Kolosé

Tii te Paulo

nge céii lépwo

Kolosé

Atabuhi ko a tii

Woo na e tii a tii ce?

Wo Paulo, pa apostolo. Ke e mu pelen wo Timoté.

E tii éniile?

Ha awieme a jo 60 me 62, ha a bécéiuhe bwo mu he karépu te Paulo ne Rome (Apostolo 28.30−31). Ha a benaamwon naa, ke e tii ni tii na paa: a tii ce, nge céii lépwo Kolosé; ke a tii nge céii Filémon; ke ni béé tii mwo nge céii lépwo Filipi; me lépwo Éféso. Hiwon ni pwooti ne ha a Tii nge céii lépwo Kolosé, na piwien me ni pwooti na e ha a Tii nge céii lépwo Éféso.

E tii me dee?

Me de ni acéihi ne Kolosé, a pwomwo ubwo ha a province Asia (a amu Turki jenaa), ha a benaamwon na lé pihuô nelang wo lépwo Roma. Wo pa céiu apulie na a niin pie Épafras, ke e pipatemehi telé a Pwooti Wâé ko Iésu he ni jo 52−55, ânebuhe a bwo mu telu ibu he karépu me Paulo.

É ko ade na e tii?

Hiwon mu ko lépwo acéihi mu Kolosé na time lé uce Juif. Ke time lé uce temehi ni patén de Padué. Pwo ni béé apulie na lé pipwohuô telé ko ni pune na gele. Be lé pii telé pie, a éénye, ke a naado na ta, kehe wâé heme nye âcehi ni patén na binyi, beme nye te junihe pipwoiipikenye. Ke lé pii mwo pie, wâé heme nye pipaunu ni âcélo. Ati ninaa, ke ni naado na gele, be ni naado na piâ ité koja a ju Pwooti Wâé ko Iésu.

Ade ace âne a tii ce?

E pipwodéén wo Paulo, be te mang a céihi te lépwo Kolosé. Ke e pamwoiulé, beme lé te mu ha a ju pune ko Kériso, kehe me time lé uce piâ ité kojan. Wâé heme nye pipaunu cehi Padué me Kériso, be woilu na lu pihuô ne ko ati ni naado ne pwo bwohemwo, ke é he miiden. Ke e pii mwo wo Paulo pie, te a céihi tenye ne ko Kériso na e o pwo me wâé te Padué genye, kehe time uce ni patén de ni apulie. A ju patén denye, ke e mu he ni pwonimenye, ke te tice aceli me e ciekenye mwo, wogenye na nye mu he Kériso, be pwohewiin heme nye caa mele, ke mulie cemwo me weeng.

A bwomune a tii Kolosé

Pipwobwocu me ni pwopwoiitihi (1.1−14)

Wo Kériso ke pa junaado koja ati ni naado (1.15−23)

A penem de Paulo me de ni acéihi (1.24―2.5)

Geé mu mang ko Kériso (2.6−15)

Ni patén na gele: Nemwo pipéce ne kolé (2.16−23)

Genye mulie ha a mulie he Kériso (3.1−17)

Ni pwomwo na lé céihi (3.18―4.1)

Bénebwéne pwooti me a bépinelé (4.2−18)

Pipwobwocu

^1-2Woéo Paulo na é pwotii lé céiikewé, wogewé lépwo apulie te Padué, ne ha a pwomwo ubwo ne Kolosé. He wogemu me Timoté, pa acéihi béénye. [Ke e pwobwocu tewé mwo.] Woéo pa *apostolo te *Kériso Iésu, âcehi ana nime Padué kon. [Be e pahedeéo ngen, me é pii beetihi a pwooti ten.] Ke wogewé, ke e pipégalikewé, beme ni apulie ten, me geé piténedeeng, be céiu gewé me Kériso. Wâé heme e mu pelewé a *pipwoééhe tice ja kon me a péém na e âbé mu pele Padué henye. Adéikewé!

A pwopwoiitihi te Paulo

³1.3−4 Éféso 1.15,16Geme te cuwo ko pwoiitihi me dewé, ke geme te cuwo ko pwo-olé te Padué, pa Caa te Padaame Iésu Kériso. ⁴Be geme téne a jepule ko a céihi tewé ne ko Kériso Iésu, me a pwonimewé ko ati ni apulie te Padué. ⁵1.5−6 Éféso 1.13; 1 Pétéru 1.4Ke geé wonaa, be geé ucéihi ne he ni céihi tewé ni *adéihi na e pipwopweehi me dewé ne he *miiden wo Padué. Ke geé caa temehi anaa, he li geé caa mi téne a *Pwooti Wâé, a pwooti na e juuju, ⁶ke e ko piubwo ngen ati pwo a bwohemwo, ke e ko taatééhi a mulihe ni apulie, na ati he ni piduaan. Ke e pébé ni adéihi ne huîilé1.6 2e & 3e phrases—Grek: E ne ni acehin.. Ke e caa te wonaa ne pelewé, tabuhi ha a benaamwon na geé tabuhi téne hen, ke geé caa te mi temehi a juuju ko a pipwoééhe tice ja kon de Padué, [me denye lépwo apulie].

⁷1.7−8 Kolosé 4.12; Filémon 1.23Be e pé lé céiikewé a pwooti naa wo Épafras, pa bééme ko penem. Pa apipenem na e piténede Kériso, ke e penem me dewé1.7 Me dewé—ai Me dong ne pelewé.. ⁸Ke e piuti teme mwo a pipwoééhe na e ne kowé na a *Jenen Iitihi.

Geme pwoiitihi me dewé

⁹1.9 Éféso 1.16,17Tabuhi ha a tan na geme téne a jepule kowé, ke time uce mwaale geme ko a bwo pwoiitihi me dewé. Ke geme ilehi koja Padué pie, me e ne tewé a bwo temehinaado na e pwaadeniin bé na a Jenen Iitihi ten, beme geé temehi ehi ana nimen kon. ^10-111.11 Éféso 1.19, 3.16Ke me wonaa, ke geé o bo mulie pwohewii ana nime Padaame kon, ke geé bo pwo ati ce pétaapwo bwomunen celi wâé ten. Ke o bo junihe ubwo ace bwo temehi Padué tewé na te nihe ubwo nang ne ha a wâé ten. Ke e bo ne ace niihewé ko a junuun na te nihe ubwo, beme geé cumang, ke me geé te picani, ke me te piwâénimewé ne ha ati ni naado na e o tuie ne kowé.

¹²1.12 Éféso 1.11,18Ke geé bo pwo-olé te Caa. Be e ne tewé a mwomwon beme geé hegi mu ko ni adéihi ten na e pipwopweehi, beme ni de lépwo apulie ten, na lé mulie ha a pwéélang.

¹³1.13 Luka 22.53; Éféso 2.2Be e celuimikenye mu ha a pihuô he a mwametau te a melepiing. Ke e péékenye nge ha a Mwametau te pa Naîn, na te nihe eânimen den. ¹⁴1.14 Éféso 1.7É mu ko pa Naîn, ke e caa tuwokenye, ke e caa pineuhi ni ta pwo tenye.

Wo Kériso ke pa junaado koja ati ni naado

¹⁵1.15 Ioane 1.18; 2 Korénit 4.4Time uce jan me nye ali Padué.

Kehe icehi ana wo Kériso,

ke pa déme Padué na nye alieng.

[Be e pwohewii Padué,

na ati he ni bwomunen.]

Pa Naîn, na e ânebuhe

ati ni naado.

Ke e piwéden koja ati ni naado

na e tabuhi wo Padué1.15 Dernière phrase—Grek: Pa cuwo ati ni naado na e tabuhi..

¹⁶Ati ni naado,

ke tai tabuhi mu kon:

ati ni naado jeda he miiden,

ke éni pwo bwohemwo;

ati ni naado na nye alihi

me nina time nye uce alihi;

ati ni jenenaado me ni junuun;

ati ni apihuô, me ni daame,

ati ni mwametau

me ni mwodaame.

Weeng na e tabuhi

ati ni naado me den.

Be ana nime Padué kon,

ke wo Kériso na e pacuwohi1.16 Weeng na e tabuhi ati ni naado…wo Kériso na e pacuwohi—Grek: Ne ati mu kon me den..

¹⁷1.17 Ioane 1.1, 8.58Caa te e lang ânebuhe ati.

Ke ati ni naado, ke âbé mu kon,

ke e te cilelé ehi.

¹⁸1.18 Apostolo 26.23; Éféso 1.22−23; Pii Beetihi 1.5Weeng ke pa Puni a één,

[Padaame he] a Mwaiitihi,

a puapulie ten.

Weeng na e ne a mulip1.18 Weeng na e ne a mulip—Grek: Weeng, ke pa atabuhi kon..

Weeng pa apulie na e mi

mulie cemwo mu ha amele.

Weeng pa bécéiuhen kojalé ati.

¹⁹1.19 Kolosé 2.9Ke wâé te Padué

me e paai pa Naîn,

ati ne he ni bwomunen.

²⁰1.20 Éféso 1.10, 2.16É mu ko pa Naîn,

na e ne a péém wo Padué,

ne ha awieme weeng

me ati ni apulie,

ke ni naado ati

na élé éni pwo bwohemwo,

ke é jeda he miiden.

Wonaa mu ko a cewéhe Kériso

[he li e mele ne ko a *kuricé].

E caa ne a péém me wogewé

²¹1.21 Roma 5.10; Éféso 2.12[Ni pwooti naa, ke e cihe me dewé mwo.] Be é ânebun, ke geé te pimu ité koja Padué, ke li geé téétieng, ke geé cubwonieng ko ni bwo niimihinaado tewé, me ni huô tewé na ta. ²²1.22 Éféso 2.14−16, 5.27Ke é jenaa, ke wo Padué, ke e caa ne a péém ne ha awiemewé me weeng. Be e â pa apulie wo pa Naîn, ke e mele [ne ko a kuricé] beme e péékewé nge he pwahamii Padué, beme geé iitihi. Ke me te tice ta kowé celi me e bo tautikewé kon.

²³Wâé heme geé cumang ne he ni céihi tewé. Geé nemwo piâ ité koja a Pwooti Wâé na geé caa hegi, be weengaa a watihe a céihi tewé. É mu ko anaa, na geé ucéihi ne he ni céihi tewé ati ni adéihi te Padué1.23 3e phrase—Espérance.. A Pwooti Wâé naa, ke caa pii beetihi pitihi a bwohemwo. Ke woéo Paulo, ke pa apipenem den.

A penem de Paulo me de ni acéihi

²⁴É ne ko woéo, ke é pipwodéén ne he ni picani me dewé. Be é ko pé a âneule mu ko ni picani te Kériso me de a één, na a Mwaiitihi ten. ²⁵1.25 Éféso 3.2,7−8Be e pahedeéo wo Padué, beme pa apipenem de ati nina lé céihi ne kon, beme é pii beetihi tewé ati ni Pwooti Wâé ten: ²⁶1.26 Roma 16.25−26; Éféso 3.5,9ni pwooti ko ni bwo niimihinaado ten na e caa pacuwohi beme denye. Ânebun, ke mwo te e ha *aduwo, ke mwo te tice apulie celi lé temehi. Kehe é jenaa ni, ke e caa patemehi tenye, wogenye a puapulie ten.

²⁷Be nimen me nye temehi pie, te junihe ubwo ke te junihe wâé a adéihi na e pwo me denye. A naado na nihe ubwo me de ati ni puapulie, kehe time uce a de cehi lépwo *Juif. Ke weengi a ânen: E mulie konye wo Kériso! Ke é mu ko anaa, ke nye temehi pie, genye bo mu ha a bwo ubwo na a wâé ten1.27 Grek: Nimen me lé temehi a adéihi ne ko ana neduwohi, me de ni bele. Weengi: Wo Kériso, ke e mu kowé, ke weengaa a watihen me geé ucéihi a wâé ten..

²⁸Ke weengaa kuti a watihen me geme patemehi Kériso te ati ni apulie. Ke geme pacihelé me pacémunilé ko ati ni bwo temehinaado na e kome. Geme wonaa, [beme geme péélé nge pele Padué] ke me lé cumang, ke me oba jélé [ko ni céihi telé] ne ko Kériso. ²⁹1.29 Éféso 3.7,20; Filipi 4.13Weengaa kuti, na é ko mwoiu ko penem ko a junuu Kériso na nihe ubwo, na e ko penem kong.

¹Nimung me geé temehi pie, é mwoiu ko penem me dewé me lépwo acéihi na élé Laodicé, me lépwo béén mwo na time uce téele pitapitikeme. ²Be nimung me é pamwoiukewé ati, beme céiu gewé ne ha a pipwoééhe, ke me geé mwoiu ne he ni céihi tewé [ne ko nina e pwo wo Padué]. É mu ko anaa, na geé temehi ehi *a bwo niimihinaado ten me denye, ana e ha aduwo ânebun. Ke a bwo niimihinaado naa, ke wo Kériso.

³2.3 1 Korénit 1.24,30Ke weeng na e mu kon ati ni wâé ne ha a bwo temehinaado, me ni pitemang de Padué na te neduwohi [ke te weeng cehi na e habwii tenye].

⁴2.4 Roma 16.18É ko pii tewé ninaa, beme o te tice apulie celi me lé o âdé pihaamikewé ko ce bwo cihe telé celi ju wâé heme geé téne. ⁵2.5 1 Korénit 5.3Be é hemepie caa woéo ité kojakewé, kehe é te niimikewé2.5 É te niimikewé—Grek: É mu pelewé ha a jenen.. Ke é te junihe pipwodéén he é téne pie, te ju wâé ni mulihewé, ke geé pipwoiipikewé, ke geé cumang ne he ni céihi tewé ne ko Kériso.

Geé mu mang ko Kériso

⁶Geé caa hegi Kériso Iésu, beme Padaame hewé. Ke wâé heme geé mu mang kon, ⁷2.7 Éféso 3.17[pwohewii ni acuwo] na pwo waan [ne ha a pule na wâé]. Ke me geé mu mang ne ha a céihi li geme caa pacémunikewé kon [pwohewii a mwa na bahi] ne pwo a paan na mwoiu. Ke me geé tee pwo-olé te Padué mu he ni ju pwonimewé.

⁸Geé nemwo pwo me lé pihaamikewé wo lépwoce béén ko ce âpicaanaado celi gele. A pwooti telé [ke nihe wâé heme nye téne] kehe icehi ana te junihe piticenaado ne kon. Be te ni bwo niimihinaado me ni bwomu te pa apulie, na e âbé mu ko ni duéé2.8 Na e âbé mu ko ni duéé… ai A bwo niimihi nen, ne ko a bwo pwo na a bwohemwo me a miiden., kehe time uce ace pwooti celi e âbé mu ko Kériso.

⁹2.9 Ioane 1.14,16Ke é hemepie pa apulie pwohewiikenye wo Kériso, kehe icehi ana te piwielu me Padué Caa2.9 Piwielu me Padué Caa… Grek: Wo Padué, ke e mu ati ko Kériso., na ati he ni béé bwomunen. ¹⁰2.10 Éféso 1.21−22Ke me oba gewé ko a mulip na geé caa hegi, é mu ko anaa, na geé te mu ko Kériso. Weeng na eten ati a mwomwon, ke pwojunuun ne ko ati ni pihuô me ni duéé.

E caa ne tewé a ju mulip

¹¹2.11 Roma 2.29Me geé âbé céii Kériso, ke pwohewiin heme *pwotegoop tewé. Kehe a tegoop naa, ke time uce pwo ne ha a éé apulie, [kehe ana e pwo ne he ni pwonimewé]. Be wo Kériso, ke e pétaabwon nina e teko pwo me nye âcehi nina ta.

¹²2.12 Roma 6.4Be li caa puukewé, ke [pwohewiin heme] caa neduwokewé ibu me Kériso. Ke geé caa ûmiê mu ha amele me weeng. Be geé caa céihi ne ko a junuu Padué na e pwo me e mulie cemwo. ¹³2.13 Éféso 2.1,4−5Be é ânebun, ke wogewé ni apulie mele [be time e uce mu kowé *a ju mulip] é mu ko ni ta pwo tewé. Ke é ha a benaamwon naa, ke time uce téele tahagéi taabwon nina e teko pwo me geé âcehi nina ta2.13 2e phrase—Grek: Ke é mu ko anaa, na time uce pwotegoop tewé..

Ke é jenaa, ke wo Padué, ke e pwo me nye pimulie ibu me Kériso. Ke e caa pineuhi ati ni ta pwo tenye. ¹⁴2.14 Éféso 2.14−16; 1 Pétéru 2.24Ke e caa ciitili ni ‘kérédi’ tenye [a bwopiinen pie ati ni naado na nye pwo na ta] na o bo tautikenye kon âcehi ni patén. Ke e pwo me tieden ni niihe ni naado naa, be e caa cemeite ne ko a *kuricé [he li e mele wo Kériso. ¹⁵Be é mu ko a kuricé] ke e piwéden koja ni jenenaado me lépwo daame [he a melepiing na lé cubwonieng]. Ke e cielé, ke e pwo me tice niihelé, ke e teuulé ngen [ne he ni bwo tanim jélé] ne ânebuhe ni apulie ati2.15 Ni Roma, nina lé pihuôhi a bwohemwo ha a benaamwon naa, ke lé mu pé ati lépwo coda na lé piwéden kojalé ne ko pa, ke lé habwiilé ne he pwahamii ni apulie ati ne he a bwo pitanim jélé. Weengaa a ocine ko Kériso na e piwéden ati koja ni duéé me ni pihuô na lé cubwonieng..

Ni patén na ni gele

¹⁶2.16 Roma 14.1−12[Geé nemwo pwo me lé ne ce patén dewé ne ce apulie.] Ke geé nemwo pwo me lé tautikewé mu ko celi geé wii, ai celi geé ûdu, ai ni béé tan [na lé niimihi pie iitihi] heme tebwo a wole, ai a céiu tan ne ha a naadenitan. ¹⁷2.17 Ébéru 8.5[Lé âcehi ninaa ânebun ne ni apulie] kehe te ju ni déme nina me e bo âbé. Ke caa pacuwohi ati ninaa jenaa ne ko Kériso2.17 Dernière phrase—Grek: Ana junaado, ke wo Kériso..

¹⁸Geé nemwo pwo me lé pacuwokewé koja a pipwodéén dewé. Be nime ni béén me nye pipaunu ni *âcélo, ke lé te nihe âcehi ni niûlé. Te junihe pwo ni bwo temehinaado telé [na lé pii pie e âbé mu ko Padué] ke lé te nihe pipii delé ne kon. Kehe icehi ana te ju ni bwo niimihinaado te pa apulie!

¹⁹2.19 Éféso 2.21, 4.16Ke muhi telé me lé mu ko Kériso, pa punin. Be é mu ko a punin na e pwopweehi ati ni piduaan ne ko a één, beme céiu jélé ko ni acipetééhi kon me ni mehieng. Ke e pwo me ubwo jélé wo Padué.

E tuwokewé koja ni huô na ta

²⁰2.20−21 Galat 4.3,9; 1 Timoté 4.3Wogewé, ke geé caa mele me Kériso, ke e caa tuwokewé koja a junuu a pihuô pwo bwohemwo2.20 A pihuô pwo bwohemwo—ai Ni duéé.. Ke é mu ko ade na geé mwo teko mulie he ni pihuô naa? Be geé mwo teko piténedehi ni patén [ko a pwoiitihi]. ²¹Be lé pii pie: «Geé nemwo pé ani, ke geé nemwo wii ani, ke geé nemwo ti ko nini!»

^22-232.22 Mataio 15.9Ke ni patén naa, ke ni bépwonen ne ko ni naado na o bo tieden hemepie nye penem kon. Lé niimihi ne ni béé apulie pie, ni bwopwonen me nye mulie ne ha a mulip na wâé te Padué. Be lé pii pie, te wâé heme nye te nihe pwo me piwahin genye, ke me nye pwo me e mu he ni picani na a éénye. Ûhu! Te ju piticenaado ne kon! Be te ju ni patén na e âbé mu ko pa apulie. Kehe te tice niihelé me lé pacuwohi nina nimenye kon na lé pwo me nye pwo nina ta.

Genye mulie ha a mulie he Kériso

¹3.1 Maréko 12.36, 16.19; Éféso 1.20[Wo Padué, ke e] pwo me geé mulie cemwo mu ha amele me Iésu Kériso. Ke e mu he miiden wo Kériso *pwo a jui Padué [beme e pihuôhi ati ni naado]. É nelang, ke wâé heme geé hane ni naado na e he miiden. ²3.2 Mataio 6.33Ke geé ne ni pwonimewé ne ko ninaa, kehe time uce ni naado éni pwo bwohemwo.

³Be geé caa mele3.3 Geé caa mele—A bwopiinen pie: Caa nebwén ni mulihewé ânebun, na e âcehi nina te nimewé kon na ta. pwohewii Kériso. Ke a ju mulihewé, ke neduwohi ibu me Kériso ne he Padué. ⁴Kehe me e bo pihabwiieng, ke geé bo pimu ibu me weeng3.4 Geé bo pimu ibu me weeng—Grek: Geé bo pihabwiikewé., he geé bo mu ha a bwo ubwo nang me *a wâé ten.

Geé necu ni bwomu tewé na ta

⁵3.5−6 Roma 6.6,11; Éféso 4.19, 5.3−6Weengaa kuti a watihen me geé necu nina ta na nimewé kon, na e mwo teko mu kowé3.5 Nina ta na nimewé kon… Grek: Ni naado mu ko a bwohemwo.. Geé nemwo niimihi pie me geé pipule hauli me ce béén, ke geé nemwo pwo ni naado na ta ne ko ni ééwé. Ke geé necu ni bwo niimihinaado na tanim genye kon. Ke geé nemwo hane me pihiwon dewé ni naado ne éni pwo bwohemwo, be, me geé ne ni pwonimewé ko ni naado naa, ke pwohewiin heme geé pipaunu ni duéé hauli. ⁶Ke wo Padué, ke e okéé ne ko lépwona lé wonaa ni bwomu telé3.6 Lépwona lé wonaa… Ni béé tii iitihi he pwo grek, ke lé pii pie Lépwona lé cubwonieng. [ke e bo tautilé, ke e bo ne telé a cuhinaado ko ninaa].

⁷Ânebun, ke geé wonaa, he geé mwo mulie he ni bwomunen na ta. ⁸3.8 Éféso 4.25−29, 5.4Kehe é jenaa, ke [é pii tewé pie] geé necu ninaa! Geé necu mwo a okéé, ke ni piéi. Geé nemwo pwotahinaado ne ko lépwo béén, ke geé nemwo piciheta ne kolé. Geé nemwo pii ni pwooti na ta, na time uce wâé me genye pii. ⁹3.9 Éféso 4.22,25Ke geé nemwo geti ni acéihi bééwé.

Geé caa céi a epwén na alili

[Ati ninaa, ke pwohewii a epwén na alili, na] geé caa céi. [Be geé caa necu] a bwo mulie tewé ânebun, me ni bwomu tewé na ta. ¹⁰3.10 Éféso 4.24Ke geé caa cuwohe [a céiu epwén] na mwo wâé.

Ke e tee penem kowé wo Padué, pana e nekewé, beme geé te pipwohewiieng, ke me geé temehieng ehi. ¹¹3.11 Galat 3.28[Ke a mulie na mwo coho na e ne tewé] ke caa te tice celi pi-ité koja lépwo Juif, me lépwona time uce lépwo Juif: lépwona *tegoop jélé, me lépwona time uce tegoop jélé. Ke caa te tice penebé3.11 Penebé—Lépwo coho., me ce kepune. Ke caa te tice lépwona lé ‘pitemang’, me lépwo ‘apulie bwolihi’3.11 Lépwo ‘apulie bwolihi’—ai Lépwona te tice pitemang delé: primitifs.. Ke caa te tice celi pi-ité koja lépwo *apenem tice ja kon, me ati lépwo béén. Kehe ana junaado, ke wo Kériso, ke te weeng cehi. Ke tai e konye ati.

¹²3.12 1 Pétéru 2.9E pipwoééhewé wo Padué, ke e pipégalikewé beme wogewé a puapulie ten na iitihi. Ke wâé heme geé pipwoééhe, ke me geé te cuwo ko pwo nina wâé ne ko ni apulie. Ke wâé heme bwala gewé, ke me geé pwo me piwahin gewé, ke me geé cumang ne ha a piuca. ¹³3.13 Éféso 4.2,32[Geé mu ehi me lépwo acéihi bééwé, ke] geé picani ne kolé. Ke geé pineulé heme lé pwo ce naado celi time uce wâé tewé. Be e caa pineukewé wo Padaame!

¹⁴3.14 Roma 13.8−10Ana junaado, ke a pipwoééhe. Be anaa kuti a tai na e pineibukenye, ke e ciekenye, beme te céiu genye na ati he ni naado.

¹⁵3.15 1 Korénit 12.27; Éféso 4.4; Filipi 4.7E todekewé wo Padué, beme geé pwohewii a éé apulie na te céiu, ke me e mu kowé a péém na e âbé mu pele Kériso. Ke wâé heme a péém naa, ke me e pé ati ni pwonimewé [me ni bwo niimihinaado tewé]. Ke me geé tee pwo-olé ten. ¹⁶3.16 Éféso 5.19Wâé heme e mulie ne kowé ni pwooti te Kériso me ati ni *adéihi na e pébé céiikewé.

Geé pipacémunikewé, ke geé pipamwoiukewé ko ni bwo temehinaado [na e ne tewé]. Ke geé pwo-olé te Padué mu he ni ju pwonimewé. Ke geé pwonyebi ko ni psaume, me ni cantique, me ni nyebi na e ne tewé na a *Jenen Iitihi.

¹⁷3.17 1 Korénit 10.31; Éféso 5.20Ati nina geé pwo, me nina geé pii, ke me geé pwo ne he nii Padaame Iésu Kériso. Ke [ati ne he ni naado] ke geé pwo-olé te Padué Caa, mu ko nina e pwo wo Kériso me dewé3.17 Mu ko nina e pwo wo Kériso… ai É ne he nii Kériso..

Ni pwomwo na lé céihi

¹⁸3.18 Éféso 5.22Wogewé ni toomwo, geé pwo me piwahin gewé ne ko ni aiu hewé. Be te wonaa [ne ko êna e céihi] ne ko Padaame.

¹⁹3.19 Éféso 5.25Wogewé lépwo aiu, ke geé pipwoééhe ni pétaapwo mwodewé [ne ha a péém] ke geé nemwo pwohuu telé.

²⁰3.20 Éféso 6.1Wogewé ni ewa, ke geé piténede ni nyaa me caa tewé ne ko ati ni naado. Be wâé te Padaame ni bwomunen na wonaa.

²¹3.21 Éféso 6.4Wogewé lépwo caa te ewa, geé nemwo tee pwohuu te ni naîwé. Be koli geé bo pipatupwolé.

Lépwo apenem me ni caa telé

^22-233.22 Éféso 6.5−8Wogewé lépwo apenem tice ja kon, ke geé piténede ni caa tewé na ati he ni naado ne éni pwo bwohemwo, mu he ni ju pwonimewé. Ke geé penem ehi he ni benaamwon na lé wéa kowé hen, ai heme tielé pelewé. Be time geé uce penem beme e piwâékewé wo pace céiu apulie, be geé penem me de Padaame. Be weeng ke pa apihuô tewé na me geé paciitieng, ²⁴ke te weeng na me geé penem den. Be geé temehi pie, e bo ne tewé a cemewé ko ni penem dewé, na e pwopweehi me de a puapulie ten.

²⁵3.25 Roma 2.11Kehe wo pana e pwo ana ta, ke e bo hegi a cuhinaado ten. Be wo Padué, ke time e uce pipwoinen ne ko ni apulie.

¹4.1 Éféso 6.9Wogewé lépwo caa te lépwo *apenem tice ja kon, ke wâé heme geé pwopweehi ne kolé. Ke geé nemwo pineuhi pie, wogewé mwo, ke te pwo pa apihuô tewé na e jeda he miiden.

Bénebwéne pwooti

²4.2 Éféso 6.18; Filipi 4.6Geé te cuwo ko pwoiitihi. Ke geé ûmiê ne ko ni pwopwoiitihi tewé, ke geé te cuwo ko pwo-olé te Padué. ³4.3 Roma 15.30; Éféso 6.19Ke geé pwoiitihi mwo me deme, beme e bo ne teme ace bwopwonen me geme pii beetihi a pwooti ten. A pwooti ko *a bwo niimihinaado ten na e ha aduwo, [ke caa pacuwohi jenaa ne] ko Kériso. [Geé pwoiitihi me dong mwo] be é ko mu éni he karépu, mu ko a bwo patemehi nen dong a pwooti naa. ⁴Ke geé pwoiitihi, beme o pwaale ne telé ni pwooti na é pii. Be weengaa a penem na e ne tong.

⁵4.5 Éféso 5.15−16Ke geé engen ha a pitemang ne pele lépwona time uce lépwo acéihi, ke geé penem ehi he ni benaamwon na e mwo ko ne tewé wo Padué. ⁶4.6 Éféso 4.29; 1 Pétéru 3.15Geé pacihelé ehi, beme o nimelé me lé te tabemikewé4.6 1re phrase—Wo Paulo, ke e pwo-ocine he pwo grek, be e pii pie, a bwo cihe tenye na wâé, ke pwohewii a wiinaado na pwo jié ne hen, ke wâé a nemen.. Ke wâé heme geé temehi me geé hegi ehi ne te ni apulie ni naado na lé tahimwokewé kon.

Adéikewé

^7-94.7−8 Éféso 6.21−224.9 Filémon 1.10−12 É pahede Tichike, pa bééng ko penem, me e âdé céiikewé, woilu me Onésime, pana e âbé mu pelewé. Lupwo ju béénye, ke lupwo eabwé na lu te junihe piténede Padaame. É pahedelu lé céiikewé, beme lu piuti tewé a jepule kong, ke me lu pamwoiukewé.

^10-114.10 Apostolo 12.12, 13.13, 15.37−39Lé ne lé a bwocu tewé mwo wo Maréko4.10−11 Maréko—A céiu niin mwo, ke Ioane, ai Ioane-Maréko. Omehi Apostolo 12.12. Wo panaa, ke weeng pa apwo Tii te Maréko. Omehi mwo 2 Timoté 4.11; Filémon 1.24; 1 Pétéru 5.13., pa béé Barnabas; me Iésu4.10−11 Iésu—Time uce wo Padaame Iésu Kériso. Hiwon lépwo apulie na niilé pie Iésu ne pele lépwo Juif, pwohewii lupwo nii apulie na Bwaé me Hiê ne pelenye. na pii kon pie Justus, me Aristarke, na gemu tai mu he karépu.

Hiwon ni Juif na lé caa céihi ne ko Kériso, kehe te icehi lépwonaa mu kolé na lé picani tong. Ke lé pamwoiuéo ne he ni penem ko a *Mwametau te Padué.

Mepwo é ne ko Maréko, ke wieli e bo âdé céiikewé. Ke hemepie wonaa, ke wâé heme geé hegieng ehi, pwohewii ana geme pii tewé ânebun.

¹²4.12−14 Kolosé 1.7; 2 Timoté 4.10−11; Filémon 1.23−24Ke e ne mwo a bwocu tewé wo Épafras, pana e âbé mu pelewé, pa eabwé te Kériso Iésu. Be e te pwopa me dewé ne he ni pwopwoiitihi. Ke e te cuwo ko ilehi koja Padué pie, me geé cumang ne he ni céihi tewé, ke me geé temehi ni naado na nime Padué kon, ke me geé piténedeeng. ¹³É *pajuujuhi pie, e te junihe mwoiu ko penem me dewé, ke é ne mwo ko ni acéihi na lé mu he lupwo pwomwo ubwo Laodicé, ke é Iérapolis.

¹⁴Ke lu ne a bwocu tewé mwo wo Luka, pa dotéén na te junihe eânimung den, me Démas.

¹⁵Geé pii te ati ni acéihi béénye ne ha a pwomwo ubwo Laodicé pie geme pwobwocu telé. Ke me bwocu mwo te Nimfa, me ni acéihi na lé mu pitapitilé ne pelen.

¹⁶Ke mepie geé caa pine ati a tii ce ne pelewé, ke geé ne te ni acéihi ne Laodicé, beme lé pine mwo. Ke geé pine mwo a tii tong na lé bo ne lé céiikewé.

¹⁷4.17 Filémon 1.2Ke geé paniimihi te Arkipe pie, wâé heme e panebwénihi ehi a penem na e ne ten wo Padaame.

Bépinelé

¹⁸4.18 1 Korénit 16.21Woéo Paulo, ke é pé a bépwotii beme é panebwénihi a tii ce. Ke geé nemwo pineuhi pie, mwo teko woéo éni he karépu.

Ke me e mu kowé a *pipwoééhe tice ja kon de Padué!

Adéikewé!