Tii te
Cang
Atabuhi ko a tii
Woo na e tii a tii ce?
Wo Cang, pa ciéé Iésu. Time uce pa béé lépwo 12 acémun he e mwo mulie wo Iésu, kehe icehi ana é alecehen, ke caa pa apostolo, ke pa apulie na piubwo nang ne pele lépwo acéihi ne Iérusaléma. (Omehi a Apostolo pwahamii tii 15 me Galat 1.19; 2.9.)
E tii éniile?
Ha awieme a jo 43 me 48, ânebuhe a pitapitihi ubwo te lépwo apihuô te ni acéihi ne Iérusaléma ha a jo 50. (Omehi a Apostolo pwahamii tii 15.) Wieli a bécéiuhe tii na tii ne ha a Élele Iitihi na mwo Coho (le Nouveau Testament).
E tii me dee?
Te lépwo Juif na lé céihi ne ko Iésu, na lé mulie ité koja a amu Judé. (Omehi a Apostolo 2.9−11; 8.1−4.)
É ko ade na e tii?
Pinekepé te lépwo béé acéihi, be lé mu he ni picani (1.2,12; 5.11,13). Wieli é mu ko ana lé pwotahi ne kolé wo lépwona time lé uce céihi. Ke e tii wo Cang, beme e pamwoiulé, ke me pwia ni pwonimelé.
A céiu mwo, ke pwo ni pitaacunaado hadenii ni acéihi, ke e tii beme lé nebwén (4.1). A céiu mwo, ke e pipwocile lépwo acéihi na te junihe pwo naamuulé, be time uce wâé ni huô telé ne ko lépwona pitice naamuulé (5.1−6).
Ade ace âne a tii ce?
Weengi ni béé pihuô te Cang ne ha a tii ce:
• Wâé heme nye cumang ne he ni céihi tenye, heme nye mu he ni picani;
• Wâé heme nye pwoiitihi he ni céihi tenye;
• Nye ilehi koja Padué a bwo temehinaado, beme e ne ce acehin ne he ni mulihenye: a pimiibule, ke a péém, ke a tebwo ehi;
• Wâé heme nye mulie ha a mulie na iitihi ke wâé te Padué;
• Nye pipwocile a upehenye, be a naado na te junihe pwo niihen, heme nye cihe me wâé, ai me ta.
• Heme nye pii pie wogenye ni acéihi, ke wâé heme nye habwii pie te a juuju a céihi tenye, ne he ni bwomu tenye na wâé, me a pipwoééhe tenye, ke time uce é ko a pwooti cehi.
Pwo ni béén na lé niimihi pie, e cubwonihi a pwooti te Paulo ne ni bénebwéne pwooti naa. Be e pii wo Paulo pie, celuimikenye, ke etenye a ju mulip, te é mu ko a céihi cehi, kehe time uce é mu ko aceli nye pwo. (Omehi a Roma 4.1−3.) Weengi a juuju mu ko lupwo bwo niimihi nen naa: A juuju ana e pii wo Paulo, be te junihe pwocoon me wâé te Padué genye ko ni penem denye. Kehe icehi ana te a juuju mwo ana e pii wo Cang. Be hemepie e juuju a céihi tenye, ke o pwo ace béhabwiinen: ni penem na wâé na nye pwo.
A bwomune a tii te Cang
Pipwobwocu (1.1)
Me nye cumang ne he ni tacebwén (1.2−18)
Go téne, ke go pwo! (1.19−27)
Nemwo pipwoinen ne ko ni apulie (2.1−13)
Ni bwomu tenye ke e pajuujuhi ni céihi tenye (2.14−26)
Ni piokéé heme geé pimu ibu (3.1―4.12)
Paténe lépwona pwo delé (4.13―5.6)
Bénebwéne pwooti (5.7−20)
1Pipwobwocu
11.1 Mataio 13.55; Apostolo 15.23; Galat 1.19; 1 Pétéru 1.1Woéo Cang, pa eabwé te Padué me Padaame Iésu *Kériso, na é pwotii lé céiikewé ati, wogewé a puapulie te Padué1.1 A puapulie te Padué—Grek: Ni 12 pwomwoiu. Ni 12 pwomwoiu, ke a bele Isaraéla (lépwo Juif), li papiidenilé ne he ni muko piduaan. E tii wo Cang ne te lépwo acéihi ne ko Iésu, be a bele te Padué na mwo coho., na papiidenikewé ne pwo a bwohemwo ati.
Me nye cumang ne he ni tacebwén
21.2 Roma 5.3−5Lépwo bééng, geé pipwodéén heme e tuie ne kowé ni pétaapwo tacebwén. 31.3 1 Pétéru 1.7Be geé temehi pie, a tacebwén, ke e ne me nye cumang ne ha a piuca [ke e habwii a bwomune a céihi]. 4Kehe a piuca, ke wâé heme e pwo a penem den. Be me wonaa, ke me wâé ne kowé, ke me hején gewé, ke heme te tice aceli me tieden mu kowé.
Genye ile Padué ne ha a céihi
51.5 Proverbes 2.3−6Hemepie pwo pace mu hadeniiwé celi time e uce temehinaado, ke wâé heme e ile Padué, be weeng pana e ne me piticenaado ne kon, ke e bo ne ten. 6Ke wâé heme e ilehi ne ha a céihi, ke me time uce pinekepé ne ten. Kehe wo pana pinekepé ne ten, ke e pwohewii a jié na me e cuu na a dan, ke e â he ni piduaan. 7-8Wo pa apulie na e wonaa, ke e nemwo niimihi pie, e bo hegi ace céiu naado mu ko Padaame. Be time e uce mu mang ne he ni bwopemieng.
Piticenaado ne ko ni naamuunye
9Ke mepwo wo pa acéihi na te tice den, ke me e pwo me piwâénimen, be e bo pineeng da wo Padué.
101.10 Ésaïe 40.6−7Ke mepwo wo pana pwo den1.10 Pana pwo den—Wieli ni acéihi na te junihe pwo delé, ai wieli ni béén na time lé uce céihi., ke me e pwo me piwâénimen ko a bwo neeng ole. Be bo tieeng pwohewii ne ko a muu meté. 11Be heme e taawie a téale, ke te nihe pwo niihen, ke e pwo me meiu a meté, ke e tupwo a muun, ke tieden a bwo wâé nen. Ke e wonaa wo pana pwo den, be e o mele ke o tieden ni penem den1.11 Ke o tieden ni penem den—ai He e mwo ko pwo ni penem den..
Me go pwo ana ta ke te wogo
12Piwâénime pa apulie na e cumang ne he ni tacebwén, be é alecehen, ke e bo hegi a kuron ko a mulie1.12 Kuron ko a mulie—Omehi 2enote ko tii Pii Beetihi 2.10. na e caa mi pii wo Padaame pie e bo ne te lépwona eânimelé ten. 13Ke me te tice paceli e pii, heme tacebwénieng, pie: «Wo Padué na e tacebwéniéo.» Be wo Padué, ke pwocoon me e tacebwénieng na a ta, ke pwocoon mwo me e uce tacebwéni pace. 14Kehe muko pétaapwo ni apulie na tacebwénilé, heme lé âcehi nina te nimelé kon. 15Ke ana nimem kon, ke me go te âcehin, ke e pééko nge ha a ta. Ke a ta, ke me go tee pwo1.15 Me go tee pwo—Grek: Me caa piubwo da [a ta]., ke e pééko nge ha a mele.
16Geé nemwo pipweéo, wogewé ni ju bééng:
17Ati ni âpipati na junihe wâé,
ke ni *adéihi na nye hegi,
ke tai opé mu jeda, pele Caa
na e ne ni pwéélang.
Te tice celi taatééhi ne pelen,
te tice celi mu ha a melepiing.
181.18 Ioane 1.13Te é mu ko ana nimen kon, ke e ne tenye *a ju mulip, mu ko a pwooti na juuju, beme junihe pwonaado ne konye1.18 Junihe pwonaado ne konye—Grek: Lépwo atabuhi na a pitii âdaanu. mu ko ati nina e tabuhi.
Go téne ke go pwo!
19Geé téne ehi, wogewé ni bééng na eânimung dewé:
Geé muko pétaapwo tabemi ehi.
Ke me bwolihi me cihe.
Ke me bwolihi me okéé.
201.20 Ecclésiaste 7.9Be a okéé te pa apulie, ke time e uce pwo ana nime Padué kon. 211.21 Kolosé 3.8; 1 Pétéru 2.1É mu ko anaa, ke geé necu nina ta, ke ni naado na mwiihi. Ke geé pwo me piwahin gewé, ke geé hegi a pwooti na e caa cemi he ni pwonimewé wo Padué, ke anaa, ke jan me e celuimikewé.
Me geé ténedehi a pwooti
22-231.22 Mataio 7.26; Roma 2.13Geé tabemi a pwooti ke geé ténedehi! Be hemepie geé te ju tabemi cehi, ke geé pipweéo, pwohewii pa apulie na e omehi a démen ne ha apiocile, 24kehe é alecehen, ke e engen, ke e te ju pwome neuhi ace bwo alieng! 251.25 Roma 8.2; Cang 2.12Kehe adéi pana e te nihe cémun ko ni patén [de Padué] hemepie e tee penem, ke me time e uce neuhi nina e téne. Ke e bo pituume ne ha ana e pwo. Be hején a pwooti naa, ke e tuwokenye mu he nina e imwikenye.
261.26 Psaume 141.3Hemepie pwo pace apulie celi e pipii den pie pa apwoiitihi, ke hemepie time e uce pipwocile a bwo cihe ten1.26 A bwo cihe ten—Grek: A upehen., ke e te pigeti a pwonimen, ke te ju piticenaado ne ko a pwopwoiitihi ten. 27Weengi a pwopwoiitihi na te tice ta hen ne ânebuhe Padué, pa Caa tenye:
Me nye cile ni ewa na te tice nyaa me caa telé;
Me nye picani te ni depwele1.27 Depwele—Veuve. ne he ni picani me téé na lé mu hen;
Me time genye uce pwo me e âbé konye a ta pwo a bwohemwo.
2Nemwo pipwoinen ne ko ni apulie
12.1 Apostolo 10.34; Cang 2.9Wogewé ni bééng, heme geé céihi ne ko Padaame Iésu Kériso, na te junihe ubwo *a wâé ten, ke me time geé uce piwâé pace céiu koja pace céiu. 2-3Geé cuwoteeke niimihi ani, pie: Lu â taabé ha ace *mwotapitihi wo lupwoce apulie: Wo pa céiu, ke pwo ce mwani megele kon, ke te junihe wâé ni naamuun. Ke wieli geé pipéce ne kon, ke geé pii ten pie: «Aje, go âbé tebwo éni ânebun!»
Ke wo pa céiu, ke tice den, ke time uce wâé ni epwénen. Ke wieli [geé pwohuu ten ke] geé pii ten pie: «Aje! Go tebwo ole pwo bwohemwo ko ni ang!» 4Kona é ne tewé, ke time geé uce pipwoinen ne ko ni apulie? Ke time uce wogewé lépwo atautinaado, na ta ni bwo niimihinaado tewé?
52.5 1 Korénit 1.26−28Geé tabemi, wogewé ni bééng na eânimung dewé! Wo Padué, ke e pipégali lépwona tice delé ne ha a bwo alihi nen de ni apulie, beme o pwo delé ne ha a céihi. Ke e ne telé a Mwametau na e caa mi pii te lépwona eânimen delé. Ai, kona time geé uce temehi anaa?
6Kehe wogewé, ke geé tééti lépwona tice delé! Kona time uce wo lépwona pwo delé, na lé pwohuu tewé, ke lé péékewé nge he ni mwotautinaado? 7Kona time uce woélé, lépwona lé pii me ta a nii [Iésu] ne kowé, na ju wâé?
Geé pipwoééhe ni béén
82.8 Mataio 19.19; Galat 5.14A naado na wâé, ke me geé ténedehi a patén ne he ni *tii iitihi pie: Go pwo me eânimem de ni béén2.8 Ni béén—Grek: Pana e mu mwonuko, ai Pa ju béém., pwohewii a bwo pieânimem dem.Lévitique 19.18
Ke wâé anaa heme geé pwo, be a patén [na junihe pipwonaado ne kon] ne ha a *Mwametau te Padué. 92.9 Deutéronome 1.17Kehe mepie geé piwâé pace céiu koja pace céiu, ke geé pwo ana ta. Ke geé caada a patén, ke o tautikewé kon.
102.10 Mataio 5.19Be wo paceli e piténedehi ati ni patén, ke hemepie e caada ace patén celi te ju céiu, ke e pwo ana ta ati ne ko ni patén. 112.11 Exode 20.13−14; Roma 13.9Be e pii wo Padué pie: Go nemwo pibune.Exode 20.14
Ke e te pii mwo pie: Go nemwo taunuhi apulie.Exode 20.13
Ke hemepie time go uce bune toomwo, ke mepie go taunuhi apulie, ke go caada ni patén.
122.12 Galat 6.2; Cang 1.25; 1 Pétéru 2.16Wâé heme geé cihe ke geé penem pwohewii ni apulie na [lé temehi pie] o tautilé ko a patén [na piwéden koja ni *patén de Moosé]. Be a patén naa, ke tuwokenye mu he nina e ciekenye2.12 Dernière phrase—Grek: …la loi de liberté..
132.13 Mataio 5.7, 18.32−35Be é ha a tautinaado, ke o te tice pipwoééhe ne ko nina te tice pipwoééhe telé ko ni béélé. Kehe mepie geé pipwoééhe ni bééwé, ke time e o uce tautikewé wo Padué, kehe e o pipwoééhewé2.13 Dernière phrase—Grek: A pipwoééhe, ke piwéden koja a tautinaado..
Ni bwomu tenye @ ke e pajuujuhi ni céihi tenye
14Ni bééng, kona te pwonaado ne ko a bwopiinen de pace céiu pie eten a céihi, hemepie time e uce habwii ko ce penem? Kona te jan me e celuimieng na a céihi naa? 152.15 1 Ioane 3.17Geé cuwoteeke niimihi ani: Pwo pace ai wo êce béénye, hemepie te tice mwaanu kolu, ke me tice wiinaado telu. 16Ke mepie geé pii telu pie: «Geu âdé ne ha a péém, ke geu picuwohe epwén, ke geu pwowiinaado ehi», ke te ju piticenaado ne ko ni pwooti naa, hemepie time geé uce ne celi me lu mulie kon! 17Ke wonaa a bwomune a céihi, be hemepie time e uce penem, ke e te mele ne kon.
Habwii a céihi tenye ne he ni huô
182.18 Galat 5.6Wieli go bo pii tong pie: «Wogo, ke etem ni penem; ke woéo, ke etong a céihi2.18 Wogo, ke etem ni penem; ke woéo, ke etong a céihi—Grek: Wogo, ke etem a céihi, ke woéo, ke etong ni penem..» Ke é hegi ne tem pie: «Go habwii tong a céihi tem, heme te tice celi go pwo! Ûhu! Woéo, ke é bo habwii tem a céihi tong ne he ni penem dong!» 19É he go céihi pie te pwo Padué na te céiu nang, ke te wâé a bwomunen naa? Lé te céihi mwo lépwo iténaado, ke éjén jélé ko a bwo mwotilé! 20Wogo pa apulie na te tice bwo temehinaado tem! Kona time go uce temehi pie, te ju piticenaado ne ko a céihi, heme te tice béhabwiinen?
A céihi te Abérama me Rahab
212.21 Genèse 22.9−12Wo *Abérama, pa watihenye, ke he time uce mwomwon nang mu ko ni penem, he e ne pa naîn Isaaka pwo apwoâpwailo? Uhuu! 222.22 Ébéru 11.17−18Go te alihi pie a céihi, ke lu piengen ibu me ni penem, ke é mu ko ni penem, ke e pwo me wâé a céihi. 232.23 Genèse 15.6; 2 Chroniques 20.7; Ésaïe 41.8Ke wonaa a bwo *pajuujuhi na ana tii ne he ni tii iitihi: E céihi ne ko Padué wo Abérama, ke é mu ko a céihi ten, ke wo Padué, ke e pwo me pa apulie na e *mwomwon ne he pwahamiin.Genèse 15.6
Ke wo Padué, ke e pii kon pie pa béén.
24Geé te alihi pie, mwomwon pa apulie mu ko ni penem, kehe time uce a céihi cehi.
252.25 Josué 2.1−21; Ébéru 11.31Wo Rahab, ê toomwo pwopwaaden, ke he time e uce pwo mwo me mwomwon nang mu ko ni penem? Uhuu! Be e hegi lupwo coda *Isaraéla [li lu â cedi bune amu ten Iériko] ke e pwo me lu cela nge ha a céiu pwaaden.
26Pwohewii ne ko a éé apulie, be e mele heme te tieden a jenen; ke piwien ne mwo ko a céihi, heme te tieden ni penem.
3Ni piokéé heme geé pimu ibu
1Me time uce hiwon mu hadeniiwé celi nimelé me lé pacémunihi, be geé te temehi pie, wo Padué, [ke e ucéihi ni naado na ubwo ne kome ni apwocémun] ke e bo te junihe tautikeme koja ni béén.
Nye pipwocile ni upehenye
2Genye muko pétaapwo pwo nina ta, kehe mepie pwo paceli e pipwocileeng ne he ni bwo cihe ten, ke jan ne kon me e pipwocileeng ati ne he ni naado. 3Be hemepie genye ne a taikopwo pa haricaan, beme e piténedekenye, ke genye o pééeng ati nge he na nimenye me nye â lang3.3 Pééeng ati nge he na nimenye me nye â lang—Grek: Pé a één ati..4Pwohewii ne mwo ko a ong na te junihe ubwo na e paengenihi na a dan. Be e biteeng ko a cuwo nahi eaong wo pa apé nen. 5Ke te piwien ne mwo ko a upehenye, be te ju a cuwo nahin, kehe e pipii den ne he ni naado na junihe ubwo.
A upehenye ke a miû
Geé alihi a cuwo nahi miû, be te jan me e cini ace wii celi junihe ubwo. 63.6 Mataio 12.36−37, 15.11,18−19A upehenye mwo, ke pwohewii a miû na jan me e pwo me éle ati a éénye jame a mulihenye. Be e pébé a ta na tidi a mulihenye. Be a miû na patéi mu ha a miû na ubwo te *Caatana!
7Te jan ne konye ni apulie me nye pé ni muko pétaapwo wota, ke me nye pwo me lé piténedehi. Te piwien ne mwo ko ni meni, me nina lé éewo, ke nina lé mu he tabe. 83.8 Roma 3.13Kehe te tice pace apulie celi jan me e pipwocile a upehen heme e cihe! Be pwocoon me genye pacuwohi, be oba ko a tabe na ta na genye mele kon.
9É mu kon, ke genye *adéi Padaame, pa Caa tenye, ke é mu kon, ke genye apwohi ni apulie na e pwo mu ko a démen! 10É mu ko a pwo pa apulie na te céiu nang, ke e wie a adéihi, ke a apwohi.
Time uce wâé, wogewé lépwo bééng, heme wonaa. 11A acaamatabe, ke he e te pwo me e taawie a ju tabe, me a tabe na male? 12A majing, wogewé ni bééng, ke he te jan me e ne ce olive, ai ace éé tabe megele, me e ne ce ace majing? A tabe he jié, ke pwocoon me e pwo ace ju tabe.
Bwopemikenye
13Woo, mu hadeniiwé, paceli e temehinaado? Be, me e habwii ko ace bwopemieng celi wâé ne ha a bwo pipwoiipieng.
14Kehe mepie e he pwonimewé a pitaaba ke a pipwokon, ke geé nemwo pipii dewé, ke geé nemwo gele.
15A bwo temehinaado naa, ke time e uce âbé mu jeda he *miiden, kehe é mu pwo bwohemwo, mu ko nina te nimewé kon na ta. Ke âbé mwo mu ko Caatana. 16Be é he na e lang a pitaaba ke a pipwokon, ke e lang a pihauli, ke tai ni bwopwone ni naado na ta.
Bwomu mu ko a ju bwo temehinaado
17Te tice celi ta ko pa apulie na oba nang ko a bwo temehinaado mu jeda. Weengi ni huô ten:
Pa apulie na e paciitihi a mulihen;
Pana e pwo ati mu ha a ju pwonimen;
Pana e pipwopai ati lépwo apulie, be time e uce pipwoinen ne kolé;
Pana e téne ehi lépwo béén ne ha a bwo pipwoiipieng;
Pana bwala nang ne ha a bwo hegi nen den ne telé;
Pana e pipwoééhe lépwona lé mu he ni gia;
Pa apulie na junihe hiwon ni ace acuwo na wâé ne ha a mulihen.
183.18 Mataio 5.9; Ébéru 12.11Wo lépwona lé wonaa, ke lé cemi ha a péém, ke nye tai pitii âdaanu: a bwo pipwoiipihi ke a péém ne pelenye.
4Bwopemikewé na ta
14.1 Roma 7.23E âbé mu wé ni piokéé, ke nina piehadeniiwé? Kona time uce é mu ko nina nimewé kon, na lé ko pipwopa ne he ni pwonimewé? 2Be te junihe nimewé kon, kehe time uce etewé, ke geé pitaaba. Ke geé pitaacunaado ke pipwopa die ko ana geé pwo me geé pitaunukewé.
Time uce etewé, be time geé uce ile Padué. 3É heme geé ilehi, ke time geé uce hegi, be geé pi-ilehi tahi. Be geé hane ni naado âcehi nina nimewé kon na ta.
44.4 Roma 8.7; 1 Ioane 2.15Wogewé lépwo apibune, be geé engen koja Padué! Kona time geé uce temehi pie, hemepie eânimewé ko ni naado na ta pwo a bwohemwo, ke a bwopiinen pie, geé tééti Padué? Be wo pana nimen me e pipwoeabwé te a bwohemwo, ke e pwo ana ta ne ko Padué. 5Be caa te tii ne he ni tii iitihi4.5 Caa te tii ne he ni tii iitihi—Wieli e niimihi Exode 20.5; 34.14; Deutéronome 4.24; Zakari 8.2. pie, [ana nime Padué kon, ke a ju pwonimenye] be e ne konye a *Jenen Iitihi ten, na te junihe eânimen den4.5 E ne konye a Jenen Iitihi ten, na te junihe eânimen den—ai A Jenen Iitihi, ke e pwobwonihi a tapi me a pitaaba tenye, ai Te junihe nime Padué ko ni pwonimenye na e ne konye, ai A pwonimenye…ke e te cuwo ko nimen ko ni naado, ke e te cuwo ko pitaaba.. Ai, kona geé te niimihi pie te piticenaado ne ko a pwooti naa?
Geé piâmwonu Padué
64.6 Proverbes 3.34; 1 Pétéru 5.5Te junihe ubwo a âpipati na e ne wo Padué. É mu ko anaa, na tii ne mwo he ni tii iitihi pie:
Wo Padué, ke e cuwode
lépwona lé pipaunulé.
Ke wâé nang
ne ko lépwona lé pipwoiipilé.Proverbes 3.34
74.7 Éféso 6.12Geé piténede Padué, ke geé cuwode *Caatana, ke e bo cela nge ité kowé. 84.8 Ésaïe 1.16; Zakari 1.3; Malachie 3.7Geé piâmwonu Padué, be e bo piâbé mwonukewé. Geé puu ni iwé, wogewé na ta ni huô tewé. Geé pwo me wâé ni pwonimewé, be lépwo apulie na time geé uce cumang [ne ko a bwo piténedeeng dewé].
9Geé pininim [ke bitekewé nge céii Padué]! Ke me a bwo piap tewé, me a bwo pituume tewé, ke me taatééhi ko a piwahin, ke ni pwoé. 104.10 Job 5.11; 1 Pétéru 5.6Geé pipwoiipikewé ne ânebuhe Padaame, ke e bo nekewé da.
Go nemwo tauti pa béém
11Go nemwo cihe me ta ne ko ni béém, ke go nemwo tautilé! Be wo pana e wonaa, ke e cihe me ta ne ko ni patén, ke e tauti ni patén. Kehe time uce wogo na me go tauti ni patén, kehe me go ténedehi4.11 Dernière phrase—Grek: Hemepie go tauti ni patén, ke time uce wogo na go piténedehi, kehe wogo pa atautinaado.! 124.12 Roma 2.1, 14.4Te céiu pana e ne ni patén ke pa atauti nen, ke wo Padué. Ke te weeng cehi pana jan ne kon me e *celuimi ni apulie, ke me e pwo me lé patieden. Kehe wogo, ke woo, me go tauti pa béém?
Paténe lépwona pwo delé
Geé pwo me piwahin gewé ne ko Padué
134.13 Luka 12.18−20Geé téne, wogewé lépwona geé pii pie: «É jenaa ai é meé, ke genye bo â ha a pwomwo ubwo, ke genye o mulie lang he celi céiu jo. Ke genye o pwo ce bwopwonen, beme pwo ce mwani tenye.» 144.14 Psaume 39.6,12; Proverbes 27.1Kehe time geé uce temehi aceli e bo tuie meé! Be he ade a mulihewé? Geé pwohewii a caamele na e tuie ju é ha a céiu benaamwon, ke caa te tieden mwo. 15Ke me geé o pii pie: «Hemepie te nime Padué, ke genye o mulie, ke genye bo pwo ani, ai ani.» 16Ke wogewé, ke geé pipii dewé ne he ni picibehede tewé. Kehe a naado na time uce wâé [te Padué]. 174.17 Luka 12.47Be wo pana e temehi ana wâé ke e pwo, ke me time e uce pwo, ke e pwo ana ta.
5Geé bo mu he ni picani!
1Wogewé lépwona pwo dewé, wâé heme geé te nihe é me ubwo, wonaa mu ko ni picani na e o bo tuie ne kowé! 25.2 Mataio 6.19Be o muti ni dewé, ke lé o wii ni epwénewé ne ni ma. 3Ke o paale ni mwani tewé, ke lé bo cihe da me pipé ne kowé. Ke bo wii a ééwé, pwohewii ne ko a miû. Be geé caa taineibuhi ni mwani bépwo na a bwohemwo ce na o bo tieden5.3 Dernière phrase—ai Geé tai ne ko a bénebwéne Tan [na e bo tauti ni apulie hen wo Padué].! 45.4 Deutéronome 24.14−15Ke time geé uce pwocuhi lépwo apenem dewé, ke lé tee ilehi kojakewé a cuhilé. Ke e téne wo Padaame, pana te junihe pwojunuun ne ko ati ni naado.
55.5 Luka 16.25Geé mulie ne pwo a bwohemwo ha a tuume tewé ne ko ni naamuuwé. Geé te pwo nina te nimewé kon. Geé te junihe wiinaado ehi, heme ko pwo ni apulie na lé metihi menele5.5 Dernière phrase—ai Geé pwohewii ni wota na cile me géréén ânebuhe a bwo taunuhi nen me wii.. 6Ke geé caa ne a cuhinaado te pana mwomwon nang5.6 Pana mwomwon nang—Ocine ko ati nina pwoééhelé, na pwocoon me lé pipwopailé., die ko a bwo taunueng, ke time e uce pipwopain.
Bénebwéne pwooti
Geé cumang ne he ni picani
75.7 Deutéronome 11.14; Jérémie 5.24Ni bééng, geé cumang heme geé ucéihi a bwo mwojuia mwobé te Padaame. Be wo pa apenem ko âdaanu, ke e ucéihi a benaamwon ko tii âdaanu, ke e ucéihi die ha a bwo tuie te ni bécéiuhe ute, ke ni bénebwéne ute5.7 Ni bécéiuhe ute, ke ni bénebwéne ute—Pwo lupwo benaamwon ha a jo na céiu ko a ute ne Isaraéla.. 85.8 Roma 13.11−12; 1 Pétéru 4.7Ke wogewé mwo, me mu mang ni pwonimewé heme geé ucéihi, be o caa e mwonu a bwo âbé te Padaame.
9Geé nemwo pipii lépwo béén, beme time e uce tautikewé wo Padué: Be neko pa atautinaado he e caa ko cuwo he pomwa! 10Ni bééng, geé pipwohewii lépwo *péroféta na lé cihe ne he nii Padaame. Be lé te cumang ne he ni picani.
115.11 Exode 34.6; Job 1.21−22, 2.10; Psaume 103.8Genye pii pie, lé pituume ne nina lé mu he ni picani. Be geé caa te temehi a jepule ko a bwo uca te Job, ke geé caa te temehi ni *adéihi na e ne ten alecehen wo Padaame. Be wo Padaame, ke te junihe wâé nang, ke e pipwoééhenye.
125.12 Mataio 5.34−37Ni bééng, geé nemwo *piapwo da he a miiden, ai a bwohemwo, ai é ne ko ace céiu piapwo. Kehe me geé pii pie «éa», ke te éa, ke me geé pii pie «ûhu», ke te ûhu, beme time e uce tautikewé wo Padué.
A pwopwoiitihi te pa acéihi
13Kona e mu he ni picani wo pace pibééwé? Wâé heme e pwoiitihi. Pwo paceli e pituume? Wâé heme e pwonyebi, beme e pipaunu Padaame. 145.14 Maréko 6.13Pwo pace mu hadeniiwé celi cunu nang? Ke wâé heme e tode lépwo apihuô te ni acéihi, beme lé pwoiitihi ne kon, heme lé ko ne huîin a huile5.14 Lé ko ne huîin a huile—Wo lépwo Juif, ke lé puu lépwona cunu jélé ko duhi olive heme lé pwoiitihi telé. ne he nii Padaame.
155.15 Maréko 16.18Be a pwoiitihi ne ha a céihi, ke o bo celuimi pana cunu nang, ke e bo pwo me wâé nang5.15 Me wâé nang—Grek: Me e cuwoda mwo. wo Padaame. Ke é hemepie e pwo celi ta, ke e bo pineueng wo Padué.
16Geé pipii tewé nina geé pwo na ta, ke geé pipwoiitihi ne kowé, beme wâé gewé mu he ni cunu kowé. Be a pwoiitihi te pana mwomwon nang, ke te junihe pwo a junuun.
175.17 1 Rois 17.1, 18.1Wo *Élia [pa péroféta ânebun] ke pa apulie pwohewiikenye. Ke e te junihe pwoiitihi beme time e uce ute, ke time uce ute ne pwo a bwohemwo, he na 3 ni jo ke 6 ni wole. 185.18 1 Rois 18.42−45Ke é alecehen, ke e pwoiitihi mwo, ke te ute kuti, ke [te wâé mwo] a bwohemwo, ke pwo mwo ni âdaanu.
Pé mwobé lépwo bééwé
195.19 Galat 6.1Ni bééng, hemepie pwo pace mu hadeniiwé celi e caa junihe â ité koja a juuju, ke me e pééeng mwobé wo pace céiu. 205.20 Proverbes 10.12; 1 Pétéru 4.8Ke me geé temehi pie: Pana e bo pé mwobé pana e pipatieden, ke e bo celuimi a mulihen mu ha amele, ke wo Padué, ke e bo pétaabwon ati ni ta pwo ten5.20 Ati ni ta pwo ten—Grek: Hiwon ni ta pwo..