A Pwooti Wâé
na e tii wo
Ioane
Atabuhi ko a tii
Woo na e tii a tii ce?
Wo Ioane, pa apostolo. Kehe icehi ana time e uce pii ace niin, ne ha a tii ce. Kehe e te ju pii cehi pie ‘pa céiu acémun’, ke ‘pali te junihe eânime Iésu ten’. (Omehi 19.26; 20.2,2; 21.20.)
E tii éniile?
Ha awieme a jo 70 me 100 (wieli 80−85), ha a benaamwon na wo Ioane, he e mwo ko mu ha a province Asia (ha amu Turki jenaa). E tii alecehe Mataio, me Maréko me Luka.
E tii me dee?
Te ati lépwona lé hane a pwaaden, me a juuju me a mulip (14.6).
É ko ade na e tii?
Nime Ioane me e pébé lépwo apulie na lé téne a pwooti, beme lé temehi pie wo Iésu, ke pa Mesia, pa Naî Padué, li lé caa pii beetieng ânebun wo lépwo péroféta.
Ade ace âne a tii ce?
Time uce piwie a bwo uti nen de Ioane, me a bwo uti nen de Mataio, me Maréko, me Luka. Be time e uce uti ati ni pwooti me ni penem de Iésu. Kehe e te pipatemehi cehi ni naado na e mu ha aduwo, ne he ni pwooti me ni penem de Iésu. Weengi ni âne a tii: Wo Iésu Kériso, ke pa Pwooti na e pele Padué, ânebuhe a bwo tabuhi na ati ni naado. Ke e pé a éé apulie, ke e mulie ha awiemenye ne éni pwo bwohemwo. Weeng, ke pa ju pwéélang; ke pa pwaaden, ke e pomwa ko a ju mulip ne pele Padué. Ke weeng mwo ‘pa awéihi muto’, na e péékenye ni apulie nge pele Caa.
7 ni inenaado ke 7 ni bwopiinen ne ha a tii te Ioane
E pé a numéro 7 (a inenaado ko ana hején) wo Ioane, beme e habwii pie wo Iésu, ke pa Naî Padué.
7 ni inenaado na pwojunuun de Iésu
E taatééhi a tabe beme a tabe megele (2.1−12)
E pwo me tieden a cunu ko pa apulie (4.43−54)
E pwo me wâé pa tebwomwa ha a tan iitihi (5.1−18)
Lé wiinaado ne ni apulie na 5000 jélé (6.1−15)
E engen pwo bwotabe (6.16−21)
E pwo me e niê wo pa bwi (9.1−7)
E pwo me e mulie mwo wo Lazare (11.1−44)
7 ni ocine na e te pipii ne mwo kon wo Iésu
E pii wo Iésu pie: Woéo, ke:
É pwoloa na e ne a mulip (6.35,51)
É pwéélang pwo a bwohemwo (8.12)
É pomwa te ni muto (10.7,9)
É piwéihi muto (10.11,14)
Pana é ne a mulip, ke é pamulipi mwo ni apulie mu ha amele (11.25)
É pwaaden, ke é juuju, ke é mulip (14.6)
Pa ju éé tabe megele (15.1,5)
Nye woni ko a bwo tii nen «Woéo» be a béhabwiinen pie, e pé a nii Padué wo Iésu, «Woéo pana é mu lang ânebun, ke é jenaa, ke é dieli mwo.» (Omehi Ioane pwahamii tii 8 me 13, me Exode 3.14.) E wonaa beme e habwii tenye pie, time uce pa apulie cehi, be e âbé mu ko Padué Caa.
A bwomune a tii te Ioane
Pa Pwooti na e âbé mu ko Padué (1.1−51)
Pajuujuhi ke pipwopweehi (1.19−51)
Ni penem den ne pele ni apulie (2.1―12.50)
Penem den ne Judé ke Samari (2.13―4.54)
Lé tabuhi cubwonieng wo lépwo apihuô (5.1―6.71)
Penem den ne Iérusaléma (7.1―12.50)
E pipamwoiu lépwo acémun den (13.1―17.26)
Bénebwéne piwiinaado (13.1−30)
Bénebwéne pipamwoiu (13.31―16.33)
Bénebwéne pwopwoiitihi (17.1−26)
A bwo mele ke mulie cemwo ten (18.1―21.25)
Lé imwieng ke lé pwo me e mele (18.1―19.42)
E mulie cemwo mu ha amele (20.1―21.25)
1A pwooti na e pé a éé apulie
11.1 Ioane 17.5; 1 Ioane 1.1−2; Pii Beetihi 19.13Ha atabuhi kon, ke a Pwooti.
Ke a Pwooti, ke e pele Padué.
Ke a Pwooti, ke Padué.
2E te mu pele Padué
ha atabuhi kon.
31.3 1 Korénit 8.6; Kolosé 1.16−17; Ébéru 1.2Tai ni naado ati,
ke lé tabuhi mu kon.
Te tice celi e tabuhi heme tieeng.
41.4 Ioane 5.26É mu kon, ke pwo a mulip,
a pwéélang te ni apulie.
51.5 Ioane 3.19E pwéélang ha a melepiing.
Ke time e uce hegieng1.5 Hegieng—Grek: Imwieng—ai Hegieng, temehieng ai Pacuwoeng, taunueng.
na a melepiing.
A bwo pajuujuhi na a pwéélang
61.6 Mataio 3.1; Luka 1.13−17,76Wo Padué, ke e pahede pa apulip na pii kon pie Ioane. 7E âbé beme e *pajuujuhi a pwéélang, beme lé céihi ne kon ne ni apulie ati. 8Time e uce âbé mu kon a pwéélang, kehe e tuie beme e pajuujuhi a pwéélang. 91.9 Ioane 8.12A pwéélang naa, ke a ju pwéélang na e tuie ne pwo a bwohemwo, beme e pwéélang ko ni apulie ati.
10Ke a Pwooti, ke e caa mu pwo a bwohemwo. Ke e tabuhi a bwohemwo wo Padué ko a Pwooti. Ke time lé uce temehieng ne pwo a bwohemwo1.10 Ne pwo a bwohemwo—Grek: Bwohemwo. Wo Ioane, pana e tii a tii ce, ke e pii ati lépwo apulie na muhi telé ko Padué, ke lé cubwoni Iésu me lépwona lé âcéin.. 11E tuie ne pele ni béén, ke time lé uce hegieng. 12Nina lé hegieng, ke lé céihi ne ko a niin, ke e ne telé a pihuô beme lé naî Padué. 131.13 Ioane 2.11, 3.3−6; Filipi 2.7; 1 Pétéru 1.23Time lé uce âbeele mu ko ana nime pa apulie kon, kehe lé âbeele mu ko Padué.
E pé a éé apulie a Pwooti
14Ke e pé a éé apulie a Pwooti, ke e mu hadeniinye, ke ubwo a pwonimen konye. Ke genye caa alihi a bwo ubwo na a wâé ten, a wâé te pa Naîn na te céiu nang, na e âbé mu ko Caa.
15E pajuujueng wo Ioane, ke e pii me ubwo pie: «Weeng pana é piieng pie, e bo âbé céing wo pa apulie na te nihe pwonaado ne kon kojaéo, be e caa te mi mu ânebuhung.»
16Nye caa tai hegi ati a *adéihi, ko a bwo eânimen denye. 171.17 Exode 34.28; Roma 6.14Mepwo é ne ko ni patén, ke e ne tenye mu ko *Moosé. Kehe wo Iésu *Kériso, ke a pwaaden ko a *pipwoééhe tice ja kon, ke a *juuju. 181.18 Exode 33.20; Ioane 6.46; 1 Timoté 6.16Te tice pace apulie celi e ali Padué, kehe te pa Naîn na te céiu nang, be e mu ko Caa, ke weeng na e pipatemehieng denye.
Ioane pa apipuu apulie
Mataio 3.1−12; Maréko 1.1−8; Luka 3.1−18
19Wo lépwo apihuô juif1.19 Lépwo apihuô juif—Wo Ioane, ke piohiwon ko tii pie, lépwo Juif ne ha a tii ce, kehe a bwopiinen pie, lépwo apihuô juif. Ai é he ni béén, ke a bwopiinen pie ati ni apulie na lé ko tabemi Iésu (pwohewii a niide a tii 6.41 me 8.22, me 12.9). Ke ne he ni niide a tii naa, ke geme tii pie, lépwo apulie nelang. ne *Iérusaléma, ke lé pahede lépwo béé *apwoâpwailo me lépwo béé apipenem ko a *mwaiitihi1.19 Apipenem ko a mwaiitihi—Lévite. Pa apulie mu ha a pwomwoiu te Lévi, na e picani te lépwo apwoâpwailo. me lé â tahimwo Ioane pie: «Wogo, ke he woo?»
20Ke time e uce waaneduwohi kolé, kehe e te pii telé pie: «Woéo, ke time uce pa Mesia1.20 Mesia—Kériso. Grek: Oint. Pana e pipégalieng wo Padué. Omehi a note ko Luka 4.18. Caa bwolihi na lé teko ucéi pa Mesia ne ni Juif: wo pa daame aceluimi na e caa mi piieng wo Padué..»
211.21 Deutéronome 18.15,18; Mataio 11.14Ke lé tahimwoeng mwo pie: «Wogo ke he woo? He wogo ke wo péroféta *Élia [na me e mi ânebuhen]?» Ke e pii telé pie: «Ûhu1.21 Ûhu—Time e uce ju temehi wo Ioane a bwo ubwo na a penem den. Be e pii wo Iésu ne ha a Mataio 11.14 pie, te wo Ioane kuti na e pwo a penem de Élia. Omehi mwo Mesia me Élia ne ha a Niinaado (Vocabulaire) ha anebwén ko a tii.!»
Ke lé tahimwoeng mwo pie: «Kona wogo ke he pa Péroféta [na e piieng wo Moosé]1.21 Pa Péroféta na e piieng wo Moosé—Pa péroféta na pipwonaado ne kon, pana e bo pipépwooti ha awieme Padué me ni apulie. Time lé uce temehi wo lépwo Juif pie, wo pa apulie naa, ke weeng kuti pa Mesia na lé ucéieng. Ke time lé uce temehi pie, caa wo Iésu Kériso. Omehi Péroféta ne ha a Niinaado (Vocabulaire) ha anebwén ko a tii.?» Ke e pii telé pie: «Ûhu!»
22Ke lé pii ten pie: «Kona wogo, ke he woo? Go pii teme, beme geme â pii te lépwona lé pahedekeme bé. Kona wogo, ke he go pii pie woté ne kom?»
231.23 Ésaïe 40.3Ke e hegi ne telé pie: «Woéo, ke wo pali e piieng wo péroféta Isaia:
Pwo pa apulie ha a da
na e toii da pie:
“E âbé wo Padaame!
Pwopweehi a pwaadeniin!”» Ésaïe 40.3
24Mepwo é ne ko ni apulie na pahedelé ngen, ke lé mu hadeniilé ne ni Farasaio1.24 Ai, Mepwo é ne ko ni apulie na pahedelé ngen, ke ni Farasaio, ai Lépwo apulie na lé pahede lépwo apé pwooti, ke ni Farasaio.. [Woélé, ke a céiu dihe pwoiitihi te lépwo *Juif.] 25Ke lé tahimwoeng mwo pie: «É mu ko ade na go puu ni apulie, hemepie time uce wogo wo Kériso, ke time uce wogo wo Élia, ke time uce wogo pa Péroféta?»
26Ke e hegi ne telé wo Ioane pie: «É puu ni apulie ko a tabe, kehe e ha awiemewé wo pa apulie na time geé uce temehieng. 271.27 Ioane 1.15Weeng na e âbé alecehung. Ke time uce jan ne kong me e tuwo ni tai ko ni dihibwaan1.27 Tuwo ni tai ko ni dihibwaan—A penem de lépwo eabwé na te junihe wahin..»
28Tai ninaa, ke tuie ne Bétani, ko a céiu goon ne Ioridano, he na e pipuu apulie nelang wo *Ioane pa apipuu apulie.
Pa Naî Padué wo Iésu
291.29 Ésaïe 53.6−7; 1 Pétéru 1.18−19É ha acaama hen, ke e ali Iésu wo Ioane, he e âbé céiieng. Ke e pii pie: «Weengi pa *Nahi Muto te Padué. Weeng na e pétaabwon ni ta pwo te ni apulie pwo bwohemwo. 301.30 Ioane 1.15Weeng na é caa mi piieng, pie: Pwo pana e bo âbé alecehung, na te nihe pwonaado ne kon kojaéo, be e caa te mi mu lang ânebuhung.
31«Time é uce mi temehieng ânebun, ke é âbé puu ni apulie ne ha a tabe, beme e patemehieng te lépwo *Isaraéla.»
321.32 Mataio 3.16Weengi ana e uti wo Ioane: «É alihi a *Jenen Iitihi he e opé mu he miiden pwohewii a meni pwojo, ke e ole huîin. 33Time é uce mi temehieng. Kehe pana e pahedeéo me é puu ni apulie ko a tabe, ke e pii tong pie: “Pana go bo alihi heme e ole huîin a Jenen Iitihi, ke weeng pana e bo puu ni apulie ko a Jenen Iitihi.”
341.34 Mataio 3.17«É alihi, ke é pajuujuhi pie: Weeng pa *Naî Padué.»
E tode ni acémun den
35É ha acaama hen, ke e mwo te mu lang wo Ioane me lupwo acémun den. 361.36 Ioane 1.29Ke e ali Iésu, ke e pii pie: «Neko ali Nahi Muto te Padué!»
37Lu caa téne wo lupwo acémun den a bwopiinen naa, ke lu âcéi Iésu. 38E biteeng wo Iésu, ke e alilu he lu ko âcéin, ke e pii telu pie: «Geu hanee?» Ke lu pii ten pie: «Rabi (pa apipune), é wé he celi go mu lang?»
39Ke e hegi ne telu wo Iésu pie: «Geu âbé me geu alihi.»
Ke lé tai miân, beme lé alihi he celi e mu lang. He babwén ko paa inetéale ko alecehe goahen, ke lé mu lang ha a tan naa.
40-411.40 Mataio 4.18−20Wo André, pa céiu béélé, ke e â too Simon Pétéru, pa âjiénen, ke e pii ten pie: «Gemu caa too pa Mesia [pana pipégalieng].» A bwopiinen pie ‘Kériso’ [he pwo *grek].
421.42 Mataio 16.18Ke e pééeng nge céii Iésu. Ke e alieng wo Iésu, ke e pii ten pie: «Wogo Simon, pa naî Jonas1.42 Jonas—ai Ioane; Céfas—A niin he pwo araméen, Pétéru he pwo grek.. Bo a niim pie Céfas†.» Ai Pétéru: a bwopiinen pie ‘a péi’.
E tode Filip me Natanaël
43É ha acaama hen, ke e â Galilé wo Iésu. Ke e too Filip, ke e pii ten pie: «Go âbé céing!» 44Wo Filip, ke pa apulie Betsaïda, a mwopopwaalé te André me Pétéru.
451.45 Deutéronome 18.18; Ésaïe 7.14, 9.5; Jérémie 23.5; Ézékiel 34.23E ân wo Filip, ke e too Natanaël1.45 Natanaël—A niin pie Bartélemi ne he ni tii te Mataio, Maréko me Luka., ke e pii ten pie: «Geme caa too pali e piieng wo Moosé ne he ni patén, ke lé cihe mwo kon ne ni péroféta! Wo Iésu mu Nazaret, pa naî Josef.»
46Ke e pii ten wo Natanaël pie: «He te jan me e âbé mu Nazaret aceli wâé?»
Ke e hegi ne ten wo Filip pie: «Âbé me go alihi!»
47E ali Natanaël wo Iésu, he e âbé beniieng, ke e pii ne kon pie: «Weengi pa ju Isaraéla, na te tice pipwohuô kon.»
48E pii ten wo Natanaël pie: «Go temehiéo mu wé?»
Ke e hegi ne ten wo Iésu pie: «Ânebuhe a bwo todeko te Filip, he go ko mu haahi a majing, ke é caa te aliko.»
491.49 Mataio 14.33, 16.16; Maréko 3.11E hegi ne ten wo Natanaël, ke e pii ten pie: «Pa apipune, wogo pa Naî Padué, pa daame Isaraéla!»
50E hegi ne ten wo Iésu pie: «Go céihi be he é pii tem pie, é aliko ne haahi a majing? Go bo alihi ce naado celi nihe ubwo koja anaa!»
511.51 Genèse 28.12E pii mwo pie: «É pii tewé a juuju pie: Geé bo alihi a miiden heme tehi, ke lé bo taa ke ole ne ni *âcélo te Padué, huîi pa *Nahi Apulie.»
2A bécéiuhe inenaado ne Kana
1Alo ni tan alecehen, ke lé pwo a piaten ne Kana, a mwopopwaalé ne Galilé. E mu lang wo nyaa te Iésu. 2Ke lé te tode mwo Iésu me ni acémun den, ne ko a piaten.
3Ke me caa tice tabe megele2.3 Tice tabe megele—Te junihe ubwo a bwo pitanim lépwo eapwihi a tan., ke e pii te Iésu wo nyaa ten pie: «Caa tice tabe megele telé!»
42.4 Ioane 7.30, 8.20Ke e hegi ne ten wo Iésu pie: «Nyaa, time uce wogo na me go pii tong aceli me é pwo2.4 Time uce wogo na me go pii tong… ai Ade aceli nimem kon? Grek: Ade ne tem ana a dong?. Be time uce téele tuie a benaamwon dong2.4 Benaamwon dong—A benaamwon na o bo habwii a bwo ubwo na a wâé te Iésu..»
5E pii te lépwo apenem wo nyaa ten pie: «Geé pwo ati nina e pii tewé.»
6E mu lang ni mwotabe péi na 6, beme ni bépiwon de lépwo *Juif, be te a bwomu telé. É he ni pétaapwo mwotabe, ke jan me nye neole hen celi 100 litre.7E pii te lépwo apenem wo Iésu pie: «Geé pa ko tabe ni mwotabe ce.»
Ke lé pa ke oba.
8Ke e pii telé mwo wo Iésu pie: «Geé tai, ke geé pé nge céii pa eapwihi piwiinaado.»
Ke lé pé ngen. 9Ke e nemi a tabe wo paje, ke [e téele, be] caa taatééhi me a tabe megele. Ke time e uce temehi pie, he lé pé mu wé. Kehe lé te temehi cehi ne ni apenem. Ke e tode pa apiaten, 10ke e pii ten pie: «Tai ni apulie, ke lé mi pipatihi a ju tabe megele, ke ana time uce ju wâé, ke lé bo ne heme lé caa nihe ûdu wo lépwo ajelu. Kehe wogo, ke go patihi a ju tabe megele, die ha a benaamwon ce!»
11Weengaa a bécéiuhe *inenaado na pwojunuun na e pwo wo Iésu. Anaa, ke e tuie ne Kana ne Galilé. Be e habwii a bwo ubwo na a wâé2.11 A bwo ubwo na a wâé—Gloire. ten, ke lé céihi ne kon ne ni acémun den.
122.12 Mataio 4.13Alecehen, ke lé ole Kapernaüm me nyaa ten me ni ciéén, ke ni acémun den. Time uce ju hiwon ni tan na lé mu lang hen.
E peni lépwo api-icu mu ha a mwaiitihi
{Mataio 21.12; Maréko 11.15; Luka 19.45}2.13―2.17 sous-titre: Wieli e okelo ko pawie lépwo api-icu huâ iitihi wo Iésu, ha a bwo tabuhi mu ten Iérusaléma, na tii ne éni ha a Ioane 2.13−22; ke é ne ha a béociéhe a bwo mu ten lang, na tii ne ha a Mataio 21, ke a Maréko 11, me a Luka 19.
132.13 Exode 12.1−27Caa e mwonu a Pacika2.13 Pacika—Omehi Pacika ne ha a Niinaado (Vocabulaire) ha anebwén ko a tii. te lépwo Juif: [a *pipwodéén ko a bwo celuimilé mu *Aigupito]. Ke wo Iésu, ke e taa *Iérusaléma. 14E taa ha a *mwaiitihi, ke e too lépwo a-icuhi paaci, me muto, me meni, ke lépwo ataatééhi mwani2.14 Ataatééhi mwani—Omehi note ko Mataio 21.12., he lé ko tebwo pwo ni taap telé. 15Ke e pwo a bwaliiwota, ke e cibéélé mu ha a mwaiitihi me ni muto ke paaci. Ke e tahi taabwon ni mwani te lépwo ataatééhi mwani, ke e puwo ni taap. 16Ke e pii te ni a-icuhi meni pie: «Geé pétaabwon ninaa mu éni! Geé nemwo pé a mwa te Caa tong me a mwopi-icu tewé!»
172.17 Psaume 69.10Ke lé niimihi ne ni acémun den a pwooti na caa te tii ne he ni *tii iitihi pie: Nihe ubwo a pwonimung ko a mwaiitihi tem.Psaume 69.10
A ocine ko a bwo mulie cemwo ten
18Ke lé pii ten wo lépwo apihuô juif pie: «Ade ace inenaado celi go pwo, beme habwii teme pie te pwo mwomwon dem me go pwo anaa?»
192.19 Mataio 26.61, 27.40E hegi ne telé wo Iésu pie: «Geé tatii taabwon a mwaiitihi ce, be é he na cié ni tan, ke é bo pacuuli mwo.»
20Lé pii ten wo lépwo Juif pie: «Lé pacuuli a mwaiitihi ce he na 46 ni jo, ke he wogo, ke é he na cié ni tan, ke go bo pacuuli?»
212.21 1 Korénit 6.19Kehe a mwaiitihi na e cihe kon, ke a één. 222.22 Luka 24.6−8; Ioane 12.16Ke é he e caa mulie cemwo mu ha amele, ke lé niimihi mwo nina e caa pii telé ne ni acémun den. Ke lé céihi ne ko nina e pii ne ni tii iitihi, ke é ne ko a pwooti te Iésu.
E te temehi ni pwonime apulie
232.23 Ioane 7.31É he ni tan na e mu Iérusaléma wo Iésu ne ko a Pacika, ke hiwon nina lé céihi ne kon, he lé alihi ni inenaado na pwojunuun na e pwo. 24Kehe time e uce mwomwolé, be e te tai temehilé ati. 25Ke time uce a junaado ne ten heme lé piuti ten ni bwomu te ni apulie, be e te temehi ati ni pwonime apulie.
3Iésu me Nikodème
13.1 Ioane 7.50, 19.39Pwo pa apulie na a niin pie Nikodème, pace béé ni *Farasaio, ke pa apihuô te ni *Juif. 2Ke e âbé too Iésu he bwén, ke e pii ten pie: «Pa apipune, geme caa temehi pie wogo, ke pa apipune na e neko bé wo Padué. Te tice pace apulie celi e pwo ce inenaado celi pwojunuun pwohewiiko, heme time e uce mu pelen wo Padué.»
Wâé heme geé âbeele mwo
33.3 Mataio 18.3; 1 Pétéru 1.23Ke e hegi ne ten wo Iésu pie: «É pii tem a juuju pie: Te tice pace apulie celi e alihi a *Mwametau te Padué, heme time e uce âbeele mwo3.3 Âbeele mwo—ai Pituie mu ko Padué na e jeda..»
4Ke e pii ten wo Nikodème pie: «He e o woté ko ace bwomunen me e âbeele mwo, heme caa ukéiu nang? Te jan me e mwojuia ne mwo tina nyaa ten, ke me e bo âbeele mwo?»
53.5 Ézékiel 36.25−27Ke e hegi ne ten wo Iésu pie: «É pii tem a juuju pie: Te tice pace apulie celi e taa ha a Mwametau te Padué, heme time e uce âbeele mu ko a tabe me a *Jenen Iitihi. 63.6 Ioane 1.13Nina lé âbeele mu ko pa apulie, ke e te mu kolé a mulie pwo bwohemwo; ke nina lé âbeele mu ko a Jenen Iitihi, ke e te mu kolé a Jenen Iitihi. 7Go nemwo téetihi ana é pii tem: Wâé heme geé âbeele mwo.
8«A dan, ke e cuu nge he na te nimen me e cuu ngelang, ke go téne a tihin. Kehe time go uce temehi he celi e âbé mulang, ke é he celi me e â lang. Wonaa ni apulie na lé âbeele mu ko a Jenen Iitihi.»
O pieti da pa Nahi Apulie
9Ke e tahimwoeng wo Nikodème pie: «Woté ace bwopwonen?»
10Ke e hegi ne ten wo Iésu pie: «Wogo pa apipune na lé nihe pipaunuko ne ha amu *Isaraéla, ke time go uce temehi ninaa? 11É pii tem a juuju pie: Geme3.11 Geme—Wieli wo Ioane, na e pé a pwooti te Iésu, beme a pwooti te ati ni acéihi. pii ni naado na geme te temehi. Geme uti ni naado na geme alihi. Ke time geé uce hegi nina geme uti. 12Me é pii tewé ni naado na e pwo bwohemwo, ke time geé uce céihi ne ko nina é pii. Kona hemepie é bo cihe tewé ko ni naado na e he *miiden, ke geé bo woté ko ace bwo céihi ne kon? 13Te tice pace apulie celi e taa he miiden, kehe te icehi pa Nahi Apulie3.13 Pa Nahi Apulie—Pa Nahi Apulie na e jeda he miiden ne he ni béé tii iitihi he pwo grek. na e opé mu he miiden.
143.14 Nombres 21.9; Ioane 8.28, 12.32«Wo *Moosé, ke e eti da a bwien toki3.14 E eti da a bwien toki—E pwo anaa wo Moosé beme celuimi a mulihe ni apulie na lé wiilé ne ni bwien. Omehi Nombres 21.9. ko a ba-acuwo, ne ha a da. Ke wâé heme wonaa a bwo eti da pa Nahi Apulie3.14―3.21 Wieli a pwooti te Iésu, ai wieli a pwooti te Ioane., 153.15 Ioane 20.31be me wonaa, ke ni apulie na lé céihi ne kon, ke me etelé a mulie na tice anebwén kon.»
Te junihe eânime Padué tenye
163.16 Ioane 3.36, 10.28; Roma 5.8, 8.32; 1 Ioane 4.9−10«Te nihe eânime Padué ko a bwohemwo, ke e ne pa Naîn na te ju céiu nang, be mepie lé céihi ne kon, ke me time lé uce mele, kehe o etelé a *mulie dieli mwo. 173.17 Luka 19.10Be time e uce neopé pa Naîn beme e tauti a bwohemwo, kehe me e *celuimi a bwohemwo. 183.18 Ioane 5.24Pana e céihi ne kon, ke time uce tautieng, kehe pana time e uce céihi ne kon, ke caa tautieng, be time e céihi ne ko a nii pa *Naî Padué na te céiu nang.
193.19 Ioane 1.5,9, 8.12«A tautinaado naa, ke weengi: Caa tuie a pwéélang ne pwo bwohemwo, kehe nime ni apulie ko a melepiing koja a pwéélang. Be ni penem delé, ke ta. 20Wo pa apulie na e pwo nina ta, ke muhi ten ko a pwéélang. Ke time e uce âbé ne ha a pwéélang, be koli genye bo alihi nina e pwo na ta. 21Kehe wo pana e penem ha a juuju, ke e âbé ha a pwéélang, beme nye alihi ni penem den na e pwo mu ko Padué.»
E pii beeti Iésu wo Ioane
223.22 Ioane 4.1−2É alecehe ni pwooti naa, ke lé tai â ha amu *Judé wo Iésu me ni acémun den. Ke e mu pelelé, ke e *puu apulie. 23Wo Ioane mwo, ke e puu ni apulie ne Aïnon, cebwo Salim, be nihe ubwo a tabe lang. Ke lé âbé me puulé nelang. 24É ha a benaamwon naa, ke mwo time uce ne Ioane he karépu.
25Ke lé pipééle wo lépwo acémun de Ioane me pa Juif, mu ko a bwo puu ne ni éélé pwohewii a patén de ni Juif. 26Ke lé â too Ioane, ke lé pii ten pie: «Pa apipune, e ko puu apulie wo pali e mu pipabéém ne ko a céiu goo a éémwa Ioridano, wo pali go mu pipajuujueng, ke caa hiwon nina lé âcéin.»
27Ke e pii telé wo Ioane pie: «Pwocoon me e pwo ace céiu naado wo pa apulie, heme time uce ne ten mu he miiden. 283.28 Mataio 11.10; Ioane 1.20Geé caa te téne he é pii pie, time uce woéo pa *Mesia, kehe woéo pana neéo bé ânebuhen.
29«Wo pana eten ê apiaten, ke pa apiaten. Ke wo pa béé pa apiaten, ke e mu pelen, ke e tabemieng, ke piwâénimen heme e téne a patin. Pwohewii ne kong, be piwâénimung. Ke é jenaa, ke hején a bwo piwâénimung. 30Wâé heme piubwo nang da, ke me piwahin jo ole.»
Wo Pana e opé mu he miiden
313.31 Ioane 8.23Wo pa apulie na e âbé mu he miiden, ke te nihe e daaité koja ni apulie ati. Ke pana e âbé mu pwo bwohemwo, ke te pa apulie pwo bwohemwo. Ke e te pwo a bwo cihe pwo bwohemwo. Kehe wo pana e âbé mu he miiden, ke te nihe e daaité koja ni apulie ati3.31―3.36 Wieli a pwooti te Ioane pa apipuu apulip, ai wieli wo Iésu, ai wo Ioane, pana e tii a tii ce.. 323.32 Ioane 3.11Ke e te uti nina e alihi ke téne. Ke te tice paceli e hegi nina e uti. 33Be wo pa apulie na e hegi nina e uti, ke e *pajuujuhi pie wo Padué, ke e pii a juuju. 34Be wo pa apulie na e pahedeeng wo Padué, ke e pii ni pwooti te Padué. Be time e uce ne jahi a Jenen Iitihi wo Padué.
353.35 Mataio 11.27; Ioane 5.20Ke eânime Padué Caa te pa Naîn, ke e ne ten ni pihuô ne ko ni naado ati. 363.36 Ioane 3.16−18; 1 Ioane 5.12Pana e céihi ne ko pa Naîn, ke eten a mulie na tice anebwén kon. Paceli time uce nimen me e céihi ne ko pa Naîn, ke time o uce eten a mulie na tice anebwén kon. Kehe o mu huîin a okéé te Padué.
4Iésu me ê toomwo Samari
1-24.1 Ioane 3.22Lé téne wo lépwo *Farasaio pie, caa hiwon ni *acémun de Iésu, ke e puu ni apulie na hiwon koja Ioane. (Kehe icehi ana time uce wo Iésu na e puu ni apulie, kehe te ni acémun den.) É he e téne anaa wo Iésu, 3ke e engen mu *Judé, ke e mwojuia ne mwo Galilé. 4Ke wâé heme e pitahagéi a amu *Samari.
54.5 Genèse 33.19; Josué 24.32Ke e tuie nge ha amu Samari, ha a céiu duaan na pii kon pie Sichar, cebwo a apwoamu na e ne wo Iakobo4.5 Iakobo—Pa watihe ati lépwo Juif. Omehi mwo Abérama, me Isaaka, me Iakobo ne ha a Niinaado (Vocabulaire) ha anebwén ko a tii. te Josef, pa naîn [ha a céiu benaamwon]. 6E lang a pwomiidu te Iakobo4.6 Pwomiidu te Iakobo—Te junihe numwihi, ke nye neole ni cio na taa ko ni tai, beme nye tai tabe.. Caa mwaale Iésu ko a engen, ke e tebwo ko a jije a pwomiidu. Be caa goahen.
A pwomiidu ko a mulip
7-8Lé â ha a mwopopwaalé wo lépwo acémun den, beme lé â pwocuhi ce wiinaado telé. Ke e âbé ê toomwo Samari, beme e tai tabe, ke e pii ten wo Iésu pie: «He te jan me go ne me é ûdu?»
94.9 Esdras 4.1−5Ke e pii ten wo êje pie: «É mu ko ade, na wogo pa *Juif, ke go ileéo me é ne ace ûdem, woéo ê toomwo Samari?» Be time uce pibéé ni Juif me ni apulie Samari4.9 Be time uce pibéé… ai Wo lépwo Juif, ke time lé uce wiinaado me ûdu he ni tam me ni mwoûdu na lé caa wiinaado hen wo lépwo Samari..
104.10 Ioane 7.37−38; Pii Beetihi 21.6Ke e hegi ne ten wo Iésu pie: «Hemepie go te temehi a âpipati te Padué, ke wo pana e pii tem pie: “Nebé ace ûdong”, ke é nelang, ke me go ileeng me e ne ace ûdem, ke e o ne tem a tabe mulip.»
11E pii ten êgi toomwo pie: «Pa daame, te tice mwotai tabe tem, kehe a pwomiidu, ke te junihe tebwolu. He é mu wé he celi go o pé mulang a tabe mulie na go ko pii? 124.12 Ioane 8.53He piubwo go koja pa caa teme4.12 Teme—ai Tenye. Be wo Iakobo, ke pa watihe Iésu me ati lépwo Juif, kehe icehi ana wo êgi toomwo, ke nimen me e pineité a bwomu te lépwo Samari, koja a bwomu te lépwo Juif. Iakobo, na e ne teme a pwomiidu ce? E caa ûdu mu kon me lépwo naîn, me ni wota ten.»
13Ke e hegi ne ten wo Iésu pie: «Mepie go ûdu mu ko a tabe ce, ke o mwo te nimem me go ûdu mwo. 144.14 Ioane 6.35Kehe wo paceli e ûdu a tabe na é ne ten, ke o caa time uce nimen me e ûdu, be a tabe na é ne ten, ke pwohewii acaamatabe na e taawie, ke e tee téte dieli mwo.»
15Ke e pii mwo ten êgi toomwo pie: «Pa daame, go ne tong a tabe naa, beme time bo uce nimung mwo me é ûdu, ke me time é bo uce âmwobé tai éni.»
Woéo pa Mesia na é paciheko
16Ke e pii ten wo Iésu pie: «Go â tode pa aiu hem, ke geu âbé ne éni.»
17Ke e pii ten êgi toomwo pie: «Te tice aiu hung.»
Ke e pii ten wo Iésu pie: «Te a juuju ana go pii pie te tice aiu hem. 18Be nim ni aiu hem, ke wo pana geu mu jenaa, ke time uce pa aiu hem. É ko anaa, ke go pii a juuju.»
19Ke e pii êgi toomwo pie: «Pa daame, é alihi pie wogo, ke pa *péroféta. 204.20 Deutéronome 12.5−14; Psaume 122.1−5Ni caa teme, ke lé pipaunu Padué ne pwo a juwole ce, ke geé pii wogewé lépwo Juif pie, a duaan na me genye pipaunu Padué ne hen, ke é *Iérusaléma.»
21E hegi ne ten wo Iésu pie: «Êje, go céihi ne ko ana é pii, be o caa tuie a benaamwon na caa time o uce é pwo a juwole ce, ai é ne Iérusaléma, na geé pipaunu Caa. 224.22 2 Rois 17.29−41; Ésaïe 2.3; Roma 9.4−5Be wogewé ni Samari, ke geé pipaunu pana time geé uce temehieng. Kehe wogeme ni Juif, ke geme pipaunu pana geme temehieng, be a bwo *celuimi ne ni apulie, ke e âbé mu ko ni Juif. 23Kehe o caa tuie a benaamwon, ke caa éni, he na lé o pipaunu Caa ne ni apulie, ha a *Jenen Iitihi ke a juuju. Be anaa kuti a pipwoun na nime Caa kon. 244.24 Roma 12.1; 2 Korénit 3.17; Filipi 3.3Be wo Padué, ke te a Jenen. Ke wâé heme nina lé pipaunueng, ke lé pipaunueng ne ha a Jenen Iitihi ke a *juuju.»
25Ke e pii ten êgi toomwo pie: «É te temehi pie e o tuie pa *Mesia na pii kon pie Kériso. Hemepie e bo tuie, ke e bo patemehi tenye ati ni naado.»
264.26 Maréko 14.61−62E pii ten wo Iésu pie: «Woéo kuti pana é ko cihe tem.»
E piieng te ni béén ê toomwo
27É he lu mwo ko picihe, ke lé tuiebé ne ni acémun den. Ke lé te nihe téele ko ana e pacihe ê toomwo. Ke te tice paceli e tahimwoeng pie: «Ade aceli go tahimwoeng kon?» ai «Ade aceli geu pipii?»
28Ke e necu lang a mwotabe ten êgi toomwo. Ke e â ha a mwopopwaalé ten, ke e pii te ni apulie pie: 29«Geé âbé ali pa apulie na e pii tong ati ni naado na é pwo. Wieli wo pa Mesia?»
30Lé tai wie mu ha a mwopopwaalé telé, ke lé âbé céii Iésu.
A ju wiinaado ke a bwo piténede Caa
31É ha a benaamwon naa, ke ni acémun den, ke lé wâgo kon, ke lé pii ten pie: «Pa apipune, go wiinaado!»
32Ke e pii telé pie: «A wiinaado na é wii, ke time geé uce temehi.»
33Ke lé pitahimwolé ne ni acémun den pie: «He wo paceli e pébé céiieng ce wiinaado?»
344.34 Ioane 6.38Ke e pii telé wo Iésu pie: «A wiinaado tong, ke me é pwo ana nime Padué kon, pana e pahedeéo, ke me é pwo ni penem na e ne tong.
354.35 Luka 10.2«Geé mu pii pie: “O mwo paa ni wole, ke o caa a pitii âdaanu†.” Kehe é pii tewé pie: Geé eti ni naamiiwé, me geé alihi ni apwoamu4.35 Pitii âdaanu; Apwoamu—Ati ni apulie na nye nelé da ha a Mwametau te Padué., be caa a benaamwon ko pitii âdaanu.
36«Wo pana e pitii âdaanu, ke pwo a cemen, ke e taineibuhi ni acehin ne ko a mulie na tice anebwén kon. Be lu tai pipwodéén ibu wo pana e cemi me pana e tii. 37É ko anaa, ke a juuju: “E cemi wo pa céiu, ke e tii wo pa céiu.”
38«É pahedekewé me geé â tii âdaanu he na time geé uce penem lang. Lé penem ne ni béén, ke wogewé, ke geé bo uce pitii âdaanu.»
Hiwon ni béén na lé céihi ne kon
39Hiwon ni apulie Samari mu ha a mwopopwaalé naa, na lé céihi ne ko Iésu, wonaa mu ko ana e pii wo êgi toomwo pie: «E pii tong ati ni naado na é pwo.»
40Lé âbé tooeng ni apulie Samari, ke lé cuwokon me e mwo mu pelelé. Ke e mu pelelé he na alo ni tan.
41Te nihe hiwon mwo ni apulie na lé céihi mu ko a pwooti ten. 424.42 1 Ioane 4.14Ke lé pii te êgi toomwo pie: «Time uce é mu ko nina go pii teme cehi na geme céihi. Be geme caa téne temehi pie te ju weeng kuti pa apulie na e celuimi a bwohemwo!»
E pwo me wâé pa naî pa apihuô
43Alecehe lupwo tan naa, ke e engen mulang wo Iésu beme e â Galilé. 444.44 Mataio 13.57Be e caa pii pie: «Wo pa péroféta, ke time lé uce paciitieng ne ha amu ten.»
454.45 Ioane 2.23Ke e âbé ne Galilé, ke lé hegieng ehi nelang. Be lé alihi ati ni naado li e pwo ne Iérusaléma ha a tan ko *Pacika, be lé mu lang ha a tan naa.
464.46 Ioane 2.1−11E mwojuia ne mwo Kana é Galilé, he li e taatééhi nelang a tabe beme a tabe megele. E mu lang wo pace céiu apulie na piubwo nang, pa apihuô te pa daame *Érode. Ke cunu pa naîn ne ha a mwopopwaalé Kapernaüm. 474.47 Mataio 8.5−6E téne pie wo Iésu ke e âbé mu Judé ke e tuiebé Galilé. Ke e âbé beniieng ke e ileeng me e ole, ke me e pwo me wâé pa naîn, be ubwo a cunu kon. 484.48 Ioane 2.18; 1 Korénit 1.22Ke e pii ten wo Iésu pie: «Me time geé uce alihi ni *inenaado na pwojunuun, ke time geé o uce céihi!»
49Pa apihuô, ke e pii te Iésu pie: «Padaame, go ole pelong ânebuhe a bwo mele te pa naîng!»
504.50 Mataio 8.13Ke e hegi ne ten wo Iésu pie: «Go âmwo pelem, be caa wâé pa naîm.»
E céihi ne ko a pwooti te Iésu, ke e ân.
Caa wâé mwo pa naîn
51É he e mwo ko â he pwaaden, ke lé âbé beniieng ne ni apenem den me lé pii ten pie: «Pa naîm, ke caa wâé nang.»
52Ke e tahimwolé pie: «He ade inetéale celi wâé nang hen?» Ke lé hegi ne ten pie: «É haabwén, ko céiu inetéale ko alecehe goahen, na tieden kojaeng ali pilijing.»
53Ke e temehi wo caa ten pie ha a inetéale naa, na e pii ten wo Iésu pie: «Pa naîm, ke caa wâé nang.» Ke lé tai céihi ne ko Iésu, weeng me a pomwa ten.
544.54 Ioane 2.11Weengaa a béalohe inenaado na pwojunuun na e pwo wo Iésu, he e mwojuia mu Judé ne Galilé.
5E pwo me wâé pa tebwomwa
1Alecehe a tan naa, ke a *tan ko pipwodéén de ni *Juif. Ke e taa *Iérusaléma wo Iésu.
2É Iérusaléma mwonuhi a Pomwa te ni Muto, ke pwo a mwopiwon, a niin he pwo *ébéru pie Bétesda5.2 Bétesda—ai Betzata., na nim ni pomwa kon.3Ke é he ni mwa naa, ke te nihe hiwon ni cunu na lé pule hen: ni bwi, nina tebwa, ke ni tebwomwa. {Be lé ucéihi a bwo penem na a tabe. 4Be e opé wo pa *âcélo, beme e pwo me penem a tabe, he ni béé benaamwon. Ke wo pa bécéiuhe apulie na e ole, heme mwo ko penem a tabe, ke caa te tieden a cunu kon.}
5E mu hadenii lépwo apulie naa, wo pana cunu nang he na 38 ni jo. 6Ke e alieng wo Iésu he e ko pule, ke e te temehi pie caa nihe bwolihi a bwo cunu nang. Ke e pii ten pie: «Nimem me wâé go?»
7Ke e hegi ne ten wo pali cunu pie: «Pa daame, te tice celi me lé neéo ole ha a tabe, ha a benaamwon na e ko pipenem a tabe. Ke me é pwo me é ole, ke e caa mi ole wo pace céiu ânebuhung.»
85.8 Mataio 9.6Ke e pii ten wo Iésu pie: «Go cuwoda, ke go pé a talihi tem, ke go engen!»
9Ke te wâé nang kuti. Ke e pé a talihi ten, ke e engen.
Time uce wâé te lépwo apihuô
A tan naa, ke a *tan iitihi te lépwo Juif. 105.10 Néhémi 13.19; Jérémie 17.21Ke lé pii wo lépwo apihuô juif te pali cunu pie: «É jenaa, ke a tan iitihi, ke iitihi me go pé a talihi tem!»
11-12Ke e pii telé pie: «Wo pana e pwo me wâé jo, ke e pii tong pie: “Go pé a talihi tem, ke go engen!”»
Ke lé tahimwoeng pie: «Wooélé pa apulie na e pii anaa?»
13Ke time e uce temehi pie he wooélé. Be wo Iésu, ke caa te tieeng hadenii ni apulie na élé lang.
14Ke é alecehen, ke e too pali cunu wo Iésu ne ha a *mwaiitihi, ke e pii ten pie: «Go téne, caa wâé go. Kehe go nemwo pwo ce naado celi ta, be koli e bo tooko aceli nihe ta.»
15Ke e engen wo pali, ke e â uti te ni apihuô juif pie: «Wo Iésu na e pwo me wâé jo.» 16É mu ko anaa, na lé hane Iésu ne ni apihuô juif, beme lé pwotahinaado ne kon, be e pwo ninaa ha a tan iitihi.
Piwie Iésu me Padué Caa
17Ke e pii telé wo Iésu pie: «Wo Caa, ke e pwo ni naado dieli jenaa. Ke woéo mwo.»
185.18 Mataio 26.4; Ioane 7.1, 10.30É mu ko anaa, ke ni apihuô juif, ke lé hane ace bwopwonen beme lé taunueng; time uce é mu ko ana e pwo ha a tan iitihi cehi, kehe é mu ko ana e pii mwo pie wo Padué, ke pa ju Caa ten, ke e pii mwo pie, piwielu me Padué.
E hegi ne te lépwona lé tautieng
Wo Padué na e ne ten a mwomwon
195.19 Ioane 5.30E pii mwo telé wo Iésu pie: «É pii tewé a juuju pie: Wo pa Naîn, ke pwocoon me e pwo ace céiu naado mu kon. E te pwo ni naado na e alihi heme e pwo wo Caa ten. Ke tai ni naado na e pwo wo Caa ten, ke e te pwo mwo wo pa Naîn. 20Be eânime Caa te pa Naîn, ke e habwii ten ati nina e pwo, ke e o habwii ten ni naado na te nihe ubwo koja ninaa, beme geé téele kon. 21Be mepwo wo Caa, ke e pwo me lé mulie cemwo ni amele, ke e ne a mulip. Piwien mwo ne ko pa Naîn, be e ne a mulip ne te lépwona e pipégalilé.
225.22 Ioane 5.27; Apostolo 10.42«Time e uce tauti apulie wo Caa, kehe e ne a pitautinaado ne te pa Naîn, 235.23 Filipi 2.10−11; 1 Ioane 2.23beme lé tai pipaunueng, pwohewii a bwo pipaunu Caa. Wo paceli time e uce pipaunu pa *Naî Padué, ke time e uce pipaunu Caa na e pahedeeng bé.
245.24 Ioane 3.15−18«É pii tewé a juuju pie: Wo paceli e ténedehi a pwooti tong, ke e céihi ne ko pana e pahedeéo bé, ke o eten a mulie na tice anebwén kon. Ke o caa time uce pwocuhinaado ten, be e caa engen koja a mele me e â ha a mulie.»
Lé o piténedeéo wo lépwo amele
25«É pii tewé a juuju pie: E bo tuie a céiu tan, ke caa e éni, ke ni amele, ke lé téne a pwocihe te pa Naî Padué. Ke nina lé ténedehi, ke lé o mulie. 26Be wo Caa, ke eten a mulie, ke pa Naîn, ke te eten mwo a mulie. Te wo Caa ten na e ne ten anaa.»
27«E ne ten mwo a pihuô beme e tautinaado, mu ko ana weeng pa Nahi Apulie. 28Geé nemwo téetihi, be o tuie a benaamwon na tai nina lé caa mele, ke lé o téne a patin, ke lé o mulie cemwo. 295.29 Daniel 12.2; Mataio 16.27; Apostolo 24.15Nina lé pwo ni penem na wâé, ke lé o mulie cemwo ne ko a mulie. Kehe nina lé pwo nina ta, ke lé o mulie cemwo ne ko a pwocuhinaado.»
Lépwo apajuuju pa Nahi Apulie
305.30 Ioane 5.19, 6.38[E pii telé mwo wo Iésu pie]: «Pwocoon me é pwo ace naado mu kong. É tauti mu ko ana e pii wo Padué. Ke a juuju a tautinaado tong, be time é uce hane ana nimung kon, kehe ana nime pana e neéo bé kon.
31«Hemepie te woéo na é piutiéo, ke o te ju piticenaado ne ko nina é pii. 32Te pwo pa céiu na e pajuujuéo5.32 E pajuujuéo—Il rend témoignage de moi. Omehi mwo Pajuujuhi ne ha a Niinaado (Vocabulaire) ha anebwén ko a tii., ke é te temehi pie ana e pii ne kong, ke a juuju.»
Ioane pa apipuu apulie
33«Geé pahede ni apulie nge céii Ioane, ke a jepule na e piuti tewé ne kong, ke a juuju.
34«É ne kong, ke time uce a junaado ne tong me e pajuujuéo wo pace apulie. Kehe é pii anaa beme celuimikewé. 35Wo Ioane, ke e pwohewii a mwomiû na nye patéi, ke e pwéélang. Ke nimewé me geé pipwodéén ha a cuwo benaamwon naa, ne ko a pwéélang kon.»
A penem de Iésu
365.36 Ioane 3.2, 14.11«Pwo ni bépajuujuéo na junihe ubwo koja Ioane: ni penem na e ne tong wo Caa beme é pacuwohi. Be lé habwii pie wo Caa na e neéo bé.»
Padué Caa
375.37 Mataio 3.17; Ioane 5.32, 8.18«E pajuujuéo wo Caa, be weeng na é pahedeéo bé. Time geé mu uce téne a patin, ke time geé mu uce alihi a pwahamiin. 38Ke time uce e kowé a pwooti ten, be time geé uce céihi ne ko pana e neeng bé.»
Ni tii iitihi
395.39 Luka 24.27«Geé hane bwoluhi ne he ni tii iitihi, be geé niimihi pie geé o tooli ne hen a mulie na tice anebwén kon. Kehe woélé na lé cihe kong! 40Ke time uce nimewé me geé âbé céiiéo beme etewé *a ju mulip.
41«Time é uce hane me lé pipaunuéo ne ni apulie. 42Be é te temehi pie time uce e kowé a pwonime ko Padué. 43É âbé ne he nii Caa tong, ke time geé uce hegiéo. Hemepie e âbé wo pace céiu celi e te piâbé mu kon, ke geé o hegieng. 44Woté ace bwo céihi tewé, wogewé na geé hegi *a wâé mu ko ni bééwé? Ke time uce nimewé me geé hane a wâé na e âbé mu ko Padué na te céiu nang. 45Geé nemwo niimihi pie é o pipé ne kowé5.45 Pipé ne ko—Accuser. ne he pwahamii Caa; kehe wo *Moosé pana e o pipé ne kowé, be geé ne kon a céihi tewé!
465.46 Apostolo 3.22«Be mepie geé céihi ne ko Moosé, ke wieli geé o te céihi ne mwo kong, be e caa cihe kong ne he ni tii ten. 47Ke hemepie time geé uce céihi ne ko nina e tii, ke o woté ace bwo céihi tewé ne ko ni pwooti tong?»
6Lé wiinaado ne ni apulie na 5000 jélé
Mataio 14.13−21; Maréko 6.30−44; Luka 9.10−17
1É alecehen, ke e engen wo Iésu, ke e hagéi a céiu duaa *jié Galilé, na te pii kon mwo pie a jié Tibériade. 2Ke lé âcéin ne ni apulie na hiwon jélé, be lé alihi ni *inenaado na pwojunuun, he e pwo me wâé ni cunu. 3Ke e taa pwo juwole, ke e tebwo me ni acémun den. 4Te ju piéânebuhe a *Pacika, a *pipwodéén de lépwo *Juif. 5Ke me e eti ni naamiin wo Iésu, ke e ali ni apulie na hiwon jélé na lé âbé céiieng. Ke e pii te Filip pie: «He genye bo pwocuhin mu wé ce pwoloa, beme lé wiinaado ne ni apulie ce?»
6E pii anaa, beme e téne aceli me e o pii wo Filip, kehe e caa te temehi ana me e bo pwo.
7Ke e hegi ne ten wo Filip pie: «Hemepie genye pwocuhi ce pwoloa ko ni million6.7 Ni million—Grek: 200 mwani péi (deniers). A cuhi pa apulie he na 8 ni wole., ke time uce jan me nye ne telé ce cuwo nahi mepwoloa!»
8Ke [e â céii Iésu] wo pa céiu acémun na pii kon pie André, pa âjiéne Simon Pétéru, ke e pii ten pie: 9«E éni pa cuwo nahi ewa aiu, na nim ni pwoloa6.9 Pwoloa—Grek: Pwoloa na pwo ko orge. (Orge, ke pwohewii a ace wotéléa.) ten, ke alo lupwo ikua. Kona he o te jan ne ko ni apulie na nihe hiwon jélé? Ûhu!»
E pwo me lé wiinaado
10E pii wo Iésu pie: «Pwo me lé tebwo ati ne ni apulie.»
Ha a duaan naa, ke hiwon ni meté, ke lé tebwo ni apulie. Ke âmwonuhi a 5000 ni apulie aiu. 11Ke e pé li pwoloa wo Iésu, ke e olééhi ne te Padué. Ke e patihi ne ko ni apulie na élé lang. Ke e patihi mwo li ikua ne telé. Ke lé wiinaado dieli â pwoluu jélé.
12Caa pwoluu jélé, ke e pii te ni acémun den pie: «Geé tai ni nehi wiinaado, beme te tice celi genye patieden.»
13Lé tai ni nehi li pwoloa li nim, ke lé paobaanihi ni élele na 12, alecehe a bwo wiinaado telé.
14Ke ni apulie, ke lé alihi a inenaado na pwojunuun na e pwo wo Iésu, ke lé pii pie: «Pa apulie ce, ke te pa ju Péroféta na me e âbé ne pwo bwohemwo!»
156.15 Ioane 18.36Ke e temehi wo Iésu pie lé o âbé pééeng beme lé etieng me pa daame helé. Ke e piâ ité kojalé, ke e â taa pwo juwole, he te piweeng cehi.
E engen pwo bwotabe wo Iésu
Mataio 14.22−33; Maréko 6.45−52
16He caa babwén, ke lé ole ko a bajié wo lépwo *acémun de Iésu. 17Caa bwén, kehe time e uce téele â toolé. Ke lé taa pwo ong, beme lé â Kapernaüm. 18Ke e te nihe tahieng a dan, ke ubwo ni pihijié. 19Ke lé caa kaatihi a ong he na nim kilomètre. Ke lé ali Iésu he e engen pwo bwotabe, ke e âbé mwonuhi a ong. Ke te junihe mwotilé.
20Ke e pii telé wo Iésu pie: «Geé nemwo pwo me mwotikewé! Be *Woéo!»
21Ke nimelé me lé pééeng pwo ong, kehe lé caa tuie nge he na me lé â lang.
A pwoloa na e ne a mulip
22-24É ha acaama hen, ke lé mwo te mu ko a céiu goon ne li apulie li lé eni ali pwoloa6.22−24 Li lé eni ali pwoloa—Grek: Li lé eni ali pwoloa, alecehe a bwo pwo-olé te Padaame.. Ke lé alihi pie te tie Iésu. Ke lé te temehi pie time e uce taa pwo ong, be lé caa te piengen cehi ni acémun den. Ke te céiu a ong na e engen.
[É he lé mwo ko haneeng] ke lé tuie ne ni ong bé mu ha a pwomwo ubwo Tibériade. Ke lé taa pwo li ong ne ni apulie, ke lé â Kapernaüm, me lé â haneeng lang.
Hane a pwoloa na e mu dieli mwo
25Ke lé too Iésu ne ko a céiu goon. Ke lé pii ten pie: «Pa apipune, he éniile celi go âbé éni?»
26Ke e pii telé wo Iésu pie: «É pii tewé a juuju pie: Geé haneéo, time uce é mu ko a bwo alihi nen dewé ni inenaado na pwojunuun na é pwo, kehe é mu ko ana geé eni ni pwoloa, ke pwoluu gewé. 276.27 Ioane 6.48−58Geé nemwo penem ne ko a wiinaado na o tieden, kehe geé penem ne ko a wiinaado na e o mu, na e ne a mulip ne pele Padué dieli mwo. A wiinaado naa, ke wo pa Nahi Apulie na e bo ne tewé. Be wo Padué Caa na e ne a pihuô te pa Naîn.»
28Ke lé pii ten pie: «He ade aceli me geme pwo, beme geme pwo ni penem de Padué?»
296.29 1 Ioane 3.23Ke e pii telé wo Iésu pie: «A penem de Padué, ke me geé céihi ne ko pana e neeng bé.»
A ju pwoloa mu he miiden
306.30 Mataio 16.1; Ioane 2.18Ke lé pii ten mwo pie: «Ade ace inenaado celi go pwo me geme alihi, ke me geme céihi ne ko nina go pii? Go pwo de? 316.31 Exode 16.14−15; Nombres 11.7−9; Psaume 78.24Lé eni a pwoloa ne ha a melé6.31 Pwoloa ne ha a melé—A wiinaado na pwohewii ni cuwo nahi pide memepo, na e ne wo Padué te lépwo Juif ne ha a melé (da). ne ni watihenye, pwohewii ana caa tii ne he ni tii iitihi pie: E ne telé a pwoloa mu he miiden me lé eni.» Psaume 78.24
32Ke e hegi ne telé wo Iésu pie: «É pii tewé a juuju pie: Time uce wo *Moosé na e ne tewé a pwoloa na e âbé mu he miiden. Kehe wo Caa tong. Ke é jenaa ni, ke e ne tewé a ju pwoloa mu he miiden. 33Éa, a pwoloa te Padué, ke wo pana e opé mu he miiden, ke e ne a mulie ne pwo bwohemwo.»
34Ke lé pii ten pie: «Pa apipune, go te cuwo ko ne teme a pwoloa naa!»
Woéo ke pa pwoloa
356.35 Ioane 4.14Ke e hegi ne telé wo Iésu pie: «Woéo, ke pa pwoloa na é ne a mulip. Wo paceli e âbé céiiéo, ke time o uce menen, ke wo paceli e céihi ne kong, ke time o uce nimen me e ûdu. 36É caa mi pii tewé pie: Geé aliéo, kehe time geé uce céihi ne kong. 37Ati ni apulie na e ne tong wo Caa, ke lé âbé céiiéo. Ke time é o uce ne pwomwo paceli e âbé céiiéo.
38«Ke time é uce opé mu he miiden me é pwo ana nimung kon, kehe me é pwo ana nime Padué, na e neéo opé. 396.39 Ioane 10.28−29, 17.12Neko ana nime Padué kon, ke me time é uce patieden paceli te ju céiu nang, mu ko ni apulie na e ne tong; kehe me é pwo me lé mulie cemwo ha a Tan Alece6.39 Tan Alece—A tan na e bo mwojuia cemwo wo Iésu Kériso. Omehi a 2enote ko 1 Pétéru 1.5.. 40Ana nime Caa tong kon: Ke wo paceli e ali pa Naîn, ke me céihi ne kon, ke o ne ten a mulie na tice anebwén kon. Ke é bo pwo me e mulie cemwo ha a Tan Alece.»
Time uce wâé te lépwo apihuô juif
41Lé pipii Iésu wo lépwo Juif, mu ko ana e pii pie: «Woéo, ke pa pwoloa na é opé mu he miiden.» 426.42 Mataio 13.55Ke lé pipii mwo pie: «He time uce wo Iésu pali naî Josef, li genye te temehi lu nyaa me caa ten? É mu ko ade na e pii pie: “É opé mu he miiden”?»
43Ke e pii telé wo Iésu pie: «Geé nemwo tee pipii apulie! 446.44 Ioane 6.65Te tice paceli e âbé céiiéo, heme time uce neeng bé wo Caa, pana e neéo bé. Ke me é bo pwo me e mulie cemwo ha a Tan Alece. 456.45 Ésaïe 54.13Neko ana e tii wo pa céiu péroféta: Lé o te tai picaa mu ko Padué.Ésaïe 54.13
É mu ko anaa, na wo paceli e téne Caa, ke e hegi ni pune ten, ke e o âbé céiiéo. 466.46 Ioane 1.18Te tice paceli e ali Caa, te icehi pana e âbé mu ko Padué.»
Wo pana e céihi ke eten a mulie
476.47 Ioane 3.15−16«É pii tewé a juuju pie: Wo paceli e céihi [ne kong] ke o eten a mulie na tice anebwén kon. 486.48 Ioane 6.32,58A pwoloa na e ne a mulie, ke woéo. 49Lé eni a manne ne ha a melé ne ni caa tewé, ke lé tai mele. 50Weengi a pwoloa na e opé mu he miiden. Wo paceli e o eni, ke time e o uce mele. 51Woéo, ke pa pwoloa ko a mulip, na é opé mu he miiden. Mepie pwo paceli e eni mu ko a pwoloa naa, ke e o *mulie dieli mwo. A pwoloa na é ne ten, ke a ééng, na é bo ne, me a mulie ne pwo bwohemwo.»
A ééng ke te a ju wiinaado
52É mu ko ana e pii wo Iésu, ke lé pidaataa kon ne ni Juif, ke lé pii pie: «E o woté ko ace bwopwonen me e ne tenye a één beme a wiinaado?»
53Ke e pii telé wo Iésu pie: «É pii tewé a juuju pie: Mepie time geé uce wii a éé pa Nahi Apulie, ke me time geé uce ûdu a cewéhen, ke o time uce e kowé a mulie. 54Wo paceli e wii a ééng, ke e ûdu a cewéhung, ke eten a mulie na tice anebwén kon. Ke é bo pwo me e mulie cemwo ha a Tan Alece. 55Be a ééng, ke te a ju wiinaado; ke a cewéhung, ke te a ju tabe. 56Wo paceli e wii a ééng ke e ûdu a cewéhung, ke e o mu kong, ke é o mu kon.
576.57 1 Ioane 3.24«E mulie wo Caa na e neéo bé. Ke woéo, ke é mulie ko Caa. Ke wo paceli e wii a ééng, ke e o mulie mu kong. 58Weengi a pwoloa na e opé mu he miiden. Time uce pwohewii ni watihewé na lé eni a manne, ke lé tai mele. Be wo paceli e eni a pwoloa ce, ke e o mulie dieli mwo.»
59E pii telé ninaa wo Iésu ne ha a *mwotapitihi te ni Juif ne Kapernaüm.
Lé ece Iésu ni béé acémun den
60Ke me lé téne ana e pii wo Iésu, ke hiwon ni acémun den na lé pii pie: «Te nihe binyi ni pwooti ten. He woo paceli me e tee tabemieng?»
61Kehe e te temehi pie lé pipiieng ko nina e pii, ke e tahimwolé pie: «Woté? Ni pwooti naa, ke te nihe téé ne tewé? 62Ke mepie geé ali pa Nahi Apulie heme e taamwo he na e mu lang ânebun, ke geé bo pii pie woté? 63A *Jenen Iitihi, ke e ne a mulie. Kehe wo pa apulie, ke te tice aceli jan me e pwo. Ni pwooti na é pii tewé, ke e âbé mu ko a Jenen Iitihi, ke e ne a mulip. 646.64 Ioane 13.11Pwo ni béén mu hadeniiwé na time lé uce céihi.»
Be e te temehilé wo Iésu ha atabuhi kon. Ke e te temehi mwo pana e bo icueng.
656.65 Ioane 6.44Ke e pii ne mwo pwon pie: «É mu ko anaa, na é pii tewé pie: Te tice paceli e o âbé céiiéo, hemepie time e uce neeng bé wo Caa.»
66Ke é ha a benaamwon naa, ke hiwon ni acémun den na lé engen kojaeng.
Lé te cumang wo lépwo apostolo
67Ke e pii wo Iésu te lépwo 12 *apostolo6.67 Omehi Mataio 10. ten pie: «Ke wogewé, ke time uce nimewé mwo me geé âcéilé?»
686.68−69 Mataio 16.16Ke e hegi ne ten wo Pétéru pie: «Padaame, he me geme â céii-i? Be te e pelem [cehi] ni pwooti ko a mulie na tice anebwén kon. 69Ke geme caa céihi, ke geme caa temehi pie wogo ke wo Kériso, pa *Naî Padué.»
70Ke e hegi ne telé wo Iésu pie: «Woéo na é pipégalikewé, wogewé ni 12. Ke pwo pa duéé hadeniiwé!»
71E cihe ko Judas Iscariot, pa naî Simon, pa béé lépwo 12 apostolo. Be weeng pana e o bo icueng.
7E taa Iérusaléma ne ko a pipwodéén
17.1 Ioane 5.18Alecehe anaa, ke e engen ati ha amu Galilé wo Iésu, be time uce nimen me e â *Judé, be lé hane me lé taunueng ne ni apihuô juif.
27.2 Lévitique 23.34Ke caa e mwonu a *tan ko pipwodéén de ni *Juif ko Mwa mwaanu7.2 Tan ko…Mwa mwaanu—Fête des huttes. Omehi mwo a Tan ubwo ne ha a Niinaado (Vocabulaire) ha anebwén ko a tii.. 3Ke lé pii te Iésu ne ni âjiénen pie: «Go engen mu éni, ke go â Judé, beme lé alihi ne ni apulie tem ni naado na go pwo. 4Te tice paceli e penem ha aduwo, heme nimen me lé temehieng. Go pwo ni naado na ubwo, ke go pihabwiiko ne te ni apulie!»
57.5 Apostolo 1.14Be ni âjiénen mwo, ke time lé uce ju téele céihi ne kon.
Time uce téele a benaamwon dong
6Ke e pii telé wo Iésu pie: «Time e uce téele tuie a benaamwon dong. Kehe wogewé, ke te é ati he ni benaamwon. 7Te tice watihen me lé téétikewé ne ni apulie, kehe woéo, ke lé téétiéo, be é te cuwo ko pii beetihi ni naado na ta na lé pwo. 8Geé taa wogewé, ne ko a *pipwodéén naa. Kehe woéo, ke time é o uce téele taa, be time e uce téele tuie a benaamwon dong.»
9Ke me e pii telé anaa, ke e mwo te mu Galilé.
10Kehe icehi ana me lé caa taa wo lépwo âjiénen ne ko a pipwodéén, ke e bwo te pitaa céilé wo Iésu, kehe icehi ana time e uce pihabwiieng.
Lé haneeng ni apihuô juif
11Ni apihuô juif, ke lé haneeng ha a benaamwon ko a pipwodéén, ke lé tahimwohi pie: «He e wé naa?» 12Lé te nihe picihe kon ne ni apulie. Ke lé pii ne ni béén pie: «Pa apulie na wâé nang.» Ke ni béén, ke lé pii pie: «Ûhu! E pwo me lé pipatieden ne ni apulie.» 13Ke te tice paceli e cihe pwaatihi ne kon, be mwotilé ko lépwo apihuô juif.
E pihabwiieng ke e pipune
14Ha awieme a pipwodéén, ke e taa ha a *mwaiitihi wo Iésu. Ke e pacémunilé.
157.15 Mataio 13.54; Luka 2.47Lé te nihe téele ne ni apihuô juif, ke lé pii pie: «He e woté ace bwo temehi nen den ni patén, he time e uce cémun?»
E pahedeéo wo Padué
167.16 Ioane 12.49, 14.10Ke e hegi ne telé wo Iésu pie: «Ni pune, ke time uce é mu kong, kehe é mu ko pana e neéo bé. 17Hemepie nime pace apulie me e pwo nina nime Padué kon, ke e o te temehi pie ni pune naa, ke e âbé mu ko Padué, ai e âbé mu kong. 187.18 Ioane 8.50Wo pana e te picihe mu kon, ke e hane me lé pipaunueng. Ke wo pana e hane me lé pipaunu pana e neeng bé, ke e mwomwon, ke te tice gele kon.»
Wâé heme geé tauti ne ha a mwomwon
197.19 Apostolo 7.53; Roma 2.21−24«Kona time e uce ne tewé ni patén wo *Moosé? Ke te tice paceli e âcehi ni patén mu kowé. Ade ace watihen me nimewé me geé taunuéo?»
207.20 Ioane 8.48, 10.20Ke lé hegi ne ten pie: «E kom a iténaado! He woo paceli e hane me e taunuko?»
21Ke e hegi ne telé wo Iésu pie: «É pwo a penem na te ju céiu [ha a *tan iitihi] ke geé tai téetihi. 227.22 Genèse 17.9−13; Lévitique 12.3Ke wogewé mwo, [ke geé te penem mwo] ha a tan iitihi, be geé *pwotegoop te pa ewa aiu, âcehi ni *patén de Moosé. Kehe time e uce âbé mu ko Moosé na a tegoop, be e te âbé mu ko ni watihenye ânebuhen. 237.23 Ioane 5.8−10,16É ha a tan iitihi, ke geé pwotegoop te pa ewa aiu, beme time geé uce caada ni patén. Woéo, ke é ha a tan iitihi, ke é pwo me wâé pa apulie. Ke geé okéé ne kong kona woté? 24Geé nemwo tauti ni naado ne ha a bwo alihi nen. Kehe geé tauti ne ha a mwomwon.»
Wieli pa Mesia wo Iésu?
25Lé pii ne ni béé apulie mu *Iérusaléma pie: «He time uce wo pali lé hane me lé taunueng? 26Geé alihi! Be e cihe ânebuhe ni apulie! Te tice paceli e cihe ten. Wieli ni apihuô tenye, ke lé caa temehi pie weeng pa *Mesia? 277.27 Ioane 7.41, 9.29Kehe wo pa apulie ce, ke genye te temehi he na e âbé mulang. Kehe wo Kériso, ke mepie e tuie, ke te tice paceli e temehi he celi e âbé mulang7.27 Lé pipweéo wo lépwo apulie naa, be li e pii beetihi wo Miché pa péroféta pie, wo pa Mesia, ke e bo âbé mu Bétéléma. Omehi a niide a tii 42, me Miché 5.1 me Mataio 2.6..»
287.28 Mataio 11.27; Ioane 8.55É ha a benaamwon naa, he e mwo ko pipune ne *huâ iitihi wo Iésu, ke e cihe me ubwo, ke e pii telé pie: «Geé te temehiéo. Ke geé te temehi he na é âbé mulang. Time é uce piâbé mu kong, kehe a juuju [a pwooti te] pana e neéo bé. Ke time geé uce temehieng. 29Woéo, ke é te temehieng, be é âbé mu kon, ke weeng na e neéo bé.»
307.30 Ioane 7.44Lé hane beme lé imwieng, kehe te tice bwopwonen, be time e uce téele tuie a benaamwon den.
31Hiwon ni apulie na lé céihi ne kon, ke lé pii pie: «Hemepie e tuie wo pa Mesia, ke he o te hiwon ce inenaado celi pwojunuun celi e pwo koja pa apulie ce?»
Lé hane ace bwopwonen me lé imwi Iésu
32Ni *Farasaio, ke lé téne ni apulie he lé ko pii éwaan kon. Ke lé piténelé me ni caa te lépwo *apwoâpwailo, beme lé pahede ni awéihi mwaiitihi me lé imwieng.
33Ke e pii telé wo Iésu pie: «É o mwo mu pelewé ha a benaamwon ce, ke é alecehen, ke é o caa âmwo too pana e neéo bé. 347.34 Ioane 8.21, 13.36Geé bo haneéo, ke time geé o uce tooéo, be pwocoon me geé â he na é â lang.»
35Ke lé pitahimwolé ne ni Juif pie: «He e o â wé? Ha ace céiu duaan celi me time genye o uce tooeng hen? Pele ni Juif na lé mulie hadenii lépwona time uce lépwo Juif? He e o picaalé? 36E pii tenye pie: “Geé bo haneéo, ke time geé o uce tooéo, be pwocoon me geé â he na é â lang.” Ke he a bwopiinen pie woté ni pwooti naa?»
É ne tewé a tabe ko a mulip
377.37 Lévitique 23.36; Ésaïe 55.1; Ioane 4.14Caa tuie a bénebwéne tan ko a pipwodéén, a tan na nihe pipwonaado ne kon. Ke e cuwoda wo Iésu, ke e toii pie: «Mepie pwo paceli nimen me e ûdu, ke jan me e âbé céiiéo, ke me e ûdu. 387.38 Ésaïe 58.11Ke wo paceli e céihi ne kong, ke o bo téte he pwonimen a éémwa. Ke a tabe naa, ke e ne a mulip. Genye pine anaa ne he ni tii iitihi.»
397.39 Ioane 16.7, 20.22; Apostolo 2.4E pii anaa ne ko a *Jenen Iitihi, na me lé bo hegi ne nina lé céihi ne kon. É ha a benaamwon naa, ke mwo time e uce téele âbé na a Jenen Iitihi, be mwo time e uce téele hegi *a wâé ten wo Iésu.
Time lé uce piténelé ne ni apulie mu ko Iésu
407.40 Ioane 6.14É he lé téne ni pwooti te Iésu, ke lé pii ne ni béén pie: «A juuju pie te weeng kuti pa Péroféta!»
417.41 Ioane 1.46Ke lé pii mwo ne ni béén pie: «Weeng pali Mesia!» Kehe pwo ni béén na lé pii pie: «He te é mu Galilé he celi me e âbé mulang wo pa Mesia? Ûhu! 427.42 2 Samuel 7.12; Psaume 89.4−5; Miché 5.1−2Be nye pine ne he ni tii iitihi pie, wo pali Mesia, ke e wie mu ko a pwomwoiu te *Davita. Ke e o âbé mu Bétéléma, a mwopopwaalé te Davita7.42 Time e uce temehi pie, wo Iésu, ke e pituie ne Bétéléma..»
43É mu ko Iésu, ke time lé uce piténelé ne ni apulie. 44Ke nime ni béén me lé imwieng, kehe te tice bwopwonen.
Time lé uce céihi wo lépwo apihuô
45É he lé âmwobé ne ni awéihi mwaiitihi, ke lé tahimwolé wo lépwo caa te ni apwoâpwailo me ni Farasaio pie: «He time geé uce pébé Iésu be woté?»
467.46 Maréko 1.22Ke lé hegi ne ni awéihi mwaiitihi pie: «Te tice pace apulie celi e cihe pwohewii pa apulie ce!»
47Ke lé pii telé ne ni Farasaio pie: «Wogewé mwo, ke e te pahaulikewé mwo! 487.48 Ioane 12.42Be te tice pace apihuô, ke te tice pace Farasaio celi e céihi ne kon! 49Kehe ni apulie ce [ke te tice aceli lé temehi]! Ke lé ko céihi ne kon, be time lé uce temehi ni patén de Moosé. Ke e nelé nge ité wo Padué!»
507.50 Ioane 3.1−2Kehe icehi ana e cuwoda wo Nikodème, pali e âbé too Iésu [he bwén]. Ke e pii te ni Farasaio béén pie: 51«Ne he ni patén denye, ke pwocoon me nye pwo me e pwocuhinaado wo paceli time nye uce téele téne ke temehi aceli e pwo.»
527.52 Ioane 7.41−42Ke lé hegi ne ten wo lépwo béén pie: «He wogo mwo, ke pa aâbé mu Galilé? Pine ehi ni tii iitihi, ke go bo temehi pie, te tice péroféta celi lé âbé mu Galilé!»
{ 53É nelang, ke lé pétaapwo âmwo he ni pomwa telé.}
8Ê toomwo na e bune aiu
1E engen wo Iésu, ke e taa pwo a juwole ko ni Olivier.2É ha acaama hen, he mwo te ju acaama, ke e mwojuia ngemwo ha a *mwaiitihi. Ke lé âbé ne kon ne ni apulie na hiwon jélé. Ke e tebwo8.2 Ke e tebwo—Pele lépwo Juif, ke lé tebwo wo lépwo apipune ke lé pacémuni ni apulie.wo Iésu, ke e punelé.3Ke lé âbé céiieng ni *dotéén ko patén me ni *Farasaio, ke lé pébé céiieng ê toomwo na lé tooeng he lu pibune me pa aiu na time uce pa aiu hen. Ke lé pwo me e cuwo ânebuhelé ati.4Ke lé pii ten pie: «Pa apipune, geme mwo te ju téetedo ê toomwo ce, he e ko bune aiu.58.5 Lévitique 20.10; Deutéronome 22.22−24Ne he ni *patén de Moosé, ke e pii pie me taunuhi ko péi ni toomwo na lé pwo anaa8.5 Ni toomwo… É ne he ni patén de Moosé (Lévitique 20.10; Deutéronome 22.22), ê toomwo me pa aiu, ke tai woilu, ke lu tai pwocuhinaado.. Ke kona wogo, ke ade aceli go pii ne kon?»
6Lé pii ten anaa beme lé tacebwénieng, be pwo aceli me lé pipé ne kon kon. Kehe e ciieng wo Iésu, ke e pwotii ko a mwodéin, neole pwo bwohemwo.
Woo paceli tice ta pwo ten?
78.7 Deutéronome 17.7Ke lé teko cuwo ko tahimwoeng. Ke e etieng wo Iésu, ke e pii telé pie: «Wo pace bééwé celi mwo te tice ta pwo ten, ke me e tabuhi tahi kon ace bécéiuhe péi.»
8Ke e te ciieng mwo wo Iésu, ke e te pwotii ne mwo pwo bwohemwo.9Ke me lé téne ni pwooti naa, ke lé engen he picéiuhi, tabuhi mu ko pana piukéiu nang. Ke lu te pimu cehi wo Iésu me êgi toomwo, he e mwo teko cuwo ânebuhen.
10Ke e etieng wo Iésu, ke e pii ten pie: «He élé wé wo lépwoli lé tautiko? Te tice paceli e pwocuhinaado tem?»
118.11 Ioane 5.14Ke e hegi ne ten wo êgi toomwo pie: «Pa apipune, caa tielé.» Ke e pii ten wo Iésu pie: «Woéo mwo, ke time é uce pwocuhinaado tem. Kehe go engen, ke tabuhi ni, ke time go bo uce pwo mwo ce naado celi ta.»
E pwéélang ne pwo a bwohemwo
128.12 Ésaïe 49.6; Ioane 1.4−9, 9.5, 12.46E pii mwo telé wo Iésu pie: «Woéo, ke é pwéélang pwo a bwohemwo. Wo paceli e âbé céing, ke time e bo uce engemwo ha a melepiing, kehe o eten a pwéélang ko a mulip.»
13Ke lé pii ten ne ni Farasaio pie: «Go te pipajuujuko8.13 Go te pipajuujuko—Tu rends témoignage de toi-même. Omehi mwo Pajuujuhi ne ha a Niinaado (Vocabulaire) ha anebwén ko a tii., be ana go pii, ke time uce pwonaado ne kon!»
148.14 Ioane 5.31−32, 7.28Ke e hegi ne telé wo Iésu pie: «Éa, é te pipajuujuéo, kehe nina é pii ne kong, ke te ni juuju. É te temehi he na é âbé mulang, ke é te temehi he na me é â lang. Kehe wogewé, ke time geé uce temehi he na é âbé mulang, ai é he celi é â lang. 158.15 Ioane 12.47Geé tauti pwohewii a bwohemwo. Kehe woéo, ke time é uce tauti pace apulie. 168.16 Ioane 5.30, 8.29Heme é tauti, ke é tauti ne ha a mwomwon, be time uce woéo cehi na é tauti; kehe te tai wogemu me Caa, na e neéo bé. 178.17 Deutéronome 19.15Ne he ni patén dewé, ke genye pine pie: “Mepie lu pii aceli céiu wo lupwoce apulie, ke genye céihi ne ko ana lu pii.” 188.18 1 Ioane 5.9É te pipajuujuéo, ke e te pajuujuéo mwo wo Caa na e neéo bé.»
19Lé tahimwoeng ne ni Farasaio pie: «He e wé wo caa tem?»
Ke e hegi ne telé wo Iésu pie: «Time geé uce temehiéo, ke time geé uce temehi mwo pa Caa tong. Hemepie geé temehiéo, ke me geé o te temehi mwo pa Caa tong.»
208.20 Ioane 7.30Ke e pii telé ni pwooti naa wo Iésu, ha a benaamwon na e pacémunilé ne ha a mwaiitihi, é he na e lang ni âpipati ni mwani. Te tice paceli me e imwieng, be mwo time uce téele a benaamwon den.
E patemehi a bwo engen den @ ne pele Caa
218.21 Ioane 7.34, 13.33E pii telé mwo wo Iésu pie: «É o engen, ke geé bo haneéo, kehe geé bo mele ne he ni ta pwo tewé. Be o pwocoon me geé â he na me é â lang.»
22Ke lé pii ne ni *Juif pie: «He e o â pitaunueng? Be e ko pii pie: “Time geé uce â he na me é â lang.”»
238.23 Ioane 3.31Ke e pii telé wo Iésu pie: «Wogewé, ke geé âbé mu pwo bwohemwo, kehe woéo, ke é opé mu he miiden. Ke wogewé, ke lépwo apulie pwo bwohemwo, kehe woéo, ke time uce pa apulie éni pwo bwohemwo. 24É mu ko anaa, ke é pii tewé pie, geé bo mele ne he ni ta pwo tewé. Éa, geé o bo mele ne he ni ta pwo tewé, hemepie time geé uce céihi pie, ‘*Woéo [ânebun, ke é jenaa, ke é dieli mwo]’.»
25Ke lé tahimwoeng pie: «Wogo, ke he woo?»
Ke e hegi ne telé wo Iésu pie: «É caa te cuwo ko pii tewé mu ha atabuhi kon8.25 É caa te cuwo ko pii tewé mu ha atabuhi kon—ai É ko ade na é hegi ne tewé?. 26Hiwon ni naado na me é pii ne kowé, ke me é tauti ne kowé. Kehe é te pii pwaatihi cehi ana é téne mu ko pana e neéo bé, be pana e pii a juuju.»
27Time lé uce temehi pie e ko cihe telé ko [Padué] Caa. 288.28 Ioane 3.14Ke e pii telé wo Iésu pie: «Hemepie geé pieti da8.28 Pieti da—E pii wo Iésu ko a bwo cemeiteeng ne ko a kuricé, ke é ko a bwo mwojuia cemwo ten ne mwo pele Padué ne he miiden. pa Nahi Apulie, ke geé o temehi pie woéo, ke te ‘Woéo [ânebun, ke é jenaa, ke é dieli mwo]’. Ke geé o temehi pie time é uce pipwo ni naado mu kong, kehe é pii ni naado na é picaa mu ko Caa. 29Wo pana e neéo bé, ke te e pelong. Time e uce pineéo cehi, be é te cuwo ko pwo nina wâé ten.»
30É ha a benaamwon na e pii anaa wo Iésu, ke hiwon ni apulie na lé céihi ne kon.
A juuju ke e âbé mu ko Padué
31Ke e pii te ni Juif na lé céihi ne kon wo Iésu pie: «Hemepie geé cumang ne ko ni pwooti na é pii tewé, ke a juuju pie wogewé, ke ni acémun dong. 32Geé o temehi a *juuju. Ke a juuju, ke e bo tuwokewé.»
338.33 Mataio 3.9Ke lé pii ten pie: «Wogeme ne ha a pwomwoiu te *Abérama, ke time geme mu uce téele â penem tice ja kon de pace apulie. Ke go o woté ko ace bwopiinen deme pie, o bo tuwokeme?»
34-358.34 Roma 6.16,20Ke e hegi ne telé wo Iésu pie: «Éa, é pii tewé a juuju pie: Wo pana e pwo nina ta, ke pa *apenem tice ja kon de ni ta pwo ten. Ke wo pa apenem tice ja kon, ke time e uce mu taaci ha a pwomwoiu te pa caa ten. Be te pa naîn cehi na e mu ha a pwomwoiu dieli mwo. 36Hemepie e tuwokewé wo pa Naî [Padué] ke o caa te tice aceli o mwo toole gewé kon. 37É te temehi pie wogewé ha a pwomwoiu te Abérama. Kehe geé hane me geé taunuéo, be time geé uce hegi ni pwooti tong. 38Woéo, ke é pii ni naado na é alihi ne pele Caa tong. Kehe wogewé, ke geé te pwo nina geé picaa mu ko pa caa tewé.»
398.39 Mataio 3.9Ke lé hegi ne ten pie: «Wo Abérama pa caa teme!»
Ke e pii telé wo Iésu pie: «Hemepie wogewé ni ju naî Abérama, ke geé o pwo ni penem na e pwo. 40Woéo, ke é pii tewé a juuju na é téne mu pele Caa. Ke é jenaa, ke geé hane beme é mele. Abérama, ke time e uce pwo anaa! 418.41 Ésaïe 63.16Wogewé, ke geé te pwohewii pa caa tewé.»
Ke lé hegi ne ten pie: «Wogeme, ke time uce ni ewa mu ko pace céiu apulie. Te céiu pa caa teme, ke wo Padué.»
Time geé uce naî Padué
42Ke e pii telé wo Iésu pie: «Hemepie wo Padué, ke pa Caa tewé, ke o eânimewé tong. Be woéo, ke é âbé mu ko Padué. Ke woéo éni mu kon. Time é uce piâbé mu kong, kehe wo Padué na e neéo bé. 43É mu ko ade na time geé uce téne temehi nina é pii tewé? Be time geé uce tabemi ni pwooti tong.
448.44 1 Ioane 3.8«Be te wo *Caatana pa caa tewé! Ke nimewé me geé pwo nina nimen kon. Weeng, ke pa ataunuhi apulie mu ha atabuhi kon. Time e uce mu ha a juuju, be te tice juuju kon. E te pii ni gele, be te pa agele. Be weeng, ke pa caa te a gele.
45«Ke woéo, ke é pii a juuju. Ke é mu ko anaa, na time geé uce céihi ne ko ana é pii. 468.46 2 Korénit 5.21; 1 Pétéru 2.22Hadeniiwé, ke te tice paceli jan me e pii pie pwo ni ta pwo tong. É pii a juuju, ke time geé uce céihi ne ko ana é pii kona woté? 478.47 1 Ioane 4.6Pa apulie te Padué, ke e tabemi ni pwooti te Padué. Kehe wogewé, ke time geé uce tabemi, be time geé uce apulie te Padué.»
Iésu me Abérama
488.48 Maréko 3.21−22Ke lé pii te Iésu ne ni Juif pie: «Te a juuju pie wogo, ke pa apulie *Samari, be e kom a jenenaado!»
49E hegi ne telé wo Iésu pie: «Ûhu, te tice jenenaado kong, be é pipaunu Caa tong. Kehe wogewé, ke time geé uce pipaunuéo. 50Time é uce hane *a wâé tong, kehe pwo pana e hane a wâé tong, ke e tauti. 518.51 Ioane 5.24Éa, é pii tewé a juuju pie: Hemepie pwo paceli e ténedehi ni pwooti tong, ke time e o uce mele.»
52Ke lé pii te Iésu ne ni Juif pie: «É jenaa, ke geme caa temehi pie, e kom a jenenaado. E caa mele wo Abérama me ni péroféta, ke go pii wogo pie: “Hemepie pwo paceli e ténedehi ni pwooti tong, ke time e o uce mele.”
53«He te junihe piubwo go koja Abérama, pa caa teme, na e caa mele me ni péroféta? He go pipééko me pa de?»
É te mi mu ânebuhe Abérama
54Ke e hegi ne telé wo Iésu pie: «Time é uce pwo me é pipaunuéo, be mepie é pipaunuéo, ke o te piticenaado ne kon. Te wo Caa tong na e te ne tong a wâé. Weeng na geé pii kon pie Padué hewé! 55Kehe time geé uce temehieng. Kehe woéo, ke é te temehieng. Hemepie é pii pie time é uce temehieng, ke é o gele pwohewiikewé. Kehe é te temehieng, ke é te ténedehi ni pwooti ten. 56Abérama, pa caa tewé, ke e pipwodéén, be e niimihi pie e o alihi a tan na é tuie hen. Ke e caa alihi, ke te nihe ubwo a bwo piwâénimen.»
57Ke lé pii te Iésu ne ni Juif pie: «Mwo time uce 50 ni jo hem, ke he go caa ali Abérama?»
588.58 Ioane 1.1Ke e hegi ne telé wo Iésu pie: «Éa, é pii tewé pie ânebuhe a bwo tuie te Abérama, ke caa te woéo lang.»
59Ke lé pé ni péi beme lé tahi ko Iésu, kehe e taduwo kolé, ke e wie mu ha a mwaiitihi.
9E pwo me e niê wo pa bwi
1He e ko â pwo pwaaden wo Iésu, ke e ali pa apulie na bwi nang, tabuhi ha a bwo âbeele ten. 29.2 Ézékiel 18.20; Luka 13.2,4Ke lé tahimwo Iésu wo lépwo acémun den pie: «Pa apipune, he é mu ko ade na wo pa apulie ce, ke e âbeele he bwi nang? Wonaa mu ko ni ta pwo ten, ai ni ta pwo te lu nyaa me caa ten?»
39.3 Ioane 11.4Ke e hegi ne telé wo Iésu pie: «Time uce weeng, ke time uce wo lu nyaa me caa ten. A bwo bwi nang, ke pwo beme e habwii a junuun wo Padué ne kon. 4He mwo pwang, ke wâé heme genye pwo ni penem de pana e neéo bé. Be, me e tuie a bwén, ke te tice paceli jan me e penem. 59.5 Mataio 5.14; Ioane 8.12He mwo woéo pwo bwohemwo, ke woéo pa pwéélang pwo bwohemwo.»
69.6 Maréko 8.23E caa pii anaa wo Iésu, ke e cumi ole pwo bwohemwo, ke é ko a cumihen, ke e pwo me titi a pule, ke e pé ke e ne ko ni naamii pali bwi. 7Ke e pii ten pie: «Go â puuko ne he tabe ne Siloé.» Siloé, a bwopiinen pie ‘pahedeeng’.
Ke wo pali bwi, ke e â puu a pwahamiin. Ke me e mwojuia mwobé, ke e caa niê ehi.
Lé téele kon wo lépwo apulie
8Pa apulie naa, ke pa a-ile. Ke lé pitahimwolé ne ni apulie na lé alieng ânebun me ni béén pie: «He woo paje? He time uce wo pali bwi li e mu tee tebwo, ke e ile?»
9Ke lé pii wo lépwo béén pie: «Éa, weeng.» Kehe lé pii ne ni béén pie: «Ûhu! Time uce weeng. Kehe pana te ju pwohewiieng.»
É nelang, ke e pii telé pie: «Te woéo.»
10Ke lé tahimwoeng ne ni apulie pie: «Go woté ko ace bwopwonen me go niê?»
11Ke e hegi ne telé pie: «Wo pa apulie na pii kon pie Iésu, ke e pé a hepule, ke e ne ko ni naamiing, ke e pii tong pie me é â puuéo ne he tabe ne Siloé. Ke é ân ke é puuéo, ke é caa niê!»
12Ke lé tahimwoeng pie: «He e wé naa wo pa apulie naa?»
Ke e hegi ne telé pie: «Time é uce temehi.»
Lé tahimwo pali bwi ni Farasaio
13Lé pé pali bwi nge céii ni *Farasaio. 14A tan na e pé a hepule hen9.14 A tan na e pé a hepule hen—Lé pii pie, a bwo bitehi na a pule, ke a penem na iitihi ha a tan iitihi. wo Iésu ke e pwo me e niê wo pali bwi, ke é ha a tan iitihi. 15Ke lé uce tahimwo pali apulie ne ni Farasaio pie: «Go caa niê jenaa? He ade aceli e pwo tem?»
Ke e pii telé pie: «E ne ko lupwo naamiing ni hepule, ke é â puuéo, ke é jenaa, ke é caa niê.»
16Ke lé pii ne ni béélé pie: «Time e uce âbé mu ko Padué wo pana e pwo anaa, be time e uce paciitihi a tan iitihi!»
Kehe lé pii ne ni béén pie: «Wo pace apulie celi pwo ce ta pwo ten, ke pwocoon me e pwo ace inenaado celi pwojunuun celi wonaa.» Ke time lé uce piténelé wo lépwo Farasaio.
179.17 Ioane 4.19Ke lé tahimwo mwo pali bwi pie: «Wogo, ke he ade aceli go pii ne ko pana e pwo me go niê?»
Ke e hegi ne telé pie: «Pa péroféta.»
Lé tode lu nyaa me caa ten
18Kehe time uce nimelé me lé céihi pie bwi nang ânebun, ke é jenaa ke e caa niê ehi. Ke lé tode lu nyaa me caa ten, 19ke lé tahimwolu pie: «Wo paje, ke he te pa naîu? Ke geu pii pie bwi nang, he e mwo âbeele? É jenaa, ke e caa niê. He ade aceli e tuie ne kon?»
20Lu nyaa me caa ten, ke lu hegi pie: «Gemu temehi pie te pa naîmu, ke e âbeele he te bwi nang. 21Ke é jenaa, ke e caa niê. Kehe time gemu uce temehi aceli e tuie ne kon. Ke time gemu uce temehi pie he woo paceli e pwo me e niê. Geé te tahimwoeng, be caa te ubwo nang! Ke e o te hegi ne tewé!»
22Lu pii pie wonaa wo lu nyaa me caa ten, be mwotilu ko ni apihuô juif. Be lé caa mi pii pie, hemepie lé pii pie wo Iésu, ke pa *Mesia, ke lé o pawielé mu ha a *mwotapitihi. 23É mu ko anaa, ke lu pii wo lu nyaa me caa ten pie: «Caa te ubwo nang! Ke geé te tahimwoeng!»
Lé tahimwo mwo pali bwi
24Ke lé tode mwo pali bwi ne ni Farasaio a béokelohen, ke lé pii ten pie: «Go pii a juuju ne he pwahamii Padué! Geme te temehi pie, pana e pwo me go niê, ke pa apulie na ta nang.»
25Ke e hegi ne telé pie: «Time é uce temehi pie pace apulie celi ta nang. Te céiu ana é temehi pie, bwi jo, ke é jenaa, ke é caa niê.»
26Ke lé tahimwoeng mwo pie: «He ade aceli e pwo tem? He e woté ko ace bwopwonen me go niê?»
27Ke e hegi ne telé pie: «É caa pii tewé, ke time geé uce tabemiéo. Kona nimewé me geé téne mwo kona woté? Me geé pipwoeabwé te Iésu mwo, wogewé?»
28Ke lé pipiitaeng, ke lé pii ten pie: «Te wogo pa eabwé te pa apulie naa! Wogeme, ke ni eabwé te *Moosé! 29Wogeme, ke geme temehi pie e cihe ne ko Moosé wo Padué, kehe wo panaa, ke time geme uce temehi pie e âbé mu wé!»
E pajuujuhi ne telé a junuu Iésu
30Ke e pii telé wo pali bwi pie: «Te ité! Be e pwo me é niê, kehe icehi ana wogewé, ke time geé uce temehi he celi e âbé mulang! 319.31 Psaume 34.16Genye te temehi pie wo Padué, ke time e uce pitabemi nina ta jélé, kehe e te pitabemi pana e ténedeeng, ke e pwo nina e pii. 32Time genye uce téele téne pie, pwo pace apulie celi e pwo me e niê wo paceli bwi nang tabuhi ha a bwo âbeele ten. 33Hemepie time e uce âbé mu ko Padué, ke o time uce jan ne kon me e pwo aceli wonaa.»
349.34 Psaume 51.7Ke lé hegi ne ten pie: «Wogo, na go âbeele ne ha a ta, ke nimem me go pacémunikeme?»
Ke lé neeng wie.
Ni ju bwi
35Ke e téne wo Iésu pie lé pawie pali bwi. Ke e â tooeng, ke e pii ten pie: «He go te céihi ne ko pa Nahi Apulie?»
36Ke e hegi ne ten wo pali apulie pie: «Pa apipune, he woo panaa, beme é céihi ne kon?»
37Ke e pii ten wo Iésu pie: «Go caa alieng jenaa, be weeng na e ko cihe tem.»
38Ke e pii ten wo pali apulie pie: «Padaame, é céihi.»
Ke e tidihi jilin he pwahamii Iésu.
Lépwona muhi telé me lé alihi
39Ke e pii wo Iésu pie: «É tuie ne pwo bwohemwo beme lé niê ne ni bwi, ke me bwi nina lé niê. Weengaa a tautinaado.»
409.40 Mataio 15.14É he lé téne anaa ne ni béé Farasaio na lé mu lang, ke lé tahimwoeng pie: «He bwi geme mwo?»
41Ke e hegi ne telé wo Iésu pie: «Hemepie bwi gewé, ke o te tice ta pwo tewé. É jenaa, ke geé pii pie: “Geme caa niê.” É mu ko anaa, ke geé o te mu he ni ta pwo tewé.»
10Iésu ke pa awéihi muto
1[E pii mwo wo Iésu pie]: «É pii tewé a juuju pie: Wo pana e taa pwo a goomwa babé te ni muto, ke me time e uce taa ha a pomwa kon, ke wo panaa, ke pa abune, ke pa apulie ta. 2Kehe wo pana e taa ha a pomwa, ke pa ju awéihi muto. 3Ke e tehi ne ten a pomwa wo pa awéihi nen. Ke lé téne temehi10.3 Lé téne temehi…ne ni muto… Ne pele lépwo Juif, ke ni muto te ni apulie na hiwon, ke lé pimu ibu ha a babé na céiu heme bwén. a patin ne ni muto, he e toii ni niilé, ke e péélé wie. 4Ke me e caa tai pawielé, ke e engen ânebuhelé. Ke lé âcéin, be lé téne temehi a patin.5Time lé uce âcéi pace céiu apulie, kehe lé o cela kon, be time lé uce téne temehi ni pati ni béé apulie.»
6Ke wo lépwona lé téne a ocine naa, ke time lé uce temehi aceli nimen me e pii telé.
Woéo pa pomwa
7Ke e pii mwo telé wo Iésu pie: «Éa, é pii tewé a juuju pie: *Woéo pa pomwa te ni muto. 810.8 Jérémie 23.1−2; Ézékiel 34.2−3Wo lépwona lé âbé ânebuhung, ke ni abune, ke ni apulie ta. Ke ni muto, ke time lé uce ténedelé. 9Woéo pa pomwa. Wo paceli e taabé kong, ke o celuimieng. Ke e o taa ke e o wie, ke e o te tooli ce wiinaado ten.
10«Wo pa abune, ke e te ju âbé beme e bune, ke me e taunuhi, ke pwotahi. Kehe woéo, ke é âbé me é pamulipi ni apulip, ke me hején a mulihelé.»
Woéo pa ju awéihi muto
1110.11 Psaume 23.1; Pii Beetihi 7.17«Woéo pa ju awéihi muto. Ke pa ju awéihi muto, ke e patupwo a mulihen me delé. 1210.12 Apostolo 20.29Wo pana e cile muto me pwocuhieng, ke time uce pa ju awéihi muto, be time uce ni muto ten. Ke me e alihi a wota apiwii, ke e necu ni muto, ke e cela. Ke ali wota apiwii, ke e pé ni muto, ke e pwo me lé pipiiden ne ni béén. 13Ke e cela wo pana e penem me pwocuhieng, be time e uce cile ehi ni muto.»
É patupwo a mulihung me delé
14«Woéo, ke pa ju awéihi muto, ke é te temehi ni muto tong, ke lé te temehiéo. 1510.15 Mataio 11.27; 1 Ioane 3.16Pwohewii a bwo temehiéo te Caa, ke a bwo temehi Caa tong. Ke é patupwo a mulihung me delé. 1610.16 Ésaïe 56.8; Ézékiel 34.23Mwo te pwo ni béé muto tong na mwo tielé ha a babé10.16 Mwo te pwo ni béé muto tong—Lépwo acéihi na time uce lépwo Juif.. Woélé mwo, ke me é péélé bé. Ke lé o téne a pating, ke o te céiu a pubuulé, ke o te céiu pa awéilé.
1710.17 Filipi 2.8−9«Eânime Caa tong, be é patupwo a mulihung, beme é bo hegi mwo. 18Te tice paceli e o pé a mulihung, kehe é te ne mu kong. Etong me é ne, ke etong me é pé mwo. A pihuô naa, ke é hegi mu ko Caa.»
Lé pipiilé mwo mu kon
19Ke time lé uce piténelé mwo ne ni Juif mu ko ni pwooti te Iésu. 20Be hiwon ni béén mu kolé na lé pii pie: «Pwo ace jenenaado kon! Pihauli nang! É mu ko ade na geé tabemieng?»
21Kehe lé pii ne ni béén pie: «Mepie e kon ace jenenaado, ke time e o uce wonaa ko ace bwo cihe ten. Kona a duéé, ke o te jan me e tehi ni naamii ni bwi?»
Muhi telé me lé céihi ne ko Iésu
22É ha a benaamwon ko ta-amu, é ne *Iérusaléma, ke a *pipwodéén ko a bwo tehi ne mwo a *mwaiitihi. 23Ke e mu lang wo Iésu, ke e âdé ke âbé ha a mwaiitihi, ne ha a ‘Mwa te Solomona’10.23 ‘Mwa te Solomona’—Te tice goomwa kon ke te junihe ubwo ni an. Omehi a note ko Apostolo 3.11..
24Ke lé pitaineibulé ne ko Iésu ne ni Juif, ke lé pii ten pie: «He go pwo me geme ucéiko dieli éniile? Mepie wogo pa *Mesia, ke go pii ehi teme!»
25Ke e hegi ne telé wo Iésu pie: «É caa pii tewé, kehe time geé uce céihi ne ko ana é pii. Ke lé pajuujuéo mwo ni penem na é pwo mu ko Caa. 26Ke time geé uce céihi, be time uce wogewé ni muto tong.»
Lé temehiéo ne ni muto tong
27«Lé téne temehi a pating ne ni muto tong. Ke é temehilé, ke lé âbé céing. 2810.28 Ioane 3.16, 6.39Ke é ne telé a mulip ne pele Padué dieli mwo. Time lé uce mele, ke te tice paceli e bo péélé mu ha a naatiing. 29Be wo Caa na e nelé tong, ke e daaité koja ati ni naado. Ke o te tice paceli e o péélé mu ha a naatii Caa. 30Wogemu me Caa, ke te céiu gemu.»
Lé pwo me lé ahieng
31Ke lé pé mwo ni péi ne ni Juif, beme lé taunueng. 32Ke e pii telé pie: «Hiwon ni naado na wâé na é pwo mu ko Caa, ne he pwahamiiwé. Ke he ade mu he nina é pwo, celi nimewé me geé taunuéo kon?»
3310.33 Lévitique 24.16Ke lé hegi ne ten pie: «Time uce é mu ko ace naado celi wâé celi go pwo, na nimeme me geme taunuko, kehe é mu ko ana go cihe me ta ne ko Padué. Kehe wogo, ke pa apulie, ke nimem me go pwo me wogo Padué!»
Woéo ko Caa ke e kong
3410.34 Psaume 82.6Ke e pii telé wo Iésu pie: «Caa tii ne he ni patén dewé pie, e pii wo Padué pie: Wogewé, ke ni naî Padué10.34 Ni naî Padué—Élohim he pwo ébéru. Alo lupwo bwopiine a pwooti naa: Ni naî Padué, ai Lépwo atautinaado. É ne ha a tii Psaumes, ke a pwooti ko lépwo atautinaado te lépwo Juif.!Psaume 82.6
35Ke pwocoon me tili taabwon ana tii ne he ni tii iitihi. Hemepie e toii ko ni apulie pie naî Padué, 36ke é ko ade na geé pii pie é picihe hauli ne ko Padué me é pii pie, woéo pa Naîn? Be wo Caa na e pipégaliéo, ke e pahedeéo bé ne pwo bwohemwo.
37«Mepie time é uce pwo ni penem na e ne tong wo Caa, ke geé nemwo céihi ne kong! 3810.38 Ioane 14.10−11Kehe icehi ana mepie é pwo, ke wâé heme geé céihi. Be mepie pwocoon ne kowé me geé céihi ne kong, ke geé céihi ne kong mu ko ni naado na é pwo. Beme geé téne temehi pie e kong wo Caa, ke woéo, ke é mu ko Caa.»
39Ke lé hane mwo me lé imwi Iésu, kehe pwocoon ne kolé.
4010.40 Ioane 1.28Ke e engen wo Iésu, ke e mwojuia ngemwo ko a céiu goo a éémwa Ioridano, he na e mi *puu apulie nelang wo Ioane. Ke e mu lang.
41Hiwon ni apulie na lé âbé tooeng, ke lé pipii telé pie: «Te tice inenaado celi pwojunuun celi e pwo wo Ioane, kehe te ni juuju ati nina e pii ne ko Iésu.»
42É nelang, ke hiwon ni apulie na lé céihi ne kon.
11A bwo mele te Lazare
111.1 Luka 10.38−39Pwo pa céiu apulie na cunu nang, na pii kon pie Lazare. E mu Bétani11.1 Bétani—Time uce piwien me a Bétani he na e pipuu apulie nelang wo Ioane ha a 1.28., a mwopopwaalé te Maria me ê béén Marte. 211.2 Ioane 12.3Wo Maria11.2 Maria—Omehi Ioane 12.3., ke êgi toomwo li e céihi ne pwo ni a Padaame a tabe ûde, ke e tahi ko ni apunin. Ke ê iiti Lazare, pali cunu nang.
3Lu ténaâjién, ke lu pahede pa céiu apulie, me e â pii te Iésu pie: «Padaame, pali eânimem den, ke cunu nang.»
Time e uce piepin ko engen
411.4 Ioane 9.3Me e téne anaa wo Iésu, ke e pii pie: «A cunu na e ko Lazare, ke time e o uce metihi, kehe a bwopwonen me e habwii a junuun wo Padué. Be é mu ko anaa, ke lé o alihi a junuu pa Naîn.» 5Junihe eânimen de Marte me ê béén, ke wo Lazare. 6He e téne pie cunu Lazare, ke e mwo mu lang he na alo ni tan.
7Ke é alecehen, ke e pii te ni acémun den pie: «Genye âmwo *Judé.»
8Ke lé pii ten ne ni acémun den pie: «Pa apipune, ha ali céiu tan, ke lé haneko ne ni *Juif na lé mu lang, beme lé ahiko ko péi me lé taunuko. Ke nimem me go mwojuia ngemwo lang?»
9Ke e hegi ne telé wo Iésu pie: «Ha a tan, ke 12 ni inetéale. Hemepie genye engen heme pwang, ke time genye uce tupwo, be te pwéélang he na genye â lang. 10Kehe mepie genye engen he bwén, ke genye o tupwo, be time uce e konye a pwéélang.»
E mele wo Lazare
11Ke e pii mwo wo Iésu pie: «E caa puluta wo pa béénye Lazare, kehe é o â paûmiêeng.»
12Lé pii ten ne ni acémun den pie: «Padaame, mepie e puluta, ke o wâé nang!»
13Nime Iésu me e pii pie, e caa mele, kehe lé niimihi ne ni acémun den pie, e teko ju pule. 14Ke e pii telé ehi pie: «E caa mele. 15Time é uce mu lang, kehe é pipwodéén. Wonaa mu kowé, beme geé céihi ne kong. Kehe genye â pele Lazare!»
1611.16 Maréko 14.31Ke wo Toma11.16 A nii ‘Toma’, ke e âbé mu ko a bwopiinen pie “péidu” he pwo ébéru. Grek: Didymus., pana pii kon mwo pie ‘pa Péidu’, ke e pii te ni béé acémun pie: «Genye tai ân, beme genye tai mele me Iésu11.16 E temehi wo Toma pie, hemepie lé â Iérusaléma, ke wieli lé o taunu Iésu wo lépwo Juif.!»
Te junihe téé lu pwaadeniin
17Ke é he e tehene ngen wo Iésu, ke e téne pie caa paa ni tan na lé ne Lazare ha a mwa péi. 18Bétani, ke é mwonuhi *Iérusaléma, he na cié ni kilomètre ngelang. 19É mu ko anaa, ke hiwon ni Juif na lé âbé too Marte me Maria, beme lé tuie ne kolu ko a bwo mele te Lazare.
20E téne wo Marte pie e tuie wo Iésu, ke e âbé beniieng. Kehe wo Maria, ke e te mu pwomwo. 21Ke e pii wo Marte te Iésu pie: «Hemepie teko wogo éni, ke me time e o uce mele wo pa iitiéo. 22Kehe é ha a benaamwon ce, ke é te temehi pie tai ni naado na go ilehi koja Padué, ke e o te tai ne tem ati.»
Woéo pana é ne a mulip
23Ke e pii ten wo Iésu pie: «Pa iitiko, ke e o mulie cemwo mu ha amele.»
2411.24 Ioane 6.40E hegi ne ten wo Marte pie: «É te temehi pie e o mulie cemwo hemepie lé o mulie cemwo ne ni amele ha a *Tan Alece.»
25Ke e pii ten wo Iésu pie: «*Woéo pa mulie cemwo ke pa mulip. Wo pana e céihi ne kong, ke eten a mulie, te piwien hemepie e caa mele. 26Ke tai nina lé mulie heme lé céihi ne kong, ke time lé o uce mele11.26 Mele—Mele dieli mwo.. Go te céihi ne ko anaa?»
2711.27 Ioane 6.69Ke e pii ten wo Marte pie: «Éa, go Padaame! É céihi pie wogo, ke pa *Mesia, pa *Naî Padué na me e âbé ne pwo a bwohemwo.»
Lu picihe me Maria
28He e caa pii anaa wo Marte, ke e â tode ê ciéén, Maria, ke e pii ten pie: «E éni wo Padaame, kehe e todeko.»
29He e téne anaa wo Maria, ke e te caama kuti ke e â too Iésu. 30Be time e uce téele taa ha a mwopopwaalé, kehe mwo te é he na e tooeng lang wo Marte. 31Ni Juif na lé âbé tuie ne ko Maria ne ha a pomwa ten, ke lé alieng he e te caama kuti ke e â wie. Ke lé âcéin, be lé niimihi pie e â é, he iitihi.
32Me e tehene nge ha a duaan na e mu hen wo Iésu, ke e tidihi jilin ko an, ke e pii ten pie: «Padaame, mepie te wogo éni, ke me time e o uce mele wo pa iitiéo!»
E é pai pa béén
33Ke me e alieng wo Iésu he e é me ni Juif na lé âbé céin, ke te nihe penem a pwonimen, ke piwahin nang. 34Ke e tahimwolé pie: «He geé neduwoeng wé?»
Ke lé pii ten pie: «Padaame, go âbé ke go bo alihi.»
35Ke e é wo Iésu. 36Ke lé pii ne ni Juif pie: «Geé alihi, be te junihe eânimen den!»
3711.37 Ioane 9.6Ke lé pii ne ni béén pie: «Weeng pana e tehi ni naamii pa bwi. Kona pwocoon me e pwo me time e uce mele wo Lazare?»
E mulie cemwo wo Lazare
38Ke te nihe penem a pwonime Iésu. Ke e â ko a bwomu, a mwa péi na capuhi ko a pilehe péi. 39Ke e pii pie: «Geé pétaabwon a péi!»
Kehe wo Marte, ê iiti pali e caa mele, ke e pii ten pie: «Padaame, caa ûde nang, be caa paa ni tan na e lang.»
40Ke e pii ten wo Iésu pie: «É caa pii tem pie, mepie go céihi, ke go o alihi a bwo ubwo na a wâé te Padué.»
41Ke lé pétaabwon ali péi. Ke e eti ni naamiin wo Iésu, ke e pii pie: «Caa, é olééhi ne tem, be go téneéo. 42Ke woéo, ke é te temehi pie go te téneéo. Kehe é cihe, beme lé céihi ne ni apulie na élé aujeniéo pie, wogo na go pahedeéo bé.»
43Ke é alecehe anaa, ke e cihe da ko miiden, ke e pii pie: «Lazare, go wie mulang!»
44Ke e wie wo pali amele! Ni an me ni in, ke cie ko ni mwaanu. Ke a pwahamiin, ke tawii mwo ko a mwaanu. Ke e pii telé wo Iésu pie: «Geé tuwo mu kon nina lé cieeng kon, ke neeng me e engen.»
Lé piténelé me lé taunu Iésu
4511.45 Ioane 7.31Hiwon ni Juif na lé â pele Maria, ke lé alihi nina e pwo wo Iésu, ke lé céihi ne kon.
4611.46 Luka 16.31Kehe ni béén, ke lé â too ni *Farasaio, ke lé uti telé nina e pwo wo Iésu. 47Ke lé taineibuhi a *mwohuô wo lépwo caa te lépwo *apwoâpwailo me ni Farasaio, ke lé pii pie: «He ade aceli genye o pwo? Be hiwon ni *inenaado na pwojunuun na e pwo wo pa apulie ce.
48«Hemepie genye te neeng me e pwo, ke lé o tai céihi ne kon ne ni apulie ati. Ke lé o âbé ni coda roma, ke lé o tanahi a *mwaiitihi tenye ke a bele tenye11.48 Wo lépwo apihuô juif, ke mwotilé pie wo lépwo acéihi ne ko Iésu, ke lé cubwoni lépwo Roma, woélé na lé pihuô ne ha amu telé.!»
Wâé heme e mele wo pana céiu nang
49Ha a jo naa, ke wo pa *daame he lépwo apwoâpwailo, na pii kon pie Kaïfe. Ke e pii telé pie: «Te tice aceli geé temehi? 50Wâé hemepie e mele wo pana céiu nang me de a puapulie, beme time uce tanahi a amu ati. Ai, kona te time geé uce temehi anaa?»
51Time e uce âbé mu kon ni pwooti naa, be weeng, ke pa daame he lépwo apwoâpwailo ha a jo naa, ke e mi pii pie, e bo mele me de a bele juif wo Iésu. 5211.52 Ioane 10.16Kehe time e uce pwo cehi me de a bele juif, kehe me e taineibuhi me céiu ni naî Padué na élé ati he ni piduaan ne pwo a bwohemwo.
5311.53 Ioane 5.18Ke tabuhi ha a tan naa, ke lé pitaineibulé ne ni apihuô juif, beme lé pwo me e mele wo Iésu. 54É mu ko anaa, ke caa time e uce âdé ke âbé he pwahamiilé wo Iésu. Kehe e engen mulang, ke e â ha a céiu duaan ko a melé, ne ha a céiu mwopopwaalé na pii kon pie Éfraïm. Ke e mu lang me ni acémun den.
Lé ucéieng ne Iérusaléma
55Caa e mwonu a tan ko *Pacika, a *pipwodéén de ni Juif, ke hiwon ni apulie na lé engen mu he ni amu telé, beme lé taa Iérusaléma ânebuhe a Pacika, beme lé pwo a *pwoiitihi ko a bwo wâé genye ne pele Padué, pwohewii a patén de ni Juif. 56Lé hane Iésu, ke lé pipii telé ne ha a mwaiitihi pie: «Geé niimihi pie woté? E o te âbé ne ko a pipwodéén?»
57Ke ni caa te lépwo apwoâpwailo me ni Farasaio, ke lé huôhi pie, hemepie pwo pace apulie celi e temehi he celi e lang wo Iésu, ke me e âbé pii telé, beme lé imwieng.
12E puu lupwo a Iésu wo Maria
Mataio 26.6−13; Maréko 14.3−9; {Luka 7.36−50}
112.1 Ioane 11.1,43Mwo 6 ni tan ânebuhe a *Pacika, a *pipwodéén de lépwo *Juif, ke e tehene nge Bétani wo Iésu. Ke e mu pele Lazare, pali e pwo me e mulie cemwo wo Iésu. 212.2 Luka 10.40Ke lé tebwo pwo taap me ni béén, ko a wiinaado na lé caa mi piwâam kon. Ke wo Marte, ke e âdé ke âbé, beme e wéihi a taap. 312.3 Luka 7.37−38Mepwo é ne ko Maria, ke e pé a mwotabe na oba† ko tabe ûde12.3 Mwotabe na oba—Grek: 500 ml; Tabe ûde—A niin pie nard. na te junihe ubwo a cuhin. Ke e céihi ne pwo ni a Iésu, ke e tahi ni an ko ni apunin. Ke te ju ûde wâé ha ali mwa.
4[Kehe time uce wâé te] Judas Iscariot, pa céiu *acémun de Iésu, pali e bwo icueng. Ke e pii pie: 5«Woté? É ko ade na time e uce icuhi a tabe ûde ce, ke me nye ne a mwani te nina tice delé? Be pwo million12.5 Million—Grek: 300 mwani péi (deniers). A cuhi pa apulie ha a jo na céiu. ko a cuhin!»
6Time e uce pii anaa hemepie eânimen de nina tice delé, kehe e wonaa be pa abune. Ke weeng na e cile a mwomwani telé, ke e mu pé mu kon.
7Ke e pii wo Iésu pie: «Go neeng! Be e caa mi pwo anaa ne ko a tan na lé o bo neduwoéo hen. 812.8 Deutéronome 15.11Be o tee élé pelewé wo lépwona tice delé, kehe woéo, ke time é o uce tee mu pelewé.»
Lé picihe me lé taunu Lazare
9Hiwon ni Juif na lé téne pie e mu Bétani wo Iésu, ke lé âbé nelang. Time uce é mu kon cehi, kehe nimelé me lé ali mwo Lazare, pana e pwo me e mulie cemwo. 10Kehe lé picihe wo lépwo caa te lépwo *apwoâpwailo, me lé taunu mwo Lazare. 1112.11 Ioane 11.45Be wonaa mu ko Lazare, me hiwon ni Juif na lé wie mu pelelé, ke lé céihi ne ko Iésu.
Lé pipaunu Iésu he e taa Iérusaléma
Mataio 21.4−9; Maréko 11.7−10; Luka 19.36−38
12Ha acaama hen, ke hiwon ni apulie na lé âbé ne ko a pipwodéén ko a tan ko Pacika, be lé téne pie e taa *Iérusaléma wo Iésu. 1312.13 Psaume 118.25−26; Ioane 1.49Ke lé pé ni madi alica, ke lé â beniieng, ke lé toii me ubwo pie:
«Osana12.13 Osana—A pwooti he pwo ébéru, na lé pii wo lépwo Juif na lé pwoiitihi. Éni, ke a bwopiinen pie: Nye pipaunu Padué!!Pipwoun de Padué!
*Adéi pa apulie
na e âbé ne he nii Padaame!Psaume 118.26
*Adéi Padaame he ni *Isaraéla!»
1412.14 Zakari 9.9Ke e pé a nahi buriko wo Iésu, ke e tebwo huîin, pwohewii ana caa te tii ne he ni tii iitihi pie:
15Wogo ê nahi toomwo Sion12.15 Ê nahi toomwo Sion—Iérusaléma, ke a niin mwo pie Sion, be a nii a céiu juwole na lé pwo ne pwon a pwomwo ubwo. ‘Ewa toomwo Sion’, ke a bwopiinen pie, a bele Iérusaléma na a béhabwiine a amu Isaraéla.,
go nemwo pwo me mwotiko!
Be e âbé wo Padaame hem,
he e tebwo huîi a nahi buriko12.15 E tebwo huîi a nahi buriko—Pa daame Davita, ke e pwo me e taa pwo a buriko ten wo pa naîn Solomona, beme e habwii pie weeng pa daame. (1 Rois 1.33−35,44,45). Wo Iésu, ke e habwii pie weeng, ke pa piebehi Davita, ke pa daame na caa mi piieng..Zakari 9.9
1612.16 Ioane 2.22É ha a benaamwon naa, ke time lé uce téele temehi ne ni acémun den celi e o tuie. Ke é he e caa mu ha *a wâé ten wo Iésu, ke lé bo piniimihi mwo pie ninaa, ke caa mi tii ne kon, ke lé bwo *pajuujuhi ne kon ana caa pii.
17Tai nina lé mu pele Iésu he e tode Lazare me e wie mu ha a bwomuhen, ke e pwo me e mulie cemwo, ke lé â uti nina e pwo. 18É mu ko anaa, na e âbé beniieng a pubu apulie, be lé téne pie e pwo a *pipwojunuun naa.
19Lé pipii telé ne ni *Farasaio pie: «Geé te alihi, te tice aceli jan me genye pwo. Be tai ni apulie, ke lé tai âcéin!»
Pa ju eabwé te Iésu
20Pwo ni apulie na time uce ni Juif na lé taa Iérusaléma ha a pipwodéén, beme lé pipaunu Padué. 21Ke lé âbé too Filip, pa aâbé Betsaïda ne Galilé, ke lé pii ten pie: «Nimeme me geme ali Iésu.»
22Ke e ân wo Filip, ke e pii te André, ke lu â pii te Iésu. 2312.23 Ioane 13.31−32, 17.1Ke e hegi ne telu wo Iésu, pie: «Caa tuie a benaamwon me pipaunu pa Nahi Apulie. 2412.24 1 Korénit 15.36É pii tewé a juuju pie: Hemepie time e uce tupwo ne he pule a pide blé, ke me time e uce mele, ke e te mu cehi. Ke hemepie e mele, ke o hiwon ce acehin.
2512.25 Mataio 16.25«Wo paceli eânimen ko a mulihen, ke e o patieden. Kehe wo paceli te nihe eânimen de Padué koja a mulihen ne éni pwo bwohemwo, ke eten a mulie na tice anebwén kon.
26«Wo paceli nimen me e pipwoeabwé tong, ke e âbé céing. Ke é he na woéo lang, ke o e lang mwo wo pa eabwé tong. Ke wo Caa, ke e o bo ne a ceme ni penem den.»
E pii a bwo mele ten
2712.27 Psaume 6.4, 42.6; Mataio 26.38«É jenaa, ke téé a pwonimung, ke me é pii pie woté: “Caa, go neéo nge ité koja ni picani na e o tuie ne kong ha a benaamwon ce”? Kehe é mu ko anaa, na é âbé. 28-29Caa, go habwii pie wogo Padué na ubwo go12.28−29 Go habwii pie wogo Padué na ubwo go—Grek: Go habwii a wâé ko a niim.!»
Ke ni apulie na lé mu lang, ke lé téne a pwocihe mu he miiden: «É caa te habwii a wâé tong, ke é o mwo te habwii mwo.» Ke lé niimihi ne ni béén pie a tikekele. Ke lé pii ne ni béén pie a *âcélo na e cihe ten.
30Ke e pii telé wo Iésu pie: «Time e uce âbé a pwocihe naa me dong, kehe me dewé. 31É jenaa, ke o pwo a tautinaado ne pwo a bwohemwo ce. É jenaa, ke e o tahi wie pa daame he a ta ne pwo a bwohemwo. 3212.32 Ioane 3.14Ke woéo, hemepie pineéo da mu pwo bwohemwo, ke é bo céibé ni apulie ati.»
3312.33 Ioane 19.6É mu ko ni pwooti ten, ke e caa mi pii a bwo mele ten.
Hegi a pwéélang
3412.34 Psaume 110.4; Ésaïe 9.6; Daniel 7.14Ke lé hegi ne ten ne ni apulie pie: «Geme picaa ne he ni tii ko patén pie, pa *Mesia, ke e o *mulie dieli mwo. Kehe woté ace bwomunen me go pii pie, wâé heme ne da pa Nahi Apulie? He woo pa Nahi Apulie naa?»
3512.35 Ioane 8.12Ke e pii telé wo Iésu pie: «A pwéélang, ke time uce bwolieng hadeniiwé. Geé engen he mwo e pelewé a pwéélang, beme time e cetéékewé na a melepiing. Be wo paceli e engen ha a melepiing, ke time e uce temehi he na e â lang. 3612.36 Éféso 5.8He mwo ko wogewé ha a pwéélang, ke geé hegi a pwéélang, beme wogewé ni nahi a pwéélang.»
Ke me e caa pii anaa wo Iésu, ke e â taduwo ité kojalé.
Ni Juif ke time lé céihi ne ko Iésu
37Hiwon ni inenaado na e pwo ne he pwahamiilé, kehe time lé uce céihi ne kon. 3812.38 Ésaïe 53.1Caa pacuwohi a pwooti na e pii wo péroféta Isaia:
Padaame, he woo paceli e céihi
ne ko ni pwooti teme?
He go habwii ne tee a junuum? Ésaïe 53.1
39Ke e pii wo Isaia a watihen me time lé uce céihi:
40[E pii wo Padué pie]:
É pwo me mwoiu ni punilé12.40 Heme e pwo me mwoiu ni puni apulie wo Padué, ke a tautinaado ten ne kolé be time nimelé me lé céihi. Time uce wo Padué pana e watihe a bwo time uce céihi telé. Omehi a Roma 1.18−32, Cang 1.13−15.,
beme time uce nimelé me lé alihi
ko ni naamiilé,
ke me lé temehi ko ni pwonimelé.
Te muhi telé me lé bitelé bé céiiéo,
ke me é o uce pwo me wâé jélé.Ésaïe 6.10
4112.41 Ésaïe 6.1E pii anaa wo Isaia be e caa mi alihi a junuu a wâé te Iésu, ke e cihe kon.
4212.42 Ioane 9.22Ke é hadenii ni apihuô juif, ke hiwon nina lé céihi ne kon. Ke time lé uce pii pwaatihi, be mwotilé ko ni Farasaio. Be koli lé bo pawielé mu ha a *mwotapitihi. 4312.43 Ioane 5.44Be wâé telé a bwo pipaunulé te ni apulie, koja a bwo pipaunulé te Padué.
E tauti ni apulie a pwooti te Iésu
44Ke e pii da me ubwo wo Iésu pie: «Wo pana e céihi ne kong, ke time e uce céihi ne kong cehi, kehe é ne mwo ko pana e neéo bé. 4512.45 Ioane 14.9Ke wo pana e aliéo, ke e ali mwo pana e neéo bé. 46Woéo, ke pa pwéélang, na é âbé ne pwo bwohemwo, beme wo paceli e céihi ne kong, ke me time e o uce mu ha a melepiing.
4712.47 Ioane 3.17«Hemepie pwo paceli e téne ni pwooti tong ke me time e uce piténedehi, ke time uce woéo na é tautieng. Be time é uce âbé me é tauti a bwohemwo, kehe me é *celuimi a bwohemwo.
48«Wo pana muhi ten kong, ke me time e uce hegi ni pwooti tong, ke o bo tautieng. A pwooti na é toii, ke e bo te tautieng ha a *Tan Alece12.48 Tan Alece—Omehi note ko 1 Pétéru 1.5. A bénebwéne tan.. 49Be time é uce cihe mu ko ace bwo niimihi nen dong, kehe wo Caa na e neéo bé, ke e pii tong ati nina me é pii ke me é patemehi. 50Ke é temehi pie, a pihuô ten, ke a mulie dieli mwo. Nina é toii, ke é patemehi pwohewii ana e pii tong wo Caa.»
13E puu ni a lépwo acémun den
1Ânebuhe a *pipwodéén ko a *Pacika, ke e temehi wo Iésu pie, e caa tuie a benaamwon den: Me e engen mu pwo a bwohemwo me e taa too Caa. Ke te nihe ubwo a pwonimen ko ni ju béén, mu ha atabuhi kon die ha a pwonehin.
213.2 Luka 22.3; Ioane 13.27É he babwén, he lé wiinaado me ni acémun den, ke wo Caatana13.2 Caatana—Pa apihuô te ni jenen na ta. A niin ‘Satan’, ke a bwopiinen pie pa Acubwoni., ke e caa ne ha a pwonime Judas Iscariot, pa naî Simon, a bwo niimihinaado pie, me e icu Iésu.
313.3 Ioane 3.35, 16.28Wo Iésu, ke e te temehi pie, e caa ne ten me e pihuôhi ati ni naado wo Caa, e âbé mu ko Padué, ke e o te mwojuia ngemwo céii Padué. 4Ke e caama mu pwo taap, ke e céi a céiu epwénen, ke e pé a mwaanu, ke e cieeng kon. 5Ke e tapulicéihi a tabe ne ha a tam ubwo, ke e puu ni a13.5 Puu ni a—A penem de ni eabwé na te junihe wahin. ni acémun den. Ke e tahi ko a mwaanu na e cieeng kon.
É puu ni a pana pwo den mu kong
6Me e tuie nge ko Simon Pétéru, ke e pii ten wo Pétéru pie: «He wogo Padaame, na me go puu ni ang?»
7Ke e hegi ne ten wo Iésu pie: «Ana é pwo jenaa, ke time go uce téele temehi. Kehe go bo te temehi.»
8Ke e pii ten wo Pétéru pie: «Ûhu! Time go o uce puu ni ang!»
Ke e hegi ne ten wo Iésu pie: «Hemepie time é uce puu ni am, ke o te tice dem mu kong.»
9Ke e pii ten wo Simon Pétéru pie: «Time uce ni ang cehi, go Padaame, kehe ni ing mwo me a puning!»
1013.10 Ioane 6.64,70−71, 15.3Ke e pii ten wo Iésu pie: «Wo pana e caa puu ati a één, ke caa tice tooli kon. Ke te ju puu cehi ni an13.10 Ke te ju puu cehi ni an—Ni pwooti naa, ke te tieden he ni béé tii iitihi he pwo grek.. Caa tice tooli kowé, kehe time uce tai wogewé ati.»
11Be e caa te temehi pana e bo icueng. Weengaa a watihen me e pii pie: «Time uce tai wogewé ati.»
Geé pipwoeabwé tewé
12Alecehe a bwo puu ne ni alé, ke e cuwo mwo ha a epwénen, ke e âmwo tebwo pwo taap, ke e pii telé pie: «Geé te temehi ana é pwo tewé? 13Geé toii kong pie pa apipune tewé ke pa daame hewé. Éa, geé te ju pii ehi, be woéo. 1413.14 Mataio 20.28; Luka 22.27É puu ni awé, woéo pa apipune tewé ke pa daame hewé. Wogewé mwo, ke geé pipuu ni awé. 1513.15 Filipi 2.5; Kolosé 3.13; 1 Pétéru 2.21Be é caa habwii tewé beme geé bo pwo, pwohewii ana é pwo tewé. 1613.16 Mataio 10.24É pii tewé a juuju pie: Wo pa apenem, ke time uce ubwo nang koja pa daame hen. Ke pa *apostolo, ke time uce ubwo nang koja pana e pahedeeng bé.
17«Hemepie geé temehi ninaa, ke o adéikewé, hemepie geé pwo.»
Time uce tai wogewé ati
1813.18 Psaume 41.10«Time é uce pii anaa ne kowé ati. É te temehi nina é pipégalilé. Kehe wâé heme e cuwo nina caa tii: Wo pana gemu piwiinaado ibu me weeng, ke weeng pana e o icuéo13.18 Icuéo—Pwobwoniéo. É he pwo ébéru, ke grek, ke e pii pie: E pwii ni dihibwaan beme e pwobwoniéo..Psaume 41.10
1913.19 Ioane 14.29, 16.4«É mi pii tewé anaa jenaa, ânebuhe ace bwo tuie nen, be mepie e bo tuie, ke geé céihi pie, ‘Woéo [ânebun, ke é jenaa, ke é dieli mwo]’. 2013.20 Mataio 10.40É pii tewé a juuju pie: Wo paceli e hegi pana é neeng lé, ke e hegiéo. Ke wo pana e hegiéo, ke e hegi mwo pana e neéo bé.»
E pii beetihi a bwo icueng de Judas
Mataio 26.20−25; Maréko 14.17−21; Luka 22.14−23
21He e caa pii ni pwooti naa wo Iésu, ke e téne he abwobwo a pwonimen, ke e pii telé pie: «É pii tewé a juuju pie: E bo pi-icuéo wo pa céiu bééwé.»
22Ke lé piomelé wo lépwo acémun den, be time lé uce temehi pie he e pii ne koo. 23Wo pa acémun den, na nihe eânime Iésu ten13.23 Pa acémun den na nihe eânime Iésu ten—Wieli wo Ioane, pa atii na a tii ce. Omehi mwo Ioane 19.26; 20.2; 21.7,20., ke e tebwo pwo taap, cebwo Iésu. 24Ke e pwo inenaado ten wo Simon Pétéru me e tahimwohi pie he e ko cihe koo wo Iésu. 25Pa acémun den naa, ke e pioole nge céii Iésu, ke e tahimwoeng pie: «Padaame, he wooélé?»
26Ke e hegi ne ten wo Iésu pie: «Wo pana é o bo ne ten a mepwoloa na é pate.»
Ke e pate a mepwoloa, ke e ne te Judas, pa naî Simon Iscariot. 2713.27 Ioane 13.2Ke me e te pé kuti ali mepwoloa wo Judas me e eni, ke e te taa he pwonimen kuti wo Caatana.
Ke e pii ten wo Iésu pie: «Go epin ko pwo aceli me go pwo!»
28Te tice pace béélé ne pwo taap celi e temehi pie he e pii ten anaa be woté. 29Be lé niimihi pie e pii ten, me e pwocuhi nina nimelé kon ne ko a pipwodéén, ai me e pati nina tice delé. Be pa acile mwani telé. 30He e caa pé a mepwoloa wo Judas, ke e te â wie kuti, he caa melepiing.
ni pwooti bépamwoiu ni acémun den
(Pwahamii tii: 14―16)
31-3213.31−32 Ioane 12.23, 17.5É he e wie wo Judas, ke e pii telé wo Iésu pie: «É jenaa, ke o caa habwii a wâé te pa Nahi Apulie. Ke o paunu Padué, mu ko pa Naîn. Ke heme wonaa, ke wo Padué, ke e o paunu pa Naîn. Ke e o te ju téele pihabwii ne kon a bwo ubwo na a wâé ten.»
Geé pwo me pieânimewé tewé
3313.33 Ioane 7.33−34«Ni naîng, é mwo te mu pelewé ha ace cuwo nahi benaamwon. Geé bo haneéo, kehe é pii tewé jenaa nina é caa pii te ni apihuô juif pie: “Pwocoon me geé â he na é â lang.” 3413.34 Ioane 15.12,17; 1 Ioane 3.23; 2 Ioane 5É ne tewé a patén na mwo coho: Geé pwo me pieânimewé tewé. Pwohewii a bwo eânimung dewé, ke wogewé mwo, ke geé pwo me pieânimewé tewé. 35Be me wonaa, ke lé bo temehi pie, wogewé, ke ni acémun dong, hemepie pieânimewé tewé.»
Go bo piwotétaa kong, go Pétéru
36Ke e pii ten wo Simon Pétéru pie: «Padaame, he go â wé?»
Ke e hegi ne ten wo Iésu pie: «He na é â lang, ke pwocoon me go âbé céing jenaa. Kehe go bo âbé céing ha ace céiu tan.»
37Ke e pii ten wo Pétéru pie: «Padaame, he ade aceli pwocoon ne kong me é âdé céim jenaa? Te jan me é mele me dem jenaa!»
38Ke e hegi ne ten wo Iésu pie: «He o te jan me go mele me dong? É pii tem a juuju pie: Ânebuhe a bwo to te a ja, ke o caa ocié go ko piwotétaa kong pie, time go uce temehiéo.»
14É pwopweehi ce atebwo tewé
1«Geé nemwo pwo me pinekepé ni pwonimewé. Geé céihi ne ko Padué, ke geé céihi ne mwo kong. 2Hiwon ni pwomwo ne pele Caa. Hemepie time uce wonaa, ke time é o uce pii tewé pie, é â pwopweehi he celi geé bo mu lang.
314.3 Ioane 12.26«Ke mepie é caa pwopweehi he celi me geé bo mu lang, ke é bo âmwobé, ke é bo péékewé, beme geé mu pelong, ne he na é mu lang. 4Geé te temehi he na é â lang, be geé te temehi a pwaaden.»
Woéo na é pwaaden ke é juuju, ke é mulip
5Ke e pii ten wo Toma pie: «Padaame, time geme uce temehi he celi go â lang. Geme o woté ko ace bwo temehi na a pwaaden?»
614.6 Ioane 11.25; Roma 5.1−2Ke e pii ten wo Iésu pie: «Woéo, ke é pwaaden, ke é juuju, ke é mulip. Te tice paceli e â too Caa, hemepie time e uce mi âbé tooéo. 714.7 Ioane 8.19Hemepie geé temehiéo, ke geé o te temehi mwo Caa tong. Ke é jenaa, ke geé caa temehieng, ke geé caa alieng.»
Wo pana e aliéo ke e ali Caa
8Ke e pii ten wo Filip pie: «Padaame, mepie go habwii teme Caa, ke caa te jan14.8 Caa te jan—ai Geme o pipwodéén..»
914.9 Ioane 12.45; Kolosé 1.15; Ébéru 1.3Ke e pii ten wo Iésu pie: «Caa bwolihi na é mu pelewé, ke time go uce téele temehiéo, go Filip? Wo pana e aliéo, ke e ali Caa. É mu ko ade na go pii mwo tong, pie me é habwii Caa? 1014.10 Ioane 12.49He time go uce céihi pie woéo ko Caa, ke wo Caa ke e kong? Ni pwooti na é pii tewé, ke time é uce pii mu kong. Te wo Caa na e mulie kong, ke e pwo ni penem. 1114.11 Ioane 10.38Geé céihi ne ko ana é pii pie: Woéo ko Caa, ke wo Caa, ke e kong. Ai geé céihi mu ko nina é pwo.»
O te junihe ubwo ni penem dewé
1214.12 Maréko 16.19−20«É pii tewé a juuju pie: Paceli e céihi ne kong, ke e o pwo mwo ni penem na é pwo. Ke e o bo pwo mwo celi nihe ubwo koja nina é pwo, be é caa âmwo pele Caa. 1314.13 Mataio 7.7; Ioane 15.16Tai nina geé bo ilehi ne he niing, ke é o bo pwo, beme a bwo pipaunu Caa, ke me habwii ne ko pa Naîn. 14Hemepie geé ilehi ace céiu naado ne he niing, ke é o bo pwo ne tewé.»
O ne tewé a Jenen Iitihi
1514.15 Ioane 15.10; 1 Ioane 5.3«Hemepie eânimewé tong, ke geé o ténedehi ni patén dong. 1614.16 Ioane 14.26, 15.26, 16.7Ke woéo, ke é bo ile Caa, beme e bo ne tewé paceli e wéikewé, ke me e mu pelewé dieli mwo: 1714.17 Ioane 16.13a *Jenen Iitihi na e *juuju. Pwocoon me lé hegieng ne pwo bwohemwo, be time lé alieng, ke time lé temehieng. Kehe wogewé, ke geé te temehieng be e pelewé, ke e kowé.»
Pana eânimen dong
18«Time é uce nekewé me tice nyaa me caa tewé, kehe é bo âmwobé. 19Caa time uce bwolihi, ke ni apulie, ke o caa time lé uce aliéo. Kehe wogewé, ke geé bo te aliéo mwo, be é mulie, ke geé bo te mulie mwo. 2014.20 Ioane 17.21−23É ha a tan naa, ke geé bo temehi pie woéo ko Caa, ke wogewé kong, ke woéo kowé. 21Wo pana e kon ni patén dong ke me e ténedehi, ke weeng pana eânimen dong. Wo pana eânimen dong, ke o eânime Caa ten. Ke woéo mwo, ke o eânimung den, ke é o bo pihabwiiéo ten.»
22Ke e pii ten wo Jude14.22 Jude; Judas—Lupwo niin pie Jude me Judas, ke piwien he pwo grek. Wo pa Jude ce, ke wieli a niin mwo pie Tadé. Omehi Luka 6.16. (time uce Judas† Iscariot, kehe pa céiu) pie: «Padaame, go woté ko ace bwopwonen me go bo pipatemehiko ne teme, koja ni apulie pwo bwohemwo?»
23Ke e hegi ne ten wo Iésu pie: «Hemepie eânime pace apulie tong, ke e o ténedehi a pwooti tong. Ke o eânime Caa ten, ke gemu bo âbé ne kon, ke gemu bo mu pelen. 2414.24 Ioane 7.16Ke wo paceli time uce eânimen dong, ke me time e uce ténedehi a pwooti tong. Ke ni pwooti na é pii tewé, ke time e uce âbé mu kong, kehe e âbé mu ko Caa, na e neéo bé.»
É ne tewé a péém
25«É pii tewé ninaa, he é mwo teko mu pelewé. 26Pana e bo picani tewé, ke a Jenen Iitihi, na e neeng bé wo Padué ne he niing, ke e o pacémunikewé ko ni naado ati, ke e bo paniimihi tewé ati nina é caa pii.
27«É ne pelewé a péém, ke é ne tewé mwo a péém dong. Time é uce ne tewé pwohewii a bwo ne nen de a bwohemwo. Beme time uce pinekepé ni pwonimewé, ke me time uce mwotikewé. 2814.28 Ioane 20.17Geé caa téne ana é pii tewé pie: É o caa engen, kehe é bo mwojuia mwobé céiikewé.
«Hemepie eânimewé tong, ke geé bo pipwodéén, be é â céii Caa! Be wo Caa tong, ke te nihe ubwo nang kojaéo. 2914.29 Ioane 13.19É pii tewé ninaa jenaa, ânebuhe ace bwo tuie ne ni naado naa, be mepie lé bo tuie, ke me geé céihi ne kon. 30Caa time é bo uce nihe cihe tewé mwo, be e o caa tuie wo pa daame he a ta ne pwo a bwohemwo. Kehe o te tice aceli jan me e pwo ne kong. 31Ke ni apulie pwo bwohemwo, ke lé o bo temehi pie eânimung de Caa, ke é o pwo nina e patupwo ne tong me é pwo.
«Geé caama, me genye engen mu éni!»
15Woéo pa ju éé tabe megele
1«Woéo, ke pa ju éé tabe megele, ke wo Caa tong, ke pa awéihi na a ni tabe megele. 215.2 Mataio 3.10Tai ni dihen na lé mu kong na tice acehin, ke e pétaabwon. Ke ni dihen na pwo acehin, ke e pwopweehi kon, beme nihe aca.
3«É jenaa, ke caa tice tooli kowé, wonaa mu ko a pwooti na é pii tewé. 4Geé mu kong, ke é o bo mu kowé. Be pwocoon me e aca na a dihe tabe megele, hemepie time uce paati ko a watihen. Ke o te wonaa ne mwo kowé, hemepie time geé uce mu kong.
5«Woéo, ke pa watihen, ke wogewé ni dihen. Wo paceli e mu kong, ke é o mu kon, ke o hiwon ni acehi ni penem den. Pwocoon me geé pwo ace céiu naado hemepie tieéo kowé. 615.6 Mataio 7.19, 13.42Hemepie pwo paceli time e uce mu kong, ke o tahieng wie, pwohewii ni dihe tabe megele na caa meiu. Ke genye tai, ke genye tahi ne pwo miû, beme éle.»
Wâé heme geé mu kong
7«Hemepie geé mu kong, ke me e mu kowé ni pwooti tong, ke celi geé o ilehi, ke é bo ne tewé. 815.8 Mataio 5.16Ke weengaa a bwo pipaunu Caa, hemepie hiwon ni acehi ni penem dewé. Ke me wonaa, ke geé habwii pie wogewé, ke ni acémun dong.
9«Pwohewii a bwo eânime Caa tong, woéo mwo, ke te eânimung mwo tewé. Geé mu ha a pipwoééhe tong. 1015.10 Ioane 14.15; 1 Ioane 2.5Hemepie geé ténedehi ni patén dong, ke geé mu ha a pipwoééhe tong, pwohewii a bwo piténedehi nen dong ni patén de Caa, ke é mu ha a pipwoééhe ten.
11«É caa mi pii tewé ninaa, beme e mu kowé a pipwodéén dong, ke me hején a pipwodéén dewé.»
Wâé heme pieânimewé tewé
1215.12 Ioane 13.34«Weengi a patén dong: Wâé heme pieânimewé tewé, pwohewii a bwo eânimung dewé. 1315.13 Ioane 10.11; 1 Ioane 3.16Mepie e patieden a mulihen wo pace céiu apulie me de ni ju béén, ke a inen pie junihe ubwo a bwo eânimen delé. 1415.14 Mataio 12.50Wogewé, ke ni bééng, hemepie geé pwo nina é pii tewé. 15Caa time é uce toii kowé pie ni apenem dong, be time e uce temehi wo pa apenem aceli e pwo wo pa daame hen. Kehe é caa toii kowé pie ni bééng, be é caa patemehi tewé nina é picaa mu ko Caa. 16Time uce wogewé na geé pipégaliéo, kehe woéo na é pipégalikewé. Ke é nekewé beme geé ân, ke me pwo ce acehi ni penem dewé. Ni acehi ni penem dewé naa, ke me o mu dieli mwo. Ke nina geé bo ilehi koja Caa ne he niing, ke e bo ne tewé. 1715.17 Ioane 13.34Ana é pii tewé me geé pwo: Wâé heme pieânimewé tewé.»
Lé o bo téétikewé mu kong
18«Hemepie e téétikewé na a bwohemwo, ke wâé heme geé temehi pie e mi téétiéo ânebuhewé. 1915.19 Ioane 17.14Hemepie wogewé ni béé a bwohemwo, ke o eânime a bwohemwo tewé, ke o wogewé mwo ni apulie ten. Kehe time geé uce béé a bwohemwo, be é caa pipégalikewé mu pwo a bwohemwo. Ke é mu ko anaa, na e téétikewé na a bwohemwo. 2015.20 Ioane 13.16Geé niimihi a pwooti na é caa pii tewé: Wo pa apenem, ke time uce ubwo nang koja pa daame hen.
«Lé pwo nina ta ne kong, ke lé o te pwo tewé mwo. Me time lé uce ténedehi a pwooti tong, ke time lé o uce ténedehi mwo ni pwooti tewé.
21«Ke lé o bo tai pwo tewé ati ninaa mu kong, be time lé uce temehi pana e neéo bé. 22Hemepie time é uce âbé, ke me time é uce cihe telé, ke o te tice ta pwo telé. Kehe é jenaa, ke caa te tice aceli me lé pii beme pineulé ko ni ta pwo telé.
2315.23 Luka 10.16«Pana e téétiéo, ke e te tééti mwo Caa tong. 24Mepie time é uce pwo ne hadeniilé ni penem na te tice paceli jan me e pwo, ke me o te tice ta pwo telé. Kehe é jenaa, ke lé caa alihi, ke lé téétikemu me Caa, 2515.25 Psaume 35.19, 69.5beme e tuie ana tii ne he ni tii iitihi telé pie: Lé téétiéo he te tice watihen.» Psaume 35.19
É nebé pa apicani tewé
2615.26 Ioane 14.26«Hemepie e bo tuie a *Jenen Iitihi, pana e bo picani tewé ne he nii Caa, a Jenen Iitihi na e juuju, na e bo âbé mu ko Caa, ke e bo âbé patemehiéo ne tewé. 27Ke wogewé mwo, ke geé o bo patemehiéo, be geé caa mu pelong ha atabuhi kon.»
16É pii tewé beme geé cumang
1«É pii tewé ninaa be me wonaa, ke me time geé uce patieden ni céihi tewé. 216.2 Mataio 24.9; Luka 6.22; Ioane 9.22Lé bo pawiekewé mu he ni *mwotapitihi. Ke o tuie a benaamwon na ni apulie, ke lé bo taunukewé, ke lé niimihi pie lé pipwoeabwé te Padué. 316.3 Ioane 15.21Wonaa ni bwopemilé, be time lé uce temehi Caa, ke time lé uce temehiéo. 4É pii tewé ni pwooti naa, beme geé bo piniimihi nina é pii tewé, hemepie e bo tuie a tan naa.»
Wâé heme é engen
«Time é uce mi pii tewé ni pwooti naa, he é mwo mu pelewé. 5É jenaa, ke é caa âmwo pele pana e neéo bé, ke te tice paceli e tahimwoéo mu hadeniiwé pie: “Go â wé?”
6«Ke piwahin ni pwonimewé ko ni pwooti na é pii tewé. 716.7 Ioane 14.16Kehe é pii tewé a juuju pie: Wâé ne kowé hemepie é engen, be mepie time é uce engen, ke time e o uce tuie wo pana me e bo picani tewé. Kehe é engen, ke é bo neeng bé céiikewé.»
A penem de a Jenen Iitihi
8«Ke hemepie e bo âbé, ke e o patemehi ne te ni apulie pwo bwohemwo, a ta, ke a mwomwon16.8 Mwomwon—Justice. Omehi mwo Mwomwon ne ha a Niinaado (Vocabulaire) ha anebwén ko a tii., ke a tautinaado. 9Be lé pitalupe ne ha a ta, be time lé uce céihi ne kong. 10Ke lé pitalupe ne ha a mwomwon, be é â pele Caa tong, ke time geé o bo uce aliéo mwo. 1116.11 Ioane 12.31Ke lé pitalupe mwo ne ha a tautinaado, be caa tauti pa daame he a ta ne pwo a bwohemwo.
1216.12 1 Korénit 3.1−2«Hiwon nina me é pii tewé mwo, kehe o mwo nihe pwocoon ne kowé16.12 Nihe pwocoon ne kowé—ai Tice niihewé. jenaa. 13Ke hemepie e bo tuie wo pa bépicani tewé, a *Jenen Iitihi16.13 Jenen Iitihi—Âcehi a patén ko ni bwopiinen he pwo grek (grammaire), ke wâé heme nye tii pie a Jenen Iitihi. Kehe icehi ana wo Ioane, ke e tii ni pie, wo Jenen Iitihi, beme e habwii tenye pie a Jenen Iitihi, ke e pwohewii Padué, me Iésu, ke pwo pwonimen. na e *juuju, ke e o bo péékewé ne ha a juuju. Be time e o bo uce picihe mu kon, kehe e o bo pii nina e téne. Ke e o bo mi pii tewé nina o bo tuie. 14E o bo habwii *a wâé tong, be e bo pé mu ko ni dong, ke e bo patemehi tewé. 15Tai ni de Caa, ke te ni dong mwo. É mu ko anaa, na é pii pie: E pé mu ko ni dong16.15 E pé mu ko ni dong—ai Nina é pii ten., ke e bo patemehi tewé.»
A piwahin ke o â a pipwodéén
1616.16 Ioane 14.19«Mwo pwo a cuwo benaamwon na o caa time geé uce aliéo. Ke bo pwo mwo a benaamwon na geé bo aliéo mwo16.16 Ni béé tii iitihi he pwo grek, ke e hen ni pwooti ce: Be é mwojuia cemwo ne pele Caa..»
17Ke lé pipii telé ni béé acémun den pie: «Ade aceli nimen me e pii tenye? É mu ko ade na e pii pie: “Mwo pwo a cuwo benaamwon na o caa time geé uce aliéo, ke bo pwo mwo a benaamwon na geé bo aliéo mwo”, ke “É â pele Caa”? 18Ke he a bwopiinen pie woté: “Mwo pwo a cuwo benaamwon”? Time nye uce temehi pie e cihe ko ace de.»
19Ke e temehi wo Iésu pie nimelé me lé tahimwoeng, ke e pii telé pie: «Geé pitahimwokewé ko ana é pii pie: “Mwo pwo a cuwo benaamwon na o caa time geé bo uce aliéo, ke bo pwo mwo a benaamwon na geé bo aliéo mwo.” 20É pii tewé a juuju pie: Geé bo é, ke geé bo mu ha a piwahin. Ke lé o bo pipwodéén ni apulie pwo bwohemwo. Geé bo mu ha a piwahin, kehe a piwahin naa, ke o bo taatééhi me a pipwodéén.
21«Hemepie e picile ewa ê toomwo, ke e mu he ni picani, be caa a benaamwon na cunu nang hen. Ke hemepie e caa tuie a cuwo nahi ewa, ke e caa pineuhi a bwo cunu nang, é mu ko a pipwodéén ko a ewa na e âbeele. 22Wogewé mwo jenaa, ke mwo wogewé ha a piwahin, kehe é o bo tookewé mwo, ke o bo pipwodéén mwo ni pwonimewé. Te tice paceli jan me e pé kojakewé a pipwodéén naa.»
Geé ilehi be geé o hegi
2316.23 Mataio 7.7«É ha a tan naa, ke caa time geé uce tahimwoéo ko a céiu naado. É pii tewé a juuju pie: Tai nina geé bo ilehi koja Caa ne he niing, ke e bo ne tewé. 24Dieli jenaa, ke mwo te tice aceli geé ilehi ne he niing. Geé ilehi, beme geé o bo hegi, ke me hején a pipwodéén dewé.»
É o caa taamwo pele Caa
25«É cihe tewé ko ninaa ne he ocine. E âbé a benaamwon na time é bo uce cihe ne mwo kowé he ocine, kehe é o caa cihe pwaatihi tewé ko Caa. 26É ha a tan naa, ke geé o ilehi ne he niing.
«Ke time é uce pii tewé pie, é o bo pwoiitihi te Caa me dewé. 2716.27 Ioane 14.21,23Be eânime Caa tewé, be eânimewé tong, ke geé céihi pie é âbé mu ko Padué. 28É wie mu ko Caa, ke é âbé ne pwo a bwohemwo. É jenaa, ke é ece a bwohemwo, ke é mwojuia ne mwo pele Caa.»
É caa piwéden koja a bwohemwo
29Ke lé pii ten ne ni acémun den pie: «Go te alihi, é jenaa, ke go cihe pwaatihi, ke time go uce cihe he ocine! 30É jenaa, ke geme temehi pie go temehi ati ni naado, ke time uce junaado me geme tahimwoko [be go te temehi ni âniimihinaado teme]. É mu ko anaa, ke geme céihi pie, go âbé mu ko Padué.»
31Ke e hegi ne telé wo Iésu pie: «He é jenaa na geé bwobe céihi? 3216.32 Mataio 26.31,56Weengi a benaamwon, ke e caa tuie. Geé o bo pipiiden ne he ni piduaan, ke geé o bo neéo cehi. Kehe time uce woéo cehi, be te e pelong wo Caa. 3316.33 Ioane 14.27; Roma 5.1; 1 Ioane 5.4É caa pii tewé anaa, beme e kowé a péém mu kong. Geé o bo mu he ni picani ne pwo a bwohemwo. Kehe geé mwoiu, be woéo, ke é caa piwéden koja a bwohemwo!»
17A pwopwoiitihi te Iésu
1Alecehe ni pwooti naa, ke e eti ni naamiin wo Iésu, ke e pii pie: «Caa, a benaamwon, ke caa tuie. Go habwii *a wâé te pa Naîm, beme e habwii a wâé tem wo pa Naîm. 2Go caa ne ten a pihuô ne ko ni apulie ati, beme e ne a mulie na tice anebwén kon ne te nina go nelé ten. 317.3 1 Ioane 5.20Be a mulie na tice anebwén kon, ke me lé temehiko, wogo Padué na go juuju, ke pana go nebé, Iésu Kériso.
417.4 Ioane 4.34«É habwii a wâé tem ne pwo a bwohemwo, ke é panebwénihi ana go ne tong me é pwo. 517.5 Ioane 1.1Caa, é jenaa, ke go habwii a wâé tong ne pelem: a wâé na go caa ne tong, he mwo te tieden a bwohemwo.»
E pwoiitihi me de ni acémun den
6«É patemehiko ne te ni apulie na go nelé tong ne pwo bwohemwo: te ni apulie tem, ke he go caa nelé tong. Lé caa te ténedehi ni pwooti tem. 7Ke é jenaa, ke lé caa te temehi pie, tai ni naado na go ne tong, ke e te tai âbé mu kom. 8Be é caa ne telé ni pwooti na go ne tong, ke lé caa hegi. Be lé caa te temehi pie é âbé mu kom, ke lé caa céihi pie wogo na go neéo bé.
9«É ne kolé na é pwoiitihi. Kehe time é uce pwoiitihi ne ko a bwohemwo, kehe é ne ko nina go nelé tong, be ni apulie tem. 10Tai nina etong, ke etem; ke nina etem, ke etong. Ke a wâé tong, ke e kolé.
11«É jenaa, ke caa time uce woéo pwo bwohemwo, kehe woélé, ke te élé pwo bwohemwo. Ke é caa âmwo lé céiiko. Caa, go cilelé ne ha a niim na iitihi, a niim na go ne tong, beme céiu jélé pwohewiikenyu. 1217.12 Ioane 6.39, 13.18He mwo woéo pelelé ne pwo bwohemwo, ke é cilelé ne he niim. É wéi ni apulie na go nelé tong, ke te tice paceli tieeng, te icehi pa nahi apipatieden, beme *pajuujuhi a pwooti na caa tii.»
Go wéi nina lé mu pwo bwohemwo
13«É jenaa, ke é caa âdé céiiko, ke é pii ni pwooti naa ne pwo bwohemwo, beme e mu kolé a pipwodéén dong, a pipwodéén na hején. 14É ne telé a pwooti tem.
«Ke e téétilé na a bwohemwo, be time uce ni apulie pwo bwohemwo, pwohewiiéo, be time é uce âbé mu pwo bwohemwo. 1517.15 Mataio 6.13; 2 Tésalonik 3.3Time é uce ileko me go péélé mu pwo a bwohemwo, kehe me go wéilé ne ko [*Caatana] pana ta nang. 16Time uce ni apulie pwo bwohemwo, pwohewiiéo, be time é uce âbé mu pwo a bwohemwo.
17«Pacémunilé ko a *juuju, be a pwooti tem, ke a juuju.
1817.18 Ioane 20.21«Pwohewii a bwo neéo bé ne pwo bwohemwo, ke é nelé ngemwo pwo bwohemwo. 19É pineéo tem me delé, beme woélé mwo, ke me lé pinelé tem ha a juuju.»
E pi-ile me de ati lépwona lé o céihi
20«Time é uce pwoiitihi ne kolé cehi, kehe é ne mwo ko nina lé bo céihi ne kong mu ko ni pwooti telé. 21É ilehi me céiu jélé pwohewii a bwo céiu genyu, go Caa, be wogo kong, ke woéo kom, ke me céiu jélé ne konyu. Ke me e céihi na a bwohemwo pie, wogo na go neéo bé.
2217.22 Apostolo 4.32«É ne telé a wâé na go ne tong, beme céiu jélé pwohewii a bwo céiu genyu: 23woéo kolé, ke wogo kong, beme te ju céiu jélé. Ke me e temehi na a bwohemwo pie, wogo na go neéo bé, ke me eânimem delé pwohewii a bwo eânimem dong.
24«Caa, nimung me nina go nelé tong, ke me lé mu mwo pelong ne he na é mu lang, beme lé alihi a wâé tong, a wâé na go ne tong. Be eânimem dong ânebuhe atabuhi ko a bwohemwo. 25Caa, wogo na go mwomwon. Time e uce temehiko na a bwohemwo, kehe woéo, ke é te temehiko. Ke ni apulie tong, ke lé temehi pie wogo na go neéo bé. 26É pwo me lé temehi a niim. Ke é bo pwo mwo me lé temehi, beme a pwonimem kong, ke me e kolé, ke me é mu kolé.»
18Lé imwi Iésu
Mataio 26.47−56; Maréko 14.43−52; Luka 22.47−53
1Alecehe a bwopiine ni pwooti naa, ke lé tahagéi a dihen Cédron wo Iésu me ni acémun den. Ke lé â taa ha a duaan na cemi acuwo hen.
2Wo Judas, pali e bwo pipwohuô ten, ke e te temehi mwo a duaan naa, be wo Iésu me ni acémun den, ke lé mu âbé nelang. 3E pébé ni coda roma wo Judas me ni awéihi *mwaiitihi. Be lé pahedelé ngen ne ni caa te ni *apwoâpwailo me ni *Farasaio. Lé ân imi ni ei helé, me ni teua.
Woéo Iésu mu Nazaret
4E caa te temehi wo Iésu ati nina me lé pwo ne kon. Ke e â benilé, ke e pii telé pie: «He geé hanee?»
5-6Ke lé hegi ne ten pie: «Wo Iésu mu Nazaret.»
Ke e pii telé pie: «*Woéo.»
Ke lé te pitidicemwo18.5−6 Pitidicemwo—Reculer. kuti, ke lé tai tupwo ne pwo bwohemwo, woélé me Judas, pali e icueng. 7Ke e tahimwolé mwo wo Iésu pie: «He geé hanee?»
Ke lé pii mwo pie: «Wo Iésu mu Nazaret.»
8Ke e hegi ne telé pie: «É caa ko pii tewé pie Woéo. Hemepie geé ko haneéo, ke geé ne lépwoje me lé engen!»
918.9 Ioane 17.12E pii anaa, beme e cuwo a pwooti na e pii pie: «Te tice pace apulie celi tieeng mu ko nina go nelé tong.»
10Ke e te céi kuti a teua ten wo Simon Pétéru mu ha a mwon, ke e tahi ko Malkus, pa apenem de pa *daame he lépwo apwoâpwailo, ke e tahagéi a jéénen ne pwo jui.
1118.11 Mataio 26.39Ke e pii wo Iésu te Pétéru pie: «Go ne homwo a teua tem ha a mwon! Woté, pwocoon me é ûdu a tabe ha a mwotabe ko picani na e ne tong wo Caa?»
Ne pele pa daame @ he lépwo apwoâpwailo
Mataio 26.57−75; Maréko 14.55−72; Luka 22.54−71
12Lé imwi Iésu ne ni coda, me pa caa telé, me ni awéihi mwaiitihi, ke lé cieeng. 13Lé mi pééeng nge céii Hanne18.13 Hanne—Pa apwoâpwailo ubwo mu ko 6 die ko 15 alecehe J.-C. Alecehen, ke lé mwo pii kon pie ‘pa apwoâpwailo ubwo’, ke pa apulie na ubwo nang ne ha a mwohuô te lépwo Juif., be pa mwaa Kaïfe, pa daame he lépwo apwoâpwailo ha a jo naa. 1418.14 Ioane 11.49−51Kehe wo Kaïfe li e ne ali pihuô, ne te ni *Juif pie: «Wâé hemepie e mele wo pana céiu nang me de a puapulie ati.»
Lu piâcéin wo lupwo acémun den
15Lu âcéi Iésu wo Simon Pétéru me pa céiu acémun den. Wo panaa, ke e te temehieng wo pali daame he lépwo apwoâpwailo. Ke e â taa pwo napwomwo pele pa daame he lépwo apwoâpwailo.
E piwotétaa ko Iésu wo Pétéru
16E cuwo pwomwo cebwo a pomwa wo Pétéru, ke wo pali acémun béén18.16 Wo pali acémun béén—Grek: Wo pali céiu acémun li e temehieng wo pali daame he lépwo apwoâpwailo., ke e cihe ne ko ê toomwo awéihi pomwa, beme e pwo me e taa wo Pétéru.
17Ke e pii te Pétéru wo êje pie: «He time uce wogo pa céiu *acémun de Iésu?»
Ke e hegi ne ten pie: «Ûhu!»
18Ke e â pwocadéu pele ni apenem me ni awéa na lé caa patéi miû, be ubwo a bwala.
E tahimwo Iésu wo Hanne
19Wo [Hanne] pali daame he lépwo apwoâpwailo [ânebun] ke e tahimwo Iésu ko lépwo acémun den, ke é ko ni cémun na e ne telé.
20Ke e hegi ne ten wo Iésu pie: «É mu te cihe pwaatihi ne tewé. É mu te pacémuni ni apulie ne he ni *mwotapitihi, ke é ne *huâ iitihi, he na lé mu te pipitilé nelang ne ni Juif. Ke te tice celi é pipii neduwohi. 21É mu ko ade na go tahimwoéo ko nina é pii? Go tahimwo lépwona lé téneéo, be lé te temehi nina é pii.»
22He e ko pii anaa wo Iésu, ke e tahi kon a in wo pa céiu awéihi mwaiitihi, ke e pii ten pie: «Go wonaa a bwo hegi ne te pa daame he lépwo apwoâpwailo?»
23Ke e pii ten wo Iésu pie: «Hemepie ta ace bwo hegi nen, ke go pii tong aceli ta celi é pii. Ke hemepie wâé ace bwo hegi nen dong ne ten, ke é mu ko ade na go ahiéo?»
24Ke wo Hanne, ke e ne Iésu, he teko cieeng, nge céii Kaïfe, pa daame he lépwo apwoâpwailo [ha a benaamwon naa].
E piwotétaa mwo wo Pétéru
25Mepwo wo Simon Pétéru, ke e mwo ko pwocadéu. Ke lé pii ten pie: «Wogo, ke he time uce pace céiu acémun den?»
Ke e hegi ne telé pie: «Ûhu, time é uce béélé.»
26E mu hadeniilé wo pa céiu apenem de pa daame he lépwo apwoâpwailo, pa béé pali e tahagéi ali jéénen wo Pétéru. Ke e pii mwo ten pie: «He time uce wogo pana é alikeu me Iésu, ne ha ali duaan li cemi acuwo hen?»
2718.27 Ioane 13.38Ke e piwotétaa mwo wo Pétéru, ke e pii pie: «Ûhu!»
Ke e te to kuti ali ja.
Wo Iésu ne ânebuhe Pilate
Mataio 27.11−31; Maréko 15.2−20; Luka 23.1−25
28He mwo ju acaama, ke lé pé Iésu mu pele Kaïfe, nge he pomwa te *Pilate, pa gupéno te lépwo Roma. Time lé uce taa ha a mwa wo lépwo apihuô juif [be time uce pa Juif wo Pilate] beme time e uce mu kolé a ta, hemepie lé pé a wiinaado ko *Pacika.
29Ke e wie benilé wo Pilate, ke e pii pie: «Ade aceli ta celi e pwo pa apulie ce, beme geé pipé ne kon?»
30Ke lé hegi ne ten pie: «Hemepie paceli te tice ta pwo ten, ke me time geme o uce neeng dem.»
3118.31 Ioane 19.6−7É mu ko anaa, ke e pii telé wo Pilate pie: «Geé pééeng, ke geé tautieng âcehi ni patén dewé.»
Ke lé pii wo lépwo Juif pie: «Te tice mwomwon deme me geme taunu pace céiu apulie.»
3218.32 Ioane 3.14, 12.33E tuiebé ninaa, beme cuwo ni pwooti na e caa pii wo Iésu. Be e caa mi pii telé a bwomune ace bwo mele ten18.32 Ace bwo mele ten—Cemeiteeng ne ko a kuricé, âcehi a bwo taunuhi apulie te lépwo Roma..
Time uce e éni a Mwametau tong
33E taa ha a mwa wo Pilate, ke e tode Iésu ke e pii ten pie: «He wogo pa daame he ni Juif?»
34Ke e hegi ne ten wo Iésu pie: «He go te pipii a pwooti na mu kom, ai lé pii tem ne ce béén?»
3518.35 Ioane 1.11Ke e hegi ne ten wo Pilate pie: «Kona woéo, ke he pa Juif? Be lé neko tong na a puapulie tem me ni caa te lépwo apwoâpwailo. Ke he ade aceli go pwo?»
36Ke e hegi wo Iésu pie: «Time uce e éni pwo bwohemwo a Mwametau tong. Be hemepie wonaa, ke wieli lé o pwopaing ne ni eabwé tong, beme time uce neéo te ni apihuô juif. Be a Mwametau tong, ke time uce e éni pwo bwohemwo.»
37Ke e tahimwoeng wo Pilate pie: «Wogo, ke he pa daame?»
Ke e hegi ne ten wo Iésu pie: «A *juuju a bwopiinen dem. Woéo, ke é âbeele ke é âbé ne éni pwo bwohemwo, beme é patemehi a juuju. Ke lé téne a pating ati ne ni apulie na e kolé a juuju.»
38Ke e hegi ne ten wo Pilate pie: «A juuju, ke he ade?»
Nimelé ko Barabas
He e caa pii ni pwooti naa, ke e wie mwo, ke e â beni lépwo Juif. Ke e pii telé pie: «É ne kong, ke te tice aceli ta celi jan me e pwocuhinaado kon wo pa apulie ce. 39Caa te cemang ne kowé, me é pwo me e wie mu he karépu wo pace céiu apulie, ha a tan ko Pacika. Ke woté? Nimewé me é patupwo ne tewé mwo pa daame he ni Juif?»
40Ke lé tai toii da ko miiden ko pii pie: «Ûhu! Time uce weeng, kehe wo Barabas.» Wo panaa, ke pa apulie na te junihe ta nang18.40 Junihe ta nang—Wieli wo Barabas, ke e pwopa ne ko lépwo Roma (ni coho na lé pwohuu te lépwo eapwihi amu). Ke é mu ko anaa, na wâé te ni apulie nang..
19Lé pwotahinaado ne ko Iésu
1Ke e pahede ni coda wo *Pilate me lé pé Iésu, ke me lé ahieng ko bwaliiwota.
219.2 Luka 23.11Ke lé pihoonieng ne ni coda: Lé péi a kuron ko ni mii acuwo na pwo dan, ke lé neole pwo punin. Ke lé pwo me e cuwohe a epwén na te junihe megele [pwohewii a epwéne pa apulie na piubwo nang]. 3Ke lé âbé mwonueng, ke lé pii pie: «Bwocu, go pa daame he ni *Juif! Adéiko!» Ke lé ahi a pwahamiin.
Cemeiteeng ne ko a kuricé!
4E wie mwo wo Pilate, ke e pii te ni Juif pie: «Geé téne, é pééeng wie, beme geé temehi pie te tice aceli é tooli ne kon celi ta ke me e pwocuhinaado.»
5Ke e wie wo Iésu, he e pwo punin ali kuron li pwo dan, imi a epwén na megele. Ke e pii telé wo Pilate pie: «Weengi pali apulie!»
6He lé alieng ne ni caa te ni *apwoâpwailo me ni awéihi *mwaiitihi, ke lé toii da pie: «Cemeiteeng! Cemeiteeng ne ko a *kuricé!»
Ke e pii telé wo Pilate pie: «Geé te pééeng me geé cemeiteeng, be é ne tong, ke te tice ace ta celi é tooli ne kon beme e pwocuhinaado.»
7Ke lé hegi ne ten ne ni Juif pie: «Pwo a patén deme, ke é ne ha a patén naa, ke tii pie wâé heme e mele, be e pii pie weeng, ke pa *Naî Padué.»
E tahimwoeng mwo wo Pilate
8He e téne a pwooti naa wo Pilate, ke te nihe mwotieng. 919.9 Mataio 27.12Ke e taa huâ, ke e pii te Iésu pie: «Wogo, ke he pa apulie mu wé?»
Ke time e uce hegi ne ten wo Iésu. 10Ke e pii ten wo Pilate pie: «He woéo na muhi tem me go cihe tong? He time go uce temehi pie jan ne kong me é patupwoko, ke jan ne kong me é cemeiteko?»
1119.11 Ioane 10.18; Apostolo 2.23; Roma 13.1Ke e hegi ne ten wo Iésu pie: «Te tice aceli jan ne kom me go pwo tong, hemepie time uce ne tem mu he miiden ace pihuô ne kong. É mu ko anaa, ke te nihe ubwo a ta pwo te pana e icuéo ne tem.»
Nimen me e pawieeng mwo
1219.12 Luka 23.2; Apostolo 17.7Ke e hane wo Pilate me e patupwoeng. Kehe lé wiikau ne ni Juif, ke lé pii pie: «Hemepie go patupwoeng, ke time uce wogo pa béé pa daame ubwo César. Be wo pana e pii pie weeng pa daame, ke pa apwobwoni César!»
13He e caa téne ni pwooti naa, ke e pé wie Iésu wo Pilate, ke e tebwo pwo atebwo te pa atautinaado, ne he na pii kon lang pie ‘Cour pavée’; he pwo *ébéru, ke lé pii pie Gabata.
14A tan naa, ke a tan na lé piwâam ne ko a *Pacika hen. Ke caa goahen. Ke e pii wo Pilate te ni Juif pie: «Neko pa daame hewé!»
15Ke lé wiikau ke lé pii pie: «Me taunueng! Me taunueng! Cemeiteeng ne ko a kuricé!»
Ke e pii telé wo Pilate pie: «Me é cemeite pa daame hewé ne ko a kuricé?»
Ke lé hegi ne ni caa te ni apwoâpwailo pie: «Te tice pace céiu daame heme koja pa daame ubwo César!»
16Ke e neeng delé beme lé cemeiteeng ne ko a kuricé. Ke lé pé Iésu ngen wo lépwo coda.
Lé cemeite Iésu ne ko a kuricé
Mataio 27.33−50; Maréko 15.22−37; Luka 23.33−46
17E pé a kuricé ten wo Iésu, ke e wie mu ha a pwomwo ubwo, beme e â ha a céiu duaan na pii kon pie Golgota he pwo ébéru, a bwopiinen pie ‘pwo a piipuni apulie’. 18É nelang he na lé o cemeiteeng ne ko a kuricé, me lupwo alo apulie, woilu he lupwo piduaan, ke wo Iésu ha awiemelu.
19Ke e pwo me lé tii ne ko a ba-acuwo a céiu atii wo Pilate, pie: iésu mu nazaret, pa daame he lépwo juif, ke lé cemeite ne ko a kuricé.
20Lé tii he pwo ébéru, *grek, ke latin, be a duaan na lé cemeite Iésu ne ko a kuricé ne hen, ke é mwonuhi a pwomwo ubwo.
Ke hiwon ni Juif na lé pine.
21Kehe lé pii te Pilate ne ni caa te ni apwoâpwailo, pie: «Go nemwo tii pie “Pa daame he ni Juif”, kehe go tii pie “E pii pie woéo pa daame he ni Juif.”»
22Ke e hegi ne telé wo Pilate pie: «Ana é tii, ke é caa te tii.»
Lé pipwopii ni epwénen
23He lé caa cemeite Iésu ne ko a kuricé, ke lé pé ni epwénen ne ni coda, ke lé pipii me paa ni mwoto kon, me pipétaalé. Ke lé pé mwo a epwénen na te tice awoli kon, a mwaanu na hején, 2419.24 Psaume 22.19ke lé pipii telé pie: «Genye nemwo tie, kehe genye céi metii ne kon, beme genye temehi pie woo paceli e bo pé.»
Beme pacuwohi a pwooti na caa tii ne he ni tii iitihi pie:
Lé pipatihi ne kolé ni epwénung,
ke lé picéi metii ne kon.Psaume 22.19
Weengaa ana lé pwo ne ni coda.
Lé alieng ne ni apulie ten
2519.25 Mataio 27.55−56Lé cuwo mwonuhi a kuricé te Iésu wo nyaa ten, ke ê ciéé nyaa ten, ke wo Maria mwode Klopas, ke wo Maria mu Magdala.
2619.26 Ioane 13.23Ke e ali nyaa ten wo Iésu ne cebwo pa acémun den na te nihe eânimen den19.26 Pa acémun den na te nihe eânimen den—Wieli wo Ioane. Omehi note ko Ioane 13.23., ke e pii te nyaa ten pie: «Nyaa, neko pa naîm.»
27Ke e pii te pali acémun den pie: «Neko nyaa tem.»
Ke tabuhi ha a tan naa, ke e pé nyaa ten wo pali acémun den ne he pomwa ten.
E mele wo Iésu
2819.28 Psaume 22.16Alecehe anaa, ke e temehi wo Iésu pie caa cuwo ati ni penem na e ne ten wo Caa. Ke e pii pie: «Nimung me é ûdu», beme e pajuujuhi ana caa te tii ne he ni tii iitihi.
2919.29 Psaume 69.22E mu lang a mwotabe na oba ko a tabe megele na maga. Ke lé pate hen a mwaanu ne ni coda, ke lé cie ne ko a dihe hysope, ke lé ne mwonuhi a pwon.
30Ke me e ûdu a tabe maga wo Iésu, ke e pii pie: «É caa tai pacuwohi.»
Ke e miibule, ke e ne a jenen.
E woli a céiu duaan wo pa céiu coda
3119.31 Deutéronome 21.22−23[He paciile] a tan na lé piwâam ko a *tan iitihi telé wo lépwo Juif. Ke te time uce wâé te ni apihuô, hemepie lé mwo te mu ko a kuricé ni éé19.31 Hemepie lé mwo te mu ko a kuricé ni éé…ha a tan iitihi—A naado na mwiihi âcehi a patén de lépwo Juif. Omehi Deutéronome 21.22−23. Iésu me lupwo alo béén, ha a tan iitihi. Be a tan iitihi naa, ke te nihe pwonaado ne kon. Ke lé ile Pilate me e tatubwi ni alé [beme lé epin ko mele] ke me lé pé ni éélé mulang.
32Ke lé âbé ne ni coda beme lé tatubwi ni a pa bécéiuhen, ke lé tatubwi mwo ni a pa béalohen, lupwo apwocuhinaado na cemeitelu ne ko ni piduaa Iésu. 33Ke me lé âbé mwonu Iésu, ke lé alihi pie e caa mele, ke time lé uce tatubwi ni an. 34Kehe pwo pa coda na e woli a céiu duaan ko a da, ke e te wie kuti a cewéle me a tabe. 3519.35 Ioane 21.24Wo pana e alihi ninaa, ke e uti, ke ana e uti, ke a juuju. E te temehi pie e pii a juuju. E pajuujuhi beme geé céihi mwo wogewé. 3619.36 Exode 12.46; Nombres 9.12; Psaume 34.21E tuie anaa, beme pajuujuhi nina tii ne he ni tii iitihi, pie: Te tice ace duun celi tatubwi.Exode 12.46
3719.37 Zakari 12.10; Pii Beetihi 1.7Ke: Lé o bo alieng wo lépwona lé wolieng.Zakari 12.10
Neeng he iitihi
Mataio 27.57−61; Maréko 15.42−47; Luka 23.50−56
38Pwo pa céiu apulie mu Arimaté na pii kon pie Josef. Pa céiu *acémun de Iésu, na e te pineduwoeng, be mwotieng ko ni apihuô juif. Ke e â ilehi a éé Iésu koja Pilate. Ke e te neeng wo Pilate, me e â pé a éé Iésu. 3919.39 Ioane 3.1−2Ke e âbé céin wo Nikodème, pali e caa mi too Iésu he bwén. E pébé lupwo tabe ûde na e pineibuhi, na 30 kilo, a myrrhe ke a aloès.
40Ke lu pé a éé Iésu, ke lu tawii ko ni mwaanu, ke lu céihi a tabe ûde, be te a bwomu te ni Juif heme lé pineduwohi apulie. 41-42Ke lu pééeng nge ha ali duaan li cemi acuwo hen, be e mwonuhi a duaan na lé taunu Iésu ne hen, ke e lang mwo a bwomu na mwo te tice apulie hen. [Lu piepin ko neduwoeng lang] be o caa tabuhi a tan iitihi19.41−42 O caa tabuhi a tan iitihi—Grek: Be a tan naa, ke lé piwâam ko a tan iitihi te ni Juif. [he babwén, ke iitihi me lé neduwo ni amele ha a tan iitihi].
20E mulie cemwo wo Iésu
Mataio 28.1−7; Maréko 16.1−8; Luka 24.1−12
1He pwoiitihi pwopwometan, ke e â he iitihi wo Maria mu Magdala. Ke e alihi pie caa titééhi ali péi mu ânebuhe a bwomuhe Iésu. 2Ke e téte hane Simon Pétéru, ke pa céiu acémun den na eânime Iésu ten. Ke e pii telu pie: «Lé caa pé Padaame mu ha ali mwa péi, ke time geme uce temehi he celi lé neeng lang!»
3Lu wie wo Pétéru me pa céiu acémun den, ke lu â ha ali mwa péi. 4Lu tai téte, kehe e piepin wo pa céiu acémun den koja Pétéru, ke e mi tuie ngen. 5E â pioole da, ke e alihi ni mwaanu na lé mu pwo bwohemwo, kehe time e uce taa. 6Ke e tehenebé wo Simon Pétéru, ke e taa ha ali mwa péi he li lé ne Iésu lang. Ke e alihi ni mwaanu na lé mu pwo bwohemwo. 7Kehe a mwaanu na lé tawii a puni Iésu kon, ke time e uce mu he ni béé mwaanu. Be te capipihi, ke ne ha a céiu duaan.
8E bwo uce alecehe Pétéru wo pali béén, ke e taa ha ali mwa péi, ke e alihi [pie te tie Iésu lang] ke e céihi [pie e mulie cemwo mu ha amele]. 920.9 Apostolo 2.24−32; 1 Korénit 15.4Kehe time lu uce téele temehi pie, caa mi tii ne he ni tii iitihi pie, e o bo mulie cemwo. 10Ke lu mwojuia ne mwo pelelu.
E pihabwiieng ne te ni apulie ten
Mataio 28.9−10; Maréko 16.9−11; Luka 24.35−49
—Maria mu Magdala
11Mepwo é ne ko Maria, ke e teko cuwo ko é pwomwo, cebwo ali mwa péi. He e ko é, ke e pioole da, 12ke e ali lupwo *âcélo na lu cuwohe ni epwén na pwojo, na lu ko tebwo he li e mu lang a éé Iésu. Pa céiu, ke e tebwo he na e lang a punin, ke wo pa céiu, ke e tebwo he na e mu lang ni an. 13Ke lu pii ten pie: «Êje, he go é kona woté?»
Ke e hegi ne telu pie: «É é niimi Padaame hung, be time é uce temehi he celi lé neeng lang.»
1420.14 Luka 24.16; Ioane 21.4He e ko pii anaa, ke e biteeng, ke e ali Iésu he e ko cuwo, kehe time e uce temehi pie weeng. 15Ke e pii ten wo Iésu pie: «Êje, he go é kona woté? He go hanee?»
E niimihi pie pana e cihe ten, ke pa apenem he ni ni acuwo. Ke e pii ten pie: «Hemepie wogo na go pééeng, ke go pii tong he celi go neeng lang, beme é bo â pééeng.»
16Ke e pii ten wo Iésu pie: «Maria!»
Ke e niê ocemwo, ke e pii ten he pwo *ébéru pie: «Rabouni!», a bwopiinen pie ‘pa apipune’.1720.17 Roma 8.29; Ébéru 2.11−12Ke e pii ten wo Iésu pie: «Go nemwo ti kong, be mwo time é uce téele taa pele Caa. Kehe go â too ni bééng, ke go pii telé pie, é o caa taa pele Caa tong, pa Caa tewé mwo; céii Padué hung, Padué hewé mwo.»
18Ke e te engen kuti wo Maria, ke e â patemehi te ni *acémun de Iésu pie: «É ali Padaame!» Ke e uti telé a bwo picihe telu.
—Ni acémun den
19Ha a babwén naa, ke lé pimu ibu ne ni acémun den, ke lé capuhi ni pomwa, be mwotilé ko ni apihuô juif. Ke e te pihabwiieng kuti ne ha awiemelé wo Iésu, ke e pii telé pie: «Me e mu pelewé a péém!» 2020.20 Ioane 16.22; 1 Ioane 1.1He e caa pii telé ninaa, ke e habwii ni naatiin, ke a duaan. Ke te nihe piwâénime ni acémun den, he lé ali Padaame.
21Ke e pii telé mwo wo Iésu pie: «Me e mu pelewé a péém! Pwohewii a bwo neéo bé te Caa, woéo mwo, ke é nekewé ngen.»
22Alecehe ni pwooti naa, ke e cuulé, ke e pii telé pie: «Geé hegi a *Jenen Iitihi! 2320.23 Mataio 16.19Ni apulie na geé pineuhi ni ta pwo telé, ke o te pineuhi, kehe nina time geé uce pineuhi ni ta pwo telé, ke e o te mu kolé.»
—Toma
24Toma, na pii kon pie ‘pa Péidu’, pa céiu béé ni 12 acémun den, ke tieeng hadeniilé he e âbé wo Iésu. 25Ni béé acémun de Iésu, ke lé pii te Toma pie: «Geme ali Padaame!»
Kehe e pii telé pie: «Hemepie time é uce alihi ne he naatiin a ahi toki, ke me time é uce ne kon a mwodéing, ke me time é uce ne ko a duaan a ing, ke time é uce céihi!»
26Alecehe a naadenitan na céiu, ke lé pitoolé mwo ne ha a mwa wo lépwo acémun de Iésu, ke e mu pelelé wo Toma. Ke lé tai capuhi ni pomwa ko kilé. Ke e âbé wo Iésu, ke e cuwo hadeniilé. Ke e pii pie: «Me e mu pelewé a péém!»
27Ke e pii te Toma pie: «Nebé éni a mwodéim, ke go alihi ni ing. Ne mwobé a im, ke go ne ko a duaang. Nemwo pwo me pinekepé a pwonimem, kehe go céihi!»
28Ke e hegi ne ten wo Toma pie: «Padaame hung ke Padué hung!»
2920.29 1 Pétéru 1.8Ke e pii ten wo Iésu pie: «Go céihi be go aliéo. *Adéi lépwona time lé uce alihi, kehe lé céihi!»
É ko ade na tii a tii ce?
30Hiwon ni béé *inenaado na pwojunuun na e pwo wo Iésu, ne he pwahamii ni acémun den, kehe time uce tii ati ne ha a tii ce. 3120.31 Ioane 3.15; Roma 1.17; 1 Ioane 5.13Kehe nina tii ne éni, ke e ne beme geé céihi pie wo Iésu, ke pa *Mesia, pa *Naî Padué. Ke mepie geé céihi, ke etewé a mulie ne he niin.
21É ticepwon ne Galilé
1Alecehe anaa, ke e pihabwiieng wo Iésu ne te ni acémun den, ne ko jije a *jié Galilé21.1 Galilé—Grek: Tibériade. Omehi a jié Galilé ne ha a Niinaado (Vocabulaire) ha anebwén ko a tii.. Woni a bwo pihabwiieng ne telé:
2Simon Pétéru, Toma na pii kon pie ‘pa Péidu’, Natanaël21.2 Natanaël—A niin pie Bartélemi ne he ni tii te Mataio, Maréko me Luka. na e âbé mu Kana ne Galilé, lupwo naî Zébédé, me lupwo alo *acémun de Iésu, ke lé pitoolé nelang.
321.3−6 Luka 5.4−7Ke e pii telé wo Simon Pétéru pie: «É mwo â pwotau.»
Ke lé hegi ne ten pie: «Geme âdé céim.»
Ke lé wie, ke lé taa pwo ong. Ke é ha a bwén naa, ke te tice âpéhelé.
4He mwo ju acaama, ke e mu ticepwon wo Iésu. Kehe time lé uce temehi ne ni acémun den pie weeng. 5Ke e pii telé pie: «Lépwoje, te tice ikua tewé?»
Ke lé hegi ne ten pie: «Ûhu.»
Lé temehi Iésu
6Ke e pii telé pie: «Geé tahi a pua nge pwo jui ne ko a ong, ke geé bo tooli.»
Ke lé tahi a pua, ke te nihe pwocoon me lé céida mwobé, be te junihe hiwon ni ikua. 721.7 Mataio 14.29; Ioane 13.23Ke e pii te Pétéru wo pa acémun na eânime Iésu ten, pie: «Wo Padaame!»
Ke me e te téne anaa wo Pétéru, ke e epin ko apilihi kon ni epwénen, ke e téele ole he tabe. 8Ke lé âbé pwo ong ni béé acémun den, he lé ko céi a pua, be te nihe oba ko ikua. Be time uce élé ité21.8 Time uce élé ité… Patemehi he pwo grek pie: É nge he na 100 mètre. kojan ticepwon. 9He lé caa ole mu pwo ong, ke lé alihi ni daapi na éle, na e pwon ni ikua, ke pwo ni pwoloa cebwon.
10Ke e pii telé wo Iésu pie: «Geé pébé ce béé ikua mu ko ni âpéhewé.»
1121.11 Luka 5.6Ke e taa pwo ong wo Simon Pétéru, ke e céi ali pua, ke te ju oba ko ni pilehe ikua na 153. Kehe time uce tie a pua.
12Ke e pii telé wo Iésu pie: «Geé âbé pé celi me geé wii!»
Ke te tice pace acémun den celi e tahimwoeng pie: «Wogo, ke he woo?» Be lé te tai temehi pie wo Padaame.
13Ke e âbé mwonulé wo Iésu, ke e pé a pwoloa ke e patihi ne kolé, ke e pé mwo a ikua, ke e ne telé.
1421.14 Ioane 20.19,26Caa a béciéhe ni bwo pihabwiieng ne te ni acémun den, tabuhi he e mulie cemwo mu ha amele.
Lu picihe wo Iésu me Pétéru
15Alecehe a bwo wiinaado telé, ke e tahimwo Simon Pétéru wo Iésu pie: «Simon, pa naî Jonas21.15 Jonas—ai Ioane., te eânimem dong koja lépwoje?»
Ke e hegi ne ten pie: «Éa, go Padaame, go te temehi pie eânimung dem.»
Ke e pii ten wo Iésu pie: «Go ne ce wiinaado te ni nahi muto tong.»
1621.16 Apostolo 20.28Ke e pii ten mwo a béokelohen pie: «Simon, pa naî Jonas, te eânimem dong?»
Ke e hegi wo Pétéru pie: «Éa, go Padaame, go te temehi pie eânimung dem.»
Ke e pii ten wo Iésu pie: «Go wéihi ehi ni muto tong.»
17Ke e pii ten mwo a béociéhen pie: «Simon, pa naî Jonas, te eânimem dong?»
Ke ju piwahin a pwonime Pétéru ko ana e caa ocié ko pii ten pie: «Te eânimem kong?» Ke e hegi ne ten pie: «Padaame, go te temehi ati ni naado, ke go te temehi pie eânimung dem!»
Ke e pii ten wo Iésu pie: «Go ne ce wiinaado te ni muto tong. 18É pii tem a juuju pie: He mwo ewa go, ke go te pine cehi a taihenam, ke go â he na nimem me go â lang. Ke hemepie bo caa ukéiu go, ke go bo eti ni im, beme e cie a taihenam wo pace céiu apulie. Ke e o bo pééko nge he na time uce nimem me go â lang.»
1921.19 Mataio 16.24−25; 2 Pétéru 1.14E pii anaa, beme e patemehi te Pétéru ace bwo mele ten21.19 Ace bwo mele ten—A bwo mele te Pétéru. A bwopiinen pie, lé o taunu Pétéru wo lépwona lé cubwonieng., beme e habwii *a wâé te Padué.
Ke e pii ten pie: «Go âbé céing!»
Wo pana eânime Iésu ten
2021.20 Ioane 13.23−25Ke e niê ocemwo wo Pétéru, ke e ali pa céiu acémun den he e âbé céilé, pali te nihe eânime Iésu ten, pali e pioole nge céii Iésu he li lé wiinaado, ke e pii ten pie: «Padaame, he woo paceli e bo icuko?»
21He e alieng, ke e pii te Iésu wo Pétéru pie: «Padaame, wo paje, ke ade aceli e bo tuie ne kon?»
22Ke e pii ten wo Iésu pie: «Hemepie nimung me e mulie dieli hemepie é bo âmwobé, ke te tice aceli me go pii ne kon. Kehe wogo, ke go âbé céing!»
23É mulang, ke a bwopiinen naa, ke lé caa pii ne ni acéihi pie, pa acémun naa, ke time e o uce mele. Kehe time e uce pii wo Iésu te Pétéru, pie: «Time e o uce mele.» Kehe e pii pie: «Hemepie nimung me e mulie dieli hemepie é bo âmwobé, ke te tice aceli me go pii ne kon.»
2421.24 Ioane 19.35Te wo pa acémun naa, na e uti ni pwooti ce, ke e tii mwo. Ke geme temehi pie nina e uti, ke ni juuju.
2521.25 Ioane 20.30Nihe hiwon ni béé naado na é pwo wo Iésu. Kehe mepie lé tii ati nina e pwo, ke é niimihi pie time uce jan ne ko a bwohemwo ati me e mu hen ni tii na lé tii ne kon!