Пӧлӱк

Марк пасқан

Ыйбан теп Крестеечи келди

¹ Қудайдың Оғлунаң Христос Иисустаң ӱчӱн Ақ Тилаас, кижилер аразынға чет-келип, мна пееде тарала-берди. ² Ол небе Исайя теп пророктың пичигинде пазылған ошқаш полды: «„Мна, Сеең алдында тилаасчымны Мен ысчам. Ол тилаасчым парып, Сеең чолың сала-берер“.

³ Анаң, мна, ақ чалаңда тилаасчызының қыйғы-ӱнӱ уғул-партыр: „Улуғ Қаанға чӧрерге чолын пелнеп-салаар. Чолы тӱс ползын“ теп». ⁴ Ол ақ чалаңда Ыйбан теп Крестеечи шық-келген полтыр. Шық-келип, қалық аразында чарлап чӧре-берди: «Қудайға айланып, крестенаар, – теди, – Қудай слердиң қыйалларың шығарып, таштазын». ⁵ Иудея теп чердиң қалығы, анаң Иерусалим теп тураның кижилери қалбан, – парчазы Ыйбанға келтирлер. Ыйбанға келип, постарының қыйалларын ажып, Иордан теп суғда Ыйбаннаң ол қалық крестенди. ⁶ Ыйбан позы чы шабыр кезинип, тере қурба қурчанып чӧрген кижи полтыр. Кескен шабыры тӧӧ-мал қылынаң пағлалтырған шабыр полтыр. Шарытқаш чиип, ачық мӧт чиип, – ээде азран-келип чӧртир. ⁷ Ыйбан чарлап чӧрди: «Меең соонымда менең кӱштиғаарақ кижи келча-но, – теди, – келзе, Ааң азақ-кебин да мен шежип кӧрерге чарабас поларым. ⁸ Мен слерди суғба крестепчам, Ол тезе слерди Ағарығ Тынынма крестер» – теди.

Ыйбан Иисусты крестепча

⁹ Олоқ кӱннерде Галилея теп чердаа Назарет теп турадаң Иисус келтир. Ол келгенде, Ыйбан Аны Иордан-суғда крестеди. ¹⁰ Иисус суғдаң шықчығанында, ӧреги тегри олоқ ажыл-партыр. Ажыл-парған тегридең Ағарығ Тын Иисустың ӱстӱнге қалабуқ чилеп учуғып тӱштир. ¹¹ Ағарығ Тын учуғып тӱшкенде, ӧреги тегридең ӱн уғулды: «Сен – Меең кӧӧленген Оғлумзың, Меең чақшы сананғаным Сенде» теп.

Иисус шайтанға шыңнаттырча

¹² Анаң соғада ол Ағарығ Тын Иисусты чалаң-черге аппартыр. ¹³ Чалаң-черде Иисус қырық кӱн полтыр. Анда шайтан Аны шыңнап кӧртир. Иисус анда аңнар аразында чаттыр, ангеллар Аға полужып чӧртир.

Иисус Ақ Тилаазын чарлап чӧре-берди

¹⁴ Пир темде Крестеечи Ыйбанны тӱрмеге одур-салтырлар. Андығ небе пол-парған соонда Иисус Галилея-черге келди. Келип, Қудайдың Ақ Тилаазын анда чарлап чӧре-берди. ¹⁵ «Тем четти! – теди, – Қудайдың Паштағаны чағын! Қудайға айланып, Ааң ысқан Ақ Тилаазынға пӱдаар!» теп, айт чӧрди.

Паштапқы ӱргенчиктери

¹⁶ Пир қада Галилея-талайының қажынча парып, Иисус ийги қарындашты – Симонма Андрейды кӧриб-алтыр. Лар, палық аңнарға ағларын алып, кебезинең аны суға суғыб-одурдылар. ¹⁷ Иисус ларға айтты: «Мееңме пирге парааңнаар. Мееңме пирге парзаар, палыққа аңнаачы эбес, – қалыққа аңнаачы поларзар» – теди. ¹⁸ Поны уғыб-алып, лар, ағларын таштап, Ааңма пирге олоқ пара-бердилер. ¹⁹ Иисус, анаң чӱче парып, Зеведейдиң оолларын – Якуппа Ыйбанны кӧриб-алтыр. Лар, кебелериндоқ одур-келип, ағларын тағраптырлар. ²⁰ Кӧрӱпла-алып, Ол ларды Позыңма пирге парарғоқ қыыртыр. Лар, Зеведей-абазынма чалчы-кижилерин кебеде таштап, Иисуспоқ пирге пара-бердилер.

Иисус, кижилерди чазып, позының арығ кӱжин кӧргӱсча

²¹ Лар, парып, Капернаум-тураға келдилер. Полған-на суббот кӱнде Иисус синагогаа келип, анда ӱргетти. ²² Ааң айтчығанын уғып, қалық таңзынды: «Уқсаар, по кижи писти ӱргедип, қатчы-чозақчы кижи чилеп эбес, улуғ паш-пилеечи кижи чилеп ӱргетча-но» – тештилер. ²³ Ол темде олоқ синагогада айнаға туттырған пир кижи полған полтыр. Ол кижи қыйғырды: ²⁴ «Пистиң аразында Саға ноо керек, Назарет-тура кижизи Иисус?! Сен писти пожат-саларға келдиң-но! Сен кем поларын уңнапчам: Сен – Қудайдың Ағарығзың-но!» – теди. ²⁵ Иисус аға қадығ айтты: «Шым пол, тепчам, по кижидең шық-пар!» теп. ²⁶ Айтқан сӧзи эрткенче, айна, кижини силгида-берип, тың аақтағанче, ол кижидең олоқ шығара шық-партыр. ²⁷ Поны кӧриб-алып, кижилер қоруққанче қайғалдылар, ӧзере сураштылар: «По ноо полған, эзе? По қайдығ-қайдығ наа ӱргедиғ ба?! По кижи паш-пилеечи ошқаш, са: Ааң қолында, мна, айналар да чобаш полчаттыр-но?!» – тештилер. ²⁸ Иисустың ады-шабы Галилея иштинде ылтам чайылды.

²⁹ Синагогадаң шығала, Иисус Якуппа Ыйбанма қожа Симонма Андрейдың эминге келдилер. ³⁰ Анда Симонның қазнези, эди-чаны изип-кӧйӱп, ағрып чатчаттыр. Лар эмге киргеннери, ол эпчи-кижиниң ағрыпчығанын Иисусқа олоқ айттылар. ³¹ Иисус соғада қазнезинге парып, аны қолынаң ал-келип, азаққа турғус-салды. Анаң кӧргеннери – эпчи-кижиниң изийи сраңай эрт-партыр. Чазыл-парып, ол эпчи-кижи келген кижилерге стол салып, чӧре-берди. ³² Порас тӱже, иир киргенде, қалық парчын ағрығ, айнаға туттырған кижилерди Иисусқа, кӧрзин теп, ақкелиб-одурды. ³³ Турада кижи қалбан, – тӱгезе Ааң эжик-алында толдра чыылыш-партыр. ³⁴ Иисус кӧп ағрығ кижи чазып, айнаға туттырған кӧп кижидең айналарын шығара сӱрди. Сӱрген айналарға тезе, Ол шынап кем полғанын кемге да айтпасқа айттырды.

³⁵ Иисус пир кӱн эртен эрте, таң атқалақ темде тур-келди. Эмнең шығып, эн-черге парыбысты. Анда пашқойып турды. ³⁶ Симон чы ӧскелерибе Аны тилеп чӧртир. ³⁷ Аны таб-ал, Симон айтты: «Сени кижилер тилепчалар-но» – теди. ³⁸ Иисус аға айтты: «Пир ле по турада эбес, – парчын черлерде чарлап чӧрерге Мен по чарыққа келдим-но. Анаң-аара мынаң ырақ эбес туралардың, ааллардың кижилеринге парааңнаароқ» – теди. ³⁹ Ээде Иисус Галилеядаа парчын черде чӧрӱп, синагогаларда чарлап, айналарды шығара сӱрӱп чӧрди.

⁴⁰ Пир қада Аға чазылбас палығлығ кижи келди. Ааң алында тизеленип, чалғанып айтты: «Мени арығларға саназааң, арығлап-пер» – теди. ⁴¹ Аға ачынып, Иисус аны қолынма тегип, айтты: «Санапчам, арығ пол-пар» – теди. ⁴² Айтқан сӧзи эрткенче, ол кижиниң палығлары чазылып, кижи арығ пол-партыр. ⁴³ Анаң Иисус чазыл-парған кижини пожатчадып, аға қадығ айтты: ⁴⁴ «Меең сӧзим уқ, кемге да небе айтпа. Абысқа ам парып, ол ла сени кӧрзин. По сеең арығ пол-парғаныңнаң ӱчӱн алғыштап, Моисей сӧспегинде айтқан чозағыба Қудайға кӧдӱриғ кӧдӱр. Сеең кӧдӱриғ эткениң кижилерге кӧрее ползын» – теди. ⁴⁵ Ол кижи тезе парып, ааңма полғанын аара-пеере чооқтап чӧре-берди. Анаң-аара тураға чуққа кир полбан, Иисус эн-черде ле турды. Пилдирбен да турза, Аға парчын чердең кижилер келиб-одурды.

Қыйбран полбас кижини часқаны

¹ Қанче-қанче кӱн пажында Иисус пазоқ Капернаум-тураға парды. Анаара келгенде, табыш шықты: Ол эминде, теп. ² Анда сыраңай қалық толдра чыылыш-парды. Эм иштинде да, эжик-алында да чер пош қалбады. Иисус эмде сӧс айтты. ³ Олоқ темде анаара тӧрт кижи пир кижини эңнеп ақкелтирлер. Ақкелген кижи, ағрып, қыйбран полбас полтыр. ⁴ Қалық толдра, Иисусқа чағын ақкел полбассың. Анаң-аара лар, Иисус одурған черинең ӧре эм ӱстӱн ойуқтап, ойуқтаған тежикча қыйбран полбас кижини тӧжегинме пирге эм иштинге кире эндирдилер. ⁵ Иисус, андығ Позыңа пӱткенин кӧриб-алып, эндирген қыйбран полбас кижиге айтты: «Қыйалларың таштал-парды, палам» – теди. ⁶ Андоқ қанче-қанче қатчы-чозақчы кижи одурды. Иисустың по айтқан сӧсти уғыб-алып, санандылар: ⁷ «Андығ сӧс кижи айтчаң ма, эзе?! Қудай айтчаң сӧзин айдып, по кижи Қудайды қаралап айтча-но! Қудайдаң пашқа кем қыйалды таштар полча, эзе?» ⁸ Иисус, лардың ээде сананчығанын пилиб-алып, айтты: «Слер нӧӧре ээде сананчызар? – теди. – ⁹ Мен по қыйбран полбас кижиге ноо да айтсам: „Қыйалларың таштал-парды“ теп, айтсам ма, эбезе: „Тур, тӧжегиң алып, пар“ теп, айтсам ма, – ноо да айдып эдерге Меең кӱжим чедер, – теди. – ¹⁰ Кижиниң қыйалын таштарға по чарықта Кижи Оғлуның кӱжи пар полып чедерин мна кӧраар» – теди. Ээде айдып, ағрығ кижиге айтты: ¹¹ «Айтчам саға: тур, тӧжегиң алып, эмге пар» – теди. ¹² Айтқан сӧзи эрткенче, ол кижи позы азаққа турды. Тӧжегин алып, кижилер кӧзӱнче чӧрӱп, пара-берди. «Андығ небе по чашқа кӧрбедибис!» теп, кижилер, қайғалыжып, Қудайды алғап пақтадылар.

Иисус Левийды Позыңма пирге парарға қыырча

¹³ Анаң Иисус пазоқ талай қажынға парды. Анаара Ааң сооба кӧп қалық парып, чыылыштыр. Ол ларды ӱргет чӧрди. ¹⁴ Пир қада, албан тӧлепчең пир черин эртизип, Иисус Алфейдиң оғлун Левийды кӧриб-алтыр. Кӧриб-алып, аға айтты: «Мееңме пирге пар» теп. Левий, олоқ турып, ижин таштап, Иисуспа пирге пара-берди. ¹⁵ Анаң пир қада Иисус Левийдиң эминде полды. Анда одурып, табақ чиип одурды. Андоқ Ааңма қожа Ааң ӱргенчиктери, кӧп албанчы-кижи, кӧп қыйаллығ да кижи полып, чиип одурдылар. Андығ қалық, эзе, Ааңма қожа кӧп чӧртир. ¹⁶ Иисустың албанчы, қыйаллығ кижилербе қожа чиип одурғанын кӧриб-алып, қатчы-чозақчылар фарисейлербе, Ааң ӱргенчиктеринге келип, айттырлар: «Нӧӧре Ол, эзе, албанчыларба, қыйаллығ кижилербе пирге чиип одурча?» – тедилер. ¹⁷ Поны уғыб-алып, Иисус ларға айтты: «Қазық кижиге эбес, ағрығ кижиге эмчи керек-но. Ақ-сағыштығ кижини эбес, қыйаллығ кижини Қудайға қыырарға Мен келдим-но» – теди.

Ураза керегинең ӱчӱн чооқ

¹⁸ Пир темде Крестеечи Ыйбанның ӱргенчиктеринме фарисейлер ураза туттылар. Ол темде пир кижилер, Иисусқа келип, сурадылар: «Ыйбаның ӱргенчиктеринме фарисейлердиң ӱргенчиктери ураза тутчаң темде Сеең ӱргенчиктери тезе нӧӧре ураза тутпан чӧрчалар?» – тедилер. ¹⁹ Иисус ларға айтты: «Аймақчылар, тойға келип, кижи алған оол ларба пирге полғанче, ураза тутчаң-педи? Кижи алған оол ларба пирге полғанче, ларға ураза тударға керек чоқ-но, – теди. – ²⁰ Кижи алған оолды аймақчылар аразынаң алыбызар тем келероқ. Ана анда ла аймақчылар ураза тударлар, – теди. – ²¹ Ӱреп-парған кепке наа набачы тигерге чарабас. Ээде этсең, наа тавар эски таварды чара талап, полған тежиктең улуғаарақ тежик полыбызар-но, – теди. – ²² Наа сыра пожап-парған тере шапчаққа урып турғузарға чарабас. Ээде этсең, сыра, ачып-турып, эски тере шапчақты талабызар. Наа сыра наа шапчаққа ла урып турғузарға керек-но» – теди.

Суббот кӱн кижиге пӱдӱрген-но

²³ Иисус пир суббот кӱнде ӧскен қыра аразынча парды. Ааң ӱргенчиктери, аштап-парып, аш паштақтарын ӱзӱп, чиидилер. ²⁴ Фарисейлер, поны кӧриб-алып, Аға айттылар: «Ноо штепчалар, кӧр! Суббот кӱнде андығ небе штерге чарар-педи?!» – тедилер. ²⁵ Иисус ларға айтты: «Давид-қаан, позының кижилеринме қожа пир қада аштап чӧрӱп, ноо небе штегенин слер ноо, қыырбадаар ба? – теди. – ²⁶ Ол керек улуғ абыс Авиафар теминде полған, са? Давид, Қудай Ӧргезинге кирип, андағы ызық қалажын алып чииген-но, кижилеринге да перген. Ол ызық қалажын тезе абыстардаң пашқа кемге да чиирге чарабас полған, са?» – теди. – ²⁷ Анаң ларға айтты: «Эткенде, кижи субботқа пӱдӱрбеен, суббот кӱн кижиге пӱдӱрген-но, – теди. – ²⁸ Анаң аара Кижи Оғлу субботтың да Қааны полча-но» – теди.

Қолы қур-парған кижини часқаны

¹ Олоқ кӱн Иисус пазоқ синагогаа келди. Анда қолы қур-парған пир кижи полтыр. ² Иисус ам ноо эдер теп, фарисейлер анда полып, маттап кӧртирлер. Субботта Иисус кижини часса, соонда Аға найнарға кӧрдилер. ³ Иисус қолы қур-парған кижиге: «Пистиң ортазынға келип, тур» – теди. ⁴ Фарисейлердең тезе сурады: «Субботта, эзе, ноо небе штерге чарар: чақшы небе штерге ба, чоқ чабал небе ба? Кижи қудын арғаларға ба, эбезе арығ тынын шығарарға ба?» – теди. Фарисейлер небе айтпан турдылар. ⁵ Андығ полғанда, Иисус, ларға чақшы эбес кӧрӱп, лардың сағыштары қадыйынға ачығланып, пайағы кижиге айтты: «Қолыңны ӱдре тарт» – теди. Ол кижи қолын ӱдре тартты. Қолын тартқан темде қолы қазық пол-партыр. ⁶ Фарисейлер тезе синагогадаң шығып ла, Ирод-қаан кижилеринме чӧптеш-келип, Иисусты ӧдӱрерге керек теп, чӧп шығардылар.

Айналар Ааң алдынға тӱшчалар

⁷ Иисус чы ӱргенчиктеринме пирге мынаң талай қажынға пара-берди. Галилеядаң, Иудеядаң келген кӧп қалық Аны сӱрӱжип парды. ⁸ Идумея-чердең да, Иерусалим-турадаң да, Иордан-суғдың ол чанынаң да, Тир, Сидон-туралар қыйзындағы черлердең да кӧп қалық, Ааң қайғал эткенин уғыб-алып, Аға келгилеп, чыылышты. ⁹ Қалықтың андығ кӧбинге қыстатпасқа, «Маға кебе пелен полып турзын» теп, Иисус ӱргенчиктеринге айтты. ¹⁰ Ааң кӧп кижи часқанын уғып, қалық, Аға қолба тегейин теп, санап, Аны наара пас-турды. ¹¹ Айналар, Аны кӧреле, Ааң алдынға тӱжип, «Сен Қудайдың Оғлузың!» теп, қыйғырыштылар. ¹² «Менең ӱчӱн ноо да айтпалаар» теп, айналарға Ол қадығ айт-турды.

Ӱргенчиктеринең он-ийги апостолды таллағаны

¹³ Анаң Иисус, пир таға шығып, керек кижилерди Позыңа қыырды. Қыырған кижилер Аға келди. ¹⁴ Келген ӱргенчиктеринең Ол он-ийги кижи таллаб-алды, таллаған кижилерди апостоллар теп, адады. «Мееңме пирге чӧрӱп поларға, чарлап ызарға Мен слерди талладым. ¹⁵ Айналарды шығара сӱрерге кӱштиғ поларзар» – теди. ¹⁶ Ол таллаған он-ийгидең ады-шолазы мна: прези – Симон, аны Пётр (Таш) теп, адады. ¹⁷ Прелери – Зеведейдиң ооллары – Якуппа Ыйбан, ларды Боанергес (Кӱзрек ооллары) теп, адады. ¹⁸ Ӧскелери – Андрей, Филипп, Варфоломей, Матвей, Фома, Алфейдиң оғлу Якуп, Фаддей, Симон Кананит, ¹⁹ паза Иуда Искариот, – сонында Иисусты садып перген кижизи.

Ағарығ Тынынаң ӱчӱн чабал айтқаны ташталбас

²⁰ Анаң, тағдаң энип, эмге нан келдилер. Анда қалық эдоқ чыылыш-партыр, – чиирге да маң чоқ полды. ²¹ Олоқ темде, Иисуспа андығ полчығанын уғала, Ааң чағын қарындаштары, Ааң сағыжы шық-партыр теп, сананыжып, Аны алып, аппарарға келген полтырлар. ²² Олоқ темде Иерусалимнең қатчы-чозақчылар келди, айттылар: «Ол қайдаң кӱш алып, айналарды шығара сӱрча, эзе? Веельзевул теп айналардың қааны Ааң иштинде пар полтыр. Анчун айналарды Ол шығара сӱрча-но» – тедилер. ²³ Андығ небе уғыб-алып, Иисус қатчы-чозақчыларды Позыңа қыырып, ларға тӧӧйлеп айтты: «Шайтан, эзе, пос-позыңны шығара сӱрери полча ба? – теди. – ²⁴ Қаан тутчаң чери, позының иштинде шағланыжып, ийги чара пӧлӱн-парза, андығ қаан чери пек тур полбас, са? – теди. – ²⁵ Эм кижилери, ӧзере шағланыжып, ийги чара пӧлӱн-парзалар, андығ эм пек тур полбазоқ, са? – теди. – ²⁶ Шайтан, пос-позыңма шағланыжып, ийги чара пӧлӱн-парза, андығ шайтан эдоқ пек тур полбас: андығ пол-парғанда, ааң ӧлӱми келди, эткенде, – теди. – ²⁷ Кӱштиғ кижиниң эминге кир-келип, пурнада ээзин негип-пағлап, анаң на ааң небелерин позыңа аларзың, са? – теди. – ²⁸ Шын айтчам слерге: кижиниң қайдығ да қыйалы ташталар, ноодаң да ӱчӱн чабал айтқаны ташталар, – теди. – ²⁹ Чағыс ла Ағарығ Тынынаң ӱчӱн чабал айтқаны қачан-да ташталбас. Ол чабал айтқан кижиниң қыйалы по чашқа ташталбан қалар» – теди. ³⁰ Ааң иштинде қара айна пар полтыр теп, андығ айтқанын уғып, анаң-аара Иисус поны айттыр.

Иисустың ичезибе қарындаштары

³¹ Иисустың ичезибе қарындаштары Аға келтирлер. Ташқарда турып, Аны қыырарға кижи ыстылар. ³² Ысқан кижи келгенде, Иисустаң эбире кӧп қалық одурды. Ысқан кижи Аға айтты: «Ичезиңме эр-қыс қарындаштарың ташқарда турып, Сени сурапчалар» – теди. ³³ Поны уғыб-алып, Иисус айтты: «Меең ичем кем, қарындаштарым кем?» – теди. ³⁴ Эбире одурған кижилерди кӧрӱп, Позы айтты: «Мна мында одурчаң кижилер, слер ла Меең ичемзар, слер ла Меең қарындаштарымзар-но, – теди. – ³⁵ Қудай санапчаң небени эткен кижи Маға эр-қарындажым, Маға қыс-қарындажым да, Маға ичем да полар-но!» – теди.

Ӱренчи ӱрен салғанынға тӧӧйлеп айтқаны

¹ Иисус пазоқ талай қажында кижилерди ӱргетти. Кӧп қалық чыылышқаннаң аара, Ол суғдағы кебеде айдып одурды, кижилер тезе талай қажында уғып турды. ² Ол кӧп небеге тӧӧйлеп айдып ӱргетти. Ӱргедип, айт чӧрди: «³ Уғаар Мени! Мна, ӱрен саларға ӱренчи шықтыр. ⁴ Ӱреннеген ажынаң пир ӱрени чол қажынға тӱш-партыр. Қуштар учуқ келип, аны чиибистирлер, – теди. – ⁵ Пашқа ӱрени ас тобрақтығ таштығ черге тӱш-партыр. Тобрағы қалын эбес полғанда, ол ӱрен, қылғалап, чердең қапчый шық-келтир, – теди. – ⁶ Кӱн шығып шал-турғанда, ол шыққан ӱрен, тазылы терең эбестаң аара, кӱнге кӧйӱп, соғада қур-партыр, – теди. – ⁷ Ӱреннериниң прези тезе қазалчық тылалығ черге тӱш-партыр. Қазалчық тыла ӧзеле, ол шықчыған ӱренни пазып, пасқан ӱрен кӱтпен қалтыр, – теди. – ⁸ Ӧске ӱреннери тезе чақшы тобрақтығ черге тӱш-партырлар. Ӧскилеп, паштақ пӱт-келип, кӧп кӱткен ӱрен пертирлер, – черге салғанынаң прези одус қатнап кӧп, прези алтон қатнап кӧп, қайзы чӱс қатнап кӧп кӱткен ӱрен пертирлер», – теди. ⁹ Иисус анаң айтты: «Қулақтығ кижи уғыб-алзын!» – теди.

¹⁰ Соонда, Иисус ӱргенчиктеринме чағысқа қалғанда, он-ийги ӱргенчиги тӧӧй сӧзи керегин сурадылар. ¹¹ Иисус ларға айтты: «Қудайдың Паштағанының чажыт небелери слерге кӧрӱнча, пашқа кижилерге тезе ол небени тӧӧй сӧстер ле уңнаттырча, – теди. – ¹² Пашқа кижилер чы, лардың қарақтары да пар полза, – кӧрбенчалар, қулақтары да пар полза, – уқпанчалар. Лар Қудайға айланманчалар, қыйалларын Қудай таштазын теп» – теди.

¹³ Анаң сурады: «Слер ноо, – тӧӧй сӧстиң тилаазын пил полбадаар ба?! Андығ полза, парчын тӧӧйлеп айтқанымны, эзе, қай пилерзар? – теди. – ¹⁴ Ӱренчи, ол – Қудай сӧзин кижиниң сағыштарынға ӱреннеп чӧрча, – теди. ¹⁵ Чол қажында тӱшкен ӱрен – ол миндиғ кижидең ӱчӱн айтқаны: ааң сағыжынға сӧс салған темде шайтан аға келип, ӱреннеген сӧзин соғада оорлап парыбысча, – теди. – ¹⁶ Таштығ черге тӱшкен ӱрен – ол миндиғ кижидең ӱчӱн айтқаны: сӧсти уғала, аны, ӧргӱнип, позыңа алыбысча. ¹⁷ Позының иштинде тезе сӧске ӧзерге пербен, аны ӱр тем шығара тут полбанча. Соонда, ачығлар тӱшкенде, эбезе ол сӧстең ӱчӱн қыстағаннарында, алған сӧсти олоқ таштабысча, – теди. – ¹⁸ Қазалчық тылалығ черге тӱшкен ӱрен – ол миндиғ кижидең ӱчӱн айтқаны: кижи сӧсти уғып, позыңа алды. ¹⁹ Кӱн-сайа сағыжынға тӱшкени-қалғаны тезе, пайлап киченгени тезе, пашқа да қычағлары андығ кижиниң иштинге кирип, ааң алған сӧсти пазып, чоқ этчалар. Анаң-аара ааң алған сӧс ӱренин четтирбен қалча, – теди. – ²⁰ Чақшы черге тӱшкен ӱрен, ол – миндиғ кижидең ӱчӱн айтқаны: кижи, сӧсти уғып, аны позының иштинге алын-салып, маттап тутча. Анаң-аара андығ кижилер ол сӧс алып, алған сӧстең прези одус қатнап кӧп, прези алтон қатнап кӧп, қайзы чӱс қатнап кӧп постарыңа ӱрен четтирчалар» – теди.

Чажынған қайдығ да небе, шығып, кижиге кӧрӱнер

²¹ Анаң Иисус ларға айтты: «Чарытқыш алып, аны эмге нооға ақкирчалар, эзе? Пре айақ алтынға, эбезе пре орун алтынға суқсаларға ба аны ақкирчалар? Чоқ, аны пре небениң ӱстӱнге турғузарға, чарытсын теп, ақкирчалар-но! – теди. ²² Чажынған қайдығ да небе, шығып, кижиге кӧрӱнер. Таштына шықпас чажыт небе полбанча, – теди. ²³ Қулақтығ кижи уғыб-алзын!» – теди.

²⁴ Анаң айтты: «По уқчығанын пилинип уғаар: кижини темнеп олоқ шенмоқ слер постарың темнеттирерзар. Слерге, поны уқчыған кижилерге, артығы да қожулар, – теди. – ²⁵ Кемниң пре небе пар полза, аға кӧп перилер, кемниң пирда небе чоқ полза, ол кижидең қалғаны да алылар» – теди.

Ӱренни чер позы ӧстӱрча

²⁶ Анаң айтты: «Қудайдың Паштағаны, ол – по небе ошқаш: кижи, қыразынға парып, черге ӱрен сал-салды, – теди. – ²⁷ Ӱрен сал-салып, кижи қараа узуп, кӱндӱс штеп чӧрӱп, салған ӱренни тегбенча, ӱрен тобрақтаң шыққанын, ӧзӱп турғанын кижи пирда пилбен қалча, – теди. – ²⁸ Салған ӱренин чер позы ӧстӱрча: паштап ӧлең шығарча, анаң паштақ пӱтча, эңне соонында паштақты ашпа толдырып, пыштырча, – теди. – ²⁹ Аш ла пыш-парғанда, кижи, орғағын тут-келип, қыраға парча: аш кезер тужы келе-бертир» – теди.

Горчицаң ӱренинге тӧӧйлеп айтқаны

³⁰ Анаң айтты: «Қудайдың Паштағаны, ол – ноо небе ошқаш? Ноо небеге тӧӧйлеп айтқан сӧспе аны пилдирип кӧргӱзерге? – теди. – ³¹ Қудайдың Паштағаны, ол – горчицаң ӱренинге тӧӧй. Горчицаң ӱрени, аны черге салғанында, по чер ӱстӱ ӱреннердең эңне аақ ӱрен полча ол, – теди. – ³² Анаң тезе ол ӱрен чердең шығып ӧзе-бергенде, по чер ӱстӱ ӧзӱмнердең эңне улуғ ӧзӱм пол-парча ол: ааң поғда салалар кӧлегинде полып, тегри қуштар постарының уйаларын штепчалар» – теди.

³³ Ээде кӧп тӧӧйлеп айдып, қалық уғар шени, аға чарлап чӧрди. ³⁴ Қалыққа Иисус тӧӧй сӧстең пашқа сӧс айтпады. Ӱргенчиктеринме чағысқа қалғанда, ларға парчын тӧӧйлеп айтқанын шежип пилдирди.

Иисус талайда салғын тоқтатча

³⁵ Олоқ кӱнниң ииринде Иисус ӱргенчиктеринге айтты: «Талайдың ол чанынға кежееңнер» теп. ³⁶ Лар, қалық таралып парыбысқанда, Ол одурған кебеге кирип, Ааңма пирге ығып пара-бердилер. Анда мынаң пашқа да кебелер полды. ³⁷ Талайды кешчиғаннарында, улуғ салғын шап шықтыр. Суғ толқуғлары кебе ажыра шап, кебени суғба толдыра-берди. ³⁸ Иисус тезе кебезиниң соо чанында абыр узуп чаттыр. Пораан шабысқанда, Аны усқадып, айттылар: «Ӱргедигчи! Пис суға тӱшчабыс-но, Саға парчын пир-педи?» теп. ³⁹ Ол олоқ тур-келди, салғын тоқтадып, талайға айтты: «Абыр полып, тоқтап тур!» теп. Салғын олоқ тоқтап, улуғ шым-шырық тӱш-парды. ⁴⁰ «Слер ноо андығ қортуқ кижилерзар? Слер ноо, Қудайға пӱтпенчизар ба?» теп, Иисус ӱргенчиктеринге айтты. ⁴¹ Ӱргенчиктери тезе қоруқпаны қоруқ-пардылар. Аақ-теек пол-парып, ӧзере сураштылар: «Ол шынап кем, эзе? Салғын да, талай да Ааң сӧзин уқчаттыр» – тештилер.

Шериғ шен айналарға туттырған кижини часқаны

¹ Талайдың ол чанынға кежип, лар Гадара теп черге кирдилер. ² Иисус кебезинең шықчығанда, айнаға туттырған пир кижи Аға ӱдре келди. ³ Ол кижи кижи сӧӧктерин чығчаң черде чаттыр. Айназы пасқанда, ол кижини кем да, илчербебе да пағлап, тут полбандыр. ⁴ Кижилер аны кӧп қада илчербебе пағлап, қолын-азағын тебирбе пектептирлер, ол тезе илчербе ӱзе тартып, пектеген тебирди чара шап-салчаң. Кем да аны абыттыр полбады. ⁵ Кижи сӧӧктерин чығчаң черде да, тағдың пағрыларында да ол кӱндӱс-қараа қыйғырып-шақтап, ташқа шабынып чӧрди. ⁶ Ол кижи Иисусты ырақтаң кӧреле, ӱдре чӱгӱр келип, Ааң азағынға тизелен тӱшти. ⁷ Тӱш-келип, тың қыйғырып айтты: «Саға менең ноо керек, эзе, ӧре турған Қудайдың Оғлу Иисус?! Қудай адынаң чалғанчам: моғатпа мени!» – теди. ⁸ Иисус тезе кижидағы айнаға: «По кижидең шық-пар, айна!» – айт-турды. ⁹ Анаң айнаның адын сурағанда, айна айтты: «Пис кӧппис, анаң-аара адым шериғ» – теди. ¹⁰ «Писти по чердең сӱрбезең» теп, айналар Аға чалғана-берди.

¹¹ Андағы тағ пағрында шошқалардың улуғ ӧӧр оттап чӧртир. ¹² «Писти по шошқаларға ыза-бер, лардың иштинге киргейбис» теп, айналар сурандылар. ¹³ Иисус ларба чӧпке кирди. Чӧпке киргенде ле, айналар, кижидең шығыбыза-берип, парып, шошқалардың иштинге кирбистилер. Айналар кирбискенде, ийги муң шени шошқа ӧӧри чӱгӱр-келип, чар пажынаң талайдың суға тӱжип, пурлуқ-парды. ¹⁴ Поны кӧриб-алып, қадаачылар қоруққан озыба тезип, чағын тура-аалларға тестилер, кӧргеннерин анда қалыққа айттылар. Қалық ноо пол-парғанын кӧрерге мынаара келди. ¹⁵ Иисусқа келип, анаң кӧргеннери – шериғ шен айналарға туттырған полған кижи ам сағыжы чарық пол-партыр: кеп кезинип, абыр одурчаттыр. Андығ небе кӧриб-алып, кижилер қоруқпаны-қоруқтылар. ¹⁶ Айналығ кижибе, шошқаларба ноо полғанын кӧрген кижилер келген қалыққа парчын айттылар. ¹⁷ «Пистиң черибистең шығып, пара-бер» теп, лар Иисусты сурап-киченип келдилер. ¹⁸ Иисус парарға чепсенди. Парып, кебеге кирчиғанда, пайағы айналарға туттырған полған кижи: «Сееңме пирге мен парайын ма?» теп, суранды. ¹⁹ Иисус тезе, ааңма чағдабан, айтты: «Мееңме эбес, – эмиңе пар. Эмге келип, саға Улуғ-Қаан по чақшы эткенин эмдегилерге айда-бер» – теди. ²⁰ Аанзы тезе Он-Туралығ черге парды. Аға Иисус чақшы эткенин кижилерге анда чооқтап чӧрди. Уққан кижи қайғалып турды.

Иаирдың қызычағын часқаны

²¹ Иисус чы кебебе пазоқ талайдың ол чанынға кешти. Кежип чеделе, Аға ӱдре кӧп қалық чыылыш-парды. Ол талай қажында қалды. ²² Анаң Аға Иаир теп пир синагогаң пажаачызы келди. Келип, Ааң азағынға тӱшти, ²³ киченип айтты: «Қызычағым ӧлча! Парааң, аны алғап, аға қолың салзааң, қазықтап, ол тириғ қалар» – теди. ²⁴ Иисус Иаирба пирге пара-берди. Ларба қожа, Аны қыстағанче, қалық кӧп пардоқ.

²⁵ Парчаң қалық аразында анда пир эпчи-кижи полтыр. Қаны ағып тоқтабас ағрығба ол пре он-ийги чыл ағрыптыр. ²⁶ Эмчилерге кӧп чӧртир. Парчын пар небелерин қорадып, пирда чазылбан қалды. Аға чабалаарақ та пол-партыр. ²⁷ Иисустаң ӱчӱн табыш уғала, мынаара четти. Қалық аразынға кирип, кести чанынаң Ааң кебин тегибисти. ²⁸ «Ааң кебин тегзеем, чазыл-парарым» теп, ол позыңа айдынған полды. ²⁹ Иисусқа тегип ле, сраңай қан аққаны тоқтап, ағрыйынаң чазылғанын эди-чаныба пилинди. ³⁰ Иисус Позыңның кӱжи шықчығанын олоқ пилинип, кижилерге айланғанче сурады: «Кебимни кем тегди?» теп. ³¹ Ӱргенчиктери тезе Аға айттылар: «Қалық Сени қыстап турчығанын кӧрӱп, кебимни кем тегди теп, нӧӧре сурапчаң» – тедилер. ³² Ээде да айтсалар, Иисус, эбире кӧрӱп, Аны теген кижини тилеп ле кӧрди. ³³ Қоруқ-парып пырлашқан эпчи-кижи, ааңма ноо пола-бергенин пилип, Иисусқа пазып келди. Ааң алынға олоқ тизеленип, шынын айт-перди. ³⁴ Иисус аға айтты: «Қызым! Қудайға пӱдӱжиң сени арғалады. Абыр-қазық полып, пар» – теди.

³⁵ Иисус поны айтчығанда, синагогаң пажаачызының кижилери келип, пажаачыға айттылар: «Қызың ӧл-парды. Ӱргедигчини аарыштырарға ам керек пе?» – тедилер. ³⁶ Иисус, по айтқанын уғыб-алып, синагогаң пажаачызынға айтты: «Қоруқпа, Қудайға ла пӱт» – теди. ³⁷ Пётрды, Якупты, Якуптың қарындажы Ыйбанны ла Позыңма алып, ӧскелерин артызып, Иаирға пара-берди. ³⁸ Синагогаң пажаачызының эминге келдилер. Иисус эмге киргени, – кижилер, кӧңнӱлери пулғанып, ылғап сықташчалар. ³⁹ Иисус ларға айтты: «Нооға, пулғанып, ылғапчызар? Қысчақ ӧлбеди-но, ол узуб-одурча» – теди. ⁴⁰ Ааң по айтқанын уғып, қатқырдылар. Иисус тезе парчазын ташынға сӱрди. Қысчақтың абазы-ичезин, Позыңма полған кижилерин алып, қысчақ чатқан черинге кирди. ⁴¹ Қысчақты қолынаң алып, айтты: «Талита, кум!» теп. По сӧс: «Айтчам, тур, қысчақ!» – тегени. ⁴² Айтқан сӧзи эрткенче, қысчақ тур-келип, чӧр шықты. Қысчақ пре он-ийги чаштығ полтыр. Парчын кижи, ааң по қазық турғанын кӧрӱп, найле таңзынды. ⁴³ «Меең по эткеним пир да кижи уңнабазын» теп, Иисус кижилерге қадығланып айтты, абазы-ичезинге тезе теди: «Палларыңа чииш пераар» теп.

Туған черинде пророкты пирда тоолабанчалар

¹ Анаартын шығала, Иисус Позының туған черинге кирди. Ааңма пирге Ааң ӱргенчиктери парды. ² Суббот кӱн чет келгенде, Ол, синагогаа парып, анда ӱргеде-берди. Аны уққан қалықтың кӧбизи, найле таңзынып, айдыштылар: «По айтқаны Ол қайдаң тапты-не?! Аға қайдығ, эзе, терең сағыш перилген, са?! Ааң қолы миндиғ қайғалларды қай этча, эзе?! ³ Ол мындағы ағаш-ус кижи эбес-педи? Ол пистиң Марияң оғлу эбес пе? Ол пистиң Якуптың, Иосеттың, Иудааң, Симонның қарындажы эбес пе? Ааң қыс-қарындаштары мына, пистиң арабыста, эбес пе?» – тештилер. Ээде айдыжып, Аны чаратпан-салдылар. ⁴ Иисус тезе ларға айтты: «Пророкты қайда-да улуғ тоолапчалар. Ааң туған черинде ле, ааң қарындаштар аразында ла, ааң позының эминде ле аны тоолабанчаңнар» – теди. ⁵ Андығ полғанда, Ол туған черинде пир да қайғал небе эдип полбады, қайы ағрығ кижилерди ле часты, ларға қолын салып. ⁶ Кижилердиң пӱтпенчиғанға таңзын-турды. Кедре турған аалларға соонда парып, андағы кижилерди ӱргедип чӧрди.

Иисус он-ийги апостолын кижи аразынға ысча

⁷ Анаң Иисус, он-ийги ӱргенчигин Позыңа қыырыб-алып, айналарды шығара сӱрерге кӱш ларға перип, қалық аразынға ларды ийгидең ысты. ⁸ Ызып, Иисус ларға айтты: «Тайақтаң артық пир да небе: қап та, азық та, ақча да албан, ⁹ теген ле ӧдӱк кезинип, ийги кеп кеспен параар, – теди. – ¹⁰ Қайда да турған эмге кирип, анда керек темнериң қалаар, – теди. – ¹¹ Пре кижилер, слерди кирдирбен, уқпаза, слер, лардың черинең шықчадып, азақтарың силгинаар, – тоозыннары тӱшсин. Аанзы лардаң тоғра кӧрее ползын. Шын слерге айтчам: чарғы кӱнинде Содом, Гоморра теп тураларға обал тӱшкенинең андығ штеген кижилердиң черинге улуғаарақ обал тӱжер» – теди. ¹² Ӱргенчиктери парып: «Қудайға айланып, Ааң ағынға кираар» теп, кижилерге чарлап чӧрдилер. ¹³ Кӧп айналарды шығара сӱрип, ағрығ кижилерди қайақпа шылап-келип, частылар.

Ыйбан теп Крестеечиниң ӧлӱми

¹⁴ Иисус аттығ-шаптығ пола чӧр. Иисустаң ӱчӱн уғыб-алып, Ирод-қаан айттыр: «Ол – тирилип турған Крестеечи Ыйбан, полар. Анчун қайғаллығ небе ол эдип чӧрча» – тептир. ¹⁵ Пашқа кижилер тезе айттырлар: «Ол – Илия» теп. Қайзы тезе: «Ол – пророк, эбезе пророктардаң прези» теп. ¹⁶ Ирод тезе позының сананғанынаң шықпан, айт чӧрди: «Ол – мен пажын кестирген Крестеечи Ыйбан-но. Ол тирилип турған полтыр-но» – теди.

¹⁷ Қанче-қанче темниң алында миндиғ небе полған полтыр: ол Ирод, Ыйбаны туттырып, тӱрмеге одурт-салған полтыр. Ол темде Ирод, Филипп-қарындажының эпчини – Иродиаданы алып, ааңма чатқан полтыр. ¹⁸ Ыйбан, андығ керекти уғыб-алып, Иродқа: «Қарындажыңның эпчини аларға чақшы эбес-но!» – теген полтыр. ¹⁹ Иродиада, ааң андығ айтқанын уғып, Ыйбанға ӧчештир. Аны ӧдӱрерге санап, ағлақ тилептир. Ана Иродиадааң сӧзин уғып, Ирод Ыйбанны тӱрмеге одурт-салған полтыр. ²⁰ Ирод позы тезе Ыйбанны ақ-сағыштығ, ағарығ кижиге тоолап, аны тегбеди, қоруққанче шеберлептир. Ыйбан айтқанын тың аарынып уқса да, аны қын-кел уқтыр.

²¹ Иродтың туған кӱнинде Иродиадаға қара керегин штеп-саларға ағлақ келишти. Улуғ пийлерин, шериғдиң пашчыларын, позының Галилея-чердиң улуғларын Ирод позыңа қыырып, пайрамнарға пай стол салтыр. ²² Иродиадааң қызы шығып, Иродтың, аймақчыларының алында чараш серкиш серкип, лардың кӧңнӱнге четкен полтыр. Ирод-қаан аға: «Нооны да суразаң, – перерим саға» теп, айтқан полтыр. ²³ Аймақчылар кӧзӱнче қарғанып, Иродиадааң қызынға айтқан полтыр: «Нооны да суразаң, парчын перерим саға, меең қаан черимниң чардығы да суразаң, саға перерим» теп. ²⁴ Қыс, ичезинге парып: «Ноо небе сурайын?» теп, чӧптешкен полтыр. Ичези аға: «Крестеечи Ыйбанның пажын сура» теп, айтқан полтыр. ²⁵ Ол қыс, Иродқа олоқ нанып: «Крестеечи Ыйбанның пажын айаққа салып, олоқ маға пер» теп, айтқан полтыр. ²⁶ Поны уғыб-алып, Ирод-қаан улуғ ачыға тӱштир. Ачыға да тӱшсе, аймақчылар кӧзӱнче қарғанып перген сӧзинең шықпан-салды, қыс сурағанын штеп-салтыр. ²⁷ Шериғ-кижини олоқ тӱрмеге ызып, Ыйбанның пажын ақкелерге айтқан полтыр. Аанзы парып, Ыйбанның пажын кести. ²⁸ Кескен пажын айаққа салып, қысқа ақкелип, пер-салды. Ол қыс тезе аны ичезинге аппарып пертир. ²⁹ Ыйбанның ӱргенчиктери, ӱргедигчилери ӧлгенин уғыб-алып, ааң ӧлген сӧӧгин алыб-алып, чығ-салтырлар.

Пеш муң эр-кижини пеш қалашпа тоостырғаны

³⁰ Тем пажында апостоллары Иисусқа нанқылап келди. Лар ноо қалық араларында эткенин, кижилерди ноо небеге ӱргеткенин Аға парчазын айдып пилдирдилер. ³¹ Иисус ларға айтты: «Ам эн-черге слер ӧзалынаң парып, арий тынаныб-алаар» – теди. Қалық кӱн-сайа кӧп келип-полып, ларға чииш та чиирге маң чоқ полды-но. ³² Эткенде, лар ӧзалынаң пир эн-чер саара кебебе ыға-бердилер. ³³ Парчын чердең келген кӧп қалық, лардың по кедре парғанын кӧриб-алып, ларды таныб-алтырлар. Кижилер, суғ қажынча чӱгӱрип, лардың ықчаң черинге пурнада келтир, анда чыылыш-партыр. ³⁴ Черинге чедип, Иисус кебезинең шыққанда, кӧп қалық чыылыш-парғанын кӧрди. По чыылышқан кижилер қадаачы чоқ қойларға тӧӧй теп, сананып, ларға ачынды. Олоқ ларды кӧп ӱргетти. ³⁵ Кӧп тем эрткен соонда ӱргенчиктери, Аға келип, айттылар: «Мында кижи чатпанчыған чер-но, тем да айбын, – тедилер. – ³⁶ Ам қалықты пожат, ол чағын аалларға парзын. Анда чииш-табақ постарыңа алып, чииб-алзын» – тедилер. ³⁷ Иисус ларға айтты: «Қалыққа чиишти слер перзар» – теди. Ӱргенчиктери Аға айттылар: «Писке ноо, – парып, пре ийги чӱс, полар, динарий-ақчаға чииш алып, қалық азырарға ба?» – тедилер. ³⁸ Иисус сурады: «Слердиң қанче қалаш пар? Парып, кӧраар» – теди. Лар, кӧр-келип: «Пеш қалаш пар, ийги палық пароқ» – тедилер. ³⁹ Андығ полғанда, Ол ларға: «Қалықты пӧлеп, кӧк ӧлең черге пӧлӱктербе аны одурттаар», – теди. ⁴⁰ Ӱргенчиктери қалықтың прелерин чӱстең, қайзыларын элиғдең пӧлеп одурттылар. ⁴¹ Иисус, пеш қалаш ийги палық алып, тегриге кӧр-келип, алғады. Қалаштарды ӱлӱштеп сындыр-келип, ӱргенчиктеринге перди, парчын кижиге пераар теп, айдып. Ийги палықты ээдоқ парчын кижиге ӱлӱштирди. ⁴² Қалық чиип, тоосқанче чииб-алтыр. ⁴³ Қалаштың, палықтың артық қалғаны он-ийги тӱӱс толдра қалтыр. ⁴⁴ Чииген кижи – пре пеш муң эр-кижи полған полтыр.

Иисус суғ ӱстӱнче алтап парча

⁴⁵ Анаң Иисус ӱргенчиктеринге айтты: «Мен қалықты пожатқамче, слер, кебеге кирип, талайдың ол чанынға, – Вифсаида теп черге, кежаар» – теди. Лар кеже-бердилер. ⁴⁶ Қалықты пожат-келип, Иисус таға шықты, анда Қудайға пашқойып турды. ⁴⁷ Порас тӱшкен темде ӱргенчиктериниң кебези талайдың ортазында ығып парды, Иисус Позы тезе суғ қажында чағысқа қалған полтыр. ⁴⁸ Иисус анаң кӧргени – Ааң ӱргенчиктери кебелеринме, ӱдре салғынға алылып, аара ық полбан моғапчалар. Таң атчыған темде суғ ӱстӱнче Ол алтап пар шықты, олоқ ларға четти. Ларды эртеп парып, аара парарға да санаптыр. ⁴⁹ Ааң суғ ӱстӱбе алтап келчиғанын кӧриб-алып, ӱргенчиктери, Аны танып полбан, по сӱрне келча теп, сананып, кебезинде шақтажа одурдылар. ⁵⁰ Ааң андығ этчиғанын кӧриб-алып, лар тың қоруқ-партырлар. Иисус, лардың андығ полғанын кӧрӱп, олоқ ларға айтты: «По Менбин, матыр полаар, қоруқпалаар» – теди. ⁵¹ Анаң Ол лардың кебеге кирип одурды. Кирчиған темде салғын олоқ тоқтап-парды. Лар таңзынманы таңзынды. ⁵² Иисустың пайа қалашпа қайғал эткени лардың пилинмес сағыштарыңа ам даа четпен қалған полтыр.

Ааң кебинге тегип, чазыл-парчалар

⁵³ Талайдың ол чанынға кежип, Генисарет теп чер саара чағынадылар. ⁵⁴ Анда кебезинең шыққаннарында, суғ қажында полған кижилер Иисусты олоқ таныб-алтырлар. ⁵⁵ Соғада чӱгӱр парып, Ааң келгенин андағы парчын кижиге уғустылар. Ааң келгенин уғып, қалық соғада ағрығ кижилерин тӧжектеринме пирге Ол полған черлерге эңнеп ақкелгиледи. ⁵⁶ Ол қайдығ ла аалға, тураға, чуртқа парып киргени, – парчын черде Аға ағрығ кижилерин ақкелдилер. Сеең кебиңе тегзиннер теп, кичендирлер. Иисустың кебинге тегибискен ағрығ кижи сраңай чазыл-парчаттыр.

Қудай перген сӧспегин ундударға чарар ба?

¹ Пир қада фарисейлербе Иерусалим-турадаң келген қатчы-чозақчылар Иисусқа келип, чыылыштылар. ² Кӧргеннери – Иисустың ӱргенчиктеринең прелери арығ эбес, – чунман қолба табақ чиипчаттырлар. Андығ небе кӧриб-алып, фарисейлербе қатчы-чозақчылар ларға қанықтылар. ³ Абаларының пурунғу чозағын тудып, фарисейлер постары, эзе, парчын иудейлер чилеп, – қолларын маттап чунманче, чиирге одурбачаң. ⁴ Мазардаң нан келип, маттап та чунунманче, чиибенчаңнар. Понаң да артық кӧп небе тутқаннар: айақтарын, чырчыларын, чес қазан-айақтарын, оруннарын маттап чунчаңнар. ⁵ Анаң фарисейлербе қатчы-чозақчылар Иисустаң сурадылар: «Сеең ӱргенчиктериң, эзе, абаларыбыс пурунғуда салған чозағын нӧӧре тутпанчалар? Нӧӧре арығ эбес қолларынма табақ чиипчалар?» – тедилер.

⁶ Иисус ларға айтты: «Слердең, ийги сағыштығ кижилердең ӱчӱн пророк Исайя шын айтқан полған. Ол пророк позының пичигинде пасқан: „По қалық, – пасқан, – Мени тилбе ле тоолапча, сағыштары тезе Менең ырақ, – теди. – ⁷ Лар, – пасқан, – Мени тоолап та, лардың тоолағаны тезе шын эбес. Лар кижи салған чозақтарынға ӱргетчалар-но“ – теди. – ⁸ Шынап, слер, Қудай перген сӧспегин таштап, кижи чозағын ла тутчызар-но» – теди. – ⁹ Анаң Ол айтты: «Қудай перген сӧспегин чоқ эдип, слер позының чозағын тудар керегин ла чақшы пилчизар. Миндиғ небе чарар ба? – теди. – ¹⁰ „Аба-ичезиңни тоолап чӧр“, „Абазынаң, ичезинең ӱчӱн чабал айт-турған кижи ӧл-парзын“ теп, Моисей айтқан, са? – теди. – ¹¹ Слер тезе айтчызар: позының абазынға, эбезе ичезинге: мен саға полужар эдим, полужар небелеримге тезе – „корван“ (Қудайға сый) теп, кижи айтса, ¹² ээде айдып, кижи аба-ичезинге ам полушпан чат-турчаттыр. Слер-но аға ээде чадарға чаратчызар, – теди. – ¹³ Эткенде, слер постарыңның чозағың эдип, Қудай айтқанын кедре этчизар. Поға да тӧӧй пашқа кӧп чарар эбес небе штепчизар» – теди.

Ноо небе кижини арығ эбес этча?

¹⁴ Анаң Иисус, парчын қалықты Позыңа қыырып, айтты: «Парчазы Мени уғып, сағыштарынға алынаар, – теди. – ¹⁵ Кижиге таштынаң қайдығ да кирген небе аны арығ эбес этпенча, кижи иштинең ле шыққаны аны арығ эбес этча-но» – теди. ¹⁶¹⁷ Иисус, қалықты артызып, эмге кир-парғанда, ӱргенчиктери по тӧӧй сӧс керегин сурадылар. ¹⁸ Ол ларға айтты: «Слер да айтқанымны пилбен қалдаар ба? Слер ноо, – кижиге таштынаң кирген небе аны арығ эбес этпенчиғанын пилбенчизар ба? – теди. – ¹⁹ Кижиге таштынаң кирген небе ааң сағыжынға эбес, ааң қарнынға ла кирча-но, соонда таштынғоқ қарчы шық-парча» – теди (ээде айдып, парчын чииш-табақ арығ теп, чарлады). ²⁰ Анаң айтты: «Иштинең ле шыққан небе кижини арығ эбес этча-но, – теди. – ²¹ Кижи иштинең, ааң сағыжынаң кӧп чақшы эбес небе шықча-но: чабал сағыштар шықча, шайғақ чӧргени, оорлар, кижи ӧдӱрер керектер, – теди. – ²² Чӧйге чӧргени, кемчиленгени шықча, кижиге чабаланғаны, кижини меккелеткени, уйады чоқ полғаны, қара сананғаны, чабалап айтқаны, улуғ сананғаны, алынып чӧргени да шықча, – теди. – ²³ Ана по чабал небелер, кижи иштинең шығып, аны арығ эбес эт-турча-но» – теди.

Пир иудей эбес эпчи-кижиниң пӱткени

²⁴ Анаартын шығып, Иисус Тир, паза Сидон теп черлерге парды. Анаара келип, эмде одур-кел, пилдирбен қаларға санады. Ээде да саназа, чажынып чадарға Ааң шықпан қалды. ²⁵ Иисустың келгенин уғала, айнаға туттырған пир қыстың ичези келип, Ааң азағынға тӱшти. ²⁶ Ол эпчи-кижи иудей эбес, Сирофиникия теп чердең шыққан кижизи полтыр. «Қызымнаң айназын шығарып сӱрзең» теп, Аны киченип сурады. ²⁷ Иисус аға айтты: «Пурнада паллар чиип тооссыннар. Паллардың табағын адайларға таштарға чақшы-педи?» – теди. ²⁸ Эпчи-кижи Аға айтты: «Шын айттың, Қаным. Адайлар тезе, стол алтында полып, паллардаң тӱшкен улчақтарын да алып, тоос-парчалар» – теди. ²⁹ Иисус аға айтты: «Ээде айтқаңда, эмиңе нан, қызыңнаң айназы шық-парғанын кӧрерзиң» – теди. ³⁰ Эпчи-кижи эминге нанып, кӧргени – қызы тӧжегинде чатча, айназы шық-партыр.

Тили аар, ӱскер кижини часқаны

³¹ Анаң Тир-чердең шығып, Сидон-чердиң иштибе пар-кел, Иисус пазоқ Галилея-талайы қажынға Он-Туралығ теп чери чанынаң шық келди. ³² Анда пир қада ӱскер, тили аар кижини Аға ақкелдилер. Ақкелип: «Аға қолың салзаң» теп, Аанаң сурадылар. ³³ Ақкелген кижини анда турған қалықтаң кедре аппарып, Иисус Позының падырбаштарын ийги қулағынға кире салды. Анаң тӱкӱр-келип, падырбаштарынма тилин тегди. ³⁴ Тегриге кӧрӱп, улуғ тынып: «Эффата» (ажыл-парзаң), – теди. ³⁵ Айтқан сӧзи эрткенче, ол кижиниң қулағы ажыл-парып, тили шежил-парды, сраңай ол кижи чақшы эрбектене-берди. «³⁶ По эткенимни кемге да айтпалаар» теп, Иисус қадығ айтты. Ол, эзе, қалыққа қанче сайа по ошқаш айтпасқа айтса да, анче сайа кижилер, парып, кӧргенин тӱгезе чооқтачаңнар. ³⁷ Найле таңзынып, қалық ӧзере айдышты: «Ол штеп, парчын небе чақшы штепча-но: ӱскерлерди қулақтығ этча, тили чоқтарды тиллиғ этча!» – тештилер.

Тӧрт муң кижини четти қалашпа тоостырғаны

¹ Пир кӱн қалық пазоқ кӧп чыылыш-партыр. Тем пажында кижилердиң чииш-табақ чоқ пол-парғанын кӧрӱп, Иисус, ӱргенчиктерин қыырыб-ал, ларға айтты: «² Маға қалықты ачығ, – теди. – Ӱш кӱн шығара Мееңме полып, азықтары лардың пайоқ тӱген-парды, – теди. – ³ Мен аштап-парған кижилерди эмнеринге пожатсам, лар, эзе, чолларында мӧңӱсреп чығыларлар: қайы кижи ырақтаң келген кижи-но» – теди. ⁴ Ӱргенчиктери Аға айттылар: «Мында, кижи чатпанчыған черде, анче қалыққа чииш қайдаң алыб-аларға, эзе?» – тедилер. ⁵ Иисус: «Слердиң қанче қалаш пар?» теп, сурағанда, «Четти» теп, айттылар. ⁶ Иисус қалықты черге одуртты. Четти қалаш алып, алғыш четтирди. Алған қалашты сындыр-келип, ӱргенчиктеринге перди: «Ӱлеп пераар», – теди. Сындырған қалашты лар қалыққа ӱлӱштеп пердилер. ⁷ Лардың кӧп чоқ палық полдоқ. Аны алғап, айттоқ: «Поны эдоқ ӱлеп пераар» теп. ⁸ Қалық чиип, тоосқанче чииди. Қалаштаң-палықтаң артық қалғаны четти тӱӱс терилген полтыр. ⁹ Чииген қалық чы пре тӧрт муң кижи полған полтыр. Анаң ла Ол қалықты пожатты. ¹⁰ Анаң соғада кебезинге кирип, ӱргенчиктеринме пирге Далмануфа теп черге ығып парды.

Тегридағы таңмазын кӧргӱзерге киченчалар

¹¹ Анда Иисусқа фарисейлер келип, Ааңма талажып эрбектештилер. Талажып, тегридағы таңмазын кӧргӱзерге кичендилер. ¹² Иисус тезе, улуғ тынып, айтты: «Нӧӧре по тӧл тегридағы таңмазын тилеп чӧрча? Шын слерге айтчам: пир да таңма по тӧлге кӧргӱзилбес» – теди. ¹³ Фарисейлерди олоқ таштап, кебезинге қада одурып, талайдың ол чанынға кеже-берди.

Лардың ишти ачытқазынаң шеберленип чӧраар

¹⁴ Ӱргенчиктери, қалаш аларын ундудып, анаң кӧргеннери – кебеде пир ле қалаш полтыр. ¹⁵ Ол темде Иисус, ларды ӱргедип, айт-турды: «Фарисейлердиң, Иродтың ишти ачытқазынаң шеберленип чӧраар» – теди. ¹⁶ Ӱргенчиктери тезе ӧзере эрбектештилер: «Пистиң қалаш чоғулдаң аара Ол ээде айтча-не?» – тештилер. ¹⁷ Иисус, лардың эрбектешкенин пилиниб-алып, айтты: «Слердиң қалаш чоқтаң ӱчӱн ноо керек эрбектешчизар? Ам да тӧӧнче чединмен қалдаар ба? Сағыштарың ам да пилинмен қалды ба? – теди. – ¹⁸ Кӧрӱп та, кӧр полбанчызар ба? Уғып та, уқ полбанчызар ба? Сағыштарыңда пир-да небе қалбанча ба? – теди. – ¹⁹ Пайа пеш муң кижиге пеш қалаш сындырып пергемде, слер чииген чииштең қалғанын соонда терип, қанче тӱӱс толдырдаар?» – теди. Лар айттылар: «Он-ийги тӱӱс» теп. ²⁰ «Пайа тӧрт муң кижиге тезе четти қалаш пергемде, слер чииген чииштең қалғанын соонда терип, қанче тӱӱс толдырдаар?» – тегенде, ӱргенчиктери: «Четти тӱӱс» теп, тедилер. ²¹ Анаң Иисус айтты: «Ам даа слерге пилиштиғ эбес пе?» – теди.

Қарағы чоқ кижини часқаны

²² Тем пажында лар Вифсаида-аалға кирдилер. Анда Иисусқа пир қарағы чоқ кижини ақкелип: «Аға қолыңма тегзең» теп, Аанаң сурадылар. ²³ Қарағы чоқ кижини қолынаң алып, аны аалдаң шығара аппарды. Анда қарақтарынға тӱкӱрип, аға қолын салып: «Пре ноо кӧрӱнча ба?» – сурады. ²⁴ Аанзы, эбре кӧрӱп, айтты: «Кижилерди кӧрчам, лар ағаштар ошқаштар, – аара-пеере чӧрчаттырлар» – теди. ²⁵ Анаң Иисус ааң қарақтарынға пазоқ қолын сала-бергенде, ол кижи, маттап кӧрӱп, олоқ чазыл-парды: мағат чақшы кӧре-бертир. ²⁶ Иисус, аны эминге ысчадып, айтты: «По аалға кирбен, сраңай эмиңе пар» – теди.

Слер Мени кемге тоолапчызар?

²⁷ Анаң Иисус ӱргенчиктеринме пирге Филипптың Кесария теп чердиң аалларынға парды. Парчадып, лардаң сурады: «Қалық Мени кемге тоолапча?» теп. ²⁸ Лар айттылар: «Прелери айтчалар: „Сен – Крестеечи Ыйбанзың“ теп. Прелери: „Сен – Илиязың“ теп. Қайзылар тезе: „Сен – пророктардаң пирси поларзың“ теп» – тедилер. ²⁹ Иисус сурады: «Слер чы Мени кемге тоолапчызар?» – теди. «Сен – Христоссың» теп, Пётр Аға айтты. ³⁰ Пётрдың айтқанын уғыб-алып, Иисус: «Мен кем полғанымны кемге да айтпалаар» теп, ларға қадығ айтты.

Иисус Позының қыйналып чӧрерин айтча

³¹ Анаң ларды ӱргедип айда-берди: «Кижи Оғлу кӧп қыйналып чӧрер. Чон-қалықтың улуғлары, улуғ абыстар, қатчы-чозақчылар Аны чаратпан-саларлар. Ол ӧдӱрӱлер. Ӱш кӱнниң пажында тезе Ол тирилип турар» – теди. ³² Поны айдып, Иисус Позыңма ноо поларын чажырбан, – ажылдыра айтты. Пётр тезе, Аны кедре аппарып, Ааң айтқанынға чағдабан, талажа-берди. ³³ Анаң ӱргенчиктеринге қарчыйлан кӧрӱп, Иисус, Пётрға шалчығанче, айтты: «Менең кедре пар, шайтан! Қудайдың эбес, кижиниң керегин сананчаттырзың!» – теди. ³⁴ Анаң анда турған қалықты ӱргенчиктеринме қожа Позыңа қыырыб-алып, ларға айтты: «Мееңме пирге парар этчаң кижи позыңның керектеринме пос-позыңны ундудып таштабыссын. Мени сӱрӱжип, Мееңме пирге парып, позының крес-ағажын аппарзын, – теди. – ³⁵ Позының тынын арғаланарға санапчаң кижи, қайде да этсе, тынын ӱзӱттирер. Менең ӱчӱн, Ақ Тилаастаң ӱчӱн тынын ӱзӱттирген кижи, ээде штеп ле, позының тынын арғаланар, – теди. – ³⁶ Кижи, по чер-чарықты қолынға алчадып, позының тынын қорат-салза, ол алған чер-чарықтаң аға ноо туза полар? – теди. – ³⁷ Андығ кижи позының қоратқан тынын арғаланарға қайдығ да шен ақча-небе тӧлер, са? – теди. – ³⁸ Кем да, амдығы қыйаллығ-чудаң қалықтың кӧзӱнче Мени, Меең сӧстеримни уйадынып, Менең кедре чӧрзе, соонда, – Позының Абазының пағынға шығып, ағарығ ангеллар аразында полып турғанда, Кижи Оғлу андығ кижини эдоқ уйадынып, кедре чӧрер» – теди.

¹ Анаң Иисус ларға айтты: «Шын слерге айтчам: мында турчыған слердең прелериң кӱштиғ Қудайдың Паштағаны келерин ӧлгенинче кӧрер» – теди.

Иисустың қубулып кӧрӱнгени

² Алты кӱнниң пажында Иисус Пётрды, Якупты паза Ыйбаны ла алып, ларба мӧзӱк таға шықты. Таға шыққаннарында, Иисус лардың алында қубул-парды: ³ Ааң кеби, – қар чилеп ақ чылтрақ кеп пол-партыр, кижи пилбес ақ кеп пол-партыр. ⁴ Анаң Илияба Моисей кӧрӱнип келтирлер. Келип, Иисуспа эрбектештилер. ⁵ Поны кӧрӱп, Пётр Иисусқа айттыр: «Ӱргедигчи! Мында писке чақшы! Ӱш одағ штебизеең: презин – Саға, презин – Моисейге, презин – Илияға» – теди. ⁶ Пётр, по айдып, ноо айдарға уңнабан айтқан полтыр. Поны кӧрӱп, эзе, ӱш ӱргенчиги тыңоқ қоруқ-партырлар. ⁷ Пётр ла ээде айтқанда, пулут шық-келип, ларды кӧлектеп келтир. Келген пулут иштинең: «По Меең кӧӧленген Оғлум! Ааң сӧзин уғаар!» теп, ӱн уғулды. ⁸ Анаң ӱргенчиктери эбире кӧргеннери – лардың қыйзында Иисустаң пашқа кижи чоқ полтыр.

⁹ Тағдаң энчиғаннарында, Иисус ларға қадығ айтты: «По мында кӧргеннериңни, Кижи Оғлу ӧлген соонда тирилип турғанче, кемге да айтпалаар» – теди. ¹⁰ Лар по сӧстерин сағыштарыңа салынып та, тирилип турған тегени ноо небези? теп, тештилер. ¹¹ Анаң сурадылар: «Ноодаң аара қатчы-чозақчылар айтчалар, пурнада Илия келер, теп?» – тедилер. ¹² Ол ларға айтты: «Илия пурнада келери, парчын небе пелнери шын. Пичиктоқ пазылғанынча Кижи Оғлу найле қыйнаттырып чадар, аны ақтап та тоолабастар, – теди. – ¹³ Мынаң да артығын айдайын: Пичикте пазылған Илия пайоқ келе-берген-но. Ааңма эт-саларға санағанын кижилер пайоқ эт-салдылар-но» – теди.

Айнаға туттырған оолақты часқаны

¹⁴ Анаң Ол артысқан ӱргенчиктеринге энип келди. Кӧргени – лар қалық аразында қатчы-чозақчыларба ноо-ноо талажып эрбектешчалар. ¹⁵ Иисусты кӧреле, қалық таңзынды. Чӱгӱр келип, Аны улуғладылар. ¹⁶ «Ларба ноодаң ӱчӱн талажып эрбектешчизар?» теп, қатчы-чозақчылардаң Ол сурады. ¹⁷ Қалық аразынаң пир кижи Аға айтты: «Ӱргедигчи! Мен Саға оғлумны пайа ақкелдим. Оғлум тили чоқ айнаға туттырча, – теди. – ¹⁸ Айна аны қайда ла тутса, андоқ соғада черге тӱжӱрча. Ақсынаң кӧбӱк ағып, тижин қағжыратқан темде оғлумның сыны қат-парча. Айназын шығара сӱрзаар теп, мен ӱргенчиктериңе пайа айттым, лар тезе айназын шығара сӱр полбадылар» – теди. ¹⁹ Иисус айтты: «Э-э, пӱтпес қалық! Слербе қайа четтире чӧрейин? Слерге қайа четтире полып, шыдайын? Оолақты Маға ақкеляяр» – теди. ²⁰ Айналығ оолақты Аға ақкелдилер. Иисусты кӧреле, айназы оолақты тың қалтрада-берди. Оолақ, черге тӱжип, ақсынаң кӧбӱк ағып, тоғлана-берди. ²¹ Иисус ааң абазынаң: «Қайы темнең ала по пееде полча?» теп, сурады. Абазы: «Кичиғдең ала, – теди. – ²² Айназы, аны ӧдӱр-саларға санап, отқа, суға кӧп қада таштаған. Сен пре небе штеп уңназаң, писке ачынып, полужа-бер!» – теди. ²³ Иисус тезе аға айтты: «Сен тедиң: пре небе штеп уңназаң теп. Қудайға тезе пӱтчиған кижиниң штеп уңнабас небе чоқ-но» – теди. ²⁴ Поны уғыб-алып, оолақтың абазы, ылғаған позы, кенетки қыйғырып айтты: «Пӱтчам, Қаным! Четтире пӱтпенимге полужып, – пӱттир!» – теди. ²⁵ Қалық ларға чылышчығанын кӧрӱп, Иисус айнаға қадығ айтты: «Ӱскер айна, тили чоқ айна! Сеең пажын пил-кел айтчам: по кижидең шық-пар, паза қарчы кирбе!» – теди. ²⁶ Айтқан сӧзи эрткенче, айна, оолақты қыйғыртып, силгит-келип, шығара шығыбысты. Айназы шық-парғанда, оолақ ӧл-парған чилеп чаттыр. Ол шынап ӧл-парды теп, кӧп кижи, аға кӧрӱп, санаптырлар. ²⁷ Иисус тезе, оолақты қолынаң тудып, азағынға турғусқанда, оолақ турыбысты. ²⁸ Ааң соонда, эмде полғаннарында, ӱргенчиктери Иисустаң сурадылар: «Пис ноодаң аара айназын сӱр полбадыбыс-не?» – тедилер. ²⁹ Ол ларға айтты: «Пашқой-сӧс ла чақшы айтқаңда, по айна шығара сӱрӱлча-но» – теди.

Иисус пазоқ Позының қыйналарын-ӧлерин айтча

³⁰ Анаартын шығала, Галилея-чердиң иштинче пардылар. Иисус, Мени мында таныб-албазыннар теп, санады. ³¹ Ӱргенчиктерин ле ӱргедер этти. Ларды ӱргедип, айт чӧрген: «Кижи Оғлу кижилердиң қолынға перилер, ӧдӱрӱлер. Ӧл-парып, ӱш кӱнниң пажында тезе тирилип турар» – теди. ³² Ӱргенчиктери чы по сӧстерин четтире пилбен қалдылар. Сурарға тезе сурабадылар, – қоруқтылар.

Улуйы-кичийи кем?

³³ Копернаум-тураға парып, келдилер. Эмге кирип одурғаннарында, Иисус ӱргенчиктеринең сурады: «Пайа, чолба парғанмыста, слер ноодаң ӱчӱн эрбектештаар?» – теди. ³⁴ Ӱргенчиктери ӱн шығарбан турдылар: пайа чолда, лардаң улуйы кем, кичийи кем теп, талажып партырлар. ³⁵ Иисус одурып, Позыңа он-ийги ӱргенчигин қыырыб-алып, ларға айтты: «Паштапқы поларға санапчаң кижи қалғанчы кижи ползын, парчазынға қул ползын» – теди. ³⁶ Анаң анда полған кичиғ паланы қолынға алып, лардың ортазынға турғусты. Аны қучақтанып, айтты: ³⁷ «Мени улуғ тоолап, мна миндиғ кичиғ пала ошқашты улуғлап позыңа алған кижи, эткенде, позыңа Мени улуғлап алар. Мени улуғлап алған кижи, эткенде, Мени эбес, Мени Ысқанын улуғлап алар» – теди.

Иисустаң тоғра парчаң, эбезе Ааң чандағы кижи

³⁸ Анаң Ыйбан Аға айтты: «Ӱргедигчи! Пис пайа пир кижини кӧрдибис. Ол кижи, писпе пирге чӧрбес позы, Сеең адыңма кижи айналарын шығара сӱрген полды. „Писпе пирге чӧрбенчаң, анаң-аара паза андығ небе штебе“ теп, аға қадығ айттыбыс» – теди. ³⁹ Иисус айтты: «Аны паза тоқтатпалаар. Кижи, Меең адымма қайғал этчадып, Мени қаралабас, – теди. – ⁴⁰ Пистең тоғра парбачаң кижи, эткенде, ол пистиң чандағы кижи полча, – теди. – ⁴¹ Меең адымны улуғ тоолап, слерге, Христостыйылар теп, изиғ кӱнде суғ перген кижи, – шын слерге айтчам, – соонда улуғ қайралар, – теди. – ⁴² Маға пӱт-турған кичиғлердең презин чабалға кӧңдӱрген кижиге тың чабал полар. Ааң мойнынға тербеен таш азып, талайға тӱжӱргени ол кижиге чақшаарақ полар эди, – теди. – ⁴³ Қолың сени қыйалға тӱжӱрер этсе, ол қолыңны ачынман кезибис. Геенна теп адалчаң ӱчӱрбес отқа ийги қоллығ киргенинең, эрт полбас чадыға пир қоллығ кирери чақшы, – теди. – ⁴⁴⁴⁵ Азағың сени қыйалға тӱжӱрер этсе, ол азағыңны ачынман кезибис. Гееннаға ийги азақтығ киргенинең, эрт полбас чадыға ақсақ полып, кирери чақшы, – теди. ⁴⁶ – ⁴⁷ Қарағың сени қыйалға тӱжӱрер этсе, қарағыңны шурып, шелибис. Қудайдың Паштағанынға пир қарақтығ чедери чақшы, гееннаға ийги қарақтығ киргенинең, – теди. – ⁴⁸ Гееннада қурты ӧлбен қалча, ӧртти ӱчӱрбен кӧйча, – теди. – ⁴⁹ Қудайға ноо ла ӧртепчең кӧдӱриғ туспа тузанча, олоқ ошқаш ноо ла кижи отпа арығланып, тузанар – теди. – ⁵⁰ Тус, ол – чақшы небе. Тус тамы чоқ пол-парза, тусты тустығ штеп-саларзың ма? Слер постары тустығоқ полып, ӧзере ынағ полаар» – теди.

Эр-кижиге эпчизинме чарылыжарға чарар ба?

¹ Иисус, анаартын шығала, Иордан-суғдың ол чандағы Иудея теп черге парды. Пазоқ Аға кӧп қалық чыылышты. Полған сайа чилеп, Ол ларды ӱргедип чӧрди. ² Пир қада фарисейлер келип, Иисусты шыңнап кӧрӱп, сурадылар: «Эр-кижиге эпчизинме чарылыжарға чарар ба?» – тедилер. ³ Иисус айтты: «Мынаң ӱчӱн Моисей слерге ноо сӧспектеди?» – теди. ⁴ Лар айттылар: «Эр-кижиге, ол чарылышчаң қат пас-салған соонда, эпчизинме чарылыжарға Моисей чаратқан» – тедилер. ⁵ Иисус айтты: «Слердиң сағыштарың қадығ пол-парғанынға кӧре, ол андығ сӧспек пас-салған-но, – теди. – ⁶ Шынап тезе, – эңне паштапқызында, парчын небе чайап, Қудай „ларды эр-кижи эт-келип, тижи-кижи эдип чайаған“, – теди. – ⁷ Анаң аара кижи, аба-ичезин преде артыс-келип, эпчизинге чапшын-парча, – теди. – ⁸ Ийги паш қожылғанда, лар ам ийги кижи эбес, лар ам пир эди-чан, пир сағыш пол-парчалар, – теди. – ⁹ Андығ полғанда, Қудайдың пирге қошқан кижилерди кижи чарылышпазын» – теди. ¹⁰ Соонда, эмге нанғаннарында, ӱргенчиктери Ааң по чооқташқан эрбегинең ӱчӱн сурадылар. ¹¹ Иисус ларға айтты: «Эпчизинме чарылыш-келип, пашқа қаат алып, ээде штеп-салған эр-кижи наа алған тижи-кижибе чӧйге чӧрча-но, қыйалға тӱшча, – теди. – ¹² Эринме чарылыш-келип, пашқа кижиге парып, ээде штеп-салған эпчи-кижи олоқ чӧйге чӧрча-но, олоқ қыйалға тӱшча» – теди.

Иисус палларды алғапча

¹³ Анаң пир қада улуғ кижилер постарының палларын Иисусқа ақкелдилер, – қолынма тегип алғазын теп. Ӱргенчиктери тезе ол ақкелген палларын Аға пожатпан-салдылар. ¹⁴ Андығды кӧриб-алып, Иисустың қаны қурды. Ӱргенчиктеринге Ол айтты: «Палларды пожадаар. Маға келгеннеринде, ларды тоқтатпалаар. По паллар ошқаш кижилер Қудайдың Паштағанының кижилери-но! – теди. – ¹⁵ Шын слерге айтчам: пала чилеп сағыжынма Қудайдың Паштағанын албаан кижи, Қудайдың Паштағанынға четпес» – теди. ¹⁶ Иисус келген палларды қучақтанып, ларға қолын салып, алғады.

Пай кижиниң сананғаны

¹⁷ Анаң Иисус, парар эдип, чолынға шықчығанында, Аға пир кижи чӱгӱр келтир. Ааң алында тизеленип, сурады: «Чақшылығ ӱргедигчи! Эрт полбас чадыға кирерге ноо этсем чарар-не?» – теди. ¹⁸ Иисус аға айтты: «Нӧӧре „чақшылығ“ теп, Мени ададың? Кем да чақшылығ эбес, чағыс Қудай ла чақшылығ» – теди. ¹⁹ Анаң аға айтты: «Қудай сӧспектерин сен пилчаң-са: кижи ӧдӱрбе теп, чӧйге чӧрбе теп, оорлаба, чойлаған кӧреечи полба, кижиге чойлаба, аба-ичезин улуғлап тоола теп» – теди. ²⁰ Ол кижи Иисусқа айтты: «Ӱргедигчи! По Қудай сӧспектерин мен кичиғдең ала шебер тудуп, чӧрчам» – теди. ²¹ Иисус, аға кӧрӱп, кӧӧлене айтты: «Эткенде, пир ле небе саға четпенча. Парып, парчын позының небелериң садып, алған ақчаны чоқ-кижилерге ӱлеп пер. Ээде мында штеп-салзаң, тегриде пайлығ поларзың. Анаң-на, Маға келип, Мееңме пирге пар» – теди. ²² Ол кижи тезе, по Иисустың айтқанын уғыб-одурып, шырайын қубулды. Сағыжы чақшы эбес пол-парып, кедре пара-берди. Ноодаң ӱчӱн тезе, – ол, эзе, тың пай кижи полған полтыр.

²³ Иисус, эбирелеп кӧрӱп, ӱргенчиктеринге айтты: «Пай кижиге Қудайдың Паштағанынға чедерге тың шедик!» – теди. ²⁴ По сӧс уғыб-алып, ӱргенчиктери ӱрӱк-келип қайғаштылар. Иисус тезе қада айтты: «Палларым! Пай кижиге Қудайдың Паштағанынға чедерге тың шедик-но! – теди. – ²⁵ Пай кижи Қудайдың Паштағанынға четкенинең, тӧӧ-мал инге кӧзӱнге ӧдӱп кирери ныңнақ» – теди. ²⁶ Ӱргенчиктери, тың қайғажып, ӧзере сураштылар: «Андығ полғанда, эзе, кем арғаланыб-алар?» – тештилер. ²⁷ Иисус, ларға кӧрӱп, айтты: «Арғалатчаң кереги – кижи кереги эбес, чағыс ла Қудай ол небе этча. Қудай тезе эт полбас небе чоқ» – теди. ²⁸ Анаң Пётр айт шықты: «Ана, пис-но, позының парчын небелерибисти таштап, Сееңме пирге пара-бердибис, эзе» – теди. ²⁹ Иисус айтты: «Шын айтчам слерге: Менең ӱчӱн, Ақ Тилаастаң ӱчӱн позының эмин, эр-қарындаштарын, қыс-қарындаштарын, ичезин, абазын, эбезе палларын, эбезе черин-қыразын таштаған кижи, ³⁰ по амдығы темде таштағанынаң чӱс қада артық алар: эмнерди да, эр-қарындаштарды да, қыс-қарындаштарды да, ичелерди да, палларды да, чер-қыраларды да. Полчаң темде тезе ол кижи эрт полбас чадыйын алароқ, – теди. – ³¹ Ам паштапқы полчаң кӧп кижилер ол темде эң соонында қалар. Ам эң соонында қалған кӧп кижилер ол темде паштапқы кижи поларлар» – теди.

Иисустың Иерусалимға парғаны

³² Анаң лар чолба Иерусалим-тураға шығып пардылар. Иисус эңне пурнада парды. Ӱргенчиктери, Ааң соонда парып, қоруққанче таңзынып пардылар. Иисус, он-ийги ӱргенчигин кедре қыырып, Ааңма ноо поларын пазоқ ларға айда-берди: «³³ Мна, пис Иерусалимға шығып келчабыс. Анда Кижи Оғлу улуғ абыстардың, қатчы-чозақчылардың қолынға перилер. Ааннар Кижи Оғлун ӧдӱрерге чарғылап, Аны пашқа чозақтығ кижилерге перибизерлер, – теди. – ³⁴ Пашқа чозақтығ кижилер тезе Аны асқайлап, Аны шап, Аға тӱкӱрип, ӧдӱрерлер. Ӱш кӱнниң пажында тезе Ол тирилип турар» – теди.

Якуппа Ыйбаның сурағаны

³⁵ Анаң Зеведейдиң ийги оғлу – Якуппа Ыйбан, Аға келип, айттылар: «Ӱргедигчи! Сураған небебисти писке эдерзиң теп, санапчабыс» – тедилер. ³⁶ Ол ларға айтты: «Мен слерге ноо эдейин теп, санапчызар?» – теди. ³⁷ Лар айттылар: «Сен, Позының пағыңа шыққаңда, пистең презибисти оң чаныңнаң, презибисти сол чаныңнаң одурт» – тедилер. ³⁸ Иисус чы ларға айтты: «Слер мыны сурап, сурағаннарыңны пилбен сурапчызар. Меең айағымнаң слер ижер поларзар ба? Меең чолымма слер парар поларзар ба?» – теди. ³⁹ Лар: «Эзе, ижер да, парар да поларбыс» – тедилер. Иисус анаң айтты: «Меең айағымнаң слер ижерзар, Меең чолымма слер парарзар, – теди. – ⁴⁰ Меең тезе оң чанымнаң, эбезе сол чанымнаң одурары Меең керегим эбес. Ол чери кемге пелнеген, ол ла одурар» – теди. ⁴¹ По эрбектешкенин уғып, он ӱргенчиги Якуппа Ыйбанға қыртыжа тарындылар. ⁴² Иисус тезе, ларды парчазын Позыңа қыырыб-алып, айтты: «Қааннар теп адалчаң кижилер позының қалығының пажын пилчиғанын слер уңнапчызар. Пийлер позының қалығын қолында тутчығанын слер уңнапчызар, – теди. – ⁴³ Слердиң тезе араларыңда андығ полбазын. Слердиң араларыңда улуғ поларға санапчаң кижи, слердиң парчаларыңа чалчы ползын, – теди. – ⁴⁴ Слердиң араларыңда эңне паштапқы поларға санапчаң кижи, парчаларыңа қул ползын, – теди. – ⁴⁵ Кижи Оғлу да қалықты қул эдерге эбес, Позы лардың қул поларға по чарыққа келди-но. По чарыққа келип, кӧп кижидең ӱчӱн Позының тынын ӱзӱттирип ӧлерге келди-но» – теди.

Қарағы чоқ Вартимейды часқаны

⁴⁶ Анаң Иерихон-тураға кирдилер. Иисус ӱргенчиктеринме, кӧп қалықпа анаартын шықчығанда, чолында Тимейдиң оғлу қарағы чоқ Вартимей небе суранып одурчаттыр. ⁴⁷ Назареттиң кижизи Иисус парчығанын уғала, ол қыйғырып айтты: «Давид Тӧлӱ! Маға ачынзаң» – теди. ⁴⁸ Қалықтың кӧбизи аны шым полдырды. Ол тезе тыңаарақ та қыйғыра-берди: «Давидтың Тӧлӱ Иисус, маға ачынзаң!» – теди. ⁴⁹ Иисус тоқтап турып: «Аны Маға қыыраар», – теди. Кижилер, Вартимейге келип, айттылар: «Ол сени Позыңа қыырча. Қоруқпан пар» – тедилер. ⁵⁰ Вартимей, азағынға турып, ӱстӱнги кебин шурун-келип, Иисусқа келди. ⁵¹ Иисус сурады: «Мен ноо эдейин теп, санапчаң?» – теди. Қарағы чоқ кижи айтты: «Ӱргедигчи! Қарақтығ поларға санапчам!» теп. ⁵² Иисус аға айтты: «Пар, Қудайға пӱткениң сени арғалады» теп. Айтқан сӧзи эрткенче, ол кижиниң қарақтары кӧре-бертир. Анаң ол, Иисусты сӱрӱжип, Ааңма пирге чолба пара-берди.

Иисустың шаптығ-алғыштығ Иерусалимға киргени

¹ Иерусалимға парчадып, Элеон-тағдың тӧзӱнде турған Виффагия, Вифания теп ааллардаң ырақ эбесте полчығанда, Иисус ийги ӱргенчигин Позыңа қыырды. ² Қыырып, айтты: «Ана ӱдре турчаң аалға параар. Ол аалға кир-келип, анда пир паратаға пағлап-салған мӱнмен полған иштек-малды кӧрерзар. Аны шежип, Маға ақкеляяр, – теди. – ³ Кем сураза: „Ноо этчизар?“ теп, слер айдаар: „По иштек-мал Улуғ-Қаанға керек. Улуғ-Қаан аны олоқ нандра ыза-берер“ теп» – теди. ⁴ Лар парып, паратағы таштында пағлап-салған иштек-малды тап, аны шежиб-алдылар. ⁵ Анда турған кижилердиң прелери ларға айттылар: «Нӧӧре иштекти шежип аппарчызар?» – тедилер. ⁶ Лар Иисустың айт-салған сӧзинме айттылар. Анаң аара кижилер ларды тутпан пожаттылар. ⁷ Ол иштекти Иисусқа ақкелдилер. Иштек-малдың ӱстӱнге кептер сал-салдылар. Анаң Иисус, иштекке мӱн-келип, пара-берди. ⁸ Ол мӱнип парчығанда, кӧп кижи позының кептерин Ааң чолынға чайды. Қайы кижи, ағаштаң пӱрлиғ салаларын кезип, Ааң чолынғоқ чайды. ⁹ Алдында – соонында парчыған қалық, Иисусты улуғлап, қыйғырышты: «Осанна! Улуғ-Қаанның ады-шабын алып келчиғаны алғыштығ ползын! – тедилер. – ¹⁰ Абабыс Давидтың келчиған Паштағаны алғыштығ ползын! Тегриде осанна!» – тештилер. ¹¹ Иисус, Иерусалимға чедип, Қудай Ӧргезинге кирди. Анда парчазын кӧр чӧрӱп, айбын полғаннаң аара, он ийги ӱргенчигин алып, Вифания теп аалға қонарға парды.

Честеги чоқ смоква-ағаш

¹² Пазағы кӱнде, Вифаниядаң шығып парғаннарында, Иисус аштап-партыр. ¹³ Ырақтаң пӱрлиғ смоква теп ағашты кӧреле, ааң честегин тапқайын-не теп, соғада аға парды. Че аға келеле, пӱрдең пашқа небе таппады. Ноодаң ӱчӱн тезе, – смоква-честеги пӱдер теми четкелек полған полтыр. ¹⁴ Иисус ағашқа айтты: «Кижи мынаң ала по чашқа сеең честегиң чиибезин» – теди. По Ааң айтқанын ӱргенчиктери уғып турдылар.

Иисустың Қудай Ӧргезинге келгени

¹⁵ Анаң Иерусалимға келдилер. Иисус Қудай Ӧргезинге кирип, анда садышчаң қалықты шығара сӱре-берди. Ақча орнашчаң кижи столларын, қалабуқ сатчаң кижи орунаштарын аңдарып чӧрди. ¹⁶ Қудай Ӧргезиниң эжик-алынче небе тажыпчаң-аппарчаң кижилерди тоқтатты. ¹⁷ Қалықты ӱргедип, айт чӧрди: «Пичикте пееде пазылған: „Меең эмим, ол – парчын қалықтардың пашқойчаң эми теп, адалар“. Слер тезе пашқойчаң эмин уйады чоқ кижилер чыылышчаң уйазы штеп-салдаар» – теди. ¹⁸ Улуғ абыстарба қатчы-чозақчылар по Ааң айтқанын уғып, Аны қоруғып чӧрдилер. Қоруғып, Аны ӧдӱрерге ағлақ тиледилер. Лар артық та кӧрбен қайтсыннар: қалық парчазы Иисустың ӱргедийинге қайғап-турды. ¹⁹ Айбын полыбысқанда, Ол турадаң шық-парды.

Кижи ийгиленмен пӱтсе, ааң парчын небе шығар

²⁰ Анаң эртен чолба тураға парчадып, пайағы смоква-ағаштың ақтап қур-парғанын кӧриб-алдылар. ²¹ Смоква-ағашты кӧриб-алып, Пётр Аға айтты: «Ӱргедигчи! Кӧрзең, Сен пайа қарғаған смоква-ағаш қур-партыр» – теди. ²² Иисус ларға айтты: «Қудайға пӱдаар! – теди. – ²³ Шын айтчам слерге: кижи, сӧс айдып, айтқан сӧзинге ийгиленмен пӱтсе, парчын айтқаны пӱт-парар. По таға: „Қодырынып, талайға тӱш“ теп, андығ кижи айтса, ааң айтқанынча пол-парар, – теди. – ²⁴ Анаң аара Мен слерге айтчам: пашқойып, сурағаным шынап пӱт-парды теп, пӱт-келип пашқойаар. Ээде пашқойзаар, парчын сураған небе слерге полар, – теди. – ²⁵ Пашқойып, сағыштарыңа кижиге чабал сананғаны пар полза, ол сананғанын таштазар. Ээде этсаар, Тегридағы Аба слердиң қыйалларың эдоқ таштар, – теди. – ²⁶ Слер кижи эткен қыйалларын сағыштарыңнаң таштабазаар, Тегридағы Аба слердиң қыйалларың эдоқ таштабас» – теди.

«Сеең эткенин кем чаратқан?»

²⁷ Лар Иерусалимға пазоқ кирдилер. Қудай Ӧргезинде Иисус пазып чӧргенде, улуғ абыстар, қатчы-чозақчылар, чон-қалықтың улуғлары Иисусқа келип, ²⁸ айттылар: «Сеең эткенин кем чаратқан? Кемниң чаратқанын алып, Сен ээде штепчаң?» – тедилер. ²⁹ Иисус ларға айтты: «Мен слердең пир ле небе сурайын. Сурағанымны айтсаар, пееде эдерге кем Мени чаратқанын слерге айдарымоқ, – теди. – ³⁰ Ыйбан крестеп чӧрӱп, Қудайдаң ма, эбезе кижидең ма чаратқанын алып, крестеди? Маға шынны айдаар» – теди. ³¹ Лар ӧзере айдыштылар: «„Қудайдаң“ теп, айтсабыс, Ол ноо теер? „Нӧӧре слер аға пӱтпен қалдаар“ теп, айдар-но, – тештилер. – ³² „Кижидең“ теп, айдарға қоруқчабыс-но, – қалық Ыйбанны пророкқа тоолапча» – тештилер. ³³ Ноо айдарға? – «Уңнабанчабыс» теп, Иисусқа айттылар. Иисус ларға айтты: «Андығ полғанда, Меең эткенимни кем чаратқанын слерге эдоқ айтпассым» – теди.

Чалчыларға тӧӧйлеп айтқаны

¹ Иисус ларға тӧӧйлеп айда-берди: «Пир кижи виноград-ағаш ӧстӱрди. Виноград-ағаш аразын айландыра шеденнеп, честек нанчып-кел ағысчаң чер штеп-салып, қадаачылар одурар черин кӧдӱрди. Анаң по пелнеп-салған виноград-ағаш аразын чалчыларының қолынға перип, позы чоруқтап парыбыстыр, – теди. – ² Честек сағар тушта виноград честегинең позының ӱлӱжин аларға пир қулын чалчыларынға ыстыр, – теди. – ³ Чалчылары тезе, ысқан қулын тудыб-алып, шап-салып, аны қуруғ нандырдылар, – теди. – ⁴ Ээзи ӱр эбес тем соонда пашқа қулын ыстыр. Аанзының пажын чара шап-салып, асқайлат-кел пожаттылар, – теди. – ⁵ Пазоқ пашқа қулын ысқанда, аны ӧдӱр-салтырлар. Кӧп пашқа ысқан қулларын қайзын шаптылар, қайзын ӧдӱрдилер, – теди. – ⁶ Ээзилериниң кӧӧленген чағыс оғлу полған полтыр. Эңне полбаста, ол аны ыстыр. Ызып, пееде айдынды: оғлумны тоолап, тегбестер аны теп, – теди. – ⁷ Чалчылары тезе, ээзилериниң оғлуны кӧриб-алып, ӧзере айдыштылар: „По оол – абазының чағыс ла оғлу. Ол ла по черин энчиленер. Аны ӧдӱр-салзабыс, ээзибистиң виноград ӧсчең чери пистийи полар-но“ теп, тештирлер, – теди. – ⁸ Ээзилериниң оғлуны тудыб-алып, ӧдӱр-салдылар. Ӧлген сӧӧгин тезе виноград-ағаш черинең ажыра таштабыстырлар, – теди. – ⁹ Андығ полғанда, виноград ӧсчең чериниң ээзи чалчыларынға ноо штеп-салар? Ноо штезин, – позы келип, чалчыларын ӧдӱр-салар-но. Виноград ӧсчең черин тезе пашқа чалчыларынға перибизер, – теди. – ¹⁰ Пичигинде слер қыырдаар, са? „Пӱдӱрчилер пӱдӱрерге албан-салған таш, соонда ол таш эм тӧзӱн тутчыған таш пол-парча, – теди. – ¹¹ Андығ небени Улуғ-Қаан этча, андығ қайғал эткенинге таңзынып кӧрчабыс“» – теди.

¹² По сӧс айдып, Иисус пистең ӱчӱн айтты теп, улуғ абыстарба қатчы-чозақчылар пилиб-алдылар. Қалық полбаза, Аны тудар эдилер. Турған қалықты тезе қоруғып, Иисусты артызып, пара-бердилер.

Императорға албан тӧлерге чарар ба, чарабас па?

¹³ Тем пажында лар, Иисусты сӧзинең тудыб-аларға, фарисейлерди Ирод кижилеринме ыстылар. ¹⁴ Ысқан кижилер, Аға келип, айттылар: «Ӱргедигчи! Сен шынық полчығаныңны, парчын кижиге тең кӧрчиғаныңны пис чақшы уңнапчабыс. Кижиниң улуйынға-кичийинге кӧрбен, Қудай чолынма парар керегинге Сен шын ӱргетчаң. Анаң аара писке айт-пер: Римның императорынға албан тӧлерге чарар ба, чарабас па? Аға албан тӧлерге писке керек па, эбезе керегибис чоқ па?» – тедилер. ¹⁵ Иисус, лардың ийги сағыштығ полчығанын пилип, айтты: «Нӧӧре Мени шыңнап кӧрчизар? Маға динарий-ақчаны ақкелип пераар» – теди. ¹⁶ Лар ақкелдилер. «По кемниң сомы, кемниң пасқаны?» теп, сурады. Лар: «Императордың», – тедилер. ¹⁷ Иисус айтты: «Императордыйын императорға пераар, Қудайдыйын тезе Қудайға пераар» теп. Ааң по айтқанын уғыб-алып, таңзынып турдылар.

Кижи тирилип турғаны керегинең ӱчӱн эрбек

¹⁸ Ӧл-парып, кижи ақтап тирилип турбас теп, айтчаң саддукейлер келди. Келип, Иисустаң сурадылар: « ¹⁹ Ӱргедигчи! Моисей писке сӧспеқ пасқан: „Ача, кижи алып, пала таппан ӧл-парза, ӧксӱс қалған эпчизин туңмазы алыб-алзын. Ачазының тӧлин қада пӱдӱрзин“ теп, – тедилер. – ²⁰ Четти қарындаш полған полтыр. Паштапқы ачалары қыс алып, пала таппан, пир темде ӧл-парған полтыр, – тедилер. – ²¹ Ӧксӱс қалған эпчизин туңмазы алды. Пала эдоқ таппан, пирде ӧл-партыроқ. Ийгинчи туңмазы эдоқ пала таппан, ӧл-партыр, – тедилер. – ²² Ээде четти қарындаш парчазы ол эпчи-кижи алғылап, пала таппандырлар. Эңне қалғанында эпчи-кижи да ӧл-партыр, – тедилер. – ²³ Ээде полғанда, парчын кижи тирилер кӱнде ол эпчи-кижи қайы қарындаштың эпчизи полар? Ол, эзе, четтилезиниң эпчизи полған-но» – тедилер. ²⁴ Иисус ларға айтты: «Пичигин, Қудай кӱжин четтире уңнабан, слер ээде айтчызар-не. Ээде айт-келип, слер алақчызар, – теди. – ²⁵ Кижи, тирилип турып, эзе, кижи да албас, кижиге да парбас, тегридағы ангел чилеп полар-но, – теди. – ²⁶ Ӧлген кижи тирилип турарынаң ӱчӱн Моисей Пичигинде қыырбадаар ба? Кӧйген ағажақтаң Қудай Моисейге айтқан: „Мен Авраамның Қудайыбын, Мен Исаактың Қудайыбын, Мен Якуптың Қудайыбын“ теп, са? – теди. – ²⁷ Эткенде, Қудай, Ол – ӧл-парған кижилердиң Қудайы полчаң-педи, Ол тириғ кижилердиң ла Қудайы-но. Анаң аара слер тың алақчызар» – теди.

Эңне паштапқы Қудайдың сӧспеги

²⁸ Қатчы-чозақчылардаң пирси ларға келип, по талажып эрбектешкенин уғып турды. Иисустың мна-по чақшы айтқанын уғыб-алып, ол Аанаң сурады: «Айт-перзең, Қудай сӧспектеринең эңне паштапқы сӧспеги қайдығ?» теп. ²⁹ Иисус айтты: «Эңне паштапқы сӧспеги по: „Израиль, уқ! Улуғ-Қаан Қудайыбыс, Ол – чағыс ла Улуғ-Қаан. ³⁰ Улуғ-Қаан Қудайыбысты парчын чӱрегиңме, парчын паарыңма, парчын сағыжыңма, парчын кӱжиңме кӧӧлен“ – теди. – ³¹ Ийгинчи сӧспеги андығоқ: „Қоштағы кижини, позыңны чилеп, кӧӧлен“. По сӧспектеринең артық улуғ сӧспек чоқ» – теди. ³² Қатчы-чозақчы кижи айтты: «Чақшы тедиң, Ӱргедигчи! Шынны айттың: „Чағыс ла Қудай пар, Аанаң пашқа Қудай чоқ“ теп. ³³ Парчын чӱрегиңме, парчын сағыжыңма, парчын кӱжиңме Қудайды кӧӧлен. Ол кӧӧленгени Қудайға ӧртеп-кел ноо да кӧдӱриғ кӧдӱргенинең улуғаарақ. Қоштағы кижини, позыңны чилеп, кӧӧлен. Ол қоштағы кижини кӧӧленгени Қудайға ӧртеп-кел ноо да кӧдӱриғ кӧдӱргенинең эдоқ улуғаарақ» – теди. ³⁴ Иисус, по керсе сӧс уғып, айтты: «Сен Қудайдың Паштағанынаң ырақ эбессиң» – теди. Ааң по айтқан соонда кем да, ноо да сурар этпеди.

Христос Давидтың Улуғ-Қааны ба, чоқ ааң Оғлу ба?

³⁵ Анаң Қудай Ӧргезинде пазоқ ӱргедип, Иисус айтты: «Қатчы-чозақчылар нӧӧре айтчалар: „Христос – Давид тӧлӱ“ теп? – теди. – ³⁶ Давид позы, эзе, Ағарығ Тынынма айтқан эбес-педи: „Улуғ-Қаан Қудай меең Улуғ-Қаанымға айтқан: Сеең ӧштӱғлерин негиб-алып, ларды азағың алынға салғанымче, сен оң чанымнаң одур“ теп, – теди. – ³⁷ Давид позы Аны Улуғ-Қааным теп, адапчығанда, Христос Давид тӧлӱ полар-педи?» – теди. Кӧп қалық Аны қын-келип уғып турды.

«Қатчы-чозақчылардаң шеберленип чӧраар»

³⁸ Ӱргет чӧрӱп, Иисус айдып чӧрди: «Қатчы-чозақчылардаң шеберленип чӧраар. Лар узун кеп кезерге тың қынчалар. Мазарда чӧрчиғаннарында, кижидең эзен-менчи аларға тың кӧӧленчалар. ³⁹ Лар синагогада эңне алында одурарға, кижи той салғанда, тӧр черинде одурарға тың кӧӧленчалар, – теди. – ⁴⁰ Қатчы-чозақчы кижилер – ӧксӱс қалған эпчи-кижиниң қалғанын чиип-кел, олоқ темде қалық кӧзӱнче кӧргӱзее ӱр пашқойып турчаң кижилери. Анаң-аара лар соонда қадығ чарғыға тӱжерлер» – теди.

Ӧксӱс қалған эпчи-кижи ақчачағын салғаны

⁴¹ Анаң Иисус ақча саларға турған қарчақ чанында одурып, қалық ақчалары салчығанын кӧрди. Кӧп пай кижи келип, кӧптең салды. ⁴² Пир ӧксӱс қалған чоқ эпчи-кижи келип, ийги аақ чес ақчачағын сал-салды. ⁴³ Иисус ӱргенчиктерин қыырыб-алып, ларға айтты: «Шын айтчам слерге: по ӧксӱс қалған чоқ эпчи-кижи кемнең да кӧп ақча сал-салды, – теди. – ⁴⁴ Парчазы артығынаң салдылар, по ӧксӱс қалған эпчи-кижи тезе, чоқ-кижи позы, позының пары-чоғын, чииш-чадыйы ақчазын сал-салды» – теди.

Улуғ шедиктер полар, сӱрӱп-қачырарлар слерди

¹ Иисус Қудай Ӧргезинең шықчығанда, ӱргенчиктеринең пирси Аға айтты: «Ӱргедигчи! Кӧр, қайдығ чақшы таштар, қайдығ чақшы пӱдӱрген эмнер, са!» – теди. ² Иисус аға айтты: «По поғда эмнерге кӧрӱп айтчаң ма? Мында, эзе, таш ӱстӱнде таш та қалбас, – парчын небе аңдарылып-сайалар-но» – теди.

³ Анаң Иисус Қудай Ӧргезинең ӱдре турчыған Елеон теп тағдың пағрында одурчығанда, Пётр, Якуп, Ыйбан, паза Андрей Иисусқа ӧзалынаң келип, Аанаң сурадылар: ⁴ «Сеең пайа айтқан небе қачан поларын писке айт-перзең? Ол тем келди теп, ноо кӧрӱп пилербис?» – тедилер. ⁵ Иисус айтты: «Шеберленаар, слерди кем да меккеге кирдирбезин! – теди. – ⁶ Кӧп кижи Меең адымма аданып, „По Менбин“ теп, кӧп кижини алақтырарлар, – теди. – ⁷ Чағын-ырақта шағлар шығып полчығанын уғып, қоруқпалаар: полчаң темде андығ полары керек. Андығ да полза, ол – темнердиң ужы эбес, – теди. – ⁸ Ол тушта пир қалық пашқа қалықпа, пир қаан пашқа қаанма шағлажыбыза-берер. Қайы черлерде чер силгилина-берер. Қалықтарға аштағ-ӧлӱм тӱжер. По парчын полары – туғар алында келген ағрыйлар-но, – теди. – ⁹ Слер тезе постарың қай поларын кӧраар: слерди синагогаларда чарғылап, андоқ шабарлар. Қааннардың, улуғ пийлердиң алдында слерди турғузып, Менең аара кӧрее эдип айдарға турғузарлар, – теди. – ¹⁰ Эңне паштап тезе қалық қалбан – парчын қалық аразында Ақ Тилаас чарлалзын, – теди. – ¹¹ Слерди тудып аппарғаннарында, анда ноо айдарым теп, сананмалаар. Ол тушта слерге ноо айдылза, аны ла айдаар. Слер постарың эбес, Ағарығ Тын айдар-но, – теди. – ¹² Қарындаш позының қарындажын, абазы позының палазын ӧлӱмге перибизер. Паллар тезе аба-ичелеринең тоғра шығып, ларды ӧдӱрерлер, – теди. – ¹³ Слер Меең адымны алғаннарың ӱчӱн слерге чабал кӧрерлер. Ол тӱшкен обал эртизип, четтире шыдаған кижи ле арғаланар» – теди.

¹⁴ Анаң Иисус айтты: «Чудаң небе полбачаң черде чудаң небе шыққанын кӧрзаар, – мна поны қыырып кижи пилгей, – андығ небе полғанда, Иудей теп чердиң кижилери тағларға тессиннер, – теди. – ¹⁵ Эмниң ӱстӱнде полған кижи, эмге, небе аларға теп, кирбен тессин, – теди. – ¹⁶ Қыразында полған кижи, эминге, кебин аларға теп, нанман тессин, – теди. – ¹⁷ Қурсақтығ тижи-кижиге, пала эмисчиған эпчи-кижиге улуғ шедик тӱжер! – теди. – ¹⁸ Ол шедик керектери қышқыда ла полбазын теп, пашқойзаар, – теди. – ¹⁹ Ол темде тӱшкен ачығ Қудайдың ноо ла чайаған туштаң ала полбаан, соонда да полбас, – теди. – ²⁰ Ол ачығ темни Улуғ-Қаан қысқартпаза, по чер ӱстӱнде кем да тириғ қалбас эди. Улуғ-Қаан Позы таллаған кижилердең ла ӱчӱн ол темни қысқадар, – теди. – ²¹ Ол темде слерге кем айтса: „Кӧр, Христос – мында“, эбезе „Ол – анда“ теп, ларға пӱтпеляяр! – теди. – ²² Ол темде шын эбес христостар, шын эбес пророктар кӧп табылып шығар. Лар, таңма кӧргӱзип, қайғал небе эдип, Улуғ-Қаан таллаған кижилерди да, – алақтырғаны шықса, – алақтырарлар, – теди. – ²³ Слер чы сақ полаар! Мен, мна, ол темде қай-ноо поларын слерге тӱгезин айда-бердим» – теди.

Кижи Оғлу пулутта келчиғаны кӧрӱнер

«²⁴ Ол темде, улуғ ачығ тӱжип эрт-парғанында, кӱн қарар-парар, ай позының чарығын шығарбас, – теди. – ²⁵ Ол темде тегридең чылтыстары тӱжерлер, тегриниң пӱдӱргени сайалар, – теди. – ²⁶ Олоқ темде кижилер Кижи Оғлуны кӧрерлер. Ол Кижи Оғлу, улуғ кӱштиғ, улуғ пақтығ Позы, пулуттарда парып, келер, – теди. – ²⁷ Келип, ол Кижи Оғлу ангелларын ызар. Ысқан ангеллары по чарықтың парчын черлерге чӧрӱп, Ааң таллаб-алған кижилерин чыылыштырарлар, – теди. – ²⁸ Смоква-ағашқа кӧраар: ол ағаш, ӧзӱм шығарып, пӱрленип, чайғы туш келчиғанын кӧргӱсча, са, – теди. – ²⁹ Мында андығоқ: Меең мна слерге айтқаным пар полза, эткенде, ол тем чағын, ол тем келди, – теди. – ³⁰ Шын айтчам слерге: по парчын айтқаным амдығы кижи чатқанынча шығар, – теди. – ³¹ Тегри, чер эрт-парар, Меең сӧзим тезе қалар» – теди.

«Ол кӱн, ол час келерин кем да уңнабанча»

«³² Ол кӱн, ол час келерин кем да уңнабанча. Тегридағы ангеллар да, Кижи Оғлу да уңнабанча, чағыс ла Аба уңнапча, – теди. – ³³ Сақ полып, пашқойаар! Ол тем қачан келерин слер уңнабанчызар-но, – теди. – ³⁴ Ол тем по небе ошқаш: кижи, чоруққа парып, қулларынға эмин тударға артысты. Штечең ижин қулларынға перип-айдып, эжикта турчаң қадарчызынға: „Сақ пол“ теп, айттырды» – теди. – ³⁵ Анаң Иисус айтты: «Эткенде, сақ полаар! Эм ээзи қачан келерин: иирде ба, чоқ тӱн ортазында ба, чоқ таң атчыған темде ба, чоқ эртен ма, – слер уңнабанчызар-но, – теди. – ³⁶ Ээзи, аны сақтабан темде нанып, слердиң узуп чатқаннарыңны пас-парбазын! – теди. – ³⁷ Слерге айдып, Мен парчын кижиге айтчам: сақ полаар!» – теди.

Иисусты ӧдӱрерге ағлақ тилепчалар

¹ Пасха-пайрамма ачыбан-аш пайрамынға ийги кӱн қалған полды. Улуғ абыстарба қатчы-чозақчылар Иисусты меккебе тут-келип, ӧдӱрерге ағлақ тиледилер. ² «Пайрамда ла тударға чарабас, тутсабыс, – қалық пулғанып ӱрӱктер» – тештилер.

Қыймат арығ қайақ Иисустаң ӱчӱн ақкелгени

³ Иисус Вифания теп аалда, чазылбас палығлығ Симон теп кижи эминде полып, қыйын одурғанында, ақ палғаштаң эткен қупшын тудып, пир эпчи-кижи кир-келди. Қупшын иштинге қыймат нард теп ӧзӱмнең эткен чараш чыстығ арығ қайақ урған полтыр. Эпчи-кижи кир-келип ле, қупшынның ақсын сындырып ажып, қайағын Иисустың пажынға урды. ⁴ Андоқ полған қайы кижи, ӧкпеленип, постарының ортада айдыштылар: «Қайақты ээде қоратчаң ма?! – тештилер. – ⁵ Ол қайағын ӱш чӱс динарий-ақча артықтаң садыбызарға керек полған-но. Алған ақчазын тезе чоқ-кижилерге ӱлеп перер эди!» – тештилер. Лар эпчи-кижиге кӧрӱп, тың қанығып одурдылар. ⁶ Иисус айтты: «Эпчи-кижини тегбелаар. Нӧӧре аны уйаттырчызар? Ол Маға чақшы небе этти-но, – теди. – ⁷ Чоқ-кижилер слердиң қыйзында по чашқа поларлар, ларға чақшы эдерге ле санап, олоқ чақшы эдерзар. Мен тезе слердиң аразында по чашқа полбассым-но, – теди. – ⁸ По эпчи-кижи этчең керегин этти: келер темимни пурнап, эди-чанымны арығ қайақпа шылап-кел, Мени чығарға пелнеп-салды-но, – теди. – ⁹ Шын айтчам слерге: по ақ чарықта парчын қалық, ларға чарлаған Ақ Тилаасты уңнаб-ал, по эпчи-кижи эткенин уңнароқ. Ааң по эткенин ундутпастар» – теди.

Иуда Иисусты садып перерге ағлақ тилепча

¹⁰ Иуда Искариот теп он-ийги ӱргенчигинең пирси, Иисусты садып перейин теп, улуғ абыстарға парды. ¹¹ Ааннар Иудааң айтқанын уғала, ӧргӱндилер. Аға кӱмӱш ақча тӧле-берерге сӧс пердилер. Ам Иуда Иисусты садып перерге ағлақ тилеп чӧре-берди.

Иисус ӱргенчиктеринме пирге пасха ажын чиипча

¹² Ачыбан-аш пайрамының паштапқы кӱнинде Қудайға кӧдӱрген пасха қурағанын чиипчаңнар. Ол кӱнде ӱргенчиктери Иисустаң сурадылар: «Пасха қурағанын Сен қайда чиир этчаң? Сеең айтқан черге парып, пис аны анда пелнеп-саларбыс» – тедилер. ¹³ Иисус ӱргенчиктеринең ийгизин ызып, ларға айтты: «Тураға параар. Слерге анда қупшынма суғ аппарчыған кижи тоғажар, ааң сооба параар, – теди. – ¹⁴ Ол қупшыннығ кижи кирген эмге слер эдоқ кирип, ол эм ээзинге айдаар: „Ӱргедигчи сурапча, теп, Ааң ӱргенчиктеринме пирге пасха табағын чиир қатпажы қайда?“ теп, – теди. – ¹⁵ Эм ээзи чақшы пелнеткен арығ улуғ қатпаш слерге кӧргӱзер. Ана анда писке пелнеп-салаар» – теди. ¹⁶ Ӱргенчиктери парып, тураға киреле, анда парчын Ааң айтқанынча полды. Пасха табағын пелнеп-салдылар.

¹⁷ Иир киргенде, Иисус он-ийги ӱргенчиктеринме пирге келе-берди. ¹⁸ Лардың анда табақ чиип қыйын одурған тужында Иисус айтты: «Шынын айтчам слерге: Мееңме пирге по табақ чиип одурған слердиң аразынаң пирси Мени садып перер» – теди. ¹⁹ Поны уғыб-алып, ӱргенчиктери ачыға кирдилер. «Ол мен эбессим, са?» теп, пирси пирсинең соонда Иисустаң сура-бердилер. ²⁰ Иисус чы айтты: «Ол кижи – он-ийгизинең пирси, Мееңме пирге пир айақтың ачығ суғунға қалажын суқ-турчығаны! – теди. – ²¹ Қайде да полза, Кижи Оғлу Аанаң ӱчӱн Пичигинде пазылған чолыба парча. Кижи Оғлуны сатқан кижиге тезе улуғ шедик тӱжер! Ол кижи туғбан полза, аға чақшы полар эди» – теди.

²² Чиип одурғаннарында, Иисус қалаш алып, алғап-кел, сындырды. Сындырған қалашты ӱргенчиктеринге пергилеп, айтты: «Алаар, по Меең эди-чаным» теп. ²³ Анаң қызыл араға урған айақ алып, алғыш четтирип, ларғоқ перди. Парчалары айағынаң иштилер. ²⁴ Айағын перчадып айтты: «По Меең қаным, ол – кижилербе наа чӧп алышқанымны пектепчаң қан. Ол кӧп қалықтаң ӱчӱн тӧгӱлчең қан» – теди. ²⁵ Шын айтчам слерге: «Қудайдың Паштағанынға чедип, андағы наа виноград честегиниң суғын ла ижерим. Ол тем келгенче паза ишпессим» – теди. ²⁶ Анаң лар сарнаштылар. Сарнажала, Елеон-таға пардылар.

«Пётр ӱш қада Менең нана-тӱжер»

²⁷ Анда Иисус ларға айтты: «Слер парчаларың Мени таштап тезерзар. Пазылған сӧс пар: „Қадаачыны ӧдӱрзем, қойлары таралып тезер“ – теди. – ²⁸ Мен тирилип турғамда тезе, Галилея-черге слердең пурнада келип, слерди анда тоғажарым» – теди. ²⁹ Пётр Аға айтты: «Сени парчазы да таштаза, че мен таштабассым» – теди. ³⁰ Иисус айтты: «Шын айтчам саға: пӱӱн, по қараағызын питик ийги қада қыйғырғанче, сен Менең ӱш қада нана-тӱжерзиң» – теди. ³¹ Пётр тезе, чағданман, тыңнап айт-турды: «Сееңме пирге ӧлерге да келиш-парза, Сенең нана-тӱшпессим!» – теди. Ӧскелери олоқ небе айттылар.

«Меең кӧңнӱмче полбан, Сеең кӧңнӱңче ползын»

³² Анаң Гефсимания теп черге келдилер. Иисус ӱргенчиктеринге айтты: «Мен ам кедре парып, анда пашқойып турғамче, слер мында одураар» – теди. ³³ Позыңма Пётрды, Якуппа Ыйбаны алып, Ол пара-берди. Парчадып, Иисус шыдабас аарсына-берип, ачығлана-берди. ³⁴ Ларға айтты: «Сағыжымға ӧлӱм ачыйы тӱшти. Мен нанғамче, Мында полып, уйғуға пастырбан одураар» – теди. ³⁵ Позы арий ле кедре парып, черге тӱңдере тӱжип пашқойды. Келер час Менең чаза эртчең полза, чаза эртсин теп, пашқойды. Анаң айтты: ³⁶ «Абам! Сен эдип полбас небе чоқ-но. По ачығ урған айағыңны Мени тегбеен чаза аппар! Қайде да, эзе, саназаң, Меең кӧңнӱмче полбан, Сеең кӧңнӱңче ползын» – теди. ³⁷ Қарчы келип кӧргени – ӱргенчиктери узупчалар. Пётрға айтты: «Симон, сен узупчаң ма? Пир ле час узубан шыдап полбадың ма? – теди. – ³⁸ Сақ полаар, чабалға урунмайын теп, пашқойзар. Сағыш – айдас, эди-чаны тезе мӧңӱс» – теди. ³⁹ Қада кедре парып, пайағоқ сӧзин айдып пашқойды. ⁴⁰ Нан келип, ӱргенчиктериниң олоқ узупчығанын пасты: қарақтары аар, Аға ноо айдарға пилбен турдылар. ⁴¹ Ӱжӱнчи қада нан келип, ларға айтты: «Ам даа узуп тынанчызар ба? Че, чедер, тем четти! Кижи Оғлуны, мна, қыйаллығ кижилердиң қолынға перерлер, – теди. – ⁴² Турып, парааңнаар. Мна, Мени садып перчең кижи писке чағынап келча» – теди.

Иисусты туттылар

⁴³ Иисус по айтчығанда, он-ийги ӱргенчигинең пирси – Иуда кедертин ларға мна келди. Иудаба қожа улуғ абыстардың, қатчы-чозақчылардың, чон-қалықтың улуғларының кижилери келтир. Келген кижилердең кӧбизи кылыштар, ӧргеннер тудынып келдилер. ⁴⁴ Иисусты садып перчаң кижи қалықпа айдышқан полтыр: «Мен ошқанған кижи Ол полар. Аны тудып, маттап қадарып, аппараар» теп. ⁴⁵ Келеле, соғада Иисусқа келди. «Равви!» – теди, олоқ Аны ошқанды. ⁴⁶ Қалық чы, Иудааң по эткенин кӧриб-алып, Иисусты олоқ туттылар. ⁴⁷ Мындоқ турған Иисус чанынаң пир кижи позының қылыжын шура тартып, улуғ абыстың қулын шап, ааң қулағын кезе шапты. ⁴⁸ Андығ полчығанда, Иисус қалыққа айтты: «Тудуғчыны тударға чилеп, қылыштар, ӧргеннер алып келдаар, – теди. – ⁴⁹ Қудай Ӧргезинде Мен кӱн-сайа слербе полып, ӱргедип чӧрдим. Мени анда нӧӧре тутпадаар? Қайде да полза, Пичигинде пасқанынча ползын» – теди. ⁵⁰ Иисусты тудыб-алғанын кӧрӱп, ӱргенчиктери, Аны таштап, тезибистирлер.

⁵¹ Чылааш эди-чанын кеденме ле орап-салған пир чаш оол, тудып аппарған Иисустың соонында парыб-одурды. Аны асла тудыб-албадылар, ⁵² Ол тезе, чабынған кеденин таштап, чылааш позы тезе-берди.

Иисус Синедрионның алдында

⁵³ Иисусты паштапқы улуғ абысқа аппарып ақкелдилер. Анда парчын улуғ абыстар, қатчы-чозақчылар, чон-қалықтың улуғлары чыылыш-партырлар. ⁵⁴ Пётр пайа теспеди. Иисусты аппарчығаннарында, ол соонаң ырақта парып, паштапқы улуғ абыстың эжик-алынға да парып кирди. Анда паштапқы улуғ абыстың чалчыларынма қожа от қыйзында одурып, чылынды. ⁵⁵ Улуғ абыстар синедрион теп адалған чон-қалық чыылыға кирген кижилербе қожа, Иисусты чарғылап, ӧлӱмге перибизерге Аанаң тоғра кӧрее тилеп, таппандырлар. ⁵⁶ Кӧп кижи Иисустаң тоғра чойлаған кӧрее эдип айтты. Ээде да айтсалар, лардың кӧреелери ӧзере келишпедилер. ⁵⁷ Қайлары турып, Аанаң тоғра чойлаған кӧреези эдип, айттылар: ⁵⁸ «„Кижи қолы пӱдӱрген по Қудай Ӧргезин сайап, Мен ӱш кӱнге кижи қолы пӱдӱрбес пашқа Қудай Ӧргезин кӧдӱрерим“ теп, Ааң айтқанын уққанмыс» – тедилер. ⁵⁹ Миндиғ да кӧреелери ӧзере келишпедилер. ⁶⁰ Андығ полғанда, паштапқы улуғ абыс, синедрион ортазынға шығып, Иисустаң сурады: «Сен нӧӧре ноо да айтпан турчаң? Сенең тоғра айтчалар-но, сен тезе нӧӧре небе айтпанчаң?» – теди. ⁶¹ Иисус ам да ӱн пербен турды. Ээде полғанда, паштапқы улуғ абыс пазоқ сурап шықты: «Алғалығ Қудайдың Оғлу Христос Сензиң ма?» – теди. ⁶² Иисус: «Менбин, – теди. – Кижи Оғлу Кӱштиғ Қудайдың оң чанында одурарын, тегридағы пулуттарда парып, келерин слер кӧрерзар» – теди. ⁶³ Поны уғыб-алып, паштапқы улуғ абыс позының кебин ӱзе тартып, айтты: «Писке паза кӧреечи керек па? – теди. – ⁶⁴ Мна Ол Қудайды чабаллап айтқанын слер уқтаар. Эткенде, ноодербис, ноо сананчызар?» – теди. Парчалары: «Ол пуралығ, ӧлзин» теп, тештилер. ⁶⁵ Анаң прелери Аға тӱкӱре-берди. Қайзы Аны шаба-берди. Ааң чӱзӱн чап-кел шапқаннарында: «Пророк ползаң, шапқан кижини кӧрбен таб-ал» – тештилер. Чалчы-кижилери да Аны шаптылар.

Пётрдың нана-тӱшкени

⁶⁶ Пётр эжик-алында полғанда, паштапқы улуғ абыстың тижи чалчылардаң пирси анаара келтир. ⁶⁷ От қыйзында чылынып турчаң Пётрға маттап кӧрӱп, ол тижи-кижи айтты: «Назарет теп тура кижизи Иисуспа пирге сен полғанзың-но!» – теди. ⁶⁸ Поны уғыб-алып, Пётр нана-тӱшти: «Сен, эзе, ноодаң ӱчӱн айтчаң, пирда пилбенчам, уңнабанчам» – теди. Айтчадып, таштындағы эжик-алынға шығарға парды. Анаара парған темде кенетки питик қыйғыра-берди. ⁶⁹ Олоқ тижи чалчы Пётрды анда пазоқ кӧриб-алып, анда турған кижилерге айтты: «По кижи – лардаң пирси-но» – теди. ⁷⁰ Пётр пазоқ нана-тӱшти. Чӱче соонда андоқ турған кижилер Пётрға эдоқ айттылар: «Сен лардаң пирси полчығаны шын. Сен Галилея-чердиң кижизиң-но. Лар чилеп эрбектешчаң» – тедилер. ⁷¹ Пётр тезе қудайланып, қарғанып айтты: «Слер айтчаң кижини мен ақтап таа таныбанчам» – теди. ⁷² Ээде айтчыған темде питик ийгинчизин қыйғыра-берди. Олоқ Пётрдың сағыжынға Иисустың пайа айтқаны кирди: «Ийги қада питик қыйғырғанче, сен ӱш қада Менең нана-тӱжерзиң» теп. Иисустың айтқаны сағыжынға киреле, Пётр ылға-берди.

Иисус Пилаттың алдында

¹ Эртен эрте улуғ абыстарба қатчы-чозақчылар, чон-қалықтың улуғлары, – парчын синедрион, – постарының чӧбин олоқ шығардылар. Иисусты пағлап, Пилатқа аппара-бердилер. ² Пилат Аанаң сырады: «Иудей теп чон-қалықтың Қааны Сензиң ма?» теп. «Поны сен позың айттың», – Иисус теди. ³ Улуғ абыстар Аға кӧп найнадылар. ⁴ Пилат пазоқ сурады: «Сен ноо да айтпассың ма? Мна кӧр, Саға найнағаны кӧп-но!» – теди. ⁵ Иисус чы ӱн шығарбан турды. Пилат, андығ полғанын кӧрӱп, таңзынды.

Аны креске кере тарт теп, қалық қыйғырча

⁶ Пилаттың чозақ полды: пасха-пайрам сайа қалық сурағанда, тӱрмеде одурған кижилердең пирсин пожадыб-одуртыр. ⁷ Ол темде Варавва теп пир кижи арғыштарынма пирге тӱрмеде одурды. Ол Варавва арғыштарынма қалық пулғанып қазырлаған теминде пир кижини ӧдӱр-салтырлар. ⁸ Қалық чыылыжып, Пилатқа келип, ааң чылын сайа эткенин сура-берди. ⁹ Пилат қалыққа айтты: «Слерге ноо, Иудейлер Қаанын пожадайын ма?» – теди. ¹⁰ Улуғ абыстар, Иисусқа артық кӧрӱп, Аны ӧлӱмге чарғылағанын Пилат пилди. ¹¹ Улуғ абыстар: «Иисусты эбес, Варавваны пожат» теп, қалықты қыйғырарға кичендилер. ¹² Пилат, қалық қыйғырғанын уғыб-алып, пазоқ айтты: «Андығ полғанда, слердиң Иудейлер Қааны теп адалчаң кижиге мен ноо эдей?» – теди. ¹³ «Аны креске кере тарт» теп, қалық пазоқ қыйғырышты. ¹⁴ Пилат ларға айтты: «Ол слерге ноо чабал эткен, эзе?» теп. Қалық тезе, аны уқпан, тыңаарақ қыйғырышты: «Аны креске кере тарт» теп. ¹⁵ Андығ полғанда, Пилат, қалыққа чарадайын теп, санап, Варавваны пожатты. Иисусты тезе қамчыларға, креске кере тартарға перибисти.

Шағчылар Иисусты асқайлап шапчалар

¹⁶ Анаң шағчылар Иисусты претория теп адалған эжик-алының иштинге аппардылар. Анда шериғ кижилери чыылыштыр. ¹⁷ Анаң Аға қызыл кеп кестилер. Қазалчық тегелекти ӧрӱп, ол тегелекти Ааң пажынға кестилер. ¹⁸ «Иудейлер қаанынға эзен ползын!» теп, пӧлӱнип Аны улуғладылар. ¹⁹ Анаң тайақтарынма пажын шап, Аға тӱкӱрдилер. Анаң пӧлӱноқ-кел тизеленип, Аға пажырдылар. ²⁰ Аны асқайлап тоқтағаннарында, қызыл кебин шурып, Позының кебин Аға кестилер. Анаң таштынға шығарып, Аны кере тартчаң черге аппара-бердилер.

Иисусты креске кере тартчалар

²¹ Кирена теп чердең шыққан Симон теп пир кижизи, Александрба Руфтың абазы, чер-қыразынаң айланып, Иисусты аппарған чолбоқ парған полтыр. Ол Симонны кӧриб-алып, Иисустың крес-ағажын эңнеп аппар теп, аға айттырдылар. ²² Иисусты Голгофа – «Паш сӧӧги» теп черге ақкелдилер. ²³ Анда Аға ӧлең арлашқан қызыл араға ижерге пергеннеринде, Ол ишпен-салды. ²⁴ Иисусты кере тартқан кижилер, кемге ноо четкей-не теп, шереби таштадылар. Ааң кебин ӱлежип, постарыңа алдылар. ²⁵ Кере тарттылар Аны тоғус часта эртен. ²⁶ «Иудейлер Қааны» теп, крес-ағашта андығ Ааң пуразы пазылған полды. ²⁷ Иисуспа қожа ийги тудуғчы-кижини крескоқ кере тарттылар: презин сол чанынаң, презин тезе – оң чанынаң. ²⁸ Қайы пурунғу пичиктерде қожулып пазылғаны пар:

Ана-андығ полғанда, «Аны қара сағыштығ кижилерге қоштылар» теп, Пичигинде айдылған сӧзи пӱт-парды. ²⁹ Аны кере тартқанын кӧриб-алып, чаза пар-чӧрчаң қалық паштарын чайқап, асқайлап айттылар: «Э-э, Қудай Ӧргенин сайаачы, ӱш кӱнге аны кӧдӱреечи! – тедилер. – ³⁰ Пос-Позыңны арғалан, пожанып, крес-ағаштаң тӱш» – тедилер. ³¹ Улуғ абыстар қатчы-чозақчыларба қожа андоқ полды. Лар эдоқ асқайлап айттылар: «Пашқаларды арғалап, Пос-Позыңны тезе арғаланып полбанчаттырзың, – тедилер. – ³² Христос полып, Израильдиң Қааны полып, амоқ пожанып, крес-ағаштаң черге тӱшсеең, пис, Сеең ээде эткенин кӧриб-алып, Саға олоқ пӱдербис» – тедилер. Ааңма қожа кере тартылған кижилер да Аны эдоқ асқайладылар.

Иисустың ӧлӱми

³³ Тӱш темде чер ӱстӱнге қарашқы тӱшти. Ӱш часқа четтире қарашқы туртыр. ³⁴ Ӱш часта Иисус, ӱн салып қыйғыртыр: «Элои, Элои! Лема савахтани?!» теп. Анзы: «Қудайым, Қудайым! Мени ноо таштадың?!» – тегени. ³⁵ Анда турған қалықтың қайзы по айтқанын уғала: «Мна, Илияны қыыр-турча» – тештилер. ³⁶ Пир кижи тезе Иисусқа чӱгӱр парып, мешке ошқаш небе уксусқа суғып, аны тайақ пажынға қазады. Анаң парып, Аға ижерге перди. Перчадып, кижилерге айтты: «Илия тӱжип, Аны алғай-не. Тоқтазар, кӧрееңнер!» – теди. ³⁷ Иисус чы анаң тың ӱн салып қыйғырды. Олоқ Ааң тыны ӱзӱл-парды. ³⁸ Олоқ темде Қудай Ӧргезиниң иштинде ас-салған кӧжегези, ӱстӱнги чанынаң ала тӧберги чанынға четтире ийги чара кезил-партыр. ³⁹ Крес-ағаштаң ӱдре турған шериғдиң чӱс-пажы, Иисустың тыны андығ қыйғырғанче ӱзӱлбискенин кӧреле, айтты: «По кижи шынап Қудай Оғлу полтыр!» теп. ⁴⁰ Андоқ, ырақтаң ла кӧрӱп, тижи-кижилер турған полтыр. Лардың аразында полды: Мария Магдалина, кичиғ Якуппа Иосеттың ичези Мария, паза Саломия. ⁴¹ Галилея-черде Иисус полғанында, ол тижи-кижилер Ааңма пирге чӧрӱп, Аға полуштырлар. Тижи-кижилероқ аразында Ааңма пирге Иерусалимға келген кӧп тижи-кижи полтыр.

Иисустың сӧӧгин чығаны

⁴² Ол кӱн Пасха-пайрамынға пелненчең суббот алындағы кӱн полған полтыр. Иир кирди. ⁴³ Аримафея теп турадаң шыққан, синедрион теп чыылыға кирген аттығ-шаптығ кижизи Иосиф Пилатқа келтир. Иосиф, Қудайдың Паштағаны келерин сақтап чӧрген позы, Пилатқа айабан кир-келип, Иисустың ӧлген сӧӧгин сураптыр. ⁴⁴ Иисустың ӧл-парғанын уғыб-алып, Пилат таңзынды. Шериғдиң чӱс-пажын қыырып, «Ааң ӧлгенинең ала ӱр тем эртти ба?» теп, сурады. ⁴⁵ Чӱс-пажынаң парчын небе уңнаб-алып, сӧӧкти Иосифке пере-берди. ⁴⁶ Иосиф кеден табар садыб-алтыр. Ӧлген сӧӧкти крес-ағаштаң тӱжӱрип, табарға орап-салды. Қайа пағрында ойуқтап-салған сӧӧк чығар черинге аппарды. Аны анда чығ-салып, қуй эжигин ташпа пектеп-салды. ⁴⁷ Мария Магдалинаба Иосеттың ичези Мария Иисустың сӧӧгин Иосиф чыған черин кӧртирлер.

Иисустың тирилип турғаны

¹ Суббот-кӱн эрткен соонда Мария Магдалина Якуптың ичези Марияба, анаң Саломия Иисустың сӧӧгин шыларға чараш чыстығ қайақ садыб-алдылар. ² Недлениң паштапқы кӱн келгенде, эртен эрте, – таң атчыған темдоқ, Иисустың сӧӧк чыған черге пардылар. ³ Анаара келиб-одурып, ӧзере айдыштылар: «Сӧӧк чыған черди пектепчең ташты писке кем аңдар-кел, эжигин ажып перер-не?» – тештилер. ⁴ Келип кӧргеннери – таш пайоқ аңдарыл-парған, кедре чанда чатчаттыр. Ол аңдарылған таш тезе мағат поғда таш полды. ⁵ Сӧӧк чыған черинге киргеннери – оң чанында ақ кеп кескен чаш оол одурчаттыр. Аны кӧрб-алып, тижи-кижилер тың қоруқ-пардылар. ⁶ Ол чаш оол тезе тижи-кижилерге айтты: «Қоруқпалаар! Слер Назарет кижизин, кресте кере тартылған Иисусты тилепчизар ба? Ол тирилип турды-но, Ол ам мында чоқ. Мна по чер – Ааң чатқан чери, – теди. – ⁷ Слер ам парып, ӱргенчиктеринге, Пётрға айдаар: „Ааң слерге алында айтқанынча, Галилея-черге Ол слердең пурнада чедер. Аны анда кӧрерзар“ теп» – теди. ⁸ Тижи-кижилер сӧӧк чыған черинең шығып, соғада чӱгӱре-бердилер. Пырлажып, постарыңны пилинмен қоруқ-парған озыба, кижиге пир да небе айтпадырлар.

Иисустың Мария Магдалинаға келип кӧрӱнгени

⁹ Недлениң паштапқы кӱнинде эртен эрте тирилип турала, Иисус пурнада Мария Магдалинаға парып кӧрӱнди. Алында Иисус ол тижи-кижидең четти айна шығарып сӱрген полтыр. ¹⁰ Иисуспа тоғашқан соонда Мария Магдалина Иисустың алында Ааңма полған кижилеринге парды. Ларға, ылғажып-сықтажып одурчыған кижилерге келип, чақшы тилаас ақкелди. ¹¹ Ӱргенчиктери тезе Иисустың тирилип турғанынға, Мария Аны кӧргенинге пӱтпен-салдылар. ¹² Ааң соонда ӱргенчиктеринең ийги кижизи пир аалға пардылар. Парыб-одурғаннарында, Иисус, пашқа пол-парып, чолда ларға кӧрӱнтир. ¹³ Ийги ӱргенчиги, нан-келип, ӧскелеринге чақшы тилаазоқ айттылар. Пларға да, эзе, пӱтпен-салдылар.

Иисустың ӱргенчиктеринге кӧрӱнгени

¹⁴ Эңне қалғанында, он-пир ӱргенчиги табақ чиип одурчығаннарында, Иисус ларға постарынға келип кӧрӱнди. Кӧрӱн-келип, лардың сағыштары қадығдаң ӱчӱн Ол ларға қанықты. Қанығып, Ааң тирилип турған соонда Аны кӧрген кижилерге пӱтпееннең ӱчӱн сӧкти. ¹⁵ Анаң Ол ларға айтты: «По чарықтың парчын черлерге парып, парчын кижилерге Ақ Тилаас чарлап чӧраар, – теди. – ¹⁶ Қудайға пӱт-келип, крестенген кижи арғаланар. Қудайға пӱтпенчиған кижи тезе қадығ чарғыға тӱжер, – теди. – ¹⁷ Пӱт-турған кижиге миндиғ таңмалар перилер: лар Меең адымма айналарды шығара сӱрерлер. Лар наа тиллербе айдарлар, – теди. – ¹⁸ Лар чыланны қолба тударлар. Ӧдӱрчең да небе ишселер, ларға небе полбас. Лар ағрығ кижилерге қолларын сал-келип, чазарлар» – теди.

Иисустың тегриге шыққаны

¹⁹ Поны ларға айда-берген соонда Улуғ-Қаан Иисус тегриге ӧре шық-парды. Анда Қудайдың оң чанынға одур-салды. ²⁰ Ӱргенчиктери тезе парып, парчын черлерде чарлап чӧрдилер. Улуғ-Қаан ларға полушты. Таңмаларын кӧргӱзип, лардың сӧстерин кӱштендирди.