THESALONIKA

kangkawng tea angcü üng Pawlae tärü saite cae

Angcü üng älo

Pawlae ma hini cae tea lä A.D. 48-51 khösäning säla-a tärü te daila awng ai. Caekäcai kaw saite särae na ma Pawlae lä Kalatia kangkawng tea cae tärü pyng-a, hini lä angcü üng tärü saite cae vi näkha thui ö vi. Pawlae lä äbaeni üng Angthang Kähawi thui hethang khölawng tho te kätü-a, hini Thesalonika märü-a kangkawng lä lawng te vi. Judae khimi na ma Pawlae tea elekhei sa phi pa te phüng-a, hini märü-a äni lä täbai thungtä awng haw pa kae. Tukha äni lä hini märü üng tho dawde te vi dy. Tukätephüng-a hini kangthae yng saite khimi na tea lä säbawng saite na awng pa ö y. Tukha Pawlae lä Timothe bung äni ce tea aethaw py hethang hai yng saite cakhi hai hethang mätaw pa te vi. Timothe lä Thesalonika märü üng vawi haile kha honi kangkawng üng yng saite la y hethang aethaw dang saite phüng thui pyng-a, hini cae tea Pawlae lä tärü te vi. Pawlae lä hini cae hai-a Thesalonika märü-a awng saite Khristen na tea aethaw py hethang ngai te vi. Äni lä Khristen na üng hing saite phüng tärü te vi. Isu Khrista ly haile hethang phüng lä hini cae üng aely lengky saite te vi.

Äphüng äkädawiky

Angcü üng älo 1:1

Kawng te lo thui te hai bälaw saite 1:2-3:13

Khristen na üng hing te phüng mäci saite 4:1-12

Khrista ly haile ai te phüng mätu saite 4:13-5:11

Kangkhüng üng täru saite na 5:12-22

Kangkhüng üng cibai sa te lo 5:23-28

1

1Hini cae lä kai, Pawlae, ma Thesalonika märü üng Areng Isu Khrista hai mä-ai üng Pä-ai Säthaw yng saite khimi na tea tärü te vi. Kai hai mangtä awng saite Saila ni Timothe ma la nang ce tea ämaw aedawng te lo thui hawi by dy.

Säthaw ma nang ce tea tähang kähawi hai awngneng saite py sy.

Thesalonika märü üng yng saite khimi na tähang kawng to lo thui pa

2Kai ce lä aetang te qütä nang ce angxynlyng tähang Säthaw tea kawng te lo thui jawjaw ö te vi. 3Mä-ai üng Pä-ai Säthaw maw-a nang ce üng yng kha sa saite kälu tea kai ce lä aedawng haile jawjaw ö te vi. Nang ce üng bälung aevaw saite hai, kälang na tea aethaw rae kha säbawng saite hai, mä-ai üng Areng Isu Khrista tea aethang khai khü te phüng na tea kai ce lä aedawng haile jawjaw ö te vi. 4Yng saite kangby jä-ai na ä, nang ce bung Säthaw ma bälung aevaw kha re saite phüng tea kai ce lä mäny ö vi. 5Ätephüng-a mei nädylä kai ce lä Angthang Kähawi nang ce tea thui te kätü-a, älo na hai qaitä thui te y. Muilaw Käcai üng haidae hai-a la thui te by vi. Kai ce üng thui saite Angthang Kähawi lä tüng king te vi näte kai ce lä yng ö khü te vi. Nang ce hai mangtä awng te kätü-a, kai ce üng awng saite na tea nang ce lä mäny ö vi. Kai ce üng awng saite na lä nang ce tea säbawng hethang tähang vi. 6Nang ce lä Areng Isu hai kai ce ma sa te täthei-a sa ö te vi dy. Nang ce lä tengxyng y mätang bälai te aeting ngaila, Muilaw Käcai te üng anghawtho saite hai-a Angthang Kähawi tea yng ö te vi dy. 7Hikäte phüng-a Makedonia khö hai Käri pre üng yng saite khimi angxynlyng na tähang nang ce lä aetu nae-a aelawng ö vi dy. 8Ätephüng-a mei nädylä, nang ce üng yng saite phüng-a Areng üng Angthang Kähawi lä Makedonia khö hai Käri pre mang-a aethang haidü te vi dy. Nang ce üng Säthaw tea yng saite phüng kai ce ma thui hethang lä ngai näpi y vi dy. Mityng qütä khimi ce lä thai ö te vi dy. 9Khimi angxynlyng na lä kai ce ly te kätü-a, nang ce ma bälung kähawi hai lady te phüng thui ö bawi te vi. Nang ce lä hing saite Säthaw tätang tea aekö haile tyng ö vi dy. Nang ce lä makä sa kha mimi na bung khaisö ea Säthaw tea cäphaw hethang phüng lä khimi qütä ma thui ö te vi. 10Tukha nang ce lä Säthaw ma kädü thung üng mätha haile pa saite Äcäpaw Isu Khrista lä Känipre mang üng cäqa haile tyng ai te tea aering hethang phüng khimi qütä ma thui ö vi dy. Isu Khrista ly haile tea lä Säthaw üng kädawtho saite thung üng mä-ai bung Äni ma aelawi hai pa vi ai.

2

Thesalonika märü-a Pawlae dawnghang ly pyng te phüng

1Yng saite kangby jä-ai na ä, nang ce tea kai ce ly kha mangtä awng te kätü lä aetütü y lyng näte nang ce ma mäny ö te vi. 2Kai ce lä Thesalonika märü-a nang ce tea ly y te kälang-a, Philipi märü üng khimi na ma kai ce tea mätang bälai-a sakälö khü te hai käsi thui saite na tea nang ce lä kähawi-a mäny ö te vi. Khimi ce lä kai ce tea elekhei sa täto ngaila, nang ce tea Angthang Kähawi thui vawng hethang Säthaw ma mä-ai tea lä säbawng te vi dy. 3Kai ce lä sa tämang kha cai y te kaedawng hai mäci te y. Kai ce lä ämi tea la kaeling sa hethang aethaw aesa te y lyng. 4Honi jüng-a, Säthaw ma mä-ai tea Angthang Kähawi thui hethang aeteng khaw saite hai ae-y haw saite khimi na kätyng-a dawng saite angtawtha na kä, kai ce lä thui ö te vi. Khimi ce ma kawng hai hethang kai ce lä aethawsa te y lyng. Mä-ai üng bälung na tea käny saite Säthaw ma kawng hai hethang ni sa ö te kae. 5Nang ce ma mäny te kätyng, kai ce lä nang ce tea mäthaw te lo thui vai ö te y. Kai ce lä tangkae dang hethang tähang-a Säthaw lo käjüng sa kha thui te y. Hikä kai ce ma kätüng thui saite tea Säthaw la mäny khe te vi. 6Nang ce, y dylä khimi kälang na ma bälaw hethang kai ce lä sa ö te y lyng. Kai ce lä Khrista üng angtawtha na vi te phüng-a, aely leng saite khimi na kätyng-a, nang ce tea särilo hai thui haw ö te vi. 7Honi jüng-a nang ce hai mangtä kai ce lä awng te kätü-a, äcaw na tea änä-awi ma rui te kätyng lä nang ce tea bälung äkäneng hai kai ce lä rui ö te by vi dy. 8Kai ce lä nang ce tea bälung aevaw phi te phüng-a, Säthaw üng Angthang Kähawi tea kawng te hai thui hethang ngai te qaitä y, säbawng haw saite angxynlyng na sa hethang la ngai ö te vi. Ätephüng-a mei nädylä kai ce lä nang ce tea bälungrui sui ö te phüng-a vi. 9Yng saite kangby jä-ai na ä, kai ce lä nang ce hai awng te thüng-a, aethaw rae bärai te hai kälu sa tätang mei näte nang ce lä aedawng haile tyng ö te vi mei. Säthaw üng Angthang Kähawi thui te kätü-a, kai ce tea mäcaw mänei hethang lä bälungbi hai ö y ma ba. Tukätephüng-a kai ce lä kärung käni kälu sa ö te vi dy.

10Kai ce lä nang ce yng saite na hai awng te thüng-a cai saite, cüng saite, cy nae awng y-a hing saite phüng lä Säthaw hai nang ce ma sasi tho haw ö khe te vi. 11Äpä-ai lä caw nade na tea rui te kätyng, kai ce la nang ce tea rui qi te nang ce ma mäny ö te by vi. 12Nang ce bung Säthaw lä äma üng pre hai phung-ang thung-a qa hethang tähang ka te vi. Tukätephüng-a kai lä nang ce tea Säthaw üng kängai-a hing hethang tähang aethaw py te, bälung bädang te hai mäci jawjaw te vi.

13Kai ce ma Säthaw tea kawng te lo thui jawjaw te phüng lä, nang ce ma kai ce te üng Säthaw lo thai kha yng ö te phüng-a vi. Honi lä khimi ce üng lo angthang y käla Säthaw üng lo angthang kätyng aedawng ö te vi. Hini lä Säthaw üng lo tätang khaw vi. Honi lo angthang hai-a yng saite na üng bälung tea lä Säthaw ma mäqa pa te by vi. 14Yng saite kangby jä-ai na ä, nang ce lä Judae khö-a Säthaw üng kangkawng na, Isu Khrista üng khimi na täthei-a awng ö te vi dy. Nang ce tea lä nang ma ce pre üng khimi na ma mätangca-a sakälö khü ö te vi. Hini kätyng-a Judae khimi na ma Judae khö-a Säthaw üng kangkawng na tea sakälö khü ö pyng te by vi. 15Judae khimi na lä Areng Isu Khrista hai buisaw na tea bädü ö te vi dy. Kai ce bung la mäthoja ö te by vi. Hini kätyng-a äni ce lä Säthaw tea kädawtho hai kha khimi angxynlyng na tea elekhei sa ö saite na vi. 16Äni ce lä ceng kälang na tea Säthaw üng aeqang te Angthang Kähawi thui saite kai ce tea mäkhang hethang ngai ö te vi. Hini kätyng äni ce üng sa tämang saite na lä aepu rae, aepu rae te phüng-a, kangkhüng-a Säthaw üng kädawtho saite lä äni ce tea tyng te vi dy. Tukätephüng-a Säthaw ma äni ce tea lä dengpy pa vi ai.

Pawlae lä khölawng tho he ngai haile saite

17Yng saite kangby jä-ai na ä, kai ce lä nang ce hai ätabung-a aeprei ngaila, bälung kaedawng hai lä aeprei ö te y. Mä-ai aeprei pyng te üng tänaetä kätü-a lä, nang ce tea aeting haile tyng hethang kai ce lä ämaw aedawng bärai te hai aethaw aesa ö te vi. 18Nang ce tea ly haile hethang kai ce lä ngai ö vi dy. Kai ce ma nang ce tea ly hethang aethaw qengtä cang y sa ngaila, Setan angra ma kai ce tea mäkhangky te vi. 19Mä-ai üng Areng Isu Khrista ly haile te kätü-a, äni üng maw-a mä-ai lä aedaw te kätü-a, mä-ai üng aethang khai saite, anghawtho saite hai sanphrang lökhu kätyng ävang dang hethang awng saite na lä nang ce vi dy. Nang ce bung kai ce lä aethaw hai haw ö te vi. 20Tätang khaw nang ce lä kai ce üng anghawtho nae hai aethaw nae la vi.

3

1Tukätephüng-a kai ce lä nang ce phüng mäny y kha änawngsa haw y te kätü-a, Athen märü-a kai ma ce qaitä awng hethang aedawng ö vi dy. 2Hi-a kai ce awng te thüng-a, mä-ai üng kangby Timothe bung nang ce tea kai ce lä mätaw te vi dy. Äni lä Khrista üng Angthang Kähawi thui tea kai ce hai mangtä Säthaw üng kälu sa te vi. Nang ce üng yng saite na tea säbawng hethang hai aethaw py hethang äni bung kai ce ma mätaw te vi. 3Ätephüng-a äni bung mätaw te mei nädylä, hini mätang bälai saite na aeting te phüng-a nang ce thung üng lä ämi lawngtä la yng saite aene hai y hethang vi. Hini kä mätang bälai saite aeting te na lä Säthaw üng aely kängai vi näte nang ce lä mäny ö dy. 4Tätang khaw, nang ce hai kai ce lä mangtä awng te thüng-a, mä-ai lä mätang bälai te aeting ai te phüng, nang ce tea thui rüng ö te vi dy. Honi lä mä-ai aeting tätang khaw te tea nang ce lä mäny ö khaw saite vi. 5Tukätephüng-a kai lä Timothe bung mätaw hethang kae te vi. Kai lä änawngsa haw y vi dy. Nang ce üng yng saite phüng mäny hethang tähang äni bung kai ma mätaw te vi dy. Setan angra ma nang ce tea the haw te hai mä-ai üng kälu sa saite angxynlyng na lä aetütü lawng ai te tähang-a kai lä bälung mawng phi vi dy.

6Timothe lä nang ce te üng hai vaihi ma kai ce tea tyng haile vi dy. Äni lä nang ce üng bälung aevaw saite hai yng saite phüng angthang na kai ce tea thui pyng te vi dy. Kai ce la nang ce hai aeting hethang tengxyng y ngai te kätyng, nang ce ma kai ce üng ämaw aedawng ö phi jawjaw te phüng na äni lä thui pyng te vi dy. 7Tudylä yng saite kangby jä-ai na ä, kai ce üng mätang bälai kha bälung aethawsi te kätü-a, kai ce lä nang ce üng yng saite phüng-a aethaw dang ö vi dy. 8Nang ce lä Areng tea yng khü te phüng-a, vaihi kai ce la anghawtho kha hing haw ö te vi. 9Vaihi nang ce phüng-a mä-ai üng Säthaw tea kai ce lä kawng te lo thui lei ö y. Nang ce tähang Säthaw üng maw-a, kai ce lä anghawtho haw ö te vi. 10Nang ce üng yng saite aely kängai säbawng haw hethang hai nang ce hai ämaw aeting khe hethang kai ce üng bälung angxynlyng na aepy kha kai ce lä Areng tea kärung käni aetang ö te vi dy.

11Nang ce tea kai ce ly hethang lolang sa rüng sy näkha mä-ai üng Pä-ai Säthaw hai Areng Isu tea kai ce lä aetang ö dy. 12Areng lä nang ce üng lawng lawngtä tea bälung aevaw hethang hai khimi qütä bälung aevaw saite leng rae, leng rae hethang tähang säbawng sy näte kai ce la aetang ö by dy. Hini kätyng kai ce la nang ce tea bälung aevaw ö te by vi. 13Säthaw ma nang ce tea bälung cakhi saite aethaw py sy. Tudylä mä-ai üng Areng Isu Khrista hai äni tea yng saite angxynlyng na mangtä ly haile te kätü-a, nang ce lä mä-ai üng Pä-ai Säthaw üng maw-a caiping kha cy nae awng ö y vi ai. Amen.

4

Säthaw üng aely kängai-a hing te

1Kangkhüng-a lä yng saite kangby jä-ai na ä, nang ce lä Säthaw üng kängai-a makä sa kha awng ai mei näsaite phüng, kai ce lä mätu ö pyng te vi dy. Tätang khaw, nang ce lä hini kätyng awng ö te vi. Mä-ai lä Areng Isu hai bungtä te phüng-a, nang ce lä Säthaw üng kängai-a aeme aeqa rae hethang mäteng ma awng hethang kai ce lä vaihi aesi aebai kha mäci ö te vi. 2Nang ce lä Isu Khrista üng aenae hai-a kai ce ma täru saite lo na tea mäny ö vi. 3Säthaw lä nang ce tea täkübäjang sa saite na aehi king kha käcai-a awng hai hethang ngai te vi. 4Nang ce angxynlyng lä nang ma ce üng ätabung kängai na aeküng ö he kae. Khimi ce ma tämö khai haw hethang käcai-a awng ö hethang kae. 5Säthaw tea mäny y saite na kätyng ngaiphi tüng y saite mang-a hui ö hang. 6Hini kai ma thui te kätyng-a nang ce lä yng saite kangby jä-ai na tea kaeling kaemae hai sa tämang he kae y. Nang ce tea kai ce lä sädi py kha thui ö pyng te vi dy. Hokä sa saite khimi na tea lä Säthaw ma tärawitha tyng vi ai. 7Säthaw lä känyng he kähawi-a hing hai hethang mä-ai bung ka te y. Käcai ping-a hing hethang ka te vi dy. 8Tukätephüng-a hini mätu saite na tea elekhei sa saite lä khimi tea e te y. Nang ce tähang äma üng Muilaw Käcai py saite Säthaw tea e te kae vi.

9Nang ma ce tingtawi bälung aevaw ö qi hethang phüng lä tärü he ngai näpi y dy. Lawng lawngtä tea bälung aevaw hethang kae näsaite lä Säthaw khekhe ma nang ce tea mätu pyng te vi dy. 10Tätang khaw, nang ce lä Makedonia khö üng yng saite angxynlyng na tea bälung aevaw ö te vi. Tungaila yng saite kangby jä-ai na ä, hini qawng-a cang y bälung aevaw rae hethang mäteng ma nang ce tea kai ce lä mäkai ö te vi. 11Nang ce tea kai ce ma thui pyng te kätyng lä khimi ce thung-a xhu y käla, sitäri-a awng pü hethang hai aethawli y käla aemäcaw ö hethang kae. 12Hini kätyng sa dylä yng y saite khimi na lä nang ce üng hing saite tea nung kha nang ce tea tämö khai ö ai. Nang ce üng aely kängai lä ämi te üng säbawng saite la ngai y vi ai dy.

Areng üng ly haile tyng saite

13Yng saite kangby jä-ai na ä, yng kha dü saite khimi na phüng nang ce tea kai ce lä mäny hai he ngai ö te vi. Ätephüng-a mei nädylä nang ce lä yng y käla aethang khai saite awng y te khimi na kätyng bälungsi hai hethang kai ce lä ngai te y vi. 14Isu Khrista lä dü kha aetha haile tyng saite tea mä-ai lä yng ö te vi. Tukätephüng-a äni tea yng kha dü pyng saite khimi angxynlyng na bung lä Säthaw ma Isu hai mangtä awng hai hethang la vi ai näte mä-ai lä yng ö te vi.

15Kai ce ma nang ce tea thui saite lo lä Areng üng mätu khe saite lo vi. Areng ly haile te kätü-a, vaihi hing kha awng saite mä-ai lä dü pyng saite khimi na y kälang-a, Äni hai aeting y lyng. 16Areng äma lä äma üng särilo ätüng käleng hai, Känipre angtawtha kälengky üng ätüng hai, Säthaw ma baw üng te ätüng hai, Känipre mang üng hai cäqa ai. Khrista tea yng kha dü pyng saite khimi na lä kangmangky-a hing haile tyng ö vi ai. 17Tupyng-a vaihi hing saite mä-ai lä yng kha dü pyng saite khimi na hai mangtä Areng hai aeting hethang khösang üng khö angnüng thung-a mä-ai angxynlyng na bung lä Säthaw ma nähai tähang ja ö ai. Honi kätü üng hai, mä-ai lä Areng hai mangtä awng jawjaw ö ai. 18Tukätephüng-a kai ma thui pyng saite phüng hai nang ce lä lawng lawngtä tea aethaw aepy ö ba.

5

Areng ly hethang tähang aerü ö rüng

1Yng saite kangby jä-ai na ä, Areng Isu ly haile hethang kätü phüng, nang ce tea cae hai tärü hethang kai ce lä ngai näpi y dy. 2Ätephüng-a mei nädylä Areng ly hethang kätü lä, kärung-a theru kätyng ly ai näsaite nang ce lä mäny ö phi te phüng-a vi. 3Khimi ce ma “Kai ce lä awngneng kha käsi üng aelawi te hai awng haw dy” näkha thui te kätü-a ma, äjopawng saite nawngmädi lawngtä tea äby aepeng hethang äjo känaw tyng raw te kätyng, äni ce tea lä söpra saite lä tyng ö raw pa vi ai. Tukha äni ce lä honi tengxyng y si te kätü tea aelawi haw ö y lyng. 4Tungaila yng saite kangby jä-ai na ä, nang ce lä käving hai aesui ö te y. Tukätephüng-a theru kätyng Isu ly te käni-a, nang ce lä cangxei ö y ai. 5Nang ce angxynlyng lä khimi ce ma kähawi sa saite kaevang hai aesui ö saite nade na vi. Mä-ai lä kärung käving na hai aesui ö te y. 6Tukätephüng-a mä-ai lä khimi kälang na kätyng i rawng ö hang lawi. Hini jüng-a, mä-ai lä mä-ai ma tea bälung aepä-üng kha canglailing-a awng ö si. 7Khimi ce lä kärung-a i vävawi ö te vi. Tukha jö, ra, nei ngae saite na lä kärung-a nei kha bärui ö te vi. 8Tungaila mä-ai lä käni hai aesui te khimi na vi te phüng-a, kähawi-a mä-ai ma tea aeküng ö si. Reisae lawngtä lä äma üng khöpui hai aedung te kätyng mä-ai üng yng saite hai bälung aevaw saite lä khöpui kätyng tawng kha mä-ai ma tea aedung hai he kae te by vi. Tukha mä-ai bung Isu ma aeqang ai näkha aethang khai saite tea lä reisae üng süng lökhu kätyng aekhu hethang kae5:8 Süng lökhu näte lä reisae na üng aekhu hethang süng hai sa saite lökhu tea thui te vi. Eph 6:17 a kheng ö.. 9Säthaw lä äma üng kädawtho saite tea aeting hai hethang mä-ai bung re te y. Tungaila mä-ai üng Areng Isu Khrista lä mä-ai bung aeqang hethang tähang re te kae. 10Khrista lä ly haile te kätü-a lä, mä-ai lä dü pyng ea läsy, hing te thüng-a läsy, äni hai mangtä dungtäsa awng haw hethang Khrista lä mä-ai tähang dü pa te vi dy. 11Tukätephüng-a nang ce üng sa vävawi te kätyng-a lawng lawngtä tea yng te ryng rae hethang aethaw aepy kha aesäbawng jawjaw ö ba.

Kangkhüng üng täru saite lo

12Yng saite kangby jä-ai na ä, nang ce thung-a bälung aepy ea Säthaw kälu aethaw rae kha sa saite na tea nang ce lä tämö khai ö ba. Äni ce lä nang ce tea Säthaw lo mätu kha Khristen kangkawng na tea bähawi saite särae na vi. 13Äni ce sa saite kälu na phüng-a, nang ce lä äni ce tea tengxyng y bälung aevaw phi te hai tämö khai pa ö. Nang ce lä lawng lawngtä hai aede ö.

14Yng saite kangby jä-ai na ä, aethaw käli na tea pring hethang tähang kai ce lä nang ce tea mäci ö te vi. Yng saite tea mätang te aeting kha bälung aethawsi saite khimi na tea lä bälung bädang pa ö. Aethawdi saite khimi na tea lä säbawng ö. Khimi qütä na tea lä änawngsa ö. 15Nang ce thung-a khimi lawngtä ma lawngtä tea sa tämang dylä, tärawitha haile y hethang nang ma ce tingtawi sädi aepy ö. Tungaila yng saite khimi na tea hai khimi qütä tea lä bälung kähawi hai säbawng hethang aethaw aesa jawjaw ö ba.

16Äte makäte la tyng mai sy, nang ce lä anghawtho jawjaw ö ba. 17Aetang jawjaw ö ba. 18Äte makäte la tyng mai sy, Säthaw tea kawng te lo thui ö. Khrista Isu hai-a Säthaw ma nang ce tea hini kätyng sa hai hethang ngai te vi.

19Muilaw Käcai ma sa hethang ngai saite na tea lä mäkhang pa ö hang. 20Buisaw na üng lo na tea lä mäthi y käla awng ö hang ba. 21Hini jüng-a äte angxynlyng phüng na tea lä käny kha hawi saite na tea lä süng ö khü ba. 22Hawi y saite angxynlyng na tea lä aehi ö ba.

23Awngneng te käpy Kung, Säthaw, lä nang ce te üng hing saite tea cai hai kha cungrü hai king vi ai. Mä-ai üng Areng Isu Khrista ly haile tyng te kätü khytä, nang ce tea cy y hethang Säthaw lä nang ce üng bälung hai hing saite ätabung na tea kähawi-a rui hethang kai lä aetang te vi. 24Säthaw lä äma üng lo aedo te kätyng sa khü te vi. Äni lä nang ce bung cai hethang ka te phüng-a, nang ce tea lä cai hai khaw ai.

25Yng saite kangby jä-ai na ä, kai ce tähang la aetang pa ö jo ba.

26Yng saite khimi angxynlyng na tea bälung aevaw te lo käcai hai thui kha lady pa ö jo ba.

27Hini cae lä yng saite kangby jä-ai angxynlyng na tea phai pa hethang kai lä Areng üng ämüng hai-a nang ce tea särilo hai täru khü te vi ba.

28Mä-ai üng Areng Isu Khrista ma nang ce tea lä tähang kähawi py sy.