ti adamande wɔ, na deke bo Awiɛwiɛ Casi n awu i, i ti awiɛwiɛ wɔ. 7Má a ma i yo u alekutura fa kɔ kabo ma se u ka wɔ yo daka ka bu wu am fɔfɔrɛ ni. 8Saŋga kɛrɛ a ti ka aŋuma kpiɛ kɔ ɔ, ye a ti i naŋmiɛ ŋga a, ama, a si má deke bo i fite, na a kaaki si má deke bo i sukɔ, nyini ti, sɔnɔ kɛrɛ bo Awiɛwiɛ Casi n awu i ti sɔ ɔ.”

9Na Nikodemo abisa Yesu ka, “I yo sɛ ye ahin koro yo a?” 10Na Yesu akaaki abisa i ka, “Wɔrɔ bo a kere Yisareli­fɔm Nyɛmɛ nɔaniɛ n na bu nyunu yi u ni, i yo sɛ ye a si má ahin n a? 11Nahɔrɛ ye m suse u a, sa bo ya si i, ye ya jɔjɔ i jɔrɛ a, na sa bo ya nyu­mbaa aŋu i, ye ya di i daani kere minɛm a, ama, am akete ya daani dii­wa ni. 12M suse am sam bo bu wo durunya n nu fɛn wɔ lɛɛ, ama, am sude má i, ye m ba seeri am sam bo bu wo Nyɛmɛ fɛmɛya n nu, am yó sɛ de i a? 13Be nya fun má Nyɛmɛ dɔ, má ka mini Adamande Wa n bo m woori i dɔ na ma jura aba ni. 14Kabo Moyisi yo faari jawii yoori i ka woo dɛɛ su n na i fa i bara yɛɛri baka n na i yɛɛri i su kpamaari boro kpantain n nu ni, wɔ yo daka ka sɔ ye minɛm bá yɛ mini Adamande Wa n su a. 15Na sɔnɔ kɛrɛ bo i yoori m yarada, i nyá ŋgɔɔ bo i la má awieeri ni.”

16Nyɛmɛ akoro durunya n nu­fɔm agaya n dɛɛ ti, na wɔ fa i kunnu Wa kun n kpein n afa ama bu, adena sɔnɔ kɛrɛ bo i yo i yarada, i mi ká má ŋgbɛɛn, ama, i nya ŋgɔɔ bo i la má awieeri ni. 17Nyɛmɛ asunma má i Wa n durunya n nu ka i ba di bu jɔrɛ cin bu sui wɔ, ama, wɔ sunma i ka i ba de bu tii ji wɔ. 18Sɔnɔ kɛrɛ bo i daafiiri Nyɛmɛ Wa n ŋu, Nyɛmɛ dí má i mi n jɔrɛ, ama, sɔnɔ kɛrɛ bo wɔ da má i ŋu, Nyɛmɛ adu mɔ adi i jɔrɛ ka, dama ka wɔ da má Nyɛmɛ Wa kun n kpein n ŋu n dɛɛ ti. 19Kabo Nyɛmɛ di bu jɔrɛ n la ka, wein n aba durunya n nu­fɔm dɔ, ama, bu satiɛ yoo­wa n dɛɛ ti, ba koro awosin n atara wein ni. 20Sɔnɔ kɛrɛ bo i yo satiɛ kpɔ wein n wɔ, i koro má ka i kɔ wein n nu, na i satiɛm fite fofoe nu. 21Ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i su nahɔrɛ atin su, i fite fofoe nu wɔ, na minɛ kɛrɛ ŋu ka i sa­yoo­wa n su Nyɛmɛ atin n su wɔ.

Kabo Yohane diiri Yesu ŋu daani barasu ni

22Nyini sin na Yesu ni i susu­fɔm n akɔ Yudiya dɛɛ awɔrɛ n nu. Na ba kɔ adi le­nnyɔ dɔ, na i subiɛ minɛm Nyɛmɛ nzue. 23Nyini saŋga n na Yohane gusu subiɛ minɛm Nyɛmɛ nzue. I wo Ayinon miɛ n nu fa dodo Salim awɔrɛ n nu, dama nzue sunnu dɔ n dɛɛ ti. Na minɛm suba i dɔ na i subiɛ bu Nyɛmɛ nzue. 24Nyini saŋga ni, ba nya anyi má Yohane dan­saraka.

25Na Yohane susu­fɔm ni Yuda­fɔ be awura akuruwa fa kɔ bu fin kpara n dɛɛ yoo­wa atin su. 26Na ba kɔ Yohane dɔ akɔ ase i ka, “Ya Kere­fɔ, niɛ. Sɔnɔ n bo i yo baari u dɔ Yodan kunma n wiɛ afiiri n na a yo diiri i ŋu daani kereeri minɛ ni, yiri wo dɔ subiɛ minɛm Nyɛmɛ nzue n a, bu kɛrɛ sukɔ i dɔ ɔ.” 27Na Yohane ase bu ka, “Sɔnɔ koro nya má deke be, má ka Nyɛmɛ afa nyini deke n ama i. 28Ambɛrɛ ni am tii woori m daani ka m ŋa má mini ti Kristo Tii­de­fɔ n a, ama, Nyɛmɛ sunmaari m ka m du i mɔ ɔ. 29Bu nya jaari konya, i ti konyafan n dɛɛ wɔ, ama, na konyafan n danfo jina suso i sui ti deke bo konyafan ni jɔjɔ se i, nyini saŋga na i danfo n ahore jɔ. Nyini ahorejɔ kun ni, wo mini gusu dɔ a. 30Wɔ yo daka ka i dɛɛ duma n fun, na m dɛɛ n kpiɛ su.”

Yiri bo i fite aŋgoro n dɛɛ jɔrɛ

31Yiri bo i fite aŋgoro n tara sɔnɔ kɛrɛ. Na bo i fite durunya n nu fɛn ti durunya n nu fɛn fɔ ɔ, na i jɔjɔɔ­wa kɛrɛ ti durunya n nu fɛn jɔrɛ wɔ. Ama, yiri n bo i fite aŋgoro n tara sɔnɔ kɛrɛ. 32Deke bo wɔ ŋu i, ni bo wɔ ti i, ye i di i daani kere minɛ a, ama, be de má i daani dii­wa ni. 33Ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i deeri i daani dii­wa n asoro su akere ka Nyɛmɛ ti nahɔrɛ­fɔ lɛɛ. 34Dama yiri n bo Nyɛmɛ asunma i ni, Nyɛmɛ nɔaniɛ n ye i kan i a, dama Nyɛmɛ afa i Awiɛwiɛ Casi n ama i bo i la má aŋusu. 35Nyɛmɛ koro i Wa ni, na wɔ fa deke n kɛrɛ awura i saa nu. 36Na sɔnɔ kɛrɛ bo i daari Nyɛmɛ Wa n ŋu, i la ŋgɔɔ bo i la má awieeri ni. Na sɔnɔ kɛrɛ bo i kete i nɔaniɛ ni, i nyá má ŋgɔɔ n bo i la má awieeri ni, ama, Nyɛmɛ fá yaa cin i sui.

4

Kabo Yesu seeri Samariya­fɔ bara be i tii su jɔrɛ ni

1-2Tɔ. Na Farasi­fɔm n ati ka Yesu sunya minɛm dɔŋgu bo bu susu i su na i biɛ bu Nyɛmɛ nzue tara Yohane. Ama, má Yesu ni i tii biɛ bu Nyɛmɛ nzue n a, i susu­fɔm ni biɛ bu a. Saŋga bo Yesu faari nu sɔ ni, 3na wɔ yasu Yudiya awɔrɛ n nu akaaki ka i kɔ Galili dɛɛ awɔrɛ n nu bekun. 4I sukɔ ni, wɔ yo daka ka i fa Samariya dɛɛ awɔrɛ n nu sin a. 5Na wɔ kɔ aju Samariya miɛ kpiri be bo bu fere i ka Suka n su, na i wo dodo asiɛn n bo Jakɔbu yo fa maari i wa Yosefu dawa saŋga ni. 6Jakɔbu bura n wo nyini dika n nu wɔ. Natiiri fie n dɛɛ ti, na Yesu akɔ atana bura n su. Nyini saŋga wiɛ abi kenken.

7Na Samariya bara be aba ka i ba sa nzue, na Yesu ase i ka, “Ma m nzue n be na m nu.” 8Nyini saŋga ni, i susu­fɔm n akɔ miɛ kunnu ka bu kɔ to diire. 9Na bara n ase i ka, “Ee, wɔrɔ, a ti Yuda­fɔ e, ye m gusu ti m Samariya­fɔ bara. Nzu ti ye a se m ka m ma u nzue a?” Dama Yuda­fɔm ni Samariya­fɔm tɔ má pui. 10Na Yesu ase i ka, “Nzɛn má a si Nyɛmɛ aceeri ni, na má a si sɔnɔ n bo i susere u nzue ni, má wɔrɔ sere i a, na i má u nzue bo i ma ŋgɔɔ ni.” 11Na bara n ase i ka, “Ya si, bura n wo ŋgo, u gusu la má goroka, ye a nya nyini nzue n bo i ma ŋgɔɔ n ni wɔ? 12Wɔrɔ, ŋka a ŋa a tara ya na Jakɔbu n wɔ, nzɛn sɛ? Yiri maari ya nyini bura n a. I ni i nbaam fa saŋga ni i neŋge­ndɔrɛm kɛrɛ yo nuuri nyini bura n nu wɔ.” 13Na Yesu ase i ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i nu ahin nzue ni, nzuehɔɛ tí i mi bekun, 14ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i nu nzue n bo m má i ni, nzuehɔɛ tí má i mi kun fieo, dama nzue n bo m má i ni, i wó i kunnu tiɛ kabo bura nzue tiɛ n wɔ, na i má i ŋgɔɔ bo i la má awieeri ni.” 15Na bara n ase i ka, “Ya si, ma m nyini nzue n be na m nu, adena má nzuehɔɛ ti m kun, na má m kaaki ba sa nzue fɛn kun.”

16Na Yesu ase i ka, “Kɔ fere u hun na am bra.” 17Na bara n ase Yesu ka, “M la má hun.” Na Yesu ase i ka, “Kabo a ŋa a la má hun ni, i ti nahɔrɛ wɔ. 18Dama nbiɛsɔm nnu ye a fite bu ajaa bu n a, na haari bo u ni yiri wo bɛrɛ kisa mmɔɔ ni, i ti má u hun. A se nahɔrɛ wɔ.” 19Na bara n ase i ka, “Ya si, ma ŋu ka a ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kan­fɔ ɔ. 20Ya na Samariya­fɔm yo suuri Nyɛmɛ ahin buka n su wɔ. Ama, ambɛrɛ Yuda­fɔm ŋa wɔ yo daka ka sɔnɔ kɛrɛ su Nyɛmɛ Yɛrusalem miɛ kpiri n nu wɔ.” 21Na Yesu ase i ka, “Bara, de bo m suse u ni, saŋga suba bo am sú má ya Si Nyɛmɛ ahin buka n su, wara Yɛrusalem miɛ n nu. 22Ambɛrɛ Samariya­fɔm ŋa am su Nyɛmɛ wɔ, ama, am si má i. Ama, yɛrɛ Yuda­fɔm si i, ye ya su i a. Dama tii­de n fite Yuda­fɔm dɔ ɔ. 23Saŋga suba bo wɔ ju awie, na bo bu su ya Si Nyɛmɛ ni, i Awiɛwiɛ Casi ni búka bu ye bu sú i ni nahɔrɛ su a. Dama nyini minɛm ŋusu ye ya Si Nyɛmɛ koro ka bu su i a. 24Nyɛmɛ ti awiɛwiɛ wɔ, nyini dɛɛ ti, bo bu su i ni, wɔ yo daka ka i Awiɛwiɛ Casi n búka bu na bu sú i ni nahɔrɛ su.” 25Na bara n ase i ka, “Tɔ, m si ka Kristo Tii­de­fɔ ni bá. I ba juuri, i kán ya deke kɛrɛ kere ya.” 26Na Yesu ase i ka, “Mini bo m sujɔjɔ u dɔ ni, mini lɛɛ.”

27Nyini saŋga n nu na Yesu susu­fɔm n afite miɛ n kunnu aju, na jɔrɛ n amiɛ bu kabo Yesu ni bara n wo jɔjɔ su ni. Ama, bu be abisa má bara n ka, “A koro nzu i dɔ a?” Be gusu abisa má Yesu ka, “Nzu ti ye a sujɔjɔ bara n dɔ a?”

28Na bara n ayaki i dundu n bɛrɛ, na wɔ kpie i nyi akɔ miɛ n kunnu akɔ ase minɛm ka, 29“Am ba niɛ sɔnɔ be bo wɔ se m m tii su sa kɛrɛ bo ma yo i. Beni, kisa, Kristo Tii­de­fɔ n lɛɛ fan?” 30Na minɛm n afite miɛ n nu, na bu kɔ Yesu dɔ.

31Bara n kɔɔri n dɛɛ sin, na Yesu susu­fɔm n asere i ka, “Jande, ya Kere­fɔ, di diire.” 32Na wɔ se bu ka, “M la diire bo m di bo am si má i.” 33Na i susu­fɔm n abisa bu ŋuŋu nu ka, “Be afa diire aba ama i wɔ di wɔ, nzɛn sɛ?” 34Na wɔ se bu ka, “M diire n la ka, m yo yiri bo wɔ sunma m dɛɛ koroo­wa na m yó i juma n wie.” 35Na wɔ bo bu anyundɛrɛ ase ka, “Am ŋa wɔ ka sara nna na am tambu fiesu neŋgem. Ama, mini suse am wɔ lɛɛ, am tu am tii na am niɛ, fiesu diire n abi ni kpiɛ. 36Sɔnɔ bo i kpiɛ diire ni, i nya i ŋkatɔ, i ti ka sɔnɔ bo i tiɛn minɛ nɔɔ, na bu nya ŋgɔɔ bo i la má awieeri ni, dɔ­fɔ ni kpiɛ­fɔ n kɛrɛ nya ahorejɔ. 37Be bu ŋa ‘Be dɔ, na be kpiɛ ni,’ i ti nahɔrɛ wɔ. 38Ambɛrɛ yiri, mini asunma am a, ka am kɔ kpiɛ diire n bo am adɔ má i ni. I ti ka nbem adu mɔ akan Nyɛmɛ nɔaniɛ n akere minɛm, ye am dɛɛ la ka am ma bu yo m yarada. Nbem dɛɛ juma­yoo­wa ye am sudi i kpɛrɛ n a.”

39Bara n seeri minɛm bo bu fite miɛ n nu n kabo Yesu ase i tii su sa kɛrɛ n dɛɛ ti, na Samariya­fɔm dɔŋgu bo bu fite miɛ n nu n ada Yesu ŋu. 40Nyini ti, bu ba juuri Yesu dɔ ni, na ba sere i ka i ka bu dɔ, na wɔ kɔ awo bu dɔ cɛɛn nnyɔ. 41Na minɛ dɔŋgu ada i ŋu abuka su fa kɔ i nɔaniɛ jɔjɔɔ­wa n ti. 42Na ba se bara n ka, “Kisa, má u dɛɛ jɔjɔɔ­wa n ŋgumi ti ye ya da i ŋu a, ama, yɛrɛ mmɔɔ ni ya tii ati i nɔaniɛ jɔjɔɔ­wa, na ya si nu ka ahin sɔnɔ n ti bo i baari ka i ba de durunya n nu­fɔm tii wɔ, nahɔrɛ su.”

Kabo Yesu maari fɛmɛ n kpiɛn be wa nyaari laifiɛ ni

43Yesu woori bu dɔ cɛɛn nnyɔ n sin, na wɔ yasu bɛrɛ akɔ Galili dɛɛ awɔrɛ n nu. 44Dama yiri mmɔɔ ni i tii adu mɔ akan ka Nyɛmɛ nɔaniɛ kan­fɔ la má jirima i tiɛŋgu bɔsu. 45Saŋga bo i kɔ juuri Galili ni, na ba de i ni bu sa nnyɔ, dama bu yo ŋuuri kabo i yoori alekutura sam cɛɛn­kpiri n saŋga, Yɛrusalem miɛ kpiri n nu ni, dama bɛrɛ mmɔɔ yo kɔɔri nyini cɛɛn­kpiri n di ti.

46Na Yesu akaaki akɔ Kana, miɛ kpiri n bo i wo Galili awɔrɛ n nu ni, deke bo i yo maari nzue kaakiiri nzan ni. Fɛmɛ n kpiɛn be woori dɔ. I wa be la má laifiɛ, i wo Kapɛnam miɛ kpiri n nu. 47Na saŋga bo kpiɛn n tiiri ka Yesu afite Yudiya dɛɛ awɔrɛ n nu akɔ aju Galili ni, na wɔ kɔ Yesu dɔ akɔ asere i ka i wa suwu, i ma bu kɔ na i kɔ tuntun i, na i nya laifiɛ. 48Na Yesu ase i ka, “Ma ŋu ka nzɛn am aŋu má alekutura sam, am yo má m yarada.” 49Na kpiɛn n ase i ka, “M Mibiɛ, bra ndende, má nyini, a cɛɛri, a bá ŋu ka m wa n awu.” 50Na Yesu ase i ka, “Kɔ. U wa n anya laifiɛ.” Na wɔ de Yesu nɔaniɛ ni, na wɔ kaaki akɔ. 51Na saŋga bo i sukɔ awuru ni, na i akɔɔm akpa i atin aba ase i ka, “U wa n anya laifiɛ.” 52Na wɔ bisa bu ka, “Saŋga bɔnɔ ye i ŋuniɛ n jɔɔri a?” Na ba se i ka, “Anuma wiɛsu kerefi kun saŋga ye i ŋuniɛ n jɔɔri a.” 53Dɔ na baa n si n ateŋge su ka, nyini saŋga n nu lɛɛ, ye Yesu seeri i ka i wa n anya laifiɛ n a. Na i ni i dika­fɔm kɛrɛ ada Yesu ŋu. 54Kabo Yesu ma baa n nyaari laifiɛ ni, nyini tiiri i alekutura sa nnyɔ su bo i yoori saŋga bo i fite Yudiya dɛɛ awɔrɛ n nu kɔɔri Galili n a, na i kere kabo i la yiko n bo i fite Nyɛmɛ dɔ.

5

Kabo Yesu tuntuunri sɔnɔ be kunma n nɔɔ su ni

1Nyini sin na Yesu akɔ Yɛrusalem miɛ kpiri n nu na i kɔ di Yuda­fɔm cɛɛn­kpiri be. 2Kunma be da dodoori anɔ n bo bu fa nbɔɛm fa sin wura miɛ n nu ni. Hiburu aniɛ nu bu fere nyini kunma n ka Besata, i la kpatam nnu wɔ. 3Landuri­fɔm beberebe dada kpatam n nu, bu nu nbem ti anyinsinm, nbem ti kujanda­fɔm, na bu nbem gusu ŋuniɛ buekun awu bo bu koro yasu má. [ 4Bu da ŋminda dɔ, dama saŋga saŋga Nyɛmɛ mɛrɛkɛ jura ba kunma n nu wɔ, na i ba kankan nzue n nu. Nzue kankaan­wa n dɛɛ sin, na landuri­fɔ n bo i du mɔ juraari nzue n nu, i tukpaki n koro i ti ka sɛ, i yaki wɔ, na i nya laifiɛ.] 5Sɔnɔ be woori bu nu bo wɔ da tukpaki i afɔ abura­san ni mɔcuɛ lɛɛ. 6Yesu ŋuuri i sɔ ni, na wɔ fa nu ka sɔnɔ n tukpaki n acɛ i ŋu, na wɔ bisa i ka, “A koro ka a nya laifiɛ wɔ?” 7Na tukpaki­fɔ n ase Yesu ka, “M Mibiɛ, m la má buka­fɔ be bo nzue n nya ba kankan, na i kuku m wura nu. Saŋga kɛrɛ bo nzue n nya ba kankan, na m ba ŋa m wura nu, a ŋu ka be adu m mɔ.” 8Na Yesu ase i ka, “Yasu, fa u dasu n na a nati.” 9Jinaa­biri n nu bɛrɛ na sɔnɔ n anya laifiɛ, na wɔ yasu afa i dasu n sunati.

Nyini cɛɛn n bo Yesu tuntuunri sɔnɔ n ti Ŋumi­yi cɛɛn wɔ. 10Nyini ti na Yuda­fɔm nkpiɛn­kpiɛnm n ase sɔnɔ n bo wɔ nya laifiɛ n ka, “Nyuma ti Ŋumi­yi cɛɛn wɔ. Ya dɛɛ atin n su, atin wo má nu bo a sɔ u dasu ni.” 11Na wɔ se bu ka, “Sɔnɔ n bo i tuntuunri m ni, yiri seeri m ka m fa m dasu na m nati a.” 12Na ba bisa i ka, “Nyini sɔnɔ n la ŋma a, ye i seeri u ka a fa u dasu nati a?” 13Ama, na sɔnɔ n bo wɔ nya laifiɛ n akoro asi má i mi n bo i tuntuunri i ni, dama Yesu awura jama n nu akɔ. 14Nyini sin na Yesu aba aŋu i, Nyɛmɛ Seree­biri Awuru n nu, na wɔ se i ka, “Ti fɛn. Kisa a nya laifiɛ, má a yo satiɛ kun. Má nyini, a dí wahara bo i tára nyini n ŋusu.” 15Na sɔnɔ n akɔ ase Yuda­fɔ nkpiɛn­kpiɛnm ni ka Yesu tuntuunri i a. 16Nyini ti, na ba kere Yesu wuwuruwa, dama wɔ tuntun sɔnɔ Ŋumi­yi cɛɛn n dɛɛ ti. 17Na wɔ se bu ka, “M Si toko yo juma haari ba ju ni nyuma, nyini ti ye m gusu yo a.” 18Yesu jɔjɔɔri sɔ n dɛɛ ti, na Yuda­fɔm nkpiɛn­kpiɛnm n aboro bu nyi abuka su ka bu kun i. Má ka bo wɔ saaki Ŋumi­yi cɛɛn n ciire n ŋgumi dɛɛ ti, ye bu kpi ka bu kun i a, ama, bo wɔ kaaki ase ka Nyɛmɛ ti i Si n dɛɛ ti. Nyini kere ka wɔ fa i ŋu abu Nyɛmɛ wɔ lɛɛ.

Kabo Yesu yiko ti barasu ni

19Na Yesu ase bu ka, “Nahɔrɛ ye m suse am a, mini Nyɛmɛ Wa n ni m tii, m koro bo má m tiɛɛnu yo má pui, má ka deke bo m ŋu ka m Si yo i ni, ye mini gusu yo i a. 20Dama m Si Nyɛmɛ koro mini i Wa ni, na i sukere m deke kɛrɛ bo i yo i ni, na i bá kere m sakpa­kpam bo m yó bu tara sɔ, na i yó am alekutura. 21Kabo m Si Nyɛmɛ yɛ minɛm bo ba wu n su n na i ma bu ŋgɔɔ ni, sɔ ye mini gusu ma minɛm bo ma yi bu ni ŋgɔɔ a. 22Dama m Si Nyɛmɛ ni i tii di má be jɔrɛ, ama, wɔ fa jɔrɛ­di atin kɛrɛ ama mini i Wa n wɔ, 23adena sɔnɔ kɛrɛ bu m kabo bu bu m Si ni. Sɔnɔ kɛrɛ bo i bu má m, i mi abu má m Si bo wɔ sunma m n lɛɛ.

24Nahɔrɛ ye m suse am a, sɔnɔ kɛrɛ bo i ti m nɔaniɛ n na i de i, na i da Nyɛmɛ bo wɔ sunma m n ŋu, i mi la ŋgɔɔ bo i la má awieeri, na m dí má i mi jɔrɛ. I mi afite yiwee nu anya ŋgɔɔ lɛɛ. 25Nahɔrɛ ye m kaaki suse am a, ka saŋga suba bo wɔ ju awie, na minɛ bo ba wu ni tí mini Nyɛmɛ Wa n nɔaniɛ ni, na bo bu tiiri i na bu deeri i, bu nyá ŋgɔɔ. 26Dama kabo ŋgɔɔ fite yiri m Si Nyɛmɛ dɔ ni, sɔ ye wɔ ma mini i Wa n gusu yiko ka m ma minɛm ŋgɔɔ a, 27na wɔ kaaki ama m atin ka m di minɛ jɔrɛ, dama m ti Adamande Wa a. 28Má am ma ahin jɔjɔɔ­wam n yo am alekutura. Saŋga suba bo minɛ bo ba wu n kɛrɛ tí m nɔaniɛ ni, 29na bu téŋge bu yiwee n nu. Minɛm bo bu yo yoori sakpa ni, bu téŋge na bu nya ŋgɔɔ bo i la má awieeri, na minɛm bo bu gusu yo yoori satiɛ ni, bu téŋge na bu nya sui­cin.”

Sam bo bu di Yesu ŋu daani ni

30Na Yesu asa su ase ka, “M koro bo má m tiɛɛnu yo má pui. Kabo Nyɛmɛ se m ni, sɔ ye m di minɛm jɔrɛ a. Nyini ti, m jɔrɛ dii­wa n ti nahɔrɛ wɔ, dama m yo má m dɛɛ koroo­wa, ama, m yo yiri n bo wɔ sunma m n dɛɛ koroo­wa a.

31Nzɛn m di m ŋu daani kere am, am de má ka i ti nahɔrɛ, 32ama, be wo bɛrɛ bo i di m ŋu daani. Yiri la m Si Nyɛmɛ. Na m si ka i daani dii­wa n ti nahɔrɛ wɔ. 33Am yo sunmaari minɛm Yohane dɔ, na wɔ se am nahɔrɛ, kabo m ti barasu. 34M de má adamande daani dii­wa, ama, m kan kabo Yohane seeri am ni, adena am nya am tii. 35Yohane yo ti ka fitana bo i je na i ta a, na ambɛrɛ ayo asoro su ka am wo i wein nu ni ahorejɔ fa kɔ saŋga su. 36Ama, m la deke bo i di m ŋu daani bo i tara Yohane dɛɛ ni, yiri la sam bo m Si Nyɛmɛ akere m ka m yo bu wie ni. Nyini sam ni di m ŋu daani ka m Si asunma m a. 37Na m Si bo wɔ sunma m ni, yiri gusu adi m ŋu daani a. Am nya ti má i konvi, am kaaki nya ŋu má i kabo i ti barasu, 38na i nɔaniɛ wo má am ahore su, dama wɔ sunma m am dɔ, na am ada má m ŋu. 39Am kan Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n wɔ, na am fiiti i nu, dama am sunsun ka nyini kere am atin bo am fa na am nya ŋgɔɔ bo i la má awieeri a, ama, nyini kɛrɛɛ­wam nu di m ŋu daani a. 40Haari ni nyini n mmɔɔ am akete ka am ba má m dɔ na am ba nya ŋgɔɔ.

41M koro má kansi adamande dɔ. 42M si am sa, na m si ka, Nyɛmɛ dɛɛ koro n wo má am ahore su. 43Mini ade m Si jinaa­biri aba, ye am ade má m, ama, nzɛn be baari ni i tiɛŋgu ba, am dé yiri wɔ. 44Ambɛrɛ, am koro am ŋuŋu nu kansi wɔ, na bu susu am, ama, am koro má kansi yiri n ŋgumi bo i ti Nyɛmɛ n dɔ, nyini ti, i yo sɛ ye am koro da m ŋu a? 45Má am sunsun ka mini kɔ́ jaraki am m Si Nyɛmɛ dɔ a. Am jaraki­fɔ la Moyisi, bo am la tama ka yiri búka am ni. 46Moyisi yo kɛrɛɛri m ŋusu jɔrɛ wɔ. Nyini ti, nzɛn má am de i nɔaniɛ ni, má am de m gusu dɛɛ ni. 47Ama, am ade má kabo i yo kɛrɛɛri i ni, i yó sɛ ye am koro de bo m suse am n a?”

6

Kabo Yesu maari nbiɛsɔm akpii nnu ni bu minɛm diire ni

1Nyini sin, na Yesu akpiɛ akɔ Galili kunma kpiri n bo bu kaaki fere i ka Tiberiya n buekun dɔ. 2-4Nyini saŋga, wɔ ka kaan, na Yuda­fɔm di bu Butara cɛɛn­kpiri ni. Na jama beberebe asu i su, dama ba ŋu kabo wɔ yo alekutura sam atuntun tukpaki­fɔm na ba nya laifiɛ ni. Na Yesu ni i susu­fɔm n afun akɔ atana buka be su. 5Na Yesu atu i tii aniɛ aŋu ka jama beberebe suba i dɔ, na wɔ bisa Filipu ka, “Ya nya diire nifansu wɔ, na ya to ma ahin minɛm kɛrɛ a?” 6Yiri mmɔɔ ni i tii si kabo i yó barasu, ama, i subo Filipu kunnu na i niɛ wɔ. 7Na Filipu ase i ka, “Haari nzɛn ya faari ŋwaa beberebe toori diire maari bu, i jú má bo bu kɛrɛ koro nya kan kan di.” 8Na i susu­fɔm kun bo bu fere i ka Andere, na i gɔrɔ la Simon Petoro n ase Yesu ka, 9“Gbɛfɛnɛ kaan be wo ya nu fɛn, i bita kpɔnɔ nnu ni jombaa nnyɔ, ama, i koro ju má ahin minɛm kɛrɛ.” 10Wura mɔnɛ sunnu bɛrɛ, na Yesu ase i susu­fɔm ka, “Am ma minɛm kɛrɛ tantana wura n su.” Na ba ma minɛm kɛrɛ atantana. Nbiɛsɔm ŋgumi kɔ yasuuri minɛ akpii nnu wɔ. 11Na Yesu afa kpɔnɔ n na wɔ da Nyɛmɛ asi, na wɔ kpakpaaki i nu ama minɛm bo bu tantana ni, na wɔ kaaki afa jombaa n ayo i sɔ, na bu kɛrɛ anya kabo bu koro. 12Bu kɛrɛ diiri na bu kunnu yiiri ni, na wɔ se i susu­fɔm n ka, “Am tiɛntiɛn sinsin n bo ba di i na wɔ ka n nɔɔ. Má am ma be ka ŋgbɛɛn.” 13Na ba tiɛntiɛn kpɔnɔ sinsin n bo ba di i na wɔ ka n nɔɔ, na wɔ yi kandiɛ buru ni nnyɔ. 14Minɛm n ŋuuri nyini alekutura sa n bo Yesu yoori ni, na ba se ka, “Nahɔrɛ, ahin sɔnɔ n ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kan­fɔ n bo bu seeri ka i bá durunya n nu n a.” 15Yesu faari nu ka bu koro ka bu tara i faŋga, na bu fa i yo bu fɛmɛ n dɛɛ ti, na wɔ yasu afite bu nu yiri ŋgumi, akɔ buka n su.

Kabo Yesu natiiri nzue su ni

16I naasɔ saŋga, na Yesu susu­fɔm n ajura akɔ kunma kpiri n nu, 17na ba kɔ awura lee nu ka bu kaaki kpiɛ kɔ Kapɛnam miɛ kpiri n nu. Ale aba asan kɛrɛ, na Yesu nya ba má bu dɔ, 18na aŋuma sukpiɛ faŋga su, na nzue nyama gusu suyasu. 19Nyini saŋga ni, i susu­fɔm n wo nzue n su akɔ aju kunma kpiri n afiɛn, na ba ŋu Yesu ka i nati nzue n su suba dodo lee ni, na sɛrɛ ati bu. 20Na Yesu ase bu ka, “Mini a, má am ma sɛrɛ ti am.” 21Na ba ma wɔ wura lee n nu. Jinaa­biri n nu bɛrɛ, na ba ju deke bo bu sukɔ ni.

Kabo jama n suniɛniɛ Yesu busu ni

22Alecin na jama n bo bu kaari kunma kpiri n buekun dɔ n afa nu ka lee kun n kpein woori kunma n su anuma n a. Na ba si nu ka Yesu susu­fɔm n ŋgumi wuraari lee n nu kɔɔri a, ama, yiri mmɔɔ ni i tii awura má nu. 23Na lee nbem afite miɛ n bo bu fere i ka Tiberiya n aba aju kunma n nɔɔ su, fa dodo deke bo Yesu sereeri Nyɛmɛ gɔɔri kpɔnɔ n su maari minɛm na bu diiri ni. 24Na jama n aniɛ, ba ŋu má Yesu ni i susu­fɔm n bɛrɛ, nyini ti, na ba wura leem n nu akɔ Kapɛnam kɔ suniɛniɛ Yesu busu.

Kabo Yesu ŋa yiri ti diire n bo i ma ŋgɔɔ n a

25Minɛm n kɔ ŋuuri Yesu kunma kpiri n buekun dɔ ni, na ba bisa i ka, “Ya Kere­fɔ, saŋga bɔnɔ ye a baari fɛn a?” 26Na wɔ se bu ka, “Nahɔrɛ ye m suse am n a, má alekutura sam bo m yoori bu n ti ye am suniɛniɛ m busu a, ama, kabo m maari am diire na am kunnu ayi n dɛɛ ti a. 27Má am ma am nyunu boro diire bo i saaki n busu, ama, am ma am nyunu boro diire bo i wie má, na i ma ŋgɔɔ bo i la má awieeri n busu. Mini Adamande Wa ni má am nyini diire n a, dama mini ŋgumi, ye m Si Nyɛmɛ ase m nyaari akere ka m ti i dɛɛ a.” 28Na ba bisa i ka, “Ya yo sɛ koro yo juma n bo Nyɛmɛ koro ka ya yo i n a?” 29Na Yesu abɔ bu nu ka, “Juma n bo Nyɛmɛ koro ka am yo i n la ka, am yo mini bo wɔ sunma m yarada.” 30Na ba bisa i ka, “Ye a yó nzu alekutura sa kere ya, na ya ŋu i na ya yo u yarada? A yó sa bɔnɔ ɔ? 31Dama saŋga bo ya nam yo woori boro kpantain nu ni, bu diiri diire be bo bu fere i ka mana n wɔ. Kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu lɛɛ, ka yiri maari bu diire n bo i fite aŋgoro ye bu diiri a.” 32Na Yesu ase bu ka, “Nahɔrɛ ye m suse am n a, má Moyisi yo maari nyini diire n bo i fite aŋgoro n a, ama, m Si Nyɛmɛ maari am diire n bo i fite aŋgoro nahɔrɛ su a. 33Dama diire n bo Nyɛmɛ ma n la bo i fite aŋgoro, na i ba ma durunya n nu­fɔm ŋgɔɔ ni.” 34Na ba se i ka, “Ya Mibiɛ, ŋka a ma ya nyini diire n saŋga kɛrɛ.”

35Na Yesu ase bu ka, “Mini ti diire n bo i ma ŋgɔɔ n a. Sɔnɔ kɛrɛ bo i ba m dɔ, ahɔɛ ti má i mi, na sɔnɔ kɛrɛ bo i yo m yarada, nzuehɔɛ ti má i mi kun. 36Ama, ma se am, haari ni bo am aŋu m n kɛrɛ, am suyo má m yarada. 37Sɔnɔ kɛrɛ bo m Si fa i maari m, i bá m dɔ, na wɔrɔ kɛrɛ bo a ba m dɔ, m kéte má u fieo. 38Dama ma fite má aŋgoro aba má ka m ba yo m dɛɛ koroo­wa, ama, m baari ka m ba yo Nyɛmɛ bo wɔ sunma m dɛɛ koroo­wa a. 39Yiri n bo wɔ sunma m dɛɛ koroo­wa la ka, minɛm kɛrɛ bo wɔ fa ama m ni, má m ma bu be mmɔɔ mini, ama, i koro ka m teŋge bu kɛrɛ jina cɛɛn na bu nya ŋgɔɔ. 40Dama m Si koroo­wa la ka, sɔnɔ kɛrɛ bo i ŋu mini i Wa n na i yo m yarada, i mi nyá ŋgɔɔ bo i la má awieeri, na m téŋge i jina cɛɛn.”

41I seeri ka yiri ti diire n bo wɔ fite aŋgoro aba n dɛɛ ti, na minɛm ni suŋuŋuti i. 42Na ba se ka, “Má Yosefu wa Yesu n lɛɛ? Ya si i si ni i ni kɛrɛ e. Ye i baari sɛ, ye i ŋa i fiteeri aŋgoro baari a?” 43Na Yesu ase bu ka, “Má am ŋuŋuti am ŋuŋu nu. 44Be koro ba má m dɔ, má ka m Si Nyɛmɛ bo wɔ sunma m ni, acin i mi adodo m, na m téŋge i mi jina cɛɛn. 45Kabo Nyɛmɛ nɔaniɛ kan­fɔm yo kɛrɛɛri lɛɛ, ka, ‘Nyɛmɛ kére sɔnɔ kɛrɛ nyaari a.’ Na sɔnɔ kɛrɛ bo i ti Nyɛmɛ keree­wa n na i siiri nu, i mi bá m dɔ. 46Nyini kere má ka be adu mɔ aŋu Nyɛmɛ wɔ lɛɛ, má ka mini ŋgumi bo m fite m Si Nyɛmɛ dɔ n aŋu i a. 47Nahɔrɛ ye m suse am n a, ka sɔnɔ kɛrɛ bo i yo m yarada, i la ŋgɔɔ bo i la má awieeri. 48Mini ti diire n bo i ma ŋgɔɔ n a. 49Am nam yo diiri diire n bo bu fere i ka mana n boro kpantain nu, ama, na ba wu. 50Ama, ahin diire n ti diire barasu be bo i fite aŋgoro wɔ, na sɔnɔ kɛrɛ bo i diiri i, i wú má. 51Mini ti diire n bo wɔ fite aŋgoro aba, na i ma ŋgɔɔ n a. Sɔnɔ kɛrɛ bo i di ahin diire ni, i nyá ŋgɔɔ bo i la má awieeri. Diire n bo m má n la m ŋuniɛ­mbaa ni, bo m fá ma durunya n nu­fɔm, na bu nyá ŋgɔɔ ni.”

52Yesu seeri sɔ ni, na yaa ati bu, na bu suse akuruwa bu ŋuŋu nu ka, “Ahin sɔnɔ ni yo sɛ koro fa i ŋuniɛ ma ya na ya di a?” 53Na Yesu ase bu ka, “Nahɔrɛ ye m suse am n a, má ka am di mini Adamande Wa n ŋuniɛ­mbaa ni, na am nu m dɛɛ mbunja ni, ambɛrɛ ni am tii la má ŋgɔɔ n bo i la má awieeri ni. 54Sɔnɔ kɛrɛ bo i di m dɛɛ ŋuniɛ­mbaa ni, na i nu m mbunja ni, i mi la ŋgɔɔ n bo i la má awieeri ni, na m téŋge i mi jina cɛɛn. 55Dama m dɛɛ ŋuniɛ­mbaa ni, ti deke bo i ti diire nahɔrɛ su a, na m mbunja n ti deke bo i ti nuu­wa nahɔrɛ su a. 56Sɔnɔ kɛrɛ bo i di m dɛɛ ŋuniɛ­mbaa ni, na i nu m mbunja ni, i mi wo ni mini, na mini gusu wo ni yiri lɛɛ. 57Yiri m Si bo i ma ŋgɔɔ ni sunmaari m a, i dɛɛ ti, ye m la ŋgɔɔ a, sɔ ye sɔnɔ kɛrɛ bo i di m ŋuniɛ­mbaa ni, mini dɛɛ ti, ye i nyá ŋgɔɔ a. 58Ahin ni ti diire n bo wɔ fite aŋgoro aba n a, i ti má ka diire n bo am nam yo diiri na i sin na bu wuuri ni. Sɔnɔ kɛrɛ bo i di ahin diire ni, i nyá ŋgɔɔ n bo i la má awieeri.”

59Yesu kereeri nyini keree­wa n kɛrɛ saŋga bo i wo Kapɛnam bu tiɛntiɛn­bunɔɔ sɔɔ nu n wɔ.

Kabo Petoro seeri ka Yesu ti sɔnɔ bo i ma ŋgɔɔ n bo i la má awieeri n a

60Yesu susu­fɔm dɔŋgu tiiri i jɔjɔɔ­wa n sɔ ni, na ba se ka, “Ahin keree­wa n ti kekereke. Ŋma koro de i a?” 61Na Yesu afa nu ka bu suŋuŋuti fa kɔ i keree­wa n su, na wɔ se bu ka, “Ahin jɔjɔɔ­wa n dɛɛ ti ye am koro ka am kaaki am sin n a? 62Ye nzɛn má am ŋu ka mini Adamande Wa n sukaaki sufun kɔ aŋgoro, deke bo m fite baari ni, má am se sɛ wɔ lɛɛ? 63Awiɛwiɛ Casi ni ma minɛ ŋgɔɔ a. Adamande yiko be koro ma má ŋgɔɔ. Nɔaniɛ n bo ma jɔjɔ akere am ni, yiri ma am nya Awiɛwiɛ Casi n bo i ma ŋgɔɔ n a. 64Ama, am be n mmɔɔ ada má m ŋu.” Má pui ti, fite saŋga bo Yesu boori i juma n bu ni, ye i si bo bu yo má i yarada n a, ni sɔnɔ n bo i bá tɔ i ni. 65Na wɔ se bu ka, “Nyini dɛɛ ti ye ma se am ka be wo má bɛrɛ bo i koro ba m dɔ, má ka m Si ama atin ka i mi yo m susu­fɔ.”

66I seeri sɔ n sin, na i susu­fɔm dɔŋgu akaaki ayaki i ka bu su má i su kun. 67Na wɔ bisa i susu­fɔ buru ni nnyɔm ni ka, “Ambɛrɛ gusu koro ka am kaaki yaki m wɔ fan?” 68Na Simon Petoro abɔ i nu ka, “M Mibiɛ, ya kɔ́ ŋma dɔ a? Wɔrɔ ti sɔnɔ n bo i la nɔaniɛ n bo i ma ŋgɔɔ n bo i la má awieeri n a. 69Ye ya yo u yarada, na ya si ka wɔrɔ ti sɔnɔ casi n bo a fite Nyɛmɛ dɔ n a.” 70Na Yesu abɔ nu ka, “M ŋa am buru ni nnyɔ ye m yiiri am e, má sɔ? Ama, am nu kun ti Sitana sɔnɔ ɔ.” 71I jɔjɔ niiri Yudasi wɔ, Simon Isikariyoti wa ni. Yiri Yudasi tiiri buru ni nnyɔm ni kun wɔ, ama, yiri bá tɔ Yesu n a.

7

Kabo Yesu ni i niɛmam boori anzama barasu ni

1Nyini sin na Yesu afa Galili awɔrɛ n nu subara yɛ, wɔ koro má ka i kɔ Yudiya dɛɛ awɔrɛ n nu, dama Yuda­fɔm nkpiɛn­kpiɛnm koro ka bu kun i wɔ. 2Nyini saŋga, wɔ ka kaan na Yuda­fɔm di bu cɛɛn­kpiri be bo bu fere i ka Nambue Bo cɛɛn­kpiri ni. 3Na Yesu niɛmam ase i ka, “Fite ahin awɔrɛ n nu na a kɔ Yudiya, adena u susu­fɔm gusu kɔ́ ŋu sam bo a yo bu ni. 4Dama sɔnɔ kɛrɛ bo i koro ka minɛ si kabo i ti barasu, i fa má i sa­yoo­wa fiɛ má minɛm sin, nzɛn a yo alekutura sam wɔ, ma durunya n nu­fɔm kɛrɛ si u sa.” 5I niɛmam n mmɔɔ ayo má i yarada, nyini ti ye bu seeri sɔ n a. 6Na Yesu ase bu ka, “M saŋga nya ju má, ama, ambɛrɛ yiri, saŋga kɛrɛ bo am koro, am kɔ ɔ. 7Ambɛrɛ ye durunya n nu­fɔm koro kpɔ má am a, ama, bu kpɔ mini wɔ, dama m se bu wɔ, ka bu sa­yoo­wam ti má kpa. 8Am kɔ cɛɛn­kpiri n di, m kɔ́ má, dama m saŋga nya ju má.” 9I seeri bu sɔ ni, na wɔ ka Galili dɔ lee nnyɔ.

Kabo Yesu kɔ diiri Nambue Bo cɛɛn­kpiri ni

10I niɛmam kɔɔri ka bu kɔ di cɛɛn­kpiri ni, na Yesu gusu aba asa bu su, ama, wɔ yi má i ŋu fofoe nu, i fiɛ kɔɔri a. 11Na Yuda­fɔm nkpiɛn­kpiɛnm ni suniɛniɛ i, na ba bisa ka, “Ye i wo ni wɔ?” 12Na jama n sutu asuturi bu beŋgu dɔ i busu. Nbem ŋa, “I ti sɔnɔ kpa a.” Ye nbem gusu ŋa, “Ai, i dadaka minɛm wɔ.” 13Ama, be akoro akan má i jɔrɛ fofoe nu, dama bu kɛrɛ soro Yuda­fɔm nkpiɛn­kpiɛnm n wɔ.

14Saŋga bo ba di cɛɛn­kpiri n akɔ aju afiɛn ni, na Yesu akɔ awura Nyɛmɛ Seree­biri Awuru n nu, sukere minɛm. 15Na Yuda­fɔm nkpiɛn­kpiɛnm n ayo alekutura, na ba bisa ka, “I yo sɛ ye ahin sɔnɔ n la nyini si n ŋusu sɔ a, bo be akere má i a?” 16Na Yesu ase bu ka, “Deke bo m fa kere am ni, i ti má m tiɛŋgu keree­wa, ama, m Si Nyɛmɛ bo wɔ sunma m ni, yiri kere m kabo m kere a. 17Sɔnɔ kɛrɛ bo i ŋa i yó Nyɛmɛ koroo­wa ni, ye i sí kabo m keree­wa n ti a, nzɛn m keree­wa n fite Nyɛmɛ dɔ, wara m tiɛŋgu keree­wa. 18Sɔnɔ kɛrɛ bo i jɔjɔ i koroya­nu, i mi koro ka bu kansi i wɔ, ama, bo i koro ka bu kansi sɔnɔ bo i sunma i ni, nyini sɔnɔ ni jɔjɔ nahɔrɛ a, na kɔrɛ be wo má i ŋu. 19M ŋa Moyisi yo maari am Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaa­wa n a, má sɔ? Ama, am be n mmɔɔ su má i atin su. Ye nzu ti ye am koro ka am kun m a?” 20Na jama n ase i ka, “Ajini wo u ŋu. Ŋma koro ka i kun u a?” 21Na Yesu ase bu ka, “Sa kun be lɛɛ, ye ma yo i n a, ye wɔ yo am kɛrɛ alekutura n a. 22Moyisi yo maari am nɔɔ ka am wura am nbaa­biɛsɔm kɛnkɛnnɛ le­mɔcuɛ cɛɛn, nzɛn haari i tɔ Ŋumi­yi cɛɛn n mmɔɔ, am yo i, ama, má Moyisi yo boori i bu ka bu wura kɛnkɛnnɛ n a, am nam yo boori i bu a. 23Am wura nbaa­biɛsɔm kɛnkɛnnɛ Ŋumi­yi cɛɛn wɔ, adena má am bu nɔaniɛ kpamaa­wa n bo Nyɛmɛ fa maari Moyisi ni ŋgbɛɛn, ye nzɛn ma tuntun sɔnɔ mɔmɔ kun Ŋumi­yi cɛɛn n na wɔ nya laifiɛ, nzu ti ye am afa yaa m ŋu a? 24Má am niɛ sɔnɔ nyunu dika na am di i jɔrɛ, ama, am si i wo nahɔrɛ su, na am nya di i jɔrɛ.”

Kabo minɛm bisaari ka Yesu ti Kristo Tii­de­fɔ n a

25Yesu seeri sɔ ni, na Yɛrusalem­fɔm nbem abisa bu ŋuŋu nu ka, “Má ahin sɔnɔ n ye Yuda­fɔm nkpiɛn­kpiɛnm koro ka bu kun i n a? 26Am niɛ e. Wɔ yi i ŋu fofoe nu ye i jɔjɔ a. Be suse má i pui mmɔɔ. Beni, Yuda­fɔm nkpiɛn­kpiɛnm asi ka yiri ti Kristo Tii­de­fɔ n nahɔrɛ su n a. 27Ama, saŋga bo Kristo Tii­de­fɔ n ba baari, be sí má deke bo i fite. Ahin sɔnɔ n yiri, ya si deke bo i fite.” 28Na saŋga bo Yesu sukere Nyɛmɛ Seree­biri Awuru n nu ni, na wɔ tiɛn faŋga su ase ka, “Am sunsun ka am si m nahɔrɛ su, nzɛn sɛ? Ye am si deke bo m fite? Ma ba má ni m dɛɛ yiko nu wɔ. Yiri n bo wɔ sunma m ni ti nahɔrɛ­fɔ a, ama, am si má i. 29Mini si i a, dama m fite i dɔ ɔ, yiri sunmaari m a.” 30Nyini ti, na ba kpi ka bu tara i, ama, be afa má i saa akan má i, dama i saŋga nya ju má. 31Na jama n dɔŋgu ayo i yarada, na ba se ka, “Saŋga bo Kristo Tii­de­fɔ n ba baari, i yó alekutura sam tara ahin sɔnɔ n wɔ, nzɛn sɛ?”

Kabo bu sunmaari tintini­jina­fɔm ka bu kɔ tara Yesu ni

32Na Farasi­fɔm n ati kabo jama n sutu asuturi sukan Yesu jɔrɛ, na bu ni Nyɛmɛ sa­yoo­wa dɔŋgu­yo­fɔ nkpiɛn­kpiɛnm n asunma tintini­jina­fɔm ka bu kɔ tara i. 33Na wɔ se ka, “M wó am dɔ saŋga kaan, na m nya bá kɔ yiri n bo i sunmaari m n dɔ. 34Am bá niɛniɛ m busu, na am ŋú má m. Deke bo m bá wo ni, am koro kɔ má dɔ.” 35Na Yuda­fɔm nkpiɛn­kpiɛnm n abisa bu ŋuŋu nu ka, “Yiri koro ka i kɔ ni wɔ, ye yɛrɛ koro ŋu má i a? I kɔ́ ya minɛm dɔ ɔ, bo ba sandi awura Giriki­fɔm asiɛn su ni, na i kɔ́ kere Giriki­fɔm ni Nyɛmɛ jɔrɛ ni, nzɛn sɛ a? 36I ŋa sɛ wɔ lɛɛ? Bo i ŋa ya bá niɛniɛ i busu na ya ŋú má i ni, na bekun, deke bo i sukɔ ni, ya koro kɔ má dɔ.”

Kabo sɔnɔ bo i yo Yesu yarada nya nzue n bo i ma ŋgɔɔ ni

37Cɛɛn­kpiri n awieeri cɛɛn n ti cɛɛn­kpiri n tii a. Nyini cɛɛn n na Yesu ayasu ajina, na wɔ tiɛn faŋga su ase ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo nzuehɔɛ ati i, i mi bra m dɔ na i ba nu. 38Dama ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, sɔnɔ kɛrɛ bo i yo m yarada, ‘Nzuetin bo i ma ŋgɔɔ ni, i sóŋgi fite i mi ahore­mbaa su a.’” 39Yesu jɔjɔ niiri Awiɛwiɛ Casi n wɔ, ka sɔnɔ kɛrɛ bo i yo yiri Yesu yarada nyá Awiɛwiɛ Casi ni. Nyini saŋga ni, Nyɛmɛ nya fa má i Awiɛwiɛ Casi n ma má, dama wɔ nya wura má Yesu kpiri.

Kabo Yesu dɛɛ ti, na jama n nɔɔ woori bu ŋguŋgumi ni

40Na jama n nu minɛ nbem tiiri kabo i seeri sɔ ni, na ba se ka, “Ahin sɔnɔ n ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kan­fɔ n wɔ nahɔrɛ su.” 41Na nbem ase ka, “Yiri ti Kristo Tii­de­fɔ n a.” Ama, na nbem gusu ase ka, “Kristo Tii­de­fɔ ni fite má Galili da. 42Ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka Kristo Tii­de­fɔ ni yó Fɛmɛ Davidi anuma a, na bu wú i Bɛtilɛhɛm, Fɛmɛ Davidi bɔsu wɔ.” 43Yesu dɛɛ ti, na jama n nɔɔ awo bu ŋguŋgumi, 44na nbem akoro ka bu tara i, ama, be afa má i saa akan má i.

Kabo Yuda­fɔm nkpiɛn­kpiɛnm ayo má Yesu yarada ni

45Na tintini­jina­fɔm n akpie bu nyi akɔ Nyɛmɛ sa­yoo­wa dɔŋgu­yo­fɔm ni, ni Farasi­fɔm n dɔ, na ba bisa bu ka, “Nzu ti ye am afa má i aba má?” 46Na tintini­jina­fɔm n abɔ bu nu ka, “Be nya koro jɔjɔ má kabo nyini sɔnɔ n jɔjɔ ni.” 47Na Farasi­fɔm n abisa bu ka, “Wɔ daka ambɛrɛ gusu wɔ fan? 48Am nya ti ka Yuda­fɔm nkpiɛn­kpiɛnm wara Farasi­fɔm n be ayo i yarada a? 49Ama, ahin jama n si má Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaa­wa ni, nyini ti, Nyɛmɛ ayo bu ŋgbɛɛn.” 50Na Nikodemo bo i ti Farasi­fɔm kun n na i yo kɔ ŋuuri Yesu ni, ase bu ka, 51“Ya dɛɛ atin n su, kana ya ba di sɔnɔ jɔrɛ jaraki i, má ka ya bisa i na ya ti sa bo wɔ yo i n ka.” 52Na ba bisa i ka, “Wɔrɔ n mmɔɔ fite Galili wɔ? Kan Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n na a niɛ. A ŋú má ka Nyɛmɛ nɔaniɛ kan­fɔ n be mmɔɔ fite Galili.”

[ 53Bu se sɔ wieeri ni, na bu kɛrɛ asandi akɔ awuru.

8

1Na Yesu akɔ buka n bo bu fere i ka Oliva Buka n su, dama oliva bakam gɔ su wɔ.

Bara ajaa­fɔ n bo i saakiiri ajaa ciire n jɔrɛ

2Alecin ŋgarama fuun na Yesu akaaki akɔ Nyɛmɛ Seree­biri Awuru n nu. Na jama n kɛrɛ aba atiɛn bu nɔɔ i dɔ. Na wɔ tana sukere bu Nyɛmɛ nɔaniɛ. 3Na Nyɛmɛ nɔaniɛ kere­fɔm, ni Farasi­fɔm nbem afa bara ajaa­fɔ be bo bu kɔ taraari i ka i ni biɛsɔ da, na ba fa i ajina bu afiɛn. 4Na ba se Yesu ka, “Ya Kere­fɔ, ya kɔ atara ahin bara n ka i susaaki ajaa ciire wɔ. 5Nɔaniɛ kpamaa­wa n bo Nyɛmɛ fa maari Moyisi n kere ka, nyini nbaram ŋusu sɔ, ya tu bu yabuɛ bo kun bu. Nyini ti, ye wɔrɔ ŋa sɛ?” 6Bu seeri sɔ n na bu sɔ i ŋgɛɛ, na bu jaraki i wɔ. Na Yesu abiri i tii asiɛŋgu sufa i saa maraka sukɛrɛ asiɛŋgu. 7Bu wo i bisa n su ni, na wɔ yɛ i tii su ase bu ka, “Bo i ŋa wɔ nya yo má satiɛ am nu, ma i mi du mɔ tu i yabuɛ.” 8Na wɔ kaaki abiri i tii sukɛrɛ asiɛŋgu. 9Bu tiiri sɔ ni, na bu kɛrɛ alɔrɔki kun kun akɔ. Nkpiɛnm ni du mɔ a. Na wɔ ka Yesu ni bara ni ŋgumi. 10Na Yesu ayɛ i tii su, na wɔ bisa bara n ka, “Bara, bu wo ni? Be ase má ka i ti ye ni ka bu kun u, nzɛn sɛ?” 11Na bara n abɔ i nu ka, “Ai, m Mibiɛ, be ase má ka i kún m.” Na Yesu ase i ka, “Mini mmɔɔ se má ka be kún u. Kɔ, ama, má a yo satiɛ kun.”]

Kabo Yesu ŋa yiri ti durunya n nu­fɔm wein n ni

12Na Yesu akaaki ase jama n ka, “Mini ti durunya n nu­fɔm wein a. Bo i su m su kɛrɛ wo má awosin nu kun, ama, i nyá wein bo i ma ŋgɔɔ ni.” 13Na Farasi­fɔm n ase i ka, “Wɔrɔ, a sudi u ŋu daani wɔ, be de má u daani n ka i ti nahɔrɛ.” 14Na Yesu ase bu ka, “Haari nzɛn m di m ŋu daani n mmɔɔ, m daani dii­wa n ti nahɔrɛ wɔ, dama m si deke n bo m fite baari, na m kaaki si deke bo m sukɔ ni. Ama, ambɛrɛ, am si má deke bo m fite, na am kaaki si má deke bo m sukɔ n gusu. 15Ambɛrɛ, am di jɔrɛ kabo durunya n nu­fɔm di bu beŋgum jɔrɛ n wɔ, ama, mini ni m tii, m di má be jɔrɛ. 16Ama, haari nzɛn m di minɛ jɔrɛ n mmɔɔ, m jɔrɛ dii­wa n ti nahɔrɛ wɔ, dama má mini ŋgumi di minɛm jɔrɛ a, ama, mini ni m Si bo i sunmaari m ni di a. 17Ba kɛrɛ am Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaa­wa n nu ka, nzɛn minɛ nnyɔ daani dii­wa yo kun, nyini la ka i ti nahɔrɛ wɔ lɛɛ. 18Mini ni m tii di m ŋu daani a, na m Si bo wɔ sunma m gusu di m daani.” 19Na ba bisa i ka, “U si wo ni?” Na wɔ bɔ bu nu ka, “Am si má m ni m Si n be n mmɔɔ. Nzɛn má am si mini, má am si m Si n mmɔɔ.”

20Saŋga bo Yesu seeri sɔ ni, i wo minɛm kere su Nyɛmɛ Seree­biri Awuru n nu, fa dodo deke bo bu yi bu saraka ŋwaa fa ma Nyɛmɛ n wɔ. Ama, be akoro atara má i, dama i saŋga nya ju má.

Kabo Yesu seeri ka i fite má durunya n nu fɛn ni

21Na Yesu akaaki ase bu ka, “M bá kɔ yaki am, na am bá niɛniɛ m busu, ama, am ŋú má m, na am bá wu ni am satiɛ ni. Deke bo m sukɔ ni, am koro kɔ má dɔ.” 22Na Yuda­fɔm n abisa ka, “I ŋa deke bo i sukɔ ni, ya koro kɔ má dɔ. Nyini la ka, i kún i ŋu wɔ lɛɛ, nzɛn sɛ a?” 23Na wɔ se bu ka, “Ambɛrɛ fite durunya n nu fɛn wɔ, ama, mini fite aŋgoro wɔ. Ambɛrɛ ti durunya n nu fɛn fɔm wɔ, ama, mini fite má durunya n nu fɛn. 24Nyini ti ye ma se am ka, am wú ni am satiɛ n a, dama nzɛn am yo má m yarada ka mini la sɔnɔhɔrɛ n bo m se am ka m ti ni, am wú ni am satiɛ n wɔ.” 25Na ba bisa i ka, “Ye wɔrɔ la ŋma a?” Na Yesu ase bu ka, “Kabo m se am saŋga kɛrɛ ni, m ti sɔ ɔ. 26M la sa dɔŋgu bo m jɔjɔ fa kɔ am dɔ, na m la sa dɔŋgu bo m fa di am jɔrɛ jaraki am, ama, yiri bo i sunmaari m ti nahɔrɛ­fɔ ɔ, na deke bo i se m ni, nyini ye m kan kere durunya n nu­fɔm a.” 27Yesu seeri sɔ ni, ba si má ka i jɔjɔ niiri i Si Nyɛmɛ wɔ. 28Na wɔ se bu ka, “Am bá yɛɛri mini Adamande Wa n su baka jaanu n su, ye am sí ka mini la sɔnɔhɔrɛ n bo m se am kabo m ti n a, na m yo má deke be m dɛɛ yiko nu, ama, m se kabo m Si akere m wɔ. 29Yiri bo i sunmaari m n wo m dɔ, wɔ nya yaki má m cɛɛn be, dama saŋga kɛrɛ m yo deke bo i sun i nu wɔ.” 30I jɔjɔɔri sɔ ni, na jama n dɔŋgu ayo i yarada.

Kabo Yesu seeri Yuda­fɔm ka bu satiɛ dɛɛ ti ma ba yo akɔɔm n a

31Na Yesu ase Yuda­fɔm bo bu yo i yarada n ka, “Nzɛn am de m nɔaniɛ ni, am ti m susu­fɔm wɔ nahɔrɛ su. 32Na am sí deke bo i ti nahɔrɛ ni, na nahɔrɛ ni má am nya am tii a.” 33Na ba se i ka, “Ya ti Abraham anumam wɔ, be nya fa má ya yo má i akɔɔm. Ye nzu ti ye a ŋa ya nyá ya tii a?”

34Na Yesu ase bu ka, “Nahɔrɛ ye m suse am a, ka, sɔnɔ kɛrɛ bo i yo satiɛ, i mi ti satiɛ akɔɔ. 35Akɔɔ­baa koro ka má awuru n nu saŋga kɛrɛ, ama, awuru­baa yiri wo awuru n nu wɔ saŋga kɛrɛ. 36Nyini ti, nzɛn mini awuru­baa n nya deeri am tii jiiri, am nyá am tii nahɔrɛ su. 37M si ka am ti Abraham anumam wɔ, ama, am koro ka am kun m wɔ, dama am ade má m nɔaniɛ ni. 38Deke bo mini aŋu i m Si dɔ n ye m suse am a, ama, ambɛrɛ, deke bo am ti i am si dɔ, ye am yo a.” 39Na ba se i ka, “Ya si la Abraham.” Na wɔ se bu ka, “Nzɛn má am ti Abraham nbaam, má am yo i sa­yoo­wa a. 40Kabo i ti ni, ma se am nahɔrɛ sam bo m tiiri i Nyɛmɛ dɔ n wɔ, ama, am koro ka am kun m wɔ. Abraham ayo má nyini be sɔ. 41Ambɛrɛ, am yo am si sa­yoo­wa a.” Na ba se i ka, “Yɛrɛ, ya ti má soma nbaam. Ya si la Nyɛmɛ ŋgumi wɔ.” 42Na Yesu ase bu ka, “Nzɛn má Nyɛmɛ ti am Si, má am koro m, dama m fiteeri Nyɛmɛ dɔ ɔ, ye m baari fɛn n a. Ma ba má ni m dɛɛ yiko nu, ama, yiri sunmaari m a. 43Nzu ti ye am ti má m jɔjɔɔ­wa n bu a? Dama am koro de má m nɔaniɛ n dɛɛ ti. 44Sitana ti am si wɔ, na am koro ka am yo kabo am si koro n wɔ, i fite ka i bumboori kɛrɛ, i ti sɔnɔ kun­fɔ ɔ, na i su má nahɔrɛ su, dama nahɔrɛ haari kun mmɔɔ wo má i dɔ, i dɛɛ la ka i bu kɔrɛ wɔ, dama yiri ti kɔrɛ­fɔ a, na yiri kaaki ti kɔrɛ­fɔm kɛrɛ si a. 45Ama, mini se nahɔrɛ n ti, am de má m nɔaniɛ ni. 46Am ŋma koro kere m satiɛ bo ma yo i a? Nzu ti ye m se am nahɔrɛ, ye am de má m nɔaniɛ n a? 47Sɔnɔ kɛrɛ bo i ti Nyɛmɛ dɛɛ, i mi ti Nyɛmɛ nɔaniɛ wɔ. Deke bo i ti na am ti má Nyɛmɛ nɔaniɛ n la ka, am ti má i dɛɛm wɔ.”

Kabo Yesu ti kpiri tara Abraham ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kan­fɔm ni

48Na Yuda­fɔm n ase i ka, “Bo ya ŋa a ti Samariya­fɔ ɔ, na ajini wo u ŋu ni, i ti má nahɔrɛ wɔ, nzɛn sɛ a?” 49Na Yesu ase bu ka, “Ajini wo má m ŋu, ama, m bu m Si n wɔ, ye ambɛrɛ bu má m. 50M sukoro má ka minɛ wura m ŋu kpiri wɔ, be wo bɛrɛ bo i koro ka i wura m kpiri, yiri ti jɔrɛ­di­fɔ a. 51Nahɔrɛ ye m suse am a, ka, sɔnɔ kɛrɛ bo i bita m nɔaniɛ ni, i mi wú má fieo.”

52Na ba se i ka, “Kisa, ye ya si ka ajini wo u ŋu a. Abraham ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kan­fɔm ni kɛrɛ awu, ama, wɔrɔ ŋa sɔnɔ kɛrɛ bo i bita u nɔaniɛ ni, i mi wú má fieo. 53A tara ya si Abraham bo wɔ wu n wɔ? I ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kan­fɔm kɛrɛ awu. A bu u ŋu sɛ wɔ?”

54Na Yesu ase bu ka, “Nzɛn m wura m ŋu kpiri, i ti ŋgbɛɛn wɔ. M Si wura m kpiri a, yiri bo am ŋa i ti am Nyɛmɛ ni, 55ama, am si má i. Mini si i a. Haari nzɛn m ŋa m si má i, m yó kɔrɛ­fɔ ka ambɛrɛ wɔ. Ama, m si i, na m bita i nɔaniɛ ni. 56I yoori am si Abraham fiɛ ka i ŋu m ba n nu, i ŋuuri i, na i ahore ajɔ.” 57Na ba se i ka, “A nya ju má afɔ aburu­nu, ye i yo sɛ ye a ŋa a ŋuuri Abraham a?” 58Na Yesu ase bu ka, “Nahɔrɛ ye m suse am a, kana bu ba wuuri Abraham ni, mini wo bɛrɛ wɔ.” 59I seeri sɔ ni, na ba fa yabuɛ ka bu bo kun i, ama, na wɔ lɔrɔki afite Nyɛmɛ Seree­biri Awuru n nu.

9

Kabo Yesu tekeeri anyinsin be nyu­mbaa ni

1Na saŋga bo Yesu wo natiiri su ni, na wɔ ŋu sɔnɔ be, bu wuuri i ni, i ti anyinsin wɔ. 2Na i susu­fɔm n abisa i ka, “Ya Kere­fɔ, nzu ti ye bu wuuri ahin sɔnɔ ni anyinsin a? I wu­fɔm yoori satiɛ, nzɛn i dɛɛ satiɛ a?” 3Na Yesu ase bu ka, “I ti má i ni i wu­fɔm be mmɔɔ satiɛ dɛɛ ti, ama, Nyɛmɛ koro ka minɛm ŋu kabo i yo alekutura sa fa ma i a. 4Kabo wiɛ toko wo bɛrɛ ni, am ma ya yo yiri n bo wɔ sunma m juma ni. Ale bá san bo be koro yo má juma be. 5Kabo m toko wo durunya n nu ni, mini ti durunya n nu­fɔm wein a.”

6Yesu seeri sɔ ni, na wɔ yi nanzue agɔ asiɛŋgu, na wɔ fa akpita naatiɛ afa abɔrɔki anyinsin nyu­mbaa nnyɔ n kɛrɛ. 7Na wɔ se i ka, “Kɔ na a kɔ ŋmisi u nyunu Silowam bura n nu.” Silowam n bu la ka, ba sunma i wɔ. Na wɔ kɔ aŋmisi i nyunu n na wɔ ŋu asi, na wɔ kaaki aba awuru.

8Na i lamɔkɔm ni minɛm bo bu yo ŋuuri i saŋga kɛrɛ ka i sere ni, abisa ka, “Má ahin sɔnɔ ni yo tana fɛn sere n a?” 9Nbem ŋa, “Yiri a.” Nbem gusu ŋa, “Má yiri a. I ferema­fɔ a.” Na yiri n mmɔɔ ni i tii suse bu ka, “Mini a.” 10Na ba bisa i ka, “Ye i yoori sɛ ye u nyu­mbaa n ateke a?” 11Na wɔ se bu ka, “Sɔnɔ n bo bu fere i ka Yesu ni, yiri kpitaari naatiɛ bɔrɔkiiri m nyu­mbaa n a. Na wɔ se m ka m kɔ Silowam bura n nu, na m kɔ ŋmisi m nyunu. Na ma kɔ aŋmisi, kpeŋga na ma ŋu asi.” 12Na ba bisa i ka, “Ye yiri n wo ni?” Na wɔ se bu ka, “M si má.”

Kabo Farasi­fɔm bisaari sɔnɔ n fa kɔ i nyu­mbaa tekee­wa n su ni

13Na ba fa sɔnɔ n bo i yo tiiri anyinsin n akɔ Farasi­fɔm dɔ. 14Nyini cɛɛn n bo Yesu kpitaari naatiɛ na i fa tekeeri anyinsin nyu­mbaa n tiiri Ŋumi­yi cɛɛn wɔ. 15Nyini ti, na Farasi­fɔm gusu akaaki abisa i ka, “I yoori sɛ ye a ŋuuri asi a?” Na wɔ se bu ka, “I faari naatiɛ bɔrɔkiiri m nyu­mbaa n a, na ma ŋmisi i, na ma ŋu asi.” 16Na Farasi­fɔm nbem ase ka, “Ahin sɔnɔ n fite má Nyɛmɛ dɔ, dama i bita má Ŋumi­yi cɛɛn ciire ni.” Ama, na nbem gusu ase ka, “I yo sɛ ye satiɛ­yo­fɔ koro yo alekutura sam ka ahin ŋusu sɔ a?” Na bu kɛrɛ nɔɔ awo i ŋguŋgumi. 17Na ba kaaki abisa sɔnɔ n bo i yo tiiri anyinsin bekun ka, “Ye wɔrɔ bo wɔ teke u nyu­mbaa ni, a bu i sɛ wɔ?” Na wɔ se ka, “I ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kan­fɔ ɔ.”

18Yuda­fɔ nkpiɛn­kpiɛnm n ade má ka i yo tiiri anyinsin wɔ, ye i ŋu asi kisa, má ka bu ba fereeri i si, ni i ni, 19na ba bisa bu ka, “Am wa n bo am ŋa am wuuri i na i ti anyinsin ni, yiri la ahin? Ye i yoori sɛ ye i ŋu asi kisa a?” 20Na i si, ni i ni abɔ bu nu ka, “Ya si i ka i ti ya wa a, ya wuuri i anyinsin wɔ. 21Ama, ya si má kabo i yoori barasu na i koro ŋu asi kisa ni, yɛrɛ gusu kaaki si má sɔnɔ bo i tekeeri i nyu­mbaa ni. Wɔ ju i tiɛŋgu sɔnɔ, am bisa i, yiri mmɔɔ ni i tii sé am.” 22Deke bo i ti na i si, ni i ni seeri sɔ ni, bu soroori Yuda­fɔ nkpiɛn­kpiɛnm n ahore wɔ, dama Yuda­fɔ nkpiɛn­kpiɛnm n adu mɔ ase ka sɔnɔ kɛrɛ bo i seeri ka Yesu ti Kristo Tii­de­fɔ ni, bu fɔ́n i mi fite bu tiɛntiɛn­bunɔɔ sɔɔ n nu wɔ. 23Nyini dɛɛ ti ye i si, ni i ni seeri ka, “Wɔ ju i tiɛŋgu sɔnɔ, am bisa yiri mmɔɔ ni i tii n a.”

24Na ba kaaki afere sɔnɔ n bo i yo tiiri anyinsin n bekun, na ba se i ka, “Niɛ Nyɛmɛ ti, na a jɔjɔ nahɔrɛ. Yɛrɛ si ka ahin sɔnɔ n ti satiɛ­yo­fɔ ɔ.” 25Na wɔ se bu ka, “Nzɛn i ti satiɛ­yo­fɔ ɔ, i ti má satiɛ­yo­fɔ ɔ, mini si má. Deke bo m si i n la ka, m yo tiiri anyinsin wɔ, ama, kisa m ŋu asi.” 26Na ba bisa i ka, “I yoori u sɛ wɔ, ye i tekeeri u nyu­mbaa n sɛ wɔ?” 27Na wɔ bɔ bu nu ka, “Ma du mɔ ase am kabo i tekeeri m nyu­mbaa ni, ye am ade má. Ye nzu ti ye am koro ka m kan kere am bekun a? Ambɛrɛ gusu, am koro ka am yo i susu­fɔm wɔ, nzɛn sɛ?” 28Na ba tɔ i ŋu ni nzukɔ kpiɛ ase i ka, “Wɔrɔ ti nyini sɔnɔ n susu­fɔ a, yɛrɛ yiri, ya ti Moyisi dɛɛ susu­fɔm wɔ. 29Ya si ka Nyɛmɛ yo jɔjɔɔri Moyisi dɔ a, ama, nyini sɔnɔ n yiri, ya si má i fitee­biri n mmɔɔ.”

30Na wɔ se bu ka, “Ahin ti alekutura wanla, am si má i fitee­biri, ama, wɔ teke m nyu­mbaa. 31Ya si ka Nyɛmɛ de má satiɛ­yo­fɔ nyɛmɛsere, ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i su Nyɛmɛ atin su, na i yo i sa koroo­wa, Nyɛmɛ de i sere wɔ. 32Fite durunya n bumboori, sɔnɔ be nya ti má ka be ateke sɔnɔ bo bu wuuri i na i ti anyinsin nyu­mbaa. 33Nzɛn má ahin sɔnɔ n afite má Nyɛmɛ dɔ, má i koro yo má pui.” 34Na ba se i ka, “Wɔrɔ yiri, bu wuuri u satiɛ­yo­fɔ ɔ, ye wɔrɔ koro ka a kere yɛrɛ a?” Na ba fɔn i afite.

Kabo Yesu ŋa bo bu de má Adamande Wa n ti anyinsinm ni

35Yesu tiiri ka ba fɔn ayi sɔnɔ n ni, na wɔ kɔ aŋu i, na wɔ bisa i ka, “A yo Adamande Wa n yarada a?” 36Na sɔnɔ n abisa i ka, “M Mibiɛ, yiri la ŋma a? Se m na m yo i yarada.” 37Na Yesu ase i ka, “A ŋu i e, yiri la mini n bo m sujɔjɔ u dɔ ni.” 38Na sɔnɔ n ase i ka, “M Mibiɛ, ma yo u yarada.” Na wɔ kutu Yesu nyunu akansi i.

39Na Yesu ase ka, “M baari durunya n nu ka m ba di minɛm jɔrɛ wɔ, na bo bu ŋu má asi n ŋú asi, na bo bu ŋu asi n yó anyinsinm.” 40Farasi­fɔm nbem bo bu woori i bi dɔ n tiiri sɔ ni, na ba se i ka, “Ŋka a ŋa a se ka yɛrɛ gusu ti anyinsinm wɔ lɛɛ fan?” 41Na Yesu ase bu ka, “Nzɛn má am ti anyinsinm, má am la má ŋgasi, ama, kabo am nya ŋa am ŋu asi ni, am toko la ŋgasi lɛɛ.”

10

Kabo Yesu boori miɛɛnu niiri bɔɛ­sasa­fɔ ni

1Na Yesu ase ka, “Nahɔrɛ ye m suse am a, sɔnɔ bo i lɔrɔki wura nbɔɛm sɔɔ n nu, na wɔ fa má anɔ n nu awura má, i mi ti awiefɔ ɔ, na i kaaki ti sɔnɔ bo i nati fin minɛm di wɔ. 2Sɔnɔ bo i fa anɔ n wura nbɔɛm sɔɔ n nu, yiri ti nbɔɛm sasa­fɔ n a. 3Anɔ niɛ­fɔ ni teke anɔ n ma i a, na i fere i dɛɛ nbɔɛm n duma, na i nbɔɛm ni ti i konvi, na i fa bu fite. 4Nzɛn i nya faari i nbɔɛm kɛrɛ fiteeri, i du bu mɔ ɔ, na i dɛɛ nbɔɛm n su i su, dama bu si i konvi. 5Sɔnɔ bo bu si má i, bu sú má i su fieo, bu ŋmáti yaki i wɔ, dama bu si má i konvi.”

6Na Yesu abo ahin miɛɛnu n akere bu, ama, ba ti má i bu.

Kabo Yesu ŋa yiri ti bɔɛ­sasa­fɔ kpa n ni

7Ba ti má miɛɛnu n bu n ti, na Yesu akaaki ase bu bekun ka, “Nahɔrɛ ye m suse am a, mini ti nbɔɛm anɔ n bo bu fa wura sɔɔ n nu n a. 8Bɛrɛ kɛrɛ bo bu duuri m mɔ baari, na bu yo bu ŋu ka bu niɛ nbɔɛm su ni, bu ti awiefɔm wɔ, ni minɛm bo bu nati fin minɛm di wɔ, ama, nbɔɛm n ade má bu jɔjɔɔ­wa ni. 9Mini ti anɔ n a, na sɔnɔ kɛrɛ bo i fa m dɛɛ anɔ n wuraari, i nyá tii­de, na i wúra na i fíte, na i nyá i diire di. 10Awiefɔ dɛɛ la ka i ba wɔ ɔ, na i kun, na i saaki. Mini aba ka bu nyá ŋgɔɔ bo i la má aŋusu.

11Mini ti bɔɛ­sasa­fɔ kpa n a. Bɔɛ­sasa­fɔ kpa n tɔ i ŋgɔɔ ɔ, na i wu ma i nbɔɛm ni. 12Pa­di­fɔ n bo ba fa i ka i sasa nbɔɛm n ti má bɔɛ­sasa­fɔ nahɔrɛ su, na nbɔɛm n ti má i dɛɛm. Nyini ti, nzɛn i ba ŋuuri ka bedi suba, i ŋmati yaki nbɔɛm wɔ. Na bedi n wura bu nu tara nbem, na bo ba ka n sandi. 13I ti pa­di­fɔ n dɛɛ ti, na i cɛcɛ wo má nbɔɛm n nu, nyini ti ye i ŋmati yaki bu n a. 14-15Mini ti bɔɛ­sasa­fɔ kpa n a. Kabo m Si Nyɛmɛ si m na m si i ni, sɔ ye mini gusu si m dɛɛ nbɔɛm a, na bu gusu si m. Na m tɔ m dɛɛ ŋgɔɔ na m wu ma bu. 16M la nbɔɛ nyiŋga nbem bo bu ti m dɛɛm, bo bu wo má ahin nbɔɛm n nu. Wɔ yo daka ka m fa bu gusu ba wura ahinm n nu. Bɛrɛ gusu tí m konvi na bu dé i, na bu yó kun na bu sasa­fɔ yó kun. 17M tɔ m dɛɛ ŋgɔɔ fa ma m minɛm, na m káaki de i bekun, nyini dɛɛ ti ye m Si koro m n a. 18Be sude má m dɛɛ ŋgɔɔ ni m dɔ, ama, mini ni m tii sutɔ i m koroya­nu a. M la atin bo m tɔ m dɛɛ ŋgɔɔ ni, na m kaaki la atin bo m de i bekun. M Si maari m nɔɔ ka m yo sɔ a.”

19Yesu seeri sɔ n dɛɛ ti, na Yuda­fɔ nkpiɛn­kpiɛnm n nɔɔ awo i ŋguŋgumi bekun. 20Na bu dɔŋgu n ase ka, “Ajini wo i ŋu, nyini dɛɛ ti, wɔ bo fiɛ a. Nzu ti ye am so am sui i dɔ a?” 21Ama, nbem ŋa, “Má sɔnɔ bo ajini wo i ŋu jɔjɔɔ­wa la ahin. Ajini yo sɛ koro teke anyinsin nyu­mbaa?”

Kabo Yuda­fɔm keteeri Yesu ni

22Fufuku saŋga na Yuda­fɔm ba sudi bu cɛɛn­kpiri n Yɛrusalem miɛ kpiri n nu, na bu teŋge su kabo bu yo tekeeri Nyɛmɛ Seree­biri Awuru n ni, na bu yoori i dɔŋgu ni. 23Na Yesu sunati bara yɛ Solomon Lɛlɛ n bo i wo Nyɛmɛ Seree­biri Awuru n nu ni. 24Na Yuda­fɔ nbem atiɛn bu nɔɔ abara ayɛ i, na ba bisa i ka, “Saŋga bɔnɔ ye a bá kan teke ya nyi a? Nzɛn wɔrɔ ti Kristo Tii­de­fɔ n a, se ya nahɔrɛ kpain.” 25Na Yesu ase bu ka, “Ma se am, ye am ade má a. Alekutura sam bo m yo bu m Si duma n nu ni, di m ŋu daani a. 26Ama, am yo má m yarada, dama am ti má m dɛɛ nbɔɛm. 27M dɛɛ nbɔɛm ti m konvi. M si bu, na bu su m su. 28M ma bu ŋgɔɔ bo i la má awieeri, na bu ká má ŋgbɛɛn cɛɛn be fieo. Be gusu koro fin má bu fite má m saa nu. 29M Si bo i faari bu maari m ni, tara deke kɛrɛ faŋga, na be wo má bɛrɛ bo i koro fin bu fite m Si saa nu. 30Mini ni m Si ti deke kun wɔ.”

31Na Yuda­fɔm afa yabuɛ bekun ka bu bo kun i. 32Na Yesu ase bu ka, “Ma yo alekutura sakpam dɔŋgu, bo m Si kereeri m na am aŋu i, ye sa bɔnɔ ti ye am ŋa am kun m n a?” 33Na Yuda­fɔm n ase i ka, “Má sakpam bo a yo bu n be dɛɛ ti ye ya ŋa ya kún u a, ama, bo a jɔjɔ wura Nyɛmɛ ŋgasi nu n ti, dama a ti adamande wɔ, ama, na a se ka a ti Nyɛmɛ wɔ.” 34Na wɔ se bu ka, “Ba kɛrɛ i am Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, Nyɛmɛ ŋa, ‘Am ti ka Nyɛmɛ wɔ.’ 35Be koro bu má Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi ni ŋgbɛɛn. Nyɛmɛ yo seeri bu ka bu ti ka Nyɛmɛ wɔ, bɛrɛ bo bu deeri Nyɛmɛ nɔaniɛ ni, 36ama, mini yiri, m Si Nyɛmɛ ayi m, ye wɔ sunma m durunya n nu a. Ye nzu ti ye ambɛrɛ ŋa ma kan ciire jɔrɛ, dama m ŋa mini ti Nyɛmɛ Wa a? 37Nzɛn m yo má m Si juma ni, má am yo m yarada. 38Ama, nzɛn m yo bu na haari am yo má m yarada mmɔɔ a, am yo m juma n yarada, adena am si nahɔrɛ su ka mini ni m Si n ti deke kun wɔ.” 39I seeri sɔ ni, na ba kpi ka bu tara i bekun, na wɔ lɔrɔki afite bu nu.

40Na Yesu akaaki akpiɛ akɔ Yodan kunma n buekun dɔ akɔ aju deke bo Yohane yo biɛɛri minɛm Nyɛmɛ nzue ni, na wɔ wo dɔ. 41Na jama beberebe aba i dɔ, na ba se ka, “Yohane ayo má alekutura sa be, ama, jɔjɔɔ­wa kɛrɛ bo i yo jɔjɔ fa kɔɔri ahin sɔnɔ n ŋusu n ti nahɔrɛ wɔ.” 42Na minɛ dɔŋgu ayo i yarada dɔ.

11

Kabo Lazarosi wuuri ni

1Na sɔnɔ be bo bu fere i ka Lazarosi n ada tukpaki. I ninbaam la Mariya ni Marata. Bu bɔsu la Betani. 2Nyini Mariya n bo i niwa Lazarosi daari tukpaki ni, yiri ba faari tulaalɛɛ nva­nvani­fɔ gɔɔri Yesu jaa su ye i faari i tii­ŋmiɛ tintiin nunukaari i n a. 3Na i ninbaa nbaa­baram n asunma ka bu kɔ se Yesu ka, “Ya Mibiɛ, u danfo n bo a koro i agaya n ada tukpaki.” 4Yesu tiiri sɔ ni, na wɔ se ka, “Ahin tukpaki n ti má yiwee tukpaki, ama, i yo sɔ, na minɛm ŋu Nyɛmɛ jirima woo­wa kabo i ti, na Nyɛmɛ ma minɛm ŋu mini bo m ti i Wa n gusu jirima woo­wa.” 5Tɔ, Yesu koroori Marata ni Mariya ni bu niwa Lazarosi. 6Ama, i tiiri ka Lazarosi ada tukpaki ni, na wɔ ka deke bo i woori n cɛɛn nnyɔ abuka su.

7Nyini sin na Yesu ase i susu­fɔm ka, “Am ma ya kaaki kɔ Yudiya dɛɛ awɔrɛ n nu.” 8Na i susu­fɔm n ase i ka, “Ya Kere­fɔ, má anzɔni fɛn ye Yuda­fɔm ŋa bu tu yabuɛ bo kun u n a? Ye a sukoro ka ya kpie ya nyi kɔ dɔ bekun n a?” 9Na Yesu ase bu ka, “Fa ŋgarama kɔ ju naasɔ, m ŋa i ti wiɛ kun wɔ e. Sɔnɔ bo i nati wiɛsu bo má i jaa, dama durunya n nu wein ni ma i ŋu asi a. 10Ama, sɔnɔ bo i nati kɔŋguɛ bo i jaa, dama wein wo má i dɔ.” 11Yesu jɔjɔɔri sɔ n sin, na wɔ kaaki ase bu ka, “Ya danfo Lazarosi adaafi, ama, m sukɔ na m kɔ teŋge i lɛɛ.” 12Na i susu­fɔm n ase i ka, “Ya Mibiɛ, nzɛn wɔ daafi wɔ, i nyá laifiɛ.” 13Kabo Yesu seeri n la ka, Lazarosi awu wɔ, ama, i susu­fɔm bɛrɛ sunsun ka i ŋa wɔ daafi nahɔrɛ su wɔ. 14Nyini ti, na Yesu ase bu kpain ka, “Lazarosi awu. 15Ama, ambɛrɛ dɛɛ ti, wɔ yo m fiɛ ka ma wo má dɔ, adena am yo yarada. Am ma ya kɔ i dɔ.” 16Na Tomasi bo bu fere i ka Ndaa n ase i lamɔkɔ susu­fɔm n ka, “Am ma yɛrɛ gusu kɔ, nzɛn bu kɔ kuunri i a, na ya ni yiri kɛrɛ awu.”

Kabo Yesu ŋa yiri teŋge minɛm yiwee nu ni

17Saŋga bo Yesu kɔ juuri ni, i ŋuuri ka ba se Lazarosi i le­nna lɛɛ. 18Betani ni Yɛrusalem miɛm waari má ni i beŋgu. 19Na Yuda­fɔm dɔŋgu aba Marata, ni Mariya dɔ ka bu ba dada bu ahore, bu niwa n bo wɔ wu n dɛɛ ti. 20Marata tiiri ka Yesu suba ni, na wɔ kpa i atin, ama, na Mariya aka awuru. 21Na Marata ase Yesu ka, “M Mibiɛ, nzɛn má a woori fɛn, má m niwa n awu má. 22Ama, haari ni nyini mmɔɔ, m si ka deke kɛrɛ bo a sere Nyɛmɛ, i yó i ma u.” 23Na Yesu ase i ka, “U niwa ni téŋge i yiwee n nu bekun.” 24Na Marata ase i ka, “M si ka i bá teŋge i yiwee nu jina cɛɛn, saŋga bo Nyɛmɛ bá teŋge minɛm bu yiwee nu ni.” 25Na Yesu ase i ka, “Mini ti sɔnɔ bo i teŋge minɛm bu yiwee nu, na i má bu ŋgɔɔ n a. Sɔnɔ kɛrɛ bo i yo m yarada, haari nzɛn i wuuri, i nyá ŋgɔɔ. 26Na sɔnɔ kɛrɛ bo i la ŋgɔɔ na i yo m yarada, i mi wu má fieo. A yo ahin jɔjɔɔ­wa n yarada a?” 27Na Marata ase i ka, “M Mibiɛ, ma yo yarada ka wɔrɔ ti Nyɛmɛ Wa, Kristo Tii­de­fɔ n a, bo i ŋa i súnma i durunya n nu ni.”

Kabo Yesu suunri ni

28Marata seeri sɔ n sin, na wɔ kaaki akɔ afere i niwa Mariya bɛnlɛ, na wɔ se i ka, “Ya Mibiɛ n aba, i ŋa a bra.” 29Mariya tiiri sɔ ni, i kaba bereki yasuuri wɔ, na wɔ kɔ i dɔ. 30Nyini saŋga, na Yesu nya ju má miɛ n nu, i toko wo deke bo Marata kɔ tuuri i n wɔ. 31Na Yuda­fɔm bo bu woori awuru n nu Mariya bi, na bu sudada i ahore ni, bu ŋuuri kabo i bereki yasu fiteeri ni, na ba su i su. Bu sunsuunri ka i sukɔ deke bo bu seeri Lazarosi n wɔ, na i kɔ sun. 32Saŋga bo Mariya kɔ juuri deke bo Yesu wo n na i ŋuuri i ni, na wɔ kutu i nyunu, na wɔ se i ka, “M Mibiɛ, nzɛn má a woori fɛn, má m niwa n awu má.” 33Yesu ŋuuri ka i susun ni, ni kabo Yuda­fɔm n bo bu suuri i su baari n gusu wo sun su ni, na i ahore asaaki, na wɔ mi i ŋumi. 34Na wɔ bisa bu ka, “Am seeri i ni wɔ?” Na ba se i ka, “Ya Mibiɛ, bra na a ba niɛ.” 35Na Yesu asun. 36Nyini ti na Yuda­fɔm n ase ka, “Am niɛ kabo i koro i agaya barasu a.” 37Ama, na bu nbem ase ka, “Yiri n bo i teke anyinsin n nyu­mbaa ni, má i koro tuntun má sɔnɔ ni, na i wu má, nzɛn sɛ?”

Kabo Yesu teŋgeeri Lazarosi i yiwee nu ni

38Na Yesu ahore asaaki bekun, na wɔ kɔ deke bo bu seeri Lazarosi ni. I ti yabuɛ buɛ faŋ­kunma wɔ, ye bu faari i seeri nu a, na ba fa yabuɛ nyiŋga atɔ anɔ ni. 39Na Yesu ase bu ka, “Am ba yi yabuɛ ni.” Na sɔnɔ n bo wɔ wu n niwa Marata ase i ka, “M Mibiɛ, kisa wɔ bun, dama bu seeri i nyuma le­nna lɛɛ.” 40Na Yesu ase i ka, “Ma se má u ka, nzɛn a yoori m yarada, a ŋú Nyɛmɛ jirima woo­wa kabo i ti barasu?” 41I seeri sɔ ni, na ba lakati yabuɛ ni. Na wɔ yɛ i tii su aŋgoro, na wɔ se ka, “M Si, m da u asi ka a de m sere. 42M si ka saŋga kɛrɛ a de m sere wɔ, ama, ahin minɛm bo bu jina fɛn n dɛɛ ti, ye m seeri sɔ a, adena bu yo m yarada ka wɔrɔ sunmaari m a.” 43I sereeri Nyɛmɛ n wieeri ni, na wɔ tiɛn ase ka, “Lazarosi, fite.” 44Na sɔnɔ n bo wɔ wu n afite faŋ­kunma n nu. Tani pɔɔndiiri i saa, ni i jaa, na tani kun pɔɔndiiri i tii. Na Yesu ase bu ka, “Am nyaŋgi yi tani n na am ma i kɔ.”

Kabo bu sɛsɛɛri su ka bu kun Yesu ni

45Yuda­fɔm dɔŋgu bo bu baari Mariya dɔ ŋuuri sa n bo Yesu yoori i ni, na ba yo i yarada. 46Na bu nbem akɔ Farasi­fɔm n dɔ akɔ ase bu kabo Yesu ayo ni. 47Na Farasi­fɔm ni Nyɛmɛ sa­yoo­wa dɔŋgu­yo­fɔ nkpiɛn­kpiɛnm n afere Yuda­fɔm tere­tere­fɔm ni, na ba tiɛn bu nɔɔ. Na ba se ka, “Ye ya yo sɛ wɔ? Am niɛ e, ahin sɔnɔ ni suyo alekutura sa­yoo­wam dɔŋgu. 48Nzɛn ya yaki i na i suyo sɔ, minɛm kɛrɛ yó i yarada a, na Roma yiko­fɔm bá saaki ya Nyɛmɛ Seree­biri Awuru ni, na bu kún ya minɛm ni.” 49Na bu nu sɔnɔ be bo bu fere i ka Kayafasi ni, bo i ti Nyɛmɛ sa­yoo­wa dɔŋgu­yo­fɔm kɛrɛ kpiɛn nyini afɔ n ase ka, “Ambɛrɛ, am si má pui. 50Am si má kabo i ti n wɔ, nzɛn sɛ? Ka nzɛn am ma sɔnɔ kun wu maari minɛm kɛrɛ, i ti ye ni bo ya minɛm kɛrɛ bá wu ni.” 51Má i koroya­nu ye i seeri sɔ a, ama, yiri ti Nyɛmɛ sa­yoo­wa dɔŋgu­yo­fɔm kɛrɛ kpiɛn nyini afɔ n ti, ye Nyɛmɛ ma i seeri ka Yesu wú ma Yuda­fɔm n a. 52Na má bɛrɛ ŋgumi dɛɛ ti ye i wú a, ama, adena i tiɛn Nyɛmɛ nbaam nɔɔ, na bu yo kun, bɛrɛ bo ba sandi akɔ asiɛn nbem n su. 53Nyini dɛɛ ti, fite nyini cɛɛn n fa kɔ, na ba sɛsɛ su ka bu kun Yesu.

54Nyini dɛɛ ti, wɔ yi má i ŋu fofoe nu anati má Yuda­fɔm nu kun. Ama, i fiteeri bɛrɛ ni, na wɔ kɔ awɔrɛ be bo i wo dodo boro kpantain dɛɛ bue ni, na i ni i susu­fɔm n akɔ awo miɛ n bo bu fere i ka Efirayim n su.

55Nyini saŋga, wɔ ka kaan, na Yuda­fɔm di bu Butara cɛɛn­kpiri ni, na minɛ dɔŋgu afite ahɛmɛm aba Yɛrusalem miɛ kpiri n nu, na bu ba kpakpara bu ŋu fin ka, na cɛɛn­kpiri n nya ju. 56Na ba niɛniɛ Yesu busu, na saŋga bo bu wo Nyɛmɛ Seree­biri Awuru n nu ni, na ba bisa bu ŋuŋu nu ka, “Am sunsun sɛ wɔ? I bá cɛɛn­kpiri ni? Ya de má ka i bá.” 57Ama, Nyɛmɛ sa­yoo­wa dɔŋgu­yo­fɔ nkpiɛn­kpiɛnm ni, ni Farasi­fɔm n ama nɔɔ ka sɔnɔ kɛrɛ bo i si deke bo Yesu wo, i se bu na bu kɔ tara i.

12

Kabo Mariya faari tulaalɛɛ nva­nvani­fɔ gɔɔri Yesu jaam su ni

1Na saŋga bo i ba kaari le­sɛn, na bu di Butara cɛɛn­kpiri ni, na Yesu akɔ Betani, Lazarosi bɔsu, yiri bo Yesu teŋgeeri i yiwee n nu ni. 2Na ba su Yesu wɔfɔ dɔ. Marata faari diire n ba maari bu a, Lazarosi gusu woori minɛm bo bu ni Yesu diiri diire n nu. 3Na Mariya afa tulaalɛɛ nva­nvani bo i la gɔ agaya tuwa bambaka kun, na wɔ fa agɔ Yesu jaa su, na wɔ fa i tii­ŋmiɛ tintiin anunuka i jaam kɛrɛ su, na tulaalɛɛ ni nvani ade awuru n kɛrɛ. 4Na Yesu susu­fɔm kun bo bu fere i ka Yudasi Isikariyoti bo i bá tɔ Yesu n abisa ka, 5“Nzu ti ye bara n atɔ má tulaalɛɛ n na i nya ŋwaa beberebe, na ya fa ma yaari­fɔm a?” 6I ti awiefɔ n dɛɛ ti ye i seeri sɔ a, má ka i cɛcɛ wo yaari­fɔm nu wɔ. Yiri ti bu ŋwaa bita­fɔ a, na i suwɔ ŋwaa n be saŋga saŋga. 7Na Yesu ase ka, “Yaki Mariya bɛnlɛ, i dɛɛ nzee bo i sufa yo m fa kɔ m yiwee cɛɛn lɛɛ. 8Dama am ni yaari­fɔm ni wo bɛrɛ saŋga kɛrɛ a, ama, am ni mini koro wo má bɛrɛ saŋga kɛrɛ.”

9Yuda­fɔm beberebe tiiri ka Yesu woori dɔ ni, na ba ba i dɔ, má ka Yesu ŋgumi ti ye bu baari a, ama, bu baari ka bu ba ŋu Lazarosi n bo Yesu teŋgeeri i yiwee n nu n wɔ. 10Nyini dɛɛ ti, na Nyɛmɛ sa­yoo­wa dɔŋgu­yo­fɔ nkpiɛn­kpiɛnm n asɛsɛ su ka bu kun Lazarosi gusu. 11Dama i dɛɛ ti ye Yuda­fɔm dɔŋgu akaaki bu sin abo bu a, ye ba yo Yesu yarada n a.

Kabo Yesu wuraari Yɛrusalem ka fɛmɛ dɛɛ su ni

12Na alecin na jama n bo bu baari ka bu ba di Butara cɛɛn­kpiri n ati ka Yesu suba Yɛrusalem miɛ kpiri n nu. 13Na ba kpiɛkpiɛ kpakpa nyawa akɔ akpa i atin, na bu subo kuyigindi, bu ŋa,

Hosana. Ya kansi Nyɛmɛ.

Tere­fiɛ wo yiri n bo i suba Micɛra n dɛɛ duma n nu n dɔ.

Tere­fiɛ wo Yisareli­fɔm fɛmɛ n dɔ.”

14Na Yesu aŋu kaako­baa be, na wɔ fun atana su, kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ni,

15“Ambɛrɛ Siyon­fɔm, má am soro sɛrɛ.

Am niɛ, am fɛmɛ ni suba n a,

i fun kaako­baa wɔ.”

16Nyini saŋga, i susu­fɔm nya si má nyini sam n bo ba yo n kɛrɛ bu. Má ka saŋga bo Yesu ba teŋgeeri i yiwee n nu, na bu ŋuuri i jirima woo­wa n sin, na ba nya ateŋge su, ka ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka bu yó i sɔ ɔ, na ba kaaki ateŋge su, ka ba yo i sɔ nahɔrɛ su. 17Na jama n bo bu yo woori Yesu dɔ, saŋga n bo i fereeri Lazarosi fiteeri faŋ­kunma n nu, na i teŋgeeri i yiwee n nu ni, na bu sukan labari ni. 18Nyini alekutura sa n bo i yoori i na minɛm tiiri n dɛɛ ti, na ba kpa i atin. 19Na Farasi­fɔm n ase bu ŋuŋu nu ka, “Am aŋu má i? Ya koro yo má pui kun. Yiri ye durunya n nu­fɔm kɛrɛ susu i su n a.”

Kabo Giriki­fɔ nbem ba bisaari Yesu busu ni

20Minɛm bo bu baari Yɛrusalem miɛ kpiri n nu Butara cɛɛn­kpiri n saŋga n ka bu ba su Nyɛmɛ ni, bu nbem ti Giriki­fɔm wɔ. 21Na ba ba Filipu dɔ, i fite miɛ n bo bu fere i ka Besayida na i wo Galili awɔrɛ n nu n wɔ. Na ba se i ka, “Njabiɛ, ya koro ka ya ŋu Yesu wɔ.” 22Na Filipu akɔ ase Andere, na bu nnyɔ n kɛrɛ akɔ ase Yesu. 23Na Yesu ase ka, “Saŋga n aju bo Nyɛmɛ wúra mini Adamande Wa n kpiri. 24Nahɔrɛ ye m suse am n a, má ka alɛ­mbaa awura fa nu, na wɔ kpɔrɔ, i ti i tii wɔ. Ama, nzɛn i wuraari fa nu na i kpɔrɔɔri, ye i wúra mbaa beberebe a. 25Sɔnɔ kɛrɛ bo i koro i ŋgɔɔ, i mi bá fun i, ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i koro má i ŋgɔɔ durunya n nu fɛn, i mi bá nya ŋgɔɔ bo i la má awieeri. 26Sɔnɔ kɛrɛ bo i su m, wɔ yo daka ka i mi su m su, na deke bo m wo ni, m amusui­su­fɔ gusu wó dɔ ɔ. Na sɔnɔ kɛrɛ bo i suuri m, m Si Nyɛmɛ wúra i mi kpiri.”

Kabo Yesu jɔjɔ fa kɔɔri i yiwee n jɔrɛ su ni

27Na Yesu ase ka, “Kisa, m ahore asaaki, ye m se sɛ wɔ? M koro se ka, m Si Nyɛmɛ, yi m fite ahin anyum­boro bo i suba m dɔ n nu, nzɛn sɛ? Ai, m koro se má sɔ, dama nyini dɛɛ ti ye m baari a. 28M dɛɛ bo m se la ka, m Si, kere kabo u jirima woo­wa ti.” Na akonvi be atiɛn afite aŋgoro ase ka, “Ma du mɔ akere kabo m jirima woo­wa ti, na m káaki kere i bekun.” 29Jama n bo bu jina Yesu bi n tiiri akonvi ni ŋga ni, na bu nbem ase ka, “Nzue akpura.” Na nbem gusu ase ka, “Nyɛmɛ mɛrɛkɛ ajɔjɔ i dɔ a.” 30Na Yesu ase bu ka, “Ambɛrɛ dɛɛ ti ye akonvi n jɔjɔɔri a, má mini dɛɛ ti a. 31Saŋga n aju bo Nyɛmɛ dí durunya n nu­fɔm jɔrɛ, na i fɔ́n yi Sitana bo i ti bu fɛmɛ ni. 32Ama, mini, bu ba yɛɛri m su jinaari aŋgoro baka jaanu n su, m cín sɔnɔ kɛrɛ ba m dɔ.” 33Kabo i yo seeri sɔ n kere yiwee n bo i bá wu i n wɔ.

34Na jama n ase i ka, “Ya ti i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, Kristo Tii­de­fɔ ni wo bɛrɛ saŋga kɛrɛ. I wú má. Ye i yoori sɛ ye wɔrɔ ŋa, wɔ yo daka ka bu bá yɛɛri Adamande Wa n su jinaari aŋgoro baka jaanu n su a? Ye Adamande Wa n la ŋma a?” 35Na Yesu ase bu ka, “Mini bo m ti wein ni, m wo am nu kisa, ama, m cɛ́ má. Nyini dɛɛ ti, am nya wo ni wein ni, am sunati wein nu wɔ, na má awosin tu am. Sɔnɔ kɛrɛ bo i wo awosin nu, i mi si má deke bo i sukɔ ni. 36Am nya wo ni wein ni, am yo i yarada, na m má am yo wein dɛɛ nbaam.” Yesu seeri sɔ ni, na wɔ fite bu nu akɔ afiɛ deke be, na má be ŋu i.

Kabo Yuda­fɔm ayo má Yesu yarada ni

37Yesu yo yoori alekutura sam dɔŋgu na ba ŋu i, haari ni nyini mmɔɔ, ba yo má i yarada. 38Nyini ma Nyɛmɛ nɔaniɛ kan­fɔ Esaya jɔrɛ n bo i yo kɛrɛɛri n yo yii­wa. I ŋa,

“M Nyɛmɛ Fɛmɛ, ŋma ade jɔrɛ n bo ya kan i n a?

Ye ŋma ye a yi u yiko akere i a?”

39Nyini dɛɛ ti, ye ba koro ayo má Yesu yarada n a. Kabo Esaya akaaki ase ka,

40“Nyɛmɛ ama ba yo anyinsinm

na má bu ŋu asi,

na wɔ ma bu ahore ayo kekereke

na má bu ti i nɔaniɛ n bu,

adena má bu kaaki ba i dɔ

na bu nya laifiɛ.”

41Esaya yo ŋuuri Yesu jirima woo­wa n dɛɛ ti, ye i kaanri i ŋu jɔrɛ n a. 42Yuda­fɔ nkpiɛn­kpiɛnm dɔŋgu mmɔɔ yoori Yesu yarada, ama, bu soroori Farasi­fɔm n ahore n dɛɛ ti, ba koro ayi má bu ŋu fofoe nu. Nzɛn bu yiiri bu ŋu ka ba yo i yarada, Farasi­fɔm ni fɔ́n bu fite bu tiɛntiɛn­bunɔɔ sɔɔ n nu wɔ. 43Dama Yuda­fɔ nkpiɛn­kpiɛnm n yo koroori adamande kansi taraari Nyɛmɛ dɛɛ.

Kabo Yesu seeri ka i nɔaniɛ ni dí minɛm jɔrɛ ni

44Na Yesu atiɛn ase ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i yo m yarada, má mini ŋgumi ye i yo m yarada, ama, i yo bo wɔ sunma m n gusu yarada a. 45Na sɔnɔ kɛrɛ bo i niɛ na i ŋuuri m, ti ka wɔ ŋu m Si Nyɛmɛ bo i sunmaari m n lɛɛ. 46Mini bo m ti wein n aba durunya n nu, adena sɔnɔ kɛrɛ bo i yo m yarada, i wó má awosin nu. 47Sɔnɔ kɛrɛ bo i ti m nɔaniɛ n na i de má i, m di má i mi jɔrɛ, dama ma ba má ka m ba di durunya n nu­fɔm jɔrɛ wɔ, ama, m baari ka m ba de bu tii ji wɔ. 48Sɔnɔ kɛrɛ bo i kete m, na i de má m nɔaniɛ ni, i jɔrɛ­di­fɔ wo bɛrɛ wɔ. Nɔaniɛ n bo ma jɔjɔ i ni, yiri dí i mi jɔrɛ jina cɛɛn n a. 49Dama má m koroya­nu ye m kan sɔ a, ama, m Si n bo wɔ sunma m ni, yiri maari m nɔɔ, kereeri m nɔaniɛ kun kun kɛrɛ bo m jɔjɔ i n a. 50M si ka i nɔaniɛ maa­wa n ti deke bo i ma ŋgɔɔ bo i la má awieeri n wɔ. Nyini dɛɛ ti, kabo m Si seeri m ni, sɔ ye m jɔjɔ a.”

13

Kabo Yesu ŋmisiiri i susu­fɔm n jaa ni

1Alecin bo má bu di Butara cɛɛn­kpiri n ni, na Yesu asi nu ka saŋga n aju bo i fíte durunya n nu kaaki kɔ i Si Nyɛmɛ dɔ. Na i dɛɛ tiɛŋgu minɛm bo bu wo durunya n nu na i koro bu ni, i koro bu sɔ ɔ haari i kɔ ju i faŋga nyaari. 2Na kɔŋguɛ saŋga bo bu wo diire n di su ni, na Sitana awura Yudasi, Simon Isikariyoti wa n tii nu ka i tɔ Yesu ma i kpɔ­fɔm. 3Na Yesu asi nu ka i Si Nyɛmɛ afa deke n kɛrɛ awura i saa nu, na i kaaki si ka i fiteeri Nyɛmɛ dɔ baari a, na i káaki kɔ i dɔ ɔ. 4Na wɔ nya yasu ajina, na wɔ yi i tanlɛɛ n ase, na wɔ fa papawo abo i wi nu. 5Na wɔ sa nzue agɔ nyaŋga nu, na wɔ bo i bu suŋmisi i susu­fɔm n jaa, na wɔ fa papawo n bo i bo i wi nu ni sunuka bu jaam. 6I ba kpuraari Simon Petoro, na wɔ bisa Yesu ka, “M Mibiɛ, na wɔrɔ ba ŋmisi m dɛɛ jaa?” 7Na Yesu ase i ka, “Sa bo m suyo i ni, a koro ti má i bu kisa, ama, fa kɔ fa ba, a bá ti i bu.” 8Na Petoro ase i ka, “Ai, a ŋmísi má m jaa haari durunya n ba yasu.” Na Yesu ase i ka, “Nzɛn ma ŋmisi má u jaa, m ni wɔrɔ akpaaki lɛɛ.” 9Dɔ na Simon Petoro anya ase i ka, “M Mibiɛ, nzɛn i ti sɔ a, má a ŋmisi m jaa ŋgumi, ama, ŋmisi m saam ni m tii kɛrɛ.” 10Na Yesu ase i ka, “Sɔnɔ anya abiɛ nzue, ŋka i ŋmisi i jaa a, i biɛ má nzue kun, dama i ŋuniɛ kɛrɛ ti casi wɔ. Ambɛrɛ, am ti casi wɔ, ama, má am kɛrɛ.” 11Yesu siiri bo i bá tɔ i ma i kpɔ­fɔm ni, nyini ti ye i ŋa má bu kɛrɛ ti casi n a.

12I ŋmisi bu jaam wieeri ni, na wɔ fa i tanlɛɛ n awura, na wɔ kɔ atana i tanaa­biri ni. Na wɔ bisa bu ka, “Kabo ma yo am ni, am ati i bu? 13Am fere m ka am Kere­fɔ ɔ, na am kaaki fere m ka am Mibiɛ. Am jɔjɔ nahɔrɛ wɔ, dama m ti sɔ ɔ. 14Tɔ. Kisa na mini bo m ti am Mibiɛ, ni am Kere­fɔ, na ma ŋmisi am jaam ni, wɔ yo daka ka ambɛrɛ gusu ŋmisi am beŋgum jaam sɔ. 15Dama ma yo akere am lɛɛ, na am gusu yo am beŋgum kabo ma yo am ni.” 16Na wɔ se bu ka, “Nahɔrɛ ye m suse am a, akɔɔ koro tara má i mibiɛ, na bekun sunma­fɔ gusu koro tara má bo i sunmaari i ni. 17Nzɛn am sin ahin n kɛrɛ, na am yoori sɔ, tere­fiɛ wo am dɔ.

18M sujɔjɔ ni má am kɛrɛ wɔ, dama m si bo ma du mɔ ayi bu ni. Ama, kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ni, i ti ye ni ka i yo yii­wa, ka, ‘Sɔnɔ n bo m ni yiri saŋga di diire taalɛ kun nu, yiri akaaki m jaa tu­fɔ n a.’ 19M suse am sa bo i bá yo wɔ lɛɛ, na i ba yoori, na am yo m yarada ka mini la sɔnɔhɔrɛ n bo ma se am kabo m ti n a. 20Nahɔrɛ ye m suse am a, sɔnɔ kɛrɛ bo i de sɔnɔ bo m sunma i ni, i mi ade mini wɔ lɛɛ, na sɔnɔ kɛrɛ bo i de mini, i mi ade yiri bo i sunmaari m wɔ lɛɛ.”

Kabo Yesu seeri ka Yudasi tɔ́ i ma i kpɔ­fɔm ni

21Yesu seeri bu sɔ wieeri ni, na i ahore asaaki akɔ asin su, na wɔ se bu kpain ka, “Nahɔrɛ ye m suse am a, am nu kun bá tɔ m ma m kpɔ­fɔm a.” 22Na i susu­fɔm n abirisi, suniɛ bu ŋuŋu nu, ama, ba si má bo i yó nyini sa n ni. 23Bu nu kun be bo Yesu koro i agaya n tana mata Yesu. 24Na Simon Petoro abo i nyu­mbaa i dɔ ka i bisa Yesu ka, i ni ŋma a? 25Na yiri n acin adodo Yesu, na wɔ bisa i ka, “Ya Mibiɛ, a ni ŋma a?” 26Na Yesu ase i ka, “Sɔnɔ n bo m kpíɛ too n bo toro n nu na m fá ma i ni, yiri lɛɛ.” Na wɔ fa too n abo toro n nu, na wɔ fa ama Yudasi, Simon Isikariyoti wa ni. 27Yesu faari too n maari Yudasi wieeri ni, na Sitana awura i tii nu, na Yesu ase i ka, “Sa n bo a ŋa a yó i ni, kɔ yo i ndende.” 28Ama, bu kɛrɛ bo bu woori diire n di su ni, bu be mmɔɔ asi má deke n bo i ti na Yesu seeri i sɔ ni. 29Yudasi tiiri bu ŋwaa bita­fɔ n dɛɛ ti, bu nbem sunsun ka Yesu ŋa i kɔ to deke be na bu fa di cɛɛn­kpiri n wɔ, wara i kɔ yi ŋwaa n be fa ma yaari­fɔm wɔ. 30Yudasi diiri too n wieeri ni, na wɔ yasu afite akɔ. Nyini saŋga ni, i ti kɔŋguɛ wɔ.

Kabo Yesu maari bu nɔaniɛ maa­wa fɔfɔrɛ ni

31Yudasi fite kɔ wieeri ni, na Yesu ase ka, “Kisa ye Nyɛmɛ wúra mini Adamande Wa n kpiri a, na m dɛɛ ti ye minɛ wúra m Si Nyɛmɛ kpiri a. 32Na nzɛn bu wuraari Nyɛmɛ kpiri m dɛɛ ti, Nyɛmɛ gusu wúra m kpiri, na Nyɛmɛ má i yo kisa bɛrɛ.” 33Na wɔ se bu ka, “M nbaam, m cɛ́ má am nu fɛn. Am bá niɛniɛ m busu fie wɔ, na kabo m yo seeri Yuda­fɔm ni, sɔ ye m suse am kisa, ka am koro kɔ má deke bo m sukɔ ni. 34Nɔaniɛ maa­wa fɔfɔrɛ ye m sufa ma am n a, yiri la ka, am koro am beŋgum. Kabo ma koro am ni, am koro am beŋgu sɔ. 35Nzɛn am koro am beŋgu, nyini ye sɔnɔ kɛrɛ si ka am ti m susu­fɔm a.”

Kabo Yesu seeri ka Petoro kéte kpe nsan ka i si má i ni

36Na Simon Petoro abisa i ka, “Ya Mibiɛ, a kɔ́ ni wɔ?” Na Yesu abɔ i nu ka, “Deke bo m sukɔ ni, a koro su má m su kisa, ama, saŋga suba bo a bá su m su.” 37Na Petoro akaaki abisa i ka, “Ya Mibiɛ, nzu ti ye m koro su má u su kisa? Nzɛn i yo yiwee mmɔɔ a, m wú u dɛɛ ti.” 38Na Yesu abisa i ka, “A koro wu m dɛɛ ti? Nahɔrɛ ye m suse u a, kana akɔnyuma bá bo, a kéte kpe nsan su ka a si má m.”

14

Kabo Yesu ŋa yiri ti atin n bo sɔnɔ koro fa i sukɔ Nyɛmɛ dɔ ni

1Na Yesu ase i susu­fɔm n ka, “Má am ma am ahore saaki. Am yo Nyɛmɛ yarada, na am yo m gusu yarada. 2M Si Nyɛmɛ dika n nu, sɔɔm sunnu dɔ, nzɛn má i ti má sɔ, má m se má am. M kɔ́ na m kɔ sɛsɛ woo­biri su se am. 3Na nzɛn m kɔ sɛsɛ woo­biri n su seeri am, m káaki ba fa am kɔ deke bo m kɔ́ wo ni, na deke bo m wó ni, am gusu wó dɔ ɔ. 4Na deke bo m sukɔ ni, am si atin ni.” 5Na Tomasi ase i ka, “Ya Mibiɛ, ya si má deke bo a sukɔ ni, ye ya yo sɛ si atin n a?” 6Na Yesu ase i ka, “Mini ti atin n a, ni nahɔrɛ, ni ŋgɔɔ n a. Mini ŋgumi ti atin n bo sɔnɔ koro fa i na i kɔ m Si Nyɛmɛ dɔ a. 7Nzɛn má am siiri m, má am si m Si mmɔɔ, ama, fa nyuma fa kɔ, am asi i, na am aŋu i.”

8Na Filipu ase i ka, “Ya Mibiɛ, kere ya u Si ni, deke bo ya koro i kɛrɛ lɛɛ.” 9Na Yesu abisa i ka, “Filipu, bo m ni ambɛrɛ awo bɛrɛ acɛ sɔ n na a si má m? Sɔnɔ kɛrɛ bo wɔ ŋu mini aŋu m Si lɛɛ, ye nzu ti ye am ŋa m kere am m Si n a? 10A yo má yarada ka m ni m Si n ti deke kun wɔ, nzɛn sɛ? Jɔrɛ n bo ma jɔjɔ ama am ni, má m tiɛŋgu jɔjɔɔ­wa, ama, m Si bo m ni yiri ti kun ni, yo i juma. 11Bo m ŋa, m ni m Si n ti deke kun ni, am yo m yarada. Nzɛn má nyini, am yo m yarada sam bo m yo bu n dɛɛ ti. 12Nahɔrɛ ye m suse am n a. Sɔnɔ kɛrɛ bo i yo m yarada, yiri mmɔɔ yó ahin sam bo m yo bu ni, na i yó bo bu tara ahin mmɔɔ, dama m sukɔ m Si dɔ ɔ. 13Na deke kɛrɛ bo am fa m duma fa sereeri i, m yó i ma am, adena mini Baa ni má minɛm wura m Si kpiri. 14Na nzɛn am ba faari m duma fa sereeri m deke be, m yó i ma am.”

Kabo Yesu jɔjɔ fa kɔɔri Awiɛwiɛ Casi n su ni

15Na Yesu ase bu ka, “Nzɛn am koro m, am dé m nɔaniɛ maa­wam ni. 16M sére m Si Nyɛmɛ, na i má am Buka­fɔ fɔfɔrɛ bo i bá wo am dɔ saŋga kɛrɛ. 17Yiri la Awiɛwiɛ Casi n bo i se nahɔrɛ ni. Durunya n nu­fɔm koro de má i, dama bu ŋu má i, na bekun bu kaaki si má i, ama, ambɛrɛ si i, dama i wo am dɔ, na i bá wo am nu. 18M kɔɔri, m yaki má am na am ka ayikam, m káaki ba am dɔ. 19Wɔ ka kaan na durunya n nu­fɔm ŋu má m kun, ama, ambɛrɛ ŋú m. M la ŋgɔɔ n dɛɛ ti, am gusu nyá ŋgɔɔ. 20Nyini cɛɛn n ye am sí ka mini ni m Si n ti deke kun a, na mini ni ambɛrɛ gusu ti deke kun wɔ. 21Sɔnɔ kɛrɛ bo i de m nɔaniɛ maa­wam, na i su i su, i mi ti bo i koro m a, na bo i koro m ni, m Si gusu koro yiri wɔ, na mini mmɔɔ kóro i mi, na m yí m ŋu kere i.”

22Na Yudasi, má Yudasi Isikariyoti ni, ase ka, “Ya Mibiɛ, nzu ti ye a yí u ŋu kere yɛrɛ a, ye a yí má u ŋu kere má durunya n nu­fɔm a?” 23Na Yesu ase i ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i koro m, i dé m nɔaniɛ ni, na m Si mmɔɔ kóro i mi, na ya bá, na ya bá wo i dɔ. 24Sɔnɔ kɛrɛ bo i koro má m, i dé má m nɔaniɛ ni. Nɔaniɛ n bo ma jɔjɔ i ni, i ti má m dɛɛ nɔaniɛ, i ti m Si n bo i sunmaari m dɛɛ wɔ.

25M toko wo am dɔ, ye m suse am ahin kɛrɛ a, 26ama, m Si Nyɛmɛ súnma Buka­fɔ ni, m duma n nu, yiri la Awiɛwiɛ Casi ni, yiri kére am deke kɛrɛ a, na i káaki teŋge am su fa kɔ deke kɛrɛ bo ma kere am ni.”

27Na wɔ se bu ka, “Ahoreda n ye m sufa ma am n a. M dɛɛ ahoreda n ye m sufa ma am a. Má kabo durunya n nu­fɔm ma am ahoreda ye m suma am n a. Má am ma am ahore saaki, má am soro sɛrɛ. 28Am ati ka ma se ka, ‘M kɔ́ na m káaki ba am dɔ bekun.’ Nzɛn má am koro m, má am ahore jɔ ka m sukɔ m Si n dɔ, dama m Si tara m. 29Sa bo wɔ nya yo má lɛɛ, ye ma se am n a, adena i bá yoori, na am yo m yarada. 30M jɔ́jɔ má am dɔ jɔrɛ beberebe kun, dama Sitana bo i ti durunya n nu­fɔm tii ni suba. Ama, i koro yo má m pui. 31M koro ka durunya n nu­fɔm si ka, m koro m Si ni, nyini dɛɛ ti ye m yo deke kɛrɛ bo i se m ka m yo i n a.”

Na wɔ se bu ka, “Am yasu na ya kɔ.”

15

Kabo Yesu ŋa yiri ti baka n ni i tii nahɔrɛ su n a

1Na Yesu ase bu ka, “Mini ti baka n bo i su suu­wa nahɔrɛ su a, ye m Si Nyɛmɛ ti nyini baka n fie niɛ­fɔ. 2Asa­mbaa kɛrɛ bo i wo m su na i su má, m Si kpiɛ i ji wɔ, na asa­mbaa kɛrɛ bo i wo m su na i su, i kpiɛkpiɛ i nyawa n yo i dɔŋgu wɔ, na i su nyunyumi. 3Jɔrɛ n bo m jɔjɔ maari am ni, yiri adu mɔ ayo am casi a. 4Am wo ni mini na m gusu wo ni ambɛrɛ. Kabo baka asa­mbaa be wo má bɛrɛ bo i koro su i ŋgumi, má ka i wo baka n su. Sɔ ye am gusu koro su má, má ka am wo m dɔ.

5Mini ti baka n a, ye ambɛrɛ ti asa­mbaam ni, sɔnɔ kɛrɛ bo i wo m dɔ, na mini mmɔɔ wo i dɔ, i mi su suu­wa nyunyumi wɔ, dama am koro yo má pui, má ka am awo m dɔ. 6Sɔnɔ kɛrɛ bo i wo má m dɔ, bu kpiɛ i ji wɔ, kabo bu kpiɛ baka asa­mbaa na i wu n wɔ, na bu tiɛn bu nɔɔ wura sin nu na bu je ni. 7Nzɛn am wo m dɔ, na m nɔaniɛ n wo am ahore su, deke kɛrɛ bo am koroori i, na am sereeri Nyɛmɛ, am nyá i. 8Nzɛn am su suu­wa nyunyumi, nyini kere ka am ti m susu­fɔm a, na i wura m Si kpiri. 9Kabo m Si koro m ni, sɔ ye mini mmɔɔ koro am a, am wo ni m koro ni. 10Ma de m Si nɔaniɛ maa­wam n dɛɛ ti ye i koro m a. Nzɛn am gusu de m nɔaniɛ maa­wam ni, m gusu kóro am sɔ ɔ. 11Ma se am ahin sam na am ahore jɔ kabo m ahore ajɔ n wɔ, na am ahore jɔ n kɔ sin su. 12M nɔaniɛ maa­wa n la ka o, am koro am beŋgu kabo m koro am ni. 13Koro be wo má ahin koro n sin, ka sɔnɔ wu i danfom ti. 14Nzɛn am su m nɔaniɛ maa­wa n su, am ti m danfom wɔ lɛɛ. 15M fere am m danfom wɔ, m fere má am ka m akɔɔm kun, dama sɔnɔ akɔɔ si má i mibiɛ sa­yoo­wa kɛrɛ, ama, deke kɛrɛ bo ma ti i m Si dɔ ni, ma fa akere am. 16Má ambɛrɛ yiiri m a, ama, mini ayi am ase ka am kɔ su suu­wa bo i wó bɛrɛ saŋga kɛrɛ, na deke kɛrɛ bo am bá fa m duma n sereeri m Si, i yó i ma am. 17Nɔaniɛ maa­wam n bo m sufa ma am la ka, am koro am beŋgum.”

Kabo Yesu ŋa durunya n nu­fɔm kpɔ i susu­fɔm ni

18Na Yesu asa su ase bu ka, “Nzɛn durunya n nu­fɔm kpɔ am, am si nu ka o, ba du mɔ akpɔ mini wɔ, ye bu nya ba sukpɔ am n a. 19Nzɛn má am ti durunya n nu­fɔm dɛɛ minɛm, má bu koro am kabo bu koro bu beŋgu n wɔ. Ama, bo ma yi am afite durunya n nu­fɔm nu, na am ti má durunya n nu­fɔm dɛɛ minɛm n ti, ye bu kpɔ am n a. 20Má am ma am wara fi ka ma se am ka, akɔɔ tara má i mibiɛ. Nzɛn bu yo kereeri m wuwuruwa, sɔ ye bu kére am gusu wuwuruwa a. Na nzɛn bu yo deeri m nɔaniɛ, bu dé am gusu dɛɛ ni. 21Bu yó am nyini n kɛrɛ, m dɛɛ ti, dama bu si má m Si bo i sunmaari m ni. 22Nzɛn má ma ba akan má m ŋu jɔrɛ akere má bu, má bu si má ka ba yo satiɛ, ama, kisa na ma kan akere bu ni, bu koro kan fite má nu ka ba yo má satiɛ. 23Sɔnɔ kɛrɛ bo i kpɔ m, i kpɔ mini ni m Si n kɛrɛ wɔ lɛɛ. 24Ma yo alekutura sam bo ba ŋu i. Be wo má bɛrɛ bo i koro yo nyini alekutura sam sɔ. Nzɛn má ma yo má nyini alekutura sam na ba ŋu má i, má be fa má bu ŋgasi ka bu ti satiɛ­yo­fɔm. Ama, kisa, ba ŋu nyini n kɛrɛ, na bu toko kpɔ m ni m Si ni. 25Nyini ma kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu n ayo yii­wa n a, ka, ‘Bu kpɔ m kpɔ ŋgbɛɛn wɔ.’

26Na Buka­fɔ n bo m súnma i fite m Si dɔ na i bá am dɔ ni, yiri ti Awiɛwiɛ Casi n bo i kere kabo Nyɛmɛ ti nahɔrɛ su n a, yiri dí m ŋusu daani kere am a. 27Na am gusu di m daani, dama m ni ambɛrɛ wo bɛrɛ a, fite m juma n bumboori ba ju ni kisa.

16

1M suse am ahin sam kɛrɛ bo bu bá yo n wɔ, na bu ba yoori, na má am kaaki am sin bo m. 2Bu bá fɔn yi am fite bu tiɛntiɛn­bunɔɔ sɔɔm n nu, ama, saŋga suba bo bu bá kun am, na bu súnsun ka bu susu Nyɛmɛ wɔ. 3Bu si má m ni m Si n dɛɛ ti, ye bu yó nyini sam kɛrɛ n a. 4Ma se am sam bo bu bá yo lɛɛ, na i saŋga ba juuri, na am téŋge su ka m yo seeri am.”

Kabo Awiɛwiɛ Casi n juma ti barasu ni

Na Yesu asa su ase bu ka, “M ni ambɛrɛ yo woori bumboori n dɛɛ ti, ye ma yo ase má am ahin kɛrɛ a. 5Ama, kisa m sukaaki kɔ yiri bo i sunmaari m n dɔ ɔ, ye am be akoro abisa má m ka, ‘Ye a sukɔ ni wɔ?’ 6Bo ma se ka m kɔ́ yaki am dɛɛ ti, am ahore asaaki agaya. 7Ama, nahɔrɛ ye m suse am n a, i ti am buka su wɔ ka m kɔ, dama nzɛn má m kɔ má, má Buka­fɔ ni bá má, ama, nzɛn m kɔɔri, m súnma i am dɔ. 8I baari, i kére durunya n nu­fɔm deke bo i ti satiɛ, na i kére bu deke bo i ti sakpa na i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ, na i káaki kere bu kabo Nyɛmɛ bá di sɔnɔ kɛrɛ jɔrɛ barasu. 9I kére bu deke bo i ti satiɛ, dama bu yo má m yarada. 10Na i kére bu deke bo i ti kpa na i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ, dama m sukɔ m Si n dɔ ɔ, na am ŋú má m kun. 11Na i káaki kere bu kabo Nyɛmɛ bá di sɔnɔ kɛrɛ jɔrɛ, dama Nyɛmɛ adi Sitana bo i ti durunya n nu­fɔm kɛrɛ tii n jɔrɛ ayo i ŋgbɛɛn.

12M toko la jɔrɛ dɔŋgu bo má m se am, ama, am koro de má i kɛrɛ kisa. 13Ama, Awiɛwiɛ Casi n bo i se nahɔrɛ n ba baari, yiri kére am nahɔrɛ atin kɛrɛ a, dama jɔrɛ kɛrɛ bo i kán kere am ni, má i dɛɛ yiko nu ye i fá kan, ama, kabo Nyɛmɛ kére i ni, sɔ ye i kán, na i kére am sam bo bu bá yo ni. 14Yiri wúra m kpiri a, dama i kán m ŋu jɔrɛ kere am. 15Deke kɛrɛ bo i ti m Si dɛɛ, i ti m dɛɛ wɔ, nyini dɛɛ ti ye ma se am ka, i kán m ŋu jɔrɛ kere am n a.”

Kabo Yesu kaanri ahoresaaki ni ahorejɔ jɔrɛ ni

16Na Yesu ase bu ka, “Wɔ ka kaan na am ŋú má m, ama, i ba yoori kaan buka su na am ŋú m bekun.” 17Na i susu­fɔm n nbem abisa bu ŋuŋu nu ka, “Nzu jɔrɛ ye i jɔjɔɔri i sɔ n a? I ŋa, wɔ ka kaan na ya ŋú má i, ama, i ba yoori kaan buka su, ya ŋú i bekun. Ye wɔ kaaki ase bekun ka, i sukɔ i Si dɔ ɔ.”

18Na ba kaaki abisa bu ŋuŋu nu ka, “Ye ahin dɛɛ, i ba yoori kaan n bu la ka sɛ wɔ lɛɛ? Ya si má i jɔjɔɔ­wa n bu.”

19Na Yesu afa nu ka bu koro ka bu bisa i nyini jɔjɔɔ­wa n bu wɔ. Na wɔ bisa bu ka, “Bo m seeri ka wɔ ka kaan na am ŋú má m, ama, i ba yoori kaan buka su, am ŋú m bekun n ye am subisa am ŋuŋu nu, na am si i bu, nzɛn sɛ? 20Nahɔrɛ ye m suse am a, ambɛrɛ bá sun na am kóko, ama, na durunya n nu­fɔm bɛrɛ ahore jɔ́. Ambɛrɛ ahore bá saaki, ama, am ahoresaaki ni bá kaaki ahorejɔ. 21Nzɛn bara anya akutu ka i wu baa, i la ahoresaaki, dama i wahara saŋga ye wɔ ju a, ama, i ba wuuri baa n wieeri, i téŋge má i wahara n bo wɔ sin n su kun, dama baa n bo wɔ wu i durunya n nu n ti, i ahore ajɔ. 22I ti sɔ ɔ, am gusu dɔ, kisa, am la ahoresaaki, ama, m bá ŋu am bekun, na am ahore jɔ́ bo sɔnɔ koro dé má am ahorejɔ n am dɔ. 23Nyini cɛɛn ni, am bísa má deke be busu m dɔ. Nahɔrɛ ye m suse am a, deke kɛrɛ bo am sereeri m Si ni, m duma n nu, i yó i ma am. 24Am nya sere má m Si deke be m duma n nu haari ni nyuma. Kisa am sere i, na am nyá i, na am ahore jɔ́ kɔ sin su.”

Kabo Yesu akunma durunya n ni

25Na Yesu ase bu ka, “Ma se am ahin n kɛrɛ anyundɛrɛ nu wɔ lɛɛ, saŋga suba bo m bó má am anyundɛrɛ kun, ama, m kán m Si ŋu jɔrɛ kɛrɛ kpain kere am a. 26Nyini cɛɛn ni, am fá m duma n fa sere Nyɛmɛ, má mini sere Nyɛmɛ ma am a. 27Yiri m Si ni i tii koro am a, dama am koro m na am ayo yarada ka m fite i dɔ ɔ. 28M fiteeri m Si dɔ ɔ baari durunya n nu a, ye kisa m sufite durunya n nu kaaki kɔ i dɔ a.”

29Na Yesu susu­fɔm n ase i ka, “Kisa a jɔjɔ ya dɔ wein­wein wɔ, a bo má ya anyundɛrɛ kun. 30Ama, kisa ya si ka a si deke kɛrɛ, wɔ ti má ye ni ka be bisa u deke be, dama kana bu ba bisa u deke be, a si kabo bu koro ka bu bisa u ni, nyini ma ya si ka a fite Nyɛmɛ dɔ n a.”

31Na wɔ bisa bu ka, “Am ayo yarada kisa? 32Ama, saŋga suba bo wɔ ju awie, bo am kɛrɛ bá sandi yaki mini ŋgumi, na sɔnɔ kɛrɛ kɔ́ i dika, ama, m wo má m ŋgumi, dama m Si Nyɛmɛ wo m dɔ. 33Ma se am ahin kɛrɛ na am la ahoreda m dɔ. Am ŋú kekereke durunya n nu, ama, am fa ahoresi, dama ma kunma durunya ni.”

17

Kabo Yesu sereeri Nyɛmɛ maari i susu­fɔm n ni

1Yesu seeri sɔ wieeri ni, na wɔ yɛ i tii su aniɛ aŋgoro na wɔ sere Nyɛmɛ. I ŋa, “M Si, saŋga n aju. Wura mini u Wa n kpiri, adena m gusu wura u kpiri. 2Dama a ma m yiko ka m niɛ minɛm kɛrɛ su, na bo a fa bu ama m ni, m má bu ŋgɔɔ bo i la má awieeri. 3Wɔrɔ ŋgumi ti Nyɛmɛ nahɔrɛ su a. Na minɛ bo bu si u, na bu si mini Yesu Kristo n bo a sunmaari m ni, bɛrɛ la ŋgɔɔ bo i la má awieeri n a. 4Ma wura u kpiri durunya n nu, dama ma yo juma n bo a ma m ka m yo i n awie. 5M Si, saŋga bo durunya nya bo má i bu ni, m yo woori u dɔ ɔ, ye a wura m kpiri a. Kisa, kaaki wura m kpiri u dɔ bekun.

6Minɛm n bo a yiiri bu fiteeri durunya n nu fɛn, ma kere bu kabo a ti barasu. Bu tiiri u dɛɛm wɔ, ye a faari bu maari m a, ye ba de u nɔaniɛ n a. 7Kisa bu si ka deke kɛrɛ bo a fa ama m ni, fite u dɔ ɔ. 8Dama nɔaniɛ n kɛrɛ bo a jɔjɔ fa maari m ni, m gusu ajɔjɔ ama bu, ye ba de i, ye ba si ka i ti nahɔrɛ ka m fiteeri u dɔ ɔ, ye ba yo yarada ka wɔrɔ sunmaari m a. 9M susere u ma bɛrɛ wɔ, má bo bu wo durunya n nu ni, ama, minɛm bo a fa bu ama m ni, bɛrɛ ye m sere u ma bu a, dama bu ti u dɛɛ minɛm wɔ. 10M minɛm kɛrɛ ti u dɛɛm wɔ, ye u dɛɛm gusu kɛrɛ ti m dɛɛm, ye ba ma minɛm aŋu m jirima woo­wa ni. 11Kisa, m suba u dɔ lɛɛ, m ká má durunya n nu fɛn kun, ama, bɛrɛ ká fɛn wɔ. M Si, wɔrɔ bo a ti casi ni, yo bu kanda u duma n bo a fa maari m n yiko nu, na bu yo deke kun, kabo mini ni wɔrɔ ti kun ni. 12Saŋga bo m woori bu dɔ ni, m yoori bu kanda u duma n bo afa ama m yiko nu wɔ. M niɛɛri bu su, na bu be aka má ŋgbɛɛn, má ka bo wɔ ka ŋgbɛɛn haari i ni kunnu ni, adena kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu n yo yii­wa.

13Kisa m suba u dɔ lɛɛ, ama, m toko wo durunya n nu ye m jɔjɔ ahin jɔjɔɔ­wa n na bu nya m dɛɛ ahorejɔ n kɔ sin su. 14Ma fa u nɔaniɛ n afa ama bu, na kabo m ti má durunya n nu fɛn fɔ be ni, sɔ ye bu gusu ti má durunya n nu fɛn fɔm a, nyini dɛɛ ti, durunya n nu­fɔm koro má bu jɔrɛ. 15M susere má u ka a yi bu fite durunya n nu wɔ, ama, m susere u ka a kanda Sitana satiɛ­yo­fɔ ni, na i yaki bu. 16Kabo m ti má durunya n nu fɛn fɔ ni, sɔ ye bu gusu ti má durunya n nu fɛn fɔm a. 17U nɔaniɛ n ti nahɔrɛ wɔ. Ma u nɔaniɛ n bo i ti nahɔrɛ n yo bu casi. 18Kabo a sunmaari m durunya n nu ni, sɔ ye m gusu asunma bu a. 19Bɛrɛ dɛɛ ti, ye ma fa m ŋu ama u a, adena bɛrɛ gusu fa bu ŋu ma u nahɔrɛ n dɛɛ ti.

20M susere má u ma má bɛrɛ ŋgumi wɔ, ama, m susere u ma minɛm bo bu bá yo m yarada ahinm dɛɛ nɔaniɛ kaan­wa n ti wɔ. 21M Si, m sere u ka a ma bu kɛrɛ yo kun, kabo a wo m dɔ, na m gusu wo u dɔ ni, ma bɛrɛ gusu wo ya dɔ, adena durunya n nu­fɔm yo yarada ka wɔrɔ sunmaari m a. 22U jirima woo­wa n bo a maari m ni, ma fa ama bu, na bu yó kun kabo m ni wɔrɔ ti kun ni. 23M wo bu dɔ, na u gusu wo m dɔ, nyini ma bu yo deke kun kabo a koro ka bu ti n a, na durunya n nu­fɔm si ka wɔrɔ sunmaari m a, na kabo a koro m ni, a koro u minɛm gusu sɔ ɔ.

24M Si, m koro ka a ma minɛm bo a fa bu ama m n bá wo m dɔ, deke bo m wo ni, na bu ŋú m jirima woo­wa n bo a fa maari m ni, dama saŋga bo a nya ayi má durunya n ye a koro m a. 25M Si, wɔrɔ yo sa kɛrɛ bo i kɔ atin su n a, durunya n nu­fɔm si má u, ama, mini si u, na ahinm gusu si ka wɔrɔ sunmaari m a. 26Ma kere bu kabo a ti barasu, na m toko sukere bu wɔ, adena koro n bo a koro m n wó bu nu, na m ni bɛrɛ yó kun.”

18

Kabo bu kɔɔri ka bu kɔ tara Yesu ni

1Yesu sereeri Nyɛmɛ wieeri ni, na i ni i susu­fɔm n ayasu akɔ akpiɛ Kɛdɔrɔn nzuetin n buekun dɔ, deke bo baka fie be wo ni, na ba kɔ awura baka fie n nu. 2Yudasi bo i sutɔ Yesu ma i kpɔ­fɔm ni si dika n nu, dama Yesu ni i susu­fɔm nati tiɛn bu nɔɔ dɔ ɔ saŋga saŋga. 3Na Yudasi aba dɔ. Sojam su i su, ni tintini­jina­fɔm bo Nyɛmɛ sa­yoo­wa dɔŋgu­yo­fɔm nkpiɛn­kpiɛnm n ni Farasi­fɔm asunma bu n buka su. Bu bita fitanam, ni wura sinm, ni biɛsɔya neŋgem. 4Yesu si sa kɛrɛ bo i bá tu i ni, na wɔ kpa bu atin abisa bu ka, “Am koro ŋma a?” 5Na ba bɔ i nu ase i ka, “Ya koro Yesu Nazarɛti­fɔ n wɔ.” Na wɔ se bu ka, “Yiri la mini.” Yudasi bo i tɔɔri i ni jina sojam n nu. 6Yesu seeri ka, “Yiri la mini” ni, na bu kɛrɛ akɔkɔ bu sin akpakpaasi asiɛŋgu. 7Na wɔ kaaki abisa bu bekun ka, “Am koro ŋma a?” Na ba se i ka, “Ya koro Yesu Nazarɛti­fɔ n wɔ.” 8Na wɔ se bu ka, “Ma se am ka yiri la mini. Nzɛn am koro mini wɔ, am ma ahin minɛm bɛrɛ kɔ.” 9I seeri sɔ ni, na i nɔaniɛ bo i yo jɔjɔɔri i n ayo yii­wa, ka, “Minɛm bo a fa bu ama m ni, m ma má bu be ka má ŋgbɛɛn.” 10Nyini saŋga Simon Petoro jina bita takobe, na wɔ cin awɔrɔ i akpiɛ sɔnɔ be sui, i saa fɔmbɔrɔ dɛɛ ni, nyini sɔnɔ n ti Nyɛmɛ sa­yoo­wa dɔŋgu­yo­fɔm kpiɛn n akɔɔ ɔ. Bu fere i ka Malikusi. 11Na Yesu ase Petoro ka, “Fa u takobe n wura i buɛ nu. A ŋa má m ŋu anyum­boro n bo m Si afa ama m n wɔ?”

Kabo bu taraari Yesu kɔɔri bu kpiɛn Anasi dɔ ni

12Na sojam, ni bu kpiɛn, ni Yuda­fɔm nkpiɛn­kpiɛnm n tintini­jina­fɔm n atara Yesu acici i nyama. 13Bu du mɔ faari i kɔɔri sɔnɔ be bo bu fere i ka Anasi n dɔ ɔ ka. Anasi sibiɛ la Kayafasi. Kayafasi ti Nyɛmɛ sa­yoo­wa dɔŋgu­yo­fɔm kpiɛn n nyini afɔ n a. 14Yiri Kayafasi ti bo i yo seeri Yuda­fɔm ka i ti ye ni ka sɔnɔ kun wu ma minɛm kɛrɛ n a.

Kabo Petoro keteeri ka i si má Yesu ni

15Bu taraari Yesu sukɔ ni, na Simon Petoro ni Yesu susu­fɔ n kun asu i su akɔ. Nyɛmɛ sa­yoo­wa dɔŋgu­yo­fɔm kpiɛn n si nyini Yesu susu­fɔ n dɛɛ ti, ye i suuri Yesu su wuraari yiri Nyɛmɛ sa­yoo­wa dɔŋgu­yo­fɔm kpiɛn n gisan nu a. 16Ama, na Petoro yiri aka ajina dasin anɔ n nu, na yiri susu­fɔ n bo Nyɛmɛ sa­yoo­wa dɔŋgu­yo­fɔm kpiɛn n si i ni afite, na wɔ ba afani n bo i jina kanda anɔ n dɔ, na wɔ sere i atin na wɔ fa Petoro awura. 17Na afani n bo i jina kanda anɔ n abisa Petoro ka, “Wɔrɔ mmɔɔ ti nyini sɔnɔ n susu­fɔm nu kun wɔ, má sɔ?” Na Petoro ase i ka, “Ai, m ti má bu kun.”

18Ayɛrɛ saŋga lɛɛ, na Nyɛmɛ sa­yoo­wa dɔŋgu­yo­fɔm kpiɛn ni ngbɛfɛnɛm, ni tintini­jina­fɔm atɔrɔ sin wo tun su, na Petoro gusu ajina bu bi sutun sin n be.

Kabo Nyɛmɛ sa­yoo­wa dɔŋgu­yo­fɔm n kpiɛn n diiri Yesu jɔrɛ ni

19Na Nyɛmɛ sa­yoo­wa dɔŋgu­yo­fɔm n kpiɛn n abisa Yesu fa kɔ i susu­fɔm n jɔrɛ, ni kabo i keree­wa n ti barasu ni. 20Na Yesu ase i ka, “Saŋga kɛrɛ m jɔjɔ sɔnɔ kɛrɛ nyunu wɔ, na m kere bu Nyɛmɛ nɔaniɛ ni bu tiɛntiɛn­bunɔɔ sɔɔm n nu, ni Nyɛmɛ Seree­biri Awuru n nu, deke bo Yuda­fɔm kɛrɛ tiɛn bu nɔɔ ni, m kan má jɔrɛ be fiɛɛ­wa nu. 21Ye nzu ti ye a bisa m a? Bisa minɛm bo bu tiiri m keree­wa n ka m seeri bu sɛ wɔ. Bɛrɛ si kabo m seeri bu n a.” 22Yesu seeri sɔ ni, na tintini­jina­fɔ n bo i jina dodo i n abo i nyɔɔnu, na wɔ bisa Yesu ka, “Sɔ ye a bɔ Nyɛmɛ sa­yoo­wa dɔŋgu­yo­fɔm kpiɛn n nu a?” 23Na Yesu ase i ka, “Nzɛn ma jɔjɔ jɔrɛ bo wɔ kɔ má atin su, kan na m ti. Ye nzɛn bo ma se n ti nahɔrɛ, nzu ti ye a bo m nyɔɔnu a?” 24Na Anasi ama ba fa i ni nyama cicii­wa n sɔ akɔ Kayafasi bo i ti Nyɛmɛ sa­yoo­wa dɔŋgu­yo­fɔm n kpiɛn n dɔ.

Kabo Petoro keteeri bekun ka i si má Yesu ni

25Simon Petoro jina woori sin n tun su ni, na ba bisa i ka, “Wɔrɔ mmɔɔ ti i susu­fɔm kun wɔ, má sɔ?” Na Petoro akete, i ŋa, “Ai, m ti má bu kun.” 26Na Nyɛmɛ sa­yoo­wa dɔŋgu­yo­fɔm kpiɛn n akɔɔ be, i dika­fɔ la sɔnɔ n bo Petoro kpiɛ yiiri i sui ni, na wɔ se Petoro ka, “Ma ŋu má u ka a wo i bi baka fie n nu dɔ?” 27Na Petoro akete bekun, kpeŋga akɔnyuma abo.

Kabo bu faari Yesu baari Gomina Pilato dɔ ni

28Na alecin ŋgarama fun na ba fa Yesu afite Kayafasi dika n nu, na ba fa i akɔ gomina n dika, bu fere gomina n ka Pilato. Yuda­fɔm awura má gisan nu, adena má bu yo bu ŋu fin, na bu koro di má Butara cɛɛn­kpiri ni. 29Nyini ti, na Pilato afite aba bu dɔ dasin abisa bu ka, “Ahin sɔnɔ n bo am afa i aba m dɔ ni, i ŋgasi la bɔnɔ?” 30Na ba se i ka, “Nzɛn má wɔ do má ŋgasi be, má ya fa má i ba má u dɔ.” 31Na Pilato ase bu ka, “Ambɛrɛ mmɔɔ ni am tii fa i kɔ di i jɔrɛ kabo am jɔrɛ­di atin kere ni.” Na Yuda­fɔm n ase i ka, “Ya la má atin bo ya kun sɔnɔ.” 32Bu seeri sɔ ni, adena Yesu nɔaniɛ n bo i seeri kabo i bá wu barasu n yo yii­wa.

33Na Pilato akaaki awura gisan n nu, na wɔ fere Yesu abisa i ka, “Wɔrɔ ti Yuda­fɔm Fɛmɛ n a?” 34Na Yesu abisa i ka, “U dɛɛ sunsunni nu lɛɛ, nzɛn be seeri u a?” 35Na Pilato abisa i ka, “M ti Yuda­fɔ ɔ? U minɛm ni Nyɛmɛ sa­yoo­wa dɔŋgu­yo­fɔm nkpiɛn­kpiɛnm ni faari u baari m dɔ a. A do nzu ŋgasi wɔ?” 36Na Yesu ase i ka, “M fɛmɛya n ti má durunya n nu fɛn fɛmɛya. Nzɛn má m fɛmɛya n ti durunya n nu fɛn fɛmɛya, má m susu­fɔm bá kun luɛ m busu, na má be koro tara má m wura má Yuda­fɔm saa nu. Ama, m fɛmɛya n ti má durunya n nu fɛn dɛɛ.” 37Na Pilato abisa i bekun ka, “Ŋka a ti fɛmɛ wɔ lɛɛ?” Na Yesu ase i ka, “Bo a ŋa m ti fɛmɛ ni, i ti sɔ ɔ. Bu wuuri m durunya n nu ka m ba di nahɔrɛ n daani wɔ. Na sɔnɔ kɛrɛ bo i su nahɔrɛ n su, i de m nɔaniɛ n wɔ.” 38Na Pilato abisa i ka, “Nahɔrɛ la nzu wɔ?”

Kabo bu maari nɔɔ ka bu kun Yesu ni

Pilato seeri i sɔ, na wɔ kaaki afite akɔ Yuda­fɔm dɔ akɔ ase bu ka, “Ma ŋu má i ŋgasi be wɔ do i. 39Ama, am la am yoo­wa be bo i ma m atin ka m yi dan­saraka kun ma am Butara cɛɛn­kpiri n di saŋga. Am koro ka m yi ambɛrɛ Yuda­fɔm Fɛmɛ ni ji ma am a, nzɛn sɛ?” 40Na ba tiɛn ase ka, “Má yiri. Ya koro Barabasi wɔ.” Barabasi ti sɔnɔ bo i nati fin minɛm di wɔ.

19

1Na Pilato ama ba fa Yesu akɔ afin i ŋgbere. 2Na sojam n awura i tanlɛɛ kɔkɔrɛ yorom ka fɛmɛya dɛɛ su, na ba fa buwe aŋɔ i ka kaba dɛɛ su, na ba fa aforo i tii. 3Na bu suba i dɔ suyo i anzasi se i ka, “Yuda­fɔm Fɛmɛ, ya yo u ansɛ.” Na ba bo i nyɔɔnu. 4Na Pilato akaaki afite aba Yuda­fɔm dɔ aba ase bu ka, “Am ti fɛn, m sufa i fite ba kere am wɔ, na am si ka ma ŋu má ŋgasi bo wɔ do i.” 5Yesu tiɛ fiteeri ni tanlɛɛ kɔkɔrɛ yorom ni, ni i tii buwe kaba n ni, na Pilato ase bu ka, “Am niɛ, sɔnɔ n yaa.” 6Deke bo i tiɛ fiteeri na Nyɛmɛ sa­yoo­wa dɔŋgu­yo­fɔm nkpiɛn­kpiɛnm ni tintini­jina­fɔm ŋuuri i sɔ ni, kpeŋga na ba tiɛn, bu ŋa, “Am kpama i baka jaanu n su na i wu. Am kpama i.” Na Pilato ase bu ka, “Ambɛrɛ mmɔɔ ni am tii fa i kɔ kpama i e. Mini, ma ŋu má ŋgasi bo wɔ do i.” 7Na ba se i ka, “Ya la nɔaniɛ kpamaa­wa be, wɔ yo daka ka i wu, dama i ŋa i ti Nyɛmɛ Wa a.”

8Pilato tiiri ka Yesu ŋa i ti Nyɛmɛ wa ni, na sɛrɛ ati i abuka su. 9Na wɔ kaaki awura gisan n nu abisa Yesu ka, “A fite ni wɔ?” Ama, Yesu abɔ má i nu. 10Na Pilato akaaki abisa i ka, “A bɔ má m nu? A si má ka m la yiko bo m koro ma bu fa u ji, na m kaaki la yiko bo m koro ma bu kpama u baka jaanu n su?” 11Na Yesu ase i ka, “Nzɛn má Nyɛmɛ ama má u atin, maala má yiko bo a koro yo m pui. Nyini ti, sɔnɔ n bo i faari m wuraari u saa nu ni, i satiɛ yoo­wa tara u dɛɛ.” 12I seeri sɔ ni, na Pilato akpi kabo i yo na i yaki Yesu nu ji. Ama, na Yuda­fɔm sutiɛntiɛn suse ka, “Nzɛn a yakiiri i nu jiiri, u ni Fɛmɛ Siza danfoya awie lɛɛ, dama sɔnɔ kɛrɛ bo i yo i ŋu ka i ti fɛmɛ, i mi ti Fɛmɛ Siza kpɔ­fɔ ɔ.”

13Pilato tiiri sɔ ni, na wɔ fa Yesu afite, na wɔ tana jɔrɛ dii­biri n su bimbindi n su. Yuda­fɔm aniɛ nu bu fere i ka Gabata, i bu la ka, deke bo ba fa yabuɛ asɛsɛ su ayo i dɔŋgu ni. 14Nyini cɛɛn n tiiri bu Butara cɛɛn­kpiri n kpokpo cɛɛn wɔ, wiɛsu kerefi buru ni nnyɔ saŋga a. Na Pilato ase Yuda­fɔm ka, “Am fɛmɛ n yaa.” 15Na ba kaaki atiɛn ase ka, “Am fa i kɔ, am fa i kɔ kpama i baka jaanu n su.” Na Pilato abisa bu ka, “M fá am fɛmɛ n kɔ kpama i baka jaanu n su?” Na Nyɛmɛ sa­yoo­wa dɔŋgu­yo­fɔm nkpiɛn­kpiɛnm n ase ka, “Ya la má fɛmɛ be sin Fɛmɛ Siza ŋu.” 16Bu seeri sɔ wieeri ni, na Pilato anya afa i ama bu ka bu kɔ kpama i baka jaanu n su.

Kabo bu kpamaari Yesu baka jaanu n su ni

Na ba de Yesu akɔ. 17Na yiri ni i tii asɔ i baka jaanu n akɔ awɔrɛ n bo bu fere i ka Tere­awa Woo­biri ni, Yuda­fɔm aniɛ nu bu fere dɔ ka Gologota. 18Na ba kpama i baka jaanu n su dɔ, na ba kaaki akpama minɛ nnyɔ nbem adodo i, bu kpamaari kun i saa fɔmbɔrɔ su, na ba kpama kun i saa biɛ su, na Yesu awo bu afiɛn. 19Na Pilato akɛrɛ kɛrɛɛ­wa be amata i tii su baka jaanu n su. Kɛrɛɛ­wa n la ka, “Yesu Nazarɛti­fɔ n bo i ti Yuda­fɔm Fɛmɛ n lɛɛ.” 20Bu kɛrɛɛri nyini kɛrɛɛ­wa n Yuda­fɔm, ni Roma­fɔm, ni Giriki­fɔm dɛɛ aniɛm kɛrɛ nu wɔ, na Yuda­fɔm dɔŋgu aŋu i, na ba kan i, dama deke bo bu kpamaari i n waari má ni miɛ kunnu. 21Na Nyɛmɛ sa­yoo­wa dɔŋgu­yo­fɔm nkpiɛn­kpiɛnm n akete ase Pilato ka, “Má a kɛrɛ ka, ‘Yuda­fɔm Fɛmɛ n lɛɛ,’ ama, kɛrɛ ka, ‘Ahin sɔnɔ ŋa, “Mini ti Yuda­fɔm Fɛmɛ n a.”’ ” 22Na Pilato ase bu ka, “Bo ma kɛrɛ i ni, nyini lɛɛ wɔ.”

23Sojam n kpamaari i baka jaanu n su wieeri ni, na ba kpaaki i neŋge wuraa­wam nu busu nna, na bu kɛrɛ afa kun kun, na wɔ ka i tanlɛɛ yorom bo i wo i bu na i wura be gɔ su ni, i la má gise kpaa­biri, ama, ba wu i kɛrɛ aŋgoro kɔ jura asiɛŋgu wɔ. 24Na ba se ka, “Má am ma ya sɔnsɔn i nu, ama, am ma ya tu mbaa na ya si bo i dí i.” Bu yoori sɔ adena Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n yo yii­wa, bo ba kɛrɛ i ka,

“Ba kpaaki m neŋge wuraa­wam nu,

na ba tu mbaa m tanlɛɛ n bo i wo m bu n busu ni.”

Nyini ti ye sojam yoori sɔ n a.

25Na Yesu ni, ni Yesu ni niɛma­bara, ni Kolopasi yi Mariya, fa kɔ tuuri Mariya n bo i fite Magadala n jina dodo deke bo bu kpamaari Yesu ni. 26Yesu niɛ ŋuuri i ni ni, ni i susu­fɔ n bo i koro i agaya n ka bu jina dodo i ni, na wɔ se i ni n ka, “M ni, niɛ fɛn, u wa la ahin.” 27Na wɔ se i susu­fɔ n gusu ka, “Niɛ fɛn, u gusu ni lɛɛ.” Nyini cɛɛn n kɛrɛ na Yesu susu­fɔ n afa Yesu ni, na wɔ kɔ awo i dɔ.

Kabo Yesu wuuri ni

28Nyini sin na Yesu asi nu ka wɔ yo i juma kɛrɛ awie, na wɔ se ka, “Nzuehɔɛ ti m wɔ.” I seeri sɔ ni, adena Nyɛmɛ nɔaniɛ n yo yii­wa. 29Nyini saŋga dundu be taka bɛrɛ, wɔ yi ni nzan gagaraki, na ba fa mɛnɛ afa awɔ baka su afa abo nu alaandi atɔ i nɔɔ. 30Yesu de nu wieeri ni, na wɔ se ka, “Wɔ wie.” Na wɔ biri i tii, na wɔ yo Nyɛmɛ dɛɛ.

Kabo bu wɔɔri Yesu kpiɛ i nvin nu ni

31Nyini cɛɛn n ti Ŋumi­yi cɛɛn n kpokpo cɛɛn n ti, ba koro má ka minɛm bo ba kpama bu baka jaanu n su n ka sense su bu Ŋumi­yi cɛɛn ni, dama Ŋumi­yi cɛɛn n bo i suba n ti cɛɛn­kpiri bambaka bu dɔ ɔ. Nyini dɛɛ ti, ye bu sereeri Pilato ka i ma bu kɔ bubu bo ba kpama bu baka jaanu n su jaam n a, na bu yi bu kɔ se bu. 32Nyini ti, na sojam n akɔ abo abubu sɔnɔ n kun jaam, ni nyiŋga n gusu dɛɛ, bɛrɛ n bo bu kpamaari bu dodoori Yesu ni. 33Ama, saŋga bo bu ba kpuraari Yesu ni, bu ŋuuri ka yiri awu, nyini dɛɛ ti, ba bubu má i jaam. 34Ama, na sojam kun afa kpiɛ awɔ Yesu nvin nu, kpeŋga na nzue ni mbunja susoŋgi fite. 35Sɔnɔ n bo i nyu­mbaa ŋuuri i ni, yiri di i daani a, adena am yo yarada. I jɔrɛ n ti nahɔrɛ wɔ, na kabo i di daani n gusu ti nahɔrɛ wɔ. 36Ahin n kɛrɛ yoori, adena kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu n yo yii­wa. Ba kɛrɛ ka, “I buwe kun n kpein mmɔɔ bu má.” 37Ye ba kaaki akɛrɛ ka, “Minɛm bá niɛ yiri n bo ba wɔ i kpiɛ n wɔ.”

Kabo bu seeri Yesu ni

38Nyini dɛɛ sin, na sɔnɔ be bo bu fere i ka Yosefu n asere Pilato atin na i yi Yesu ŋuniɛ n kɔ se i. Na Pilato ama i atin, na wɔ kɔ ayi i ŋuniɛ n baka jaanu n su akɔ. Yiri Yosefu fite miɛ kpiri n bo bu fere i ka Aramatiya n su wɔ, i yo tiiri Yesu susu­fɔm kun wɔ, ama, i soroori Yuda­fɔm ahore ti, wɔ yi má i ŋu fofoe nu. 39Na Nikodemo bo i yo baari Yesu dɔ kɔŋguɛ be n gusu aba, i bita ŋguin nva­nvani ni tulaalɛɛ saŋgaa­wa, i nɔnɔɔri ju pobu abura­na. 40Na ba fa Yesu ŋuniɛ ni, na ba yo i kabo Yuda­fɔm yo bu fuin na bu se i ni, bu faari tulaalɛɛ n gɔɔri i ŋu wɔ, na ba nya afa nzee apɔɔndi i. 41Deke bo bu kpamaari Yesu ni, baka fie be wo dɔ. Nyini baka fie n nu yabuɛ buɛ bo ba lokoti i ayo i faŋ­kunma wo dɔ, bo bu nya se má fuin nu ni. 42Nyini cɛɛn n ti Ŋumi­yi cɛɛn n kpokpo n dɛɛ ti, na bekun, faŋ­kunma n waari má ni bɛrɛ ni, ye bu faari i kɔ seeri nu n a.

20

Kabo Yesu teŋgeeri i yiwee n nu ni

1Yuda­fɔm bakuɛ n bumboori, mɔnɛ cɛɛn ŋgarama fuun, nyini saŋga dika toko ti liim, na Mariya n bo i fite Magadala n akɔ yabuɛ buɛ faŋ­kunma n su. I kɔ juuri ni, i ŋuuri ka ba yi yabuɛ bambaka n bo bu fa tɔɔri faŋ­kunma n anɔ ni. 2Na wɔ ŋmati akɔ Simon Petoro ni Yesu susu­fɔ n bo i koro i agaya n dɔ, na wɔ se bu ka, “Ba yi Mibiɛ n faŋ­kunma n nu, ya si má deke bo ba fa i akɔ ase.” 3Na Petoro ni i lamɔkɔ n ayasu ka bu kɔ faŋ­kunma n su. 4Bu minɛ nnyɔ ni suŋmati kɔ a, ama, na kun n aŋmati asin Petoro ŋu adu mɔ aju faŋ­kunma n su. 5Na wɔ kasi aniɛ faŋ­kunma n nu, aŋu ka nzee n da, ama, wɔ wura má faŋ­kunma n nu. 6Ama, na Simon Petoro yiri aka sin aba aju, na wɔ wura faŋ­kunma n nu, aŋu ka nzee n da, 7na wɔ ŋu ka tani n bo bu fa ciinri Yesu tii ka kaba n gusu bubu nu da i ŋgumi. 8Nyini saŋga na yiri n bo i du mɔ juuri faŋ­kunma n su n awura nu, i ŋuuri i ni, na wɔ yo yarada kabo Yesu yo seeri bu ni. 9Ama, ba nya asi má Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n bo i ŋa Yesu téŋge i yiwee n nu n bu. 10Na ba kaaki akɔ awuru.

Kabo Yesu yiiri i ŋu kereeri Mariya n bo i fite Magadala ni

11Ama, na Mariya aka ajina faŋ­kunma n su, na i susun. I wo sun su ni, na wɔ kasi aniɛ faŋ­kunma n nu. 12Na wɔ ŋu mɛrɛkɛm nnyɔ ka bu wura tanlɛɛ fofoe tana deke bo bu faari Yesu ŋuniɛ n daari ni, kun tana deke bo bu faari i tii wɔɔri ni, na nyiŋga gusu tana deke bo bu faari i jaa wɔɔri ni. 13Na ba bisa i ka, “Bara, nzu ti ye a sun a?” Na wɔ se bu ka, “Ba yi m Mibiɛ n wɔ, ye m si má deke bo ba fa i ase.” 14I seeri sɔ ni, na wɔ kaaki aniɛ i sin. I ŋuuri ka Yesu jina, ama, wɔ si má ka Yesu lɛɛ. 15Na Yesu abisa i ka, “Bara, nzu ti ye a sun a? A koro ŋma a?” Mariya ŋuuri i sɔ ni, i sunsun ka fie n niɛ­fɔ a. Na wɔ se i ka, “M jakpiɛn, nzɛn wɔrɔ ayi i akɔ ase deke be a, kere m na m kɔ fa i.” 16Na Yesu afere i ka, “Mariya.” Na wɔ kaaki aniɛ Yesu dɔ, na wɔ se i ka, “Raboni.” Yuda­fɔm dɛɛ aniɛ n nu, i bu la ka, ya Kere­fɔ. 17Na Yesu ase i ka, “Má a fa u saa kan m, dama ma nya akɔ má m Si dɔ, ama, kɔ na a kɔ se m ninbaam n ka, ‘M sukɔ m Si bo i ti am Si ni, ni m Nyɛmɛ bo i ti ambɛrɛ mmɔɔ Nyɛmɛ n dɔ.’” 18Na Mariya n bo i fite Magadala n akɔ ase bu ka, “Ma ŋu Mibiɛ ni.” Na wɔ se bu jɔrɛ n kɛrɛ bo Yesu akan akere i ni.

Kabo Yesu yiiri i ŋu kereeri i susu­fɔm ni

19Na bakuɛ n bumboori, mɔnɛ cɛɛn n naasɔ saŋga, na Yesu susu­fɔm woori sɔɔ be nu, na ba tu anɔ n agɔ bu ŋu, dama bu soroori Yuda­fɔ nkpiɛn­kpiɛnm wɔ. Na Yesu aba ajina bu afiɛn ase bu ka, “Am ma am ahore da.” 20I seeri sɔ wieeri ni, na wɔ fa i saam deke bo bu boori i bulaari ni, ni i nvin deke bo bu wɔɔri i kpiɛ n akere bu. I susu­fɔm ŋuuri i sɔ ni, na bu ahore ajɔ. 21Na wɔ kaaki ase bu ka, “Am ma am ahore da, kabo m Si sunmaari m ni, sɔ ye mini gusu susunma am a.” 22I seeri sɔ wieeri ni, na wɔ yi i ŋumi agɔ bu ŋu, na wɔ se bu ka, “Am de Nyɛmɛ Awiɛwiɛ Casi ni. 23Sɔnɔ kɛrɛ bo am faari i satiɛ ceeri i, Nyɛmɛ fá i satiɛ ce i. Ama, sɔnɔ kɛrɛ bo am fa má i satiɛ ce má i, Nyɛmɛ fá má i satiɛ ce má i.”

Kabo Yesu yiiri i ŋu kereeri Tomasi ni

24Saŋga bo Yesu yiiri i ŋu kereeri i susu­fɔm buru ni nnyɔm ni, bu nu kun awo má bu nu. Yiri la Tomasi bo bu fere i ka Ndaa ni. 25I ba baari ni, na ba se i ka, “Ya ŋu Mibiɛ ni.” Na wɔ se bu ka, “Má ka ma ŋu i saa kunma n bo bu kpamaari i ni, na m fa m saa maraka wura nu, na m fa m saa wura i nvin nu deke bo bu wɔɔri i kpiɛ ni, m yó má yarada fieo.”

26Na i le­mɔcuɛ cɛɛn, na ba wo sɔɔ n nu bekun. Nyini cɛɛn ni, Tomasi gusu woori bu nu, na ba yandi atu anɔ ni. Na Yesu aba ajina bu nu, na wɔ se bu ka, “Am ma am ahore da.” 27Na wɔ se Tomasi ka, “Fa u saa maraka ba wura m saa kunma n nu, na a fa u saa ba wura m nvin kunma n nu. Na a yaki sika na a yo yarada.” 28Na Tomasi ase i ka, “Wɔrɔ ti m Mibiɛ, ni m Nyɛmɛ a.” 29Na Yesu ase i ka, “Bo a ŋu m ti ye a yo yarada? Tere­fiɛ wo bu dɔ, bo bu nya ŋu má m na bu yo yarada ni.”

Deke bo i ti na bu kɛrɛɛri ahin kadasi n ni

30Yesu yo yoori alekutura sam beberebe na i susu­fɔm n aŋu i, ama, ba kɛrɛ má i kɛrɛ awura má ahin kadasi n nu. 31Ama, ba kɛrɛ ahinm ni, adena am yo yarada ka Yesu Nyɛmɛ Wa ni ti Kristo n a, Tii­de­fɔ n bo Nyɛmɛ ase ka i súnma i ni, na am yarada ni ma am nya ŋgɔɔ i dɛɛ duma n nu.

21

Kabo Yesu yiiri i ŋu kereeri i susu­fɔm n bekun ni

1Nyini sin, na Yesu ayi i ŋu akere i susu­fɔm n bekun kunma kpiri n bo bu fere i ka Tiberiya n nɔɔ su. Kabo i faari i ŋu kereeri bu n la ka, 2i susu­fɔ nbem atiɛn bu nɔɔ, bɛrɛ la Simon Petoro, ni Tomasi n bo bu fere i ka Ndaa ni, ni Nataniɛli n bo i fite Kana bo i wo Galili asiɛn n su ni, ni Zɛbɛdi nbaa nnyɔm ni, ni i susu­fɔ nnyɔ nbem. 3Na Simon Petoro ase bu ka, “M sukɔ jombaa tara lɛɛ.” Na ba se i ka, “Yɛrɛ mmɔɔ sú u su kɔ ɔ.” Na ba wura lee n nu akɔ, bu woori nzue n nu haari ale kɔ sucin, ba nya koro tara má pui.

4Saŋga bo ale ba ciinri wein ni, na Yesu aba ajina kunma n nɔɔ su, ama, i susu­fɔm n asi má ka yiri lɛɛ. 5Na wɔ bisa bu ka, “M nbaam, am anya má jombaa, má sɔ?” Na ba se i ka, “Ai, ya nya má be.” 6Na wɔ se bu ka, “Am sandi am diɛndiɛ n lee n fɔmbɔrɔ su dɛɛ bue ni, am nyá be.” Bu sandiiri ni, na ba tara jombaa beberebe, haari ba koro ama má diɛndiɛ n su. 7Na Yesu susu­fɔ n bo i koro i agaya n ase Petoro ka, “Ya Mibiɛ lɛɛ.” Deke bo Petoro tiiri ka, bu Mibiɛ lɛɛ ni, nyini saŋga i jina i ŋuniɛ ŋgbɛɛn wɔ. Na wɔ yo ndende afa i tanlɛɛ abo i wi nu, na wɔ ti ato nzue n nu. 8Ama, na i beŋgu susu­fɔm n bo bu wo lee n nu ni, sucin diɛndiɛ n bo wɔ yi ni jombaa ni, na bu fa ba kunma n nɔɔ su ni. Deke bo bu wo n ni kunma n nɔɔ su n waari má, i tiiri ajaari natii­wa yaa kun wɔ.

9Bu cin kɔ juuri kunma n nɔɔ su ni, na bu fiteeri lee n nu ni, bu ŋuuri ka sin­mɔnɛ da, jombaa nana su, kpɔnɔ da bɛrɛ. 10Na Yesu ase bu ka, “Am fa jombaa n bo am atara bu kisa n be bra.” 11Na Simon Petoro awura lee n nu, na wɔ cin diɛndiɛ n bo wɔ yi ni jombaa ŋgbiŋgbiri n aba ahɛmɛ. Jombaa n kɛrɛ kɔ yasuuri yaa ni aburu­nu ni nsan a, ama, haari ni nyini jombaa beberebe n kɛrɛ, diɛndiɛ n ati má. 12Na Yesu ase i susu­fɔm n ka, “Am ba yo daraka.” Bu be abo má su, na i bisa i ka, “Wɔrɔ ŋma?” dama bu kɛrɛ si ka bu Mibiɛ n a. 13Na Yesu aba afa kpɔnɔ n ama bu, na wɔ fa jombaa n gusu abuka bu su. 14Ahin yoori kpe nsan su, bo i yiiri i ŋu kereeri i susu­fɔm n a, saŋga bo i teŋgeeri i yiwee n nu ni.

Kabo Yesu ni Petoro boori anzama ni

15Bu yoori daraka n wieeri ni, na Yesu abisa Simon Petoro ka, “Yohane wa Simon, a koro m tara kabo nyiŋgam ni koro m ni?” Na wɔ se i ka, “Ɛɛn, m Mibiɛ, wɔrɔ mmɔɔ si ka m koro u.” Na Yesu ase i ka, “Niɛ m nbɔmbaam dika.” 16Na wɔ kaaki abisa i kpe nnyɔ su ka, “Yohane wa Simon, a koro m?” Na Petoro ase i ka, “Ɛɛn, m Mibiɛ, wɔrɔ mmɔɔ si ka m koro u.” Na Yesu ase i ka, “Niɛ m nbɔɛm dika.” 17Na wɔ kaaki abisa i kpe nsan su ka, “Yohane wa Simon, a koro m?” Na Petoro ahore asaaki kabo wɔ bisa i kpe nsan su kɛrɛ ka, i koro i ni? Na Petoro ase i ka, “M Mibiɛ, wɔrɔ si deke n kɛrɛ a, a si ka m koro u.” Na Yesu ase i ka, “Niɛ m nbɔɛm dika. 18Nahɔrɛ ye m suse u n a, ka saŋga bo a yo ti gbɛfɛnɛ ni, wɔrɔ mmɔɔ ni u tii bo u wi nu kujara kɔ deke kɛrɛ bo a koro a, ama, a ba yoori kpiɛn, a yɛ́ u saa su aŋgoro wɔ, na be bó u kujara na i fá u kɔ deke bo a koro má ni.” 19I seeri sɔ n na i kere kabo Petoro bá wu barasu, na minɛm ŋú kabo Nyɛmɛ jirima woo­wa n ti barasu. Nyini sin na wɔ se Petoro ka, “Su m su.”

Yesu ni i susu­fɔ n bo i koroori i agaya n jɔrɛ

20Na Petoro akaaki aniɛ aŋu ka bɛrɛ susu­fɔm nu kun bo Yesu koro i agaya n su bu su. Yiri la bo bu yo sudi diire na i tana mataari Yesu na i bisaari i ka, “M Mibiɛ, ŋma tɔ́ u n a?” 21Petoro ŋuuri ka i su bu su sɔ ni, na wɔ bisa Yesu ka, “M Mibiɛ, ye ahin n gusu di?” 22Na Yesu ase i ka, “Nzɛn m koro ka i wo bɛrɛ haari saŋga bo m bá kaaki ba, i nya u sɛ? Wɔrɔ su m su.” 23I seeri sɔ n na labari n abara ayɛ i susu­fɔm dɔ, ka i nyini susu­fɔ ni wú má. Yesu ase má ka i wú má, ama, i ŋa, “Nzɛn m koro ka i wo bɛrɛ haari saŋga bo m bá kaaki ba, i nya u sɛ?”

24Nyini Yesu susu­fɔ ni diiri ahin jɔrɛm kɛrɛ daani a, yiri kaaki kɛrɛɛri ahin jɔrɛm kɛrɛ a, na ya si ka i daani dii­wa n ti nahɔrɛ n a. 25Yesu yo yoori sam dɔŋgu, bo má bu ŋa bu kɛrɛ i kɛrɛ, ma de má ka bu nyá fofoe durunya n nu, bo bu fá nyini kadasim n kɛrɛ fa se.