Danielarini kuku

Yuwaa kirak Danielarini kamanirangu anoo pakich kamanchintspa

¿Chaka nee kirak yandarang?

Anoo izuuru yasamaam nduncha. Yuwapur Utaáchchi tputs Babiloniyash tsap taarangana, anush Danielarini Apanllee kuk kamanirangiya. Danielarini Utaáchchee kurak wipamuncha. Apanll uwaam mangoozeem kapung panarangu, wanasiri taarangu, yuwaa Apanll ashtachu anoo itsinsaru kamanirangiya.

¿Chakaama yandarang?

Utaáchchi tputs arap minush tsap, Babiloniyash taarangsin, kapung kiyung kachiyarangsin, mang’ mantsarangana. Ashirucha, Danielarinsha Utaáchichpatatin waneerangu, mangoo p’tseerangu, mang’ ksarangiya.

¿Mayaamaja yandarang?

Danielarini Utaáchchee tputsi mang’ p’tsimaam zandarangiya. Ashiriya, Danielsha, Apanll zapishshapa piy ashtachiya. ¿Antaati arapich tputs iyaa kasichazinllinaja? Nda. Apanll ichingaru yasariya. Ashiriya, nuw taarangi ashiritam siysa zurampatari Apanllee chinangtsa. Sambaytarintspa, táyaru, Utaáchchi tputsi mang’ ksaranganaya. Ichtaru waanaatsi taarash kamankiya, yuwaa Apanlleetsimari chinarangu anootsi. Wipunashpa taarangu, arapich tputs kiyung yacharangkusin, ashiritaa Apanllee nda kasaranganaya. Anumunsha kamankiya, yuwaa pamazooma kamanirangu anootsi. Kurakaw kizpuritaa taaksin, Apanll waana ichingaroo yasariya. Apanll waana kurakaa ipuseeru, wayata, wayata ashchiya. Apanll wamari kasiriya. Zapshinaa Apanll waanaa tiptsiree tapachindachiya. Apanll uru iyaa Utaáchcheetsini kizpur chinaku, nda mbizakiya. Ashirucha, Apanlleetsimari chinangtsa. Sambaytarintspa, tárangiya Danielarini.

¿Mayaatseeja kamanik?

Na yuwaa kamanku anoo kamanchintspa. Kapitoro 1—6: Danielarini waanaatsi taarash kamankiya, yuwaa kiyung kachiykitaa, ashiritaa Apanllee nda kasarangu anootsi. Kapitoro 7—12: Danielarini pamazooma ipunpunaru kamankiya.

1. Maachee kayustan ipunpunar yakarangu an kurak ipunpunartam taachinllina, anoo tárangiya (7.1-28)

2. Opeejaa upapchir, misha chipootstam upapchir kamankiya. (8.1—9.27)

3. Apanll tiptsiree yakarangu, Danielpa tsiyatarangu, mangoo p’tseerangiya. (10.1-11.45)

4. Danielarini pamazurangiya yuwaa Apanll ayam ashtachu anootsi. (12.1-13)

Danielarini kuku

1

Babiloniyashuch kurak Utaáchchee tputs waanpee watsapun machirangu anush kanungasee mang’ kapungu ipusarangu anoo na kamanchintspa

1 Jowakim Utaásh kurakaam kinaru, tuchip masach taachu, anush Nabukodonosorsha wasundururpa Irusarinush kusarangsin, yaktaa kátiripeersin, 2 warataranganaya. Apanllsha kurakaam Nabukodonosoroom kasimaam wayarangiya. Kasirangusin, Utaáshchee kurak Jowakimaa putaranganaya. Sheeru, Nabukodonosor Apanllish pang’ wanasirimshish pshturangu, maachee orpat tinam zapan taarangu, anoo ichingaru yarangu, waanpeesha watsapun kanapurangu, anootssha waanshu apanllputsirini pang’ wayayaru kasarangiya. Mishat, Utaáshcheetstam tputs zapan muchchureem putayarusin, yaktap Babiloniyap machtarangiya.

3 Anush Nabukodonosor kusarangu, Aspinasaa, waanaatsee pang’ ksutamapani kuruzurangu; Israelchichee tputs zapan yushindarangina. Kurakaa maachirita, mishat kurakatam tiptsir kizpur yasampaneew yushindarangina. 4 Ashiri shiysha anoo kanungasee wánguyar ndunari, matambshee ipusangcha. Chinamaam kapung yasaru, maachta ashparit yasaru, mikeeru mangoonkana anoo ipuseerush, iyaanaatsi k’kini Kaldew tayaspatangcha. Mishat, nuwaam istamapan taamaam iyaa zitaminarinee wayandamari tayaspatangtamcha. Ashiri shingcha, tárangiya Nabukodonosor Aspinasaatsi.

5 Mishat, Nabukodonosor Aspinasaa kamachtarangitamta. Kanungasee ichinguru zar martangcha. Katungtsee, mishat vinootstam nuwaam panakish anchichitam panangcha. Tayapstampaneetssha tuchip masach tayaspatangints, tángcha. Tuchip masach tushiyramchu, nuwashsha pangi tarawaztaksin taachinllinaya, kurak Nabukodonosor tárangiya.

Na kamaneena yuwaa Babiloniyashuch kurak Utaáchchee tputs waanpee watsapun machirangu, kanungasee mang’ kapungu ipusarangu anootsi.

Ashiri na kamanchima yuwaa Daniel wamkurpa kurakush pang’ taarangana anootsi

6 Ashiri Aspinas Utaáchchee kanungasee ipusarangiya. Danielaa, Ananiyasaa, Misayelaa, mishat Asariyasaa ashiru ipusarangiya. 7 Ipusarangu, waanshuchirisha suroo yásamarangiya. Danielaa yásamarangiya Belsasaraa. Ananiyasaatssha yásamarangiya Sadraka. Misayelaatssha yásamarangitamta Misaka. Asariyasaatssha Abetneku átu yásamarangiya. 8 Ashiri kurakush pang’ taarangsin, kurakaa watungash katungarangsin, itaru Danielsha wipunashee; Apanll iyaa Utaáchcheetsini nee katungamaam watsta, tárangiya, tárangu, Aspinaspasha tsiyatarangu, Apanll iyaam Utaáchchineemani katungtsee nllitaritaa katungamaam kamachtarangeeja. Ashiri yaanaatsi tayutaritamaam zandkeezini, Aspinasaa táranganaya. 9 Ashiri Apanll Aspinasaa mang’ p’tseerangu, Aspinassha Danielaa wanasirpatari tsiyatarangiya. 10 Itaru, ashiritaa yamarangu; Nuw kurakaa puniktana. Kurak siyaam nee katungats katungamaam wayarangiya. Mishat, vinootstam waamaam wayarangitamta. Ashiriya siysa kurakaa watungash nda katungkus, xangitkachus, nllitarit kanungas tamaparee ashishtis nda tatsamoorus matambish taakus, kuraksha anumand nuwaatsshaparee pachamaam kamachtachiya. Ashiri watsiparee, Aspinas tárangiya.

11 Itaru, kurakush pang’ tputs katungtsee panampan taarangu, anootssha Aspinas urutari kamachtarangiya, Danielaa wipunashpatari ksutamaama. 12 Ashiri Danielsha katungtsee panampanee tsiyatarangu; Nuw shiyaa táchinllpa, Iyaam windanashimari panangcha. Waamaamsha kungunandari panangcha. Amb ashkuni, chung zari yachachinipa. 13 Ashiri chung zar tushiyramchu, iyaa napangcha. Wandaya iyaa xangitamawshtini pakchush ashiri, watsta, tángcha. Wandaya min kanungas kurakaa watungash katungkana anpat tatsamooriniya pakchush, ashiri yuwari katungkini anumaritam panangandama, Daniel tárangiya. 14 Ashiri katungtsee panampansha, Chung zari yachayani, tárangiya. 15 Chung maats tushiyramchu, katungtsee panampansha napku, ichingarusin wanasirinand matambshinandari wanuts sitatseew parangiya. Kanungas yuw kurakaa watungash katungkana anootsim wamari kasiranganaya. 16 Ashiri katungtsee panampan anoo parangu, Ashiri siy na kurakaa watungash katungamaam watsta, misha vinootstam waamaam watsta, tárangiya. Sheeru anumunsha, windanashimari martarangiya kungupta. 17 Apanllsha Danielaa wipunashpatari istarangu mangoo kapung p’tseerangu, Kaldewshuchee wayandamari ichingaru mangoonaranganaya. Apanll Danielaa arangeem wayasasheem panarangu, yuwaatstam miranish pamastarich anootstam ashpari yasarangiya.* 1:17 Matiwa 1.20; 2.12 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta.18 Ashiri tuchip masach tushiyramchu, yuwamun kurak Nabukodonosor, Kanungasee tuchip masach tayaspatangints, tárangu, anamun Aspinassha kanungasee ichinguru, kurakapsha machtarangiya. 19 Kuraksha ashpaatsiri kanungas tsiyatarangiya. Tsiyatarangu, itaru minuntiyam kanungas Danielpa wipunashpatatam nda tatsamooranganaya. Wamaritssin aranginasha kapung mangoonaranganaya. Ashirangsin, anshurisha kurakaam istampan taaranganaya. 20 Anush taarangsin, kurak Nabukodonosor yachamaam yasampaneewaa kuruzurangu, itaru Danielsha, wipunashpatari wamaritssin yasampanee kasiranganaya. Uru wanasiri kurakaa kamaniranganaya. Wishunootstam mishat yasampaneewaatstam wamaritssin kasiranganiya. 21 Ashiri Danielsha zapan masach kurakash pang’ taachu, anush Sírsha Babiloniyashcheem kurak kinarangu, anush Daniel kasarangiya.

Ashiri na kamaneena yuwaa Daniel wamkurpa kurakush pang’ taarangana anootsi.

2

Ashiri na kamanchima yuwaa kurak Nabukodonosor pamazurangu anootsi

1 Kurak Nabukodonosor tsimbun masach kurakaam kinaru taachu, anush zapan pamazurangiya. Anootssha chinachintar ashku xarashish mangush kapung taarangiya. Ashirucha, nda kis taarangiya. Mishat, nduntam kis maatariya. 2 Ashku, tputsee yasampaneewaatssha tuwachima yasarana anuwaatssha, misha wishunoowaatstam kuruzurangiya. Yuwaa nuw pamasirangi anoo kamanpanda átu kuruzurangiya. Yasampanshitisin kurakush pang’ kusatarangsin, 3 kuraksha, Nuw zapancha pamazuki. Ashirucha, anumun xararuri taakuri, yasapi turi kizpur zandkina, tárangiya. 4 Yasampanshitisin kurakaa Aramewush k’kuz tsiyatkusin: Shiy kurakaa, urutamari kurakaam kinarush taachsha. Ashiri, kurakaa, pamazumareetsish iyaa kamaningcha. Kamaneerush, iysha shiyaa pamazumarish kamanchinipa, yuwaa ashtachu anootsi, yasampaneew kurakaa táranganaya. 5 Itaru, kuraksha: Na mazinangtsa, yuwaa nuw pamazurangi anoo siyaa kamancheezi, ndambaree. Saantari mangimandaritis natstayarus, yuwaa nuw pamazurangi anoo kamaningandama. Mishat, yuwaatstam ashtachu anootstam itsinsaru kamaningandama. Itaru, siy ndunnaa nuwaa itsinsaru kamankus, nuwsha siyaa mchukpat turumaam kamachtachima. Pangeetstamtis ichinguru kapeetchinllinaya. 6 Itaru, siy waanari yuwaa nuw pamazurangi anoo itsinsaru kamankachus, misha yuwaatstam ashtachu anootstam kamankachus, ashiri nuwsha siyaam ngutariti maachiritaatsi zapan wanasirimshee panachintsa. Mishat, tputsireetsi: Siy nee tputs ungirtangtsa. Kizpurtanda yasakana, táchima. Ashirucha, siyaa pamazumareetsi kamaningandama, atashina. Mishat, yuwaa ashtachu anoo itsinsaru kamaningandama atashina, kurak yasampaneewaa tárangiya.

7 Ashiri yasampanshtisin punirpat, Kurakaa, yuwaa pamazurangish anoo iyaa kamaningcha. Ashkachush, iysha itsinsaru yuwaa ashtachu anoo shiyaa kamanchinipa, táranganaya. 8 Itaru kuraksha; Na siyaa yasaktana. Nuwaa kuki mazinarangus, punikus, Pcharundama, átus, nuwaa ngutaritis átssa. 9 Anoo mazinamaam zandkeezi. Siy yuwaa nuw pamazurangi anoo wandaya nda nuwaa itsinsaru kamankachus, ashiri siysa ichingarus tsipatssa. Siy nuwaa mangutis ngichamaam zandaksa. Ashiri kurakaa wanasirinaariya kamankachuni, iyaa pachacheeja, ¿nda mangishis chinakus átssa? ¿Nuw antaati nllitarit chinacheezi? Ashiriya, siysa yuwaa nuw pamazurangi anoo kamaningandama. Ashkachus; Zuraksincha. Ashiriya, yuwaa ashtachu anoo yasartampasinaya, siyaa táchima, kurak tárangiya. 10 Yasampanshitisin; Kurakaa, yuwaa shiy pamazurangish anoo minumtiyam tputs tsapurunasshuch kamanimaam wanindaja. ¿Nitaati sirútama min kurak tiptsiree, Yuwaa nuw pamazurangi anoo kamaningandama, átar? Nda. Minamtiyam kurak kizpuritaati, yasampanee wishunootstam kamaninganda, átareeja. 11 Ashiri kurakaa, arangeem tputs yuwaa shiy átish anoo kamanimaam wanindaja. ¿Tamapa iy apanllirini kamaneecheezuwa? ¡Itaru, uwsha nda tputsish taakuwa! yasampan kurakaa táranganaya.

12 Kuraksha yasampanee kuk mazinarangu, kapung tsiyantarangu, waanaatsee wasundurur kuruzurangu; Ashiri Babiloniyashchee yasampan, misha wishunootstam ichinguru putayarus, pachayarus ksangints, kurak Nabukodonosor kamachtaku, tárangiya. 13 Ashirucha, tiptsiree kamachtarangu, sundarsha Danielangaz wipunashingaztam ashpari pachamaam nachungaranganaya.

14 Ashiri kuraksha wasundurur urkari, Ariyoka sura, Danielaatssha putamaam kusarangu, Danielsha Ariyokpa wanasir chinampatari tsiyatarangu: 15 ¿Mayamand kurak yasampanee chingamaam kamachtaranga? tárangu, Ariyoksha itsinsaru Danielaa kamanirangiya. 16 Ashiri Danielsha anoo mazinarangu, kurakap tsiyatkatu naatarangiya. Kurakash kusarangu: Xamachee kurakaa. Iyaa musá pcharinllpa. Nuwaam pakich kutanda. Ashkachush, nuw uru shiyaa wanasir yuwaa pamazurangish anoo kamanchinllpa, misha yuwaa tushiychu anootstamta, Daniel kurakaa tárangiya. Kuraksha, Ayu, tárangiya.

17 Ashiri Danielsha mikeeru pangpitam naayaru, wipunasheetssha ashparita kurakaa kuk kamanirangiya. 18 Apanllee yuwaa kurak pamazurangu anoo iyaa tuyamandamaam maasheeni. Apanll kanindush taaku an ichinguru yasariya.* 2:18 Romshucheema 16.25; Ipísshucheema 3.9; Kólosénshucheema 1.26 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta. Apanll istakachu, chiysha wazareetsiri kamankachuch, iyaa Babiloniyashuchpatari yasampani ndusha pachachinllinaya; Daniel tárangiya. 19 Ashiri Apanllee mashirangsin, anuritam psaan Apanll Danielaa miranish tuyamandarangiya, yuwaa Nabukodonosor pamazurangu anootsi. Ashiri Danielsha anumand Apanllee, Wapparee, táyaru, ungirtaku,

20 Apaa Taarashipani, shiyaa urutamari ungirtakuni taachinipa.

Watam shiyamari Apaa, ichinguru yasakshawa.

Shiyamari kizpurtishcha. Shiyaa kasimaam wanindaja.

21 Shiyamari yuwaa tsapurunasish tushiyku anoo yasakchush wayaksha.

Shaana zandkush, kurakaa kapeeteerush, misha kurak wayaksha.

Mishat, yasampaneetstam aranginasha itsinsaru yasamaam istaksha.

Mishat, wazareetsiri mangoonamaam istaktamsha.

22 Yuwaatstaa iy yasamaam pinasakani, anootstaa shiysha tuyamandakush, kamiran yasakaniya.

Yuwaa tunimash taakana anootstam paksha, watam wizpurirpatatish tunimaa tuwasineekshawa.

23 Apaa, nuw zitaminarini shiyaa chinarangana.

Na nuwsha ashiritam shiyaa wappari atina.

Shiyaa ungirtakina, watam shiy shaana nuwaa natstamaam wizpurireetsish panarangshawa.

Iy shiyaa mashiranguni, shiysha kurakaa pamazumarini tuyamandarangsha,

yuwaa kurak kapung xararangu anootsi.

Ashiri Apaa, wappari shiyaa atiniya,

Daniel tárangiya.

24 Anumunsha yusur Daniel Ariyokap napkatu naatarangiya. Watam Nabukodonosor Ariyokaa; Babiloniyashchee natstampanee pachamaam kamachtaranguwa; Ichingaroo pchangints, táranguwa. Ashiri Daniel Ariyokaatssha; Musá natstampanee pcharinllpa. Nuwaa kurakap machinda. Ichinguru pamazumareetsini kamanchima, tárangiya Daniela. 25 Ashiri Ariyoksha mikeeru Danielaa kurakap Nabukodonosorap machtarangiya. Anush kusarangsin, Ariyoksha; Kurakaa, in Utaáchich tputs pamazumareetsish uru itsinsaru kamanchiya. Nuwaa; Nuwnaa kurakaa kamanchima, tárangu, nish yushindarangina, Ariyok kurakaa tárangiya 26 Kuraksha Danielaa, Belsasaraa, ¿shiy nuwaa itsinsaru yuwaa pamazurangi anoo kamaneecheezish? ¿Mishat, yuwaa tushiychu anoo yasaktamtish? kurak tárangiya.

27 Ashiri Danielsha; Kurakaa, minamtiyam tputs anoo natstamaam wanindaja. Yasampantaati, tuwachimapantaati, wishunutaati, anoo yasamaam wanindaja. Shiyaa kamanimaam izuuru pinaschinllinaya. 28 Itaru, Apanll kanindash waamari kasiru taaku, anumari yuwaa zapish ashtachish anoo tuyamandakiya. Ashirucha, waana zandku, tputsee mang’ p’tseekchu, yasamaam waritariya. Ashiri kurakaa, Apanll waana zandarangu, shiyaa yuwaa zapish tushiychu anoo wasina yámandarangiya. Ashiri natunaa pamazumareetsish kamanchinllpa. 29 Shiy kurakaa, kirimshish maamawush, mangishish chinachintar ashirangush, ¿Mayaja iyash zapish túshiych? ántar ashirangush, Apanllsha yuw ichingaru yasaru taaku, ansha shiyaa miranish wasina yámandarangiya. 30 Ashiri natsha Apanllsha nuwaa watatam tuyamandarangiya. Itaru, nuw nda ichinguroo yasampanee kasirina. Waana Apanll shiyaa kamanip átu, zandku yuwaa parangish anoo nuwaa yámandarangitamta.

31 Ashiri shiy kurakaa, miranish pamazukush, maachee tinam, tputs tamapari ashiru kapung parangsha. Tuwasineeru, kizpur kurakurtaru, yutarit punirsamuna. 32 Anoo napkush, much ur chumbeepimashpat ashchiri tinama. Titkursha misha pachtamatam ur mburshimashpa tinama. Waturootssha wanumbpatari ngusamb chumbeepimashpa tinama. 33 Upazsha mbammashpatatam tinama. Watssha mbammashtam tinam, itaru chawpitamta tsapupat ísim tinam parangsha. 34 Ashiriya, anootssha kurakaa, shiy napanapaw ashirangush, patumbich machish íwar wandari nduntaa tputs tununku, iwatamaranllu kurarangiya. Izuuru tsapush parat ashkamchu, tputsimun tinamun wats taw ashirangu, izuuru pátangarangiya. 35 Ashkamchu, anuri ichingaroo tinam ashpari izuuru chuweeru, wayapureem kinarangiya. Tputs tirikoo pusinaku tamatarparee ashiru, kambusursha kizpur kambustarangu izuuru wayapureetssha kapeettaru ashirangiya. Nda pakchiyam katuchirangiya. Itaru, patumbichsha yuw tputs ashiru tinama taw ashirangu ansha macheemsha kapungoom kinarangu, ichinguru tsapurunasee yambutarangiya.

36 Ashiri kurakaa, yuwaa pamasirangish anoo na kamaneena. Ashiri natsha yuwaa ashtachu anoo mangeetsish p’tsimaam kamanchinllpa. 37 Apanll waana shiyaa kurakaa, shiyamari ichinguru kurak kasiru wayarangiya. Mishat, wizpureetstam kizpur putit taamaam panarangitamta. Tputs ichingarusin shiyaa kukish payuchinllinaya. 38 Shiyamarisha kasirush, ichinguroo tputs ksutatsha. Ichinguru manginshuchee misha kpurngamsheewaatstam tputspatari ashpari ksutkush, shiyamari taachsha. Watam shiyamari ichinguru kasikshawa. Ashiriya, shiy kurakaa, tputs much orpat chumbeepimashpat tinam parangish, an watacha shaantaya. 39 Itaru, shiy tsiparamchush, anumunsha Apanll minshucheetssha tputs kurakaam wayachtamparee. Itaru, uwsha wizpur nda shiyapat tatsamchiya. Sheeru, anumunsha tuchparinsha minshuchtam tputs kurakaam kinachiya. Uwsha kizpuritam tsapurunasshuchee waamari kasiru taachiya. An watacha waturat ngusamb chumbeepimashpat tinam parangish anu.

40 Anumunsha ipunpunarurinsha kurakaam minshuchtam tputs kinachiya. An watacha mbammashpa tinam parangish kurakaam kinakchu, mbammash tamapari ashiru kizpur taaku, ichinguroo kurak wamari kachingeeru kasachiya.

41 Mishat, shiy kurakaa, pamasirangish yuw tputs tinam wats mbammashpat misha tsapupa ísim tinam parangish anshat tputs kurakaam kinachu, kizpur mbammash tamapari ashiritaa taaku, itaru waanpatatssin xarashish wayakchusin, piyamawsha taachinllina anoom ashirangsha. 42 Watssha ngusamb tsapupat ísim tinam parangish, ansha kurakaam kinakchu, kizpuritaa taaku, itaru uru pantsachu anoo ashirangsha. 43 Kurakaa, shiy ngusamb tsapupat ísim parangish an kurak wamachtash, gobernadoru, waanasir tsiyatkachu, wizarpataw istaktaatssin, itaru ashiritaa, nda wanasiri minamari k’kuz chinaksin, taachinllina. An watacha ngusamb tsapupa ísim tinam tamaparee ashiru parangish anu. 44 Yuwash ashpari in tputs kurakaam kinaturtachinllina, anush Apanllsha kanindamand waana urutamari taamaam kurak kizpur zanganchiya. Anoo ayamtaati kurak nllitari kasichazinllinaja. Tsapurunasshuchee kurak ichingaru kasiyaru, izuuru kachingeeru kasachiya. 45 An watacha yuw shiy patumbich waanitaritaa nduntaa tputs tununku, mach iwatamayaru, pantsayashinu, tputsee tinamaa pátangayaru, chuweerangu anu. Ngusambaa, misha ngusamb chumbeepimashtam, tsapupa ísima, misha orootstam mburshimashee misha orootstam chumbeepimashee ichingaru pátangambeeru, chuweerangu, an watacha Apanll waana kurak kizpuree zangankachu, ashtachu anu. Apanll shiyaa, kurakaa, wasina yuwaa zapish ashtachu anoo yámandarangiya. An zuramaritcha. Uru amb ashtachiya, Daniel kurakaa Nabukodonosoraa tárangiya.

46 Ashiri kuraksha Nabukodonosor anoo mazinarangu, puniku, Danielanung tutunlltayaru, timucheeru, tsapumun much kandanchinand ashirangiya. Sheeru, tiptsireetssha kamachtarangu: Danielaam chinuzee pachayarus muchingtsa, tárangiya. 47 Tiptsirsha ashirangsin, kuraksha Danielaa; Siy Apanlliris ichinguru tputsee apanllirini waamari kasiru taakiya. Kurakawaatstam ichinguru waamari kasiru taakiya. Siy Apanlliris tputsee mang’ p’tseeku yuwaa ashtachu anoo yasakanaya. Ashirucha, shiyaam waana chinashish panaku, yuwaa pamazurangi anoo yasakush kamaniksha, kurak tárangu, 48 Danielaatssha Babiloniyashcheem gobernador ínarangu, ichinguru yasampantam Danielaa urkareem ínarangitamsinaya. Sheeru, maacheetsishsha kizpur wanasireew panarangiya.

49 Ashiri Danielsha kurakaa tsiyatku, Ashiri ipunsheetsi kurakaamtam ínangtamcha Sadrakaatsi, misha Misakaatsi, misha Abetnekootstamta. Ashkachush, uwshtisin shiyaa tputsirish wanasir ksutchinllinaya, Daniel kurakaa tárangu, kuraksha Danielaa wamkur Babiloniyashcheem ksutamapan ínarangiya. Itaru, Danielnaa uru kurakshuri pang’ taarangiya.

Ashiri na kamaneena yuwaa kurakaa Nabukodonosor pamazumarini Danielsha kamanirangu anootsi.

3

Na kamanchintspa yuwaa kurak tuchpa kanungas sumasush pshtayaru, nda muchku xapoorangana anootsi

1 Ashiriya, kurak Nabukodonosor tiptsiree maachee kapung tputs tamapari ashiru, orpat tinamaam kamachtarangiya. Íwaririni 30 metro, wamanarinsha tuchip metro ashiru tinangints. Sheerus, tsap Doramun watandsamun, itsireerus wayangints, yakat Babiloniy watsirishta, tiptsiree kamachtaku tárangiya. 2 Tiptsirsha maachee orpa tinayarusin, iwaparangusin, Nabukodonosorsha wamachtashee kamachtarangu; Kurakaa ichingaru Dorash watandsash shaniymaam kuruzushinints nuwaa tinamari ungirtamaama, tárangiya. Ashiri wámachtashsha naatarangsin, kurakawaa ichinguru kuruzuranganaya. Alkaldee, gobernadoroo, sundarootstam urkaree, tsiyatssee yaramapaneetstam, mishat kurikee ksutamapaneetstam ichinguru kurakawaa shambatamaam kuruzuranganaya. 3 Ashiri Babiloniyashuchsha kurak ichingurusin washunand tinamaa ungirtamaam shaniyaranganaya. 4 Ichinguru shaniyarangsin, tsiyatssee kamanimapansha tputs chiyzayaru, kapung tsiyatarangiya. Mazinangtsa; ichingurus minshucheewtamtis tsap taakis, yuwis nllitaritaa k’kuz tsiyatkis anis, ichingurus nuwaa kuki mazinangantsa. Kurak Nabukodonosor waama apanllirini orpa tinamaam kamachtarangiya. 5 Ashiri siyaa kurak ateeja; Wakar wits pu pu tákchu anoo mazinakchus, misha tirutzee, kitaraatstam, tamburaatstaam ichinguru mazinakchus, ashiriya tutunlltayarus, nuwaa apanlliri orpa tinamaa ungirtangtsa, átcha. 6 Mishat, kurak Nabukodonosor siyaa atitamta; Yuw tputs nuwaa apanlliri ungirtamaam ngatku, anoo putayarusin, mikeeru tandapunuzish yuwash sumas kizpur ksan taaru anush kapeeteerusin, kasachinllinpa, áttanda Nabukodonosora, tsiyatssipan tárangiya. 7 Ashiriya, anootssha tsiyatsis mazinarangusin, ashpartisin tputs wakaraa wits, misha tamburaatstam mazinakchusin, tutunlltayarusin ungirtataranaya. 8 Itaru, Utaáchichsha tputs apanllputsee ungirtamaam kapung ngataranganaya. Ashiri Kaldewshuchsha tputs anoo yasarangusin; Natu, Utaáchchee tputs sumasush pshtayaruni kasayani, tárangusin, Nabukodonosorapsha naataranganaya. 9 Kusarangsin; Kurakaa, shiy urutamari kurakish taatsha. Shiyaatsimari urutamari tputs chinaksin taachinlliniya. 10 Kurakaa, shiysha shaana tputsee ichingurootssin kamachtarangush; Yuwash wakaraa wits mazinakchus, mishat tamburaa, tirutzee, kitaraatstam mazinakchus, nuwaa apanlliree orpa tinama tutunlltayarus ungirtachinllinpa, shiy kamachtakush tárangsha, kurakaa. 11 Mishat, shiy tárangitamtishcha; Tputs nuwaa kuki nda tuminkusin, ashiri putayarus, sumas kizpur ksan taaru anush muchimaam waritariya, shiy tárangitamtishcha, kurakaa. 12 Ashiri kurakaa, na mazinangcha, itaru Utaáchichsha tputs, yuw shaana Babiloniyashchee kurak kasimaam wayarangish, ansha nda shiyaa kukish payukanaya. Iyaa Babiloniyashcheetsini apanllirini ungirtamaam uru ngatkitamanaya. Mishat, shiyaa apanllirish kaneesich orpat tinamaa nda ungirtaktamsinaya. Izuuru ngatkanaya, Sadrak, Misak, misha Abetneku, ashpartisin ashkanaya, táranganaya. 13 Ashiri kuraksha Nabukodonosor anoo mazinayaru, kizpur tsiyantarangu, wasundururee kamachtaku; Natu Utaáchchee tputs tuchpari kuruzushinints. Nuwash mikeersin kuschinllpa, átcha, táshinints, tárangu, ashiri uwshtisin kurakash pang’ kusaranganaya. 14 Kuraksha; ¿Mang siy nuwaa kuki payumaam ngatkus, nuwaa apanlliri kaneesich orpat tinamaa nda anoo ungirtamaam zandkis? 15 Itaru, na kaapanirisha, nuwaa kuki payungtsa. Wakaraa wits, tamburaatstam, misha tiruzeetstam, mazinakchus anurisha mikeerus tutunlltayarus, nuwaa apanlliri orpat tinamaa ungirtangtsa. Itaru, na nimun siy nduniya nuwaa tinamari ungirtakus, uru siyaa mikeeruri sumasush tandapunuzish kapeeteeruri kasachintspa. ¿Tamamaja arang apanll tapachindachints? kurak tárangiya. 16 Ashiri uwshtisin kanungas yámkusin; Itaru, ¿mayaamaja anumand ngutich nambaptapich? 17 Iy Apanlleetsimari ungirtakaniya. Anumari iyaa sumasish kapeetkitaateesha, uru tapachindamaam waritariya. Iyaa minpat kiyung yachamaam zandkitaateesha Apanll waana zandku iyaa tapachindachtamtaya. 18 Mishat, kurakaa, mazinangcha. Apanll iyaa nduntaatiya tapachindaku ashtaa, iyaana shiyaa kukish payucheezini. Shiyaa apanllirish ungirtamaam kapung ngatkiniya. Mishat, ur tinamaa tutunlltayaruni, ungirtamaam izuuru ngatkitamaniya, Utaáchich kanungas táranganaya.

19 Kuraksha Nabukodonosor anoo mazinayaru, kizpur tsiyantaku, kapung wanuts ksanirangu, tash chumbimbach ashirangiya. Ashiri wasundururee kamachtarangu, Natu, sumas kizpur ksaningints, tárangiya. 20 Sumaseetssha kizpur ksaneerangusin, kuraksha wasundururee kizpuriwa, Siysa, Utaáchchee putayarus, kamuriyarus, sumasush tandapunuzish kapeeteerus ksangtsa. Waani anshuri muchinllina, tárangiya kurakaa. 21 Ashiri sundarsha tuchpaatsiree kanungas putayarusin, yuwaptari kurakaa wamar kamartarana, anpatari kamurimursin, sumasush kizpur ksanish tandapunuzish kapeetaranganaya. 22 Kurak, Sumasee kizpur ksaningints sheerus, anush musásiri kanungasee kpitangtsa, tárangu, anuritam sundarsha tuminurangsin, kanungasee sumasush pshtakatu, sundaroo waanaatstatam sumas muchirangu, tsiparanganaya. 23 Itaru, kanungasinaa tuchpari kamurim sumasish wantsush pantsaranganaya.

24 Kuraksha Nabukodonosor wipunashpa kanungasee arapimandari nap ashirangsin, Nabukodonosorsha kanungasee paranllu, punirustarangu, mikeeru chiyzata ashiranllu, wipunasheetssha; ¿Ndusha tuchpanandari tputsee kamurima sumasush pshtarangini? Tárangu, wámachtashsha; Aa. Tuchpanandaricha kapeetarangani, tárangiya. 25 Nabukodonosorsha, Itaru, nuw ipunpunaroo tputs sumasish xiytangatu kamurishari pakinawa. Nda pakchiyam mbutkanaya. Ipunpunarcha tputsiya. Apanllparee wasundururiya, tárangiya. 26 Amb tárangu, kurak sumasinung wach káyamayaru, kapung kuruzirangiya. Sadrakaa, Misakaa, Abetnekoo, Apanllis tiptsiris, shtungangints. Naanints ningeema. Siy Apanlliris kizpurcha, tárangiya. Ashiriya tuchparitssin sumasush shitungaranganaya.

27 Anootssha ichingurusin kurakawin shaneerana anshtisin watsiri xiyeersin, punirustarsin, napataranll ashiranganaya. ¿Kamapari sumas mbuteeriya? atusin, napkusin, itaru ichinguru ashpartisin wanasirinandari, nda pakchiyam mbutaranganaya. Mishat, muchtam nda pakchiyam muchiranganaya. Wamartam nduntam kurarangiya. Nda pakchiyam muchinsam pchazarangiya. Ichinguru wanasirinandari paranganaya.

28 Ashiri anoo Nabukodonosor parangu, Siy Apanlliris kizpurcha. Waana wasundururee zanganirangu, siyaa tapachindarangiya. Apanllimun mangis taturangus, nuwaa kuki kapeetarangsa. Nuw siyaa pachamaam zandarangtaati, itaru siysa nuwaa apanlliri ungirtamaam ngatarangsa. Uru iyaanaatstamari Apanllirini ungirtakuni taachiniya, tárangsa, tárangiya. 29 Ashiri na siyaa ichingarootsis táchintspa; ¿Tamammasaja tputs nee kanungasee Apanllirini yutarit tsiyatkiya? nuwsha sundarureetsi kamachtakachuri, wanutsee toro toro sheeru ksangi, táchima. Nuwataati tputsiri, nduniya ashiru minshuchtaati tputs, nllitarit k’kuz tsiyatkana antaati ashkusin, uru tsipachinllinaya. Mishat, pangootstam izuuru kapeeteerus ksangints, táchima. ¿Antaati min Apanll tapachindampan wanindaja? Minumaricha Apanllimari tiptsiree tapachindampan taakiya. Apanll kizpurcha, kurak tárangiya.

30 Ashiri kurak yusursha tuchpaatsiritam kanungas aranginasha kizpureem kurak ínarangiya, Babiloniyashchee ksutamaama.

Na kamaneena yuwaa kurak tuchpa kanungas sumasush pshtayaru muchimaam xapoorangana anootsi.

4

Apanll Nabukodonosoraa waneerangu, Nabukodonosorsha Apanllee mangoonarangu anoo kamanchintspa

1 Nuw kuraki Nabukodonosori siyaam ichingaroomis kirakaa yandakina. Ichingarus tsapurunas ztaru taakis anis, minush k’kuz tsiyatkis anootstamtis ichingurootsis kis taangtsa, atina. 2 Ashiri nuwaa Apanll waamari kasiru an waanaatsee wizpur tuyamandarangu, kizpur napuxtarangi, anoo na siyaa kamanintspa. 3 Apanll kizpurcha. ¿Antaati xaptareeja? Waana zandkachu uru tatsamkiya. Apanll urutamari kurak wamari kasiru taakiya. Wizpursha urutamaritam taakiya.

4 Sirútama nuw kuraki mapiyruri, kis nuwaanshu pangi taarangina. Nuwamari tputsee kasiruri, kurikpani kis taarangina. 5 Itaru, ashiritaa taakuri, anush psaan maaranguri pamasimastaruri, taamaranlluri, kizpur punirangina. Izuuru kapung punirustaranguri, mapiymaam pinasarangina. 6 Ashiriya, chiyzayashti Babiloniyashchee yasampan ichinguru kuruzurangina. ¿Mayaamaja ashiru pamazurangi? Anoo yasampansha kamanpanda aturi, kuruzurangina. 7 Ashiriya, Babiloniyashuchsha yasampan, tuwachimapanitam, mishat wazurirtam nuwash kusataranganaya. Kuseersin, nuwsha pamazumareetsi kamanirangina. Itaru, uwshtisin ichingurusin; Kurakaa, yasareezini. ¿Mayamasaja ashiru pamazurangish? tárangusin, izuuru kamanimaam pinasaranganaya. 8 Anumunsha zapish Danielsha nuwash kusarangiya. Nuw Danielaa min sur yásamarangina, nuwaana apanlliri sura Belsasara. Danielaa Apanll wani mangoo p’tseeku, ichinguru yasatariya. Ashiri nuwsha Danielaa pamazumareetsi kamanirangina. 9 Belsasaraa, nuw shiyaa yasampaneem urkar wayarangina. Urutari Apanll wani shiyash taakiya. Anoo nuw yasakina. Ashiri Apanll wani shiyash taaku, mangeetsish p’tseeku, yuwaa ashtachu anoo yasaksha. Ashiri na shiyaa pamazumareetsi kamanchinllpa. Shiysha nuwaa itsinsaru kamaningandama. ¿Mayaja nuwaam tushiych? 10 Ashiri na mazinangcha; Nuw kirimshi maaruri pamazurangina. Tsapurunas apusanand minam yasin kizpur wazuran xiyaru parangina. 11 Yasinaa napkuri, aranginasha kizpur wazuran kanungarangu, mishat washitaneerangitamta. Sing kanindamun kandanirangiya. Yuwamand tsap tspakatu anumanda tputs napku yasinaa pamaam waritarangiya. 12 Warsha kizpur wanasirimuna. Wanussha zapanimuna. Ichingaru tsapurunas tputs, zamzitam katungamaam waritarangiya. Anush wakaratam watandpish kariymaam waritarangitamta. Mishat, wapzarushsha tsiripich ixatarangiya. Anumunamari, yasinamun ichingaru tputs, mishat maachtatam wanasir kis taaranganaya.

13 Mishat, anumun nuw miranish pamaskuri, Apanll wasundurur yuw tputsee ksutkana an, minum kanindap káyashinu karuwatanu parangina. 14 Karuweeru, kapung tsiyatku; tárangiya.

Yasinaa tuwayarus, wapzaree kuwtayarus, war wanuspatari ichinguru kpitangtsa. Waani wakar yuw wandatpish kárirna an suwasuwapana. Mishat, tsiripchitam, yuw wapzarush ixatatarana antam suwapana. 15 Itaru, pucheetsinaa xixpurpatari ksangtsa. Kateenpa ngusamb mbammashpa kamuriyarus, anshuri karutash ksangtsa. Timburanllizeetsirita waani sirin kachachtachpa. Mishat, wakarpa washunand karutash taachinllinpa 16 Anush nllitarisha chinakchu, maachi chinuz mangu ashisha taaku, tsimbun matayaru masach kachingchiya.

17 Iy Apanllini wasundururini, Apanll kurakaa ichingaru wamari kasiru taaku, anoo tputs ztaru yasapana atuni, waneeshee shiyaam wayamaam zandkiniya. Yuwaa tputs Apanll waana zandku, anoo kurakaam ínakiya. Pukireetstaa tputs ipuseeru, kurakaam ínamaam waritaritamta, Apanll wasundurur tárangiya.

18 Ashiri, Belsasaraa, watacha yuwaa pamasirangi anoo na shiyaa kamaneenlli. Ashiri na shiysha, nuwaa kamaningandama. Itaru, nuw tputsee yasamawaa ichinguru kuruzeeruri, kamaninda, táranguri, uwshtisin nda nuwaa kamankusin, izuuru xapooranganaya. Itaru, shiynaa ichinguru mangoonaktishcha, watam shiyash Apanll wizpur taaruwa, nuw Danielaa tárangina.

19 Ashiri Danielsha nuwaa kuki mazinarangu, kapung mang’ mantsarangu, mangush chinachintar ashirangu, ashiri Belsasaraa, yuwaa pamazurangi anoo punirustakush, mangish mantsarinllpa, tárangina. Itaru, Belsasarsha nuwaa tárangiya; ¡Maya, kurakaa! Ichingaru yuw pamasarangish an shiyaam yutaritshish tushiychu, anoom ashirangsha. Nuw shiyangaz kapungcha mangi mantsaki. Apanll kundarareetsinaareesha ashiru waneekchu, waritachparee, atina. 20 Kurakaa, yuw yasin wazuran kanindamun kandaniru, anumandari tsapurunasshuch ichingaru pamaam waritaru, parangish, an shaanaatsi ashirangsha. 21 Mishat, warsha kizpur wanasir kamachpaptaru, wanussha zapan ichingaru tputs katungamaam waritarangu, warsha tapeeru, wakar anush kariyrangana, wapzarushsha tsiripich ixatataru parangish, 22 an yasin shiycha, kurakaa. Mishat, yasin kizpur wazuran kanungarangu, kanindamun íwar kandaneeru parangish, an shiy ichingaru kasirush kurakaa taakish, shiyamunamari wizpurirish tputs zapan kis taakana, anoom ashirangsha. 23 Mishat, pamaskush, Apanll wasundurur tputsee ksutamapan kanindamand karuweeru, tsiyatku; Yasinaa tuwayarus, ichinguru wapzar kuwtayarus ksangtsa. Itaru, pucheetsinaa anootsiri waxixpurpatari ksangtsa. Sheerus, kateenpa ngusamb mbammashpa kamuriyarus, karutash wayayarus ksangtsa. Waani sirin kachachtachpa, misha waani wakarpa karutush taapana, ashku tsimbun matayaru masach tushiychiya, Apanll wasundurur ántaru pamasarangish, 24 an kurakaa, waana Apanll shiyaa waneekchu ashtachish anootscha ántaru pamasarangish. 25 Yuwash zari Apanll shiyaa wanimaam waritakchu, anush tputsirish shiyaa putayarusin, arap wanllitaru wayakchunll, washunand wakarpa karutaa katungkush taatsha. Sirinsha shiyaa kachachtataw ashku taachsha. Kurakamuntaatish tsimbun matayaru masach chinuzpa yapandarush taachsha. Itaru, yuwash shiy Apanllee wizpur izuuru mangoonkachish, anush Apanllsha shiyaa yusur wanasiri wayakchu, shiysha; Apanll waamari tsapurunasshuchee ichingaru kasiru taakiya, táchsha. Yuwaa tputs waana zandkachu anoo kurakaam ínakiya, táchsha. 26 Mishat, Apanll wasundurur; Yasinaa puchi xixpurpatari tsapush ksangtsa, tárangu, an watacha Apanll shiyaa yusur kurakaamtam ínayaru kasachu anooma, tárangiya. Ashiri shiysha kurakaa, Apanllee mangoonkachush, Apanllimari wamari kasiru taaku, taachsha. 27 Ashiri kurakaa, nuw shiyaa wanichinllpa; na wanasirsha chinangcha. Mangiptish taangcha. Yusur arangeem yutarit chinarinllpa. Yutaritshishee izuuru mapiyngcha. Wanasiri chinakush, pukiree tputsi istangcha. Ashkachush, nda yutarit shiyaa tushiychinlla. Wanasirshaparee kis taachsha, atina, Daniela nuwaa tárangiya.

28 Yuw aship Nabukodonosoraa Apanll tuyamandarangu, an ichinguru tatsamoorangiya. 29 Minam masach tushiyramchu, anumun kurak Nabukodonosorsha pangumunsha íwar warapamamun káreeru, anush naanat ashishtar ashirangu, yaktaa Babiloniyaa ichinguru pakeeru, 30 ¿Yakat Babiloniy waninllta? Nuw kizpureeri tputsireetsi kamachtaranguri, yaktaa kizpur wanasiri nuwaam taarasheemi panguranganaya. Nish taakuri, tputsee ztaru ksutkina. Nuwaanaatsi wanasir tuyamandayaruri, kasachina, ántar ashirangu, 31 ndaturi tsiyatam iwaparu, íwar kanindamand tsiyatsis kimarangiya. Kurakaa Nabukodonosoraa, mazinangcha; na shiy nimunari ndusha kurakish taachsha. 32 Tputs shiyaa putayarusin, arap macheersin, wanllitashtish chinuzpa karutaatsimsha katungkush wakar tamaparee ashishtish tsimbun matayaru masach taachsha. Anshunaapa Apanllee chinakchush, Apanll wamari tsapurunasshuchee ichinguru kurak kasiru taakiya. Tputseetssha yuwaa waana zandkachu anoo kurakaam ínakiya, táchsha, kanindamand k’kuz ántar ashirangiya. 33 Ashiri yuwartatam Apanll wasundurur kamanirangu, anuritam tatsamoorangu, kurak Nabukodonosorsha mirusinlltayaru, tiptsirsha urkaree putayaru, arap wanllitaru machtayaru wayarangana. Anush pastush taar ashirangu, karutaa katungku wakar tamatarpari ashiru taarangiya. Sirinsha kachachtaku taarangiya. Muchsha wazuran kanungarangiya. Wachizupsha yungan wachizup tamapari ashisha taarangiya.

34 Ashiriya, nuw Nabukodonosori tsimbun matayaru masach tatsamoochu, anush, wanasirsha chinaranguri, íwar kanindap nap ashiranguri, anush yararangshitina. Apanlleetssha kapung ungirtaranguri; Apaa wappari. Shiy urutamari kasiru taaksha. ¿Shiy wizpurirish antaati pastacheeja? Urutamari ksutkush taachsha. 35 Tputs minamtiyam shiy tamapari ashiru wanindaja. Apaa, shiy, kanindpicheetstam, mishat tsapurunasshucheetstam yuw shaana chinakish anoo ashiksha. Itaru, tputs minumtiyam ashimaam wanindaja. ¿Chakaja shiyaa, Mayaamsha ashiksha, tách?* 4:35 Romshucheema 9.20 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta. Támaam wanindaja, Apanllee nuw ungirtakuri tárangina. 36 Amb táranguri, anush musásiri yararanguri, yusur wanasirsha chinarangina. Ashiri nuwaa istamapan, mishat kurak tsipasawtam nuwangaz nachungurangusin, nuwaa parangusin, pangipi machiranganaya. Anush nuwaa yusur kurakaamtam ínarangandanaya. Ashiranguri, nuwsha yusur kizpur kuraktam kinaranguri taarangina. Tputsireetsi ksutkuri, izuuru kizpurshiti sirútama taarangi anumand kasirinasha kurak taakina. 37 Ashirucha, na nuw kuraki Nabukodonosori Apanllee waamari kasiru anoo chinakuri, ungirtakina. Apanll uru tputsee itsinsaru natstakiya. Tputs waanaatsee ungirtakana anoo tpazakiya. Ashku mangu p’tseeku, itsinsaru mangoonkanaya, nuw siyaa atina, kurak Nabukodonosor kirakamun yandaku, tárangiya.

Ashiri na kamaneena yuwaa kurak Nabukodonosor Apanllee mangoonarangu anootsi.

5

Apanll wasundurur tandapunuzimun tsiyatssee yandarangu anoo kamanchintspa

1 Zapishsha, kurak Nabukodonosor tsiparamchu, wipsha Belsasar kurakaam kinarangiya. Uwsha Babiloniyashchee ksutarangiya. Ansha Belsasar; Washunand shaniyeeruni, kis katungpani, átu, minum mil kurak tsipasawa yambirangiya. Ichingurusin shaniyeersin, katungkusin kapung vinoo waaranganaya. 2 Vinoo ksha kapung waarangusin, kuraksha Belsasar karusarangiya. Muchchureetssha, Natu mangaw orpa tinam, mishat ur mburshimashpat tinam yuw aparini Nabukodonosorini Apanllish pang’ Irusarinush yarangu, anoo yashinints, tárangiya. Ashiri muchchursha mangawaa, yáyashinusin, anushsha kshaa kanapeersin, kuraksha ichingurusin, wizanllitamsin, mishat wizanll ipamawatam ichingarusin waaranganaya. 4 Vinoo waarangusin, mang’ ksaksin, apanllputseetssha orpa, mishat ur mburshimashpat tinama, misha yasinaatstam tinama, patumbcheetstam tinamaa ichinguroo kis ungirtaksin, yasiyastangat ashiranganaya.

5 Ashishtarusin, yap nda chinarana anush tputssha uw yakarangiya. Yuwash mbarin kurakurtaru ’sineeru anush yakarangu, pangusimun watandpunu mburshimun yandamaam chtarangiya. Kuraksha uwee yandayandaru, anoo parangu, 6 kizpur puniku, kaxiwatatara ashirangu, wanutssha ichinguru ta ta ta kizpur ashirangiya. 7 Kapung punirustarangu, muchchuree; Babiloniyashuch natstampan, misha tuwachimapaneetstam, misha wishunootstam kuruzushinints. Mikeerus naanints, táshinints, tárangu. Yasampansha kusarangsin, Kuraksha yasampanee, ¿Chakamasa nee yandamaa natstamaam yasariya? Natstayaru, yuwaa átu anoo itsinsaru nuwaa kamankachu, nuwsha anoo kurakaam ínachima. Sheeri, kurak wamari kizpur kawapanamish túmartachima. Xanoomsha orpa tinama panachima. Ashkachuri, uwsha kizpuree kurak kinachiya, Belsasar tárangiya.

8 Itaru, yasampansha ichingarusin minamtiyam yandamaa nda mangoonaranganaya. Kurakaa kamanimaam izuuru pinasaranganaya. 9 Ashiri kurak Belsasar aranginasha kapung punirangu, tash kizpur kaxiwatarangiya. Kurakawshtisin ichingurusin yuw shaneerana an nda pakchiyam yasarangusin, ¿Tamaycheezich? táranganaya. 10 Itaru, kuraksha Belsasar wanir yuwaa zamamtarana, anoo mazinarangu, wipash pang’ pshturangu, wipaatssha, Mshee, shiy urutamari kurak taachsha. Mangish mantsarinllpa. Mishat, punikush kaxiwatinllpa. 11 Nish minam tputs Babiloniyash yakat taariya. An shiyaa uru istachparee. Daniela sura. Apanll wan uwash taaku, wazareetsiri yasakiya. Uw kizpurcha yasampani. Aparinish pamazumarineetsi mangoonamaam pinasaku, itaru Danielsha anoo yasaku itsinsaru kamantariya. Ashirucha, aparinish, kurak Nabukodonosorsha Danielaa yasampaneem, mishat wishunoomtam urkar ínarangiya. Babiloniyashchee yasampan ichinguru waamari kasiru taarangiya. 12 Danielash Apanll wan taaru ichingaru itsinsaru natstakiya. Pamazumaatstam natstakiya. Mishat, tsiyatssee nda yasatarich anootstam yasakiya. Kurak Nabukodonosor yasamaam pinasaku, ¿Tamaycheezi? tárangu, Danielsha wanasiri kamanirangu istarangiya. Ashiri shiysha, mshee, Danielaa kuruzungi. Uwsha yandamaa natstayaru, shiyaa kamanchiya, wanir tárangiya.

13 Ashiri kuraksha, Danielaa yamashinints, muchchuree tárangu, muchchursha Danielaatssha yamayashinusin, kurakash yushindaranganaya. Kuseeru, kuraksha Danielaa, ¿Shiy wattish Danielish? Mang sirútama Aparini Nabukodonosor Utaáchchee kasirangu, shiyaatssha putayaranllu, nish yushindarangana. ¿Shiy anish, Utaáchchish? kurak tárangiya. Danielsha, Aa. Nuw watatana, tárangiya. 14 Kuraksha, mang shiyash Apanll wani taaru, shiy ichinguru wazaree mangoonaksha. Ashku, kapung mang’ taaru natstamaa yasariya, átssincha shiyaatsee. 15 Ashiri mazinangcha; nuwashuch tputs kizpur yasamaw, yandamaa natstayarusin, kamanimaam nish kusaranganaya. Itaru, nda pakchiyam nuwaa kamanimaam waritaranganaya. 16 Mang shiynaa ichingaru natstamaam yasaktishcha. Mishat, yuwaatstam mbama, xarashish taaru anootstam kamanimaam yasaktishcha. Ashiriya, nuw shiyaa táchinllpa, Nee yandama natstayarush, nuwaatssha kamaninda. Ashkachush, nuwsha shiyaam kurak wamar kizpur wanasirimish, kawambanamish túmartachinllpa. Anumunsha xaneemshitish orpa tinama panachinllpa. Amb sheeruri, shiysha tuchparinsha kurak Babiloniyashcheem tputs ksutkush taachsha, kurak tárangiya.

17 Ashiri Danielsha yamarangu; Kurakaa, maacheetsi nuwaam panarishpa. Shaana payungcha. Mishat, nuwaa kurakaam ínarishpa. Min tputs kurakaam ínangcha. Itaru ashiritaa, nuw shiyaa tandapunuzimun yandam taaru anoo kamanchinllpa. 18 Sirútama Apanll waamari kasiru an, aparineetsish, Nabukodonosoraa kizpur kurakaam ínarangu kis taarangiya. 19 Tputssha tsapurunas ztaru aparineetsish kuk payurangana. Aparineetsish kizpur puniksin nungtataranaya. Aparinish tputsee natstayaru; Pchangtsa, tákchu, tiptsirisha pachataranaya. Itaru, minootssha tputs; Pcharintspa. Waani taachpa, tákchu, nda anoo pachataranaya. Yuwaa tputs chinaku anoo kurakaam ínatatariya. Itaru, minootssha tputs natsaku, pukireetspaz ashiru wayarangiya. 20 Itaru, aparinish waanaatstamari kapung kasiru chinarangu, ¿Chakaja nuwapat tputs tatsamooch? Wanindaja, tárangu, anush Apanll uwaatssha tupantsarangu, tiptsiree ksutamaam pinasarangshita. 21 Mirusinlltayaru, tiptsirsha putayarusin, machtayarusin arap wayaranganaya. Anush pastush taaru, maachi manginshuch tamapari ashiru taarangiya. Wakar tamapari ashiru karutaa katungku taarangiya. Sirinsha kachachtaku taarangiya. Ashku, zapan masach taachu, anush wanasirsha chinarangu, Apanlleetssha wamari kasiru anoo mangoonarangiya. Apanll yuwaa waana tputsee zandku anoom wizpuree panakchu kurakaam kinakiya. Na yasayana, tárangu anush Apanllsha aparineetsish yararangiya. 22 Itaru, na kurakaa Belsasara, shiy aparineetsish taarash yasaktaatish, ashtaa na shiysha aparinish tamatarpari ashiru, shaanaatstamari ungirtakush taaksha. Nda wanasirsha taaksha. 23 Nda pakchiyam Apanllee chinakush, Apanllee michitkush, Apanllish pang’ mangaw waashee yáyarush, tputseetssha yambiyarush anushsha vinoo kanapeerus waaksha. Waakus, saanaatsee apanllputsiris, yuw orpa, mishat ur mburshimashpa tinarangis, yasinaatstam tinama, misha patumbcheetstam tinarangis anoo ashpaatsiree ungirtakus taaksa. Apanllputsiris nduntaa wach paku, misha nduntaa mazinaku, misha nduntam pakchiyam yasamaam waritaku, anootstaa siysa ungirtaksa. Itaru, Apanlleetssha Taarashipanee nda pakchiyam ungirtamaam chinaksa. Apanlltaa shiyaam taarashish wayaku, itaru shiysha Apanllee kapung tayutaritaksha. 24 Ashirucha, Apanll waana nee tsiyatssee yandamaam zanganirangiya. Ipunpunar tsiyatsis yandarangiya. 25 MENÉ, MENÉ, TEKEL PARSÍN, átu, yandarangiya. 26 Ashiri yuwaa átu anoo na kamanchintspa. MENÉ, átu an, Tatsameenllcha atiya. Apanll shiyaa kurakaam ínarangu, natsha zar shiyaam tatsameenlliya. Na musásiri tsipachsha, átcha. 27 Mishat, TEKEL, átu ansha yácharangu átcha. Watam Apanll shiyaa yacharangu, itaru shiysha nda wanasirimshee taarashish tatsamoorangush, mantsir taarangshawa. 28 PARSÍN, átu anoo, chawpishtama átu atiya. Shiy tsipakchush tsimbun tputs, kurakaam kinachinllinaya, Medshuch tputs, mishat Persiyashchitam tputsi, ashkatssin uwshtisin tputsireetsish ksutchinllinaya, Daniel tárangiya.

29 Ashiri anuritam kurak Belsasarsha tputsee kamachtarangu, Danielaa kamaz kizpur kawambanamash túmartaranganaya. Mishat, xanuzeetstam orpa tinama yáyarusin, wayarpunush tuxantaranganaya. Sheersin, Belsasarsha Danielaa kurakaamsha ínarangiya. Danielaa tsimbuna tputs kurak kasirangiya. 30 Amb ashirangu, anuritam psaan kurak Kaldewshuch Belsasaraa pacharanganaya. 31 Ashirangsin, Daríysha Medshuch kurak wasundururpat kusarangu, Kaldewshucheem kurak kinarangiya. Daríy masachirini 62 taaru anush ashirangiya.

Ashiriya, na kamaneena yuwaa Apanll wasundurur tandapunuzimun tsiyatssee yandarangu anootsi.

6

Danielaa tumuzish kapeetarangana anoo kamankiya

1 Kurak Daríyo Kaldewshucheem urkar kinarangu, 120 gobernadoroom tputseem ksutamapaneem ipusarangiya. 2 Anumunsha gobernadoraam ksutamaam kizpureewa ipusarangitamta, Danielpa washunand tuchip tputsee. Anootssha kamachtaku; Siysa gobernadoraa ksutangtsa. Kamapa ichingarusin nuwaam wanasir tarawaztachinllinaya. Nuwaa nda tayutaritamaam siysa ksutangtsa, táyaru, kamachtarangiya. 3 Danielsha uru itsinsaru mangpatari tarawaztarangu, ichinguroo kasiru wanasiri tarawaztarangiya. Kamachtampanee kasirangiya. Mishat, gobernadorootstam kasirangitamta. Ashiri kuraksha Daríyo Danielaa ksutamapaneem urkar gobernadoroomtam urkar wayamaam zandarangiya. 4 Itaru, minshtisin ksutamapan, gobernadortam anoo yasarangusin, tsiyantaranganaya. Waanpatatin tsiyatkusin, ¿Tamanda áta, Danielaatsee? táranganaya. Xamachi, Daniel nda wanasiri tarawaztaku, anoo pakchuni, iysha kurakaa kamaneeni, táranganaya. Itaru, Danielsha uru wanasir tarawaztarangu, mishat kurakaa kuk payurangu, tayutaritamaam xapooranganaya. ¿Mayaatsee kurakaa kamaneechich? Watstaya, táranganaya. 5 Tárangitaatssin, itaru wandari Danielaa tayutaritamaam chinaranganaya. Waanpatatin tsiyatkusin; Danielaa tarawazimand yutarit tsiyatamaam wanindaja. Itaru yuwamand Apanlleetsimari ungirtaku, iyaatssha apanllirini ngatku, anumandparee yutarit tsiyatamaam waritachiya, táranganaya.

6 Ashiri waanpatatin tsiyatkusin, Ambinaa táyani, táyarusin, kurakpa Daríypa tsiyatamaam naataranganaya. Kurakush kuseersin; Kurakaa, shiy urutari, kurakish, taachsha. 7 Kurakaa, shiy iyaa tsapuneetsish ksutamaam kamachtarangsha. Ashiri iysha ichinguruni wanasir tarawaztakaniya. Ashiriya, singsha ichinguruni washunand shaniyaranguni, minamari mangooz chinaranguni, tputsireemish kirakaa shiyamun surish yandaranginiya. Ashiri na yuwaa yandarangini anoo shiyaa kamanchinllpa:

Shiy kamachtamarish ateeja;

30 zar minamtiyam tputs waanaatsi apanllirini ungirtatpa. Mishat tputsimuntam mangis tatintspa. Itaru, nuwamunari, kurakamuni mangis tatkus ungirtangandama.

Mishat, tputs nuwaa kuki nda payukana, anoo sundaruri putayarusin, tandapunuzish yuwash tumuz manginshuch taaru anush kapeetchinllinaya,

Yandamarini átcha, kurakaa.

8 Ashiriya, shiysha nish kirakush firmashtangcha. Shiy tputsirish anoo mazinakchusin, anuri shiyaa kukish payuchinllinaya. Shiyaatsimari ungirtachinllinaya. Anootsiri chinachinllinaya, watam Medshuch tputs, Persiyshuchtam tputs kurak wamachtashee firmashtayanllu, izuuru nllitarit chinamaam wanindaja, ksutamapan kurakaa Daríyo táranganaya. 9 Ashiri kurak Daríysha ksutamapanee kuk mazinarangu, Wanasircha, tárangu, firmashtarangiya.

10 Ashiri tputssha Danielaa kamanirangiya. Kurak Daríyo kirakash firmashtayanlliya, táranganaya. Itaru, Danielsha kurakaa wamachtash yasarangitaa, waanpee pang’ kanapurangu, pshtuyaru, watandpunootssha wach tawateeru, yap Irusarin taaru amb napeeru, tutunlltayaru Apanllpat tsiyatarangu, ungirtarangiya. Yuwari ashku anuritam ashirangu minamtash zar tuchip Apanllpat tsiyatarangiya. 11 Ashiri ksutamapansha waanpatatin, Pza, Danielap naapani, tárangusin, naatarangsin, Danielash pang’ kusarangsin, anush Daniel Apanllpat tsiyatku, ungirtaku, anoo paranganaya. 12 Anuritam kamankatssin kurakapsha naataranganaya. Kurakush kuseersin; Shiy kurakaa, tputsireetsish ichinguru kamachtakush: tuchip chung maats, saanaatsee apanlliris ungirtarintspa. Mishat tputsimuntam mangis tatintspa. Nuwamunari mangis tatkus, nuwaa ungirtangtsa, tárangsha. Mishat, yuwaa tputs nuwaa kuki nda payukana anoo tumuzish kázamshish kpitangtsa. ¿Ndusha shiy tárangish? kurakaa, tárangusin, kuraksha Daríyo; Zuraktischa. Nllitaritsha chinamaam wanindaja, watam iyashuch Medshuch, Persiyashchitam kuku atuwa, Yuwaa kurak kamachtaku anoo kapeetamaam wanindaja, atiniya, tárangiya. 13 Ashiriya uwshtisin yuwaa Danielaa parangana anuritam kurakaatssha kamaniranganaya. Kurakaa, Daniel Utaáchich tputsi yuw sirú nish yushindarangana, an shiyaa kukish nda payukiya. Shiyaa kamachtamarish nda tuminkiya. Zarish tuchip waanaatsee Apanllirini tsiyatku, ungirtaku anoo paranginiya, táranganaya.

14 Anoo kurak mazinarangu, kapung mang’ mantsaku, ¿Tamayareezi Danielaa tapachindachi? átu, chinachintar ashirangu, minam zar kachingarangu, xapoorangiya. 15 Pukamachsha, ksutamapansha yusur kurakush kuseersin; Kurakaa, shiy Medshuchee Persiyashchee kamachtamarini yasaksha. Kurakaa wamachtash yuwaa waana firmashtarangu anoo kapeetamaam wanindaja, táranganaya.

16 Ashiri kuraksha wasundururee; Danielaa yamashinints, tárangu, Danielaatssha putayarusin, kurakash yushindaranganaya. Kuraksha Danielaa; Shiy Apanllireetsimtish kapung chinaksha. Anpari shiyaa tapachindachiya, táyaru, kuraksha wasundururee: Tumuzush Danielaa kpitangints, tárangiya.

17 Danielaatssha tumuzush kapeetarangsin, patumbchee kapungumashee yushindayarusin, anpasha wachoo izuuru kámanaranganaya. Sheersin, kuraksha waanaatsee kamachtamarin izuuru payumaam tapatstashipasha patumbchimun tapatstayaru, waanpata sur yandampa chka ashirangiya. Wipunashtam tapatstamun waanapatataritam sur yandampa chka ashirangtamanaya. Tputs Danielaa tapachindamaam izuuru pinasaranganaya. 18 Kuraksha pangup kanapurangu, Danielangaz mang’ kapung mantsarangu, waani tamu ashirangiya. Nda katungku, tputspat nduntam tsiyatku, kizaatstam nda zandku, anush nda maaku, taraseerangiya. 19 Taraseechsha mikeeru chiyzayaranllu, tumuzip napkatu naatarangiya. 20 Watsiritkachu kapung mang’ mantsaku, Danielaa kuruzurangiya. Danielaa, shiy Apanllee Taarashipanee uru itsinsaru chinaksha. Ashiri ¿Apanllirish shiyaa tapachindarang tumuzeetsi? tárangu, 21 Danielsha; Kurakaa, shiy urutari kurakish taachsha. 22 Nuw Apanlliri nuwaa ksutamaam wasundururee zanganirangu, wasundurursha tumuzee kuk tamumurangiya nda tumuz nuwaa zamaama.* 6:22 Utaáshucheema 11.33 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta. Watam Apanll nuwaa waana yasaruwa. Nuw shiyaa, kurakaa, nda pakchiyam tayutaritarangina, Daniel tárangiya.

23 Ashiri kuraksha kapung kizpur mang’ ksarangiya. Tiptsireetssha kamachtarangu, Danielaa tumuzush ishitungangints, tárangiya. Ashiri Danielaatssha ishitungarangusin, wanutsee nda pakchiyam kapuxam paranganaya, watam Daniel Apanllimun mang’ taturanguwa. 24 Ashiri kuraksha tiptsiree kamachtarangu; Yuw tputs Danielaa tayutaritarangana anoo, ashpari wizanllpatari, wipaptatam putayarus, tumuzish kpitangtsa, kurak tárangiya. Uwshtisin anuritam tputsee ashparita putayarusin, tumuzush kapeetaranganaya. Kapeetkatssin, tputs ndaturi tsapush pantsaru íwar suriritanu anootsiri tumuzsha iriputarandsin íwari kamu ashirangsin, isisingambeersin katungaranganaya. Nda pakchiyam xapooranganaya.

25 Ashiri kurak Daríyo kirakaa ichinguroom tiptsir yandaku tárangiya.

Yuwaamis ichingaru tsapurunas taakis anoomis, k’keewaatsiritis tsiyatkis anoomis yandakina. Ashiri siy ichingurus mapiyarus kis taangtsa, atina.

26 Siy ichingurus Danielaa Apanllirini chinangtsa, ungirtangtsa, atina, Watam Apanll taarashipaniwa. Urutamari taakiya. Urutamari tiptsiree ksutku, uwaa tputs kasimaam wanindaja. Mishat, wizpuritam kachingamaam nduntamcha, kurak tárangiya. 27 Anumari tapachindampan taakiya. Kanindush, mishat tsapurunasshutam waana wizpuree napuxtamashee chiyaa tputseetsich yámandakiya. Danielaa tumuzish kapeetarangitaatini, itaru Apanllsha tapachindarangiya. Tumuz nda pakchiyam kapuxaranganaya. Ashiri siysa ichingurus Danielaa Apanllirini ungirtangints, atina, kurak Daríyo tiptsireem yandaku,

tárangiya.

28 Ashiri Danielaa yusur kurakaam ínayaru, Daríyoo tiptsir ksutarangiya. Anumunsha Daríysha zapish tsiparangu, Persiyashuch tputs, Sirú sur, kurakaam kinarangu, anushsha Daniel Síroo tiptsir ksutamapan taarangitamta.

Danielaa tumuzish kapeetarangana, anoo kamaneena.

7

Ashiri na kamanchintspa yuwaa Apanll nuwaa Danielaatsi yuwaa ashtachu anoo wasina kamanirangu anootsi

1 Yuwash Belsasar Babiloniyashcheem urkar kaneeschiri kinayaru, anush nuw Danieli maaranlluri pamasarangina. Támaranguri, yuwaatssha pamasirangi anoo kirakamun yandarangina.

2 Nuw mirinish pamaskuri, kambusur piyam kusku piyam kusku ashirangu, washunand ipunpunar tamapari ashiru kizpur pantsatarangu, mar kapungumash warastarangiya.

3 Anoo naparuri, yap nda chinari amb maachi kaniz ashiru, ipunpunar kizpur kapunguwa, nllitaritaw nllitaritaw ashiru maarish kung shitungaranganaya.* 7:3 Apanll wanichu anu 13.1; 17.8 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta.

4 Ichtaru manginshuch tumuz tamapari ashiru shitungarangiya. Itaru, wazitpungachsha yungan wazitpungach tamapari ashiru parangina. Ashiri naparuri, wazitpungach kxuyaru, tputs tamapari ashisha kinarangu, tumuzeetssha ichiyzarangiya. Mishat, mangsha tputs chínash tamaparee ashiritam chinarangiya.

5 Tsimbunurinsha, kungush shitungarangu, an, makin tamapari ashiru, Xiyaytar ashirangiya. Tuchip maachi watandaram kukush kapoo ashirangiya. Anootssha naparuri, k’kuzee mazinarangina; Chiyzayarush, naayarush, wanuts zapan ktungangcha. Sheerush, tazazangcha, tárangiya.

6 Tuchparinsha tumuztam kapungumash kungush shitungarangu, ansha ipunpunar wazitpungach ushimun taarangiya. Mishat, much ipunpunartam taarangitamta. An wizpur kapung tputsee ichingaru kasimaam waritarangiya.* 7:6 Apanll wanichu anu 13.2 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta.

7 Anumunsha ipunpunarinsha, kázamshee parangitamana. Kizpur yutarit napuxtamashi. Wizpur kapung kasiru taarangiya. Wanassha wazuraneewa ngusambawaa mbamawmuna. Anpa tputsee zayaru, katsupambayaru, katungeeru, yuwaa katuchkachu anoo kátimbayaru, kasarangiya. Yuw tuchip parangi anumand nllitarisha parangina. Muchushsha wits minam chung taarangiya.* 7:7 Apanll wanichu anu 12.3 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta.

8 Nuwsha witsee napanapaw ashiranguri, misha wits pakichsha muchush shitungarangiya. Wits pakchitaa, tachtaru wits kapung taarangu anoo tuchip itusheeru, kapeeteeru, anush wits pakchimashsha kxoonarangiya. An wits wach chiy tputsich kachich tamapari ashiru taarangiya. Kuktam taarangiya. Tputsee natsaku, waanaatstamarisha chinaku kapung tsiyatarangiya.* 7:8 Apanll wanichu anu 13.5-6 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta.

9 Ashiri nuw wandari napanapaw ashiranguri,

kuxinshish zapan yakarangu anootssha parangina.* 7:9 Apanll wanichu anu 20.4 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta.

Anumunsha Apanll Taarashipan kuxinarangiya.

Wamarsha kizpur mburshimuna. Muchsha kizpuritam mburshimuna.* 7:9 Apanll wanichu anu 1.14 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta.

Apanll uxinash turikchimash taarangiya.

Sumas tamapari ashiru kizpur kurakurtar ashirangiya.

10 Anushsha kuxinshishish kung ashiru sumas shtungatar ashirangiya.

Apanll muchchur zapaniri milo Apanllee ksutaranganaya.

Mishat, tputs minllunaritam xiyarutarusin Apanllee ungirtaranganaya.

Yuwsha Apanll waana tputsee natstamapaneem ipusarangu anshitisin kuxinartayarusin,

kirakachsha yandama natstamaam tawataranganaya.* 7:10 Apanll wanichu anu 20.12-13 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta.

11 Nuwsha, yusur kázamshee napanapaw ashiranguri, yuw wits pakich shitungarangu an mantsir tsiyatarangu anoo, mazinaranguri kapung punirustarangina. Ashiritaa napanapaw ashiranguri, tputssha kázamshee putayarusin, pachayarusin, isisingambeersin izuuru sumasush muchimaam pshtaranganaya.

12 Minootssha kázamshee ichingaru wizpur itutseersin, kasaranganaya. Nda pacharanganaya. Natumasam waani taachpa. Yuwash zar tatsamkachu anush pachapani, atusin kasaranganaya.

13 Nuw aranginasha pamazukuri, nllitarisha parangina.

Tputs ashiru psasish karuwatanu anoo parangina.* 7:13 Matiwa 24.30; 26.64; Márkosa 13.26; 14.62; Lukasa 21.27; Apanll wanichu anu 1.7; 14.14 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta.

Kusarangu, yapsha Taarashipan taaru ambsha naakchu,

Apanllsha wasundurur amb machtaranganaya.

14 Ashiri Apanllsha tsiyatku; Shiy na urutamari shiyamari kasirush taachsha.

Tputsee ichingaru shiyamari ksutaksha. Ichingarusin shiyaa chinachinllinaya.

Shiyaa kukish uru payuchinllinaya.

Tputs ichingaru tsapurunas yuwatamsin kukuwaatsiri tsiyatkana antamsin shiyaa kukish payuchinllinaya.* 7:14 Apanll wanichu anu 11.15 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta.

Shiy urutamari kasirush tputsee ksutachsha.

Ayamamtiyam shiyaa kasichazinllinaja, ndambaree,

Apanll tárangiya.

15 Nuw Danieli, anoo ichingaru paranguri, mangishi kapung xararanguri punirangina. ¿Mayaama ashiru pakeeri? aturi, mangoonamaam xapookuri, 16 Apanll muchchur shaneerana annung káyamaranguri, yuwaa pamasirangi anoo kamanpanda aturi, masharangina. Ashiri Apanllee muchchur masharanguri, uwsha nuwaa kamanku tárangiya.

17 Yuw ipunpunar pamasirangish an watacha ipunpunartam tputs kurakaam kinakchusin tsapurunasee wamari kasichinllina anoom pamasarangsha.* 7:17 Apanll wanichu anu 7.1 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta.

18 Itaru, anumun tsapurunasshuch kurak pastakchusin, Apanllsha tiptsir urutamari tsapurunasshuchee ksutkusin taachinllinaya. Ashkachu, Apanllimarisha kasiru taachiya,* 7:18 Apanll wanichu anu 22.5 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta. Apanll muchchur nuwaa tárangiya.

19 Itaru, aranginasha yuwaa ipunpunar pamasirangi nllitaritawaa anootssha yasamaam zandarangitamana. Watam waamari kasiru mantsir, wanas ngusamb, wachizupsha ngusambawtam tputsee ichingaru zayaru, katungeeru, katuchimaatssha kátimbayaru, kasarangu anootstam yasamaam zandarangina.

20 Mishat, wits minam chung taarangu anoo yasamaam zandarangitamana. Anumunsha witstam pakich yuw wamari kasirangu, witsee tuchip yuxirangu, mishat wachtam, kuktam taaru, kapung yutarit tsiyatarangu anoo ashpari yasamaam zandarangina.

21 Ashiri yuwaatssha wits pakchimash parangi, Apanllpa tiptsir waratarangu, wamari kasimaam pakchim pishtarangu, 22 itaru, Apanllsha anush kusarangu, waanaatsee tiptsir tapachindarangu,* 7:22 Apanll wanichu anu 20.4 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta. amb ashkachu, Apanll kuk tatsamoorangu, tiptsireem wizpur panarangu, urutamarishat tsapurunasshuchee ksutamaam wayarangu, anoo yasamaam zandarangitamana.

23 Ashiriya, Apanll wasundurur nuwaa tárangiya:

Kázamish ipunpunarurini pamasirangish an tputs ipunpunarurinsha kurakaam kinakchu,

tsapurunasshuchee kasiru taachiya. Watam uw nllitaritawa.

Tputsee ashpaatsiri tayutaritchiya.

Kátimbayaru, itsupambayaru kasachiya.

24 Minam chung wits parangish ansha tputs chungatam kurakaam tsipasaw kinachinllinaya.* 7:24 Apanll wanichu anu 17.12 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta.

Itaru, anush minum kurakaam waanamuntari wizpur kinakchu, an nllitari ichingarumand kurak taachiya.

Ashkachu, ichtaru chung kurakaa kinaru taarana anchichee tuchip kapeetchiya.

25 Apanllee kizpureetstaa yutarit tsiyatkachu, tiptsireetstam zapan pachachinllinaya.

Tputsee kamachtakachu, Apanllee kamachtamarinee payurintspa.

Mishat, Apanlleem shambatamaam shaniyintspa, tákchu,

Apanllee tiptsir kasiyaru, kiyung yachachiya.

Tuchip masach chawip ashku taachiya.

26 Itaru, Apanll waana natstamapaneem ipusarangu anshtisin,

izuuru waneengcha, tákchusin,

uwsha anoo wizpur yanpukchu, izuuru pachayaru, watstamari kapeetchiya.

27 Ashkachu, Apanllsha tiptsireem wizpuree panakchu,

urutamarisha tsapurunasshuchee kurak ichingaru kasirsin taachinllinaya.* 7:27 Apanll wanichu anu 20.4 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta.

Tputsee ztaru ksutchinllinaya.

Sheeru, tsapurunashuchsha tputs Apanlleetsimarisha chinakchusin,

kukoo izuuru payuchinllinaya,

Apanll muchchur nuwaa kamanku tárangiya.

28 In watacha tsiyatssi yuw pamasaranguri, nuw mangi kapung xararangi. Mishat, punikuri kaxiwatarangi. Itaru, nda minamtiyam tputsee pamasamareetsi kamanirangina. Anoo iwatspayana.

Ashiri na kamaneena yuwaa Apanll nuwaa Danielaatsi yuw ashtachu anoo wasina kamanirangu anootsi.

9

Nuw Danieli Utaáchcheem Apanllpa mashirangi anoo kamanchintspa

1 Yuwash Medshuch tputs Daríyo suru, Asowerini wipa, Kaldewshucheem urkar kaneeschiri kinayaru, 2 minamari masach Utaáchchu anush, nuwsha Danieli, Jeremiyasarinee wirkar natstarangina. Yuwaa Apanll Jeremiyasaa kamanku: Tputs Irusarinaa kapeeteersin, izuuru sumasush mucheersin, 70 masach kurimunaz taachiya,* 9:2 Jeremiyasa 29.10-12 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta. Apanll tárangu anoo natstarangina.

3 Ashiri anoo natstaranguri; Apanllee mashkuri, manguranguri, kamazee kucharee kamartayaruri, puzachush kuxineeruri, anush Apanllpat tsiyatarangina.

4 Yuwaam iy Utaáchchini Apanllee kasarangini anoom tsiyatkuri, tárangina: Apaa, shiyamari kasiru taaksha. Shiy kizpurtishcha. Shaanaatsee kukish uru iyaam tuminuksha. Tputs shiyaa chinaksin, kamachtamareetsish payuksin, shiysha uwaatssha chinakush uru istaksha. 5 Iy, Apaa, yutaritshishush izuuru pantsaranginiya. Nda shiyaa pakchiyam chinaranginiya. Izuuru shiyaa mapiyranginiya. Mishat, shiyaa kamachtamarish payumaam kasaranginiya. Shiyaa kukish mapiymari mapiyranginiya.

6 Mishat, kamanimapaneetstam kuk nda mazinaranginiya. Shiyaa kukish kamanimapan, kurakaa wipunasheetstam, mishat zitaminarineetstam ashparta kamanirangtaatssin, itaru iyashuchsha ichingarusin mapiyranganaya. Nda kukoo payuranganaya.

7 Apaa, shiy tsinastishcha. Itaru, iysha Utaáchchini shiyaa kukish izuuru kapeetarangani. Anumand kapung shiyaa pazikaniya. Irusarinshuchtam taakana, misha Israelchichtam shiyaa kukish kapeetarangtamsin, anumand shiysha minup tsap watsirit zanganirangish, minootssha tputs arap tsap zanganirangish, antamsin ichingarusin pazikanaya. 8 Apaa, iy zitaminarini, mishat zitaminarinitam urkar ashiruni yutaritam taakaniya. Ashirucha, iysha shiyaa paziktamaniya. 9 Itaru Apaa, shiy uru tputsee nayanikush, tputssha shiyaa mashku, yutaritshishee mbizamamari tachingangsha. Iy shiyaa kapung tayutaritaranginiya. 10 Shiyaa kukish mazinarangitaatini nda payuranginiya. Shiy tayaspatampanee iyaam zanganirangush, iyaa tayaspatarangitaatssin, itaru iysha anoo kuk nda payuranginiya. 11 Ichingarusin Israelchich shiyaa kukish kapeetarangsin, izuuru kamachtamareetsish ngataranganaya. Shiy tputsirish Móysisarini yandaku; Siy yutarit kapung taakchush anumand Apanll siyaa kapung wanichiya, tárangu, anuritam yuwamand ashirangani anumand na iyaamsha waneeshish tatsamoorangiya. 12 Waneeshee kapung zangankachush, izuuru shaanaatsi kukish tuminuchsha. Paptsa, Waneeshish naanllpa, tárangush, kurakawaatstam, mishat ichingaru tputsee wasina kamanirangtaatish, nda mazinarangana. Anumand waneeshish kizpur yutarit, sirútama nda tputs ashimaa waneeshish patarusin, an na Irusarinash pantsatarangiya. 13 Ichingaru yuwartatam Móysisarini, yandarangu anuritam iyash kusarangiya. Apaa, izuuru shiyaa kasaranguni, mangeetsini yarangandama, nda shiyaa táranginiya. Yutaritshisheetsimari izuuru payuranginiya. Nda shiyaa kukish payumaam chinaranginiya. 14 Ashirucha Apaa, shiy iyaam waneeshee wayarangush, izuuru waneerangsha. Watam shiy, Apaa, shaanaatsi kukish izuuru tuminukshawa. Shiy nllitarit chinatareezish. Iysha anoo yasarangitaatini, itaru shiyaa kukish kapung ngataranganiya. 15 Apaa, sirútamasa shaanaatsi tputsirish Ijiptosh tsap tashitungarangush, wizpureetsish kapung iyashcheem yámandarangsha. Ashirangush, tputs ztaru shiyaa mazinaranganaya. Na in zari shiyaa wandaritam nda mbizakanaya. Itaru, iysha Apaa, shiyaa kukish kapeetaranguni, yutarit kapung taaranganiya. 16 Apaa, iy shiyaa yasaktanicha. Shiy kizpurtishcha kchinamshish. Ashiri Apaa, Irusarinaa kizpur tsiyantayarush waneerangish an na tsiyanish zambazangi, watam shaana Irusarinaa mishat mach Siyonaa pangeemish ipusarangshawa. Itaru, iyamandari yutaritshishirini, mishat zitaminarinimandtam yutaritshishirini ichingarusin tputs iyaa tayutaritkanaya. 17 Ashiri Apaa, nuw shiyaa mashki anoo mazinangcha. Apaa, shiy pangish izuuru yurangarangu, ashiri shiysha anoo pangumaama istangcha. Chinasheetsish tuyamandangi, nda tputs shiyaa arangeem yutarit tsiyatamaama. 18 Ashiri Apaa, istanda. Nuwaa kuki mazinangcha. Kiyung kachiykiniya. Yaktarini Irusarin yurangarangiya, yuwash shiyaa ungirtatarini. Anoo napeerush istangcha. Yuwamun yutarit taakani anumuna shiyaa mashamaam pinasakaniya, watam iy yutarittaniwa. Itaru Apaa, shiyamun nayanimpanimunish mangi tatkuri mashkina.* 9:18 Titooma 3.5 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta.19 Apaa, na mazinangandama. Iyaa Utaáchcheetsini yutaritshishirini tachingeerush istangcha. Tputs shiyaa yasapana, aturi, mashkina. Irusarinaa yusur yaramaam mashkitamana, mishat tputsirish shiyaa yusur chinapana aturi, mashkitamana. Ashiri, Apaa, iyaa istangcha. Zapshtarinllpa, Apanllee tsiyatkuri, tárangina.

Na kamaneena yuwaa nuw Danieli Utaáchcheem Apanllpa mashirangi anootsi.

Ashiri na kamanchintspa yuwaatssha Apanll wasundurur 490 masachee wasina kamanirangu anootsi

20 Apanllee aranginasha masharangina. Apaa, Jeremiyas kuk na 70 mashach tatsameenlliya, táranguri, nuwaanaatsee yutaritshishiri yaramaam, mishat Israelchicheetstam yutaritshishirini yaramaam mashirangina. Apanlleemtam pang’ mach Siyonaam mashirangitamana. 21 Ashiri Apanllpat tsiyatstar ashiranguri, zari pukamachsha, yuwash opeejaa Apanlleem pachamaam waritarangu, anush Apanll wasundurur Gabriel sur, yuw sirú nuwash miranish yakarangu, an mangakatanu kusarangiya. 22 Nuwaatssha tárangiya; Danielaa, shiyaa mangish izuuru p’tsimaam nuw ningeem kusarangina. Ashiri mazinangcha. 23 Shiy Apanllpa tsiyatamaam chtarangush, Apanllsha, Yuwaa ashtachi anoo Danielaa kamanishini, nuwaa tárangiya. Apanll shiyaa ksumish chinaku, nuwaa kamanimaam zanganirangiya. Ashiri Jeremiyasaa kuk kamankachuri, shiysha izuuru mazinangcha.

24 Siyaa Utaáchcheetsis yutaritshishiris izuuru tachingamaam 70 masach 7 tayusimaam wand pshatariya, misha Apanlleetstam yaktarini Irusarina izuuru yaramaama. Yutaritshishireetsis izuuru tachingamaam waritachu, Apanll min kurak tsinassha urutari tputsee ksutamaam wayachiya. Ashkachu, yuw tiptsiree wasina yámandarangu, mishat kamanirangu anoo tatsamchiya. Sheeru, Apanll waanaatsee pang’ kizpur wanasirimshee wayachiya.

25 Neetstam mazinakchush mangoonangcha. Yuwamun tputs yaktaa Irusarin yusur pangungints, tákchu, anumunsha 7 masach 7 tayusiychu, Apanll tputsee kurakaam ipuskachu, waana tiptsiree ksutchiya. Yaktaa Irusarina yusursha panguchinllinaya. Ngootsee wanasirsha yareersin, yaktaa watandpun yusur tandapunuchinlliniya. Anamun 62 masach 7 tayusiychu, anush yaktash Irusarinash Utaáchich tputs taachinllina. Itaru, kapung kiyung kachiykusin taachinllinaya. Nda mapiyrsin taachinllinaya.

26 Aship masach tushiychu, anush Apanllee ipusamarini tputs pachachinllinaya. Ashkatssin, anamunsha minshuch kurak wasundururpat kuskatssin, yaktaa Irusarina, mishat Apanlleetstam pang’ izuuru tunupeersin kasachinllinaya. Kung kizpur kumbiykchu, zaw ashtaru sheeru, izuuru ichingaroo kapeetchiya. Anumunsha tsapurunas ndatuma pastaru, uru tputs waanpatatin waratchinllinaya. Waratkatssin, tputs waanpatatin zapan pachakaktangat ashchinllinaya. Nda tputs pakchiyam mapiyrsin taachinllinaya, Apanll tárangiya.

27 Ashkusin, arangeem 7 masach tatsamoochu anush min kurak tputsee; Washunandsha wanasiri taayani, táchiya. Itaru, 3 masach anumun chawap natumasam mapiyrsin taachinllinaya. Itaru, anumunsha kuraksha Utaáchchee; Chineetsis Apanlleem muchintspa. Maacheetstam Apanlleem panarintspa, tákchu, izuuru Apanllee wamachtash kapeeteeru, anpanirisha taachiya. Apanllish pang’ Apanllinung wasum mantsir tayutaritchiya.* 9:27 Matiwa 24.15; Márkosa 13.14 tsiyatsis nipta tatsamooru taaritamta. Ashkachu, Apanllsha izuuru tpachingayaru kasachiya, Apanll muchchur Gabriel nuwaa Danielaatsi kamanku tárangiya.

Na kamaneena yuwaa Apanll wasundurur 490 masachee wasina kamanirangu anootsi.

[Ashiri wappari. Watamaricha nuw Danieli kuki.]