Jeremiyasarini kuku
Jeremiyasarineetsi kuku pakich kamanchintspa
¿Chakaja yandarang?
Jeremiyasasini kanungasimasa Apanllee kuk kamanimaam chtarangiya. Zapish kizpur wachinayaru, Ijiptosh tsap tsiparangiya. Uru kamanimantar ashirangiya. Nda waanaatsi kuk yandarangiya. Wamkur Barukarini Jeremiyasaa kuku yandarangiya. Yuwash zar Apanll tsiyatssee kamachtarangu anoo yandam kamankiya.
Jeremiyasarini Utaáchichmuna tputsi. Yaktash Anatutash nllurtarangiya. Irusarinamand watsirita.
Yuwapur kurak Jowakasarini, misha Jowakimarini, misha Jekoniyasarini, misha Sedekiyasarini taarangana anpur Apanllee kuk zapan kamanirangiya. Nipat Utaáchich urkareew kachingaranganaya. Irusarinshuchee tputsi kapung waneerangu, Ndunnaa Apanllee kuk payukus, Apanllsha siyaa kizpur wanichintspa. Arapich tputs kuskatssin, siyaa zurampatari kasichintspa, tárangiya. Kurak Apanllee kuk mazinayaru, kizpur tsiyantaku, Zamangi, tárangitaa, ashiritaa Apanllee kuk kamanirangiya.
¿Chakaama yandarang?
Apanll Jeremiyasaa kamachtarangu, Shiysha Utaáchchee tputs tayaspatangcha. Mishat, arapcheetstam tputs waneengtamcha, watam nuw ichingaroo kizpur wanichimawa, tárangiya. Ashiritaa, Apanll waanaatsi tiptsir kizpur chinarangu, Yusur zapish saanpee tsapunis kanapkachus, kis taatssa, tárangiya.
¿Mayaamaja yandarang?
Utaáchich tputs Apanllee kuk kasatartarangusin, Apanllee kuk yusur chinangtsa, Jeremiyasarini tárangiya. Babiloniyshuch tputs kuskatssin, waratintspa; kamiyantsa. Waani siyaa machintsa. Ashkachus, ndusha arang kiyung kachiyatssa, táyaru, anumand kuraksha kizpur tsiyantayaru, Jeremiyasaatssha putayarusin, tumanshish tsap ksimash tumaniranganaya. Yuwamand Jeremiyasarini kizpur kiyung kachiyarangu, anumand Apanlleetssha kapung masharangu, mang’ kapung mantsarangiya.
¿Mayaatseeja kamanik?
Na yuwaa kamanku anoo kamanchintspa.
Kapitoro 1: Apanll Jeremiyasarinee kamachtarangiya waanaatsi kuk kamanimaama.
Kapitoro 2—25: Jeremiyasarini Apanllee kuk kamanirangiya, yuwapur kurakawin Osiyasarin, Jowakasarini, Jowakimarini, misha Sedekiyasarini taarangana anpuru.
Kapitoro 26—45: Jeremiyasarineetsi taárash kamankiya.
Kapitoro 46—51: Jeremiyasarini arapcheetstam tputsi waaneerangiya.
Kapitoro 52: Yuwaa Babiloniyshuch tputs Irusarinshuchee tputsi izuuru kasirangana anoo kamankiya.
Nuw Jeremiyasi yuwaa Apanll kamanirangu anoo kamanchintspa
1Nuw Jeremiyasi siyaam Apanllee kuk yasapana turi yandakina
1 Nuw Jeremiyasi apari sur Hilkiyasamuncha. Nuw maachiriti ashpari apanllpanimuncha tputsi. Benjaminash watsapun Anatutash apanllpan urkar taarangina. 2 Anush nuw taaruri, Josiyasaarini Amónarini wip, yuw Utaáchcheem urkar kinarangu, an 13 masach taachu anush, nuwaa Apanll tsiyatarangiya. 3 Mishat, Jowakimsha Josiyasaarini wip Utaáchcheemtam urkar kínarangu, anpur tsiyatarangitamta. Anumunsha Josiyasaarinitam wip Sedekiyas Utaáchcheemtam urkar kínarangu, 11 masach taachu, tsupsha zameetpatash, yuwapur Babiloniyashuch Irusarinshuchee putayarusin, machtarangana, anpurtam tsiyatarangitamta.
Apanll nuwaa tsiyatarangu anoo kamanchintspa
4 Apanll nuwaa tsiyatku tárangiya. 5 Jeremiyasaa, nuw shiyaa ndatumasari nllurtachush, tayaspatampaneem ipusarangina. Shiy aneershirtish waxangan taarush, Tputsee ztaru nuwaa kuki kamankush taachsha, tárangina.* 1:5 Gálatasshcheema 1.15-16 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta.6 Nuwsha, Apaa, tárinllpa. Nuw kanungasiriti ¿tamari nuw ashtachi? ¿Antaati wazapanish tputs tsiyatamaam waritacheezi? tárangina. 7 Itaru Apanllsha, Nduni. Kanungastana tárinllpa. Nuw uru yap kamachtakchi amb naayarush, nuwaa kuki kamanimaam waritachsha, watam nuwaana kamachtakchinawa. 8 Punirinllpa. Nuw uru anushtana shiyaa ksutamaam nda kasachinllpa. Nuw Taarashipaneeruri zurampatari shiyaa atina, táyaru, 9 Apanll uw paxayeeru, nuwamun kuki kandaneeru, tárangiya. 10 Na in zar nuwaana wizpuriri k’kuzee tsiyatamaam panachinllpa. Kapung wizpurirish taachiya. Ashiri anpa nuwaa kuki kamankachush, nuwsha ichingaru kurak kapeeteeruri kasachima. Yusur kurakaa wanasiri ipuseeruri, wanasir kasakchuri, taachinllinaya, Apanll tárangiya. 11 Anumunsha, yusur nuwaa tárangiya. Jeremiyasaa, ¿may paksha? tárangu, nuwsha ktupzaa piz pakina, táranguri. 12 Zurkush átsha. Nuw urutari k’keetsi tatsamkina, tárangiya. 13 Itaru yusur arangeem, ¿May paksha? tárangu, nuwsha, Zar charapungu tuwash iyap tasasaru ngusamb kaputputaru yurpumamaamsha kuxinaru pakina, táranguri, 14 Apanllsha, zar charapungaru tashtap yakat taaru, anshuchee tputs ichingaru wanimaam waneeshish kizpur zanganchima. 15 Nuw Taarashipaneeruri shiyaa zurampatari kamankina. Ichingaru ambchee kurak kuruzkachuri, Irusarinnung watandpun wapshtush uxinashpatawari kusataramchusin, anush Utaáchchee tputs katiripeersin pachamaam kamachtachima. Utaáchchee yaktarini ichingaru katiripeersin pachachinllinaya. Watam mantsirimsheetsimari kizpur chinarangusin, apanllputseetsimarisha, yuwaa waana tínarangana anootsimarisha ungirtaksin, zapan maachta apanllirimani atusin, wayata, wayata ashkusin, itaru nuwaatssha mapiykanawa. 17 Ashiriya, Jeremiyasaa, shiy amb naayarush, yuwaa táyari anoo ichingaru kamanishini; punirinllpa. Wandaya anush kuseerush, tputsee punikchush, nuwsha shiyaa tpazachinllpa. 18 Nuw shiyaa, yakat watandpun ngusambpa mburshimashpa, misha ngusambpa chumbeepimashpa tandapunoom tamapari ashiru wayachinllpa. Ashkachuri, shiysha Utaáchchee ichingaru tasaseerush tsiyatatsha. Utaáchich kurak kizpuriwaatstaa, misha kurak tsipasawaatstam, misha apanllpaneetstam urkar shiyamari kasitsha. 19 Wandtaati shiyaa anshuch tputs pachamaam zandkusin, itaru shiyaa kasichazinllinaja. Watam nuw shiyaa tapachindamaam anshutamanawa. Ashiriya, shiysha tputsee punirinllpa. Nuw Taarashipaneeruri zurampatari shiyaa atina, Apanll nuwaa tárangiya.
Ashiriya, na yuwaa Apanll nuwaa tsiyatarangu anoo kamaneena.
2Israelchich Apanllee kapung kasarangana anoo kamankiya
1 Ashiriya, Apanll nuwaa tárangiya. Jeremiyasaa, Irusarinap naayarush, napashini. Anush nuwaa kuki kamanishini. Tputsee mangoo p’tsimaam kizpur tsiyatangcha. Apanll siyaa ateeja, tángcha. Sirútama siy Israelchichis, kanungaspazis ashirus taarangus, yuwapur apusap mangin ndunarip maachi nda kxunamaam waritaru, amb machtarangi, anpur nuwaa kuki kizpur payurangus, kiz wazaranllee chinaku tamatarpari ashirus, nuwash kis tachitarangsa. 3 Anpur nuw siyaa kizpur chinaranguri, tputs wanusee kis katungku, mang’ ksataru, nuw ashiranguri, siyamun mangi ksarangina. Wanari anpur tputs siyaa Israelchicheetsis pacharanginaareesinaya, nuwsha anumand waatssin kiyung waneeshishpa yacharanginaaparina. Nuw Taarashipaneeruri zurampatari atina, Apanll Israelchicheetsis atiya.
4 Ashiriya, na Israelchichis kaapa mazinangtsa. Apanll siyaa atiya. Nuw zitaminareetsis ¿tamarangshiti siy nuwaa kasayarus, wanllitaksa? Ashkus, mantsir chinakus, apanllputseetsimarisha nda waritaru anoo chinakus, saanaatsi tayutaritarangsa. Ashirangus, na ndusha pakchiyam waritaksa. 6 Nuw siyaa Ijipto tashitungayaruri, apusap yap kung ndunari tsap puza machinandari taaru, tputs nda minumtiyam taam waninda, izuuru wamsanmuna, tsipats siyash watsirita tachitarangtaa, ashiritaa nuw amb wanasir machtarangi. ¿Nda anoo mangishish chinaksa? ¿Mayaamsa nuwaa watstamari kasarangsa? 7 Nuwcha ningeem tsap kizpur wanasirip, wanus zapan katungpana aturi, machtarangashina. Itaru, siysa kusarangus, nuwaa tsapuni wanasireetstaa tayutaritarangsa. Ashirangus, nuwaa tsapuni itsachtarangus, nda anoo kis napkina. 8 Mishat, apanllpan urkar nuwangaz nda pakchiyam chinakanaya. Mishat, tayaspatampantam tputs nda nuwaa chinarangusin, misha kurakaw ichingarusin nuwaa kasarangusin, misha tayaspatampantamsin apanllputseetsimarisha Baalmun mang’ tatkusin, anumunarisha sur tsiyatkanaya. Apanllputsirini nda waritaru, anumun mang’ tatkanaya.
9 Nuw Taarashipaneeruri zurampatari siyaa atina. Yuwamand ashkis anumand siyaa ipareetsis, chinllineetstamtis wanimaam kirak yandachima. 10 Ashiriya, naayarus, tsapurunas tspakatu amb napashinints. Zar yaku amb, Kedarap tputsee zanganingtsa. Zar puku ambtam, wisarap napashintsa. ¿Kamapari anshuch tputs apanllputsirineetsi kasayarusin, minushshat tachitkanaya? 11 Nda minumtiyam tputs apanllputsirineetsi yuwaa nda waritaru anoo, kasayarusin, minootssha chinakanaya.* 2:11 Romshucheema 1.23 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta. Itaru, siysa nuwaa wanasireetstaati kasayarus, apanllputsiris nda waritaru anootsinaasha ungirtaksa. 12 ¡Kanindshuchis, paptsa! Israelchichee pakchus, kizpur punirustarus. ¡Anoo pakeerus, punikus, tatata ashiksa! Watam kizpur yutarit ashkanawa, nuw Taarashipaneeruri zurampatari siyaa atina.
13 Nuw siyaa tputsiritaati, siysa yutaritshishee tsimbun kis payukus, piyari kapung chinarangus, nuwaa izuuru kasarangus, apanllputsee kis chinaksa. Nuw siyaam kungpaz wanir ashiritaati taakuri,* 2:13 Wanga 4.10-14; 7.37-38 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta. itaru siysa nuwaa kasayarus, saanashapaz kungoom tsapoo ktseeyarus, ndusha kung kusku, anungaz kiyung kachiykus, ashirus taaksa.
14 ¿Mayaamsha tputs siyaa kiyung yachakanaya? ¿Mayaam maachiritaatsis shuchit shuchit ashkanaya? ¿Antaati siy m’chach tamapari ashirus taakus, kiyung yachamaam waritak? nduni. 15 Siyaa pachampan tumuz tamatarpari ashirusin, wamaritin tpuxtarangusin, pacharanganaya. Yaktarineetsis tunupeersin, sumaspa tirooranganaya. Ashirangsin, na tputs ndunarsha. Mangu zaputar ashkiya. 16 Manfisshuch tputs, misha Tafneshuch sundar siyaa Israelchicheetsis mucheetsis pátangambeersin kasaranganaya. 17 Yuwamand nuwaa kasarangis, anumand nuw siyaa waneekina. Nuw siyaa wanasiritaa machiranguri, itaru siy nuwaa kasarangsa. 18 ¿Mayaamsha nllitaritamun tputs mangis tatkus, Istanda átssa? Siy na Ijiptop kungoo Nilo waamaam, misha Asiriyap Eufratis kung waamaam naakchus, ¿antaati siyaa istachazinllinaja? Nda. 19 Yuwamand mantsir chinarangus, nuwaa kasarangis, anumand nuw siyaa waneekuri, tputs siyaa istamaam wanindaja. Watam siy nuwaa Apanlliritaatis, nda nuwamun mangis tatuksawa. Kaapaniri mangiptis itsinsaru chinangtsa. Siy nuwaa kizpureetstaati Taarashipani kasarangus, nuwaa yutaritam ínarangis, anumand nuw siyap yutaritshishee kapizpaz ashiru zanganchintspa, nuw Taarashipaneeruri, kizpur taakuri, zurampatari atina, Apanll siyaa tárangiya.
Ashiriya, kamaneena yuwaa Israelchich Apanllee kapung kasarangana anootsi.
Yuwaa Israelchich Apanllee kasarangusin, yuw zandkana an chinarangana, anoo kamankiya
20 Apanll Israelchicheetsis atiya. Siy sirútamasari nuwaa kasarangsa. Nuwash tachitamaam ngataksa. Siy, ¿Apanllee mayaama chinachi? tárangsa. Tárangus, machimun iwaz, misha yasinash washitanish puch apanllputseetssha imbangareetspazis ashirus chinarangus, tachitarangus, nuwaa kasarangsa. 21 Siyaa kizarunaatspaz ashiruri, wanasirimshee ipuseeruri,* 2:21 Lukasa 13.6-9 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta. tatsumeeranguri, wanasir ksutarangina. Ashirangtaati, itaru saantarisha yutari zapan chinakus, masatakpaz ashirangus, nda siyaa natstakina. 22 Ashirangis, anoo tachingamaam waantaati tskimurpat, nduniya ashiru apunpa wanasirimshipa káchakus, ashiritaa uru anuritam yutaritshishireetsis pangchina, nuw Taarashipaneeruri zurampatari siyaa atina. 23 Itaru, siysa, ¿Antaati yutari taarangeezini? Mishat, ¿apanllputsee ungirtatareezini? átssa. Itaru, kaapaniri mangishis chinangtsa. ¿Ben-jinomush wazaw tamari taarangis? ¿Ndusha apanllputsingazimari támarakus, anshumarisha tachitarangis? Siy kameech kurateeru, nda anootsiri kuxinku, yapsha waritaru amb iriptara, iriptara ashishtar ashtaru ashirangsa. 24 Mishat, manllanus kurateeru, manginash piyam iriptara ishingaktara, yusur piyamsha ishingaktara ashishtar ashtaru, siy ashikpaz ashkus nda ksutamaam waritarangsa. 25 Ashiriya, Israelchichis, ¿mayaamsha ngutis kiyung kachiykus, xiyxtangat ashkus, taaksa? ¿Spaturitaatis ndunarpaz ashirus naaksa? Apanllputsingaz kuruztangat ashkus, yarpunis tzeeruntamawis taaksa, nuw siyaa atina. Itaru, siy nuwaa, Ngutish átsha. Iy apanllputsingaz chinakuni, amikurtaranguni, ¿tamareeja anoo kasachini? átssa siya, Apanll siyaa Israelchicheetsis átcha, nuw Jeremiyasi atina.
26 Mishat, siyaa Israelchicheetsis Apanll ateeja. Israelchich kurakaw, misha kurak tsipasaw, misha apanllpantam urkar, misha tayaspatampantam ichingarusin washchiree tputs izuuru natstayaruch, kapung pazitaru, siysa ashtachtamsa. 27 Watam mangutarishtis yasinaatssha, Nuw shiyaa apartana, misha patumbcheetssha, Nuw shiyaa aneertana, ántangat ashkus, nuwaatssha nda chinamaam zandkus, mapiyksawa. Itaru, atitaatis yuwash siyaam yutari tushiykchu, anush yusur tapachindanda, átus, kuruztat ashiksa. 28 Utaáchchis kuruzkitaateesa, apanllputsee minush yakat, minush yakat wayata, wayata ashkitaateesa, itaru nda siyaa istachiya. ¿Yapeenaaree yuw apanllputsireemis yaktarishis zapan tínarangis anu? Ashiri anoo kuruzungints. ¿Kamapari yuwaa waneeshimun kiyung kachiykachis anoo tapachindachiya?
29 Mishat, siy nuwaa yutaritaam ínakus, itaru ¿kaapaniri zurampatari átis? Watam siy nuwamun nda mangis tatkus, nuwaa kuki kapeetarangsawa, nuw Taarashipaneeruri zurampatari atina. 30 Nuw siyaa iparis waneerangitaati, ashiritaa nda tayuksa. Mishat, nda yasamaam zandkus, nuwaa kuki tayaspatakana anootssha tumuz watseenur tamapari ashirus tsiyantakus pacharangsa.* 2:30 Matiwa 23.37 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta.31 Ashiri na, Israelchichis ichingarus yuwaa nuw áti anoo mazinakus, kaapaniri nuwaa kuki mangoonangtsa. ¿Nuw tsap puz kizpur ksan ashtaru ashiri? Misha ¿wachush wantsush tap ashtaru nuw siyaam ashiri? nda. Nuw siyaa tputsirtana. Ashiritaa, siy, ¿Mayaama Apanllish tachitkuni, yusur kiyung kachiychinee? Mishat, ¿Mayaama ayamtaati yusur Apanllish tachitchich? átssa. 32 Kiz kaneesich zaranlleeru, ¿antaati wayarangashee mbizatar? nduni. Ashiritamti, nuw siyaa tputsireetsi kapungtaa chinakuri istaranguri, itaru siysa sirútari nuwaa mbizarangsa. 33 Nuwaa kasarangus, nllitaritashsha tachitchittar ashiksa. Kiz wimbangarish tamatarparee ashirus apanllputsish kis tachitaksa. Ashkus, yutaritshishee kapung yasayarus, mayistor tamaparee ashiru taaksa.
34 Ashkus, yutaritshishiris kapung taaru, pukir ursir, misha tputs wanasirimash ursir kamarimunis kuras chumakpaz ashirus taaksa. Nduntaa tputs mantsir ashkusin, saantari mantsir chinakus, pachaksa. 35 Itaru, ashkitaatis, mangutarishtis, ¿Antaati iy yutari taatareezini? Wanasirtanicha tputsini. ¿Antaati Apanll iyaa tsiyantacheeja? átssa. Itaru atitaateesa, nuw uru kirak wanimaam yandachima. 36 Watam siy musásiri minpasha amikurtakus, anootssha chinata, chinata ashiksawa. Yuwamand ashkis anumand Ijiptoshuch siyaa mangu tamapingachintsa. Síru Asiriyashuch urkar siyaa tamapingarangu, ashiritam Ijiptoshush siyaatssha uru ashchitampasinaya. 37 Ijiptop tsiyatamaam naakchinaareesa, siyaa istamaam ndunichpari. Ngutis wapitam kanapkachus, kapung pazitssa. Nuw watam anshuchee amikureetsis tsiyantayaruri, ndusha chinachinawa, Apanll siyaa Israelchicheetsis atiya, nuw Jeremiyasi atina.
Ashiriya, nuw Jeremiyasi, yuwaa Israelchich Apanllee kasarangusin, yuw zandkana an chinarangana, anoo kamaneena.
7Apanll Utaáchchee izuuru kapeetchu anoo kamankiya
1 Apanll nuwaa tsiyatku tárangiya. 2 Jeremiyasaa, nuwap pangi naayarush, pshtushinungiri xiyeerush, nuwaa kuki kamanishini. Ashiri tángcha. Siy Utaáchchis yuwis nish pshtuyarus, nuwaa ungirtakis, anis nuwaa kuki mazinangtsa. 3 Nuw Israelchichi ichingaru nuwamari kasiyri ani, siyaa Utaáchcheetsis, atina. Taarashis wanasirinaa yarangints. Mishat, mantsir chinakus, zapan patatkis, anoo kasakchinaareesa, tsapunshiritis urutamari taamaam kasachintspa. 4 Yuwamun tputs mangutari, Iyaam yutaritshish ndunparee tushiychiya, watam Apanll pang’ nish taaruwa, atana, anumun mangis tatintspa, atina.
5 Ashiri siy waana yutaritshishee kasayarus, wanasirsha taakchus, misha tputseetssha itsinsaru yasayarus, yuwaatsiri yutarit tsiyatarangu anootsiri waneekus, tputsee wanasirimsheetssha kis napkus, 6 ndusha tputsee tunaree, misha mxaxzeetstam, misha mashindootstam, natsakus, kiyung yachakus, misha ndusha tputs wanasirimshee pachakus, misha apanllputsireetstamtis yuwaa saanaatsi tayutaritakis anoo nduntam ungirtakus, 7 nuw nishuri tsap taamaam wayachintspa, zitaminareemis tsapoo urutamari panarangi anshurtatamta.
8 Siy ngichzimun mangis tatkis, an ¿antaati siyaa istacheeja? nduni. 9 Ashkus, maachta shuchiksa. Kizaa imbangartaksa. Tputsee ngicheerus, anootstam pachaksa. Baalaamsha ungirtamaam kzammashee muchiksa. Yuwaa zitaminaris sirú apanllputsee nda chinatarana, anootssha siysa ungirtaksa. 10 Ashiramchus anumun, nuwash pangi nuwaam mashamaam kusaksa. Mangishis chinakus, Amb ashkuni, yutaritshish ndunparee iyaam tushiychiya, átssa. ¿Antaati ashkus nuwaam wanasireeja? Itaru, yuwaa ashkis anoo nda nuw zandkina. 11 ¿Antaati nuw pangi washchir pang’ tamara ashi?* 7:11 Matiwa 21.13; Márkosa 11.17; Lukasa 19.46 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta. nda. Yuwaa siy ashkis anoo nuw ichingaru paktana, nuw Apanllee Taarashipani siyaa atina. 12 Ashiriya, siy Israelchichis naayarus, Silósh yuwash tachtakchuri, pangeemi wanasirimshee nuwaa ungirtamaam wayarangi, anush napashinints. Yuwamand yutari ashirangana anumand anoo pangus kapeetarangi anootsi. 13 Nuw siyaa zapantaa yuwamand yutari chinakis anumand waneekuri, itaru siysa nda mazinamaam zandkus, nuwaa kuki kapeetkus, nda payumaam zandaksa. Ashkus, yutaritshishireetsis nda kasaksa, nuw Apanllee Taarashipani siyaa atina. 14 Ashirucha, yuwaa siyaa zitaminareetsis nish Irusarinash nuwaam pangi pangumaam kamachtarangi, anumun mangis kapung tatkitaateesa, ashiritaa yuwamand yutarit ashirangis, anumand izuuru kapeetchima. Silósh kapeetarangi, ashiritam uru nee kapeetchitamana. 15 Ashkachuri, siyaa izuuru kasayaruri, arap uru tashitungachintspa. Sirútama maachireetaatsis, Efrayinaa tashitungarangi, uru ashtachtamana, Apanll Israelchichee tárangiya.
27 ...Ashiriya, nuwaatssha, Jeremiyasaa, shiy yuwaa táyari anoo ichingaru kamanishincha. Wandtaati shiyaa kukish nda mazinamaam zandkusin, ashiritaa kizpurtayarush kamaningcha. 28 Ashiri táncha. Nuw siyaa tputsiritaati, ashiritaa siy nda nuwaa Taarashipaneetsi kuki payumaam zandaksa. Mishat, nda yuwaa waneeki anoo mangoonaksa. Ashkus, zurampatari nda yuwaa tsiyatkis anoo mazinakuri mbizarangina, átcha tángcha, Apanll nuwaa tárangiya.
Ashiriya, nuw Jeremiyasi yuwaa Apanll Utaáchchee izuuru kapeetchu anoo kamaneena.
Irusarinshuchee wanimaam zandarangu anoo kamanchintspa
29 Apanll siyaa Irusarinshucheetsis ateeja. Mucheetsis ktureerus, machip puzap naangints. Anush kuseerus, mangis mantsakus, tanungtsa. Watam Apanll siyashchee kapung tsiyantayanlluwa. Zurampatari uru siyaa kapeetchiya. 30 Ashiriya, Apanll siyaa átcha. Siy yuwaa nda nuw zandki anoo ashirangsa. Apanllputsiris mantsirimshee yuwash nuwaam pangurangis anush wayarangus, nuwaatssha kapung tayutaritarangsa. 31 Sheerus, Ben-jinomashsha wazaw muchimaam Tofet kayatarangsa, anush ipareetsis kamuza, misha kizaatstam muchimaama. Nuw nduntaa anoo kamachtaranguri, misha nduntaa pakchiyam mangishi chinaranguri, saantarishat ashirangsa. 32 Ashirucha, nuw atashina. Yuwash zar tatsamkachu anush ndusha anoo Tofet, misha Ben-jinom átus ttsurtatssa. Uru wazaw pachashshi átus ttsurtatssa. Yuwash Tofet átis, anush uru tsipareetssha maputssa. Watam piyari mapumaam tsap ndunarshtawa. 33 Amb ashkachus, mangu tsipar tamurutaru, anoo yap misha tumuztam katungkusin, taachinllinaya. Watam tputs anoo tachiyamaam ndunarshtawa. 34 Ashiri nuw siyaa Utaáchcheetsis yaktaris kapeetchima. Mishat, Irusarinaatstam ngoots ashchiri kapeetchitamana. Yuw siy mangis kis shaniyeerus, michitkus, zamamtar ashtaris an, misha katungkus, zamamtar ashtaris antam, misha kizaa yamakus,* 7:34 Apanll wanichu anu 18.23 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta. karusataris, antam ndusha ashkus, zaputar ashtachparee. Yaktaris izuuru puripuritasha taachiya, Apanll siyaa Irusarinshucheetsis átcha, nuw Jeremiyasi atina.
Ashiriya, kamaneena yuwaa Apanll Irusarinshuchee wanimaam zandarangu anootsi.
14Kapung zar zatarangu, tsap kizpur puzarangu anoo kamankiya
1 Apanll yuwapur kizpur zar zatarangu, nda sin sinarangu, anpur nuwaa tárangiya.
2 Na Utaáchich ichingarusin kapung mang’ mantsaksin tanukanaya. Tsapush kuxinatarach ashkanaya. Watam yaktarinshini nda sin sinaku kapung yutaritshtawa. Irusarinashsha wasurimun kiyung kachiykusin, tanuktamsinaya. 3 Kurakawshitisin muchchuree kungoo tipamaam kamachtaksin, uwshtisin, Kungoo tipapani, atusin, nachungaksin, itaru ndusha kungoo paksin, naxpuyachusin, mangu pázirpa muchumun uw putarsin, murtsur kurimunaz kuktangatanll ashkanaya. 4 Tarawzupansha tputs kapung mang’ mantsaksin, muchumunsha uw putayarusin, tanuktamsinaya. Watam nda sin sinaku, watsapun kizpur puztawa. 5 Mangu chirichir ndusha kxunku, ¿mashtaja manllanus katungeech? Wipaa ambirisha manginash kasaku, wip marizimun waanitarisha tsipakanaya. 6 Burrsha kayustan, machimun káreersin, maninung tamaparee ashirusin, kambusurootsimsha mangu kachizangaksin, shanee ashkanaya. Wachsha ndusha yakanaya. Watam chirichir ndunareeru kapung mariz kayatkanawa, Apanll Utaáchchee tárangiya.
7 Anoo mazinaranguri, nuw Jeremiyasi Apanlleetssha, Apaa, shiy wandtaati iyamand yutaritshishirinimand tsiyantakush, ashiritaa nayaniyarush, tapachindangi. Watam kchinamishawa. Iy nda wanasir shiyash tachitamaam waritakaniya. Shiyaa zapancha tayutaritkini. 8 Watam shiy iyaa Israelchicheetsini, yuwash kiyung kachiykachini anush uru tapachindakshawa. Ashiri ¿mayaamsha iyaa tunari ashirush natsakush, iyashchee niyraksha? Shiy tputs naayaranllu, yaktash psaanamari maarangu, arangiri naataru ashikpaz ashiru iyaa niyrakshawa. 9 Mishat, shiy tapazpan urkar mamarpayaru, nda tiptsiri tapachindamaam waritataru ashiksha. Itaru, Apaa Taarashipanee, shiy iyaa tputsirtishcha. Iyash urutari taaksha. Piyartach tputs ichingarusin anoo yasakanaya. Ashiriya, nuw shiyaa atina. Ksarishpa. Iyaa tapachindangi, nuw Apanllee táranguri, 10 Apanllsha Israelchichee nuwaa kamanku tárangiya.
Israelchich piyari chinat chinat ashkusin, apanllputsee tínayarusin, ungirtakanaya. Ashirucha, nuwsha anoo nda kis napki. Yuwamand kizpur yutari ashkana anumand, ¿Mayaamsha ashirangsa? táyaruri, wanichima. 11 Ashiriya, shiy Jeremiyasaa, anshuch tputs ashkana anoo naynimaam tsiyatishpa. 12 Wandtaati zapan zar mangooksin, misha yutaritshishirineetsi tachingamaam chinoo muchkitaateesinaya, misha zapantaati maachi nuwaam wayaksin, nda anoo zandkina. Uru anshuchee kachingamaam tapazee, misha marizeetstam, misha tsutasheetstam wayachima, Apanll Israelchichee tárangiya. 13 Ashiriya, nuwsha tárangina. Apaa Taarashipanee, tayaspatampansha. ¿Antaati nish yakat pachashish wanindacheeja, misha iwarzitam maringacheeja? Apanll waana neetsiri kis taamaam wayarangiya, atanawa, táranguri, 14 Apanllsha, Tayaspatampan nuwaa, mangu ngichkusin, nuwamun suri atanaya. Nuw nda anoo tsiyatsis pakchiyam kamachtarangina. Mishat, nda nuw anoo tsiyatarangina. Yuw aship tsiyatkana an ngichizcha. Waana wayashingur tuchinaku, mangutari pamazookana, anoo tayaspatampan kamankanaya. 15 Ashirucha, nuwsha Apanlli Taarashipani atashina. Yuwamand tayaspatampan nuwamun suri ngichkusin, nuw nduntaa kamachtaranguri, wandarishtisin ngichkusin, ¿Antaati iyash pachashish, misha marizitam nda tushiychiya? atana, anumand tayaspatampan tapazish, misha marizimuntam tsipachinllinaya. 16 Tputstisin yuw mazinarangana, anshitisin uru tapazimuntam, misha marizimuntam ichingarusin wizanll, wipatam, kamuz, misha kizatam tsipachinllinaya. Ashkachu, mangu tsipar Irusarinash ngoots tamutamur ashtachiya. Nda anoo tsipari mapchinllinaya, watam tputs ndunarshtawa. Amb sheeruri, kasachima yutaritshishirinee tuwapamaama. 17 Ashiriya, Jeremiyasaa, arangeem nuwaa kuki kamaningcha.
Nuw tputsiri kizpur kiyung kachiychinllinaya. Tsipatspatari nuw wanichima. Ashirucha, kapung mangi mantsakuri, kaschir psaantam tanukuri taakina. 18 Ashiri anush piyam chapung shitungeeruri, napkuri, tsipar k’chipungpa kayungamaw tamutamuru uru pangchina. Yaktashsha pshtuyaruri, napkuri, tputs marizimun tsipakchusin, yurartangatu, anoo pangchina. Tayaspatampansha, misha apanllpantam urkar uru minupsha tsap yaptaa nda yasarana, ambtaa naachinllinaya, Apanll siyaa Israelchicheetsis átcha, nuw Jeremiyasi atina.
Ashiriya, yuwaa Israelchicheem Apanllee tsiyatarangi anoo kamaneena.
15Yuwaa Apanll Utaáchchee zurampatari wanichima, tárangu anoo kamanchima
1 Apanll nuwaa tárangiya. Wandtaati zitamin Móysisarini, misha Samuelarini, nuwash kuseersin, tsiyatkusin, nuw nda Israelchichee nayanichima. Ashiri Utaáchchee yuwaa áti anoo kamanincha. Nuwaa wanasirimshiri shitungkatssin, waana yachchinllinaya. 2 Wandaya shiyaa, ¿Tamaycheezini? ateesinaya. Shiysha amb táncha. Tputs yuw tsutashimun tsipamaam wayama, an tsutashimunaritam tsipachinlliniya. Mishat, yuw tputs tapazish tsipamaam wayama, ansha uru tapazshuritam tsipachinllinaya. Mishat, yuw marizimun tsipamaam wayama, ansha marizimunaritam tsipachinllinaya. Mishat, yuw tputs putamaam wayama, anootssha uru putachinllinaya.* 15:2 Apanll wanichu anu 13.10 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta.3 Nuw Apanlli Taarashipani atina. Waneeshshee ipunpunar zanganchima. Pachampan tputsee pachamaama, tumuzsha tsiparee pshiyramaama, yapsha anoo katungamaama, misha kázamishsha anoo izuuru kachingamaama. 4 Irusarinash Manasesamand Esekiyasarinimand wip yutaritshishirini ichingaru Israelchichee amb ashtachima. Ashkachuri, tsapurunas ztaru yuwaa nuw kizpur waneeki anoo yasakchusin, kizpur punirustachinllinaya, Apanll tárangiya.
10 ...Ashiri nuwsha, Apaa, nuwaa waneerishpa. ¡Sitatstee! ¿Mayaamshta aneeri nuwaa tatsipurang? Watam natsha kizpur kiyung kachiykinawa. Natsha nuw tputspa nambaptangat ashkina. Nduntaa tputsee tumashtakuri, nuwaatssha mantsir tsiyatkanaya. Nuw tputsee urkir nda minumtiyam piristatarina. Uwshtisin nduntam piristaksin, ashiritaa mantsir nuwaa tsiyatkanaya. 11 Wandaya nuw shiyaa kukish nda payuranguri, nuwaa wanimaam waritakiya. Itaru, shiy yasaksha, yuwaa nuw shiyaa kukish tatsamoorangi, misha kundarari kiyung kachiykatssin, nuwsha shiyaa, Nayaningi, tárangi anootsi. Ashiriya Apaa, nuwaa nayaninganda, nuw Jeremiyasi Apanllee tárangina.
Ashiriya, kamaneena yuwaa Apanll Utaáchchee zurampatari wanichima, tárangu anootsi.
Apanll, Israelchicheetssha zurampatari wanichima, tárangiya
12 Apanll Israelchichee ateeja. ¿Chakaja Asiriyashchee, misha Babiloniyashchee kasiku kásich? Pinascha. Ngusamb mbammash, misha ngusamb mburshimash, zari charapungaru tashtap taaru an tamaparee ashiru ichipamaam nda waninda. 13 Ashiriya, yuwamand Israelchichis kapung yutari taarangis, anumand siyaa maachiritis itutseeruri, kundarareemshtis panachima. Yuw yaktarishis payukis, anoo waani mangutari yachinllinaya. 14 Amb ashkachuri, kundararis siyaa tumuchchurtachinllinaya. Yap nda tsapoo yasaris ambsha uru taatssa. Watam nuw kapung tsiyantayaruri, sumas ashiru siyaa muchimaam zandkinawa, Apanll Israelchichee tárangiya.
Nuwsha Apanllee, 15 Apaa, shiy ichingaru yasaksha. Nuwaa tapachindanda. Shiyamand kaminish nuwaa kiyung yachakanaya. Ashiri waneengi. Anoo naynikush, ksarinllpa, nda nuwaa pachamaama. 16 Shiy nuwaa tsiyatkachush, anuritam mangi kis mazinakina. An tsiyatsis nuwaam wanasircha. Mishat, kizpur mangi ksakina, watam nuw shiyamun mangi tatkinawa. Apaa, shiyamaritcha Apanllish. 17 Yuw tputs yutaritshisheetsimari chinaku, michitatangat ashkana, anpat nda kis washunand taakina. Yuwamandari shiy nuwaa nuwaanitari taamaam wayarangish, anumandari nuw piyam nuwaanitari taakina. Watam shiy nuwaa tsiyantakush, amb ashiru wayarangshawa. 18 Ashiriya, ¿tamashta Apaa, kiyung kachiykuri, mangi mantsaki an nda pastak? ¿Tamashtaja yaramaam nda waritak? Shiy nuwaa nda pakchiyam istakush, kungoo wazangan puzaa tamatarparchi ashirush, nuwaa ngutish tamapingaksha, nuw Apanllee tárangina.
19 Apanllsha nuwaa, ¿Mayaamsha ngutish tsiyatstar ashiksha? Anoo watsta. Yusur nuwaa kuki mangiptish tsiyatkinaareesha, nuwsha mangeetsish yarchinllpa. Yusur nuwaa k’keetsi tputsireemi kamanitsha. Ashkachush, tputs shiyaa yusur mazinachinllinaya. Itaru, shiynaa tputsush tachitinllpa, nuw shiyaa atashina. 20 Sheeruri, nuw shiyaa nee yakat ksutamaam ngusamb chumbeepimashpapaz tandapunooma ashiru wayakchuri, nda shiyaa tputs kasichinllinaya. Pachampan kuskitaati, itaru shiyaa nda kasichinllinaya. Nuw anushtana shiyaa tapachindamaama. Nuw Apanlli Taarashipani shiyaa zurampatari atina. 21 Yutaritshishpani wizpur nuwamari kasiyaruri, shiyaa tapachindachinllpa. Mishat, yuwaa shiyaam kapung xarashish taaku anootstam, tapachindachinllpa, Apanll nuwaa Jeremiyasaatsi tárangiya.
Ashiriya, kamaneena yuwaa Apanll, Israelchicheetssha zurampatari wanichima, tárangu anootsi.
18Apanll yuwaa waana zandku anoo uru ashtachiya* 18:0 Romshucheema 9.20-21 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta.
1 Apanll nuwaa tárangiya. Jeremiyasaa, spiraa kayatamapanip pang’ naangi. Nuw anush shiyaa tsiyatamaam zandkina, tárangu, 3 nuwsha shitungeeranlluri, kayatamapanip naantachuri, kayatamapansha spirpa murtsureem kayatku parangina. 4 Itaru, ansha murits mantsir kinarangu, anoo ichuychayaru, yusur anuritam spir waana zandku, ashim kayatpi átu, kayatayataru parangina. 5 Anush Apanllsha nuwaa tárangiya. ¿Antaati nuw siyaa Israelchicheetsis yusur tínamaam pinasacheezi? Nda. Nuw uru spiraa kayatamapan tsapoo ichuychayaru, yusur tínaku, nuwsha siyaa ashtachtamana. Spiraa kayatamapan tsapoo uwish payuru, nuw siyaa ashitana, nuw Apanllee Taarashipani atina. 7 Nuw natumasamari tputsee ichingaru, misha kurakaatstam izuuru kapeetamaam zandkuri, ichuychakpaz ashimaam waritakina. 8 Wanari an tputs yutaritshishee kasakchusin, nda yuwaa waneeshshee zanganimaam zandarangi, anoo ndushapari zanganchina. 9 Nuwaana zandkuri, tputsee izapanimaam waritakitamana. 10 Itaru, uwshtisin yutaritshisheetsimari chinaksin, nda yuwaa tsiyatki anoo zandkusin, yuwaa istamaam zandki anoo watsta atina. 11 Ashiriya, nuw Apanlli Taarashipani atina. Utaáchchee, misha Irusarinshucheetstam kamaningcha. Wanimaam chinarangi an na iwapamtanda. Ashiri yutaritshishirineetsi kasayarusin, wanasirsha taachinllinpa, átcha tángcha. 12 Itaru, Utaáchichsha shiyaa táchpasinaya. Mangutish ántar ashkush, maararush; iyaana yuwari chinakani anuri ashkuni taachinipa. Watam mangishini chinakuni, yutaritshishingaz kapung zandkiniwa, shiyaa táchpasinaya, Apanll nuwaa tárangiya.
Ashiriya, nuwaa kuki zurampatari mangoonangtsa, nuw siyaa Utaáchcheetsis atina.
Yuwaa tputs nuwaa pachamaam zandarangana anoo kamanchima
18 Ashiri tputstisin nuwaa táranganaya. Jeremiyasaa pachamaam pza, iwapayani. Iyash apanllpan zapan taariya. Ashiriya, ¿mayaama uw Jeremiyas taach? Waani tsipap. Watam tayaspatampan zapantam taaruwa. Apanllee kuk kamanimapan pishtatareeja. Ashiriya, yutaritaam ínakchuch, tputssha kamiran Jeremiyasaa pachachinllinaya. Yuwaa tputs tsiyatkana anoo nda pakchiyam mazinachinipa, nuwaa táranganaya.
Tárangusin, nuwsha Jeremiyasi Apanllpa tsiyatarangina. 19 Apaa, na mazinancha, yuwaa kundarari tsiyatkana anootsi. 20 Nuw yuwamand zapan istaki anumand ¿antaati tsipamaam waritak? nduni. Itaru, uwshtisin nuwaa anush pshtamaam tsapu kseeranganaya. Ashiriya, na mangish chinancha. Shiy waatssin tsiyantarangush, nuwsha watsiyun zambazap aturi, shiyaa kapung tsiyatarangina. 21 Ashirucha, natunaa ichingaru wip marizimun, misha k’chirpungumuntam tsipachinllinpa. Kamuzsha wanguymun tsipachinllinpa. Ashkatssin, kiz mashindunandarisha wip ndunar taachinllinaya. Kanungassha tapazish tsipamaam wayancha. 22 Wandaya ashiru, washchir wazapan zanganingi. Washchir kiyung yachakchu, zamamtarana anoo tputs mazinapana. Watam nuwaa pachapani atusin, tsapoo ktseeyaranawa. Yap naachi amb tsangayaranaya. 23 Itaru Apaa Taarashipanee, shiy yuwaa pachamaam iwapayarana, anoo uru yasaksha. Ashiri yutaritshishirineetsi tchinginllpa, yuwaa mantsir chinarangana anoo mbizarinllpa, Tsiyanpatish waneerush ksangi. Izuuru tpachingangcha, nuw Apanllee tárangina.
Ashiriya, na kamaneena yuwaa tputs nuwaa pachamaam zandarangana anootsi.
23Apanll ksutamapanee wanasirsha yusur wayachima atiya
1 Apanll Taarashipan siyaa ksutamapaneetsis atiya. Siy ksutamapanis, opeejareetsi nda wanasir ksutkus, tusuwakus, tsípamawshta,* 23:1 Wanga 10.1-18 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta. atiya.
2 Ashirucha, Apanll Taarashipan, yuw Israelchichee ksutku an, siyaa Israelchichee ksutamapan taakis anootsis, átcha. Siy nuwaa opeejari nda wanasir ksutkus, tusuwambeeris, anumand nuw zurampatari wanichintspa, nuw Apanlleeruri atina. 3 Ashiriya, yuw katuchimaw minupsha tsap nuwaana tusuwambarangi, anoo ichingaru yamayaruri, yusur waptam Israelap tsap wayachima. Anush kis taaksin, wip zapan izapanichinllinaya. 4 Ksutamapan misha wanasir wayachima. An wanasir ksutku, nda puniksin, nduntam arap tsípachinllinaya,* 23:4 Wanga 6.37-39 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta. nuw Apanlli Taarashipani atina.* 23:4 Wanga 10.1-21 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta.
5 Nuw Taarashipani siyaa atina. Ashiri yuwash zar tatsamkachu anush, Dapiyarinchich nlluranuree kurakaam wayachima. An mang’ kapunguru, tputsee itsinsaru yasaru, tatsamooru chinaku taachiya. 6 An kurakaam kínaru, uru Utaáchchee wanasir ksutku, kamungamsin taachinllinaya. Israelchichsha ksatam taaksin, anoo kuraka, Iy Apanllirini tapachindampani, atusin ísamachinllinaya.
7 Ashiriya, nuw Taarashipani siyaa atina. Yuwash zar tatsamkachu, anush ndusha nuwaa, Apanll Israelchichee Ijiptosh tsap tashitungarangiya, tátssa, nda. 8 Apanll iyaa Israelchicheetsini zar charapungaru tashtap suwasuwaruni taaruni, anush iyaa tashitungayaru, yaanshusha yusur tsapunni wayarangiya, uru nuwaa tátssa, Apanll siyaa atiya, nuw Jeremiyasi atina.
Ashiriya, kamaneena yuwaa Apanll ksutamapanee wanasirsha yusur wayachima, tárangu anootsi.
25Apanll, yuwamand Utaáchich nuwaa kuki ngatarangana anumand nuwsha pachampanee tputs zanganchima, tárangiya
1 Jowakim Josiyasaarinee wip Utaásh tsap kurakaam kínaru, ipunpunar masach taachu, Nabukodonosorsha Babiloniyash kurakaamtam kínaru, minum masach taachu, anush Apanll nuwaa Jeremiyasaatsi, Utaáshuchee nuwaa kuki ichingaru kamanishini, tárangiya. 2 Ashiriya, nuwsha Utaáchchee, misha Irusarinshucheetstam tputs ichingaru Apanllee kuk kamanirangina.
3 Amónarini wip Josiyasaarini Utaásh tsap kurakaam kínaru, 13 masach taachu anush, Apanll nuwaa chtakchuri kamachtarangiya. Nuwsha zapan kamanta kamanta ashkuri, veintitres masach tatsamoorangtaati, itaru siysa nuwaa kuki nda payumaam zandarangsa. 4 Apanll tiptsiree min tayaspatamaam siyap zanganirangitaa, itaru siysa anootstam kuk nda payukus, mazinamaam nda zandarangsa. 5 Taarasheetsis mantsirimshee, misha yuwaatstam mantsir chinakis anoo ksangints. Ashkachus, uru Apanll siyaam, misha zitaminareemtamtis tsapoo panarangu, anush urutamari taatssa. 6 Apanllputsee pakchiyam chinayarus, ungirtarintspa. Anumun mangis taatintspa. Ashiri saana apanllputseem tínarangis anoo ungirtakus, Apanllee tayutaritintspa, nda siyaam waneeshish zanganimaama, tárangitaatssin, 7 itaru siysa nda anoo mazinamaam zandarangus, Apanll wamari ichingaru kasiru an siya atiya. Ashiriya, apanllputsireemis saana tínayarus, anootsimarisha ungirtakus, saanaatstatam tayutaritarangsa. Ashirangis anumand waneeshish kizpur yutari wayachima. Siy yuwaa waneeki anoo nda mangoonkis, anumand 9 zar charapungaru tashtap taakana ambchee ichingaru kuruzchima. Mishat, nuwaanaa kamachtakchuri, Babiloniyashchee urkar Nabukodonosora kuruzkachuri, kuseersin, siyashchee tputs, misha siyannung yakat taararutaru anpatari tputs ichingaru pachamaam kamachtachima. Amb ashkatssin, izuuru tputsee tpachingakchusin, yakat urutamari puripuritaru taachiya. Zaputaru taachiya. 10 Yuw waanpata shaniyeersin, michitkusin, zamamtar ashtarana anoo, misha yuw kizaa yamakchusin, shambatarana anoo,* 25:10 Apanll wanichu anu 18.22-23 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta. misha yuw patumbichpa toksin zunganeetaru, anootstam ndusha mazinachinllinaya. Nambarinaatssha tirooyarusin, ’sineeru kurakurtar ashtaru, anootstam ndusha pangchinllinaya. 11 Ashchiri nee yakat tunupeersin, kapeetkatssin, zaputarsha taachiya. Amb ashkachu, 70 masach Babiloniyashchimari kurak siyashchee tputs kasiru taachiya. 12 Ashiri 70 masach tatsamooramchu, anush Babiloniyashchee, misha Kaldewshucheetstam yutaritshishirini natstayaruri, wanichima. Ashkachuri, watstamamari pastachiya. Nuw Taarashipaneeruri zurampatari atina. 13 Yuwaa nee yakat ashtachima tárangi anoo tatsamchina. Kizpur wanichima. Yuw ichingaru kamanirangi an nish kirakash yandam taariya, yuw Jeremiyasaa ashpari kamachtarangi anu. 14 Min yakat kapunguw, misha kurak kizpureew, izuuru Babiloniyashchee kasichinllinaya. Amb ashkachuri, yutaritshishirini tuwapchiya, Apanll atiya, nuw Jeremiyasi atina.
Ashiriya, kamaneena yuwaa Apanll, yuwamand Utaáchich nuwaa kuki ngatarangana anumand nuwsha pachampanee tputsi zanganchima, tárangu anootsi.
26Jeremiyasaa pachayaruni kasayani, tputs táranganaya
1 Josiyasaarini wip Jowakim Utaásh kaneeschiri kurakaam kínaru, anush nuwaa Apanll kamachtarangiya. 2 Nuwaa tárangiya.
Panginungi watipuranll xiyeerush, Utaáchchee yuwaa kamachtakchi anoo ichinguroo kamanishini, anshuch yakat ichingarusin nuwash pangi kuseersin, nuwaatsimarisha ungirtamaama. Kamankush, nuwaa kuki minamtiyam ksarinllpa. 3 Apaz shiyaa kukish mazinakchusin, yutaritshishirineetsi kasakchusina, ashkatssin, nuwsha yuwaa wanimaam chinarangi anoo ndusha ashtachima. 4 Ashiri yuwaa nuw Apanlli Taarashipani áti anoo kamanincha. Wandaya nuwaa kuki nda mazinamaam zandkusin, nduntam payuksin, 5 misha yuwaatstam tputsireetsi tayaspatampani zangan zangan ashiranguri, zapan waneekana, anootstam nda mazinamaam zandkusin, 6 ashiri nee nuwaam pangurangana anoo Silósh tamarangparina, ashtachtamma. Ashkachuri, arapich tputs ichingarusin nee yakat pakchusin, Paja. Apanll yutaritshishimand waneeku, uru ashtariya, siyaa Utaáchcheetsis táchpasinaya, Apanll nuwaa tárangu, nuwsha Apanllip pang’ naataranguri, anoo tputsee kamanirangina.
7 Apanllpansha urkar, misha tayaspatampantam ichingarusin anshuch yakat, yuwaa nuw Apanllee kuk kamanirangi anoo mazinanataranll ashirangsin, 8 kamanim iwatsparamchuri, nuwaatssha putayarusin, táranganaya. ¿Tsipatsee zandkish? 9 ¿Tamarinaa Apanllee kuk kamankush, in Apanll pang’ Silósh Apanlltam pang’ tamarangpari ashtachtampari. Mishat, neetssha yakat izuuru Apanll kapeetkachu, tputs ndunarichshapari? átsha, tárangusin, nuwaa taturpiyeerusin, putayarusin, mantsir tsiyataranganaya. 10 Utaáshuchsha kurak anoo mazinarangu, waanaatsi pang’ kasayaranllu, ambsha Apanllipsha pang’ kusarangu, shítungash kaneeschiri wayama annung kuxineeramchusin, 11 apanllpansha urkar ichingarusin anush shaneerana, anshtisin, Kurakaa, nee tputs pachayaruch, ksanda átcha. Watam nee yakat mantsir tsiyatku, anoo siy ichingarus kitsis mazinarangitamsawa, tárangusin, 12 nuwsha kurakaa, misha tputsee ichingaru tsiyatkuri tárangina. Nuwaa waana Apanll ningeem siyaam kamanimaam kamachtarangu, anuritam nee Apanllee pang’, misha yaktaatstam yuwaa waana Apanll tárangu, anoo kamankuri, siysa mazinarangsa. 13 Ashiri siy taarashis yarangints. Sheerus, Apanlleetssha kuk payungints. Ashkachus, yuwaa nuw siyaa kamanirangi, anoo ndusha waneeshshee zanganchiya. 14 Itaru, siynaa nuwaa yuwari zandkis anuri shingandama, watam nuwaa putayandsawa. 15 Itaru, nuw siyaa zurampatari atina. Siy wanari nuwaa wanasirimsheetstaati pachakchus, yuwamand ashkachis anumand siy kapung tumashiris taachiya. Watam waana Apanll nee tsiyatsis kamanimaam nuwaa zanganiranguwa, táranguri, 16 kuraksha, misha tputsi ichingarusin apanllpanee urkar táranganaya. ¿Mayaamaja nee tputs pachachich? Watam Apanllimun Taarashipanimun tsiyatkuwa, táranganaya.
17 Mishat, wachinsha chiyzayaru, tsiyatarangiya. 18 Mazinangtsa. Mangeetsis p’tsichintspa. Yuwapur Esekiyasarini kurakaam kínaru, Utaásh taarangu anpur, Mikiyas, Moresetshuch Utaáshcheem Apanlleetstam kuk kamanku, Apanll ichingaru wamari kasiru an Siyonaa mzatsish tatsumaam tsapoo ichuychatarana uru ashtachiya. Mishat, Irusarinaa yakat kapeetkachu, maachi ichingaru pátangamaw xanaa ashtachiya, misha Apanllsha pang’ mach karutachiya, tárangu, 19 kuraksha Esekiyasarini, misha Utaáchich tputs ichingarusin anoo mazinarangusin, ¿antaati anumand Mikiyasarineetsi pacharangana? nda. Kurak kizpur punirangu, Apanllpasha tsiyatku, Apaa, amb shirinllpa. Iyaa nayaningcha, tárangiya. Anumandsha Apanll waneeshshee yuwaa wanimaam chinarangu anoo nda zanganirangiya. Ashirucha, iy wanasirimshee tputs Jeremiyasaa pachakchuni, ¿ndusha Apanll aranginash iyaa waniyach? tárangiya.
20 Mishat, tsiyatsis mangeetsis p’tsichintspa. Apanllee kuk kamanimapan Uriyasarini, Semayasarini wip, Kiriyat-Jeyarimshuch tputsi, iyashchee Apanllee kuk kamanirangitamta. Jeremiyas amarangparee yaktarineetsi mantsir tsiyatarangu ashirangtam, 21 anumandsha kurak Jowakim, misha kurak tsipasawtam ichingaru tputs anush shaniyrana antamsin yuwaa tsiyatarangu anoo mazinarangusin, Uriyasaa pachamaam chinarangusin, itaru Uriyassha anoo yasarangu, puniku, Ijiptop suwarangiya. 22 Kurak Jowakim Ijiptop Elnatanaa Akbora wip, misha arangeem min tputs zanganirangiya. 23 Ashiriya, anshtisin tputs Ijiptop Uriyasaa putayashinusin, kurakaam Jowakimaam panarangusin, uwsha, Pachayarus, wachush yuwash tsipari pshtakana anush pshtayarus, ksangints, tárangiya.
24 Ashirucha, nuwsha Ahikami, Safanarini wipi, Jeremiyasaa kasapana aturi, siyaa mangeetsis p’tseekuri tsiyatkina, tárangiya.
Ashirucha, kuraksha nuwaa Jeremiyasaatsi nda pachamaam tputsee kamachtaku, watsta tárangiya.
Ashiriya, kamaneena yuwaa Jeremiyasaa pachayaruni kasayani, tputs tárangana anootsi.
31Israelchich waanpeetam watsapun yusur kanapchinllina, anoo kamankiya
1 Ashiri Apanll Israelchichee tárangiya; Minush zar Israelchich ichingarusin nuwaa Apanllirineem ínakchusin, nuwsha Israelchichee tputsireemi ínchima, tárangiya. 2 Ashiriya, Apanll átcha. Nuw siyaa zurampatari atina. Na apusap, mangin ndunarip siy taakus, nuw siyaa nayanikuri, nda tsipamaam machchintspa. Siy ¿yapee naayaruch, wanasirsha taachich? átus, kanusamaam zandkus, nuwsha siyaa tsapunpitamtis wayachintspa. 3 Nuw siyaa sirú Israelchicheetsis tsiyatarangi an zapan zar nda pakuri, tushiyanlliya. Nuw siyaa chinarangi, an urutamaricha ashirangshina. Na wandaritam wanasirpa chinakina. 4 Ashiri na yusur siyaa wanasir wayakchuri, sirú tamatarupsa taarangsa ashiritam taakus, charchar ántar ashkus, mangis kis michitatssa. 5 Samariyamun mach yusur kizarun tatsumeerus, kanungkachu, zapan wanus yusiykchu, kisshapa waatssa. 6 Ashiri ksutamapansha anush machish Efrayinash pakatu, punirustayaru, kuruzchiya. Naanints. Pza, Siyonash kuseeruni, yaanaatsi Apanllirini chinayaruni, ungirtayani, táchiya.
7 Taarashipan siyaa atiya. Siysa Israelchichis, mangis kis yaseengtsa, watam siyamari ichingarumand tputs kizpur wanasirsawa. Yuwaa yaseekis anoo mazinamaam kizpur yaseengtsa. Ashiri yaseekus, Apanll Taarashipan iyaa tiptsireetseeru katuchimini taarini anootsini tapachindayanlliya, tántsa. 8 Nuw siyaa nurtip yakat yap tsapurunas tspakamchu, amb yamayachuri, ichingarootsis tsapunpitamtis wayachintspa. Zapanis kanapeeshinus, ashpatamtis kachis mchusaw, misha kzimawtamtis, kiz ipanamaw naatambarangana, an tatsipamawshtisin zapanis táchimaam pinasshat, tsapunpitamtis kanaputssa. 9 Yutaritshishireetsis kasamaam nuwaa suriptartis tsiyatkus, nuwsha siyaa ngoots wanasirip nda pakchiyam tutumaam waninda, amb machkachuri, kung kizpur zaw ashitaru ashiruri, mikeeruri machintspa. Nuw watatana siy Israelchichis aparis. Nuw ipari iwachiztam watacha Efrayinaya,* 31:9 Lukasa 2.22-23 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta. Apanll tárangiya.
10 Ashiri Apanllee kuk ichingarus minshucheewis tsap mazinantsa. Apanllee kuk arapeewtaa kamanintsa. Apanll Israelchichee arapeewtaa tusuwambarangitaa, itaru natsha yusur kuruzurangu, washunandsha na ksutkiya. Chinuzee ksutamapan opeejarineetsi ksutaru, ashiritam na ksutchiya. 11 Watam waana Apanll Akoparinchichee tapachindachuwa. Arapich tputs Israelchichee wamaritssin kasiktaatssin, ashiritaa Apanllsha tapachindachiya. 12 Ashkachu, mangis kissha Siyonamun íwar yuwaa Apanll istarangu anoo mangis chinakus, shambatkus, zamamtar ashtatssa. Apanllsha tirikoo, vinootstam, wayunganootstam, opeejaatstam, wakaraatstam izapaneekchu, anumand mangis ksakus, michitamaam Siyonash shaniyatssa. Apanll siyaa Israelchicheetsis wanasir ksutkachu, siysa nda ayamtaatiyam kiyung kachiyatssa. Israelchichis mzatsee kung kachachtaku, kizpur wanasirtaru, ashikpaz ashiru kissha taatssa. 13 Mishat, mangis mantstaris anoo wanasirsha wayakchu, mangis ksakus, zamamtarus, michitatssa. Kamasinawtam, kanungaseewtam, misha wachinawtam michitatssa. Síru kizpuritaa mangis mantsakus taarangus, itaru na in aranginasha mangis kis taatssa, Apanll siyaa atiya. 14 Tputsiri aship taakana an maacheetsi katungtsee paksin, mang’ ksachinllinaya. Nuwap pangi katungats zapan wayakchusin, apanllpansha katungtsee wanasiri katungchinllinaya. Nuw Apanlli Taarashipani zurampatari atina.
15 Mishat, táchintspa. Ramush tputs tanukinaari, an Rakeltanda wip tsipayaru, anungaz mang’ mantsaku, tanuku, anoo mazinachis. Wip tsipayaru, nda kis taamaam waritakiya.* 31:15 Yuwaa nish átu anootstam Matiwa 2.18 kamankiya.16 Itaru, nuwsha Rakelaa; Arangeem tanurinllpa. Watsta. Shiy ashiru mangish mantsakish, an mbizangcha. Iparingazish kapung mangish mantsarangitaateesha, natsha mangish kisshaparee taachsha. Iparish kundararimandis watsapun káyashinusin, kuschinllinaya, nuw shiyaa atina. 17 Zapish wanasirshatanda taachish. Uru iparish kanapeechu, shaanshutam tsapunish kuschiya, nuw Apanlli Taarashipani atina.
18 Mishat, na mazinayanllina, Efrayinash tputs mang’ mantsaksin tanukanaya. Iy kapaach karupan kayustan tamaparini ashiruni taariniya, Itaru Apaa, shiy iyaa yasamaam waritaksha. Ashirucha, shiyaa Taarashipaneetsis, yusur chinamaam zandkiniya, watam shiyaa apariniwa. 19 Shiyaa yutaritshishirinimandini tuwanlltakpaz ashirangtaatini, itaru natunaa yusur shiyaa chinakaniya. Shiyaa kapung tayutaritarangini, anumand titkurineetsini tiyum tiyum ashkiniya. Kanungastamini yutari chinatarini anoo chinakuni, kapung pazikaniya, táchinllinaya, Apanll tárangiya.
20 Ashiriya, Apanllsha zurampatari átcha. Nuw Efrayinchichee ichingarumand ipari kasiru kizpur chinakina. Wandtaati kizpur waneeranguri, itaru nuw nda mbizakina. Urutari waa mangishi chinakuri taakina; misha urutamari nayanikina. 21 Israelchichis, kaapa mangishis chinangtsa. ¿Yapi masatarangus, nuwaa kasarangis? Ngootsish sírangantsa kamiranaari natstamaama. Ashiriya, ngootsi kaapaniri natstayarus naatatssa. Ashikpaz ashkus, yusur nuwash nungi tuzamutssa. 22 Kiz suwayaru, xiytat ashku, nda yusur wanasirsha chinayaru, wazaranllip kanaptariya. Itaru, siysa nda ashitssa. Nuw siyaa mangeetsis p’tseekchuri, nuwaa yusur chinakchus, kanaputssa. Ashkachu, tsapurunasshuchsha tputs anoo yasayarusin, ¿Tamashta Apanll ashik? táchinllinaya, Apanll tárangiya.
Ashiriya, kamaneena yuwaa Israelchich wanpeetam watsapun yusur kanapchinllina anootsi.
Zapshinaa Apanll Israelchichpa tatsuyakchusin, Apanlleetsimarisha chinachinllinaya
23 Apanll Taarashipan, Israelchich Apanllirini, wamari kasiru taaku an, siyaa átcha. Nuw Utaáshchee tputs taárashi wanasirsha wayamaam zandkachuri, uru watsapuniptam kanapeersin, yaktarinshitam yusur taachinllinaya. Ashkachuri, tputssha, ¡Apanll tamara! Nee machi kapung chinakiya, watam nish yaanpatatini tatsamoorini chinakaniwa, táchinllinaya. 24 Anushsha watsapunish Utaáchich tputs tarawzupantam, chinuzee opeeja ktsutamapanitam ichingarusin taachinllinaya. 25 Ashiriya, tputs mariztaksin, nuwsha katungats kapung panachima, misha waashineemtamta. Katungkusin kizpur nizirangsin, wizpur ndunareewshta, anoo tuwizpurtamaama, Apanll nuwaa miranish tárangiya.
26 Ántaru, támaranlluri, napa ashirangina. Kapung mangi ksarangina. Watam wanasir pamazooranginawa.
27 Apanll Taarashipan zurampatari átcha. Yuwash zar tatsamkachu anush nuw uru tputsee, misha maachtaatstam chinuzi izapaneekchuri, Utaásh Israelchich zapanichiya. Chinuzsha zapantam taachiya. 28 Anuri tputsireetsi tsiyantayaruri, tachiyamaam, misha pachayaruri, kapeetamaam kizpur chinarangitaati, itaru natsha izapaneeyaruri, anoo ksutkuri taachina, Apanll siyaa átcha. 29 Anush zar tputs, Wapar kizarun kapzimashee katungkusin, wipsha wanas tstsatkusin, tsipakanaya, ndusha táchinllinaya. 30 Watam ¿chakamasa kizarunaa tsipatsimashi katungkachiya? waanamandari yutaritshishirini tsipachuwa.
31 Apanll zurampatari siyaa atiya. Nuw uru Utaáchichpa, misha Israelchichpatatam yusur tatsuyakchuri, kaneesichsha wanasir chinachi.* 31:31 Márkosa 14.24; 1 Koríndshucheema 11.25; 2 Koríndshucheema 3.6 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta. An zar uru tatsamchima. 32 Na tatsuyashish kaneesich wayakchuri, yuwaa sirútama zitaminarpatis tsiyatarangani anoo kasiriya. Anpur zitaminarineetsis uw patsisayaruri, Ijiptosh tsap tashitungayaruri, nuw wanasiritaa tsiyataranguri, itaru uwshtisin nuwaa tayutaritarangsin, nuwaa kuki kapeetaranganaya. Nuw wanasiritaa ksutaranguri, ashiritaa nuwaa ngataranganaya. 33 Ndusha ashimaam na in yusur wanasir chinamaam tatsuyakchuri, nuwaanaatsi kamachtamari mangshuwarisha pshtachima. Mishat, nuwaa urutamari chinamaam chínashshutam nuwaanaatsi kuki yandakpaz ashtachima.* 31:33 Yuwaa nish átu anootstam Utaáshucheema 10.16 tayusima kamankiya. Ashkachuri, nuwaa Apanllirineemi ínakchusin, nuwsha tputsireemi ínchima.* 31:33 Romshucheema 11.27, misha 2 Koríndshucheema 3.3 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta. Nuw Taarashipaneeruri zurampatari atina. 34 Ashkachuri, ndusha tayaspatampaningaz nuwaa kuki yasapani atusin zandchinllinaya. Watam ashparitaa nllur, wachinaatstam nuwaa izuuru mangoonamaam yutaritshishirineetsi tachingachuri, nda yusur anootstam chinachinllinawa, nuw Taarashipani zurampatari atina, Apanll Israelchichee tárangiya.* 31:34 Yuwaa nish átu anootstam Utaáshucheema 8.8-12 tayusima kamankiya. Mishat, Romshucheema 11.27; Utaáshucheema 10.16-17 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta.
Ashiri na kamaneena yuwaa zapshinaa Apanll Israelchichpa tatsuyakchusin, Apanlleetsimarisha chinachinllinaya anootsi.
36Baruk Apanllish pang’ Jeremiyasaa yandamarini natstarangiya
1 Ashiriya, Jowakim Josiyasaarini wip, Utaásh yakat kurakaam kínaru, ipunpunar masach taachu, anush Apanll nuwaa Jeremiyasaatsi tárangiya: 2 Jeremiyasaa, nimun kirakamun yandangi. Israelchich taarana, misha Utaáchich taarana, minpicheewaatstam tsap sirú tsiyatarangi, anoo ashpari yandangi. Yuwamandari Josiyasaarini kurakaam kínaru tsiyatarangi, anumandari yandam chtayarush, naturisha tsiyateertamti, anumun tutsípancha. 3 Wandaya Utaáshuch yuwaa waneeshshee zanganimaam zandki, anoo mazinayarusin, puniksin, yutaritshishirineetsi kasakchusin, nuwsha yutaritshishireetsi tachingeeruri, mapiychshitina, Apanll tárangu, 4 nuwsha Barukaa, Neriyasa wip, kuruzeeruri, yuwaa Apanll tsiyatarangu anoo ichingaru kamaniranguri, kirakamun uwsha yandarangiya. 5 Ashirangu anumunsha, nuw Barukaa tárangina: Nuwaa Apanllip pang’ naamaam tuxarakanawa. 6 Ashiri shiynaa Apanllip pang’ naayarush, napashini. Yuwash Apanlleem mangumaam shaniykana, anush kuseerush, kirakareetsi natstangcha. Anshuch yakat ichingarusin shaneerana, misha Utaáshuch tputs anshutam shaneerana, antamsin Apanllee kuk mazinachinllinaya. 7 Apaz anoo mazinakchusin, yutaritshishirineetsi kasayarusin, Apanllish yusur tachitkatssina. Watam Apanll yutaritshishirimandini tsiyantaku, waneeshshee zanganimaam zandku, an kapung yutaritawa, táranguri, 8 Baruksha, yuwaa nuw kamachtaki, anoo ashpari yandayaranllu, Apanllip pang’ naayaru, anushsha Apanllee kuk kirakamun yandarangu, anoo natstarangiya.
9 Jowakim, Josiyasaarini wip Utaásh kurakaam kínaru, zameetpa masach tsupsha 9 taachu, anush ichingarusin Irusarinshuch, misha Utaáshchitam tputs, anush kusatarusin, Apanlleem mangumaam shaniykana anush, 10 Baruksha Apanllinung watimburanll wanasir wayarana, misha shtandashini kaneeschiri wayarana annung, misha annungitam Safanarini wip Guemariyas yuwash kirakaa yandaku anoom tandapunurana, annung Baruk xiyeeru, kirakareetsi ichingaru natstarangiya.
11 Ashiri Mikayassha, Guemariyas wip, Safanarini wachinllinu, yuwaa Baruk Apanllee kuk natstaku, anoo ichingaru mazinarangu, 12 kurakap pang’ mikeeru naatarangu, yandampanip Elisamap watandpun kuseeru pshturangu, anush yandampani Elisam suru, kurakatam istampan zapan shaneerana anoo parangiya. Delayas, Semayas wip, misha Elnatan, Akborarini wip, misha Guemariyas, Safanarini wip, misha Sedekiyas, Hananiyas wip, arangeem kurak tsipastam shaneerana, 13 anush Mikayassha yuwaa Baruk Apanllee kuk natstarangu, anoo ichingaru kurakaatssha kamanirangiya. 14 Kurakshitisin anoo mazinayarusin, Jehudí, Netaniyasa wip, Selemiyasa wachinllinu, Kustam wachinllinu, táranganaya: Shiysha Barukaa kamanishini. Yuw tputs wazapanish naatstarangish, an kirak pananda tángcha, tárangusin, Jehudísha Apanllip pang’ naatarangu, Barukaatssha kurakaa kuk kamanirangiya. Baruksha, Ayu tárangu, kirakaa yáyaranllu, yuwash kurak istampan shaneerana anush kusarangiya. 15 Ashiri uwshtisin, Naani, k’xinangi. Sheerush, Barukaa, kirak payurish an natstangi, tárangusin, uwsha natstarangiya. 16 Kuraksha istamapan anoo mazinayarusin, kapung punirangusin, waanpatatin tsiyatkusin, Nee k’kuz kurak kapungu kamaninda atiya, táranganaya. 17 Anumunsha Barukaa táranganaya; Kamaninda. ¿Tamayarush nee yandarangsha? táranganaya. 18 Baruksha, Jeremiyas nuwaa kamanirangu, nuwsha anoo kirakamun yandarangina, tárangiya.
19 Kuraksha istampan; Shiy, misha Jeremiyas ashirus piyam naayarus tapishumatssa, nda tputs siyaa pamaama, táranganaya.
Ashiriya, kamaneena yuwaa Baruk Apanllish pang’ Jeremiyasaa yandamarini natstarangu anootsi.
Kurak Jowakim, Apanllee kuk sumasush muchirangiya
20 Ashiri kurak tsipasaw Barukaa wirkar Elisamash watandpun kasayarandsin, kurakapsha Jowakimap pang’ yuwaa Baruk natstarangu, anoo kamanini atusin, naatarangsin, anush kuseersin, kamaniranganaya. 21 Kuraksha anoo mazinayaru, Jehudí kamachtarangiya. Kirakaa, yuw Elisamash watandpun wayarangana, an yashini, tárangiya. Jehudí kirakaa yáyashinu, anush kurak, mishat kuraktam istamapan ichingarusin, mazinarsin, natstarangiya. 22 Tsup Noviembrish kachizpasash shaniyarangsin, kurak pangush sumasinung kuxinxinaw ashirangiya. 23 Ashiriya, Jehudí yandamaa ipunpunarparee kshurangam natstachu, anootsiri kuraksha kirakaa yáyaru, k’chirpa ktureeru sumasush pshtataa, yusur natstayaru pshtataa ashirangu, izuuru kirakaa ashpiri muchiramchu, kasarangiya. 24 Kurak Jowakim, misha kurakawtam tsipasaw anoo k’kuz mazinarangitaatssin, nda pakchiyam puniranganaya. Mishat, nda mang’ mantsaksin wamari izichiranganaya. 25 Ashirucha, Elnatan, Delayas, misha Guemariyas ashirusin, Kurakaa, kirakaa muchinllpa, tárangitaatssin, itaru Jowakimsha nda anoo kuk payumaam zandarangiya. 26 Itaru, wipaatssha Jerahmeela pachampanee urkar, misha Serayasa, Asriyela wip, misha Selemiyasa Abdeela wip, Siysa Jeremiyasaa, misha Barukaa putashinints, tárangu, itaru Apanllsha waatssin pishurangu, nda putaranganaya.
Ashiriya, kamaneena yuwaa kurak Jowakim, Apanllee kuk sumasush muchirangu anootsi.
Jeremiyas yusursha yandamaam kamachtarangu, anoo kamankiya
27 Yuwaa nuw, Barukaa Apanllee kuk kamaneeruri, uwsha kirakamun yandarangu, anoo kuraksha Jowakim tiroorangu, anumun iwaz yusur Apanll nuwaa tsiyatku tárangiya. 28 Yusur kirak turpim yáyarush, anush ichingaru yuwaa tachtaru yandayarush, Utaáshuchsha kurak Jowakim tiroorangu, anutam ashpari yandangi. 29 Sheerush, Jowakimaa táncha: Apanll Taarashipan shiyaa átcha. Shiy kirakaa yandama tirooyarush, Jeremiyasaatssha mantsir tsiyatarangsha, yuwamand kirakaa yandarangu anumanda. Babiloniyashchee kurak shiy tuxaraksha. Itaru, zurampatari nee yakat nuw kapeetkachuri, uru tputs, misha chinuztam nda minumtiyam taachiya. 30 Ashirucha, nuw Apanlli Taarashipani Utaáshchee kurak Jowakimaa atina; Shiyachich nlluranur ayamtaati nda kurakaam kinakintachinllinaya. Mishat, shiy tsipakchush, nda mapkusin, mangu wishchip zareetsiri tamuw ashtachsha. Psaansha kachizaatsiritam tamuw ashtachsha. 31 Yutaritshishirimandis shiyaa, misha maachiritaatsish ashpari, misha shiyaa ksutkana, yandampani, kurak tsipasawtam taarana anpatari ichingaru wanichintsa. Yuwaa waneeshshee kamanirangi an tuzanganeekchuri, siyaa ichingarootsis Utaásh taakis anootsis kiyung yachachiya. Watam siy nuwaa kuki nda mangoonamaam zandaksawa, táncha, Apanll nuwaa tárangiya.
32 Ashiri nuwsha yusur kirakaa yáyaruri, Barukaamsha yandampaneem panarangina, yusur yandap aturi. Ashiranguri, nuw yusur kamanirangina yuwatam tachtaru yandayaru, kuraksha Jowakim tiroorangu anootstamta. Itaru, arangeem nuw yandamaam kamanirangina.
Ashiri yuwaa Apanll Jeremiyasaa yusur yandamaam kamachtarangu anoo kamaneena.
37Kurak Sedekiyas Jeremiyasaa tumanarangu anoo kamanchinllpa
1 Babiloniyshuch kurak, Nabukodonosor Utaáshchee kasiyaru, Sedekiyasaatssha, Josiyasaa wip, Utaáshcheem kurak ínarangiya. Jowakimaa wip kurakaam ínamaam nda zandku, Josiyasaaa wip Sedekiyasaatssha kurakaam ínarangiya. 2 Itaru, Sedekiyassha, misha istampantam, misha anshuchirisha tputs ichingarusin Apanllee kuk nuw kamanirangi anoo, pakchiyam mazinamaam nda zandaranganaya.
3 Ashiritaa, ndaturi nuwaa tumanarusin, nuw kamiran tputsish xiyrangina. Mishat, anpuritam Ijiptoshuch kurak wasundururpat Ijiptomand tsap káyarandsin, Irusarinap Utaáchchee tapachindamaam naataranganaya. Itaru, Kaldewshuchsha Irusarinshuchee iturpirangana anoo mazinarangusin, waanpeetam watsapun kanapuranganaya. Anumand kurak Sedekiyas tputsee Jukala sur, Seremiyasa wip, mishat apanllpanee Sofoniyasa, Maseyasa wip, kamachtarangiya. Jeremiyasap naapashinints. Anush kuseerus, Iyamari kundarareetsini kasimaam Apanllpa tsiyatancha, tángcha, tárangiya.
6 Tárangu, Sedekiyassha tiptsir nuwash kusarangsin, itaru Apanllsha nuwaa kamachtaku tárangiya. 7 Jeremiyasaa, shiy kurakaa Sedekiyasa tiptsir táncha, tárangu, nuwsha kurakaa Sedekiyasa tiptsir, Kurakareetsis, Apanll mang átcha, tángtsa. Paraw wasundurur shiyaa istamaam naatarangu, an yusur na Ijiptoptam kanapumawa. 8 Mishat, Kaldewshuchsha iyashchee pachamaam yusur kanapkattamsinaya. Kanapeechusin, tputsee pachayarusin, Irusarinaa sumaspasha tirooyarusin, kasachinllinaya. 9 Ashiri kurakaa, nuw Taarashipani shiyaa táchinllpa. Watstamaritand kanapeeranll tárinllpa, nda ashipa. Kaldewshuch urutanda siyaa pachamaam kuschinllinaya. 10 Wandtaati siy yuwaa Kaldewshuch pachamaam naanllina, anoo kasiykchus, itaru yuwsha ixambeerus kasarangis anshatanda tsapunshis kuskatssin, yaktareetsis sumaspa tirooyaru kasachu, Apanll átcha, tángtsa, nuw tárangina.
11 Ashiri Kaldewshuch sundar Irusarinaa kasayarusin naakchusin, an parawtanda wasundurur watsiritatanu ashchinllina. 12 Anpur, nuwsha yakat Irusarinaa shitungamaam zandarangina. Benjaminap watsapun wanasirsha napati, aturi, nuwaam tsapuni kaneeschi panarangana anoo napatama, tárangina. 13 Itaru, Irusarin watandpun wach shtandshini sur Benjaminnung kusaranguri, kapitansha Iriyas sur, Selemiyas wip, Hananiyas wachinllinu, nuwaa tuxarayaru, tárangiya. ¿Mayaamsha shiy iyashchee tamapingakush, Kaldewshuchee istamaam naatatsha? tárangiya. 14 Nuwsha, ¿Antaati nuw Kaldewshuchee istakee? Ngutariti yap nlluratarangi amb pangati aturi, naatina, tárangina. Táranguri, Selemiyassha nda mazinamaam zandku, nuwaa putayaru, kurakapsha machtarangiya.
15 Nuwaa kapung tsiyantarangusin, yasinpa pzkuyarusin, Jonatanash watandpun, yuwash tumanamaam wayarangana, anush tumanamaam kamachtaranganaya. 16 Ashiri nuwsha tumanshishish wantsush kachutamash taaruri, anush zapan zar taarangina.
17 Ashiri anush tumanshishish taaruri, zapish Sedekiyassha kurak tiptsiree; Jeremiyas yamashinints, tárangu, uwshtisin nuwaa yamayashinusin, kurakash pang’ yushindarangusin, kuraksha, Tputs mazinarusinapa, átu, apinlliri nuwaa masharangiya; ¿Shiy Apanllee kuk nuwaa kamanimaam kamachtarangu an payurish? tárangu, nuwsha; Kurakaa Apanll siyaa ateeja, Uru Babiloniyashuch siyaa kurakaa, tayutaritchiya, tárangina.
18 Anshurtatam nuw kurakaa masharangina, Kurakaa, ¿may yutari shiyaa ashiranguri, nuwaa shiy tumanaksha? Mishat, ¿mayaaja tputsireetsish yutarit ashirangi? Mishat, ¿mayaa Irusarinshuchee yutarit ashirangi? ¿Antaati nuw mangutariti tumanshish taamaam zandkeezi? 19 Mishat kurakaa, ¿yuwshta siy tayaspatampaniris? ¿Antaati Babiloniyashuch kurak iyaa Utaáshcheetsini pachacheeja? atana, anoo kamaninganda. 20 Ashiriya, kurakaa, nuw shiyaa mashkuri, shiysha mazinangandama. Nuwaa nayaninda. Yusur Jonatanap watandpun tumaneerush, anshuri pcharishpa, nuw tárangina.
21 Ashiri kuraksha Sedekiyas, guardiyanungirisha watipuranll tumanamaam kamachtarangu; anootsirisha tumaneersin, pangaa tupaxanxampan kuskusin, anush pangaa yáyarusin, ichingaru zar nuwaam panataranaya. Ndatuma Irusarinash yakat pang kachingchu, uru nuwaam pangaa maritaranganaya. Ashirucha, nuwaa ndusha tumanshishish tumankusin, sundarunungirisha watipuranll taarangina.
Ashiriya, na kamaneena yuwaa Jeremiyasaa tumanarangana anootsi.
52Kurakaa Sedekiyasarineetsi putarangana anoo kamankiya
1 Ashiriya, Sedekiyas 21 masachirini taachu, anush Irusarinash kurakaam kínayaru, onsi masach taarangiya. Wanir Libnashchimuncha tputsi, sur Jamutalamuna, Jeremiyasarini wipa. 2 Sedekiyas Jowakim tamarangpari ashiritam nda Apanllee kuk payumaam zandku, mantsir taarangiya. 3 Ashirucha, Apanllsha kizpur Irusarinshuchee, misha Utaáchcheetstam tsiyantarangu, nda pakchiyam istamaam zandku. Watsta, tárangiya.
Sedekiyas Babiloniyashchipa kurak kapungtam tsiyantarangu, kurakaa kuk kapeetarangiya. 4 Sedekiyas kurakaam kinaru taaru, diesash zar, chungash tsup, nuevish masach, anush zar kurak Nabukodonosor wasundurarpa Irusarinshuchee pachamaam naataranganaya. Anush kuseersin, yaktaa ashchiri kátiripeersin, Irusarinash yakat pshtuyaruni, watandpunumun káreeruni, tputsee tpachingayani, atusin, káringashee tínaranganaya. 5 Ashiri yaktaa katiriparusin, yuw Sedekiyas kurakaam kínarangu, an onsi masachsha tatsamoochu, 6 tsup ipunpunarsha, zar nuevish, Irusarinash katungats nduneerangu, ¿Mashta katungeechinllina? 7 Psaan Babiloniyshuchsha sundar tandapunuzee zpeeyarusin, Irusarinash pshtututanana, anoo Sedekiyassha ichingaru wasundurupa arangeemari suwaranganaya. Wapshtu tsimbun tawazindaru tandapunarangana, yuwanung kurak mazaree taarangu, tipuranllizeemsha wayarangana annung suwaranganaya. Suwayarusin, Ortagap kung tit ashiranganaya. 8 Itaru, Kaldewshuchsha sundar kurakangaz Sedekiyasangaz tachitarangsin, Jericoyanung yakat kamatarangsin, putaranganaya. Sedekiyassha wasundurur ichingarusin urkaree kasayarusin, suwaranganaya. 9 Ashirangsin, kurakaa Sedekiyasa, misha tsipasawaatstam kurak putarangusin, Babiloniyashchipsha kurak Nabukodonosorup machtaranganaya. An kurak Hamatash watsapun, Riblash yakat taaru, anush yushindayarusin, kurak Nabukodonosor Sedekiyasaa wanimaam wasundururee kamachtarangiya. 10 Ichtaru, Sedekiyas waana paru, wipaatsima wayarpunoo ktsuparanganaya. Mishat, Utaáshuch tputs kizpureew taarana anootstam wayarpunoo ktsupamaam kamachtarangitamta. 11 Sheeru, anumunsha amuyaatsirisha Sedekiyasa kateenpa kamuriyarusin, wachootssha yuxeersin, Babiloniyap macheersin, tumaneersin, anushurisha tsiparangiya.
Ashiriya, na kamaneena yuwaa Babiloniyashuch tputs kurakaa Sedekiyasarini putayarusin, kiyung yacharangana anootsi.
Apanllish pang’ maachtawaa yarangusin, sumaspa muchirangana anoo kamankiya
12 Nabukodonosor Babiloniyash kurakaam kínaru, masach 19, tsupsha zameetpa, zarsha dies taachu, anush guardiya urkar Nabusaradan sur Irusarinush kusarangu, 13 Apanllee pang’, misha kurakaatstam pang’ kizpur wanasiri, ichingaru Irusarinash pangus taaru, misha kurak tsipasawaa pangu ichingaru tiroorangiya. 14 Babiloniyshuchsha sundar Irusarinaa watandpun tunupeeru kapeetarangitamta. 15 Sheersin, anumunsha Nabusaradan, Irusarinshuchee tputs ichingaru putayarusin, Babiloniyap machtaranganaya. Ashpatam tputs Nabukodonosoraa chinarangitaatssin, anootstaa putarangusin, misha tputsee maachtaa tínamapaneewa putayaritamsin, Babiloniyapsha machtaranganaya. 16 Ashirangsin, yuwaatsimarisha tputs pukir kiyung kachiykusin taakana, anootsimsha mázaree puyaksin, kizarun kanungamaam, atusin, kasaranganaya.
17 Kaldewshuch Apanllish pang’ maachee tínamaw taarangu, ngusamb chumbeepimashi anoo, misha tsimbun kshurangam uxinashpatari taarangu, misha kungoom wayarangana maachi kapungu anpatari pátangaranganaya. Sheersin, ichingaru ngusamb chumbeepimashi Babiloniyapsha yátaranganaya. 18 Masunll kapeetamapaneetstam, paalaatstam, mbarin tzatamapanee, misha mangawaatstam, kucharunatam kapungumashi, ichingaru ngusamb chumbeepimashee Apanlleem ungirtamaam payukana anoo yaranganaya. 19 Anumunsha, guardiysha urkar oroo chumbeepimashee, mishat urutam mburshimashee, mangawaatstam pakchimashi, mangawaatstam masunllpani, mangawaatstam kapungumashi, mbarinaatstam uxinash, misha kucharunaatstam kapungumashi, misha mangawaatstam yuwash vinoo Apanlleem muchkana anootstam, 20 mishat yuwaatstam Apanllish pang’ tsimbun shurangaru, ngusamb chumbeepimash wayarangana, wakaraam upapchireem ngusamb chumbeepimashpa 12 tínanarangusin, anumunsha ush wayamaam kungoom kapung ksheewamaam kayatarangana, anootstam, misha kurak Salomon Apanlleem pang’ tínamaam kamachtarangu, kizpur kayakamuna nda kiloo táchimaam waritaru taarangu. 21 Minamtawari shurangam íwaririni uchu metoro kánuru taaratarangu, anootssha kshurangama 5 metro anumun chawap taturpiru wantsush kurimunaz taarangu, an ngusamb chumbeepimash 7 sentimetru tuwapirini taarangiya. 22 Tsimbunari kshurangam ashimanandari taarangiya. Kshurangamun iwaz ngusamb chumbeepish iripcheew kapunguw minamtawmunari pshkum wayaw wayaw ashirangana. An iripich íwaririni tsimbuna metor kánurangiya. Anumunsha ktam ashchiri iturpiru ngusamb munlliy tamapari ashiru kurakurtaru wanasir taarangiya. 23 Pshkurutaru anumun ktam iturpirangitamta. Minumtawmunari pshkum 96 munlliy tamapari ashiru taarangiya. Anumunsha iwaz 100 munlliy tamapari ashiru taarangtamta. Anpatari ashpiri yaranganaya.
Ashiriya, kamaneena yuwaa Apanllish pang’ maachtawaa yarangusin, sumaspa muchirangana anootsi.
Utaáshchee Babiloniyap machtarangana anoo kamankiya
24 Guardiy urkar, Nabusaradan Irusarinshuchee tputs zapan putarangiya. Apanllpanee urkar, Serayasaa putarangiya. Sofoniyasaatstam, apanllpanee urkar istampanee putarangitamta. Mishat, Apanllee pang’ ksutamapaneetstam tuchip tputsee putarangitamta. 25 Sheeru anumunsha, yaktashurisha sundaru urkar, misha 7 tputs kurakaa mang’ p’tsimpan taarangana anootstam, misha sundarootstam putampanee sheeru, arangeem 60 tputs putarangiya. 26 Sheeranllu, Nabusaradan, kurakap Nabukodonosorap, Hamatap tsap, yakat Riblap ashpari machtarangiya. Anush kurak Nabukodonosor pachamaam wasundururee kamachtarangiya. Amb ashirangsin, Utaáchich watsapun kurimunaz taarangiya. Tputs ichingarusin shitungaranganaya.
28 Utaáchchee putayarusin, yusursha putata, putata ashirangsin, zapan putaranganaya. Nabukodonosor kurakaam kinaru, 7 masach taachu, anush Utaáshchee tputs 3,023 putayaru waanpee watsapun machtarangiya. 29 18 masachsha taachu, anushsha 832 Irusarinshucheetssha putayaru machtarangitamta. 30 23 masach taachu, anushsha guardiysha urkar, Nabusaradan 745 tputsee putayaru, washunand Utaáshuchpa 4,600 tputs kurak Nabukodonosor Babiloniyap machtarangiya.
Ashiriya, kamaneena yuwaa Utaáshchee Babiloniyap machtarangana anootsi.
Ashiriya, na kamanchintspa yuwaa kurakaa Jowakima tumanamash tashitungarangana anootsi
31 Utaáchich urkar Jowakim Babiloniyash tsap tumanimash 37 masach taachu, tsupsha 12, zarsha 25 anush minsha tputs Evil-merodak sur Babiloniyshucheem kurak kinarangiya. Ansha Jowakimaa kizpur chinarangu, tumanshishish ishitungarangiya. 32 Ashirangu, Jowakimpa wanasir tsiyatarangsin, kapung chinaranganaya. Anush Babiloniyash kurak putamaw zapantaa taarangsin, itaru Jowakimaatsimari kapung chinarangu, wanasir naparangiya. 33 Amb kurak ashirangu, Jowakimsha anush kissha taarangiya. Tumanamash kamartarangu, anoo yusheeru, nllitarisha wanasir kamartarangu, kurakpasha washunand kuxineersin, katungaranganaya. Amb ashirangu kissha anush taarangiya. 34 Anumun arangeem kurak Babiloniyashuch Jowakimaam watungasheem ichingaru zar katungamaam wayarangiya. Ashirangu, kissha taaku, wachinayaru, anshurisha Babiloniyash tsiparangiya.
Ashiriya, na kamaneena yuwaa kurak Jowakim Babiloniyash tsap tsiparangu anootsi.
[Watamari nuw Jeremiyasi kuki.]