Tii te Paulo
nge céii lépwo
Galat
Atabuhi ko a tii
Woo na e tii a tii ce?
Wo Paulo, pa apostolo.
E tii éniile?
Wieli é ha awieme a jo 48 me 49, he e mu Antioche wo Paulo, ânebuhe a pitapitihi ubwo te lépwo apihuô te ni acéihi ne ko Kériso ne Iérusaléma ha a jo 50. (Omehi Apostolo pwahamii tii 15.) Wieli a bécéiuhe tii na e tii wo Paulo.
E tii me dee?
Me de ni acéihi ha a duaan Galat, ha amu Turki jenaa. Wieli a province Galat, he na e lang ni pwomwo ubwo Ikone me Listre me Derbe. Ke wo Paulo me Barnabas, ke lu pipatemehi a Pwooti Wâé nelang ha a jo 46−47 (omehi a Apostolo pwahamii tii 14), te ju alo jo ânebuhe a bwo tii na a tii telé.
É ko ade na e tii?
Hiwon lépwo Galat na time uce lépwo Juif. Ke é alecehe a bwo céihi telé ne ko Iésu, ke lé âbé wo lépwo béé apwocémun, ke lé cuwokolé me lé âcehi ati ni patén ko a pwoiitihi te lépwo Juif, pwohewii a bwo pwotegoop, me paciitihi ni béé tan. E te junihe okéé wo Paulo ne ko lépwona lé pii anaa. Ke e okéé ne ko lépwo Galat mwo, be lé pwo me lé piâ ité koja a ju céihi (1.6−9; 3.1−3). E te junihe pipwoééhelé, be lé pwohewii lépwo ju naîn, ne he nii Iésu Kériso (4.19).
Ade ace âne a tii ce?
Wo Kériso, ke e caa tuwokenye, beme tice celi me e ciekenye (5.1). Piticenaado ne ko ati ni patén ko pwoiitihi ânebun. Be pwocoon me nye mwomwon ne he pwahamii Padué mu ko a bwo piténedehi nen denye ni patén. Kehe te icehi mu ko a céihi tenye ne ko Kériso (2.16). Ke wo Padué, ke e pwo me wogenye ni apulie na mwo coho (6.15). Ke time bo uce wogenye celi nye mulie ha a mulihenye, kehe te wo Kériso na e mulie konye (2.20).
A bwomune a tii Galat
Pipwobwocu (1.1−5)
Te céiu cehi a ju Pwooti Wâé (1.6―2.21)
Tode Paulo beme e pipatemehi (1.11−24)
Lé hegieng wo lépwo béé apostolo (2.1−14)
A âne a Pwooti Wâé (2.15−21)
Tuwokenye koja ni patén (3.1―6.18)
Time uce jan ni patén (3.10−25)
Ni naî Padué mu ko a céihi (3.26−29)
Nemwo pwo me ciekewé mwo! (4.8−20)
Lupwo piapwo na alo (4.21−31)
E caa tuwokenye wo Kériso (5.1−12)
Piténede a Jenen Iitihi (5.13−26)
Bénebwéne pwooti ke bépinelé (6.1−18)
1Pipwobwocu
1Woéo1.1 Woéo—Grek: Wogeme. Wo Paulo na e pwotii, kehe icehi ana e habwii pie, te céiu a pwonimelé me lépwo acéihi béén na lé mu pelen. Paulo na é pwotii. Woéo pa *apostolo, be lu pipégaliéo wo Iésu *Kériso me Padué Caa, pana e pamulipi Iésu mu ha amele. [Ke lu pahedeéo ngen, me é pipatemehi a pwooti telu.] Time é uce wonaa mu ko aceli lé pii ne ni apulie, be time uce ni apulie na lé pwo me woéo pa apostolo!
2É pwotii lé céiikewé, wogewé ati ni *puco te ni acéihi ha a province Galat. Ke lé ne bwocu tewé mwo ati lépwo acéihi ne ko Iésu Kériso na élé éni.
3Wâé heme e mu kowé a *pipwoééhe tice ja kon me a péém, na e âbé mu ko Padué Caa tenye me Padaame Iésu Kériso. Adéikewé! 41.4 Galat 2.20Wo Padaame Iésu, ke e pineeng me e mele, beme e tuwokenye koja ni ta pwo tenye, ke e celuimikenye koja a mulie na ta ne pwo a bwohemwo ce. Be weengaa ana nime Padué Caa tenye kon. 5*A wâé, ke te a de Padué cehi, dieli mwo! Wâé heme wonaa! Amen!
te céiu cehi a ju pwooti wâé
(Pwahamii tii: 1―2)
6Wo Padué, ke e caa todekenye, ko a pipwoééhe tice ja kon den {na e pwaadeniin bé wo Iésu Kériso}. Ke é téele kowé, he geé epin ko piâ ité koja pana e todekewé, me geé â téne a céiu pwooti [na lé pébé céiikewé ne ni béén]. 71.7 Apostolo 15.1,24Kehe icehi ana te céiu a *Pwooti Wâé te Kériso. Ke wo lépwo [agele] na lé pipatemehi a céiu pwooti, ke lé pibitehi a ju Pwooti Wâé. Ke lé pahaulihi ni pwonimewé.
81.8 1 Korénit 16.22Wâé heme *piapwo pa apulie na e pipatemehi ce béé pwooti celi pi-ité koja a ju pwooti, li geme1.8 Geme—ai Woéo. Wieli e piieng mwo wo Paulo. caa mi pipatemehi tewé! Ke te piwien mwo hemepie wogeme, ai é hemepie wo pace céiu *âcélo bé mu he miiden! 9Geme caa pii tewé kuti, ke é pii mwo ni, pie, wo lépwona lé pipatemehi a pwooti na pi-ité koja a Pwooti Wâé li geé caa hegi, ke wâé heme e piapwolé wo Padué!
101.10 1 Tésalonik 2.4[Lé pii wo lépwonaa pie] geme hane me lé piwâékeme ne ni apulie. Ûhu! É te pipwoeabwé te Kériso cehi. Time é mu uce hane me lé wâééo ne ni apulie; kehe é te hane cehi me e te piwâééo wo Padué!
Tode Paulo beme e pipatemehi
111.11 Mataio 16.17Lépwo acéihi bééng, wâé heme geé temehi pie, a Pwooti Wâé na é ko pipatemehi, ke time e uce âbé mu ko ni apulie. 12Be time uce aceli é hegi mu ko pace céiu apulie, ke te tice pace apulie celi e pacémuniéo kon. Be te ana e te habwii tong [wo Padué] mu ko Kériso1.12 Be te ana e te habwii tong…mu ko Kériso—ai Wo Iésu Kériso na e pwo me é temehi, ai Wo Iésu Kériso he li e pihabwiieng dong..
131.13 Apostolo 8.3Be geé te temehi ehi ni bwopemiéo ânebun, he li é mwo te mu ha a pwoiitihi te lépwo [âjiénung] juif. Be é te junihe okéé ne ko nina lé céihi ne ko Iésu. Ke nimung me é tanahi a céihi telé. Ke é pwo me lé picani, ke é te junihe pwotahi ne kolé. 141.14 Apostolo 22.3É ha a benaamwon naa, ke é te junihe pitaa kojalé, ne ha a pwoiitihi te lépwo *Juif, koja lépwo âjiénung na pijéhi jo heme me woélé. Ke é wédenilé, be é te junihe âcehi ehi ati ni huô me a bwomu te lépwo watiheme.
É ali pa Naî Padué
151.15 Ésaïe 49.1; Galat 2.7Kehe icehi ana wo Padué, ke li e caa mi pipégaliéo, he mwo te woéo tina nyaa tong, ke e todeéo ha a pipwoééhe tice ja kon den. 16Ke e niimihi pie me e habwii tong pa Naîn, beme é pipatemehieng de lépwona time uce lépwo Juif. Ke me wonaa, ke time é uce ilehi ace bwo temehinaado koja pace céiu. 17Be time é uce taa *Iérusaléma, me geme pitookeme me lépwo apostolo ânebuhung. Be é â epin nge ha a duaan Arabi. Ke é mulang, ke é mwojuia mwobé ne ha a pwomwo ubwo Damas.
181.18 Apostolo 9.26É alecehe ni jo na cié, ke é taa Iérusaléma, beme gemu pitemehikemu me Pétéru1.18 Pétéru—Grek: Céfas. Omehi Ioane 1.42 me a note.. Kehe icehi ana gemu te ju mu lang he na alo naadenitan cehi. 19Ke time é uce ali lépwo béé apostolo, te icehi Cang, pa âjiéne Padaame.
20Ana é pii tewé ni, ke é pipatemehi tewé, ne he pwahamii Padué, ke time é uce getikewé.
211.21 Apostolo 9.30É mulang [ke time é uce mu ha amu *Judé] kehe é â he lupwo piduaan ne Siri me Silisi. 22Ke ati ha a benaamwon naa, ke time lé uce temehiéo wo lépwo acéihi mu Judé, be time lé mu uce aliéo. 23Kehe lé te ju piténe jepule kong. Be lé pii wo lépwo béén pie: «Wo pa apulie naa, ke weeng kuti pali e te junihe pwotahi ne kome ânebun. [Ke e pacuwo ni apulie, beme lé nemwo céihi ne ko Iésu.] Kehe é jenaa ni, ke e caa pipatemehi ali céihi li e mu tanahi ânebun!»
24Ke é mu kong, ke lé tai pipaunu Padué.
2Lé hegiéo wo lépwo béé apostolo
12.1 Apostolo 15.2Caa 14 ni jo alecehen, ke é mwojuia ngemwo *Iérusaléma imi Barnabas, ke é pé mwo Tit. 2Be wo Padué, ke e pii tong pie, me é mwojuia ne mwo lang. Ke geme pipwotapitihi me lépwo apihuô te ni acéihi, ke é pipatemehi telé a Pwooti Wâé, na é ko pipatemehi te lépwona time uce lépwo *Juif. Be o wâé ne kong, hemepie céiu jélé ko ana é pwo. Be mepie time uce wonaa, ke wieli o te piticenaado ne ko ati ni penem dong2.2 Dernière phrase—Grek: Wieli piticenaado ne ko a bwo pitéte tong ânebun ke é jenaa ni..
3[Kehe icehi ana te wâé telé. Ke wâé telé mwo a bwo penem ibu temu me] Tit, pa apulie na time uce pa Juif. Ke time lé uce wâgo kon pie, me *pwotegoop ten [pwohewii a bwomu te lépwo Juif]. 42.4 Galat 1.7, 5.1,13Be wo Kériso Iésu, ke e caa tuwokenye, beme o te tice aceli me e bo uce ciekenye mwo2.4 1re phrase—Grek: Etenye a liberté ne ko (Kériso Iésu)..
Kehe icehi ana pwo ni béé apulie, na lé te ju êjele bé hadenii ni acéihi. Ke lé pii pie lépwo acéihi béénye, kehe icehi ana lépwo apipwohuô. Be lé pwohewii ni coda, na lé mi êjetihi a amu, beme lé alihi ehi ni mulihe ni apulie hen2.4 4e phrase—Geme patemehi ne éni a bwopiine a pwooti espions.. [Ke te junihe *mwiihi telé] a mwomwon na e ne tenye wo Iésu. Be nimelé me lé pwo me nye *apenem tice ja kon [ne ko ni patén]. 5Kehe icehi ana time geme mu uce pipéce ne kolé, ke time geme mu uce piténedelé, ne he ni cuwo nahi naado. Ke geme cile a juuju ko a Pwooti Wâé me dewé2.5 Beme o time uce pitaatééhi ace cuwo nahi naado mu ko a Pwooti Wâé, me genye tai hegi ati ni adéihi ten..
Lé alihi pie wo Padué na e pahedeéo
6Mepwo é ne ko lépwo apihuô, lépwo apulie na piubwo jélé ne ha a céihi, ke te tice aceli lé pwo me pitaatééhi ne he ni pwooti na é mu pipatemehi. Kehe icehi ana time uce junaado ne tong, hemepie lépwo apulie ubwo, ne he ni bwo alihi nen de ni apulie. Be wo Padué, ke time e uce pipwoinen ne ko ni apulie.
72.7 Apostolo 22.21Kehe icehi ana lé temehi pie, piwiekemu me Pétéru2.7―2.14 Pétéru—Grek: Céfas. Omehi Ioane 1.42 me a note.. Be wo Padué, ke e pahedeeng ngen, beme e â pipatemehi a Pwooti Wâé te lépwo Juif. Ke woéo, ke e pahedeéo ngen beme é â pipatemehi a Pwooti Wâé te nina time uce lépwo Juif. 8A bwopiinen pie, e penem ko Pétéru wo Padué, beme e *apostolo ten ne pele lépwo Juif; ke e penem kong, beme é apostolo ten, ne pele ni béén.
9Ke mepwo é ne ko lépwo apihuô ubwo na cié jélé: wo Cang, me Pétéru, me Ioane, ke lé hegikemu me Barnabas. Ke lé patemehi pie lépwona pibééme [ne he ni penem de Padué] ke me wogemu, ke me gemu â pele lépwona time uce lépwo Juif, ke woélé, ke me lé â pele ni Juif.
102.10 Apostolo 11.29−30Ke lé te ju ilekemu cehi pie, me gemu niimi lépwo acéihi na pitice naamuulé [ne Iérusaléma]. Ke é te pwo ati kuti ha a ju pwonimung.
É pacihe Pétéru
11-122.12 Apostolo 11.3É alecehen, ke wo Pétéru, ke e âbé caniêkeme ne Antioche ne Siri. É he e mwo ko mu peleme, ke lé mu piwiinaado ibu me lépwo acéihi na time uce lépwo Juif. Kehe icehi ana wo Cang, ke e pahede céiikeme [mu Iérusaléma] lépwo béén [na lé te junihe pwopahi a ju bwomu te lépwo Juif]. Ke mwoti Pétéru [ko ana lé pii ne kon] ke e tabuhi picepewie lépwona time uce lépwo Juif.
Ke me wonaa, ke time uce piwâ jo me é paciheeng, ne he pwahamii ati ni acéihi, beme é habwii ten pie, time uce wâé a huô ten naa.
13Ke time uce weeng cehi, be ati ni acéihi na lé Juif, ke lé te tai pwohewiieng, die ko Barnabas mwo! Be piwâ jélé me lé habwii nina lé niimihi. Kehe icehi ana lé te temehi pie, ana lé pwo, ke time uce wâé.
14Ke me é alihi pie, time uce mwomwon ni bwo engen delé, ne ha a Pwooti Wâé, ke é pii te Pétéru, ne he pwahamii ati ni acéihi pie: «Wogo pa Juif, kehe icehi ana go tabuhi necu a bwo engen denye, ne he ni patén de lépwo Juif, beme geé pimulie ibu me lépwona time uce lépwo Juif. Ke é ko ade na go cuwoko ni béén na time uce lépwo Juif me lé pipwohewii lépwo Juif?»
A âne a Pwooti Wâé
15Mepwo é ne kome2.15 Mepwo é ne kome—ai Mepwo é ne konyu. Wieli ni pwooti ne he ni niide a tii 15 me 16 (wieli é die ha a niide a tii 21), ke ni behi ni pwooti te Paulo ne te Pétéru., ke geme te Juif mu ha a bwo piâbeele teme. Ke é ânebun, ke geme mu pii ko lépwona time uce lépwo Juif pie, ‘lépwo apwo na ta’, be time lé uce âcehi ni *patén de Moosé2.15 (Niide a tii)—Grek: Wogeme, ke lépwo Juif ne ha a bwo picilekeme, kehe time uce lépwo apwo na ta, mu he ni béé bele..
162.16 Apostolo 15.10−11; Roma 3.20−28; Galat 3.11Kehe icehi ana é jenaa ni, ke geme caa temehi pie, time e uce *mwomwon ne he pwahamii Padué wo pace céiu apulie mu ko ace bwo piténedehi nen den ni patén de Moosé, kehe te icehi mu ko a céihi ten ne ko Kériso Iésu. Ke wogeme, ke geme te céihi ne kon [beme e mu ha awiememe me Padué a péém] ke me wogeme ni apulie na me mwomwon ne he pwahamiin2.16 E mu…mwomwon ne he pwahamiin—Grek: Justifiés. Omehi Mwomwon ne ha a Niinaado (Vocabulaire) ha anebwén ko a tii.. A péém me a mwomwon naa, ke e âbé mu ko a céihi teme ne ko Kériso, time uce é mu ko ace bwo piténedehi nen deme ni patén. Éa, [é pii mwo pie]: Te tice pace apulie celi e bo mwomwon ne he pwahamii Padué, mu ko ace bwo piténedehi nen den ni patén!
17É mu ko anaa, na wogeme lépwo Juif, he li geme hane ace bwopwonen beme geme bo mwomwon ne he pwahamii Padué. Ke geme tooli he Iésu. Ke ni béén, ke lé pipé ne kome pie, wogeme ‘lépwo apwo na ta’, be time geme uce piténedehi ati ni patén. Éa, lé pii pie, wo Kériso, ke e péékeme, beme lépwo apwo na ta! Ûhu! Time uce a juuju2.17 Grek: É hemepie geme alihi temehi pie wogeme lépwo apwo na ta, é mu ko a bwo alihi temehi nen deme a mwomwon mu ko Kériso, ke kona wo Kériso, ke pa apenem de a ta? Ûhu! Time uce wonaa!! 18Weengi ana ta: é hemepie é mwojuia cemwo ne mwo ko li patén li é caa tahi taabwon2.18 Grek: Be hemepie é bahi mwo ali é caa patieden, ke é habwii pie é pwo ana ta.! 19Me é mulie he ni patén, ke o te junihe pwocoon de Padué me e piwâééo. Kehe icehi ana te é mu ko ni patén kuti, na é temehi ninaa! Ke é jenaa, ke é caa necu ni patén, beme é mulie me de Padué. Ke time e bo uce cieéo mwo, be caa pwohewiin heme é mele ne ko ni patén.
Be é he e mele ne ko a *kuricé wo Iésu, ke wogemu me weeng2.19 Grek: Be te é mu ko a patén na é mele ne ko a patén, beme é mulie me de Padué. Cemeitekemu ne ko a kuricé me Kériso.. 202.20 Galat 1.4Heme é mulie, ke time uce woéo, kehe wo Kériso na e mulie kong. Ke a mulihung jenaa ni, ne ha a éé apulip, ke é mulie hen ha a céihi ne ko pa *Naî Padué na e pipwoééhung, ke e mele me dong.
21Weengaa a âpipati na e ne tenye wo Padué, é mu ko a *pipwoééhe tice ja kon den, beme nye mwomwon ne he pwahamiin. Ke woté? Kona é bo tahi taabwon anaa, beme é mu ko ni patén? Ûhu! Be mepie jan me pwo a péém ne ha awiemenye me Padué, me wogenye ni apulie na nye mwomwon ne he pwahamiin, mu ko a bwo piténedehi nen denye ni patén, ke wieli me te piticenaado ne ko a bwo mele te Kériso2.21 Grek: Time é uce tahi taabwon a pipwoééhe tice ja kon de Padué, be é hemepie nye mwomwon mu ko a patén, ke te ju piticenaado ne ko a bwo mele te Kériso.!
3tuwokenye koja ni patén
(Pwahamii tii: 3―4)
1[É téetikewé] wogewé lépwo Galat, be pwohewiin heme pipenem ni puniwé! Ade aceli e pahaulikewé [me geé padep koja a juuju]? Oniile jo ko pii tewé pie, wo Kériso, ke e caa mele ne ko a *kuricé [beme wâé te Padué gewé]?
2Weengi cehi ana nimung me é temehi kojakewé: Kona geé niimihi pie, geé caa hegi a *Jenen Iitihi, mu ko a bwo mulie tewé he ni patén? Ûhu! Te é mu ko a céihi tewé, ne ko a Pwooti Wâé ko Kériso! [Ke geé temehi ehi anaa!] 3É ko ade na geé pwo me pihauli gewé kojan?
Te a Jenen Iitihi na e tabuhi a penem ne kowé. Ke kona geé niimihi pie, geé bo panebwénihi ha a éé apulip? Wogewé, ke pipatieden ni puniwé! 4Kona geé o te pwo me piticenaado ne ko ati nina e tuie ne kowé dieli jenaa? Geé tahi taabwon ati ninaa?
5Wo Padué, ke e caa ne a Jenen Iitihi, ke e pwo me geé pwo ni *pipwojunuun, na lé téetihi ne ni apulie. Ke kona geé niimihi pie, te é mu ko a bwo piténedehi nen dewé ni patén? Ûhu! [É pii mwo pie]: Te é mu ko a céihi tewé cehi, ne ko a Pwooti Wâé [ko Kériso]!
Wo Abérama ke pa béhabwiinen
63.6 Genèse 12.3; Roma 4.3,16[Nye pine ne he ni *tii iitihi pie]: E céihi ne ko Padué wo *Abérama, ke é mu ko a céihi ten, ke wo Padué, ke e pwo me pa apulie na e *mwomwon ne he pwahamiin.Genèse 15.6
7É mu ko anaa, na wâé heme geé temehi pie, ati nina lé céihi [ne ko Padué] ke te woélé kuti naa, lépwo piebehi Abérama. 8Be genye pine ne mwo he ni tii iitihi pie, wo Padué, ke e mi pii ten a pwooti wâé ce, pie: É bo *adéi ati ni bele pwo bwohemwo mu kom!Genèse 12.3
Weengaa ana e mi pii beetihi pie, e bo hegi ni béén na time lé *Juif, ke e bo pwo me lé mwomwon ne he pwahamiin. Ke te é mu ko a céihi telé, na e wonaa.
9Wonaa ne mwo ko ati nina lé céihi [ne ko Padué] be lé o hegi mu kon ali adéihi li e caa ne te Abérama, mu ko a céihi ten.
Time uce jan ni patén
103.10 Deutéronome 27.26Kehe icehi ana lé apwohi wo lépwona lé niimihi pie, o wâé te Padué jélé mu ko a bwo piténedehi ne ni patén delé. Be caa tii ne mwo he ni tii iitihi pie: Apwohi pana time e uce piténedehi taaci ni patén na tii ne ha a tii ko patén!Deutéronome 27.26
[Ke te junihe pwocoon kuti me nye piténedehi ati!]
113.11 Galat 2.16Nye alihi pie, o te tice apulie celi lé mwomwon ne he pwahamii Padué ko ace bwo piténedehi ne ni patén. Ûhu! [Be caa te tii ne he ni tii iitihi pie]: Wo pana e mwomwon mu ko a céihi, ke e o mulie.Habakuk 2.4
12Genye alihi pie, ni patén, ke time e uce engen ne ko a céihi [kehe te é mu ko ni penem denye]. Be weengi ana caa tii ne he ni patén: E ne a mulie te pana e piténedehi ni pihuô na e hen. Lévitique 18.5
[Kehe me wonaa, ke genye tai apwohi, be time uce jan!]
133.13 Deutéronome 21.23; Roma 8.3Kehe icehi ana wo Kériso, [ke e pipatupwoeng] ke e caa tuwokenye koja a apwohi ko ni patén, be e pé ne huîin a apwohi tenye [ke cemeiteeng ne ko a kuricé]. Be caa te tii ne he ni tii iitihi pie: Apwohi pana pawiieng ne ko a ba-acuwo.Deutéronome 21.23
14E wonaa wo Kériso, beme e o mu konye, nina nye céihi ne kon, a adéihi li e ne te Abérama wo Padué. Ke a juuju mwo, ne ko lépwona time uce lépwo Juif. Ke é mu ko a céihi tenye ne kon, ke genye hegi a Jenen Iitihi, na e caa mi pii ânebun wo Padué pie, me e bo ne tenye.
Ni patén ke e âbé alecehe Abérama
15-163.16 Genèse 12.7, 13.15Ânebun, ke e pii te Abérama wo Padué pie, me e bo adéieng. Me nye alihi ehi a pwooti te Padué ne he ni tii iitihi, ke genye pine pie e pii pie, me e bo adéi Abérama me pa piebehieng. Genèse 12.7
A bwopiinen pie pana e bo âbeele mu kon. Time e uce tii pie lépwopiebehieng, kehe e tii pie, papiebehieng. Wo pa apulie naa, ke wo Kériso3.15−16 Wo Kériso, ke te weeng cehi na e pwaadeni ati ni adéihi me denye. Ke e pii konye pie nye piebehi Abérama, mu ko a céihi tenye ne ko Kériso. Grek: 15É cihe ko a bwomu te lépwo apulie: É hemepie e piapwo wo pa apulie, ke e pajuujueng…ke o te tice apulie celi jan me e pwo me tieden, ai ne ace behin. 16É ne ko nina caa mi pii ânebun, ke ni naado na pii te Abérama, me ni piebehieng, ke time uce ni piebehieng na hiwon. Te céiu cehi pa piebehieng, ke wo Kériso..
Wo Padué, ke e *piapwo ne te Abérama, beme e *pajuujuhi a bwopiinen den naa. Ke geé alihi, wogewé ni bééng, pie, mepwo é ne konye ni apulie, ke me nye piapwo ne ko ace céiu naado celi nye pii, ke time uce jan me nye pitaatééhi ai patieden ni pwooti na nye caa pii. [Ke me wonaa ne pelenye ni apulie] 173.17 Exode 12.40ke genye temehi pie, wo Padué, ke time e bo uce pitaatééhi mwo nina e pii, li e caa piapwo ne kon.
Weengi ana nimung me é pii: Mepwo é ne ko ni patén, ke a naado na e ne wo Padué, mwo te ju 430 ni jo alecehe a bwopiinen den te Abérama. Ke ni patén, ke time uce jan me e pitaatééhi a cuwo nahi atii, ne he ni bwopiinen den ânebun.
183.18 Roma 4.14Ke hemepie a adéihi, ke me e ne tenye, mu ko [a bwo piténedehi nen denye] ni patén, ke wieli time e uce âbé mu ko a bwopiinen ânebun de Padué. Kehe icehi ana time uce wonaa, be wo Padué, he li e ne te Abérama a adéihi ten, mu ko a bwopiinen den ânebun. Ke e ne ten me piticenaado ne kon.
193.19 Apostolo 7.38; Roma 5.20Ke heme wonaa, ke ni patén ke he me ni de? Te a naado li e ne tenye wo Padué alecehen, beme e habwii tenye ni ta na nye pwo. Ke e cuwo die ko a bwo tuie te pa piebehi Abérama na te céiu nang: pana e bo pipwaadeni ati ni adéihi3.19 Pana… Grek: Pana pwo a bwopiinen ânebun me den..
[A céiu mwo, ke time uce piwie ni patén me a piapwo, be nye pii pie, wo Padué, ke e ne] ni patén [me de a bele] na lé pipwaadeniin bé ne ni *âcélo. Ke [wo *Moosé ke] pa apipépwooti ten. 20Kehe icehi ana he li e piapwo wo Padué ne te Abérama, ke te tice apipépwooti hadeniilu. Be a naado na e te pipwo mu kon wo Padué [ke te tice pwooti te Abérama hen].
E mi habwii tenye Kériso
213.21 Roma 8.2−4Kehe wonaa, ke kona ni patén, ke e cubwonihi a piapwo te Padué? Ûhu! Be te icehi a piapwo na e pébé céiikenye *a ju mulip. Ke e pwo me wogenye ni apulie na nye mwomwon ne he pwahamiin. Ke te tice ace céiu patén celi jan me e wonaa. 22Kehe icehi ana ni tii iitihi, ke e pii beetihi pie, é ati he ni naado, me ati ni apulie, ke lé tai mu haahi a junuu a ta. Ke [te tice ace bwopwonen, me] nye hegi a adéihi ko a piapwo, [kehe te icehi] mu ko a céihi tenye ne ko Iésu Kériso.
233.23 Galat 4.3Ânebun, ke pwohewiin heme nye pwokarépu. Ke ni patén, ke e wéikenye ati he ni tan, ucéihi a benaamwon na o habwii tenye a pwaaden mu ko a bwo céihi ne ko Kériso. 24-253.24 Roma 10.4[Weengi a ocine ko ni patén]: Ânebun, ke pwohewiin heme pace caa te cémun denye celi e pacémunikenye, ke me e mi habwii tenye Kériso, ucéihi ace bwo tuie ten. Ke é jenaa ni, ke e caa te tuiebé kuti wo Kériso, ke genye caa céihi ne kon. Ke e caa pwo me nye mwomwon ne he pwahamii Padué. Ke time uce junaado me e mwo pacémunikenye mwo ne ni patén.
Ni naî Padué mu ko a céihi
263.26 Ioane 1.12Heme nye3.26 Nye—Grek: Geé. Piwien ne he ni niide a tii 26−29. céihi ne ko Kériso Iésu, ke genye caa tai naî Padué. 273.27 Roma 6.3He li puukenye ne he nii Kériso, ke genye caa cuwohe ni epwén na mwo coho, beme nye pwohewiieng3.27 Grek: Ati lépwona puulé ne he Kériso, ke a epwénelé, ke wo Kériso. A ocine ko a bwo necu ne ni huô tenye na ta, beme nye mulie ha a mulie na mwo coho, me Kériso..
283.28 Roma 10.12[Me nye caa mu ko Kériso] ke caa te tice aceli pi-ité ne ha awieme lépwo Juif me lépwona time uce lépwo Juif; ke é ne ha awieme lépwo *apenem tice ja kon, me lépwona time lé uce apenem tice ja kon; ke é ne ha awieme lépwo aiu me ni toomwo. Be caa céiu genye, mu ko ana caa céiu genye me Kériso Iésu.
293.29 Roma 4.13Ke me genye caa mu ko Kériso, ke genye caa piebehi Abérama. Ke caa e konye a adéihi, li e caa mi pii te Abérama wo Padué.
4Wogenye ke ni ju naî Padué
1Geé cuwoteeke niimihi ani, pie: Wo pa apulie, ke e bo hegi ati ni naamuu pa caa ten [heme bo caa ubwo nang]. Kehe icehi ana heme mwo pa cuwo ewa, ke time e uce piwéden koja lépwo *apenem tice ja kon de caa ten. 2Ke e te cuwo ko piténede lépwona lé wéieng, die ha a tan na e caa jahi wo caa ten.
34.3 Kolosé 2.20Piwien ne konye. Be é ânebun, ke genye pwohewii ni cuwo ewa, be genye apenem tice ja kon de ni patén me ni duéé hauli4.3 Ni patén me ni duéé hauli—ai Ni paa a bwohemwo.. 44.4−5 Ioane 1.14; Roma 1.3Kehe icehi ana é ha a benaamwon na e caa te mi pii jahi wo Padué, ke e nebé céiikenye pa Naîn. E âbeele mu ko ê toomwo, ke e [mulie ha a éé apulie ne pele lépwona lé] mu he ni *patén de Moosé. 5Wo Padué, ke e nebé pa Naîn, beme e tuwokenye koja ni patén na e ciekenye, ke e pwo me wogenye ni ju naîn.
64.6−7 Roma 8.15−17A bwopwonen me nye temehi pie, wogenye ni naîn, ke wo Padué, ke e ne, he ni pwonimenye, a *Jenen Iitihi te pa Naîn. Ke a Jenen Iitihi, ke e ne me nye pii te Padué [ha a pipwodéén] pie: «Caa tong!» 7Ke é mu ko anaa, ke caa tice aceli e ciekenye4.7 Caa tice aceli e ciekenye—Grek: Caa time uce wogewé ni apenem tice ja kon., be genye caa naî Padué. Ke e bo ne tenye ati ni *adéihi te ni naîn, na e caa te mi pii ânebun.
Nemwo pwo me ciekewé mwo!
8Ânebun, ke time geé uce temehi Padué, ke wogewé ni apenem tice ja kon de ni nahi duéé, koja Padué na te céiu nang. 9Kehe icehi ana é jenaa ni, ke geé caa temehieng. Ke te a juuju pie, te wo Padué kuti na e temehikewé. Ke é ne he pwahamiin, ke te tice niihe ni duéé hauli, me ni patén; ke te piticenaado ne kon.
Woté? É mu ko ade na geé bitekewé mwojuia, me geé piténedehi mwo ni naado naa? Kona nimewé me geé tai ni apenem tice ja kon delé mwo? 104.10 Roma 14.5; Kolosé 2.16É mu ko ade na geé paciitihi ni béé tan, me ni béé wole, me ni béé benaamwon, me ni béé jo? 11Pwohewiin heme te piticenaado ne ko ati ni penem dong ne pelewé!
12É te cuwokowé, wogewé ni bééng, ne he nii Kériso, pie, me geé pipwohewiiéo [ke me geé pwo me tuwokewé koja ati ninaa]! Be woéo [pa *Juif, ke caa tuwoéo koja ni patén, beme] é pwohewiikewé [nina time geé uce Juif].
Ânebun, ke te junihe wâé ni bwomu tewé ne kong, ke wâé heme geé te cuwo ko wonaa4.12 Dernière phrase—Grek: Caa time geé uce pwo tong celi ta.. 13Geé temehi pie, he li é mi pipatemehi tewé a Pwooti Wâé, ke é mu ko a cunu kong, na é tuie lé pelewé. 14Ke geé gia ko anaa, kehe icehi ana time geé uce pihooniéo, me téétiéo. Ûhu, geé te hegiéo, pwohewiin heme woéo pa *âcélo te Padué, ke pwohewiin heme woéo, ke wo Kériso Iésu. 15Ke geé te junihe pipwodéén kuti, ke pepule gewé me geé picani tong. Ke geé pipatupwokewé ati ne pehi ni wâé tewé me dong4.15 2e phrase—Grek: E wé a pipwodéén dewé? É pii tewé pie, ânebun, ke wieli geé tuu ni ânenaamiiwé beme geé ne tong, hemepie jan.!
Ke é jenaa, ke e wé a pipwoééhe me a pipwodéén dewé naa? 16Kona geé niimihi pie, woéo pa acubwonikewé, mu ko ana é pii tewé a juuju?!
Nemwo tabemi lépwo apahaulikewé
17[É temehi pie, wo lépwo apwocémun na lé tuie ne pelewé]4.17 Lépwo apwocémun na lé tuie ne pelewé—Omehi Galat 1.7., ke lé hane me wâé tewé jélé. Kehe icehi ana time lé uce wonaa mu he ni ju pwonimelé. Be nimelé me lé pineitéékewé kojaéo, beme geé âcéilé.
18É he li é mu pelewé, ke geé mwoiu me geé pwo nina wâé. Ke wâé heme geé te wonaa, heme te tieéo pelewé4.18 Ai, Wâé heme lé hane me lé pwo nina wâé, he ni benaamwon na tieéo, pwohewii a benaamwon na é mu pelewé. Wieli a pwooti ko nina lé tuie ne pele ni Galat, ai a pwooti ko ni Galat..
19Au, [te junihe eânimung dewé] wogewé lépwo ju bééng! Ke é te junihe picani, heme é niimikewé, pwohewii ni cunu ko ni toomwo heme lé piâbeele ewa. Ke time o uce tuwoéo koja anaa, heme time uce téele hején a mulihe Iésu ne kowé. 20Kehe icehi ana caa time é uce temehi aceli me é pwo [beme é picani] tewé. Ke te junihe nimung me é mu pelewé, beme é cihe me bwala ne kowé.
Lupwo piapwo na alo
21Kona pwo ce béén mu kowé celi nimelé me lé piténedehi ni patén de Moosé? Ke wâé, kehe icehi ana wâé heme lé téne ehi ana e pii ne ni patén. 22-234.22 Genèse 16.15, 21.24.23 Roma 9.7−9Be caa te tii ne he ni tii iitihi pie, wo *Abérama, ke alo lupwo naîn. Wo pa céiu, ke pa naî ê apenem tice ja kon den; ke wo pa céiu, ke pa naî ê ju mwoden.
Wo pa naî [Agar] ê apenem tice ja kon den, ke e âbeele mu ko ana te nime pa apulie kon. Kehe icehi ana wo [Isaaka] pa naî [Sara, ê mwode Abérama], êna time uce ê apenem tice ja kon, ke e pituie be te wo Padué kuti, na e pacuwohi a bwopiinen ânebun.
24-25Wo lu toomwo naa, ke lu ocine me denye, ne ko lupwo *piapwo [na e pwo wo Padué me de a bele ten]. Wo Agar, ê apenem tice ja kon de Abérama, ke ê ocine [ko ni patén, li e ne wo Padué me de a bele ten, wo lépwo Juif]. Be lé caa â apenem tice ja kon [de ni patén] pwohewii Agar me ni piebehieng. Ke a pwomwo ubwo [te lépwo Juif] é *Iérusaléma, ke e pwohewii a juwole Sinaï ha amu Arabi, [he li lé mi hegi nelang li patén]. Be lupwo piduaan naa, ke a ine a bwo cie ni apulie.
26-284.26 Ébéru 12.22; Pii Beetihi 21.2,104.27 Ésaïe 54.14.28 Roma 9.7Mepwo é ne ko Sara, ke ê ocine ko a bwopiinen ânebun de Padué, na e tuwo lépwo apulie koja ana cielé kon. Ke pwo a céiu Iérusaléma na e jeda he *miiden, ke a amu te ati lépwona tuwolé4.26−28 Grek: 26Kehe icehi ana é Iérusaléma na e jeda, na ê nyaa tenye, ke pwo mwomwon den.. Ke te junihe hiwon jélé. Be caa te tii ne he ni tii iitihi pie:
Go pipwodéén wogo,
Iérusaléma na tice naîm!
Pwonyebi me pipwodéén,
wogo na time go uce piâbeele ewa!
Lé caa tahi taabwoniko,
kehe icehi ana go bo te piwéden!
O te junihe hiwon ce naîm
koja êna pwo aiu hen!Ésaïe 54.1
Geé téne, wogewé ni bééng ne he Kériso, wo lépwo naîn, ke te wogenye kuti! Éa, wogenye ke ni ju naîn, kehe time genye uce ni apenem tice ja kon de pace céiu. Be genye pwohewii Isaaka, be genye piâbeele mu ko a bwopiinen ânebun.
294.29−30 Genèse 21.9−10; Ioane 8.35Ânebun, ke [wo Ismaël, pa naî ê apenem tice ja kon, ke e pwotahi ne ko Isaaka]. Geé alihi, wo pa naîn na e âbeele mu ko ana nime pa apulie kon, ke e pwotahi ne ko pa naîn na e piâbeele mu ko a bwopiinen ânebun de Padué. Ke é jenaa ni, ke teko piwien ne konye, nina nye piâbeele mu ko a Jenen Iitihi.
30E pii pie woté ne ni tii iitihi ne ko anaa? Weengi: Geé cibéé ê apenem tice ja kon, me pa naîn. Be wo panaa, ke time e o uce hegi ni wâé te caa ten. Te icehi pa naî ê toomwo na time uce ê apenem tice ja kon, na e bo hegi ati.Genèse 21.10
31Geé alihi, wogewé lépwo bééng ne he Kériso, time genye uce ni apenem tice ja kon de ni patén. Wogenye ni ju naî Padué na e caa tuwokenye4.31 Grek: …Time nye uce naî ê apenem tice ja kon de pace céiu, kehe nye naî ê toomwo na pwo mwomwon den.!
5E caa tuwokenye wo Kériso
1E tuwokenye wo Kériso, beme te tice celi e ciekenye mwo. Ke wâé heme geé imwi me mang a bwo tuwokewé. Ke geé nemwo ne me wogewé lépwo *apenem tice ja kon mwo [ne ko ace céiu patén].
2-3Geé téne wogewé! Be woéo, Paulo [pa *apostolo] ke é pii mwoiuhi tewé pie: Hemepie geé [hane a péém me Padué ko a bwo] *pwotegoop âcehi ni patén, ke wâé heme geé piténedehi ati ni patén. Ke hemepie wonaa, ke te piticenaado ne ko ana e pwo wo Kériso me denye!
4Wo lépwo béén mu kowé, ke lé hane me lé *mwomwon ne he pwahamii Padué mu ko a bwo piténedehi nen delé ni patén. [Lé pipwocile!] Be wieli o pineitéélé koja Kériso me a *pipwoééhe tice ja kon de Padué.
5Kehe icehi ana wogenye, ke genye te ju céihi cehi, ke genye ucéihi ne ha a pipwodéén a tan na e bo hegikenye wo Padué ne pelen, ke o wâé ten genye. Ke e picani tenye na a *Jenen Iitihi, ha a benaamwon na nye mwo ucéihi a tan naa5.5 Grek: Wogenye, ke genye ucéihi mu ko a céihi, a bwo mwomwon genye ko a Jenen..
65.6 1 Korénit 7.19; Galat 6.15Hemepie tegoop genye, ai mepie time uce tegoop genye, ke te piticenaado ne kon, be nye mu he Kériso Iésu. Ke ana a junaado, ke te icehi a céihi tenye [ne kon]. Ke a céihi tenye, ke o habwii, heme nye pipwoééhe [lépwo béén].
Woo celi e ne me geé padep?
7Wogewé lépwo bééng, geé caa te engen ehi [ne ko Kériso]. Ke woo celi e ne me geé padep koja a pwaaden naa, beme time geé uce âcehi a juuju? 8Time uce wo Padué, be te weeng na e todekewé! 95.9 1 Korénit 5.6[Geé pipwocile, be wo pa apulie na e gele, ke jan me e ne me geé tai pilééng.] Pwohewii ana nye mu pii pie: «A cuwo nahi nyaa te pwoloa, ke e pwo me cibu a pwoloa.» 105.10 2 Korénit 11.15; Galat 1.7Kehe icehi ana é céihi me mang pie, me céiu a bwo niimihinaado tenye, mu ko a bwo céiu genye ne ko Padaame.
Mepwo é ne ko pa apulie na e pwo me pipenem ni pwonimewé, ke wo Padué, ke e bo tautieng ke pwocuhinaado ten. Te piwien hemepie wo panaa, ke pa apulie na ubwo nang ne pelewé.
11Wogewé lépwo bééng ne he nii Kériso, time é mu uce patemehi tewé a bwo pwotegoop, âcehi a bwomu te lépwo *Juif. Be mepie é wonaa, ke wieli time lé uce pipiiéo me ta. Ûhu! Weengi ana é patemehi: [E celuimikenye wo pa *Mesia, he e mele ne ko] a *kuricé. Ke weengaa a piolo ne te lépwo Juif.
12Mepwo é ne ko lépwona lé iluukewé, ke [caa emaan jo kolé]. Hemepie nimelé me lé pwotegoop tewé, ke wâé heme lé tahagéi taabwon a aiu telé!
Piténede a Jenen Iitihi
135.13 1 Pétéru 2.16Caa te todekewé, wogewé lépwo bééng ne he Kériso, beme tuwokewé ati koja ni naado na ciekewé. Kehe icehi ana geé nemwo pé hauli a bwo tuwokewé naa, beme geé mulie mwo ha a ta. Geé pipenem dewé ne ha a pipwoééhe. 145.14 Roma 13.9Ati ni âne ni *patén de Moosé, ke e mu ha a âpihuô na te céiu. Weengi: Go pwo me eânimem de ni béén5.14 Ni béén—Grek: Pana e mu mwonuko, ai Pa ju béém., pwohewii a bwo pieânimem dem.Lévitique 19.18
15É hemepie geé te cuwo ko pipwotahinaado ne kowé, pwohewii ni wota apiaba, ke geé pipwocile, be wieli geé bo pitaunukewé. 16Weengaa ana é pii tewé: Geé piténedehi a Jenen Iitihi. Be mepie wonaa, ke time geé o uce âcehi nina te nimewé kon na ta. 175.17 Roma 7.15−23Be nina te nimenye kon na ta, ke lé pwobwonihi a Jenen Iitihi; ke a Jenen Iitihi, ke e pwobwonihi nina nimenye kon na ta. Ke lu pipwopa ne konye. Ke lu pineitééhi ni pwonimenye. 18Ke hemepie e pihuôkewé na a Jenen Iitihi, ke caa time geé uce mu haahi ni patén. [Ke weengaa ali é pii tewé.]
Utehe nina nimenye kon na ta
195.19 1 Korénit 6.9−10Genye omehi ehi ni huô te lépwona lé te âcehi nina nimelé kon na ta:
Lé nenimelé ne ko ni naado na tanim genye kon;
Lé pipule hauli me ni béén;
Lé pwo ni huô na mwiihi ne ko ni éélé;
20Lé pipwoun de ni *déme duéé, ke lé pwo eti ta, ke lé piténede ni duéé;
Lé pitaaba;
Lé pitéétilé, ke lé piokéé;
Lé pipwoun delé mwo, ke lé caa â huîi lépwo béén;
Lé pineitéélé, ke lé niimihi pie, te ni juuju cehi nina lé pii ne he ni muko puco telé;
21Lé nenimelé ne ko ni de lépwo béén;
Lé piolo, ke lé piwiinaado me ûdu pwohewii ni puwokwo.
Ke hiwon mwo ni naado na lé pwo na ta. Ke é pii tewé mwo ana é caa pii, pie: Wo lépwona lé pwo ni naado naa, ke time lé o uce hegi ni *adéihi te a *Mwametau te Padué.
Ni acehi a Jenen Iitihi
22Kehe icehi ana weengi ni acehi a Jenen Iitihi, na e ne he ni mulihenye:
A pipwoééhe;
A pipwodéén;
A péém;
A piuca;
A pipwowâé;
A pipwoeabwé;
A piténedehi ha a céihi;
23A pwonime na bwala;
A pipwoiipihi.
Ke ni patén, ke te ju tice aceli e pii ne ko ninaa. 245.24 Roma 6.6; Kolosé 3.5Wogenye na lépwo apulie te Kériso Iésu, ke genye caa cemeite ne ko a kuricé nina te nimenye kon na ta. 25Kehe mepie e pamulipikenye na a Jenen Iitihi, ke wâé heme nye ne me e pihuôkenye. 265.26 Filipi 2.3Genye nemwo pwo me piubwo genye, ke pihabwiikenye! Genye nemwo pwo me pita ni béénye! Ke genye nemwo pitaaba!
6Bénebwéne pwooti
16.1 Mataio 18.15Lépwo ju bééng ne he Kériso, hemepie geé temehi pie, pa céiu bééwé, ke e ko pwo nina ta, ke wâé heme geé pééeng mwobé ha a pwaaden na wâé. Ke weengaa a penem dewé hemepie geé cumang6.1 Hemepie geé cumang—Grek: Wo lépwoce mu kowé celi lé cumang. E pii anaa wo Paulo, beme tanahilé, be lé pipii delé. ne ha a bwo mulie tewé âcehi a *Jenen Iitihi. Ke geé cihe me bwala ne kon. Ke geé pipwocile, wogewé ati, be koli lé bo céikewé mwobé, me geé pwo nina ta. 26.2 Roma 15.1Geé picani tewé ko pé ni âneule tewé. Be me wonaa, ke geé piténedehi a pihuô te Kériso [pie, me genye pipwoééhenye, be weengaa a ju patén me denye].
3Mepie e niimihi wo pace céiu pie pwonaado ne kon, ke wo panaa, ke e pipweéo, be te piticenaado ne kon! 4Ke go nemwo tee ome pace céiu, beme go pwo me piubwo go kojaeng. Go te pitauti mwo ni huô tem. Ke mepie wâé, ke go pipwodéén kon. 56.5 Roma 14.12Be wâé heme nye te muko pétaapwo alihi ni penem denye.
66.6 1 Korénit 9.11,14A céiu mwo: Ke wâé heme geé pipatihi ni wâé tewé me pana e pacémunikewé ko a pwooti.
Nye tii nina nye cemi
76.7−8 Roma 8.13Go pipwocileko ne ko ni bwopemiko! Go nemwo niimihi pie go taduwo ne he pwahamii Padué6.7 2e phrase—Ai, Time uce jan me nye pihooni Padué, ai Time uce jan me nye pipwohuô te Padué.! Be go o te tii nina go te cemi. 8Be hemepie nye cemi, âcehi nina te nimenye kon na ta, ke nye bo tii mwo ne ha a mele, me a bwo tiekenye. Kehe icehi ana mepie nye cemi, âcehi ana nime a Jenen Iitihi kon, ke genye bo tii a *mulie dieli mwo ne pele Padué. 9Ke anaa, na me time nye uce pwo me emaan genye, me nye pwo ana wâé! Ke genye nemwo pipwotupwo! Be o bo tuie a tan na nye bo hegi [a *adéihi]. 10É mu ko ati ninaa, ke genye pé a benaamwon na mwo mu ne tenye, me nye mi pwo nina wâé te ni acéihi béénye, ke genye wonaa mwo te ati ni apulie!
Pinekenye
11Woéo Paulo, na é imwi a bépwotii6.11 Woéo Paulo, na é imwi a bépwotii—He li e pwotii, ke e cihe, ke pa céiu apulie (secrétaire), ke e tii ana e pii. Kehe icehi ana e pé a bépwotii wo Paulo, beme e pwobwocu telé. beme é panebwénihi ali tii. Geé alihi ni atii na ubwo na é pwo! 12[Weengi ana é pii tewé]: Geé pipwocilekewé ne ko lépwona nimelé me lé *pwotegoop tewé!
Lé wonaa beme lé piwâélé wo lépwo apulie. Be mwotilé ko lépwo *Juif. Be hemepie lé pipatemehi a pwooti ko a bwo mele te Kériso ne ko a *kuricé, ke wieli o pwotahinaado ne kolé. 13Wieli lépwona tegoop jélé, ke time uce nimelé me lé âcehi ni *patén de Moosé. Ke te nimelé cehi me lé pipii delé ne he pwahamii lépwo Juif. Ke wâé telé heme lé pii pie, te woélé cehi, na lé ne me geé hegi a bwomu te lépwo Juif6.13 Grek: Be wo lépwona pwotegoop telé, ke time lé uce âcehi ni patén. Kehe icehi ana wâé telé heme pwotegoop tewé, beme lé pipii delé ko ni ééwé..
14Woéo, ke time é uce pipii dong ko ni naado na wonaa. É patemehi cehi a bwo mele te Padaame henye, Iésu Kériso, ne ko a kuricé. Ke é mu ko anaa kuti, ke time uce junaado ne tong, ati ni huô na nihe pwonaado ne kon, ne pwo a bwohemwo ce6.14 Grek: Kehe icehi ana woéo, ke time é uce pipii dong, kehe é pipii dong cehi ko a kuricé te Padaame henye Iésu Kériso. É mu kon, ke caa cemeite ne ko a kuricé a bwohemwo me dong, ke woéo mwo me de a bwohemwo.. Pwohewiin heme lé caa mele ati ninaa, ne kong. Ke woéo, ke pwohewiin heme é caa mele koja ni bwomu te a bwohemwo.
156.15 Galat 5.6; 2 Korénit 5.17Hemepie tegoop genye, ai mepie time uce tegoop genye, ke te piticenaado ne kon. Ana pwonaado ne kon, ke ana me taatééhi a bwo mulie tenye. Be wo Padué, ke e pwo me wogenye ni apulie na mwo coho.
16Wogewé na geé mulie cehi a âpihuô tong naa, ke te wogewé kuti a ju puapulie te Padué6.16 …Te wogewé kuti a ju puapulie te Padué—ai …É ne pehi a ju puapulie te Padué.: a puapulie *Isaraéla na mwo coho! Wâé heme e mu kowé ati a pipwoééhe me a péém de Padué!
176.17 2 Korénit 4.10[É panebwénihi ne ha a bwopiinen pie]: Wo lépwona lé cubwoniéo6.17 Cubwoniéo—Wieli ni pwooti ko lépwo apwopune na lépwo agele, na lé pii pie, time uce pa ju apostolo wo Paulo, ai wieli emaan Paulo ko lépwo Galat, heme lé te cuwo ko iluueng ko a bwo nimelé me lé âcehi ni patén de Moosé., ke wâé heme lé cuwo! [Be te wo Iésu kuti na e ne a mwomwon dong.] Be é caa junihe mu he ni picani, he é penem me den. Ke ni ahinaado na e ha a ééng, ke ni inen.
18Lépwo acéihi bééng, wâé heme e adéikewé wo Padaame henye Iésu Kériso, mu ko a *pipwoééhe tice ja kon den!
Adéikewé! Amen!