Ni penem de lépwo
Apostolo
Atabuhi ko a tii
Woo na e tii a tii ce?
Te wo Luka, pana e tii a Tii te Luka. E tabuhi âcéi apostolo Paulo ha awieme a béalohe bwo engen de Paulo. Tabuhi mu ko a niide a tii 16.10, na e tii pie: «Geme engen…»
E tii éniile?
Ha awieme a jo 61 me 65, alecehe a bwo tabuhi mu he karépu te Paulo ne Rome. (Omehi a pwahamii tii 27―28.)
E tii me dee?
Te pa céiu apulie na pii kon pie Téofile, pa céiu apulie na piubwo nang ne pele lépwo Roma. Omehi Atabuhi ko a tii Luka.
É ko ade na e tii?
E pinebehi a bécéiuhe tii ten. Ne ha a Tii te Luka, ke e piuti a mulihe Iésu, me a bwo mele ke mulie cemwo ten. Ke é ne ha a tii ce, a tii Apostolo, ke e pipatemehi ngen a Pwooti Wâé mu Iérusaléma, ke ati a amu Judé me Samari die Rome, a pwomwo na te junihe ubwo ne pwo a bwohemwo ha a benaamwon naa. Be e mu ko lépwo apostolo a junuu a Jenen Iitihi, beme lé pwo ali e pwo wo Iésu.
Wieli nime Luka me e habwii mwo te lépwo Roma (na lépwo apihuô ne he ni amu na hiwon) pie, wo lépwo acéihi ne ko Iésu, ke lépwo apulie na lé te pipwoiipihi ni mulihelé, be time uce nimelé me lé iluuhi a amu.
Ade ace âne a tii ce?
E tabuhi ko a bwo opé te a Jenen Iitihi ne ko lépwo apostolo (pwahamii tii 2). Ne he ni pwahamii tii 3―12, ke e piuti ni penem de Pétéru me lépwo béén ne ha a pwomwo ubwo Iérusaléma, me a amu Judé, die ha amu na e mwonuhi, Samari.
É ha atabuhi kon, ke wo lépwo acéihi ne ko Iésu, ke te tai lépwo Juif. Ke time uce nimelé me lé patemehi a pwooti te ni béén na time uce lépwo Juif. Kehe icehi ana wo Padué, ke e habwii te Pétéru pie, a Pwooti Wâé, ke te tai a de ni bele pwo bwohemwo (pwahamii tii 10―11, me 15).
Nye pine ne ha a pwahamii tii 9 a bwo tode Paulo, pali apulie li e te junihe pwotahi ne ko ni acéihi ânebun. Ke e biteeng, ke e âcéi Iésu. É he ni pwahamii tii 13―28, ke wo Luka, ke e piuti ni penem de Paulo, ne he ni bwo engen den na cié, nge he ni amu na hiwon. E pipatemehi a Pwooti Wâé, ke e tabuhi ni puco te ni acéihi, ke e pamwoiu lépwo acéihi na élé lang, die Rome, ha a pwahamii tii 28, ha a jo 62.
Ni tii te Paulo (Roma die ko Filémon), ke e tii nge céii lépwo acéihi he ni duaan naa, li e mi mu hen. É mulang, a tii ce, Apostolo, ke a bépinebehi ati ni tii naa. É ha a jo 51 ai 52, ke e mu Korénit ha amu Grèce (Apostolo 18.1−18). Ke é alecehen, ha a jo 53−55, ke e tii a tii 1 Korénit ne te lépwo acéihi na élé lang, ha a benaamwon na e mu ha a pwomwo ubwo Éféso. (Omehi Apostolo 19.8−10.) Ke é alecehen mwo, ke e mu Rome (piuti ne ha a Apostolo pwahamii tii 28), ke e tii me de lépwo Éféso.
E piuti mwo wo Luka ne ha a tii ce ninaa:
• A mulie na wâé, me a pimu ibu, me a bwo pwoiitihi te lépwo atabuhi céihi;
• A bwo pwotahi ne ko lépwo acéihi ne Iérusaléma. É mu ko anaa, na lé pipiiden, ke lé pipatemehi pitihi a pwooti;
• A bwo pipune te Pétéru, me Paulo, me Étienne.
A bwomune a tii Apostolo
E pahede lépwo acéihi wo Iésu @ beme lé pipatemehieng pitihi (1.1―2.13)
Pipwopweelé (1.1−26)
Lé hegi a Jenen Iitihi (2.1−13)
Pajuuju Iésu ne Iérusaléma (2.14―7.59)
Pétéru (2.14―5.42)
Étienne (6.1―7.59)
Pajuuju Iésu ne Judé ke Samari (8.1―9.43)
Tode Paulo (8.1―9.31)
Pajuuju Iésu te nina time uce ni Juif (10.1―12.25)
Pétéru (10.1―11.18)
Pwo me ta ne kolé (12.1−25)
A bécéiuhe bwo engen de Paulo (13.1―15.35)
A béalohe bwo engen de Paulo (15.36―18.22)
A béciéhe bwo engen de Paulo (18.23―21.26)
Pajuuju Iésu die ko lépwo Roma (21.27―28.31)
Imwi Paulo (21.27―23.35)
Paulo ne Césaré me Rome (24.1―28.31)
1É alecehe a bwo mulie cemwo te Iésu
11.1 Luka 1.3Téofile, é pii ne ha a bécéiuhe tii tong, ati nina e pwo wo Iésu, ke pacémunihi mu ha atabuhi kon, 21.2 Maréko 16.19; Luka 24.49−51die ha a tan na céieng da he *miiden. Ânebuhe anaa, ke e mi ne ni pihuô ten, mu ko a *Jenen Iitihi, ne te lépwo *apostolo na e caa pipégalilé.
E pii a bwo opé te a Jenen Iitihi
31.3 Luka 24.36−49; Apostolo 10.41Alecehe a bwo mele ten, ke e pihabwiieng delé pie e caa mulie cemwo. Ke e ne telé ni béé alihi nen, ke e pihabwiieng delé, he na 40 ni tan, ke e cihe ko a *Mwametau te Padué. 41.4 Luka 24.49; Ioane 14.16−17; Apostolo 2.33É he lé ko pimu ibu, ke e pii telé pie: «Geé nemwo engen mu *Iérusaléma, kehe geé ucéihi ana e caa mi pii wo Caa, ke ali é caa pii tewé mwo. 51.5 Mataio 3.11Be e *pipuu apulie ko a tabe wo Ioane, kehe ju lupwoce tan, ke o puukewé ko a Jenen Iitihi.»
E taa he miiden wo Iésu
61.6 Luka 24.21Lé pimu ibu wo Iésu me lépwo apostolo, ke lé tahimwoeng pie: «Pa daame, caa é ha a benaamwon ce, na go pacuuli mwo a mwametau te *Isaraéla?»
71.7 Maréko 13.32E hegi ne telé wo Iésu pie: «Time uce wogewé na me geé temehi ce tan, ai ce benaamwon celi e ne wo Caa, ne he ni âpihuô ten. 81.8 Mataio 28.19; Luka 24.48Kehe geé bo hegi a junuu a Jenen Iitihi na e bo opé ne huîiwé. Ke bo wogewé lépwo apajuujuéo ne Iérusaléma, ati ha a *Judé ke é *Samari die pwo a bwohemwo ati.»
9É alecehe a bwopiine ninaa telé, ke e céieng da kojalé ne he miiden [wo Padué]. Ke é he lé mwo ko omeeng, ke tieeng ne ha a menii.
10Ke é he lé mwo ko niê da he miiden he e ko taa, ke pwo lupwo apulie na pwomelaa ni epwénelu1.10 Lupwo apulie… A bwopiinen pie, lupwo âcélo. Omehi mwo a Âcélo ne ha a Niinaado (Vocabulaire) ha anebwén ko a tii., na lu âbeetilé. 111.11 Mataio 26.64; Luka 21.27Ke lu pii telé pie: «Lépwo apulie Galilé, é mu ko ade na geé ko cuwo ko niê da he miiden? Wo Iésu na e céieng da he miiden mu ha awiemewé, ke e bo âmwobé, pwohewii a bwo alieng he e ko taa he miiden.»
Wo Matias ke e wodehi Judas
121.12 Luka 24.50−53Ke lé mwojuia mwo mu pwo a juwole ko ni Olivier wo lépwo apostolo, beme lé âmwo Iérusaléma, he na céiu kilomètre. 131.13 Mataio 10.2−4É he lé tuie ngen, ke lé taa ha a nemwa na e mu ko miiden ne ha a pwomwo na lé mu te cuwo ko mu hen. Wo lépwonaa, ke wo Pétéru, Ioane, Cang, André, Filip, Toma, Bartélemi, Mataio, Cang pali naî Alfé, Simon pali Zélote1.13 Zélote—Pa ju apulie Judé, na nimen me e pawie lépwo Roma mu ha amu ten. Omehi mwo a Judé ke Rome ne ha a Niinaado (Vocabulaire) ha anebwén ko a tii., ke wo Jude pali naî Cang.
14Lé pitaineibulé, ke lé tee pwoiitihi taaci, woélé me ni toomwo, me Maria nyaa te Iésu me lépwo ciéé Iésu.
E pacihe lépwo acéihi wo Pétéru
15É ha a céiu tan, ke piâmwonuhi a 120 lépwo acéihi na lé pimu ibu. Ke e cuwoda mu hadeniilé wo Pétéru, ke e pii telé pie: 161.16 Psaume 41.10«Lépwo âjiénung, wâé heme e cuwo a pwooti, na e caa pii na a Jenen Iitihi na e cihe ko *Davita. Be e caa mi pii ânebun ana e pwo wo Judas, be e bo pwaaden beme lé imwi Iésu. 17Kehe wo Judas, ke te pa céiu bééme, ne he ni penem de lépwo apostolo.»
181.18 Mataio 27.3−8(E pwocuhi a pule ko a cuhi a bwo icu Iésu, é nelang na e tupwo, ke tehi a nan, ke â wie ni oohen. 19Ke lé tai temehi a jepule naa ati ne ni apulie ha a pwomwo ubwo Iérusaléma, ke lé ne me nii a duaan naa pie, Akeldama, a bwopiinen he pwo patilé pie ‘a ninaado na pwo cewéle hen’.)
201.20 Psaume 69.26, 109.8[E pii mwo wo Pétéru pie]: «Be caa tii ne ha a tii *Psaumes te Davita pie:
Wâé heme tice apulie
ha a pomwa ten.
Me time lé bo uce mu mwo lang
ne ce apulie.Psaume 69.26
«Ke e tii mwo pie:
Wâé heme e wodehieng
ne ha a penem den wo pace céiu.Psaume 109.8
21-221.22 Mataio 16.19; Maréko 1.9; Ioane 15.27«Wâé heme pwo pace céiu bééme, beme pa céiu *apajuujuhi na a bwo mulie cemwo te Iésu. Wâé heme pa apulie naa, ke pa céiu béé lépwona lé mu cuwo ko âbé céinye, he ni benaamwon na e mwo mu pelenye wo Padaame henye, tabuhi he li e pipuu apulie wo Ioane, die ha a benaamwon li e taamwo he miiden wo Iésu.»
Lé pipégali Matias
23Ke lé pipégali lupwo apulie na alo julu: Wo Josef na pii kon pie Barsabas, ke Justus, ke pa céiu na pii kon pie Matias. 24Ke lé tai pwoiitihi, ke lé pii pie: «Padaame, wogo pana go temehi ni pwonime ati ni apulie, go habwii teme pace apulie celi go caa pipégalieng mu hadenii lupwo apulie ce, 25me pa apostolo bééme, beme e pé ni penem de Judas. Be e caa necu ni penem den wo Judas, ke e caa â ha a duaan den [be e caa hegi a cuhi a penem den na ta.]»
26Ke lé céi metii1.26 Céi metii—Tirage au sort. Éni Kalédoni, ke genye pwo ko metii. Wo lépwo Juif ânebun, ke lé pwo ko péi. ne kolu, ke hiwon ni metii te Matias. Ke lé pééeng me pa béé lépwo 11 apostolo.
2E opé a Jenen Iitihi
12.1 Lévitique 23.15−21; Deutéronome 16.9−11É ha a tan ko Pentekote2.1 Pentekote—50 ni tan alecehe a tan ko Pacika. [a tan ubwo ko pitii âdaanu] ke lé pimu ibu ha a céiu duaan ne ni acéihi. 2Ke lé te téne kuti, ana e opé mu he miiden, na pwo huu hen, pwohewii a huu he a dan na junihe ubwo. Ke e te paai kuti a mwa na lé mu hen. 32.3 Mataio 3.11Ke lé alihi ni naado na e âbé, na pwohewii ni duwele miû, ke lé muko pétaapwo â ti kolé. 42.4 Maréko 16.17; Apostolo 4.31, 10.44−46, 19.6Ke e te ole huîilé kuti a *Jenen Iitihi. Ke lé cihe he ni muko pétaapwo pwooti, na e ne telé na a Jenen Iitihi.
Hiwon nina lé muko téne ni patilé
5É ne *Iérusaléma ha a benaamwon naa, ke lé mulie nelang wo lépwo *Juif na te junihe eânimelé ko a pwoiitihi, na lé âbé mu he ni amu pitihi a bwohemwo. 6Ke lé tai téte, ke lé tai â mu, he na lé téne nelang ali huu he naado. Ke te junihe emegéi nalé, be lé téne nina lé céihi he lé cihe he ni pétaapwo pwooti.
7Lé tai téetihi ati, ke te junihe emegéi nalé, ke lé pitahimwolé pie: «Kona ni apulie ce, na lé ko cihe, ke time uce tai ni apulie Galilé? 8Ke é mu ko ade na nye ténelé, he lé ko cihe he ni patinye2.8 Ni niide a tii 9−11 he pwo grek, ke a behi pwooti na lé pii ne ni apulie ne he ni niide a tii 7 ke 8.?»
9Be hadeniilé, ke pwo ni apulie na lé âbé mu he ni amu: é Parte, ke é Médi, ke é Élam, ke é Mésopotami, ke é *Judé. Ke pwo ni béén na lé âbé mu he ni béé province roma: Kapados†, ke é Pont, ke é Asia, 10ke é Frigi, ke é Pamfili2.10 Kapados; Pont; Asia; Frigi; Pamfili—Lé mu ha amu Turki jenaa.. Ke ni béén, ke lé âbé mu *Aigupito, ke é he ni nahi amu ko a Libi, cebwo Cirène. Ke ni béén mwo, ke lé âbé mu *Rome, 11ke é mu Krète, ke é mu ha amu Arabi. Ke tai woélé ati, ke lé tai âbé ati mu he ni béé amu naa. Ke pwo ni béén mu pelelé na te ni ju Juif; ke ni béén na lé céihi ne ko a pwoiitihi te lépwo Juif.
Ke lé pitahimwolé pie: «Kona ade ace watihen me nye téne ni apulie Galilé naa, na lé ko pii ne he ni béé patinye ni naado na ubwo na e pwo wo Padué?»
12Ke lé te junihe téetihi ati, kehe time lé uce temehi aceli lé ko pii, ke lé pipii telé pie: «De ace bwopiine ani?»
13Kehe icehi ana pwo ni béén na lé pihooni nina lé céihi, ke lé pii pie: «Lé te junihe piolo kuti ko tabe megele!»
E pacihe a bele wo Pétéru
14Ke e cuwoda wo Pétéru me lépwo 11 *apostolo béén, ke e toii da, beme lé temehi ehi pie: «Wogenye lépwo Juif, me wogewé ati na wogewé éni Iérusaléma, geé tabemi heme é pii ehi tewé ana e ko tuie. 15Ke time lé uce piolo ni apulie ce, pwohewii a bwo niimihi nen dewé, be mwo teko ju 9 inetéale2.15 9 inetéale… Wo lépwo Juif, ke lé bo wiinaado me ûdu ko 10 inetéale ko acaama alecehe a pwoiitihi. ko acaama, ha a benaamwon ce. 16Ûhu! Weengi kuti ali e caa pii wo *péroféta Joël pie:
172.17−21 Joël 3.1−5E pii wo Padué pie:
“É he *ni bénebwéne tan,
ke é bo neoté a Jenung
ne ko ati ni niide apulip.
Ni ewa aiu me ewa toomwo tewé,
ke lé bo patemehi a pwooti tong.
Ke é bo habwii ni naado
ne he ni jene ni nahi ewa tewé.
Ke mepwo é ne ko ni ukéiu tewé,
ke é bo pacihelé ne he ni niûlé.
18É he ni tan naa,
ke é bo neole a Jenung
ne ko ni eabwé tong,
aiu me toomwo.
Ke lé bo patemehi a pwooti tong.”
19“É bo pwo me tuie ni naado
ne he miiden me pwo bwohemwo
na te junihe ité
ke time geé mu uce téele alihi:
a cewéle, ke a miû, ke ahu.
20O biteeng na a téale me bwén;
ke o megele a wole
me pwohewii a cewéle,
ânebuhe a tan de Padaame,
a tan na ubwo, ke pwojunuun.
21Ke é o *celuimi
nina lé tode Padaame.”» Joël 3.1−5
E mulie cemwo wo Iésu
22[E pii mwo wo Pétéru pie]: «Lépwo apulie *Isaraéla, geé tabemi a pwooti na me é pii tewé: Wo Iésu, pa apulie Nazaret, ke pa apulie na e caa te mi pipégalieng wo Padué. Ke wo Padué, ke e caa pihabwiieng dewé. Geé te temehi ehi pie e ne me e pwo ni naado na te junihe ité, me ni *pipwojunuun, ne ha awiemewé. 23Wo panaa, ke pa apulie na e pineeng dewé, pali geé pwo me e mele, ke geé neeng me lé cemeiteeng ne ko a *kuricé wo lépwo apulie na ta jélé, âcehi ana e mi temehi wo Padué, ke ana nimen kon. 24Kehe icehi ana wo Padué, ke e celuimieng mwo, ke e pééeng koja ni picani ko a mele, ke e pamulipieng mwo, be te tice mwomwon de a mele ne kon. 252.25 Psaume 16.8−11Be e caa te mi piuti wo *Davita, he e pii pie:
É te cuwo ko te ali taaci
Padaame ânebuhung.
Be e tebwo pwo a juing,
ke time é uce pipenem.
26É te junihe pipwodéén me pietieng
be é temehi pie, é hemepie é mele,
ke o te wâé ne kong.
27Be wogo Padué,
ke time go uce patupwo a jenung
ne ha amele,
ke time o uce nyaale a ééng,
be go caa pipégaliéo
me é eabwé tem.
28Go caa habwii tong
a pwaaden nge ha a mulip,
ke é o te junihe pipwodéén
be go o tee mu pelong.» Psaume 16.8−11
292.29 1 Rois 2.10[E pii mwo wo Pétéru pie]: «Lépwo âjiénung, time uce piwâ jo me é pii pwaatihi tewé pie, pa watihenye Davita, ke e mele, ke neduwoeng. Ke nye mwo teko alihi a bwomuhen dieli jenaa. 302.30 2 Samuel 7.12; Psaume 89.4−5, 132.11Kehe icehi ana wo Davita, ke te pa péroféta, ke e te temehi nina e pii wo Padué ânebun, he e pii ten pie:
É bo pipégali pace apulie
mu ko ni piebehiko,
ke é bo pwo me e tebwo
pwo a atebwo tem.Psaume 132.11
312.31 Psaume 16.10«Ke e caa te temehi ânebun wo Davita ana e bo tuie, ke e caa te mi pii a bwo mulie cemwo te pa *Mesia. Ke a bwopiinen ce, na pii ne ko Iésu: O time e uce patupwo a jenen ne ha amele, ke time o uce nyaale a één.32E caa pamulipi mwo pa Iésu naa wo Padué, ke wogeme kuti lépwo *apajuujuhi nen.
332.33 Apostolo 5.32, 7.55−56«Ke e neeng da wo Padué Caa ne *pwo a juin [beme e pihuôhi ati ni naado] ke e ne ten a Jenen Iitihi na e caa nebwén ko pii ânebun. Ke é mulang, na e neopé kome a Jenen Iitihi, pwohewii ana geé ko alihi ke téne jenaa. 342.34−35 Psaume 110.1Be time e uce taa he miiden wo Davita, kehe icehi ana e pii pie:
Pwooti te Padaame Padué,
na e pacihe pa daame hung:
“Go âbé tebwo éni pwo a juing.
[É ne tem a pihuô,
ke o pipaunuko dieli mwo.]
35É pwo me go caaite
nina lé pwopa ne kom.”Psaume 110.1
362.36 Apostolo 5.30−31«Wogewé a bele Isaraéla, wâé heme geé temehi pie, wo pali Iésu li geé cemeiteeng ne ko a kuricé, ke e neeng wo Padué me pa Mesia ke me Padaame.»
Hiwon mwo nina lé céihi
37É alecehe a bwo téne nen delé a pwooti naa, ke tai tatééhi ke gini ni pwonimelé, ke lé pii te Pétéru me ni béé apostolo pie: «Lépwo âjiéneme, me geme pwo de?»
38Ke e pii telé wo Pétéru pie: «Geé pininim, ke geé bitekewé, ke me puukewé ne he nii Iésu *Kériso, beme o pineuhi ni ta pwo tewé, ke me geé hegi a Jenen Iitihi. 392.39 Ésaïe 57.19Be a *piapwo ânebun naa, ke a dewé me ni naîwé, me ati ni apulie na junihe élé mwo ité, na e bo todelé wo Padué, Padaame henye.»
40Ke te junihe hiwon ni pwooti na e pajuujuhi ne telé, ke e pamwoiulé kon wo Pétéru. Ke e pii telé mwo pie: «Geé cela ko ni apulie na ta ni huô telé, beme geé o mulie.»
412.41 Apostolo 2.47, 4.4Hiwon ni apulie mu pelelé na lé hegi a pwooti te Pétéru. Ke lé céihi ne ko Iésu, ke puulé. É ha a tan naa, ke lé caa âmwonuhi a 3000. Ke bo ni béé nina lé caa mi céihi ânebun.
A bwo mulie te nina lé céihi
422.42 Apostolo 20.7Ati nina lé céihi, ke lé te cuwo ko pimu ibu me lépwo apostolo, ke lé téne ehi ni naado na lé pii. Ke lé ebii ibuhi a pwoloa2.42 Ebii ibuhi a pwoloa—A piwiinaado te Padaame. Nye pii mwo jenaa pie Caanilo (Sainte-Cène, Eucharistie). Piwiinaado bépaniimihi na a bénebwéne piwiinaado te Iésu me lépwo 12 apostolo ten, ânebuhe a bwo mele ten. Omehi Mataio 26.26−29., ke lé pipwoiitihi ibu.
43Ke mepwo ni apulie, ke lé téetihi, ke mwotilé, be wo Padué, ke e habwii ne ko lépwo apostolo ni pipwojunuun na junihe hiwon.
442.44 Apostolo 4.32−35Ati nina lé céihi, ke te céiu a pwonimelé, ke lé pwo me ni naamuulé, ke me tai ni delé. 45Lé icuhi ni pule telé, me ni wâé telé, ke lé pipwopii ne kolé ni cuhin, beme cuhi nina tice telé. 46Ati he ni tan, ke lé te tai pipwoiitihi ibu *huâ iitihi, ke lé piwiinaado ibu ne he ni pomwa telé, ha a pipwodéén, ke a piwâénime. 472.47 Apostolo 6.7, 11.21Ke lé pipaunu Padué. Ke ati ni apulie, ke lé pipwodéén kolé. Ke wo Padaame, ke é ati he ni tan, ke e ne me pihiwon da nina e celuimilé.
3Caa wâé mwo pa tebwomwa
1É ha a benaamwon ko pwoiitihi, ko cié inetéale alecehe a wiinaado, ke lu taa ha a *mwaiitihi te lépwo *Juif wo Pétéru me Ioane.
2É ko jije a pomwa ko a mwaiitihi, ke pwo pana tebwomwa nang ha a bwo piâbeele ten. É ati he ni tan, ke lé pééeng bé, ke lé âbé neeng ha a pomwa na pii kon pie a Pomwa Wâé, beme e ilehi mwani koja ni apulie na lé taa *huâ iitihi. 3Ke me e ali Pétéru me Ioane, he lu pwo me lu â taa huâ iitihi, ke e ilelu ko mwani.
43.4 Apostolo 14.9Ke lu te ju omeeng ehi, ke e pii ten wo Pétéru pie: «Go omekemu!»
5Ke e te ju omelu ehi, ucéihi aceli me lu ne ten.
Go cuwoda ne he nii Iésu!
63.6 Apostolo 4.10, 16.18Kehe icehi ana e pii ten mwo wo Pétéru pie: «Te tice mwani tong, kehe icehi ana etong, ke é o ne tem: É ne he nii Iésu Kériso mu Nazaret, ke go cuwoda ke go engen!»
7Ke e pétaa ole ko a in ne pwo juin wo Pétéru, ke e pwiieng. Ke caa te ju wâé mwo lupwo an. 8Ke e te cuwoda kuti, ke e engen. Ke lé taa me weeng ha ali mwaiitihi. Ke e te junihe pipwodéén, ke e téele, ke e pipaunu Padué. 9Ati ni apulie na lé alieng he e engen, ke lé pipaunu Padué. 10Be lé ali temehieng, pie pali e mu tee tebwo ha a Pomwa Wâé, beme e ilehi mwani. Lé téetihi ati ne ni apulie, ke lé wéhaahi, ana e tuie ne kon.
A pwooti te Pétéru ne te ni Isaraéla
11Time e uce engen koja Pétéru me Ioane wo pali tebwomwa. Ke lé téetieng ati ne ni apulie, ke lé tétebé céiilé ne ha a mwa na tice goomwa kon, na pii kon pie ‘Mwa te Solomona’3.11 ‘Mwa te Solomona’—A mwa na te tice goomwa kon, ke te junihe ubwo ni an, ke pwo a pwaaden hen, beme a pitabée. Wieli wo pa daame Solomona pana e pwo me bahi a mwa naa..
12Ke me e alihi anaa wo Pétéru, ke e pii te a bele pie: «Lépwoli *Isaraéla, é ko ade na geé téetihi a bwo wâé paje? É ko ade na geé omekemu, pwohewiin heme wogemu na gemu pwo me e engen wo pa apulie ce, ko ace junuumu, me ace âpipwoiipihinaado temu?
133.13 Exode 3.6,15; Luka 23.13−25; Apostolo 2.23«Wo Padué he *Abérama, me Isaaka, me Iakobo, wo Padué he lépwo watihenye, ke e habwii pie te junihe ubwo Iésu, pa eabwé ten3.13 Pa eabwé ten—Pa Mesia. Omehi mwo Mesia ne ha a Niinaado (Vocabulaire) ha anebwén ko a tii.. Ke wogewé kuti, ke geé icueng te ni daame hewé, ke geé téétieng ne ânebuhe gupéno *Pilate, he e caa te niimihi pie me e pawieeng mwo. 14Muhi tewé me pawie pa apulie na e pipégalieng wo Padué, pa apulie na mwomwon nang, ke geé bo pawie pa ataunuhi apulie.
15«Ke geé pwo me e mele wo pa Caa te a mulip. Kehe icehi ana wo Padué, ke e pwo me e mulie cemwo mu ha amele. Ke wogeme ni *apajuujuhi nen.
16«Geé caa ko alihi temehi pa apulie ce. Be caa wâé nang ko a nii Iésu, be gemu céihi ne kon. Ke a céihi ten ne ko Iésu na e ne me wâé nang ne ânebuhewé ati.»
Geé bitekewé bé céii Padué
173.17 Luka 23.34; 1 Timoté 1.13«Kehe icehi wogewé lépwo bééng, na é temehi pie ana geé pwo me lépwo daame hewé, ke time geé uce temehi. 18Kehe icehi ana wo Padué na e pacuwohi ana lé caa patemehi ânebun ati ne ni péroféta ten. Ke lé caa pii pie, e bo mu he ni picani wo pa Mesia.
193.19 Apostolo 2.38«Geé pininim, ke geé bitekewé bé céii Padué, beme e bo ciitili ni ta pwo tewé, 20ke me e bo ne tewé a pipwowâé ten, ke e bo pawiebé céiikewé pa Mesia ten, wo Iésu, na e caa pipégalieng ânebun me dewé.
21«Kehe icehi ana ha a benaamwon ce, ke e mwo te mu he miiden dieli ha ace tan celi e bo pine ehi ati ni naado wo Padué. Ke e caa mi pahede lépwo péroféta beme lé â pii beetihi anaa. 223.22 Deutéronome 18.15,18−19E pii wo *Moosé pie: Wo Padué Padaame hewé, ke e bo pwo me e cuwoda mu hadeniiwé pace péroféta celi pwohewiiéo. Wâé heme geé bo piténedehi ati nina e bo pii tewé.Deutéronome 18.15
23Pana time e uce pitabemi pa péroféta naa, ke e bo pawieeng mu hadenii a bele.Deutéronome 18.19
24«Ke ati lépwo péroféta, na tabuhi mu ko Samuel, ke lé tai pii beetihi ni tan ce.
253.25 Genèse 22.18«Wogewé lépwo naî lépwo péroféta, a bwopiinen ce, ke te a dewé mwo. Be wo Padué, ke e caa pwo a *piapwo ten, ne te lépwo caa tenye. Ke e pii te Abérama pie: É mu ko lépwo piebehiko, ke é bo *adéi ati ni pwomwoiu ne pwo a bwohemwo.Genèse 22.18
263.26 Apostolo 13.46«Be te mi é ne tewé ânebun, na e nebé Iésu, pa apenem den, wo Padué, beme e ne tewé a adéihi, me geé bitekewé he picéiu, mu he ni ta pwo tewé.»
4Pétéru me Ioane ne ânebuhe a mwohuô te lépwo Juif
1É he lu mwo ko cihe te a puapulie wo Pétéru me Ioane, ke lé pwome tehenebé wo lépwo *apwoâpwailo, me pa apihuô te lépwo awéihi *mwaiitihi, me lépwo *Saducéen. 2Ke lé te nihe okéé ne kolu, he lu pacémunihi a puapulie, be lu cihe telé ko a bwo mulie cemwo te Iésu mu ha amele. [Be time lé uce céihi pie pwo ace mulie cemwo wo lépwo Saducéen.]
3Ke lé imwilu, ke lé nelu he karépu die ko acaama, be he caa babwén.44.4 Apostolo 2.41Ke hiwon nina lé téne a pwooti, ke lé céihi ne kon. Ke caa e mwonuhi 5000 a jéhi ni acéihi.
5É ha acaama hen, ke wo lépwo apihuô, me lépwo ukéiu, me lépwo *dotéén ko patén, ke lé pitaineibulé ne *Iérusaléma, 6me Hanne† pa *daame he lépwo apwoâpwailo, me ati ni pwomwoiu ten: wo Kaïfe4.6 Hanne; Kaïfe—Wo Kaïfe, ke pa daame he lépwo apwoâpwailo ha a benaamwon naa. Wo Hanne, ke pa caa te mwode Kaïfe. Ke wo Hanne, ke pa daame he lépwo apwoâpwailo ânebuhen., me Jean, me Alexandre, me ni béén mwo. 7Lé ne Pétéru me Ioane ne ha awiemelé, ke lé tahimwolu pie: «É mu ko a junuu-û, ai é ne he nii-î na geu pwo me tieden a cunu?»
8Ke caa ju tili Pétéru na a *Jenen Iitihi, ke e pii telé pie: «Lépwo apihuô, me lépwo ukéiu te lépwo *Isaraéla, 9geé tahimwokemu jenaa, beme gemu pii tewé ace watihen me tieden a cunu ko pa apulie ce. 104.10 Apostolo 3.6,13−16Wâé heme geé temehi ati wogewé a puapulie Isaraéla, pie, é mu ko a nii Iésu Kériso mu Nazaret, pana geé cemeiteeng ne ko a *kuricé, ke wo Padué, ke e pwo me e mulie cemwo mu ha amele. É mu kon, na wo pa apulie ce, ke e éni ânebuhewé he caa ju wâé nang. 114.11 Psaume 118.22Caa te tii ne he ni *tii iitihi pie:
Ali péi li geé tahi taabwon,
wogewé lépwo abahi mwa,
ke te anaa kuti a ju paamwa!Psaume 118.22
«A péi naa, ke wo Iésu. 124.12 Mataio 1.21Be te tice ne haahi a miiden ace céiu nii apulie celi ne te lépwo apulie, me e celuimikenye, kehe te céiu cehi a nii Iésu na e celuimikenye.»
Te tice aceli me lé mwo pii mwo
13Ni *mwohuô, ke lé alihi a bwo cumang de Pétéru me Ioane, ke lé téetihi, be lé temehi pie lupwo apulie mu hadenii ni apulie, na time lu uce nihe temehinaado, ke lé temehi pie lupwona lu mu âcéi Iésu. 14Ke me lé ali pali apulie, he caa ju wâé nang ne pelelu, ke te tice aceli me lé mwo pii mwo.
15Lé pawielu mu ha ali mwohuô, beme lé mwo picihe hadeniilé. 16Ke lé pitahimwolé pie: «Genye bo woté te lupwo apulie ce? Be lé caa tai temehi ati ne ni apulie Iérusaléma a *pipwojunuun na lu pwo, ke pwocoon me genye waaneduwohi. 17Kehe me time lé uce pipii ngen a jepule naa hadenii ni apulie. Genye pa-abwobwolu, ke paciitihi kolu me lu nemwo cihe ko a nii Iésu, ne te ni apulie.»
184.18 Apostolo 5.28Ke lé tode Pétéru me Ioane mwo, ke lé paciitihi kolu, me lu nemwo cihe mwo, ke pwocémun ne he nii Iésu.
194.19 Apostolo 5.29Kehe lu hegi ne telé pie: «Geé cuwoteeke pitauti pie, he te mwomwon ne ânebuhe Padué me gemu ténedekewé, ai wo Padué. 20Be wogemu, ke time uce jan me time gemu pii ni naado na gemu alihi, me ni naado na gemu téne.»
21Ke é alecehe a bwo pa-abwobwolu, ke lé pawielu, be time lé uce temehi ace bwopwonen celi me lé pwo, beme lu pwocuhinaado. Wonaa mu ko ni apulie, be lé tai pipwoun de Padué ko ni naado na e pwo. 22Be e caa wédenihi a 40 ni jo he pali apulie li wâé nang.
A pwoiitihi te lépwo acéihi
23Alecehe a bwo pawie Pétéru, me Ioane, ke lu â too lépwo béélu, ke lu piuti telé ati ni naado na lé pii telu wo lépwo caa te lépwo apwoâpwailo me lépwo apihuô.
244.24 Exode 20.11; Néhémi 9.6; Psaume 146.6Ke heme lé téne ati ninaa, ke lé tai pwoun de Padué ne he ni pwonimelé na te céiu. Ke lé pii pie: «Padaame, wogo na go tabuhi a miiden me a bwohemwo, a jié me ati ni naado na e hen. 254.25 Psaume 2.1−2Wogo na go nebé a Jenen Iitihi me e cihe ko pa caa teme, pa apipenem dem *Davita, pie:
É mu ko ade na lé tee okéé ne ni bele,
ke lé pwo ni bwo niimihinaado
na te piticenaado ne kon?
26Wo lépwo daame ubwo
ne pwo bwohemwo,
ke lé pwo me lé pwopa
ne ko Padaame Padué.
Ke wo lépwo apihuô,
ke lé pineibulé bwoni Padué
me pa Mesia4.26 Mesia—Grek: Oint. Pana pipégalieng wo Padué. Omehi note ko Luka 4.18.ten.Psaume 2.1−2
274.27 Mataio 27.1−2; Luka 23.7−11; Apostolo 3.13«Te a juuju, be wo pa daame Érode Antipas me gupéno Ponce *Pilate, ke lé picuwo ibu me lépwo apulie, me ni pwomwoiu Isaraéla ne ha a pwomwo ubwo ce. Ke lé pipwobwoni pa apipenem iitihi tem, wo Iésu, na go pipégalieng me pa Mesia. 284.28 Apostolo 2.23Kehe icehi ana me lé wonaa, ke lé pwo me cuwo ati nina go caa ne ânebun, âcehi nina nimem kon, me a junuum.
294.29 Éféso 6.19«Kehe é jenaa, go Padaame, ke go alihi a bwo pwohuu telé. Geme ilehi kojako pie go pwo me geme mwoiu, wogeme lépwo apipenem dem, beme time uce piwâ geme, me geme pii a pwooti tem. 30Wâé heme go nebé a junuum beme wâé lépwona cunu jélé, me pwo ce inen, ke ce junuun ne he nii Iésu, pa apipenem iitihi tem.»
31Ke me lé pwoiitihi ati, ke te éjén kuti ali duaan li lé mu hen. Ke e ole huîilé ati a Jenen Iitihi, ke caa time uce piwâ jélé me lé pii beetihi a pwooti te Padué.
A pipwoééhe te lépwo acéihi
324.32 Apostolo 2.44Te tai ati kuti lépwo acéihi, ke te céiu a pwonimelé, ke céiu ni bwo niimihinaado telé. Te tice pace céiu béélé celi e pii pie: «Ni wâé tong, ke te ni dong cehi», kehe caa te tai ni delé. 33Ke lé cihe mwoiuhi wo lépwo *apostolo, ke lé *pajuujuhi a bwo mulie cemwo te Padaame Iésu. Ke e neopé ne huîilé ati a pipwowâé ten wo Padué. 344.34 Apostolo 2.45Te tice pace céiu mu ha awiemelé celi pwo celi tieden kojaeng. Be te ati lépwona pwo ni apwoamu telé, ke ni mwa telé, ke lé icuhi, ke lé pébé ni cuhin, 35ke lé ne te lépwo apostolo. Ke lé bo pipatihi ne kolé, âcehi nina tice telé.
36Pwohewii ne ko Josef, pa apulie mu ha a pwomwoiu te Lévi4.36 Pa apulie mu ha a pwomwoiu te Lévi—Lévite. Pa apulie mu ha a pwomwoiu te Lévi, na e picani te lépwo apwoâpwailo., na e piâbeele ne pwo a één Chipre. Wo panaa, ke lé pitoii niin wo lépwo apostolo pie Barnabas, a bwopiinen pie ‘pa apipamwoiukenye’. 37Be e icuhi a apwoamu ten, ke e pébé ni cuhin, ke e ne te lépwo apostolo.
5Lu gele wo Ananias me Safira
1Pwo pa aiu na pii kon pie Ananias, me ê mwoden na pii kon pie Safira, ke lu icuhi a mepule telu. 25.2 Apostolo 4.34−35Lu piténelu me mwoden, ke e pébé a mwani céii lépwo apostolo wo Ananias, kehe icehi ana lu neduwohi a céiu duaan, ke time lu uce ne telé ati.
35.3 Ioane 13.2Ke e pii ten wo Pétéru pie: «Ananias, é mu ko ade me go pitabemi *Caatana, me e ganye a pwonimem, me go pigeti a *Jenen Iitihi, beme go imwi a céiu duaan cuhi a céiu mepule. 4É ânebuhe a bwo icuhi nen, ke te a dem ali pule! Ke é alecehe a bwo icuhi nen, ke te a dem mwo ali mwani kon! Wonaa a bwo niimihinaado tem kona woté? Be time uce ni apulie na go getilé, kehe go geti Padué!»
5Ke me e téne ni pwooti naa wo Ananias, ke ele a nenehen, ke e tupwo ole. Ke nihe mwoti lépwona lé téne a jepule naa. 6Ke lé âbé ni ewa aiu, ke lé pwoiipieng, ke pééeng wie, me lé â pineeng he iitihi.
Te piwien mwo ne ko mwoden
7É he ko cié inetéale ha a pwocehin, ke e tuiebé wo mwode Ananias. Mwo te tice aceli e temehi mu ko ali e mi tuie nelang.
8Ke e tahimwoeng wo Pétéru pie: «Te a cuhi ali mepule li geu icuhi?»
Ke e hegi ne ten pie: «Éa, te a cuhin anaa kuti!»
9Ke e pii ten wo Pétéru pie: «Geu woté ko ace bwopwonen me geu piténekeu, me geu tacebwénihi a Jenen Iitihi te Padaame? Go alihi, be wo lépwona lé mwo te ju âbé mu ha a pineduwo pali aiu hem, ke nekolé nelang he pomwa. Ke lé o bo caa pééko mwo.»
10Ke ele a nenehen, ke e tupwo ole ko ni a Pétéru. Ke lé taabé li apulie ewa, ke lé alieng he e caa mele, ke lé pééeng, ke lé â neduwoeng cebwo pali aiu hen. 11Ke nihe mwoti ati lépwo acéihi die ko ati nina lé téne ni bwomunen naa.
Ubwo a junuu Padué @ ne ko lépwo apostolo
125.12 Apostolo 2.43, 14.3Hiwon ni inenaado na pwo ne ha awieme a pubu apulie, mu ko lépwo apostolo. Ke wo lépwo acéihi, ke lé tai pimu ibu ne ha a ‘Mwa te Solomona’. 13Ke piwâ ni béén me lé âbé céiilé, kehe ni apulie, ke lé te junihe picedilé. 14E taa a jéhi ni aiu me ni toomwo na lé céihi ne ko Padaame, ke nihe hiwon jélé.
15Pwo ni cunu na lé péélé bé ne pwo pwaaden, ke lé nelé pwo ni apule, ke e pwo ni talihi, be lé niimihi pie, me e âbé wo Pétéru, ke me e ti ko ce béén a démen. 16Hiwon ni apulie na lé âbé ne *Iérusaléma, ni apulie na lé âbé mu he ni béé duaan ko jijen. Lé pébé nina cunu jélé, me nina pwo duéé kolé, ke te tai wâé jélé ati.
Lé imwi lépwo apostolo
17É he ko wonaa, ke lé te tai cuwoda wo pa *daame he lépwo apwoâpwailo me lépwo *Saducéen, be lé te nihe pitaaba ne ko lépwo *apostolo. 18Ke lé te imwilé kuti, ke lé nelé da he karépu5.18 Nelé da he karépu—ai Nelé da he karépu, ne ânebuhe ati ni apulie..
195.19 Apostolo 12.7−10Ke é he bwén, ke pwo pa *âcélo te Padaame, na e tehi ati ni pomwa ko a karépu, ke e pawielé. Ke e pii telé pie: 20«Geé â mu *huâ iitihi, ke geé patemehi te ni puapulie ati ni pwooti ko a mulie na mwo coho.»
21-22Ke me lé te téne kuti anaa, ke lé taa huâ iitihi he mwo te ju acaama, ke lé pacémuni ni apulie.
Tielé he karépu
É ha a benaamwon naa, ke wo pa daame he lépwo apwoâpwailo me ni béén, ke lé tode ati lépwo apihuô, wo lépwo ukéiu te a bele *Isaraéla, beme lé pipitilé. Ke lé ne me lé â pébé lépwo apostolo, mu he karépu.
Kehe icehi ana me lé tuie nge he karépu wo lépwo awéihi *mwaiitihi, ke time lé toolé. Ke lé mwojuia mwo, ke lé pwojepule te lépwona lé pahedelé, ke lé pii te a *mwohuô pie: 23«Geme tuie nge ha ali karépu, ke he te ju capuhi ehi ni pomwa kon, ke wo lépwo awéihi nen, ke he lé teko cuwo he ni awéa telé. Kehe icehi ana me geme tehi ni pomwa, ke he caa te tice apulie hen!»
24Ke lé téne ni pwooti naa wo pa apihuô te lépwo awéihi mwaiitihi, me lépwo caa te lépwo apwoâpwailo. Ke time lé temehi aceli me lé pii ne ko a bwo tie lépwo apostolo, me aceli e bo tuie.
25É he mwo ko wonaa, ke e tehenebé wo pa céiu apulie, ke e pii telé pie: «Lépwoli apulie li geé nelé he karépu, ke élé huâ iitihi ni, ke lé ko pacémuni ni apulie!»
26Ke lé engen wo lépwo awéihi mwaiitihi me pa apihuô telé, ke lé te ju â péélé bé ehi, be mwotilé ko a bele, be koli lé bo ahilé ko péi.
Ne ânebuhe a mwohuô te lépwo Juif
27É alecehe a bwo pébé lépwo apostolo, ke lé péélé nge céii a mwohuô, ke e tahimwolé wo pa daame he lépwo apwoâpwailo pie: 285.28 Mataio 27.25«Kona he li time geme uce paciitihi kowé me time geé uce pwocémun ne he nii pa apulie naa? Ke é jenaa ni, ke geé patemehi pitihi Iérusaléma ko ni cémun dewé! Ke mwo te nimewé mwo me geme watihe a bwo mele ten5.28 Dernière phrase—Grek: «Nimewé me geé pwo me tée ne kome a cewéhe pa apulie naa?»?»
Nye piténede Padué cehi
295.29 Apostolo 4.19Ke e hegi ne telé wo Pétéru, he woélé me lépwo apostolo béén pie: «Wâé heme nye piténede Padué koja ni apulie. 30Wogewé kuti na geé taunu Iésu, be geé ne me cemeiteeng ne ko a *kuricé. Kehe icehi ana e te pamulipieng mwo wo Padué he ni caa tenye. 315.31 Apostolo 2.33−34; Éféso 1.20; Ébéru 2.10, 12.2Ke e ne da Iésu ne *pwo a juin [beme e pihuôhi ati ni naado]. Ke e neeng me Padaame, ke me pa aceluimi, beme e temehi na a bele Isaraéla pie, jan me e pininim beme e o neuhi ni ta pwo ten. 32Ke wogeme kuti lépwo *apajuujuhi ati ni naado naa, wogeme me a Jenen Iitihi, na e ne wo Padué ne te nina lé piténedeeng.»
33Ke me lé téne ni pwooti naa na a mwohuô, ke lé te junihe okéé, ke lé pwo me lé taunu lépwo apostolo.
E paténe lépwo béén wo Gamaliel
34Kehe icehi ana e cuwoda mu hadeniilé wo pa *Farasaio na pii kon pie Gamaliel, pa *dotéén ko patén, na lé te junihe picedieng ati na a bele. Ke e ilehi pie me lé mwo te ju neme pawie lépwo apostolo. 35Ke e pii te a mwohuô pie: «Lépwo bééng Isaraéla, geé pipwocilekewé ko celi geé ko niimihi pie me geé pwo te ni apulie naa. 365.36 Apostolo 21.38Time uce téele bwolihi a benaamwon na e tuie hen wo Teudas, pa apulie na e te piniimihi pie te junihe pwonaado ne kon. Ke e nge pwo 400 ni apulie na lé âcéin. Kehe icehi ana me lé taunueng, ke lé caa te pipiiden ati, ke caa te tice patilé.
37«É alecehen, ha a benaamwon na pine a jéhi ni apulie hen, ke e cuwoda wo Judas5.37 Judas—Time uce wo Judas pali acémun de Iésu, li e bo icueng (1.16−18)., pa apulie Galilé, ke hiwon ni apulie na lé âcéin. Kehe icehi ana e te mele mwo, ke ni apulie naa, ke lé caa te pipiiden mwo.
38«Ke é jenaa ni, ke é pii tewé pie, me geé nemwo ili lépwonaa. Kehe wâé heme geé nelé me lé engen, be mepie nina lé pwo, ke mepie e te âbé mu ko ni apulie, ke o tieden. 39Ke hemepie e te âbé mu ko Padué, ke o time uce jan me geé pacuwohi. Geé nemwo pwoabwobwo me geé pipwobwoni Padué!»
Ke wo lépwo apihuô, ke lé engen ne ko nina e pii wo Gamaliel. 405.40 Apostolo 4.18Ke lé tode mwo lépwo apostolo, ke lé nelé me ahilé. Ke lé pawielé, ke lé paciitihi kolé me lé nemwo bo uce cihe mwo ko a nii Iésu.
415.41 Mataio 5.10−12; 1 Pétéru 4.13Ke lé wie koja a mwohuô wo lépwo apostolo, ke lé te junihe pipwodéén, be wo Padué ne ha a tautinaado ten, ke te jan me ahilé ne ko a nii Iésu. 42Ke é he ni tan ati, ne huâ iitihi, ke é ne he ni pwomwo, ke lé te cuwo ko pacémuni ni apulie. Ke lé patemehi a *Pwooti Wâé ko Iésu, pa *Mesia.
6Lépwo apicani te lépwo apostolo
16.1 Apostolo 4.35É ha a benaamwon naa, ke e taa a jéhi lépwo acéihi. Lépwona lé cihe he pwo *grek6.1 Lépwona lé cihe he pwo grek—Ni acéihi juif na lé pimu pwomwo koja a amu Judé., ke lé pihuu ne ko lépwona lé cihe he pwo *ébéru, be nihe time uce wâé a bwo patihi wiinaado na lé pwo he ni tan, ne ko ni depwele6.1 Depwele—Veuve. telé.
2Lé tode ati lépwo acéihi wo lépwo 12 *apostolo, ke lé pii telé pie: «Time uce wâé heme geme cuwo koja a bwo patemehi na a pwooti te Padué, ke me geme uce patihi a wiinaado ne pwo ni taap. 3É mu ko anaa, ke wogewé lépwo bééme ko a céihi, geé pipégali lépwoce apulie celi 7 mu hadeniiwé, celi wâé ni huô telé me ni bwopemilé, na tililé na a *Jenen Iitihi, ke a pitemang, beme o a penem delé. 4Be wogeme, ke geme o caa ju mu ne ko a pwoiitihi, ke é ne ha a cihe ko a pwooti te Padué.»
5É ne ha a bwopiinen naa, ke tai wâé ne ko lépwo acéihi. Lé pine ni apulie ce:
Étienne, pa apulie na nihe ubwo a céihi ten, ke tilieng na a Jenen Iitihi;
Filip;
Prokore;
Nikanor;
Timon;
Parménas;
Nikola, pa apulie mu Antioche; pana e céihi ne ko a pwoiitihi te lépwo *Juif.
6Lé péélé bé céii lépwo apostolo, ke lé pwoiitihi telé, ke lé ne ni ilé huîilé.
76.7 Apostolo 2.41, 16.5Ke e piubwo ngen a pwooti te Padué. Ke e taa me ubwo a jéhi lépwo acéihi ne *Iérusaléma. Ke hiwon lépwo *apwoâpwailo na lé céihi.
Lé imwi Étienne
8Wo Étienne, ke pa apulie na nihe ubwo a *adéihi te Padué ne kon. Ke e pwo ne ha awieme ni bele ni *inenaado na pwojunuun, be nihe ubwo a junuu Padué ne kon. 9Ke pwo ni béé apulie na lé pwobwonieng: lépwo béé Juif mu Cirène, mu Alexandri, na lé âbé mu ha a *mwotapitihi te lépwo affranchi, a bwopiinen pie lépwo apenem na tuwolé. Ke pwo mwo lépwo béé Juif mu he lupwo province é Silisi ke é Asia, ke lé picihe me Étienne. 106.10 Luka 21.15Kehe icehi ana te tice aceli me lé pwo ten, be e cihe ha a bwo temehi nen na e ne ten a Jenen Iitihi.
11Ke lé pwocuhi ni apulie, beme lé pii pie: «Geme téne he e pii ni pwooti na ta ne ko *Moosé me Padué.» 12Ke lé pwo me okéé ni pwonime ali bele, ke wo lépwo apihuô, me lépwo *dotéén ko patén. Ke lé pwome gaaté, ke lé imwi Étienne, ke lé pééeng nge céii a *mwohuô.
13Ke lé ne mwo lépwo apulie na lé gele, me lé pii pie: «Pa apulie ce, ke time uce mwaale nang me e tee cihe me ta ne ko a *mwaiitihi ke ni patén. 14Geme téne he e pii wo Étienne pie wo Iésu mu Nazaret naa, na me e bo paniihi a mwaiitihi ce, ke e o bo taatééhi ni huô li e ne tenye wo Moosé!»
15Ke lé ome Étienne ati ni mwohuô, be e pwéélang a pwahamiin pwohewii a pwahamii *âcélo.
7E pwopune wo Étienne
1Ke e tahimwo Étienne wo pa *daame he lépwo apwoâpwailo pie: «Te a juuju kuti ana lé ko pii ne kom?»
E piuti jepule ko lépwo Isaraéla @ —Abérama
27.2−7 Genèse 11.31, 12.1Ke e hegi ne ten pie: «Lépwo âjiénung me lépwo caa, geé téne, wo Padué na ubwo nang ne ha *a wâé ten, ke e pihabwiieng de pa caa tenye *Abérama, he e mwo te mu ha amu Mésopotami, ânebuhe a bwo engen den me e â mu Aran. 3Ke e pii ten wo Padué pie: Go engen koja a pwomwoiu tem me a amu tem, ke go â ha amu na é bo habwii tem.Genèse 12.1
47.4 Genèse 11.31―12.5«Ke e engen wo Abérama mu ha amu te lépwo Babulona7.4 Babulona—Grek: Kaldé—la partie sud de la Babylonie., ke e â mu Aran. Ke é alecehen, ke e mele wo caa ten. Ke wo Padué, ke e pééeng bé ne ha amu ce, na geé caa tee ko mu hen jenaa.
57.5 Genèse 12.7, 15.18, 17.8«Kehe te tice ace céiu duaan celi e ne ten. Kehe icehi ana e caa te mi pii ten pie: É bo ne tem me ni piebehiko a amu ce.Genèse 17.8
Ke é ha a benaamwon naa, ke he mwo te tice naî Abérama.
67.6−7 Genèse 15.13−14; Exode 12.40«Ke e pii ten wo Padué pie: Ni naî ni naîm, ke lé o bo mulie ne ha amu na mwo coho, ke lé bo penem tice ja kon ne ha amu naa, ke o bo pwotahinaado ne kolé he na 400 ni jo.77.7 Exode 3.12Kehe icehi ana e pii mwo wo Padué pie: É bo pwocuhinaado te a bele naa, na lé pwo me lé penem tice ja kon. Ke é alecehen, ke lé bo wie, ke lé bo pipaunuéo, ne ha a duaan ce.» Genèse 15.13−14
Isaaka me Iakobo
87.8 Genèse 17.9−14, 21.4«É alecehen, ke wo Padué, ke e pacuwohi a *piapwo telu me Abérama. Ke a ine a piapwo, ke a *tegoop. Ke wo Abérama, ke e pwotegoop te Isaaka, pa naîn, ha a bécéiuhe naadenitan den. Ke wo Isaaka, ke e pwotegoop te Iakobo pa naîn, ke wo Iakobo, ke e pwo te ni naîn na 12 jélé: wo lépwona lé bo watihe ni 12 pwomwoiu te a bele tenye *Isaraéla.»
Josef
97.9 Genèse 37.11,28, 39.2,21−23«Ke lé pitaaba ne ko Josef wo lépwo âjiénen naa. Ke lé icueng, ke e caa â *apenem tice ja kon ne ha amu *Aigupito. Kehe icehi ana e te mu pelen wo Padué. 107.10 Genèse 41.37−44Ke e te celuimieng koja ni picani me ni téé. Ke e ne ten a bwo temehinaado. Ke e ne me e piwâé Josef wo Faraô, pa daame ne Aigupito. Wo Faraô, ke e ne me e gupéno ne ha amu Aigupito, ke me e pihuôhi ni den ne ha a pomwa ten.
117.11 Genèse 41.54, 42.1−2«Ke e tuiebé a menele na ubwo, na ati ha amu Aigupito, ke é Kanana7.11 Kanana—Ali amu li e ne te Abérama me ni piebehieng wo Padué. Omehi a niide a tii 4. Omehi mwo Kanana ne ha a Niinaado (Vocabulaire) ha anebwén ko a tii.. Ke te junihe pwoééhe ni apulie. Ke caa tice wiinaado te lépwo caa tenye. 12Ke me e temehi pie pwo wiinaado Aigupito wo Iakobo, ke e tabuhi pawie ole [ni naîn], lépwo caa tenye.
137.13 Genèse 45.1−4,16«É ha a béalohe bwo ole telé, ke e pipatemehieng de lépwo âjiénen wo Josef. É mulang, ke e bwobe temehi a pwomwoiu ten wo Faraô. 147.14 Genèse 45.9−11, 46.27Ke wo Josef, ke e todebé caa ten Iakobo, me ati a pwomwoiu ten, ke pwo 75 jélé ati. 157.15 Genèse 46.1−7, 49.33Ke e ole Aigupito wo Iakobo, ke e bwo mele nelang, woélé me lépwo caa tenye. 167.16 Genèse 23.2−20, 33.19; Josué 24.32Ke lé te pédaamwo ni duulé ne ha amu Sichem, ke nelé ha a iitihi na e pwocuhin ko mwani wo Abérama koja ni piebehi Amor, pa apulie ha amu Sichem.
177.17−18 Exode 1.7«Ke caa é mwonu a benaamwon na o caa cuwo a piapwo ânebun na e pii wo Padué te Abérama. Ke mepwo ali bele Isaraéla, ke piubwo ke pihiwon jélé ne Aigupito. 187.18−19 Exode 1.8−22Kehe icehi ana e â cuwoda wo pa céiu daame ne Aigupito, na e pwo me piticenaado ne ko ni penem de Josef. 19Ke e pipwohuô te ali bele tenye, ke e pwo me ta ne kolé, ke e pwohuu telé, me lé engen koja ni naîlé, beme lé mele.»
Moosé
207.20 Exode 2.2«É ha a benaamwon naa, ke e pituie wo *Moosé, pa cuwo ewa na te junihe wâé nang ne hamii Padué. Ke lu picileeng he na cié ni wole wo lu nyaa ten me caa ten. 217.21 Exode 2.3−10[Ke caa time uce jan me lu pineduwoeng] ke lu pééeng, ke lu neeng ole he éémwa. Ke e tooeng ê naî pa daame Faraô, ke e pééeng me pa naîn. 22Ke lé pacémunieng ne ha ati ni pitemang de lépwo Aigupito, ke pa acihe ehi, ke e penem ehi.
23«É he ko 40 ni jo hen, ke e âbé ne he pwonimen pie me e â caniê lépwo âjiénen, a bele Isaraéla. 247.24 Exode 2.11−15Ke e too pa céiu Aigupito, he e ko ahi pa céiu apulie Isaraéla. Ke e pwopain ko pali e ko ahieng, ke e taunu pali Aigupito. 25E te niimihi pie wo lépwo âjiénen, ke lé o te temehi pie wo Padué ke nimen me e celuimilé. Kehe icehi ana time lé uce temehi.
26«Ke é ha a tan alecehen, ke e ali lupwo apulie Isaraéla na lu ko piokéé, ke e picuwo hadeniilu, ke e pii telu pie: “Lupwo bééng, wogeu, ke lupwo âjién. É ko ade na pita geu?” 27Kehe icehi ana wo pa apulie na e ahi pa béén, ke e pitité Moosé, ke e pii ten pie: Woo paceli e etiko me go daame heme, ke me go pa atautikeme?28Woté? Go pwo me go taunuéo, pwohewii ali bwo taunu pali Aigupito haabwén?Exode 2.14
297.29 Exode 2.21−22, 18.3−4«Ke me e téne anaa wo Moosé, ke e te cela kuti, ke e â coho ne ha amu Madian. Ke lu pituie nelang wo lupwo naîn.
307.30−35 Exode 3.1−10«É alecehe nina 40 ni jo, ke e pihabwiieng de Moosé wo pa céiu *âcélo ne ha a melé7.30 Melé—Da (désert). A duaan na ticie hen. e mwonuhi a juwole Sinaï. E âbé ha a duwele miû ko a nahi acuwo na éle. 31Ke me e alihi anaa wo Moosé, ke e te junihe téetihi kuti, ke e âbé mwonuhi, beme e alihi ehi. Ke e téne a pwocihe te Padaame na e pii ten pie: 32Woéo Padué he lépwo watihem: Padué he Abérama, ke Padué he Isaaka, ke Padué he Iakobo.Exode 3.6
Ke te éjén kuti Moosé ko a bwo mwotieng, ke pwocoon den me e omehi.
33«Ke e pii ten wo Padaame pie: Go céi ni dihibwaam, be mepwo a duaan na go ko cuwo hen, ke a duaan na iitihi.34É caa alihi a picani me a téé te a bele tong Isaraéla, ne Aigupito, ke é téne a pwocewé ten. Ke é opé beme é pawielé. Ke é jenaa, ke go engen, be é bo neko nge Aigupito.Exode 3.5−10
35«[E ne te Moosé a mwomwon naa wo Padué] kehe icehi ana time lé uce temehieng, ke lé pii pie: Woo paceli e etiko me go daame heme, ke me go pa atautikeme?Exode 2.14
Weeng kuti na e neeng wo Padué me e pihuô, ke me e pipéélé, be weeng pana e pipégalieng wo pa âcélo te Padué, li e pihabwiieng ne ha ali nahi acuwo.
367.36 Exode 7.3, 14.21; Nombres 14.33«Ke wo Moosé, ke e pwo me e wie a bele ten mu Aigupito. Ke e pwo ni *inenaado na pwojunuun, ne ha amu Aigupito, ke é ne ha a jié Megele, ke é ne ha a melé he na 40 ni jo. 37Wo pa Moosé naa kuti, na e pii te a bele Isaraéla pie: Wo Padué, ke e bo pwo me e cuwoda mu hadeniiwé wo pace péroféta celi e pwohewiiéo.Deutéronome 18.15
387.38 Exode 19.3Mwo te wo Moosé mwo, na e mu pele lépwo caa tenye, ke lé tai mu ha a melé. Ke te weeng mwo na e mu pele pali âcélo, he li e paciheeng ne pwo a juwole Sinaï. Ke e ne ten wo pali âcélo ni pwooti mulip, beme e bo ne tenye.»
Muhi telé ko Moosé
39«Kehe icehi ana wo lépwo caa tenye, ke muhi telé me lé piténedeeng, be muhi telé kon, be nimelé me lé mwojuia ngemwo Aigupito. 407.40 Exode 32.1Ke lé pii te *Aarona [pa cuwo Moosé] pie: Go pwo ce *déme duéé henye celi me lé ânebuhenye. Be mepwo wo pa Moosé naa, pali e pawiekenye mu ha amu Aigupito, ke time genye uce temehi celi e ko tooeng.Exode 32.1
417.41 Exode 32.2−6É he ni tan naa, ke lé pwo a nahi paaci me a déme duéé helé, ke lé pwo a tan ubwo, ke lé pwoâpwailo ten. Ke lé te junihe pipwodéén ko ana lé pwo. 427.42 Amos 5.25−27Ke e biteeng wo Padué kojalé, ke e patupwolé me lé pwoiitihi te [a téale, me a wole, me] ni ceni. Genye pine anaa ne he ni tii te lépwo péroféta pie:
Bele Isaraéla,
kona geé mu te pwoâpwailo tong
he na 40 ni jo ne ha a melé? Ûhu!
43Be li geé pé ali mwa mwaanu
te ali duéé Molok†,
ne pehi ali ceni te ali duéé Réfan7.43 Molok—Pa céiu duéé he lépwo Kanana; Réfan—Pa céiu duéé he lépwo Babulona.,
ni démenaado na geé pwo,
me geé pipaunuhi.
Watihen kuti ninaa,
na é pwo me péékewé
nge ité koja Babulona.» Amos 5.25−27
A mwa mwaanu
44«Ne ha a melé, ke wo lépwo caa tenye, ke lé pwo a mwa mwaanu na e mu hen ni patén de Padué. Lé pacuuli a mwa mwaanu naa, pwohewii a bwomunen na e pii te Moosé wo Padué, he e habwii ten.457.45 Josué 3.14−17É alecehen, ke uce ni naîlé na lé pé céilé, he lé âcéi Iosua, ke lé pipwoeapwihi a amu [Kanana] ke lé mu lang. Be wo Padué, ke e caa peni ni bele na lé te mi mu lang ânebuhelé. Ke mepwo a mwa mwaanu naa, ke e mu lang dieli ha a benaamwon de pa daame *Davita. 467.46 Exode 25.40; 2 Samuel 7.1−16Ke mepwo wo Davita, ke te junihe wâé nang ne he pwahamii Padué. Ke e ilehi kojaeng, pie me e pacuuli ace *mwaiitihi te a bele Isaraéla7.46 Bele Isaraéla—Grek: Pomwa te Iakobo.. 477.47 1 Rois 6.1−38Ke wo *Solomona na e bo bahi a mwaiitihi te Padué.
48«Kehe icehi ana wo Padué na nihe e daaité, ke time e uce mu he ni mwa na lé pwo ne ni apulie. Be e pii wo pa céiu péroféta pie:
49E pii wo Padué pie:
“A miiden, ke atebwo tong,
ke a bwohemwo, ke aca tong.
Ke he ace mwa celi woté
celi me geé bahi me dong?
É wé ace duaan
celi o jan me é mu hen?
50He time uce a ing
na e pwo ati ni naado naa?”» Ésaïe 66.1−2
Wogewé lépwo apipwobwoni Padué
517.51 Ésaïe 63.10E pii mwo wo Étienne te lépwo apihuô pie: «Te junihe mwoiu ni puniwé! Be muhi tewé me geé téne a pwooti te Padué! Ûhu! Geé te cuwo ko pipwobwonihi a *Jenen Iitihi, pwohewii lépwo caa tewé. 527.52 Mataio 23.31Be lé pwotahi ne ko ni péroféta ati. Ke lé taunu ni béén na lé te mi piuti ânebun a bwo tuie te pana mwomwon nang, na e pipégalieng wo Padué. Ke te wogewé mwo na geé icueng, ke geé taunueng. 53Wogewé lépwona geé hegi ni patén de Padué na lé pipwaadeniin bé ne pelewé ne ni âcélo7.53 Ni âcélo—Lé pii wo lépwo béé Juif pie, ni patén, ke lé pwaadeniin bé ne ni âcélo., ke time geé uce âcehin.»
A bwo mele te Étienne
54Ke me lé téne ni pwooti naa wo lépwo apihuô, ke lé te junihe okéé kuti, ke lé piwii pecuwo ne ko Étienne.
557.55 Psaume 110.1Ke e ole kon a Jenen Iitihi, ke e niê da he miiden, ke e alihi a wâé te Padué, ke e ali Iésu [na e pihuô] ne *pwo a jui Padué. 567.56 Kolosé 3.1Ke e pii pie: «Geé téne! É alihi a miiden he tehi. Ke e cuwo pwo a jui Padué wo pa *Nahi Apulie!»
57Ke lé te cihe kuti me ubwo, ke lé capuhi ni pwojéénelé, ke lé te tai tétebé ne kon. 58Ke lé céieng wie koja a pwomwo ubwo, ke lé ahieng ko péi, beme lé taunueng. Ke lé ne ni epwénelé ko ni a pa ewa aiu na pii kon pie Saulo.
59Me lé ko ahieng ko péi, ke e pwoiitihi pii pie: «Padaame Iésu, go hegi a jenung.»
607.60 Luka 23.34Ke e tidihi jilin, ke e toii da pie: «Padaame, go pineulé ko a ta na lé pwo tong!» Ke é alecehe ni pwooti naa, ke e mele.
81Wo Saulo, ke e mu lang, ke te céiu jélé ko a bwo taunu Étienne.
Saulo ke e pwotahinaado ne ko lépwo acéihi
Ke é ha a tan naa, ke te nihe ubwo ngen a bwo pwotahinaado ne ko lépwo acéihi na lé mu *Iérusaléma. Ke lé muko pipiiden ati, ne he ni piduaan, ne ha a *Judé me ha a *Samari. Te icehi lépwo *apostolo na lé mu Iérusaléma. 2Pwo lépwo apulie na lé nihe pipwoiipilé ne ko Padué, ke lé pineduwo Étienne, ke lé te nihe é niimieng me ubwo.
38.3 Apostolo 9.1,13, 22.4, 26.9−11Wo Saulo, ke e te nihe pwotahinaado ne ko lépwo acéihi. E taa he ni mwa, ke e céi wie ni aiu me ni toomwo, ke e nelé he karépu.
A penem de Filip ne Samari
4Lépwoli acéihi li lé pipiiden, ke lé pétaapwo â he ni piduaan, ke lé cihe ko a Pwooti Wâé. 5E ole wo Filip8.5 Filip—Pa céiu béé lépwo 7 bépicani te lépwo apostolo. Omehi Apostolo 6.5. ne ha a pwomwo ubwo mu ko a *Samari, ke e cihe telé ko pa *Mesia. 6Lé tabemi ehi nina e pii telé ati ne ni apulie na lé mu lang. Ke lé alihi ni *inenaado na pwojunuun na e pwo. 7Be ni duéé, ke lé wie mu ko ni apulie na cunu jélé, ke lé cihe me ubwo, ke hiwon ni tebwomwa me ni tebwa na wâé jélé. 8Ke nihe ubwo a pipwodéén ne ha amu naa.
Simon, pana e pwo pwoduéé
9E te mi mu ha amu naa, pa apulie na pii kon pie Simon, pana e pwo pwoduéé. Ke e pipééeng me nihe pwonaado ne kon. Ke lé te nihe téele ko nina e pwo wo lépwo apulie ne ha amu Samari.
10Woélé ati, tabuhi mu ko lépwo cuwo nahi ewa die ko lépwo ukéiu, ke lé te nihe tabemieng ehi, ke lé tai pii ati pie: «Wo paje, ke e mu huîin a Junuu Padué na nye pii pie a Junuun Ubwo.» 11Ke lé te nihe tabemieng kuti, be caa te nihe bwali a benaamwon, na e pwo me lé téele ko a bwo pwo pwoduéé ten.
12Ke é he lé céihi ne ko Filip, na e pii telé a Pwooti Wâé ko a *Mwametau te Padué ke a nii Iésu Kériso, ke ni aiu me ni toomwo, ke puulé.
13Ke e céihi mwo wo Simon, ke é alecehe a bwo puueng, ke caa time e uce engen koja Filip. E alihi nina pwojunuun me ni inenaado na ubwo na e pwo, ke te nihe emegéi nan mwo.
14Lépwo apostolo na lé mu Iérusaléma, ke lé téne pie, lé caa hegi a pwooti te Padué wo lépwo apulie Samari. Ke lé ne nge céiilé Pétéru me Ioane. 15Ke me lu tehene nge pelelé, ke lu pwoiitihi telé me lé hegi a *Jenen Iitihi. 16Be time e uce téele ole ko pace pibéélé. Mwo te ju puulé cehi ne he nii Padaame Iésu. 178.17 Apostolo 19.6Ke lu ne ni ilu huîilé wo Pétéru me Ioane, ke lé hegi a Jenen Iitihi.
18É he e alihi wo Simon pie e ole huîi lépwo acéihi a Jenen Iitihi, he lu ne ni ilu huîilé wo lupwo apostolo, ke nimen me e ne telu ni mwani. 19Ke e pii telu pie: «Geu ne tong a junuun naa, be mepie pwo pace céiu apulie celi me é ne a ing huîin, ke me e hegi a Jenen Iitihi.»
20Kehe e pii ten wo Pétéru pie: «Wâé heme tiekeu me a mwani tem, be go niimihi pie, a âpipati te Padué, ke ace naado celi nye pwocuhin ko mwani! 21Ke o te tice dem mu ko ni penem demu! Be é ne te Padué, ke te nihe ta a pwonimem. 22Go biteko koja ni âniimihinaado tem na ta, ke go pwoiitihi te Padué, beme e pineuhi ni bwo niimihi nen dem. 23Be é alihi pie e he pwonimem a pitaaba ke a pipwokon, ke e caa tiliko a ta.»
24Ke e hegi ne telu wo Simon pie: «Lupwoje, geu pwoiitihi me dong, beme time uce tooéo ni naado na geu ko pii!»
25Ke lu pii beetihi a pwooti te Padué wo Pétéru me Ioane. Ke é alecehen, ke lu mwojuia ne Iérusaléma. Ke é nge he pwaaden, ke lu pii beetihi a Pwooti Wâé ne he ni cuwo nahi amu na hiwon ne Samari.
E céihi wo pa apulie Étiopi
26Ke é ne ko Filip, ke e paciheeng a *âcélo te Padaame, ke e pii ten pie: «Go caamada, ke go â ha a pwaaden na e ole mu Iérusaléma ne Gaza, a pwaaden na time lé mu uce cuwo ko engen hen.»
27Ke e te cuwoda kuti wo Filip, ke e engen, ke é he e mwo ko â he pwaaden, ke pitapitilu me pa céiu apulie Étiopi8.27 Étiopi—A amu ne Afrike, âoté ité koja Aigupito (Égypte).. Wo panaa, ke pa apulie na piubwo nang8.27 Pa apulie na piubwo nang—Grek: Pa eunuque, pa apulie na piubwo nang. Omehi Mataio 19.12. ne he ni pihuô ko ni mwani te Kandace, ê toomwo daame ne Étiopi. Be e mwojuia mu ha a pipwoun de Padué ne Iérusaléma. 28Ke e ko pine, ne ha a otuun den, a tii na e tii wo péroféta Isaia.
29Ke e pii te Filip a Jenen Iitihi pie: «Piâmwonuhi a otuun na e ko âbé!»
E paciheeng ko Iésu
30Ke e téte ngen wo Filip, ke e téne pali Étiopi he e ko pine a tii te péroféta Isaia. Ke e tahimwoeng wo Filip pie: «Go teko temehi ana go ko pine?»
31Ke e hegi ne ten pie: «He me é woté ko ace bwo temehi nen, he te tice paceli me e patemehi tong?» Ke e ile Filip me e taa tebwo pelen.328.32−33 Ésaïe 53.7−8Ke a niide a tii na e ko pine, ke e pii pie:
Pwohewii a muto
na lé teuueng ngen
ne ha a mwotaunuhi wota.
E pwohewii ne ko a nahi muto
na e te ju mu me nye tali ni pumiin,
be time e uce cihe.
33Ke lé pwo me piwahin nang,
ke lé pwo me ta ne kon.
Ke de e bo pwojepule
ko ni piebehieng? Te tice.
Be caa tieden a mulihen
mu éni pwo bwohemwo.Ésaïe 53.7−8
34Ke e tahimwo Filip wo pali apihuô pie: «He woo paceli e ko cihe kon wo pa péroféta ce? Ai e teko picihe kon mwo, ai e ko pii pace céiu mwo? É ileko pie, go pii tong.»
35Ke e tabuhi pii pwaatihi ten wo Filip mu ko a bwopiinen naa, ke e pii beetihi ten a Pwooti Wâé ko Iésu.
E céihi ke puueng
368.36 Apostolo 10.47Ke é he lu ko â he pwaaden, ke lu alihi a pihitabe, ke e pii te Filip wo pali apihuô pie: «Ade aceli e pacuwohi me puuéo, he caa neko a tabe?»
{ 37Ke e hegi ne ten wo Filip pie: «Hemepie go céihi ati ne he pwonimem, ke jan me puuko.»
Ke e hegi ne ten wo pali apihuô pie: «É céihi pie wo Iésu Kériso, ke pa *Naî Padué.»}
38Ke e pacuwohi ali otuun, ke lu ole me Filip ne ha ali pihitabe, ke e puueng wo Filip. 39Ke é he lu taamwo mu ha a tabe, ke e pé Filip a Jenen Iitihi, ke caa time e bo uce alieng mwo wo pali apihuô. Kehe icehi ana nihe piwâénimen, ke e te uti a pwaadeniin.
408.40 Apostolo 21.8Ke e bwo ne Filip ne Azot ali Jenen Iitihi. Ke é mulang, ke e â Césaré wo Filip, ke é nge he pwaaden, ke e patemehi a Pwooti Wâé na ati he ni cuwo nahi amu.
9E tode Saulo wo Padaame Iésu
19.1 Apostolo 8.3É ha a benaamwon naa, ke e te junihe okéé wo Saulo. Ke nimen me e taunu nina lé céihi ne ko Padaame [Iésu] ke e hane ace bwopwonen. Ke e â too pa *daame he lépwo apwoâpwailo. 2Ke e ileeng pie me e tii ace tii te lépwo apihuô te ni *mwotapitihi te ni *Juif ne Damas. A tii naa, ke e ne a mwomwon den me e imwi nina lé céihi na e toolé, ni aiu me ni toomwo na lé âcéi Iésu, beme e péélé bé ne *Iérusaléma.
3Ke é he e ko â ha a pwaaden nge Damas, ke me e âmwonuhi lang, ke e te opé kuti mu he miiden a pwéélang, ke e pwéélang aujenieng. 4Ke e te tupwo kuti ne pwo bwohemwo, ke e téne a pwocihe na e pii ten pie: «Saulo, Saulo, é ko ade na go pwotahi ne kong?»
5[Te junihe mwoti Saulo kuti] ke e tahimwohi pie: «Wogo ke woo, go pa daame?»
Ke e hegi ne ten wo Padaame pie: «Woéo Iésu, pana go ko pwotahi ne kong9.5 Ni béé tii iitihi he pwo grek, ke e hen ni pwooti ce: «O te junihe pwocoon ne kom, me go pwobwoni Padué.» Te junihe emegéi na Saulo, ke te junihe éjén nang. Ke e pii pie: «Padaame, ade aceli nimem me é pwo?» Ke e hegi ne ten wo Padaame pie…. 6Go cuwoda, ke go taa ha a pwomwo ubwo [Damas] be o bo pii tem nelang aceli me go pwo.»
7Ke lé cuwo ne ni apulie na lé âcéin, ke te junihe emegéi nalé, ke time lé temehi aceli me lé pii. Be lé te téne a pwocihe, kehe icehi ana te tice apulie celi lé alihi.
8Ke me e cuwoda mu pwo bwohemwo wo Saulo, ke he e teko niê, kehe icehi ana caa time e uce alikenye. Ke lé bwo te ju pétaa ko in, ke lé pééeng nge Damas. 9Ke cié ni tan na e mu hen, ke time e uce alikenye, ke time e uce wiinaado, me ûdu.
E pahede Ananias nge céii Saulo
10E mu Damas wo pa céiu acéihi na pii kon pie Ananias. Ke e pihabwiieng den wo Padaame, ke e pii ten pie: «Ananias!»
Ke e hegi ne ten pie: «Padaame, woéo-ni!»
11Ke e pii ten wo Padaame pie: «Go cuwoda, ke go â ha a pwaaden na pii kon pie ‘Mwomwon ko pwaaden’. Ke go hane ha a pomwa te Judas, pa apulie mu Tarse na pii kon pie Saulo. Be e ko pwoiitihi, ke é ne me e alihi ne ha a jenen 12pa apulie na a niin pie Ananias na e ko taabé, ke e ne ni in huîin, beme e niê mwo.»
13Ke e hegi ne ten wo Ananias pie: «Padaame, hiwon ni apulie na lé pii tong ati ni naado na ta na e pwo wo pa apulie naa, te ni naîm na lé céihi ne ko Iésu ne Iérusaléma. 14Ke e éni, imi a mwomwon na lé ne ten wo lépwo caa te lépwo apwoâpwailo, beme e imwi ati ni apulie na lé pipaunuko.»
159.15 Apostolo 25.13, 27.24; Roma 1.5Kehe icehi ana e hegi ne ten wo Padaame pie: «Go ân, be é caa pipégali pa apulie naa, beme pa bépenem dong. E bo pipatemehi a niing ne he pwahamii ni bele me ni daame helé, ke é ne mwo he pwahamii a bele *Isaraéla. 169.16 2 Korénit 11.23−28Ke é bo habwii ten ati ni picani ke ni téé na e bo mu hen, watihen a niing.»
17Ke e te wie kuti wo Ananias, ke e engen.
E pwoiitihi me den wo Ananias
Ke e â taa ha a mwa na e mu hen wo Saulo, ke e ne lupwo in huîin. Ke e pii ten pie: «Saulo, pa bééng: E pahedeéo wo Padaame Iésu, wo Padaame li e pihabwiieng dem ne pwo pwaaden. Ke e neéo bé, beme go niê mwo, ke me tiliko na a *Jenen Iitihi.»
18Ke e te tupwo kuti mu hamii Saulo nina pwohewii ni ude-ikua, ke e caa niê mwo. Ke é alecehen, ke e cuwoda, ke puueng. 19Ke e wiinaado, ke pwo niihen mwo.
E pii beetihi a Pwooti Wâé wo Saulo
Mwo te pwo mwo ni tan de Saulo ne Damas pele ni acéihi. 20Ke e te pwome patemehi kuti a pwooti nge he ni mwotapitihi. Ke e pii beetihi telé pie, te wo Iésu kuti pa *Naî Padué.
219.21 Apostolo 8.3Ati nina lé tabemieng, ke lé te junihe téele. Ke lé pii pie: «He time uce weeng kuti, pali te junihe pwo niihen me e pwotahi ne ko nina lé pwoiitihi ne he nii Iésu ne Iérusaléma? Ke li e pwo me e âmwobé imwilé ne mwo éni, ke me e péélé nge céii ni caa te lépwo apwoâpwailo!»
229.22 Apostolo 18.28Kehe icehi ana te piubwo da a junuu Padué ne ko ni bwo cihe te Saulo. Ke e patemehi te lépwo Juif mu Damas, pie wo Iésu, ke pa *Mesia. Ke time lé temehi ace bwo hegi nen den.
E cela ko lépwona lé téétieng
23Caa pwo a benaamwon de Saulo pelelé, ke lé pipitilé wo lépwo Juif, ke lé piténelé beme lé taunueng. 24Ke é ati he ni bwén, ke pwang, ke lé wéa kon ne he ni pomwa ko a pwomwo ubwo, beme lé taunueng. Kehe icehi ana e caa â temehi anaa wo Saulo. 259.25 2 Korénit 11.32−33Ke é he bwén, ke lé pwo me e cela wo lépwo acémun den; ke lé neeng ole ha a élele tai, ke lé neeng ole ko a goomwa babé ko a pwomwo ubwo.
E picani ten wo Barnabas
269.26 Galat 1.17−19Ke é he e â Iérusaléma wo Saulo, ke e hane ace bwopwonen beme e â too lépwo acéihi. Kehe icehi ana tai mwotilé kon, be time lé uce mwomwohi pie caa pa céiu acéihi.
279.27 1 Korénit 9.1Ke e picani ten wo Barnabas9.27 Barnabas—Omehi Apostolo 4.36−37., ke e pééeng nge céii lépwo apostolo, ke e piuti telé pie: «Wo Saulo, ke e ali Padaame ne pwo pwaaden, ke e paciheeng wo Padaame. Ke time uce piwâ nang me e patemehi a Pwooti Wâé ne he nii Iésu ne Damas.»
28Tabuhi mulang, ke e caa mu pele lépwo *apostolo wo Saulo. Ke e âdé ke âbé me lépwo apostolo ne Iérusaléma, ke e patemehi mwoiuhi nelang a Pwooti Wâé ne he nii Padaame. 29Ke e pacihe mwo lépwo Juif na lé cihe he pwo *grek. Kehe icehi ana lé pééleeng ko ana e pii telé, ke lé hane ace bwopwonen beme lé taunueng. 30Ke me lé temehi anaa wo lépwo acéihi, ke lé pééeng nge Césaré. É mulang, ke lé pwo me e â Tarse.
31É ha a benaamwon naa, ke lé mulie ne ha a péém wo lépwo acéihi ati he ni amu *Judé, Galilé, ke *Samari. Lé pipamwoiulé, ke paciiti Padué. Ke e pitaa a jéhilé, be e picani telé na a Jenen Iitihi.
A penem de Pétéru ne Lida me Jopé
E caa engemwo wo Éné
32Wo Pétéru, ke e caniê ngemwo ni acéihi ati he ni amu, ke e ole die pele lépwona lé mu Lida. 33Ke é nelang, ke e too pa céiu apulie na pii kon pie Éné, na e caa pwo 8 ni jo ko a pule pwo apule ten, be tebwomwa nang.
34Ke e pii ten wo Pétéru pie: «Éné, e pwo me wâé go ni wo Iésu Kériso! Go cuwoda, ke go capipihi apule tem!» Ke e te cuwoda kuti.
35Ke me lé alihi anaa, ke lé céihi ne ko Padaame ati ne ni apulie Lida me Saron9.35 Saron—A da na ubwo: 80 kilomètre a jamen, ke 15 kilomètre a bwo ubwo nen..
E pwo me e mulie mwo wo Tabita
36É ne pele lépwo acéihi ne Jopé, ke pwo ê toomwo na pii kon pie Tabita [he pwo *ébéru] ke Dorkas he pwo grek. Ke ênaa, ke te a penem den me e pwo nina wâé. Ke e picani te nina pwoééhelé. 37Ke é ha a benaamwon naa, ke cunu nang, ke e mele. É alecehe a bwo papiwonieng, ke lé pééeng da ha a nemwa na e da ko miiden. 38Ke me lé temehi ne ni acéihi na élé Jopé pie, wo Pétéru ke e Lida, ke lé pahede ngen lupwo alo béélé me lu â pii ten pie, me e piepin bé pelelé. Be time uce e ité Lida me â Jopé. 39Ke e te âcéilu kuti wo Pétéru. Ke me e tehene ngen, ke lé pééeng da ha a nemwa na e ko miiden. Ke ati ni toomwo depwele, ke lé é bé beniieng, ke lé habwii ten ni epwén na e pwo wo Dorkas, he e mwo mulie.
40Ke e pawielé ati wo Pétéru, ke e tidihi jilin, ke e pwoiitihi, ke e biteeng ne ko ali éé apulip, ke e pii ten pie: «Tabita, go cuwoda!»
Ke e te niê kuti wo Tabita, ke me e ali Pétéru, ke e te caama tebwo kuti. 41Ke e pétaa ngen wo Pétéru, ke e pwiieng. Ke é alecehen, ke e tode ati ni acéihi, ni toomwo depwele me ni béé apulie, ke e habwii Tabita telé, pie e caa mulie mwo.
42Ke lé téne a jepule naa, ati ne ni apulie Jopé, ke te junihe hiwon nina lé céihi ne ko Padaame.
43Caa pibwoli Pétéru Jopé, ke e pimu pele pa apulie na pii kon pie Simon, pa apenem ko iiwota.
10Pétéru me Korneï
1Pwo pa apulie na e mu Césaré na pii kon pie Korneï. Pa Roma, pa céiu caa te ni 100 coda ne ha a mwocoda te lépwo Itali. 2Pa apulie naa, ke e céihi ne ko a pwoiitihi te lépwo *Juif, weeng me ni apulie na lé mu ha a pomwa ten. E te nihe pati lépwo Juif na tice delé, ke e te pwoiitihi te Padué.
E pacihe Korneï wo pa âcélo
3É ha a céiu tan, he ko cié inetéale ko alecehe a goahen, ke e pwoiitihi, ke e te ju ali ehi pa *âcélo te Padué, he e ko â taadeeng ne huâ, ke e pii ten pie: «Korneï!»
4Ke e te ju omeeng ehi wo Korneï, ke te nihe mwotieng, ke e pii pie: «Ade, go Padaame?»
Ke e pii wo pali âcélo pie: «E caa hegi a pwopwoiitihi tem wo Padué. Ke e alihi ati ni âpipati tem ne pele nina pwoééhelé, ke time e uce pineuko. 5Wâé heme go ne nge Jopé ce apulie, beme lé â todebé Simon, pana te pii kon mwo pie Pétéru. 6E pimu pele Simon, pa apenem ko iiwota, na e mu pejié.»
7Ke e caa te engemwo wo pali âcélo li e paciheeng. Ke wo Korneï, ke e tode lupwo apulie na alo julu, mu pele lépwo apenem den. Ke e tode mwo pa céiu coda ten, mu hadenii ni coda na e pihuô telé, pa coda na caa nihe bwolieng pelen; pana e te pipwoiipieng ne ha a pwoiitihi. 8Alecehe a bwo uti telé ati nina e tuie ne kon wo Korneï, ke e nelé nge Jopé.
E pacihe Pétéru a Jenen Iitihi
9A tan alecehen, he e teko ju goahen ehi, ke lé piâmwonuhi a pwomwo ubwo Jopé. É ha a benaamwon naa, ke e taa pwo mwa he na belece lang wo Pétéru, beme pwoiitihi. 10Ke menen, ke nimen me e wiinaado. Ke é he lé mwo ko piwâam ko a wiinaado ten, ke e habwii ni naado wo Padué te Pétéru ne ha a jenen.11Ke e alihi a miiden he tehi, ke e opé mulang ana pwohewii a cehitaap na nihe ubwo, na cie ni uhin na paa. Ke e opé die pwo bwohemwo. 12Ke e mu hen ati ni pétaapwo wota na pipaa ni alé, ke ni paile me ni âmutaa me ni bwien, me ni meni mwo.
13Ke e pii ten a pwocihe pie: «Go cuwoda, go Pétéru, ke go taunuhi, ke go wii!»
1410.14 Lévitique 11.1−47; Ézékiel 4.14Kehe icehi ana e pii wo Pétéru pie: «Ûhu! Te muhi tong, go Padaame, be time é mu uce wii ni naado na iitihi ne he ni patén.»
1510.15 Maréko 7.15,19Ke e téne mwo ali pwocihe, he e pii ten pie: «Go nemwo pii me ta, nina e pii wo Padué pie te wâé.»
16Ke ocié ko tuie ni naado naa, ke e caa te taamwo he miiden ali cehitaap.
17Ke é ha a benaamwon naa, ke wo lépwoli apulie li e nelé bé wo Korneï, ke lé pitahimwohi he celi e lang ace pomwa te Simon. Ke lé piân, ke lé tuie nge ha ali pomwa, ha a benaamwon na wo Pétéru he e mwo ko pihane ace bwopiine ali e ko habwii ten wo Padué. 18Ke lé to, ke lé tahimwohi pie: «Be he te éni kuti, he celi e pimu lang wo Simon, na pii kon pie Pétéru?»
Lé tooeng wo lépwo apulie te Korneï
19E mwo tee ko pitautinaado wo Pétéru ne ko ali e alihi, ke e pii ten na a *Jenen Iitihi pie: «Élé éni wo lépwo apulie na cié jélé na lé haneko. 20Go cuwoda me go ole, ke go nemwo uce pwo me piwâ go me go âcéilé, be woéo na é nelé bé.»
21Ke e ole wo Pétéru, ke e pii te lépwo apulie naa pie: «Woéo-ni pali apulie li geé ko haneéo. Ade ace watihen me geé âbé?»
22Ke lé hegi ne ten pie: «E pahedekeme wo Korneï, pa caa te coda, pa apulie na mwomwon nang, ke e céihi ne ko a pwoiitihi te lépwo Juif. Ke ati lépwo Juif, ke lé pipii me wâé nang. E pihabwiieng den wo pa âcélo te Padué, ke e pii ten pie me e pwo me go âbé ne ha a pomwa te Korneï, beme e téne celi go pii ten.»
23Ke e tanyuulé wo Pétéru me lé mwo pule.
E âcéilé ne pele Korneï wo Pétéru
É ha acaama hen, ke e caa te âcéi lépwo apulie na cié jélé naa wo Pétéru. Ke lé âcéilé mwo wo lépwo béé acéihi na lé mu Jopé. 24É ha a tan alecehen, ke lé tuie nge Césaré. Ke e teko ucéilé lang wo Korneï me lépwo apulie ha a pwomwoiu ten, me lépwo ju béén na e te todelé bé. 25Me e taa wo Pétéru, ke e â beniieng wo Korneï, ke e tidihi jilin, ke e miibule ne ko ni a Pétéru.
2610.26 Apostolo 14.13−15; Pii Beetihi 19.10Kehe icehi ana e pwiieng da wo Pétéru, ke e pii ten pie: «Go cuwoda, be woéo, ke te pa apulie pwohewiiko!»
27E tee ko cihe ko taa huâ wo Pétéru. Ke e too ni apulie na hiwon jélé, na lé caa teko mu lang. 28Ke e pii telé pie: «Geé caa te tai temehi pie wo pa Juif, ke iitihi me pibéélu me pa coho. Ke e paciitihi kon mwo me e taa pelen. Kehe icehi ana wo Padué, ke e habwii tong pie, me é nemwo niimihi pie me ta pa apulie, ke me é nemwo pwo me muhi tong kon. 29Ke me geé todeéo bé, ke te tice aceli me mwo pitoole jo kon. Ke é tahimwokewé pie: De ace watihen me geé pwo me é âbé?»
30Ke e pii ten wo Korneï pie: «Caa cié ni tan jenaa, na é pwoiitihi ne éni, ke é ko cié inetéale ko alecehe a goahen. Ke e te piâbeetiéo kuti wo pa apulie na pwomelaa a epwénen10.30 Pa apulie na pwomelaa a epwénen—A bwopiinen pie, pa céiu âcélo. Omehi Apostolo 1.10.. 31Ke e pii tong pie: “Korneï, e caa hegi a pwopwoiitihi tem wo Padué. Ke e caa alihi ati ni âpipati tem ne pele nina pwoééhelé, ke time e uce pineuko. 32Wâé heme go ne nge Jopé ce apulie, beme lé â todebé Simon, pana te pii kon mwo pie Pétéru. E pimu pele Simon, pa apenem ko iiwota, na e mu pejié.” 33Ke anaa, na é pawie epin lé ni apulie, beme lé todeko, ke te junihe wâé kuti na go âbé. Be é jenaa, ke caa tai wogeme éni ati he pwahamii Padué, beme geme téne ati ce naado celi e caa ne tem wo Padaame beme go pii teme.»
E pacihe ni béén na time uce ni Juif
3410.34 Deutéronome 10.17; Roma 2.11E pii beetihi telé wo Pétéru pie: «É bwo teko temehi kuti pie, mepwo wo Padué, ke time e uce pipwoinen ne ko ni apulie. 35Be é ati he ni amu, ke wo pa apulie na e paciiti Padué, me e pwo nina wâé, me pipati, ke e piwâéeng wo Padué. 36E caa pawie a pwooti, me de a bele *Isaraéla: a Pwooti Wâé ko a péém, na e pwaadeniin bé wo Iésu Kériso, Padaame he ati ni apulie.
3710.37 Mataio 4.12−17«Geé caa te temehi ana e tuie ânebun ne Galilé, ke é mulang, die ati he ni piduaan ko a *Judé, ne alecehe a bwo patemehi na a pipuu apulip te Ioane. 3810.38 Mataio 3.16; Luka 4.17−20Geé caa temehi pie wo Padué, ke e neole a junuu10.38 Neole a junuu… Grek: Oint. Omehi note ko Luka 4.18. a Jenen Iitihi ne ko Iésu, pa apulie mu Nazaret. E engen ati he ni piduaan me e pwo nina wâé. Ke e pwo me wâé [nina cunu jélé me] ati ni béén na e kolé a junuu *Caatana, be e pelen wo Padué.
39«Wogeme kuti lépwo *apajuujuhi na ati nina e pwo, ne *Iérusaléma, die ha ati a amu te lépwo Juif. Lé cemeiteeng ne ko a *kuricé, ke e mele.
40«Kehe icehi ana wo Padué, ke e pwo me e mulie mwo, ha a béciéhe ni tan. Ke e pwo me e piâbeetikeme. 4110.41 Luka 24.42−43; Apostolo 1.8Wogeme ni béén na e caa pipégalikeme ânebun, beme geme bo lépwo apé na a juuju te Iésu. Wogeme ni béén na geme tai piwiinaado me ûdu me weeng, alecehe a bwo mulie cemwo ten koja ni amele. Time e uce pwo me e pihabwiieng de ati a bele. 4210.42 Apostolo 17.31; 1 Pétéru 4.5Ke e caa pahedekeme, beme geme â patemehi te a bele a Pwooti Wâé, me pii beetihi pie caa te weeng kuti, pana e caa neeng wo Padué me pa atauti nina lé mulie, me nina lé mele.
4310.43 Ésaïe 53.5−6; Jérémie 31.34«Ke, ati ni péroféta, ke lé caa mi pii pie, paceli e céihi ne kon, ke o pineuhi ni ta pwo ten ne he niin.»
E ole huîilé a Jenen Iitihi
4410.44 Apostolo 11.15, 15.8É he e mwo ko cihe wo Pétéru, ke e ole a Jenen Iitihi ne huîi ati nina lé tabemi a pwooti te Padué.
45Wo lépwo Juif na lé céihi, li lé âbé céi Pétéru10.45 Wo lépwo…li lé âbé céi Pétéru—Omehi a niide a tii 23., ke lé téele, he e homwo mwo a Jenen Iitihi ne huîi ni béén na time uce ni Juif. 4610.46 Apostolo 2.4, 19.6Be lé ténelé he lé ko cihe he ni pwooti na te pi-ité, me pipaunu Padué. Ke e pii wo Pétéru pie: 47«Woté, o te jan me time nye uce puu lépwona lé caa hegi a Jenen Iitihi, pwohewiikenye?»
4810.48 Apostolo 2.38Ke e ne a mwomwon wo Pétéru, beme puulé ne he nii Padaame Iésu.
Ke lé ileeng pie me e mwo pwo mwo lupwoce tan pelelé.
11E uti te ni apostolo wo Pétéru
1Lépwo *apostolo me lépwo acéihi na lé mu *Judé, ke lé téne pie lépwo béén na time uce lépwo *Juif, ke lé caa hegi a pwooti te Padué.
2Ke é he e taa *Iérusaléma wo Pétéru, ke wo lépwo acéihi juif11.2,3 Lépwo acéihi juif—Grek: Lépwona tegoop jélé. (Les croyants d’origine juive.), ke lé taapwii ten nina e pwo, 311.3 Apostolo 10.28; Galat 2.12ke lé pii ten pie: «É ko ade na go â taa pele lépwona mwo time uce *tegoop jélé, me geé piwiinaado ibu?»
E paciheéo wo Padué
4Ke wo Pétéru ke e piuti telé ehi ni naado na e tuie ne kon, ha atabuhi ko a jepule naa. Ke e pii telé pie: 511.5 Apostolo 10.9−48«É mu ha a pwomwo ubwo Jopé, ke é ha a benaamwon na é ko pwoiitihi hen, ke é alihi a céiu naado na pwohewii a cehitaap na nihe ubwo na cie ni uhin na paa, he e ko opé mu he miiden die pelong. 6Ke me é omehi a cehitaap naa, ke é alihi ne hen ni wota na pipaa ni alé, me ni wota apiaba, ke ni paile me ni âmutaa me ni bwien, me ni meni mwo.7Ke é téne a pwocihe na e pii tong pie: “Go cuwoda go Pétéru, ke go taunuhi, ke go wii.”
8«Kehe é pii pie: “Ûhu, go Padaame, be time é mu uce wii ni naado na iitihi ne he ni patén.”
9«Ke é téne mwo ali pwocihe mu he miiden, na e pii pie: “Go nemwo pii me ta nina e pii wo Padué pie te wâé.” 10Ke ocié ko tuie ni naado naa, ke é alecehen, ke tai céilé daamwo he miiden.»
É âcéilé ne Césaré
11«Ke lé te pwome tehenebé wo lépwo apulie na cié jélé, na nelé bé céiiéo mu Césaré. Ke lé âbé cuwo he pomwa ko a mwa na é mu hen. 12Ke e pii tong a *Jenen Iitihi pie, me é nemwo pwo me piwâ jo me é âcéilé. Ke lé âbé céing lépwo acéihi na 6 jélé na élé éni11.12 Lépwo acéihi na 6 jélé na élé éni—Nina lé âbé céi Pétéru mu Jopé. Omehi Apostolo 10.23,45., ke geme taa ha a mwa te Korneï.
13«Ke e piuti teme wo Korneï a bwo alihi nen den ne ha a mwa ten, pa *âcélo na e âbeetieng, ke e pii pie: “Ne ngen lépwoce ne Jopé, beme lé pwo me e âbé wo Simon, pana lé pii mwo kon pie Pétéru. 1411.14 Apostolo 16.31Pana e bo pii tem ni pwooti te Padué, na e bo celuimiko, wogo, ke tai ati a pwomwoiu tem.”»
E ole kolé a Jenen Iitihi
1511.15 Apostolo 2.4«Ke me é tabuhi cihe te Korneï me lépwo béén, ke e ole kolé a Jenen Iitihi, pwohewii ne konye ha atabuhi kon. 1611.16 Apostolo 1.5Ke é niimihi ali pwooti te Padaame: “E *puu apulie ko a tabe wo Ioane, kehe bo puukewé ko a Jenen Iitihi.”
17«Wo Padué, ke e ne telé a âpipati na pwohewii ana ne tenye, wogenye na nye caa céihi ne ko Padaame Iésu Kériso. Woéo ke he woo, me é cubwoni Padué?»
1811.18 Apostolo 13.48, 14.27Alecehe a bwo téne na anaa, ke caa nebwén na lé okéé. Ke lé pipwoun de Padué, ke lé pii pie: «Wo Padué, ke e caa ne mwo a pininim ne pele lépwona time uce lépwo Juif, beme lé mulie.»
Lépwo acéihi mu Antioche ne Siri
1911.19 Apostolo 8.1−4Alecehe a bwo mele te Étienne, ke lé tabuhi pwo me lé mu he ni picani wo lépwo acéihi, ke lé pipiiden nge he ni amu, é Fénisi, ke é Antioche, ke é pwo a één Chipre. Ke lé te â cihe te lépwo Juif cehi, ko a Pwooti Wâé. 20Kehe icehi ana wo lépwo béén mu pelelé, lépwo apulie mu Chipre, ke é Cirène, ke lé âbé ne Antioche, ke lé cihe ko a Pwooti Wâé te Padaame Iésu te lépwona time uce lépwo Juif. 21Ke e mu huîilé a junuu Padué, ke hiwon mwo ni apulie na lé bitelé ne ko Padaame, ke lé céihi.
2211.22 Apostolo 4.36Ke lé téne anaa wo lépwo acéihi ne Iérusaléma. Ke lé ne Barnabas nge Antioche. 23Ke me e tehene ngen, ke e alihi a *adéihi te Padué ne huîi a bele, ke e te junihe pipwodéén. Ke e pamwoiulé ati, beme lé cumang ati he ni pwonimelé, ne ko Padaame.
24Be wo Barnabas, ke pa apulie na te nihe wâé nang, ke tilieng na a Jenen Iitihi, ke te nihe ubwo a céihi ten. Ke a hiwon ko apulie, ke lé céihi ne ko Padaame.
2511.25 Apostolo 9.30Ke é mulang, ke e â Tarse wo Barnabas, beme e â hane Saulo. 26Ke me e tooeng, ke e pééeng bé ne Antioche [ne Siri]. É he na céiu jo, ke lu mu he ni pitihi ko pwoiitihi, ke lu pacémunihi a hiwon ko apulie. Ke é mu Antioche he na lé tabuhi pii ko lépwo acéihi pie, lépwo chrétien [a bwopiinen pie ‘lépwo acéihi ne ko Kériso’].
Lé picani te lépwo acéihi ne Judé
27É ha a benaamwon naa, ke lé opé mu Iérusaléma ne Antioche wo lépwo péroféta. 2811.28 Apostolo 21.10Pa céiu béélé, ke a niin pie Agabus. Ke e mu kon a junuu a Jenen Iitihi. Ke e cuwoda, ke e pii telé pie: «O bo pwo ace menele celi nihe ubwo ati ne pwo a bwohemwo.» Ke o cuwo a bwopiinen naa, ha a benaamwon de Klaude, pa daame ubwo te lépwo Roma.
29Ke é ne ko lépwo acéihi, ke lé piténelé beme lé ne ngen ce bépicani te lépwo acéihi na lé mu Judé. Ke lé te muko ne, na te jan me lé ne [âcehi nina lé pé mu ko ni penem delé]. 3011.30 Apostolo 12.25Ke lu pé ngen ni âpipati naa wo Barnabas me Saulo, nge céii lépwo apihuô te ni acéihi.
12Lé taunu Cang ke imwi Pétéru
1É ha a benaamwon naa, ke e pwotahi ne ko ni béé acéihi wo pa daame *Érode Agripa Ier. 2Ke e ne a mwomwon beme lé taunu Cang, pa âjiéne Ioane, ko teua. 3Ke me e alihi pie wâé te lépwo Juif, ke e ne me imwi mwo Pétéru, ha a céiu tan ubwo telé, a tan ko pieni pwoloa na tice nyaa ten. 4Ke e pwo me tahieng da he karépu, ke e ne me lé wéieng nina paa ni bele na pipaa ni coda ne hen. Be nimen me e tauti Pétéru ne he pwahamii ni apulie ati, alecehe a tan ubwo ko *Pacika. 5Ke lé wéi Pétéru ne he karépu. Ke mepwo ni acéihi, ke lé te mwoiu ko pwoiitihi me den.
E pawie Pétéru wo pa âcélo
6É ha a bwén ânebuhe a bwo tautieng, ke wo Pétéru, ke e pule ha awieme lupwo alo coda. Ke cieeng ko ni itihe toki ne ko lupwoli coda. Ke pwo mwo ni coda na lé cuwo he pomwa ko a karépu, beme lé wéieng.
7Kehe icehi ana e te tuie kuti wo pa céiu *âcélo te Padaame, ke te ju pwéélang kuti ha ali karépu. Ke wo pali âcélo, ke e ti ko a céiu duaa Pétéru, ke e paûmiêeng. Ke e pii ten pie: «Go cuwoda epin!» Ke e te tupwo kuti mu ko lupwo i Pétéru li itihe toki.
8Ke e pii ten wo pali âcélo pie: «Go cieko ko a taihenam, ke go cuwohe lupwo dihibwaam.» Ke e te piténedeeng wo Pétéru.
Ke e pii ten mwo wo pali âcélo pie: «Go cuwohe a palito tem, ke go âbé céing.»
9Ke e âcéin mu he karépu wo Pétéru. Kehe icehi ana time e uce temehi pie, nina e pwo ten wo pali âcélo, ke te ni juuju. Be e niimihi pie a niûn. 1012.10 Apostolo 5.19Lu wédeni ni coda na lé wéa ânebun, ke lu wédeni mwo nina lé cuwo lang. Ke lu tehene nge ko a pomwa toki: a babé ko a pwomwo ubwo. Ke e te pitehi cehi ne ânebuhelu, ke lu wie, ke lu â ha a céiu pwaaden. É mulang, ke te tie kuti pali âcélo.
11Ke e bwo mwojuia mwo a pwonime Pétéru, ke e pii pie: «Te a juuju kuti! É jenaa ni, ke é bwobe temehi pie, e pawiebé pa âcélo ten wo Padaame, beme e celuimiéo mu ha a pihuô te Érode! Ke e celuimiéo koja ni ta na lé pwo me lé pwo tong na a bele te lépwo *Juif [na lé pipwobwonikeme].»
E â pele ni béé acéihi béén
12É alecehe anaa, ke e â ha a pomwa te Maria, nyaa te Ioane na pii kon mwo pie Maréko. Lé teko mu lang a céiu a hiwon ko ni acéihi, be lé teko pwoiitihi. 13Ke e cii a pomwa wo Pétéru, ke e âbé wo Roda me e tehi. Wo êje, ke ê eabwé ha a pwomwo naa. 14Ke e téne temehi a pati Pétéru, ke te junihe piwâénimen. Ke e téte ngen, ke e pii pie: «Éé, wo Pétéru na e âoté pwomwo!» Ke e pineuhi me e tehi ali pomwa!
15Ke lé pii ten pie: «Go piolo, go êje!» Ke e hegi ne telé pie: «Uhuu! É te juuju.» Ke lé pii ten mwo pie: «Ûhu! Wieli a jenen12.15 Jenen—ai Pa âcélo ten. Lé céihi wo lépwo Juif pie, lé wéikenye ne ni âcélo..»
16É he lé mwo ko picihe, ke e tee mwoiu ko cii ali pomwa wo Pétéru! Ke me lé tehi ali pomwa, ke lé te junihe téetieng kuti.
17Ke e pwo inenaado telé ko a in, pie me lé nemwo cihe. Ke e piuti telé a bwo pawieeng mu he karépu. Ke e pii telé mwo pie: «Wâé heme geé bo pii te Cang12.17 Cang—Pa ciéé Iésu. Omehi note ko Apostolo 15.13., me ni béé acéihi béénye.» Ke e wie kojalé, ke e â ha a céiu duaan.
1812.18 Apostolo 5.22−24Ke me pwang daabé, ke lé âdé ke âbé wo lépwo coda. Ke lé te junihe gia, be time lé uce temehi he celi e lang wo Pétéru, ke te junihe mwotilé. 19Ke e pwo me lé haneeng wo Érode, kehe icehi ana time lé uce tooeng. Ke e pwo me tahimwo lépwo awéa, ke e ne a mwomwon beme taunulé.
É alecehen, ke e ole wo Érode mu *Judé ne Césaré, beme e pimu lang.
E mele wo Érode Agripa Ier
20E te nihe okéé wo pa daame naa, wo Érode, ne ko lépwo apulie Tir me lépwo apulie Sidon. Ke lé piténelé wo lépwonaa, ke lé âbé alieng beme lé ilehi kojaeng a péém. Be lupwo amu naa, ke lé mulie mu ko a amu te Érode. Ke lé ne me pa pwaadeniilé wo Blaste, pa apenem de pa daame, ke pa caa te penem he mwodaame.
21Ke é ha a tan na e caa pipégali wo Érode, ke e cuwohe ni epwénen he daame, ke e taa tebwo pwo atebwo he daame, ke e cihe te ni apulie naa.
22Ke lé te nihe picedieng, ke lé pii pie: «Éé! Time uce wo pa apulie na e cihe, kehe caa te wo padué!»
2312.23 Daniel 5.20Ke é ha a benaamwon naa, ke e ahi Érode wo pa âcélo te Padaame, be time uce nime Érode me e pipwoun de Padaame, kehe te nimen me e te pipwoun den. Ke lé wiieng ne ni béle, ke e mele.
2412.24 Ésaïe 55.11Ke a pwooti te Padué, ke caa nihe piân. 2512.25 Apostolo 11.29−30, 15.37Wo Barnabas me Saulo, ke lu caa panebwénihi ni penem delu ne ko lépwo acéihi ne *Iérusaléma. Ke lu engemwo, woélé me Ioane na pii kon mwo pie Maréko.
13a bécéiuhe bwo engen de paulo
(Pwahamii tii: 13.1―14.28)
Lé pipégali Barnabas me Saulo
1É ne pele ni acéihi ne Antioche ha a province Siri, ke caa pwo ni péroféta me ni béén na lé pacémuni ni acéihi: wo Barnabas, Siméon, pana lé pii kon pie ‘pa Apulie Bwiile’; Lucius mu Cirène; Manaën, pana lé picilelu ibu me gupéno *Érode Antipas; ke wo Saulo.
213.2 Apostolo 9.15Ke pwo a benaamwon na lé patupwo wiinaado me ûdu, beme lé pwoiitihi te Padaame. Ke e pii telé na a *Jenen Iitihi pie: «Geé pineité Barnabas me Saulo ne ko a penem na é todelu ne kon.»
313.3 Apostolo 6.6É alecehe a bwo time wiinaado telé me pwoiitihi telé, ke lé ne ni ilé ne huîilu [beme adéilu] ke lé nelu me lu engen.
Lu â pwo a één Chipre
4E pahede Barnabas me Saulo na a Jenen Iitihi. Ke lu ole Sélusi, ke é mulang, ke lu engen pwo ong, nge pwo a één Chipre. 513.5 Apostolo 12.12, 15.39Ke me lu tehene nge Salamine, ke lu patemehi a pwooti te Padué ne he ni *mwotapitihi te lépwo *Juif. Ke e âcéilu wo Ioane-Maréko, beme e picani telu.
E cubwonilu wo Élimas
6Ke me lu caa â engen pitihi a één, die ha a pwomwo ubwo Pafos, ke lu too pa céiu Juif na pii kon pie Bar-Iésu. Wo pa apulie naa, ke pa apwotuté, ke e pii pie weeng, ke pa péroféta te Padué. 7Wo panaa, ke pa béé Sergius Paulus, pa gupéno pwo a één naa, pa apulie na e pitemang. Ke e tode Barnabas me Saulo wo pa gupéno, be te junihe nimen me e téne a pwooti te Padué. 8Kehe icehi ana wo pali apwotuté, na pii kon mwo he pwo *grek pie Élimas, ke e hane beme e bitehi a bwo temehi nen de gupéno, beme e nemwo céihi ne ko a pwooti.
9Ke wo Saulo, pana lé mu pii kon mwo pie Paulo13.9 Saulo, Paulo—A niin he pwo ébéru pie Saulo; a niin he pwo grek pie Paulo., ke caa ju tilieng na a Jenen Iitihi, ke e te ju ome Élimas, ke e pii ten pie: 10«Pa naî *Caatana! Wogo ke pa apipwobwonihi ne nina mwomwon! Te junihe ubwo kuti a pipwohuô ne kom! Woté? Mwo te time go uce nebwén kuti a bwo bitehi ne ni pwaadeni Padaame na mwomwon? 1113.11 Apostolo 9.8Go téne: É jenaa [ke a okéé te Padaame, ke e kom] ke o bwi go, ke o pwo a benaamwon na time go uce alikenye.»
Ke e te âbé kuti huîin a bwén, ke e pingaulieng hane ce apulie me lé pipééeng.
12Ke wo gupéno, ke e téetihi ana e ko tuie, me [a junuu] a pwooti te Padué. Ke e te céihi kuti.
Antioche ne Pisidi
1313.13 Apostolo 15.38É alecehen, ke wo Paulo me lépwo béén, ke lé taa pwo ong mu Pafos nge Perge ha a province Pamfili. Ke e engen kojalu mulang wo Ioane-Maréko, ke e mwojuia ngemwo *Iérusaléma. 14Ke é mu Perge, ke lu engen, ke lu uti a pwaaden nge Antioche, ha a céiu duaa Pisidi.
Ke me lu tehene ngelang, ke lu taa ha a mwotapitihi ha a *tan iitihi, ke lu tebwo. 15Ke mepwo ni apulie na lé ko pwoiitihi lang, ke lé ko pine a tii ko *patén de Moosé, me ni tii te lépwo péroféta. Ke é alecehen, ke lé pii telu wo lépwo apihuô ne ha a mwotapitihi pie: «Lupwo âjiéneme, mepie pwo ce pwooti teu me bépamwoiu a bele, ke geu cihe.»
E pacihe lépwo âjiénen wo Paulo
16Ke e cuwoda wo Paulo, ke e pwo inenaado beme lé nemwo cihe, ke e pii pie: «Geé téne, ati wogewé lépwo *Isaraéla, me wogewé mwo na geé ko pipwoiitihi ibu. 1713.17 Exode 1.7, 6.6, 12.51E pipégali lépwo caa tenye wo Padué he a bele Isaraéla. Ke e pwo me piubwo da a bele, ha a benaamwon na lé mwo apulie coho ne *Aigupito. Ke e pwo me lé wie ko a niihen me junuun. 1813.18 Nombres 14.34; Deutéronome 1.31Ke e wéilé13.18 E wéilé—ai E pwo me lé wiinaado—ai E picani ne kolé., he na e mwonuhi na 40 ni jo ne ha a melé.
1913.19 Deutéronome 7.1; Josué 14.1«Ke me e pwo me lé mele ne ni 7 mwametau mu ha amu *Kanana, ke e patupwo ne telé amu beme lépwo ju eapwihin. 2013.20 Juges 2.16; 1 Samuel 3.20A benaamwon naa, ke é mwonu na 450 ni jo. Ke [é alecehe a bwo pipégalilé ten ne Aigupito, ke] e ne ni apihuô te ni watihenye, die ha a benaamwon de péroféta Samuel.
2113.21 1 Samuel 8.5,19, 10.20−24«Ke mepwo ni watihenye, ke lé ilehi koja Padué pace daame helé. Ke e ne telé Saül, pa naî Kis mu ha a pwomwoiu te *Benjamin. Ke e daame helé he na 40 ni jo.»
Wo Iésu pa aceluimikenye
2213.22 1 Samuel 13.14, 16.12; Psaume 89.21«É alecehen, ke e pé kojaeng a pihuô wo Padué, ke e ne te *Davita beme pa daame he lépwo caa tenye. E pii ne kon wo Padué pie: É caa too Davita, pa naî Jessé, pa apulie na te junihe eânimung den, na e bo pacuwohi ati nina nimung kon.1 Samuel 13.14
2313.23 2 Samuel 7.12−16«Ke é ne he ni pihuô te Padué, ke e bo wie mu ha a pwomwoiu te Davita wo Iésu, beme pa apiceluimi *Isaraéla.
2413.24 Mataio 3.1−2«Ânebuhe a bwo tuie te Iésu, ke e âbé wo *Ioane pa apipuu apulie, ke e pipatemehi ati te a bele Isaraéla. Ke e pii telé pie: “Geé pininim, ke geé bitekewé, ke me puukewé!” 2513.25 Ioane 1.20,27Ke me e panebwénihi ni penem den, ke e pii telé wo Ioane pie: “Kona geé ko niimihi pie, woéo ke woo? Be time uce woéo pa *Mesia. Be e bo âbé alecehung wo pana o te junihe time uce jan ne kong me é tuwo ni tai ko ni dihibwaan.”»
Time lé uce temehi Iésu
26[Ke e pii mwo wo Paulo pie]: «Geé tabemiéo, wogewé lépwo âjiénung, lépwo piebehi *Abérama, me wogewé mwo na geé paciiti Padué. E caa patupwobé céiikenye ati a pwooti ce, beme celuimikenye. 27Kehe icehi ana ni apulie Iérusaléma, me ni daame helé, ke time lé uce temehi Iésu, pana e âbé beme e celuimikenye. Time lé uce temehi a pwooti na lé mu caa pii ânebun wo lépwo péroféta, na lé mu pine ati he ni tan iitihi. Kehe icehi ana lé pacuwohi a pwooti naa, be lé pwo beme e mele wo Iésu.
2813.28 Mataio 27.22−23«Be lé te temehi pie, te tice aceli e pwo wo Iésu celi jan me taunueng kon, kehe icehi ana lé te ilehi koja *Pilate pie, wâé heme e mele [ne ko a *kuricé]. 2913.29 Mataio 27.59−60Be lé pacuwohi ati ni naado na pii ne kon ne ni tii iitihi. Ke é alecehen, ke lé neeng ole mu ko a kuricé, ke lé neeng he iitihi.»
E pamulipieng mwo wo Padué
30«Kehe icehi ana wo Padué, ke e te pamulipieng mwo, mu ha awieme ni amele. 3113.31 Apostolo 1.3,8Ke é he ni tan na junihe hiwon, ke e pihabwiieng wo Iésu te ni apulie na lé tai taa me weeng mu Galilé, me lé taa Iérusaléma. Ke é jenaa ni, ke caa lépwo apajuujueng ne ha awieme a bele Isaraéla.
32«Ke wogeme, ke geme pipatemehi tewé a Pwooti Wâé naa. Be e caa mi pii ânebun wo Padué te ni watihenye. 3313.33 Psaume 2.7Ke, é jenaa ni, ke e pwo me denye ni naîlé [me ni béén mwo]. Be e pwo me e mulie cemwo wo Iésu.
«Be nye pine ne ha a béalohe psaume te Davita pie:
É jenaa, ke é pii beetihi:
Wogo pa naîng,
ke woéo pa caa tem.Psaume 2.7
3413.34 Ésaïe 55.3«Éa, wo Padué ke e pamulipieng mwo, mu ha amele, beme time e uce mwojuia mwo ne he iitihi, beme time uce nyaale pule nang. E caa mi pii wo Padué pie: É bo ne tewé a *adéihi na é caa mi pii te Davita.Ésaïe 55.3
3513.35 Psaume 16.10«Ke a juuju, be nye pine ne mwo ha a céiu duaa tii te *Psaumes pie:
Ke time go uce neeng me nyaale pule
pa apipenem iitihi tem
na go caa pipégalieng.Psaume 16.10
36«Ke e pipenem de Padué wo Davita, die ha a mele ten, beme e pacuwohi nina nime Padué kon. Ke me e mele, ke neduwoeng pwohewii lépwo caa ten, ke nyaale pule nang, ne he iitihi. 37Kehe icehi ana wo pana e caa pamulipieng wo Padué, ke time uce nyaale pule nang.»
E pineuhi ni ta pwo tenye
38-3913.39 Roma 10.4«Wâé heme geé temehi ehi ni, wogewé lépwo âjiénung, pie é ko a nii Iésu, na geme patemehi tewé jenaa, a bwo pineuhi na a ta. Be time uce jan ni patén de Moosé me pineuhi ni ta. Kehe icehi ana wo pana e céihi ne ko Iésu, ke caa mwomwon nang, be caa piticenaado ne ko ni ta na e pwo. 40Ke geé pipwocile, be koli e bo tuie ne kowé ana lé caa pii wo lépwo péroféta:
4113.41 Habakuk 1.5Geé pipwocilekewé,
wogewé lépwo apipaunukewé!
Wâé heme geé téetihi,
ke me geé pipiiden!
Be é o caa pwo ne pelewé
ce naado celi junihe ubwo.
Ke mepie lé piuti tewé,
ke o time geé uce céihi ne kon.» Habakuk 1.5
42-43Ke é alecehe a pitihi, ke lu pwo me lu wie mu ha a mwotapitihi wo Paulo me Barnabas. Ke lé ilehi kojalu ne ni apulie pie me lu mwo ne ce behi ni pwooti telu, ha a tan iitihi alecehen. Ke hiwon ni apulie na lé âcéi Paulo me Barnabas: wo lépwo Juif, me ni béén na lé céihi ne ko a pwoiitihi te lépwo Juif. Ke lé pipwojepule ibu, ke lu pamwoiulé, beme lé imwi mangihi ni *pipwoééhe tice ja kon de Padué.
Lu â céii nina time uce ni Juif
44É ha a tan iitihi alecehen, ke lé pipitilé a hiwon ko ni apulie Antioche ne Pisidi, beme lé téne a pwooti te Padaame. 45Ke lé teko ali ni apulie naa wo [lépwo apihuô te] lépwo Juif, ke lé pipwokon ne ko Paulo, ke lé pigetieng, ke lé pipiitaeng. 4613.46 Apostolo 3.26, 18.6Kehe icehi ana lu pii mwoiuhi telé wo Paulo me Barnabas pie: «Gemu mi âbé céiikewé, be wogewé ninaa, na me geé mi téne a pwooti te Padué. Kehe geé téétihi, ke é mulang, na gemu bitekemu nge céii nina time uce ni Juif. Be wieli time uce a dewé a *mulie dieli mwo ne pele Padué! 4713.47 Ésaïe 49.6Be weengi ana e caa pii teme wo Padaame:
É neko bé,
me go pwéélang de ni béé bele,
beme go pii te a bwohemwo ati
pie, e caa âbé celuimikewé
wo Padué!» Ésaïe 49.6
Hiwon nina lé céihi
48Ke me lé téne anaa wo lépwona time uce lépwo Juif, ke lé te junihe pipwodéén. Ke lé pii pie: «Te junihe wâé kuti a pwooti te Padaame!» Ke lé céihi ne nina e caa pipégalilé wo Padué, beme e mu kolé a mulie na tice pwonehin.
49Ke e â pitihi a amu a pwooti te Padaame.
50Pwo ni toomwo na piubwo jélé ne ha amu naa, na wâé telé a pwoiitihi te lépwo Juif. Ke wo lépwo Juif, ke lé pine ânepuni ni toomwo naa, me ni apihuô ha amu, beme lé pwotahi ne ko Paulo me Barnabas. Ke lé pawielu mu ha amu telé. 5113.51 Mataio 10.14; Apostolo 18.6Ke lu tagiliihi ni muu pule ko alu13.51 Tagiliihi ni muu pule ko alu—A bwopiinen pie, o time uce pine ne kolu celi e o toolé. [beme lu habwii pie time uce wâé ni huô telé] ke lu engen kojalé, ke lu â Ikone.
52Ke ni acéihi na lé mu Antioche, ke caa ju tililé na a Jenen Iitihi, ke lé te junihe pipwodéén.
14Paulo me Barnabas ne Ikone
1Piwie nina tuie ne Ikone me Antioche. Be lu taa wo Paulo me Barnabas ha a *mwotapitihi te lépwo *Juif, ke lu patemehi a pwooti te Padué; ke hiwon ni apulie na lé céihi: wo lépwo Juif, me lépwona time uce lépwo Juif. 2Kehe icehi ana wo lépwo béé Juif, ke te muhi telé me lé céihi ne ko a pwooti na lu pipatemehi. Ke lé pine da puni lépwona time uce lépwo Juif na lé mu lang, beme lé okéé ne ko Paulo me Barnabas.
314.3 Maréko 16.20; Ébéru 2.4Kehe icehi ana time lu uce engen, ke lu mwo te mu lang. Ke time uce piabwobwo julu me lu pii mwoiuhi a pwooti te Padaame, be lupwona lu céihi ne kon. Ke e *pajuujuhi ni pwooti na lu pii wo Padué, ke e ne me lu pwo ni *pipwojunuun me ni inenaado na piwéden. 4Ke lé pipiiden wo lépwo apulie ha amu naa. Be a céiu duaan, ke lé mu ko [lépwo apihuô te] lépwo Juif; ke a céiu duaan, ke lé âcéi lépwo *apostolo.
514.5 Apostolo 14.19Ke lé piténelé wo lépwo Juif me lépwona time uce lépwo Juif, me lépwo apihuô telé, beme lé pwotahinaado ne ko Paulo me Barnabas, ke me lé taunulu ko péi. 6Kehe icehi ana me lu temehi anaa, ke lu cela nge he ni pwomwo ubwo Listre me Derbe ne Likaoni, me ni béé duaan ko jijen. 7Ke lu patemehi nelang a Pwooti Wâé.
Ne Listre me Derbe
8É ha a benaamwon naa, ke e mu ha a pwomwo ubwo Listre wo pa apulie na tebwomwa nang he mwo wahin nang. Ke time uce jan me e cuwoda me engen. 9Ke é ha a céiu tan, ke e tabemi Paulo he e ko cihe ko a Pwooti Wâé. Ke e te ju omeeng wo Paulo, be e alihi pie e céihi wo paje beme wâé nang.
10Ke e te nihe cihe da ko miiden wo Paulo, ke e pii ten pie: «Go caama, me go cuwo!»
Ke e te cuwoda kuti, ke e engen.
1114.11 Apostolo 28.6Ke hiwon ni apulie mu ha amu Likaoni na lé alihi ana e pwo wo Paulo. Ke lé cihe da ko miiden he patilé pie: «Éé! Ni duéé henye, ke lé caa pé ni éé apulie, ke lé opé céiikenye!»
12Ke lé ne telu ni nii ni duéé helé; lé pii ko Barnabas pie Zeus [a nii pa daame he ni duéé helé]; ke wo Paulo pie Ermès14.12 Zeus, Ermès—Ânebun, ke lépwo Grek, ke te junihe hiwon ni duéé helé., be te weeng, pa apébé na a pwooti.
13Ke pwo a *mwaiitihi te Zeus, na e mu ha ata ne ha a pwomwo ubwo. Ke wo pa apwoâpwailo te Zeus, ke e pébé ni caa te paaci na pwo itihe muun kolé, ke lé ne he ni pomwa. Be nimen me woélé ati me a pubu apulie, ke me lé *pwoâpwailo te lupwo apostolo.
Te céiu pa ju Dué
14Kehe icehi ana me lu téne anaa, ke te junihe time uce wâé telu, ke lu tie ni epwénelu14.14 Lu tie ni epwénelu—Beme habwii pie te junihe piemegéi nalu, be lé pwo aceli ta ne ko Padué wo lépwo Likaoni.. Ke lu téte nge ha awieme ni apulie, ke lu toii da pie: 1514.15 Psaume 146.6; Apostolo 10.26«Ûhu! Lépwo béému, é mu ko ade na geé pwo anaa? Wogemu, ke te lupwo apulie pwohewiikewé! Ke gemu âbé patemehi tewé a Pwooti Wâé! Wâé heme geé necu ni duéé hewé, na piticenaado ne kolé! Ke geé bitekewé ne ko Padué na e mulip. Be weeng na e pwo a miiden me a bwohemwo me a jié, me ati ni naado na e hen.
1614.16 Apostolo 17.30«Ke é he ni benaamwon na e caa âdé, ke e mwo te ne ni puapulie me lé mwo te pwo nina te wâé telé. 1714.17 Jérémie 5.24Kehe icehi ana e mu te habwii tenye a pipwoééhe ten, ke e pwo ni naado na wâé, me denye. Be e ne tenye a ute, bé mu he miiden, me ni benaamwon ko a pitii âdaanu. Ke weeng na e ne tenye ni wiinaado na nihe hiwon, ke e ne mwo me nye nihe pipwodéén.»
18Ke lu caa te patemehi telé ni pwooti naa wo Paulo me Barnabas, kehe icehi ana lu mwo te pwobwonilé beme time lé uce pwoâpwailo telu.
Lé ahi Paulo ko péi
1914.19 Apostolo 17.13; 2 Korénit 11.25É ha a benaamwon naa, ke lé âbé mu Antioche ne Pisidi, ke é mu Ikone, wo lépwo béé Juif. Ke lé taa pine puni lépwo béé apulie, beme lé taunu Paulo. Ke lé te junihe ahieng ko péi, ke lé céieng wie koja a pwomwo ubwo, be lé piniimihi pie e caa mele. 20Kehe icehi ana me lé mu aujenieng wo lépwo acéihi, ke e cuwoda, ke e taa ha a pwomwo ubwo.
Ke é ha a tan alecehen, ke lu â Derbe wo Paulo me Barnabas.
Lu mwojuia mwo ne Antioche ne Siri
21É mulang, ke lu pipatemehi a Pwooti Wâé ne Derbe wo Paulo me Barnabas. Ke hiwon ni apulie na lé céihi. Ke lu mwojuia mwobé ne Listre, ne Ikone me Antioche ne Pisidi. 2214.22 Apostolo 15.32; 1 Tésalonik 3.3Lu pamwoiu lépwo acéihi beme lé cumang ne he ni céihi telé ne ko Padaame. Ke lé pii telé pie: «Nye mulie ne he ni picani, me genye â ha a pwaaden nge ha a *Mwametau te Padué.»
23Ke lu pipégali lépwo béé apulie, beme lépwo apihuô te ni béé acéihi ne he ni béé duaan. Ke pwo a céiu benaamwon na lu pipatupwo wiinaado me ûdu, ke lu pwoiitihi, beme lu nelé te Padaame na lé céihi ne kon. 24Ke nebwén, [ke lu pinelé] ke lu pitahagéi ole Pisidi, ke lu tuie nge ha a province Pamfili. 25Ke é nelang, ke lu pipatemehi a Pwooti Wâé ne Perge. Ke é mulang, ke lu ole ne Atali.
2614.26 Apostolo 13.1−2Ke lu taa pwo ong me lu mwojuia ngemwo Antioche ha a province Siri. Be wo lépwo acéihi ne ha a duaan naa, ke li lé caa nebwén ko nelu te Padué ha a pipwoééhe, ne ko a penem na lu ko pwo.
2714.27 Apostolo 15.4,12Ke me lu tuie ngemwo lang, ke lu neibu lépwo acéihi. Ke lu uti telé ati ni jéhinaado na e ne telu me lu pwo wo Padué. Ke lu uti mwo a bwo tehi na a pomwa ko a céihi te lépwona time uce lépwo Juif, me lé céihi. 28Ke lu mwo mu me bwolihi pelelé.
15A picihe ko ni patén
115.1 Galat 5.2Pwo ni béé apulie, na lé âbé mu *Judé me lé â Antioche. Ke lé mwo pacémuni ni acéihi, ke lé pii telé pie: «Mepie time uce pipwotegoop tewé, pwohewii ana pii ne he ni *patén de Moosé, ke o time uce celuimikewé.»
215.2 Galat 2.1Kehe icehi ana wo Paulo me Barnabas, ke te junihe time lé uce piténelé me woélé, ke lé te nihe picihe ko a bwo niimihinaado naa. Ke lé pihuô ibu pie wâé hemepie lé taa *Iérusaléma, woilu me ni béén mu kolé, beme lé o picihe wo lépwo *apostolo, me lépwo apihuô te ni acéihi, ko ace bwopiine a pwooti naa.
3Ke é mu ko anaa, na lé pawielé ngen wo lépwo acéihi Antioche. Ke lé engen wo lépwoje, ke lé tahagéi Fénisi me *Samari. Ke lé piuti a bwo pininim de lépwona time uce lépwo *Juif. Ke lé te junihe pipwodéén kon wo lépwo acéihi na lé mu lang.
A pitihi ne Iérusaléma
415.4 Apostolo 14.27Ke me lé tuie nge Iérusaléma, ke lé hegilé ati ne ni acéihi, me ni apostolo, me ni apihuô telé. Ke lé piuti telé ati ni naado na lé pwo me Padué.
5Kehe icehi ana pwo ni béé *Farasaio na lé caa céihi ne ko Iésu, ke lé cuwoda, ke lé pii telé pie: «Wâé heme lé *pwotegoop te ni acéihi na time uce ni Juif, ke wâé heme lé âcehin ehi ni patén de Moosé.»
6Lé pipitilé wo lépwo apostolo me lépwo apihuô, beme lé picihe ko a pwooti naa.
E pacihelé wo Pétéru
715.7 Apostolo 10.1−43Lé te junihe picihe kon, ke é ha a céiu benaamwon, ke e cuwoda wo Pétéru, ke e pii telé pie: «Lépwo acéihi bééng, geé temehi pie caa bwolihi na e pipégaliéo wo Padué mu ha awiemewé, beme é patemehi a pwooti te nina time uce ni Juif. Be nimen me lé téne a pwooti ko a mulip, ke me lé céihi ne kon. 815.8 Apostolo 10.44, 11.15Wo Padué, ke e te temehi ni pwonime ni apulie. Ke e ne telé mwo a *Jenen Iitihi, pwohewii ne konye. E tee ko habwii tenye pie, e te hegilé mwo. 9Time e uce pipwoinen ne konye me woélé. E pwo me wâé ni pwonimelé, be lé céihi.
1015.10 Mataio 11.30; Galat 3.10«Ke é jenaa ni, ke é mu ko ade na geé mwo teko tacebwéni Padué? É ko ade na geé ne huîi ni acéihi a âneule, na time uce jan me lé canihi wo lépwo watihenye, ke wogenye mwo? 1115.11 Galat 2.16; Éféso 2.5−8Genye céihi pie caa celuimikenye, ko a *pipwoééhe tice ja kon te Padaame Iésu. Tai wogenye me woélé.»
12Ke te ju tice pwocihe ha ali tapitihi, ke lé tabemi Barnabas me Paulo. Ke lu piuti telé ni *pipwojunuun me ni inenaado na e ne me lu pwo wo Padué, ne ha awieme nina time uce ni Juif.
Ni âniimihinaado te Cang
1315.13 Galat 2.9Ke me lu caa cihe ati, ke e uce cihe wo Cang15.13 Cang—Pa ciéé Iésu. Omehi Maréko 6.3. Time uce pace céiu béé lépwo 12 apostolo, kehe icehi ana e bo te apostolo ke bo pa apulie na piubwo nang ne pele lépwo acéihi ne Iérusaléma. Omehi a Galat 1.19; 2.9., ke e pii pie: «Lépwo acéihi bééng, geé tabemiéo. 14E piuti wo Simon [Pétéru] a bwo tabuhi pipégali nen de Padué ace bele ten, mu hadenii ni béén na time uce ni Juif, beme a bele ten. 15Be caa pwohewii a bwopiinen de ni péroféta, na nye pine ne he ni tii iitihi pie:
1615.16−18 Amos 9.11−12E pii wo Padaame pie:
“É alecehe anaa,
ke é bo âmwobé,
ke é bo bahi mwo
a mwa te *Davita na e caa tupwo.
É bo pwo me e cuwo mwo,
17beme lé o bo haneéo
ati ne ni apulie pwo bwohemwo.
Éa, beme lé o bo haneéo
ati ne ni bele na é todelé
beme lé bele tong.
18Woéo Padaame,
na é pii ni pwooti naa.
É caa te mi pii beetihi ânebun.”» Amos 9.11−12
19E pii mwo wo Cang pie: «É niimihi pie, me time uce ne mwo ace céiu âneule huîi nina time uce ni Juif, na lé caa céihi ne ko Padué. 2015.20 Exode 34.15−17; Lévitique 17.10−16Wâé heme nye pwotii nge céiilé, me nye pii telé pie: “Geé nemwo wii ni mewota na *pwoâpwailo kon ne te ni *déme duéé. Geé nemwo pibune, ke geé nemwo pipule hauli. Geé nemwo wii ni mewota na mwo cewéle, me ni wota na ebunuhi [be time e uce wie a cewéhelé].” 21Be tabuhi bwolihi, ke pwo ni apulie na lé patemehi ni patén de Moosé ne he ni pwomwo ubwo. Ke lé pine ni patén ne he ni *mwotapitihi, ati he ni *tan iitihi.»
A tii nge céii ni acéihi Antioche
22Ke wo lépwo apostolo, me lépwo apihuô, me ati ni acéihi, ke lé piténelé beme lé tii a tii nge céii ni acéihi ne Antioche. Ke lé pipégali Silas me Jude, na pii kon mwo pie Barsabas, lupwo apulie na lé céihi ne kolu, beme lu âcéi Paulo me Barnabas [beme lé pé ngen ali tii]. 23Ke lé ne telé ali tii na pii ne hen pie:
Bwocu tewé, wogewé ni acéihi ne Antioche, ke Siri, ke Silisi! Wogeme lépwo apostolo, me lépwo apihuô, na geme tii a tii ce. Time geé uce Juif, kehe icehi ana geé céihi ne ko Kériso, ke é mu ko anaa, na wogewé, ke caa lépwo âjiéneme ne he niin.
24Geme téne pie, pwo ce béén celi lé engen mu peleme, ke lé âdé pahaulikewé ko ni pwooti telé, ke lé pwo me penem ni pwonimewé. Kehe icehi ana time uce wogeme celi geme ne a mwomwon delé. 25Ke é mu ko anaa, na geme pitapitikeme, ke me niimihi pie wâé hemepie geme pipégali lupwoce apulie mu peleme, me geme nelu lé céiikewé, beme lu âdé céi lupwo acéihi bééme, lupwona te junihe eânimeme telu: wo Paulo me Barnabas, 26lupwo apulie na time uce piwâ julu me lu patupwo ni mulihelu ne he nii Padaame Iésu Kériso. 27Geme ne lé Jude me Silas, beme lu mwo ju pii pwaatihi tewé, nina tii ne ha a tii ce. 2815.28 Mataio 23.4Be geme piténekeme, wogeme me a Jenen Iitihi, pie time uce wâé heme geme ne mwo huîiwé ace âneule. Kehe icehi ana weengi a junaado:
29Geé nemwo wii ni mewota na pwoâpwailo kon ne te ni déme duéé;
Geé nemwo wii ni mewota na mwo cewéle, me ni wota na ebunuhi [be time e uce wie a cewéhelé];
Geé nemwo pibune, ke geé nemwo pipule hauli.
Wâé heme geé nebwén koja ni naado naa.
Adéikewé!
Nihe pamwoiu lépwo acéihi
30Ke lé patupwo ngen Paulo, Barnabas, Jude me Silas. Ke lé â Antioche ne Siri, ke lé tapiti ati ni acéihi, beme lé ne telé ali tii. 31Ke me lé pine ali tii wo lépwo acéihi, ke te junihe piwâénimelé kuti.
32Mepwo é ne ko Jude me Silas, lupwo péroféta, ke lu mwo te junihe pacihelé ke pamwoiulé.
33Lu mwo mu lang ha a céiu benaamwon, ke lé pinelu wo lépwo acéihi mu Antioche, me lu mwojuia ngemwo pele lépwona lé nelu bé. { 34Kehe icehi ana e niimihi wo Silas pie wâé hemepie e mwo mu.}
35Ke wo Paulo me Barnabas, ke lu tee mu Antioche. Ke lu pacémunihi me pii beetihi a pwooti te Padaame, woilu me ni apulie na hiwon jélé.
a béalohe bwo engen de paulo
(Pwahamii tii: 15.36―18.22)
Lu pipiiden wo Paulo me Barnabas
36É alecehe a céiu benaamwon, ke e pii wo Paulo te Barnabas pie: «Genyu mwojuia ngemwo, he li pwomwo ubwo li genyu patemehi nge hen a pwooti te Padaame. Wâé heme genyu caniê ni acéihi na ko élé hen, beme genyu alihi pie he ko woté jélé.»
3715.37 Apostolo 12.12,25Ke nime Barnabas me e pé mwo Ioane, na pii kon mwo pie Maréko. 3815.38 Apostolo 13.13; Kolosé 4.10Kehe icehi ana muhi te Paulo, be e te pipwoité engen kojalu wo panaa. Be tabuhi mu ha a province Pamfili, ke time e uce picani telu, die ha anebwén ko ni penem delu. 39Lu te junihe picihe, ke lu te junihe piokéé, dieli lu â pipiiden. Ke e pé Ioane-Maréko wo Barnabas, ke lu engen pwo ong nge Chipre.
40Ke e pé Silas wo Paulo, ke lé nelu wo lépwo acéihi, ne ha a pipwoééhe te Padaame. Ke lu engen. 41Ke lu tahagéi lupwo province Siri me Silisi, ke lu pamwoiu ngen ni acéihi.
16Wo Timoté ke e âcéi Paulo
116.1 Apostolo 14.6; 2 Timoté 1.5E engen wo Paulo mulang nge he ni pwomwo ubwo Derbe me Listre. E pimu Listre wo pa acéihi na pii kon pie Timoté, pa naî ê toomwo *Juif, na e caa céihi ne ko Iésu. Ke hemepwo pa caa ten, ke time uce pa Juif. 216.2 Filipi 2.19−22Ke lé pii wo lépwo acéihi mu Listre ke é mu Ikone pie, te junihe pa apulie wâé wo Timoté.
3Nime Paulo me e pééeng. Ke e *pwotegoop ten, mu ko lépwo Juif na lé mu ha a duaan naa. Be lé te temehi ati pie, wo caa ten, ke time uce pa Juif16.3 Nime Paulo me pé ngen a Pwooti Wâé ne pele lépwo Juif. Kehe icehi ana time lé uce hegieng ehi mu ko Timoté, be time uce téele pwotegoop ten. Be wo caa te Timoté, ke time uce pa Juif..
416.4 Apostolo 15.23−29É he ni pwomwo ubwo na lé â hen, ke lu pii te ni acéihi wo Paulo me Silas pie, me lé ténedehi ni pihuô te lépwo apostolo me lépwo apihuô te ni acéihi ne *Iérusaléma.
5Ni acéihi, ke piubwo jélé da ne ha a céihi, ke e pitaamwo a jéhilé téteda he ni tan.
Tode Paulo ne Macédoine
616.6 Apostolo 18.23Ke e pwobwoni Paulo me Silas a *Jenen Iitihi, beme lu nemwo patemehi a pwooti te Padué ne ha a province Asia. Ke lé pitahagéi a Frigi, me a province Galat [me lépwo béélu]. 7Ke me lé tehene nge mwonuhi a duaan Misi, ke lé pwo me lé taa ha a province Bitini, kehe icehi ana time e uce tehi ne telé na a Jene Iésu. 8Ke é mulang, ke lé uce tahagéi Misi, ke lé tuie ole Troas ha atii ne ong.
9Ke é he bwén, ke wo Paulo, ke e alihi ne he niûn pa apulie mu ha a province Macédoine, na e ko cuwo, ke e wâgo kon ke e pii ten pie: «Go âbé ne Macédoine, me go picani teme!»
10É ne alecehe ana e habwii ten, ke geme16.10 Geme—Wo Luka, pana e tii a tii ce, ke e tabuhi âcéi Paulo mu éni. hane me geme piepin nge Macédoine, be geme caa temehi pie, wo Padaame na e todekeme, me geme patemehi a Pwooti Wâé nelang.
Ne Filipi
11Geme taa pwo ong ne Troas, ke geme caa te â ko a één Samotrace. Ke é ha acaama hen, ke geme tuie ne Néapolis. 12Ke é mulang, ke geme â Filipi, a pwomwo ubwo ne ha a céiu duaan16.12 A céiu duaan—ai A bécéiuhe duaan. Ke pwo ni duaan na paa mu ko a Macédoine, ke a Filipi, ke e ha a bécéiuhe duaan. ko a province Macédoine. Filipi, ke a colonie te lépwo Roma16.12 Colonie… A pwomwo ubwo na lé bahi wo lépwo Roma. Pwo mwomwon den me e pihuô. Time lé uce pwocuhi puni apulie. Nina lé mulang, ke te céiu a mwomwon delé me lépwona lé mu Itali.. Mwo te pwo ni tan deme nelang.
E céihi wo Lidi
13É ha a *tan iitihi, ke geme wie koja a pwomwo ubwo, ke geme âmwonuhi a éémwa, be geme niimihi pie e lang ace duaan celi lé mu pwoiitihi ne hen wo lépwo Juif. Geme tebwo, ke geme cihe ne ko ni toomwo na lé ko pitapitilé nelang. 14Wo ê céiu, ke a niin pie Lidi, ê apulie mu Tiatire, ê a-icuhi mwaanu megele, na te junihe ubwo a cuhin. Time uce ê Juif, kehe icehi ana e céihi ne ko a pwoiitihi te lépwo Juif. Ke e te ju tabemi ehi ni pwooti te Paulo. Ke e tehi a pwonimen wo Padaame beme e hegi a pwooti. 15Ke puueng me ni apulie na lé mu ha a pomwa ten.
Ke é alecehen, ke e pii teme pie: «Mepie geé *pipajuujuhi pie, é céihi me mang ne ko Padaame, ke geé âbé céing ne ha a pomwa tong!» Ke e cuwokome beme geme âcéin.
E pawiehi a duéé mu ko ê toomwo
16É ha a céiu tan, he geme â ha a duaan na lé mu pwoiitihi ne hen, ke e âbé benikeme ê toomwo na pwo duéé kon. A duéé naa, ke e patemehi ten me e pii te ni apulie nina e bo tuie. Ke te junihe hiwon ni mwani na lé hegi mu ko nina e pii, wo lépwona e penem delé.
1716.17 Maréko 1.24Ke e âbé céime, wogeme me Paulo, ke e toii pie: «Wo lépwo apulie ce, ke lépwo eabwé te Padué na nihe e daaité, ke lé patemehi tewé a pwaaden nge ha a mulip.»
18E te wonaa ati he ni tan, ke e caa â okéé wo Paulo. Ke e te biteeng kuti, ke e pii te ali duéé pie: «Go wie mu ko ê toomwo naa, ne he nii Iésu Kériso!»
Ke e te wie kuti mu kon.
Imwi Paulo me Silas
19Ke me lé alihi wo lépwo apihuô ten pie, caa tieden ali apé mwani telé, ke lé te imwi kuti Paulo me Silas, ke lé teuulu nge ha apimu ibu te ni apulie ne he pwahamii ni apihuô ha amu. 2016.20 Maréko 13.9Lé habwiilu te lépwo atautinaado te lépwo Roma, ke lé pii telé pie: «Wo lupwo apulie ce, ke lu pahauli a pwomwo ubwo. Be lupwo Juif, 21ke lu ko patemehi ni huô na mwo coho, na tice mwomwon denye me nye hegi, ke me genye mulie hen, wogenye lépwo Roma.»
2216.22 2 Korénit 11.25; 1 Tésalonik 2.2Ke lé te okéé kuti ne kolu ne ni apulie. Ke wo lépwo atautinaado, ke lé céi tie ni epwénelu, ke lé pwo me ahilu ko beba-acuwo. 23Ke lé nihe ahilu, ke lé tahilu da he karépu, ke lé pii te pa awéa kolu pie me e wéa ehi kolu.24É mulang, ke e nelu ha a bénebwéne nemwa ne ha a karépu wo pa awéa kolu, ke e cie mwo ni alu ne ko ni ba-acuwo.
Penem bwohemwo
25É ha awieme bwén, ke lu teko pwoiitihi, me pwonyebi, me pipaunu Padué wo Paulo me Silas. Ke lé teko tabemilu wo lépwo béélu ko pwokarépu. 26Ke e te tuie kuti a penem bwohemwo, na te junihe ubwo. Ke e papenemihi ni goomwa ko a karépu. Ke te tai tehi kuti ati ni pomwa, ke tupwo mwo ni itihe toki, na lé cie lépwo a-mu he karépu kon.
2716.27 Apostolo 12.18−19Ke me e ûmiê wo pali awéa, ke [te junihe emegéi nan kuti. Be] e alihi ni pomwa ubwo ko ali karépu he tehi, ke e te céi kuti a teua ten, beme e piwolieng hen16.27 Beme e piwolieng hen—Wo lépwo Roma, ke lé taunu pa awéihi karépu, heme e cela wo pace céiu apwokarépu., be e niimihi pie lé caa cela wo lépwo a-mu he karépu.
28Kehe icehi ana e henieng wo Paulo, ke e pii ten pie: «Go nemwo pipwotako, be te tai wogeme éni ati!»
29Ke e te ilehi kuti ace miû wo pali awéa, ke e taa epin ha ali karépu, ke e tidihi jilin ko ni a Paulo me Silas, ke éjén nang ko a bwo mwotieng.
E céihi pa awéa
3016.30 Apostolo 2.37Ke e pawielu, ke e pii telu pie: «Lupwo daame, ade aceli me é pwo, beme o celuimiéo?»
31Ke lu hegi ne ten pie: «Go céihi ne ko Padaame Iésu, ke o celuimiko, wogo me ni apulie na lé mu ha a pomwa tem.»
32-34Ke e pé Paulo me Silas nge ha a pomwa ten, he mwo bwén, ke e puu ni ahinaado kolu, ke e pwo me lu wiinaado. Ke lu patemehi te paje me ni apulie na lé mu ha a pomwa ten, a pwooti te Padaame. Ke lé céihi ne kon, ke puulé. Ke lé nihe pipwodéén.
Lé patupwo Paulo me Silas
35É he pwang, ke lé pahede lépwo apipépwooti wo lépwo atautinaado te lépwo Roma, beme lé pii te pa awéa ko a karépu pie me e patupwolu.
36Ke e pii te Paulo wo pa awéa pie: «Lé piibé céiiéo a pwooti wo lépwo atautinaado, pie me é patupwokeu. Geu wie, ke geu engen ha a péém.»
37Ke e pii wo Paulo te lépwo apipépwooti pie: «Lépwoje, wogemu ke lupwo Roma16.37 Lupwo Roma—Lupwo Roma wo Paulo me Silas, be lu âbé mu he ni amu na lé pé wo lépwo Roma. É ne ha a patén de lépwo Roma, ke iitihi me lé tati pace apulie celi e mu ha a tii telé., kehe icehi ana lé pijeta komu, ke lé ahikemu ne he pwahamii ni apulie ati, ke lé tahikemu ne he karépu! Ke é jenaa ni, ke lé pwo me lé pipwoneduwohi a bwo pawiekemu? Ûhu! Time uce wonaa! Wâé heme lé te âbé woélé, me lé pawiekemu.»
38Ke lé engen wo lépwo apipépwooti, ke lé pémwojuiéhi nge céii lépwo atautinaado te lépwo Roma a bwopiinen de Paulo. Ke te junihe mwoti lépwo atautinaado he lé téne pie lupwo Roma. 39Ke lé âbé pimiibule ne telu. Ke lé pawielu, ke lé cuwokolu pie me lu engen mu ha a pwomwo ubwo.
40Ke lu engen wo Paulo me Silas, ke lu taa too Lidi. É alecehe a bwo ali ni acéihi, ke lu pamwoiulé, ke lu engen.
17Paulo me Silas ne Tésalonik
1Lu â Amfipolis me Apoloni wo Paulo me Silas, ke lu tehene nge Tésalonik, he na e mu lang a céiu *mwotapitihi te lépwo *Juif. 2Ke e taa ha a mwotapitihi wo Paulo, pwohewii ana e mu te pwo. Ke é he na cié ni *tan iitihi, ke e pwopune ko a pwooti mu he ni tii iitihi. 3E pii pwaatihi ke habwii telé pie, wo pa *Mesia, ke e o bo mu he ni picani ke e bo mele. Kehe icehi ana e o bo mulie cemwo. Ke e pii telé mwo wo Paulo pie: «Wo pa Iésu na é patemehieng dewé, ke weeng kuti pa Mesia.»
4Wo lépwo béén mu kolé, ke e ti kolé ni pwooti naa, ke lé âcéi Paulo me Silas. Ke hiwon ni béén mu ko lépwo *Grek na lé âcéilu: nina wâé telé a pwoiitihi te lépwo Juif, wonaa mwo mu pele ni toomwo na piubwo jélé.
5Kehe icehi ana lé te junihe pipwokon wo lépwo Juif, ke lé tode ni apulie na te tice aceli wâé ne kolé, ke lé pine ânepuni ni apulie ha a pwomwo ubwo, beme lé okéé. Ke lé â hanelu ha a pomwa te pa apulie na pii kon pie Jason, beme lé péélu ole pwo pwaaden, ne he pwahamii ati ni apulie [beme tautilu].
6-717.7 Luka 23.2; Ioane 19.12Kehe icehi ana time lé toolu, ke lé uce teuu ngen Jason me lépwo béé acéihi pele lépwo apihuô ne ha a pwomwo ubwo, ke lé toii pie: «Wo paje, ke e hegi lupwo apulie ta, wo Paulo me Silas, lupwoli lu pahaulihi a bwohemwo ati, ke é jenaa ni, ke lu tuie ne éni! Wo lépwoje me lépwo béélé, ke lé cubwonihi ni patén de César, pa daame ubwo te lépwo Roma. Be lé pii pie, te céiu pa daame ubwo, ke wo panaa, ke wo Iésu.»
8Ke me lé téne anaa ne ni apulie me lépwo apihuô, ke te junihe pahaulilé kuti. 9Ke lé bwo pawie Jason me lépwo béén, na lé pwocuhi ni cuhinaado telé17.9 Pwocuhi ni cuhinaado telé—Mwani na lé ne te lépwo apihuô. Ke hemepie lé okelo ko pwo a ta naa, ke time lé uce hegi mwo ni mwani telé. Une caution..
Ne Béré
10É he babwén, ke wo lépwo acéihi, ke lé te pwome pwo me lu engen kuti [mu Tésalonik] wo Paulo me Silas, me lu â ha a pwomwo ubwo Béré.
Ke me lu tehene ngen, ke lu taa ha a mwotapitihi te lépwo Juif. 11Wo lépwo Juif na lé mu Béré, ke te junihe wâé jélé koja lépwo Juif na lé mu Tésalonik: Be lé hegi a pwooti ha a pipwodéén. Ke ati he ni tan, ke lé te omehi ehi ni tii iitihi, beme lé alihi pie, teko ni juuju kuti ni pwooti na e ko pii telé wo Paulo. 12Hiwon nina lé céihi mu kolé, ke é mu pele lépwo Grek, ke hiwon mwo ni toomwo na piubwo jélé, ke pwo mwo ni aiu.
13Kehe icehi ana lé téne wo lépwo Juif mu Tésalonik pie wo Paulo, ke e ko patemehi a pwooti te Padué ne Béré. Ke lé âbé pine ânepuni ni apulie lang, ke lé pwo me lé okéé ne kolu. 14Ke lé te pwome téele kuti wo lépwo acéihi, ke lé pé Paulo, ke lé pééeng nge ha atii ne ong. Ke mepwo wo Silas me Timoté, ke lu mwo tee mu Béré.
15Lé pé Paulo die Atène wo lépwo acéihi. Ke e pahedelé mwo pie me lé mwojuia ngemwo Béré, me lé â pii te Silas me Timoté pie me lu piepin ko âbé tooeng.
Paulo ne Atène
16Wo Paulo, ke e mwo te ju pwome piucéi Silas me Timoté ne Atène. Ke e alihi pie, te junihe hiwon ni *déme duéé na lé mwo te pipaunuhi ne ni apulie ha a pwomwo ubwo naa. Ke te junihe téé kuti a pwonimen. 1717.17 Apostolo 18.19Ke é ne ha a mwotapitihi, ke e pacihe ni Juif, me ni béén na wâé telé a pwoiitihi te lépwo Juif. Ke ati he ni tan, ke e pacihe mwo ni béén na e toolé ne ha apwojenep.
18Ke lé picihe mwo me weeng ni béé caa te lépwo épicurien me lépwo stoïcien17.18 Lépwo épicurien me lépwo stoïcien—Wo lépwona lé âcéi Épicure ai Zénon, lupwo philosophe te lépwo Grek ânebun. E pii wo Épicure pie, a naado na piwéden ne te ni apulie, ke a ‘wâé na ubwo’. E pii wo Zénon (pa caa te lépwo stoïcien) pie, nye mulie ha a wâé na ubwo heme time nye uce temehi a cunu, me a pipwodéén, ke heme caa céikenye koja ni apulie.. Wo lépwo béén, ke lé pii pie: «He ade ana e teko cihe ko pii tenye wo pane?»
Ke wo lépwo béén mwo, ke lé pii pie: «Pwohewiin heme e pipatemehi ce duéé celi te pi-ité17.18 Ce duéé celi te pi-ité—Hiwon ni duéé he lépwo Atène. Ke lé niimihi pie wo Paulo, ke e cihe ko lupwoce duéé celi mwo lupwo coho. Wo pa céiu, ke pa duéé aiu na a niin pie Iésu; ke ê céiu, ke ê duéé toomwo na a niin pie Mulie Cemwo..» Be lé téne Paulo he e ko pipatemehi Iésu me a mulie cemwo.
19Ke lé pééeng céilé, ke lé pééeng nge ha a mwohuô ha a pwomwo ubwo na a niin pie Aréopage, ke lé pii te Paulo pie: «Nimeme me geme temehi ehi ni naado naa, na mwo coho, na go ko pii teme. 20Be go pwo me geme téne ni naado na te ité, ke nimeme me geme temehi ce bwopiinen.» 21Be ati ni apulie éni Atène, me ni béén na ni aâbé na lé mulie ne éni, ke lé te uti ke tabemi ni jepule na mwo coho.
22Ke e cuwoda wo Paulo, ke e pii pie: «Lépwo Atène, é alihi pie geé te junihe pwoiitihi te ni duéé.23Be me é ko engen ha a pwomwo ubwo tewé, ke é alihi ni démenaado na geé bahi me geé pipaunuhi, me pwoiitihi ne kon. Ke é te tooli mwo a *apwoâpwailo na tii ne kon pie: A de Padué na time nye uce temehieng.
«Geé téne, wo Pana geé pipaunueng na time geé uce temehieng, ke weeng kuti na é âbé pipatemehieng dewé. 2417.24−25 1 Rois 8.27; Apostolo 7.48Wo Padué na e pwo a bwohemwo, me ati ni naado na e pwon, ke weeng Padaame he a miiden me a bwohemwo. Ke time e uce mu he ni *mwaiitihi na lé bahi wo lépwo apulie. 2517.25 Psaume 50.12Ke time uce jan me nye picani ten me e mulie, be tai pwo ne ten ati. Be weeng Pana e ne tenye a mulie, me a nenehenye, me ati ni naado. 26Ke e pwo me ni apulie ati, ke me lé wie mu ko pa apulie na te céiu nang, beme lé mulie pitihi a bwohemwo. Ke e caa nebwén ko ne telé ni picé ko a amu telé, ke e caa nebwén ko ne telé ni benaamwon ne ha a jo.
2717.27 Psaume 145.18; Jérémie 23.23«E wonaa a bwo ne nen den wo Padué beme lé o haneeng ne ni apulie. Be time uce e ité kojakenye. Piwien hemepie binyi me lé haneeng wo lépwo apulie, kehe lé o te tooeng. 28Be caa nebwén ko pii pie: “Nye mulie mu kon, nye piâdé ke âbé, ke genye apulie mu kon.” Pwohewii ana lé pii mwo wo lépwo béé apwotii tewé pie: “Wogenye mwo ni naîn17.28 Wogenye mwo ni naîn—Wo Paulo, ke e pii a pwooti na lu tii wo lupwo poète grek..”
2917.29 Ésaïe 40.18−20, 44.10−17; Apostolo 19.26«É mu ko anaa, ke wogenye ni naîn, ke genye nemwo niimihi pie wo Padué, ke e pwohewii ni duéé na pwo ko péi, ai nina pwo ko mwani megele, me mwani pwojo! Time e uce pwohewii ni naado na lé pwo wo lépwo apulie, pwohewii ni bwo niimihinaado telé, be time lé uce temehieng! 30Ke wo Padué, ke caa time e uce ne me pwonaado ne ko ni benaamwon na time lé uce temehieng.
«Kehe icehi ana é jenaa ni, ke e cuwoko ati ni apulie pwo bwohemwo beme lé pininim, beme o taatééhi ni mulihelé. 3117.31 Psaume 96.13Be e caa nebwén ko ne a Tan na e bo tauti ati ni apulie pwo bwohemwo ha a juuju. E bo pipwaadeniin bé wo pa apulie, na e caa nebwén ko pipégalieng ne ko a Tan naa. Ke e pamulipieng mwo mu ha amele, beme e habwii tenye ati pie, weengaa kuti, pa atautinaado na caa pipégalieng.»
E pineitéélé na a pwooti
32Me lé téneeng wo lépwo Grek he e ko cihe ko a mulie cemwo mu ha amele, ke [lé pipiilé. Ke] lé pihoonieng wo lépwo béén, kehe lé pii ne ni béén pie: «Geme bo tabemiko mwo ko anaa ha ace céiu tan.» 33Ke e engen kojalé wo Paulo.
34Kehe icehi ana ni béén na lé âcéi Paulo, ke caa ni acéihi. Wonaa ne ko Denys, pa céiu âne a mwohuô te lépwo Atène, me ê céiu toomwo na pii kon pie Damaris, me ni béé apulie mwo.
18Ne Korénit
1E engen wo Paulo mu Atène, ke e â Korénit. 218.2 Roma 16.3Ke e too pa céiu *Juif nelang na pii kon pie Akilas, pa apulie mu ha a province Pont, he lu mwo ko tehenebé mu Itali me Priscile, ê mwoden. Be lé piténedehi a âpihuô te Klaude, pa daame ubwo te lépwo Roma, be e caa te pii ati te lépwo Juif pie me lé wie mu *Rome.
Ke e â caniêlu wo Paulo. 318.3 Apostolo 20.34Ke e â pimu pelelu beme lé pipenem ibu. Be piwie ni penem delé, be ni apwo mwa mwaanu18.3 Ni apwo mwa mwaanu—ai Lépwo apenem ko iiwota.. 4Ke é he ni *tan iitihi, ke e patemehi a pwooti ne te lépwo Juif me lépwo *Grek wo Paulo ne ha a *mwotapitihi. Ke e hane me lé céihi ne ko ni pwooti na e pii.
E â céii nina time uce ni Juif
518.5 Apostolo 17.14−15Me lu tehenebé mu ha a province Macédoine wo Silas me Timoté, ke é ati he ni tan, ke e tee pipatemehi a pwooti wo Paulo. Ke e pii te lépwo Juif pie: «Wo Iésu, ke te weeng kuti pa *Mesia.»
618.6 Apostolo 13.46,51; Apostolo 20.26Kehe icehi ana lé piâdeeng, ke lé pipiitaeng. Ke e tagiliihi taabwon ni muu pule18.6 Tagiliihi taabwon ni muu pule—A bwopiinen pie, o time uce pine ne kon celi e o toolé. ko ni epwénen wo Paulo, ke e pii telé pie: «Hemepie tiekewé koja a mulihe Padué, ke bo te é mu kowé, kehe time uce woéo pa watihen. É jenaa ni, ke é o â céii ni béén na time uce ni Juif.»
7Ke e engen kojalé, ke e â pele pa céiu na pii kon pie Titius Justus, pa apulie na e céihi ne ko a pwoiitihi te lépwo Juif. A pomwa ten, ke e te ju mu mwonuhi a mwotapitihi. 8Ke wo Krispus, pa daame he a mwotapitihi, ke e céihi ne ko Padaame, tai woélé ati me a pomwa ten. Ke hiwon ni Korénit na lé téne Paulo, ke lé céihi, ke puulé.
9É ha a céiu bwén, ke e pihabwiieng ha a jenen wo Padaame ne te Paulo, ke e pii ten pie: «Go nemwo pwo me mwotiko, kehe go patemehi a pwooti, ke go nemwo pwo me tice patim! 1018.10 Josué 1.9; Ésaïe 41.10Be é teko mu pelem, ke o te tice pace céiu apulie celi e o imwiko, me e pwo tem celi ta, be hiwon ni apulie tong ne ha a pwomwo ubwo naa.»
11Ke e mu lang wo Paulo he na céiu jo, ke 6 ni wole. Ke e pacémuni ni Korénit ko a pwooti te Padué.
Teuueng nge ânebuhe pa gupéno roma
12É ha a benaamwon na e gupéno ne ha a province Akaï18.12 Akaï—A céiu duaan mu ko a Grèce jenaa. wo Galion, ke lé tai piâde Paulo wo lépwo Juif, ke lé imwieng, ke lé pééeng nge he mwotautinaado [ânebuhe pa gupéno]. 13Ke lé pii pie: «Wo pa apulie ce, ke e te cuwoko ni apulie beme lé pipaunu Padué, ne he ni bwopwonen na te ité koja ni patén de a pwoiitihi teme.»
14Ke é he e mwo ko pwo me e cihe wo Paulo, ke e pii wo Galion te lépwo Juif pie: «Lépwoje, hemepie [e taunuhi apulie wo paje, ai hemepie] e pwo aceli te junihe ta, ke é o te tabemikewé. 15Kehe icehi ana wogewé, ke geé picihe ko ni pwooti, me ni nii apulie me ni patén dewé. Ke anaa, ke te piwogewé. Time uce nimung me pa apitauti ne ni naado naa.»
16Ke e pamwojuiélé mu he mwotautinaado. 17Ke tai woélé ati, ke lé uce imwi Sostène18.17 Lépwo Juif, ke lé taatéé Krispus ke wo Sostène, me e daame he a mwotapitihi telé, be e â céihi ne ko Iésu wo Krispus (omehi a niide a tii 8). Kehe é alecehen, ke lé okéé ne ko Sostène, be time e uce piwéden koja Paulo ne he mwotautinaado., pa daame he a mwotapitihi, ke lé piahieng ne he pwahamii a mwopitautinaado. Kehe icehi ana te tice aceli e alihi ne kon wo Galion.
A bwo mwojuia mwo nge Antioche
1818.18 Nombres 6.18; Apostolo 21.24Mwo te neme bwolihi a bwo mu te Paulo ne Korénit. Ke é mulang, ke e pine ni acéihi. Ke e engen kojalé ne Cenkré na e mwonu. É he e mu lang, ke e tali me tice apunin, pwohewii a patén de lépwo Juif, beme e habwii pie e caa panebwénihi a *piapwo li e pwo.
Nebwén, ke lé taa pwo ong nge ha a province Siri, woélé me Priscile me Akilas.
19Ke me lé tehene nge Éféso, ke e engen kojalu wo Paulo, ke e taa ha a mwotapitihi, ke lé picihe me lépwo Juif. 20Ke lé ileeng pie me e mwo neme mu pelelé.
21Kehe icehi ana e pii telé pie: «Hemepie mwo te nime Padué, ke é o bo mwojuia mwobé céiikewé18.21 Ni béé tii iitihi he pwo grek, ke e hen ni pwooti ce: Be nimung me é mu ko a tan ubwo ne Iérusaléma..»
Ke e engen kojalé pwo ong mu Éféso.
22Ke me e tehene nge Césaré, ke e taa [*Iérusaléma] wo Paulo, ke e pwobwocu te ni acéihi. Ke nebwén, ke e ole Antioche ha a province Siri [he li e tabuhi a bwo engen den mulang].
a béciéhe bwo engen de paulo
(Pwahamii tii: 18.23―21.16)
23Mwo te pwome bwolihi a bwo mu ten Antioche. Ke é alecehen, ke e engemwo. Ke e â pitahagéi Galat me Frigi, ke e pamwoiu ni acéihi.
A penem de Apolos ne Éféso
24É ha a benaamwon naa, ke e âbé ne Éféso wo pa céiu Juif na pii kon pie Apolos, pa apulie Alexandri. Wo panaa, ke pa apulie na e cihe ehi, ke e temehi ehi ni tii iitihi. 25Ke caa pacémunieng ne ko *a bwo âcéi Padaame. Ke e patemehi a Pwooti Wâé te Kériso ha a ju pwonimen, kehe icehi ana e te ju temehi cehi a *pipuu apulie te Ioane.
26Ke e te cihe ne ha a mwotapitihi, ke te tice aceli mwotieng kon. Ke me lu téneeng wo Priscile me Akilas, ke lu pééeng nge pelelu, ke lu pacémunieng ko a pwaadeni Padué.
27Ke nime Apolos me e â Akaï, ke lé pamwoiueng wo lépwo acéihi, ke lé pwotii nge céii ni acéihi na élé lang, beme lé hegieng ehi.
Ke me e tehene ngen, ke e caa picani ko ni huô na ubwo, me de nina lé caa céihi, mu ko a pipwoééhe te Padué. 2818.28 Apostolo 9.22Ke lé picihe me lépwo Juif ne he pwahamii ni apulie ati. Ke te tice aceli me lé pwo ten, be e *pajuujuhi ne telé ko ni tii iitihi pie wo Iésu, ke te weeng kuti pa Mesia.
19Paulo ne Éféso
119.1 1 Korénit 3.6É ha a benaamwon na e mwo teko mu Korénit wo Apolos, ke wo Paulo, ke e pitahagéi ni piduaan ne pwo juwole19.1 Ni piduaan ne pwo juwole—É ne Frigi, ke é ha a province Asia., ke e â ole Éféso.
Ke e too ni béé acéihi lang, ke e tahimwolé pie: 219.2 Apostolo 8.16«Kona é he li geé céihi, ke e te opé kowé a *Jenen Iitihi?» Ke lé hegi ne ten pie: «Time geme uce temehi pie pwo ace Jenen Iitihi!»
3Ke e pii telé pie: «He ace de *pipuu apulie celi puukewé kon?» Ke lé hegi ne ten pie: «Ko a pipuu apulie te Ioane.»
419.4 Mataio 3.11Ke e pii telé wo Paulo pie: «Wo Ioane, ke e puu nina lé pininim, ke lé bitelé ne ko Padué. Ke e pii te lépwo *Juif pie me lé céihi ne ko pa apulie na e bo âbé céin: wo Iésu.»
Lé hegi a Jenen Iitihi
5Ke me lé téne anaa ne ni acéihi, ke lé pwo me puulé ne he nii Padaame Iésu. 619.6 Apostolo 8.17; Apostolo 10.44,46Ke me e ne lupwo in huîilé wo Paulo, ke e ole kolé a Jenen Iitihi, ke lé cihe he ni pwooti na te pétaa ko pi-ité, ke lé pii beetihi ni pwooti na e ne telé wo Padué. 7Piâmwonuhi a 12 a jéhi lépwo apulie naa.
E patemehi a pwooti nelang
8Ke é mulang, ke e taa ha a *mwotapitihi wo Paulo he ni wole na cié. Ke time uce piwâ nang me e patemehi a pwooti nelang. Ke e patemehi, te ni béén na lé ko tabemieng, a *Mwametau te Padué, ke e hane me lé céihi ne ko nina e pii telé.
9Kehe icehi ana hiwon ni béén na lé pwo me mwoiu ni punilé, ke muhi telé me lé céihi. Ke lé pihoonieng ko *a bwo âcéi Padaame, ne he pwahamii ati ni apulie. Ke e engen kojalé wo Paulo, ke e pé ni acéihi, ke e pacémunilé ati he ni tan, ne ha a céiu mwotapitihi te Tiranus19.9 Mwotapitihi te Tiranus—Wieli e mu pacémuni ni apulie nelang wo pana a niin pie Tiranus.. 10E wonaa a bwo penem den wo Paulo he na alo ni jo. Ke ati nina lé mu ha a province Asia, ni Juif me nina time uce ni Juif, ke lé téne a pwooti te Padaame.
Lépwo naî Séva
1119.11 Apostolo 14.3Ke wo Padué, ke e pwo me e pipwaadeniin bé wo Paulo ni *pipwojunuun na te junihe ité kuti. 1219.12 Apostolo 5.15Ke lé pé ni epwén me ni memwaanu na e ti kon wo Paulo, ke lé pé nge céii ni cunu, ke caa te wâé jélé kuti! Ke ni duéé na lé mu ko ni béén, ke lé wie, ke lé engen.
13Ke te pwo mwo a céiu duaa juif na lé te piengen he ni amu. Ke lé pihane me lé pawiehi ni duéé mu ko ni apulie, ne he nii Padaame Iésu. Ke lé pii telé pie: «É ne he nii Padaame Iésu na e pipatemehieng wo Paulo, ke geé wie!»
14Lépwonaa, ke lépwo 7 naî Séva, pana e te pineeng me pa céiu caa te lépwo *apwoâpwailo.
É te temehi Iésu. Wogewé ke woo?
15Kehe icehi ana e hegi ne telé ali duéé pie: «É te temehi Iésu, ke é te temehi mwo Paulo. Ke kona wogewé, ke woo?»
16Ke wo pa apulie na e mu kon ali duéé, ke e téele gaale, ke e imwilé19.16 Imwilé—Ni béé tii iitihi he pwo latin, ke lé pii pie: Imwi lupwoceli alo mu kolé., ke e te junihe ahilé kuti. Ke lé cela imi ni ahinaado kolé mu ha a pomwa ten, he caa tice naamuulé!
1719.17 Apostolo 5.11Ke lé téne a jepule naa wo lépwo Éféso: wo lépwo Juif, me ni béén na time uce ni Juif mwo. Ke te junihe abwobwo jélé, ke lé tai paciiti Padaame Iésu. Ke lé pii pie: «Nihe ubwo a nii Padaame Iésu!» 18Ke hiwon mu ko ni béén na lé caa céihi, na lé âbé pii beetihi ne he pwahamii ati ni apulie ni naado na lé pwo.19Ke a hiwon ko ni apulie na lé mu pacihe ni duéé, ke lé pébé ni tii telé, ke lé cini ne he pwahamii ni apulie. Ke te junihe ubwo a cuhi ati ni tii naa: E taa pwo 50 million19.19 50 million—Grek: 50000 mwani pwojo—Te junihe ubwo a cuhin. A cuhi pa apulie na céiu nang ne ha a mulihen.. 20Ke é mu ko a niihe Padaame, ke a pwooti ten, ke e piân, ke pipamwoiulé ngen.
Lé pwobwoni Paulo wo lépwo Éféso
2119.21 Apostolo 23.11; Roma 1.13Ke é alecehe ni naado naa, ke e niimihi wo Paulo pie me e pitahagéi ngen lupwo province Macédoine me Akaï, beme e â *Iérusaléma. Ke e pii mwo pie: «Hemepie é tehene ngen, ke wâé mwo hemepie é â *Rome.»
22Ke e ne nge Macédoine lupwo alo apulie mu ko lépwo apicani ten, wo Timoté me Éraste. Ke weeng, ke e mwo tee mu ha a province Asia.
E pigeti Paulo wo Démétrius
2319.23 2 Korénit 1.8É ha a benaamwon naa, ke e penem a amu ko a bwo âcéi Padaame [na e pacémunihi wo Paulo]. 24Be pwo pa céiu apulie na pii kon pie Démétrius, pa apenem ko ni mwani pwojo. Ke e pwo ko mwani pwojo ni cuwo nahi *mwaiitihi te Artémis19.24 Artémis—Ê duéé he lépwo Grek. A niin he pwo latin pie Diana., ê céiu duéé. É mu ko a penem naa, ke te junihe ubwo a mwani na lé hegi me lépwo béén.
25Ke e taineibu ni apenem den me ni béé apulie na piwie ni penem delé, ke e pii telé pie: «Lépwoli wé, geé temehi pie, ni wâé tenye, ke e âbé mu ko a penem denye ce. 26Kehe e pii wo Paulo pie, ni duéé na lé pwo ne ni apulie, ke time uce ni duéé. Ke caa hiwon ni apulie na lé mwomwohi ana e pii, éni pelenye, ke é ati ha a province Asia. Geé caa teko téne he e ko pii, ke geé alihi ninaa. 27Be koli o pwotahi ni penem denye. Ke o tieden a bwo pipaunuhi na a mwaiitihi te ê duéé henye, Artémis! Ke o caa time nye uce pii pie wo Artémis, ke ê duéé henye ubwo! Kehe lé pipaunueng ati ni apulie ne éni Asia, ke é pwo a bwohemwo ati.»
E pahauli ni apulie
28Ke me lé téne ni pwooti naa, ke lé te junihe okéé kuti, ke lé toii da pie: «Junihe ubwo Artémis tenye ni Éféso!»
2919.29 Apostolo 20.4, 27.2; Kolosé 4.10; Filémon 1.24Ke me e téne anaa na a pwomwo ubwo, ke hauli jélé. Tai ati ni apulie, ke lé piepin nge ha a mwotapitihi. Ke lé pé Gaïus me Aristarke, lupwo apulie ha a province Macédoine, lupwo béé Paulo ko pipatemehi a pwooti. 30Ke nime Paulo me e â beni ni apulie, beme lé picihe, kehe icehi ana lé pacuwoeng wo lépwo acéihi. 31Ke te pwo lépwo béé Paulo, lépwo apulie na piubwo jélé bé mu Asia. Ke lé pahede pa apulie me e â pii ten pie: «Go nemwo pihabwiiko te ni apulie ne ha a mwotapitihi!»
32É ne ko ni apulie Éféso, ke caa time lé uce piténelé. Be lé pii ne ni béén pie woni, ke lé pii ne ni béén pie wonaa. Ke mepwo a ubwo kolé, ke time lé uce temehi pie, é mu ko ade na lé ko pipitilé.
33Ke mepwo ni béé Juif, ke lé pé pa céiu apulie na pii kon pie Alexandre, ke lé piuti ten a watihe a pitapitihi te ni apulie naa. Ke lé cineeng beme pa apicihe telé ne he pwahamii a bele. Ke e eti da a in wo Alexandre, beme e ilehi koja ni apulie pie me e cihe.
34Kehe icehi ana me lé temehi pie pa Juif, ke lé toii da he na alo inetéale pie: «Junihe ubwo Artémis tenye ni Éféso!»
E pacuwolé wo pa céiu apihuô
35Ke e bwo pacuwolé wo pa apwotii te a mwohuô ha a pwomwo ubwo, ke e pii telé pie: «Lépwoli mu Éféso, nye tai temehi ati pie a pwomwo ubwo ce, ke pa apiwéihi mwaiitihi te Artémis, me a démen na iitihi na pwo ko péi, na e tupwo opé mu he miiden! 36Te tice pace céiu celi me e piwotétaa ko anaa. Wâé heme bwala gewé, kehe geé nemwo wele hauli. 37Be geé pébé éni ni apulie ce. Kehe icehi ana te tice aceli lé pwotahi ne ko a mwaiitihi, ke te tice aceli ta celi lé pii ne ko Artémis, ê duéé toomwo tenye.
38«Wo Démétrius me ni apenem den, ke wieli nimelé me lé hane a ta ne ko pace céiu. Wâé, kehe icehi ana te pwo ni atautinaado, ke te pwo mwo ni tan ko pitautinaado. Geé â ânebuhe lépwo atautinaado! 39Ke me mwo te pwo ce naado celi nimewé me geé tahimwohi, ke genye bo picihe ibu, ko ace bwopwonen celi wâé, ha ace tan ko mwohuô. 40Be ni apihuô te ni Roma, ke wieli lé o tahimwokenye pie: “É ko ade na geé pitapitikewé?” Ke o tice aceli genye hegi ne telé kon.»
41Ke é alecehe a bwo cihe ten, ke e pii telé pie me lé pipiiden.
20Paulo ne Macédoine ke é ne Grèce
1Me caa nebwén nina e he pipuwohelé, ke e tapiti ni acéihi wo Paulo, ke e pamwoiulé.
É alecehen, ke e pinelé, ke e â ha a province Macédoine. 2Ke e pitahagéi a Macédoine, ke e te junihe pamwoiu ni acéihi na lé mu lang, ko ni pwooti na hiwon. Ke é mulang, ke e â Grèce. 3Ke e mwo mu lang he na cié wole. Ke é ha a benaamwon na me e taa pwo ong nge ha a province Siri, ke e téne pie lé pwo me lé pipwohuô ten wo lépwo *Juif. Ke e niimihi pie me e mwojuia ngemwo Macédoine.
4Hiwon ni apulie na lé âcéin: wo Sopater mu Béré, pa naî Pirus, ke wo Aristarke me Sekond mu Tésalonik, ke wo Gaïus mu Derbe. Ke pwo Timoté; ke wo Tichike, me Trofime, mu ha a province Asia. 5Ke lé piânebuheme20.5 Lé piânebuheme—Wo Luka, pana e tii a tii ce, ke e mwo te mu pele Paulo., ke lé bwo ucéikeme ne Troas.
6Ke mepwo é ne kome, ke geme taa pwo ong mu Filipi, alecehe a tan ubwo te ni Juif, a *Pacika. Ke é alecehe ni tan na nim, ke geme bwo toolé ne Troas. Ke geme mwo mu lang he na céiu naadenitan.
Paulo ne Troas
7É he capéto ko a babwén20.7 É he capéto ko a babwén—ai É he pwoiitihi., ke geme pimu ibu me geme pé wiinaado, ke geme ebii a pwoloa20.7 Ebii a pwoloa—Sainte-Cène, Eucharistie. Omehi note ko Apostolo 2.42.. Ke e pacihe ni acéihi wo Paulo, die ko awieme bwén, be e o caa engen ko acaama. 8Geme tai mu ha a nemwa ko miiden. Ke te junihe hiwon ni miû lang na pwéélang.
E pwo me e mulie wo Eutike
9Pwo pa ewa aiu, na pii kon pie Eutike, na e tebwo ha a pomwa-he-puwo20.9 Tebwo ha a pomwa-he-puwo—Time uce iitihi ne ha a bwomu telé.. Ke e te pwo jame cihe wo Paulo, ke e pawie pule wo paje, ke e tupwo mu ha a béciéhe ni nemwa da ko miiden. Ke me lé pwiieng, ke he e caa mele.
10Ke e ole wo Paulo, ke e ciieng, ke e haaieng, ke e pii pie: «Geé nemwo pwo me mwotikewé, be e mwo teko mulie!»
11Ke me e taamwo wo Paulo, ke e ebii a pwoloa, ke lé eni. Ke e mwo te cihe die pwopwometan. Ke é alecehen, ke e engen kojalé. 12Ke wo lépwo acéihi, ke lé pipé ngemwo pali ewa aiu [nge pelen]. Ke te junihe wâé ne kolé.
E tabuhi mwo a bwo mwojuia
13Geme ânebuhe Paulo pwo ong, be weeng ke nimen me e engen pwo amu die Assos, ke geme bo pééeng mulang. 14Ke me e âbé tookeme, ke e taabé céiikeme ne pwo ong, ke geme â Mitilène. 15É mulang, ke geme caa engen pwo ong, ke geme tuie nge Kio, ha acaama. É ha a tan alecehen, ke geme tuie nge Samos, ke é ha a tan alecehen mwo, ke é Milet. 16Be e caa te pihuôhi wo Paulo pie time e o uce cuwo Éféso, be time uce nimen me e patieden tan ne Asia. Be e piwele, beme e tehene nge *Iérusaléma, hemepie te jan, ha a tan ko Pentekote.
E pine lépwo acéihi ne Éféso
1720.17 Apostolo 18.21Ke me geme tehene nge Milet, ke e patupwo pwooti wo Paulo nge céii ni apihuô te lépwo acéihi ne Éféso, beme lé âbé beniieng ne Milet.
1820.18 Apostolo 19.10Ke me lé pimu ibu, ke e pii telé pie: «Geé caa te alihi a mulie na é mu hen ne ha awiemewé, tabuhi ha a tan na é tuiebé pelewé ne ha a province Asia. 19Ke é penem de Padué, ke time é uce pipii dong. Ke é he ni béé tan, ke é mu é, be é te junihe picani ko ni huô na ta na lé pwo tong wo lépwo Juif. 20Geé caa temehi, be é caa te pii tewé ati nina wâé me dewé, ke te tice aceli é neduwohi kowé. Be é patemehi me pacémunikewé, ne ânebuhe ati ni apulie, ke é ne mwo he ni pomwa tewé. 21É pii mwoiuhi te ni Juif, me nina time uce ni Juif mwo, pie me lé pininim, me bitelé ne ko Padué, ke me lé céihi ne ko Padaame henye, Iésu Kériso.»
O time nye bo uce pialikenye mwo
22«Ke é jenaa, ke é o mwo â Iérusaléma, be e teko cuwokong a *Jenen Iitihi, kehe time é uce temehi aceli e o tuie ne kong. 2320.23 Apostolo 9.16, 21.11Kehe icehi ana e mu te paténeéo ne he ni amu, na a Jenen Iitihi pie, a karépu me a picani, ke lu teko ucéiéo. 2420.24 Apostolo 21.13; 2 Timoté 4.7Kehe icehi ana te piticenaado ne kon, heme é mele, ai heme é mulie. Be weengi ana te junihe pwonaado ne kon: Me é panebwénihi20.24 Panebwénihi—Ni béé tii iitihi he pwo grek, ke e hen ni pwooti ce: Ha a pipwodéén. a penem na e ne tong wo Padaame Iésu, pie me é pipatemehi a Pwooti Wâé, ko a pipwoééhe te Padué.
25«É patemehi nge pelewé a *Mwametau te Padué. Ke é jenaa ni, ke é temehi pie, o caa time nye bo uce pialikenye mwo. 26É mu ko anaa, na é pii mwoiuhi tewé jenaa ni pie, mepie pwo pace céiu pibééwé celi o tieeng pele Padué, ke time uce woéo pa watihen. 27Be é caa patemehi tewé, ati nina nime Padué me e pwo. Ke te tice celi é neduwohi kowé.»
Pwoiipihi ehi ni acéihi
2820.28 1 Timoté 4.16; 1 Pétéru 5.2−4«Geé pipwocilekewé, ke geé pwoiipihi ehi mwo ni naî Padué, na e caa nebwén ko nelé tewé na a Jenen Iitihi. Ke geé wéi ni acéihi, woélé na e caa pwocuhilé wo Padué, ko a bwo mele te pa Naîn20.28 Ko a bwo mele te pa Naîn—Grek: Ko a bwo tée na a cewéhen.. 2920.29 Mataio 7.15; Ioane 10.12Be é te temehi pie, é alecehe a bwo engen dong, ke lé o tuiebé ni apulie na ni agele. Ke lé o pwohewii ni wota apiwii, ke lé o papiidenihi a pubuuwé. 30Ke te é mu hadeniiwé mwo, na lé o cuwoda nina lé pacémunihi a gele, beme lé teuu ni acéihi céilé.»
Geé pipwohewiiéo
3120.31 1 Tésalonik 2.11«Geé te ûmiê, ke geé te niimihi pie, caa cié ni jo na é mu pelewé: Ke pwo ni béé benaamwon, na é mu â é, heme é mu pamwoiukewé, heme bwén ke pwang. 32Ke é jenaa ni, ke é nekewé te Padué, me a pwooti he a pipwoééhe ten. Be weeng na eten a junuun me e pamwoiukewé, me ne tewé ni pipwowâé na e caa nebwén ko pipwopweehi me de ni apulie ten.
3320.33−34 1 Korénit 9.11−12«É he é mwo ko mu pelewé, ke time uce nimung ko ce mwani pwojo, me ce mwani megele, me ce epwéne ce béé apulie. 3420.34 Apostolo 18.3; 1 Tésalonik 2.9Be geé caa te temehi pie, te lupwo naatiing ce na é penem kon, be me deme, me ni bééng. 35Ke é caa habwii tewé ati a bwo penem, me nye picani te nina cunu jélé me nina tice delé. Ke genye penem niimihi ni pwooti te Padaame Iésu na e pii pie: “Te junihe ubwo a pipwodéén de pana e ne, koja pana e hegi.”»
36Ke é alecehe a bwo cihe ten naa, ke e tidihi jilin wo Paulo, ke lé tai pwoiitihi ibu. 37Ke lé mwomwaaueng beme lé pineeng, ke lé te ju tai é ati. 38Be te junihe piwahin ni pwonimelé ko ana e pii telé pie, o caa time lé bo uce pialilé mwo. Ke é mulang, ke lé pipééeng ole die pwo ong.
21E â Iérusaléma wo Paulo
1Geme pinekeme me ni apihuô te ni acéihi ne Éféso, ke geme taa pwo ong, ke geme téte mwomwon nge Kos†. Ke é ha acaama, ke geme â taa Rode21.1 Kos; Rode—Alo lupwo één ne ha a jié Méditérané ne ha a céiu duaa a amu Turki. (É Turki, ke a province Asia ha a benaamwon de Paulo.), ke é mulang, ke geme â Patara. 2É nelang, ke geme tooli a ong nge Fénisi, ke geme taa pwon, ke geme engen.
3Ke geme alihi a één Chipre, ke geme neeng pwo eaamu. Ke geme â ha a province Siri, ke geme ti ha a céiu pwomwo ubwo nelang, na pii kon pie Tir, é lang he na me eaatihi nelang ni âicu.
421.4 Apostolo 20.23Ke me geme too ni acéihi lang, ke geme mu pelelé he na céiu naadenitan. Ke e cinelé na a *Jenen Iitihi, pie me lé pii te Paulo pie me e nemwo taa *Iérusaléma21.4 E pii na a Jenen Iitihi pie, o pwotahi ne ko Paulo, hemepie e â Iérusaléma. Wieli woélé lépwo apulie na lé pébé a pwooti naa, ke me lé niimihi pie, a bwopiinen pie me e nemwo â lang.. 5Kehe icehi ana é alecehe a naadenitan na céiu, ke geme cuwo ha a pwobenele ko a engen deme. Ke lé pipéékeme ne ni a-mu lang, woélé me ni mwodelé, me ni naîlé. Lé pipéékeme die ticepwon. Ke me geme tehene ole, ke geme tidihi jilime, ke geme pwoiitihi. 6Nebwén, ke geme taa pwo ong, ke lé mwojuia ngemwo pelelé.
Paténe Paulo pie o imwieng
7Ke geme engen mu Tir, ke geme â Tolémaïs, atii ne ong. É mulang, ke geme â pwobwocu te ni acéihi, ke geme mwo te ju ne me mu pelelé he na céiu tan.
821.8 Apostolo 6.5, 8.40Geme â Césaré ha acaama. Ke me geme tehene ngelang, ke geme pimu pele Filip, pa apipatemehi na a Pwooti Wâé, pa céiu béé ni 7 dikone li pipégalilé ne Iérusaléma21.8 Omehi Apostolo 6.1−6.. 9Wo panaa, ke paa ni naîn toomwo na ni péroféta, na lé pébé a pwooti mu pele Padué. 1021.10 Apostolo 11.28Ke caa junihe hiwon ni tan deme ha a duaan naa.
Ke, é ha a benaamwon naa, ke e tuie opé mu *Judé wo pa céiu péroféta, na pii kon pie Agabus. 1121.11 Apostolo 20.23, 21.33Ke me e tookeme, ke e pé a taihena Paulo, ke e cie lupwo an ke lupwo in kon, ke e pii pie: «Weengi ana e pii na a Jenen Iitihi: “Wo pa apulie na den a taihena ce, ke lé o woni ko ace bwo cieeng wo lépwo *Juif ne Iérusaléma. Ke lé o bo neeng de nina time uce ni Juif21.11 Nina time uce ni Juif—Wo lépwo coda roma na lé cemeite Iésu ne ko a kuricé..”»
12Me geme téne anaa, wogeme me ni a-mu lang, ke geme cuwoko Paulo pie me e nemwo taa Iérusaléma.
1321.13 Apostolo 20.24Kehe icehi ana e hegi ne teme pie: «É ko ade na geé é, me pwo me piwahin a pwonimung? Hemepie cieéo me taunuéo ne ko a nii Iésu ne Iérusaléma, ke é caa te pipwopweeéo.»
14Ke he time uce jan me geme taatééhi a bwo niimihinaado ten, ke geme nebwén a bwo cuwokon, ke geme pii pie: «Wâé hemepie e cuwo ana nime Padaame kon.»
15É alecehe ni tan naa, ke geme pipwopweekeme, ke geme taa Iérusaléma. 16Ke lé âbé céime ne ni béé acéihi mu Césaré, ke lé péékeme nge céii pa apulie na pii kon pie Mnason, beme geme pimu pelen. Wo panaa, ke pa apulie pwo a één Chipre, pana caa bwolieng ha a céihi.
Lé pitapitilé wo Paulo @ me ni apihuô ne Iérusaléma
17Ke me geme tehene nge Iérusaléma, ke lé hegikeme ha a pipwodéén ne ni acéihi. 18A tan alecehen, ke e ole pele Cang21.18 Cang—Omehi note ko Apostolo 15.13. wo Paulo, ke geme ole céin. Ke lé tai pitapitilé nelang wo lépwo apihuô te ni acéihi. 1921.19 Apostolo 15.12Ke me e pwobwocu telé ati wo Paulo, ke e piuti telé ati ni naado na e pwo wo Padué, ne ha awieme ni béén na time uce ni Juif, ha a benaamwon na e pipatemehi telé a pwooti. 2021.20 Apostolo 15.1,5Ke me lé téne anaa, ke lé te junihe pipaunu Padué.
Lépwo Juif na lé céihi
Ke é alecehen, ke lé pii te Paulo pie: «Go téne, go pa acéihi bééme, caa te junihe hiwon ni Juif na lé caa céihi [ne ko Iésu] na lé mwo teko âcehi ni *patén de Moosé. 21Ke lé téne pie wogo na go picaa te ni Juif pie, he lé pimulie ibu me ni béé apulie, ke me lé bitelé koja ni patén de Moosé. Ke lé téne mwo pie, go pii pie, me lé nemwo *pwotegoop te ni naîlé, ke me lé nemwo âcehi a bwomu te ni Juif. 22Nye o bo pwo de? Be {lé o pitaineibulé ne ni apulie be} lé o caa temehi pie wogo éni.
2321.23−24 Nombres 6.1−20; Apostolo 18.18«É mu ko anaa, ke wâé heme go pwo ana geme pii tem: Be élé éni hadeniime lépwo apulie na paa jélé na lé pwo ni *piapwo te Padué. 24Wâé heme go péélé céim, beme geé pwo a pwoiitihi tenye† na e pwo me wâé genye ne pele Padué. Ke go pwocuhi nina tice telé ko a penem naa, beme lé o pwo me tice iwo ni punilé21.24 A pwoiitihi tenye…; Pwo me tice iwo ni punilé—Omehi mwo a Âpwailo ne ha a Niinaado (Vocabulaire) ha anebwén ko a tii. Wieli wo lépwoceli lé pwo a piapwo naa, ke lé pitalupe, kehe wâé heme lé pwo a pwoiitihi naa, beme wâé jélé mwo ne he pwahamii Padué.. Ke lé o temehi ne ni apulie pie ana lé téne ne kom, ke a gele. Ke o te wogo mwo, ke go o habwii pie, pana go te pipwoiipiko mwo, ne ko ni patén.»
A tii nge céii nina time uce ni Juif
2521.25 Apostolo 15.29«Ke mepwo é ne ko nina time uce ni Juif na lé caa céihi, ke geme caa pwotii nge céiilé. Ke geme pii telé a huô teme: “Geé nemwo wii ni mewota na *pwoâpwailo kon ne te ni *déme duéé. Geé nemwo wii ni mewota na mwo cewéle, me ni wota na ebunuhi, [be time e uce wie a cewéhelé]. Ke geé nemwo pibune, ke geé nemwo pipule hauli.”»
2621.26 1 Korénit 9.20Ke [e ko a bwo niimihinaado telé, ke] é ha a tan alecehen, ke e pé ni apulie na paa wo Paulo. Ke lé tabuhi me weeng a *pwoiitihi ko a bwo wâé genye ne pele Padué, pwohewii a patén de ni Juif. Ke é alecehen, ke e taa *huâ iitihi wo Paulo, ke e pii beetihi a tan na lé o bo muko pétaapwo pwoâpwailo hen, beme lé habwii pie lé caa panebwénihi a piapwo telé.
Imwi Paulo ne huâ iitihi
27Ke é ha a bé7 he ni tan naa, he lé o caa panebwénihi a piapwo telé, ke ni Juif mu ha a province Asia, ke me lé ali Paulo ne ha a *mwaiitihi, ke lé pine ânepuni ni apulie beme lé imwieng. 28Ke lé pii pie: «Lépwo *Isaraéla, geé âbé picani teme! Weengi pa apulie na e piuti pitihi ati pie me pihoonihi a bele tenye, me ni patén de Moosé me a mwaiitihi ce! Ke é jenaa, ke e caa pwo me tice junuu mwo a duaan ce iitihi, be e caa ne da lang nina time uce ni Juif!» 2921.29 Apostolo 20.4Lé pii anaa be lé alilu neibu me Trofime, pa apulie mu Éféso, ne Iérusaléma, ke lé niimihi pie, e pééeng da huâ iitihi wo Paulo.
30Ke ati a pwomwo ubwo naa, ke iluuhi, ke lé téelebé ati ne ni apulie, ke lé imwi Paulo. Ke lé teuueng wie mu huâ iitihi, ke lé te pwome capuhi kuti ni pomwa21.30 Lé teuueng wie mu huâ iitihi… Lé pwo anaa, be iitihi me nye pwo ana ta ne hen, ke time uce nimelé me wo Paulo, ke me e cela da lang.. 31Ke lé caa pihane beme lé taunueng.
Lé pacuwolé wo lépwo coda roma
Kehe icehi ana e téne wo pa apihuô te ni coda roma pie, lé ko iluulé ati wo lépwo Iérusaléma. 32Ke e te pwome pé kuti ni coda, me ni caa telé, ke lé téte nge céiilé. Ke me lé alilé ne ni apulie, ke lé te nebwén kuti na lé ahi Paulo.
33E te ân kuti wo pali apihuô te ni coda, ke e te imwi kuti Paulo, ke e cieeng ko lupwo itihe toki. Ke e tahimwo ni apulie pie: «He woo paje? Ke ade aceli e pwo?»
34Ke lé pii ne ni béén pie woni, ke lé pii ne ni béén pie wonaa. Ke time e uce temehi wo pali pie woo celi e juuju, be lé te junihe iluulé, ke e pii pie me pé Paulo da ha a mwocoda. 35Ke me lé tuie nge ko a aca, ke lé caa te ju pitemeeng, be lé te junihe okéé ne ni apulie, ke nimelé me lé ahieng. 3621.36 Luka 23.18Be lé tai âcéin ati, ke lé toii pie: «Neeng, beme geme taunueng!»
E pacihe ni Juif wo Paulo
37Ke é ha a benaamwon na ko ne da Paulo he mwocoda, ke e pii te pa apihuô te ni coda [he pwo *grek] pie: «He o te jan me é pii tem a céiu naado?»
Ke e hegi ne ten pie: «Kona go te temehi pwo grek? 3821.38 Apostolo 5.36−37Kona time uce wogo pa *Aigupito21.38 Pa Aigupito na pa Juif, na nimen me lé cibéé lépwo Roma mu ha amu Judé. Omehi a note ko Zélote ne ha a 1.13., pali e pwo me e penem a amu? Pana e pé nge jengedé ha a melé li 4000 pwéréca?»
39Ke e pii ten wo Paulo pie: «[Ûhu!] Woéo ke pa Juif, pana é tuie ne Tarse, a pwomwo ubwo ko a province Silisi, a pwomwo na te junihe ubwo. Ke é ilehi kojako pie, he time uce jan me é pacihe ni apulie ce?»
40Ke e pii wo paje pie: «Îgo!»
Ke e cuwo pwo ali aca wo Paulo, ke e pwo inenaado te ni apulie ko a in. Ke me te ju tice pwocihe kuti, ke e pacihelé wo Paulo, ha a pati ni Juif.
221Ke e pii wo Paulo pie: «Lépwo âjiénung me lépwo caa, geé téne ana me é pii tewé ni, beme é pipwopaing.»
2Ke me lé téne he e pacihelé he pwo patilé, ke bwo te junihe tice patilé kuti.
Woéo ke pa ju Juif
Ke e pii wo Paulo pie: 322.3 Apostolo 5.34«Woéo ke pa *Juif. É pituie ne Tarse ha a province Silisi, kehe icehi ana picileéo ne éni *Iérusaléma. Ke wo Gamaliel22.3 Gamaliel—Pa apulie na piubwo nang ne pele ni caa te cémun ko patén. Omehi Apostolo 5.34. na e pacémuniéo. Ke e picaa tong ehi ni patén de ni watihenye. Pana é ûmiê me de Padué pwohewiikewé ati jenaa. 422.4 Apostolo 8.3É pwotahi, me pwo me taunu ni béén na lé âcéi Padaame Iésu. Ke é pwo me imwi ni aiu me ni toomwo mwo, ke é tahilé ne he karépu.
5«Jan me lé pajuujuéo wo pa *daame he lépwo apwoâpwailo me ni *mwohuô. Be é hegi kojalé ni tii, beme é ne te ni âjiénenye, ni Juif na lé mu Damas. Ni tii naa, ke lé ne mwomwon dong, me é â lang, me é â imwi nina lé céihi ne ko Iésu, ke me é péélé bé ne Iérusaléma beme lé pwocuhinaado.»
E piuti a pwoto te Padaame
6«Kehe icehi ana me é ko â he pwaaden, he teko ju goahen ehi, he é ko âmwonuhi Damas, ke e te âbé kuti mu jeda he miiden a pwéélang na te junihe ubwo, ke e pwoeihiéo. 7Ke é te tupwo kuti ne pwo bwohemwo. Ke é téne a pwocihe na e pii pie: “Saulo, Saulo, é ko ade na go pwotahi ne kong?”
8«Ke é hegi ne ten pie: “Wogo, ke woo, go pa daame?”
«Ke e hegi ne tong pie: “Woéo Iésu mu Nazaret, pana go ko pwotahi ne kong.”
9«Lé te alihi a pwéélang wo lépwona lé âcéing, kehe icehi ana time lé uce téne a pwocihe te pana e paciheéo.
10«Ke é pii pie: “Padaame, ade aceli me é pwo?” Ke e hegi ne tong wo Padaame pie: “Go cuwoda, ke go â Damas, be o bo pii tem nelang aceli me go pwo.”
11«Ke me é niê, ke caa time é alikenye. Ke lé bwo te ju pétaa ko ing ne ni bééng, ke lé pééo nge Damas.
12«Ke pwo pa céiu apulie lang, na pii kon pie Ananias. Wo panaa, ke pa apulie na e te junihe pipwoiipieng me âcehi ni *patén de Moosé. Ke lé te junihe piwâéeng ati ne ni Juif na lé mu Damas. 13Ke e âbé beniéo wo panaa, ke e pii tong pie: “Saulo, pa acéihi bééng, go niê mwo!”
«Ke é caa te ju niê ehi mwo, ke é alieng. 14Ke e pii tong pie: “E caa pipégaliko wo Padué he ni watihenye, beme go temehi ana nimen kon, beme go ali Pana e mwomwon, wo Iésu, ke me go téne a patin heme e cihe tem. 15Be go bo pa apé na a juuju ten, ne pele ni apulie ati, ko ni naado na go alihi me téne. 16Ke é jenaa, ke he ade aceli go ucéihi? Go cuwoda me puuko. Ke go pwoiitihi te Padaame22.16 Go pwoiitihi te Padaame—Grek: Go pwoiitihi ne he niin., beme e pineuhi ni ta pwo tem.”»
 céii lépwona time uce lépwo Juif
17«Ke é alecehen, ke é caa mwojuia mwo ne Iérusaléma. Ke é ha a céiu tan, he é mwo ko pwoiitihi ne *huâ iitihi, ke e pihabwiieng dong ne ha a jenung wo Padaame, ke é alieng. 1822.18 Apostolo 9.29−30Ke e pii tong pie: “Go piepin, ke go wie epin mu Iérusaléma, be o time lé uce hegi a bwo pajuujuéo tem ne ni apulie éni.”
1922.19 Apostolo 8.3, 26.9−11«Ke é hegi ne ten pie: “Padaame, lé te temehi pie é â he ni *mwotapitihi, ke é pwo me imwi nina lé céihi ne kom. Ke é pwo me ahilé, ke é nelé da he karépu. 2022.20 Apostolo 8.1Ke é he taunu Étienne, pa eabwé tem, ke é te mu lang mwo. Be woéo pa céiu na é te picani telé ne ko a bwo niimihinaado telé, ke é wéihi mwo ni epwéne lépwona lé taunueng.”
2122.21 Apostolo 9.15«Kehe icehi ana e pii tong wo Padaame pie: “Go wie [mu Iérusaléma] be é bo neko nge, he na e éité lang, pele nina time uce ni Juif.”»
Pwo me lé ahieng lépwo coda
22Lé tabemi Paulo die lang ne ni Juif, kehe icehi ana me e pii pie e â céii nina time uce ni Juif, [ke lé te okéé kuti] ke lé toii da pie: «Taunueng! Be time uce jan me e mulie!» 23Ke lé te wiikau kuti, ke lé céi taabwon ni epwénelé, ke lé pwo muu pule22.23 Céi taabwon ni epwénelé… Lé wonaa heme lé okéé. Lé niimihi pie, e pii wo Paulo pie: «E tahi taabwoni lépwo Juif wo Padué, ke e pipégali ni béé bele.».
24Wo pa apihuô te ni coda roma, ke e pwo me lé pé da Paulo he mwocoda, beme tatieng ko bwaliiwota22.24 Bwaliiwota—Te junihe ta, be pwo mehi ni duuwota, beme céi ni éé apulie (chair)., beme e pii telé ace watihen me lé uu [ke me lé okéé ne kon] ne ni Juif.
Woéo pa Roma
2522.25 Apostolo 16.37Kehe icehi ana me lé cieeng beme lé tatieng, ke e pii wo Paulo te pa céiu caa te coda na e mu lang pie: «Kona te pwo mwomwon dewé me geé tati pana e mu ha a tii tewé, ni Roma, na mwo time uce tautieng?»
26Ke [e téetihi] wo pali caa te coda he e téne anaa, ke e â paténe pa apihuô telé, pie: «Go pipwocile aceli me go pwo te pa apulie ce, be pa Roma!»
27Ke e âbé too Paulo wo pali apihuô, ke e tahimwoeng pie: «Go paje, te wogo kuti ha a tii tenye ni Roma?»
«Éa.»
28Ke e pii wo pali apihuô te ni coda pie: «Te junihe hiwon ni mwani na é ne beme é Roma!»
Ke e pii wo Paulo pie: «Woéo ke é he é pituie, ke é caa te Roma.»
2922.29 Apostolo 16.38Ke me e téne anaa, ke te junihe mwotieng kuti. [Be iitihi] me lé cie pana e ha a tii telé. Ke lé te neeng kuti ne ni coda na lé pwo me lé tatieng, ke lé engen.
Paulo ne ânebuhe a mwohuô
30Nime pa apihuô te ni coda me e temehi ace watihen me lé tééti Paulo ne ni Juif. Ke é ha acaama, ke e pihuôhi ne te ni *apwoâpwailo, me ati a mwohuô te ni Juif, pie me lé pipitilé. Ke me lé pipitilé, ke e te pwo me tuwo ni itihe toki ko Paulo, ke lé pééeng bé, ke lé neeng ha awiemelé.
231Ke e te ju ome ni *mwohuô wo Paulo, ke e pii telé pie: «Lépwo âjiénung, time uce pipenem a pwonimung ne he pwahamii Padué, ko a mulihung dieli jenaa.»
223.2 Ioane 18.22−23Ke me e téne anaa wo Ananias, pa *daame he lépwo apwoâpwailo, ke [e okéé. Ke] e pahede nina lé mu mwonu Paulo pie me lé ahi a pwon.
323.3 Mataio 23.27Ke e pii ten wo Paulo pie: «E bo pwocuhin ne tem wo Padué! Be nimem me go tautiéo ko ni patén, kehe icehi ana go piâ ité koja ni patén, be go pwo me lé ahiéo! Wogo, ke te ju wâé a pwom, kehe icehi ana a pwonimem, ke te junihe melepiing hen!»
4Ke ni béén na lé mu cebwo Paulo, ke lé pii ten pie: «Éé! Go ko pii me ta pa daame he lépwo apwoâpwailo te Padué!»
523.5 Exode 22.27Ke e hegi ne telé wo Paulo pie: «[Pineuéo] wogewé lépwo bééng, be time é uce temehi pie, weeng pa daame he lépwo apwoâpwailo! A juuju pie caa te tii ne he ni tii iitihi pie: Go nemwo cihe me ta ne ko pa apihuô te a bele tem.» Exode 22.27
Lé pipiiden wo lépwo apihuô
623.6 Apostolo 26.5E te temehi wo Paulo pie, nina lé mu ha a mwohuô, ke pwo ni *Farasaio, me ni *Saducéen. Ke e pii telé pie: «Lépwo âjiénung! Woéo ke pa Farasaio, ke wo caa tong ke pa Farasaio, ke é céihi ne ko a bwo mulie cemwo te ni amele. Ke é ko anaa na lé tautiéo.»
7Ke me e pii anaa, ke ni Farasaio me ni Saducéen, [ke lé te piokéé kuti] ke lé pipiiden. 823.8 Mataio 22.23Be lé pii ne ni Saducéen pie, te tice mulie cemwo te ni amele, te tice *âcélo, ke te tice duéé. Ke mepwo é ne ko ni Farasaio, ke lé céihi ne ko ati ninaa.
9Ke me lé caa ko junihe picihe da, ke lé te cuwoda kuti ni béé *dotéén ko patén mu ha awieme ni Farasaio. Ke lé pii pie: «Te tice aceli geme alihi celi ta, celi e pwo wo pa apulie ce. Wieli e cihe ne kon na ace âcélo?»
10Ke me caa â piubwo da ali bwo piokéé telé, ke e niimihi wo pa apihuô te ni coda pie, lé o pitanahi Paulo, ke e pii te ni coda ten pie me lé ole pééeng daamwo he mwocoda.
1123.11 Apostolo 27.24, 28.16,23É he bwén, ke e piâbeeti Paulo wo Padaame, ke e pii ten pie: «Go mwoiu! Be go caa pajuujuéo ne *Iérusaléma, ke wâé mwo heme go pajuujuéo ne *Rome.»
Lé pipwohuô beme lé taunueng
12É ha acaama hen, ke lé pine huô ne ni béé *Juif, ke lé *piapwo pie, o time lé uce wiinaado me ûdu ânebuhe ace bwo taunu Paulo. 13Ni apulie naa, ke eda koja a 40 jélé.
14Ke lé â too ni caa te ni apwoâpwailo me ni apihuô, ke lé pii telé pie: «Geme caa piapwo pie, time geme o uce wiinaado, dieli heme geme bo taunu Paulo. 1523.15 Apostolo 25.3Ke anaa, wâé heme geé neme ilehi koja pa apihuô te ni coda pie, me e pébé céiikewé Paulo, wogewé me ati ni mwohuô. Ke geé pii ten pie, nimewé me geé temehi ehi aceli e pwo. Ke wogeme, ke geme pipwopweekeme, beme geme taunueng ânebuhe ace bwo tuiebé ten ne éni.»
E paténe Paulo wo pa acim kon
16Kehe icehi ana wo pa acim ko Paulo, ke e téne pie lé pwo me lé pipwohuô te Paulo. Ke e taa paténeeng ne he mwocoda.
17Ke me e téne a pwooti naa wo Paulo, ke e tode pa céiu caa te coda, ke e pii ten pie: «Go pé ngen pa ewa aiu ce pele pa apihuô tewé, be pwo a céiu naado na nimen me e pii ten.»
18Ke e pé paje, ke e pééeng nge céii pa apihuô ten, ke e pii ten pie: «E todeéo wo Paulo, pa apwokarépu, ke e pahedeéo me é pébé céiiko pa ewa aiu ce, be pwo ace naado celi nimen me e pii tem.»
19Ke e pétaa ko i pali nahi aiu wo pali apihuô, ke lu tabuhi gaaté cuwo, ke e tahimwoeng pie: «Ade aceli nimem me go pii tong?»
20Ke e hegi ne ten pie: «Lé mi piténelé wo lépwo Juif beme lé ilehi kojako pie, me go bo pwo me e âbé meé wo Paulo ne ânebuhe a mwohuô telé. Be wieli lé o pii tem pie, nimelé me lé temehi ehi aceli e pwo. 21Kehe icehi ana go nemwo piténedelé! Be lé o pipwohuô ten. Be piwoélé da koja 40 lépwona lé caa piapwo pie, o time lé o uce wiinaado ke ûdu, die ko ace bwo taunueng. Ke é ha a benaamwon ce, ke lé caa nebwén ko pipwopweelé, ke lé ju ucéihi aceli me go pii.»
22Ke e hegi ne ten wo pa apihuô pie: «Go nemwo uti a bwo picihe tenyu!» Ke e neeng me e engen.
Lé pé Paulo nge céii gupéno
23E tode lupwo caa te coda ten wo pa apihuô, ke e pii telu pie: «Geu pipwopweehi celi 200 coda celi lé pé teua, ke 70 coda celi lé tebwo pwo haricaan, ke 200 coda celi lé nuô da, beme lé â Césaré heme 9 inetéale ko a babwén. 24Geé pwopweehi mwo ce haricaan, beme lé pé Paulo nge pele pa gupéno Félix. Ke geé wéieng ehi, beme time uce tuie ne kon celi ta.»
25Ke nebwén, ke e tii a tii ce:
26Klaude Lisias ne te gupéno Félix, bwocu!
2723.27 Apostolo 21.30−33, 22.25−27Pa apulie ce, na lé imwieng wo lépwo Juif beme lé o bo taunueng. Ke é âbé me ni coda, beme é pééeng kojalé, be é temehi pie pa Roma. 2823.28 Apostolo 22.30Nimung me é temehi ace watihen celi lé imwieng kon, ke é pwo me e tautieng a mwohuô telé. 29Ke é alihi pie heme lé pipé ne kon, ke te é mu ko ni patén delé, kehe te tice aceli me pipé ne kon kon, celi jan me taunueng kon, ai me e pwokarépu kon.
3023.30 Apostolo 24.5−8É he patemehi tong ana me lé pwo ne ko pa apulie ce, ke é te pwome neeng lé céiiko, me lépwona lé pipé ne kon. Ke é pwo ko pii telé pie, me lé patemehi tem celi lé pipé ne kon kon.
31É he bwén, ke wo lépwo coda, ke lé pwo ana e pii telé wo pa apihuô telé, ke lé pé Paulo nge ha a pwomwo ubwo Antipatris. 32É ha acaama, ke lé mwojuia mwobé ne he mwocoda wo lépwo béé coda, ke lé te ne lépwo atebwo pwo haricaan me lé ân me weeng. 33É he lé tehene nge Césaré, ke lé ne te gupéno ali tii, ke lé ne Paulo ten.
34E pine a tii wo pali gupéno, ke e tahimwo Paulo pie: «He go âbé mu ha ace duaan celi woté?»
Ke e hegi ne ten wo Paulo pie: «É âbé mu Silisi.»
35Ke e pii pie: «É bo tautiko hemepie lé bo âbé pipatemehilé wo lépwona lé pipé ne kom.» Ke e huôhi pie me lé ne Paulo ha a karépu ne ha a mwodaame na e pwo wo *Érode pa Bécéiuhen.
24Paulo ne he pwahamii gupéno Félix
1Ke nim ni tan alecehen, ke lé tuie ole Césaré wo Ananias, pa *daame he lépwo apwoâpwailo, me ni béé ukéiu te ni *Juif, me pa avoka24.1 Pa avoka—Avocat. Pa apipwopainye ne he mwotautinaado. na pii kon pie Tertule. Ke lé too gupéno Félix, ke lé pitéteiminaado ten ne ko Paulo. 2Ke e todebé Paulo wo pali gupéno [beme e cuwo ânebuhen].
E pipé ne ko Paulo wo Tertule
Ke e pipé ne ko Paulo wo Tertule [ne he pwahamii pali gupéno] ke e pii pie: «Gupéno Félix, é hemepie geme mulie ha a péém, ke wonaa mu kom, ke é mu ko ni bwo huô tem, me a bwo pé ehi nen dem a amu teme. 3Geme pwo-olé tem, he ni ju pwonimeme, ko ni naado naa. 4Time uce nimung me é pé kojako ce benaamwon celi bwali, é mu ko anaa, na é ileko pie go te ju picani, beme go tabemi ehi celi é o pii tem.
524.5 Apostolo 17.6«Geme alihi pie wo pa apulie ce, ke te junihe pa apulie ta kuti, be e hane pwo-okéé ko lépwo Juif ati pwo a bwohemwo, be pa caa te a céiu pubu apulie Nazaréen. 624.6 Apostolo 21.28−30Weeng mwo, ke e te hane me e pwo ni naado beme e habwii pie time e uce pipaunuhi a *mwaiitihi. Ke é mu ko anaa, na geme imwieng {be nimeme me geme tautieng âcehi ni patén deme.
7«Kehe icehi ana wo pa apihuô te ni coda, Lisias, ke e âbé, ke e te pwome pééeng kojakeme. 8Ke e pii te lépwona lé tauti Paulo pie me lé âbé céiiko, beme lé pii tem ni naado na ni watihe a bwo tautieng.} Tahimwo pa apulie ce, be go bo alihi pie ati nina geme pipé ne kon, ke te ni juuju.»
9Lé piténelé wo lépwo Juif, ke lé pii pie ana e pii wo avoka Tertule, ke te a juuju.
E pipwopain wo Paulo
10Wo gupéno, ke e pwo inenaado te Paulo pie me e cihe.
Ke e pii wo Paulo pie: «É te temehi pie, wogo pa apihuô, ke go tauti a amu teme lépwo Juif, he ni jo na hiwon. Ke time uce pinekepé ne tong me é pipwopaing ne he pwahamiim.
11«Go tahimwohi lé, be time uce téele wédenihi celi 12 ni tan na é tuiebé ne *Iérusaléma, me é pipaunu Padué. 12Ke time é uce pine puni ke cine ni apulie ne *huâ iitihi, ke é ne he ni *mwotapitihi, ke é ne ha a pwomwo ubwo Iérusaléma. Ke te tice apulie celi lé pii pie lé aliéo, he celi é ko pwo ninaa. 13Ke é jenaa, ke ni apulie ce, ke time uce jan me lé *pajuujuhi ne tem, nina lé tautiéo kon.
14«A juuju pie pana é âcéi Padaame nge ha a pwaaden [na mwo coho] he é pipwoeabwé te Padué he ni watihenye. Kehe é ne telé, ke a pwaaden naa, ke a gele. Kehe icehi ana woéo, ke é céihi ne ko ati ni *patén de Moosé, me ati ni tii te lépwo péroféta. 1524.15 Ioane 5.28−29Be geme céihi, woéo me ni apulie ce, pie lé o bo mulie mwo na ati nina lé mele ne ha a wâé me a ta. 16Ke é mulang na é te pihane me te tice celi me e pipé ne kong a pwonimung, ne he pwahamii Padué me ni apulie.»
Te tice ta celi é pwo!
17«É ne alecehe ni jo na hiwon na tieéo mu Iérusaléma, ke é mwojuia mwobé, beme é pébé ni mwani bépicani te a bele tong, ke me é pwoâpwailo te Padué. 1824.18 Apostolo 21.12−28Anaa kuti ana é mu ne kon, ne huâ iitihi, ke lé tooéo he é ko panebwénihi a *pwoiitihi ko a bwo wâé genye ne pele Padué. Te tice apulie bééng, ke time é uce cine ni apulie me lé pipwohauli.
19«Kehe icehi ana lé mu lang ne ni béé Juif mu ha a province Asia. Ke hemepie é pwo aceli ta ha a tan naa, ke é mu ko ade na time lé uce mu éni jenaa, beme lé pipé ne kong? 20Mwo te wo lépwo apulie ce mwo, na lé pééo nge ânebuhe a *mwohuô, he ade aceli ta celi lé te alihi ne kong? 2124.21 Apostolo 23.6Ai he nimelé me lé tautiéo, ko ali pwooti li é pii ne ha awiemelé, pie: “É céihi pie, lé o mulie mwo ne ni amele”? Ke é mu ko anaa, na é ko mu éni jenaa ne ânebuhewé.»
Pine ngemwo a bwo tauti Paulo
2224.22 Apostolo 23.26Ke mepwo é ne ko gupéno Félix, ke e te junihe téne ni pwooti ko *a bwo âcéi Padaame. Ke e picéi ngemwo a bwo tauti Paulo. Ke e pii te lépwo Juif pie: «O bo tauti cawi Paulo, hemepie e tuiebé wo Lisias, pa apihuô te ni coda.»
23Ke e pii te pa céiu caa te coda pie me e wéi Paulo ne he karépu, ke me time e uce cieeng me pwohauli ten, ke me e te patupwo ne te ni béén me lé âbé caniêeng. [Ke e engen wo Félix.]
24Pwo ni tan he pwocehin, ke lu tuiebé wo Félix me Drusile24.24 Drusile—Ê pwaadeni pa daame Agripa II, ke ê pwaadeni Bérénice. Omehi a Apostolo 25.13., ê mwoden, ê toomwo Juif. Ke lu pwo me e âbé wo Paulo, ke lu tabemieng he e cihe ko a céihi ne ko Iésu Kériso.
25Kehe icehi ana me e cihe ko a mulie ha a *mwomwon ne he pwahamii Padaame, me a bwo pipwoiipikenye, me a tautinaado te Padué na e bo âbé, ke mwoti Félix, ke e pii te Paulo pie: «É jenaa ni, ke genye o mwo pacuwohi ali pitihi tenye. Ke wâé heme go mwo engen kojaéo, ke hemepie pwo ace benaamwon dong, ke é bo todeko mwo.» 26Be e te niimihi wo gupéno Félix pie, me e bo ne ten ce mwani wo Paulo. É mu ko anaa, na e pwo me lé te cuwo ko pébé céiieng Paulo, beme lu picihe.
Paulo ne ânebuhe gupéno Festus
27Caa âdé na alo jo, ke e taatéé gupéno Félix wo Porcius Festus. Kehe icehi ana wo Félix, ke e te pwo me e te mu he karépu wo Paulo, beme lé te piwâéeng wo lépwo Juif.
251E tuie ne ha a province *Judé wo gupéno Festus, ke cié ni tan alecehen, ke e taa mu Césaré ne *Iérusaléma.
Lé pipé mwo ne ko Paulo
225.2 Apostolo 24.1Ke lé pitéteiminaado ten ne ko Paulo wo lépwo caa te lépwo *apwoâpwailo, me ni apulie na piubwo jélé mu pele lépwo *Juif. 325.3 Apostolo 23.15Lé cuwokon me ileeng pie me e pwo me e âbé ne Iérusaléma wo Paulo. Be wo lépwoje, ke lé te pwo a céiu huô, beme lé bo taunueng ne pwo pwaaden.
4Ke e hegi ne telé wo Festus pie: «Ûhu, be lé wéieng ne Césaré, ke woéo, [ke time uce bwoliéo Iérusaléma] ke é o caa te engemwo. 5Ke wâé heme lé opé céing ne Césaré wo lépwo apihuô tewé. Ke mepie pwo ace naado celi ta celi e pwo wo pa apulie naa, ke lé bo pii nelang.»
Paulo ne he mwopitautinaado
6E te ju mu pelelé he na 8 ai 10 ni tan wo Festus, ke e homwo Césaré. Ke é ha acaama hen, ke e taa he mwopitautinaado, ke e pihuôhi ne telé pie me lé pébé Paulo. 725.7 Apostolo 24.5−6Ke me e tehenebé wo Paulo, ke lé aujenieng wo lépwo Juif na lé opé mu Iérusaléma. Ke hiwon ni naado na lé pipé ne kon kon na te nihe ta. Kehe icehi ana time uce jan me lé *pajuujuhi.
8Ke e hegi wo Paulo me pipwopain, ke e pii pie: «Te tice aceli é pwotahi ne ko ni patén de lépwo Juif, ke é ne ko a *mwaiitihi, die ko pa daame ubwo César.»
9Nime Festus me lé piwâéeng wo lépwo Juif, ke e hegi ne te Paulo pie: «Nimem me go taa Iérusaléma, beme é bo tautiko nelang?»
Nime Paulo me e tautieng wo César!
10Ke e pii ten wo Paulo pie: «É cuwo ânebuhe a mwotautinaado te César, ke o bo te tautiéo nelang. Be go caa te temehi ehi pie, te tice aceli é pwo celi ta ne ko lépwo Juif. 11Ke mepie é pwo aceli time uce mwomwon, celi jan me taunuéo kon, ke time uce piwâ jo hemepie taunuéo. Ke mepie nina lé pii ne kong, ke me ni gele, ke te tice pace apulie celi pwo mwomwon den me e pééo nge céiilé. Ûhu! Nimung me e tautiéo wo César25.11 Nimung me e tautiéo wo César—Pana e mu ha a tii te lépwo Roma, ke jan me e ilehi me tautieng wo César, pa daame he lépwo Roma, pwohewii a Cour d’appel.!»
12Ke é ne alecehe a bwo picihe te Festus me lépwo apwopitihi, ke e pii te Paulo pie: «Mepie te nimem me e tautiko wo César, ke go bwo te ân!»
Piuti jepule ko Paulo te Agripa II
13É he ni tan alecehen, ke lu tuie ne Césaré wo pa daame *Agripa25.13 Agripa—Agripa II, pa naî pa daame Érode Agripa (omehi a pwahamii tii 12). Pa daame ne Chalcis ne Palestine, ke ni amu na élé cebwon. L’empereur roma, ke e ne ten a mwomwon me e pipégali pa daame he lépwo apwoâpwailo te lépwo Juif. me Bérénice, ê toomwo pwaadeniin, me lu â pwobwocu te Festus.
1425.14 Apostolo 24.27Mwo te hiwon ni tan na lé mwo te mu hen, ke e piuti te pa daame wo Festus nina lé pwo te Paulo, ke e pii ten pie: «Pwo pa apulie na e neeng he karépu wo Félix. 15É he é mu Iérusaléma, ke lé pitéteiminaado wo lépwo caa te lépwo apwoâpwailo, me lépwo apihuô te lépwo Juif, me ilehi pie me e pwocuhinaado.
16«Ke é hegi ne telé pie: “Wogeme lépwo Roma, ke time mu uce wonaa ni huô teme. Be time geme mu uce pwocuhinaado te pa apulie, ânebuhe a bwo tautieng. Be wâé heme e mwo te picihe me lépwona lé pipé ne kon, beme e te pii ce pwooti bépipwopain.” 17Ke é mulang na lé tai tuiebé pelong. Time é mwo uce ucéihi, ke é ha acaama, ke é mu he mwotautinaado, ke é ilehi pie me pébé pa apulie naa.»
Pipééle ko a pwoiitihi telé
18«Lé tehenebé wo lépwo apipé ne kon. É ko niimihi pie, junihe ubwo a ta na e pwo. Kehe icehi ana lé pipé ne kon, ke te piticenaado ne kon. 19Be lé te pipééle ko nina te é ha a pwoiitihi telé, ne ko pace Iésu celi e mele, pana e pii wo Paulo pie e mulie cemwo.
20«Ke time é uce temehi aceli me é pwo, ne ha a bwo picihe telé. Ke é tahimwo Paulo pie, nimen me e â Iérusaléma, me bo tautieng nelang ko ni naado naa. 21Kehe icehi ana e ilehi me e tautieng wo César. Ke é ne a mwomwon pie me wéieng dieli ha ace bwo pawieeng dong, nge céii César.»
22Ke e pii wo *Agripa te Festus pie: «Woéo mwo, ke nimung me é téne pa apulie naa.»
Ke e hegi ne ten wo Festus pie: «Wâé, be é meé, ke go bo te téneeng.»
Lé taa he mwopitautinaado
23É ha acaama hen, ke lu tuie nge he mwopitautinaado wo Agripa me Bérénice, woélé me ni apihuô te ni coda me ni apulie na piubwo jélé ne ha a pwomwo ubwo. [Ke lé te junihe pipaunulu ne ni apulie, pwohewii a bwopwonen delé.] Ke e ne a mwomwon wo Festus pie me lé pébé Paulo.
24Ke e pii wo Festus pie: «Padaame Agripa me tai wogewé ati na wogewé éni peleme, geé ali pa apulie ce. Be pa watihe picihe te ati ni Juif, ne Iérusaléma, ke éni, ke lé caa âbé tooéo ne kon. Ke lé tai pii tong ati pie, wâé heme taunueng.
25«Ke hemepwo é ne kong, ke é tooli pie te tice aceli e pwo celi ta celi me jan me taunueng kon, kehe icehi ana te weeng mwo na e ilehi pie me e â too pa daame César. Ke é niimihi pie me é te patupwoeng ngen.
26«Kehe icehi ana time é uce temehi aceli me é tii nge céii pa daame César ne kon, ke anaa a watihen me é pwo me e cuwo ânebuhewé ati. Te wogo cehi, go pa daame Agripa, na é pine ne kom. Be mepie geé tahimwoeng ati, ke o bo jan me geé pii tong, aceli me é tii nge céii pa daame César. 27Be time uce mwomwon ne kong me é pawie nge céiieng pace apwocuhinaado, heme time uce ju pwéélang ehi ace watihen.»
26E pipwopain wo Paulo ne he pwahamii Agripa
1Ke e pii wo *Agripa te Paulo pie: «É pawie ne tem me go cihe, me go pipwopaim.»
Ke e eti da a in wo Paulo, ke e pii pie:
2«É te junihe pipwodéén, go pa daame Agripa, me é cihe ânebuhem jenaa, me é piwotétaa ko nina lé tautiéo kon wo lépwo *Juif. 3Be go te ju temehi ehi a bwomu tenye ni Juif26.3 Bwomu tenye ni Juif—A pwomwoiu te lépwo Érode, ke time uce lépwo ju Juif. É bwolihi, ke lé bitelé ne ko a pwoiitihi te lépwo Juif, kehe icehi ana time lé uce ju mu ko a bwo pwoiitihi telé., me ni naado na nye mu picihe kon, ke é ileko pie go te ju picani, ke go tabemiéo.»
Lé tai temehi a mulihung
4«Ati ni Juif, ke lé te tai temehi a mulihung, ha atabuhi kon, he é mwo ewa aiu, ne ha awieme a bele tong [ne ha a province Silisi] die *Iérusaléma. 526.5 Filipi 3.5−6Caa bwolihi a bwo temehi nen delé pie, pana é mulie ne pele lépwo *Farasaio, a céiu duaa pwoiitihi na te junihe binyi, na geme mu hen. O te jan me lé *pajuujuhi, hemepie nimelé.
626.6−7 Apostolo 23.6, 28.20«Ke é jenaa ni, ke caa tautiéo, be é céihi pie, o cuwo a bwopiinen ânebun de Padué te ni caa teme. 7Ke lé te céihi ne mwo ko a bwopiinen naa ne ni 12 pwomwoiu *Isaraéla, he lé penem de Padué, ne he ni ju pwonimelé, heme bwén ke pwang.
«Ke é mu ko anaa, na lé tautiéo, go pa daame Agripa, wo lépwo Juif naa. 8Ke wogewé ni Juif jenaa ni, ke he time geé uce mwomwohi pie wo Padué, ke e pwo me lé mulie cemwo ne ni amele?»
Ânebun ke é pipwobwoni Iésu
926.9 Apostolo 8.3«Ânebun, ke é niimihi pie a penem dong, ke me é pwopa me ubwo ne ko a nii Iésu mu Nazaret. 10Ke é hegi mu ko ni caa te lépwo *apwoâpwailo a mwomwon, beme é ne he karépu lépwo apulie ten. Ke te nihe hiwon lépwo béén na é pwo me nelé he karépu ne Iérusaléma. Ke woéo pa céiu mwo, na wâé ne kong a bwo taunuhi apulie. 11É te cuwo ko ahilé ne he ni *mwotapitihi, me cuwokolé me lé pii me ta a nii Iésu. Be te nihe pa a-okéé, ke é pwotahi ne kolé, die he ni pwomwo ubwo na e ité.»
E piuti mwo a bwo todeeng de Padaame
12«Ke weengaa kuti a watihen me é â Damas, imi a mwomwon na lé ne tong wo lépwo caa te ni apwoâpwailo. 13É he geme mwo ko â he pwaaden, go pa daame Agripa, he te ju goahen ehi, ke é alihi a pwéélang na e âbé mu he miiden ne kong me ni bééng, ne ha a pwaaden na geme uti. Ke te junihe pwéélang koja a téale. 14Geme te ju tai tupwo ati ne pwo bwohemwo, ke é téne a pwocihe na e pii tong he pwo *ébéru pie: “Saulo, Saulo, é ko ade na go pwotahi ne kong? O te junihe binyi ne kom me go cuwode Padué26.14 Me go cuwode Padué—A ocine he pwo grek ne ko a haricaan na muhi ten me e piténede pana e tebwo huîin..”
15«Ke é tahimwohi pie: “Wogo ke woo, go pa daame?”
«Ke e hegi ne tong pie: “Woéo Iésu, pana go ko pwotahinaado ne kong. 16Go cuwoda, be é pihabwiiéo tem, ke é pipégaliko beme go pa bépenem dong. Ke bo wogo pa apajuujuéo, ke go bo piuti ana go alihi jenaa, ke go bo piuti mwo nina é bo habwii tem. 17É bo te wéiko mu ha awieme a bele tem, lépwo Juif, me ni béé bele mwo. Ke é neko nge céiilé. 1826.18 Ésaïe 42.16; Éféso 2.2; Kolosé 1.13É pahedeko, beme go tehi ni naamiilé, beme lé o wie mu ha a melepiing, me lé â ha a pwéélang: mu ha a pihuô te *Caatana, nge pele Padué. Be mepie lé céihi ne kong, ke é o pineulé, ke lé o pimu ibu me nina lé céihi ne ko Padué.”»
E pii pwaati Iésu pitihi
19[E pii mwo wo Paulo pie]: «Wonaa go pa daame Agripa, te junihe pwocoon ne kong me time é ténedehi nina é alihi: ni naado na e âbé mu pele Padué. 20Ke é tabuhi pipatemehi a pwooti mu Damas, ke é Iérusaléma, me ati he ni amu te lépwo Juif, ke é ne mwo pele nina time uce ni Juif. Ke é pii telé ati pie: “Geé pininim, ke geé bitekewé ne ko Padué. Ke geé habwii ne he ni bwomu tewé pie, geé caa pininim.”
21«Weengaa kuti a watihen me lé imwiéo ne *huâ iitihi wo lépwo Juif, ke lé pwo me lé taunuéo. 22Kehe icehi ana e te wéiéo dieli ni wo Padué. Ke é ko anaa na é teko pajuujuhi ne he pwahamii ni apulie na wahin ke ubwo jélé.
«Ke mepwo nina é pii, ke time uce pi-ité koja nina lé pii wo lépwo péroféta me *Moosé he ni bwopiinen delé ânebun pie: 2326.23 Luka 24.44−47; 1 Korénit 15.20Wâé heme e picani wo pa *Mesia, ke me e mele, ke me pa bécéiuhen na e mulie cemwo mu ha awieme ni amele, beme e o patemehi a pwéélang te a bele juif me ni béé bele.»
Wâé heme go céihi, go pa daame!
24Me e wonaa a bwo pipwopain wo Paulo, ke e toii da wo Festus pie: «Pipenem a punim, go paje! Go te junihe cémun, ke go caa piolo ko a pitemang dem!»
25Ke e hegi ne ten wo Paulo, ke e pii ten pie: «Ûhu! Time uce pipenem a puning, go gupéno, be te anaa a pwooti na a juuju ke pitemang na é pii. 26E caa te temehi ni naado naa wo pa daame Agripa, be time uce ce naado celi pineduwohi, ke time uce piwâ jo me é pii ten.»
27[Ke e biteeng wo Paulo ne ko pa daame Agripa, ke e tahimwoeng pie]: «Ko go pa daame, go te céihi ne ko lépwo péroféta? É te temehi pie go te céihi ne kolé…»
28Ke e pii ten wo Agripa pie: «Go te niimihi kuti pie me é te pwome céihi ne ko Iésu ni?!»
29Ke e hegi ne ten wo Paulo pie: «Hemepie éni ai bo é, ke bo te wonaa, pwohewii ana nime Padué kon! Be nimung me geé pwohewiiéo, go pa daame Agripa, me wogewé ati na geé ko tabemiéo jenaa. Kehe icehi ana me time uce ciekewé ko itihe toki pwohewiiéo!»
Tice aceli e pwo celi ta wo Paulo
30Nebwén, ke lé tai cuwoda ati wo pa daame, ke wo gupéno, ke wo Bérénice me ati ni béén na lé mu lang. 31Ke lé wie, ke lé pipii telé pie: «Wo pa apulie ce, ke te tice aceli e pwo celi ta, celi o jan me e pwokarépu kon, ke me taunueng.»
32Ke e pii wo Agripa te Festus pie: «Éa kuti. Ke hemepie time e uce ilehi me tautieng ne pele pa daame ubwo, ke me o te jan me patupwoeng mwo.»
27Ne Paulo nge Rome
1É he caa pii pie, me geme â pwo ong nge Itali, ke lé ne Paulo me lépwo béé apwocuhinaado ne te pa caa te coda na pii kon pie Julius, pa béé ni coda na lé wéa ko pa daame ubwo telé. 227.2 Apostolo 19.29Geme taa pwo ong mu Adramite na me e â he ni atii ne ong ne ha a province Asia. Geme tai engen me Aristarke, pa apulie Macédoine mu ha a pwomwo ubwo Tésalonik.
3É ha a tan alecehen, ke geme tehene nge Sidon. Ke e pwopweehi ne ko Paulo wo Julius, ke e neeng me e â céii lépwo béén, ke me e hegi mu kolé a wâé.
4Geme engen mulang, ke geme âmwonuhi a één Chipre, beme geme taduwo, be udan ne kome. 5Alecehe a bwo hagéi na a jié Silisi me Pamfili, ke geme tehene nge Mira ha a province Lisi. 6Ke é lang, ke wo pa caa te coda, ke e tooli a ong mu Alexandri, na e â Itali, ke e pwo me geme taa pwon.
7É he na hiwon ni tan, ke geme te ju piân âmimihi, be te nihe binyi. Ke geme tehene nge mwonuhi a pwomwo ubwo Cnide, ke pwocoon me geme teda lang, be ubwo a dan. Ke geme â he déme a één Krète, he bebenihe a miin Salmoné. 8Ke te nihe binyi me geme wédenihi, ke geme tehene nge ha a duaan na pii kon pie Bons Ports, mwonuhi a pwomwo ubwo Lasé.
Caa a benaamwon ko ta-amu
9Geme te nihe patieden ni benaamwon na hiwon, ke caa abwobwo me geme tee ân, be caa a benaamwon ko udan. Be e caa âdé a tan ko pipwodéén ko a *pipaciile27.9 Tan ko pipwodéén ko a pipaciile—Tan ubwo ko a wole septembre. Omehi mwo Tan ubwo ne ha a Niinaado (Vocabulaire) ha anebwén ko a tii.. É mu ko anaa, ke e pii te lépwo béén wo Paulo pie: 10«É alihi pie a bwo engen denye, ke abwobwo. A ong ke ni ânen, ke o tanahi, ke wogenye, ke wieli genye o patieden ni mulihenye.»
11Kehe icehi ana wo pa caa te coda, ke e ténedehi ana lu pii ten wo pa apihuô pwo ong, me pa eapwihi ong koja nina e pii ten wo Paulo. 12A atii ne ong, ke time uce wâé ne ko ni ta-amu. Ke hiwon lépwona lé mu pwo ong, na nimelé me lé engen mulang, beme lé hane me lé teda Fénix, atii ne ong ne Krète, he na picidin lang27.12 Picidin lang—Grek: Picidin lang, be e biteeng nge he sud-ouest ke a nord-ouest., beme lé mu lang ha a benaamwon ko ta-amu. 13Pwo a dan na e picuu âmimihi bé mu he sud, ke ni apulie ha ali ong, ke lé niimihi pie o caa wâé ne kolé. Lé céi a pehinyu, ke lé engen uti a één Krète.
A udan
14Te ju é alecehen, ke e wiebé a dan mu pwo ali één, na te junihe pwo niihen. 15Ke e cuutééhi ali ong, ke pwocoon me pwo ace bwopwonen, be te nihe ubwo a dan. Ke geme necu me cuutéékeme. 16Geme â he déme a cuwo nahi één na pii kon pie Kauda. Ke binyi me geme ne da a nahi ong na geme teuu.
17Alecehe a bwo céida pwo ong, ke lé cie ni piduaan ko ni tai wo lépwo apenem ne ko a pilehe ong, be abwobwo pie geme o teda pwo a bwowon Sirte [cebwo Libi]. Lé pawie a nyu me e pulaa nge he tabe27.17 Lé pawie a nyu me e pulaa nge he tabe—ai Lé neole a niê., ke lé ne a dan me cuutéékeme.
18É ha acaama, ke caa junihe pwo niihe a udan, ke lé tahi ne pwo tabe ni âicu na mu ha ali ong wo lépwo apenem. 19É ha acaama, ha a béciéhe ni tan, ke lé tahi ne pwo tabe a ééniê me ni niê pwo ong.
20É he na hiwon ni tan, ke pwocoon me geme alihi a téale ai ni ceni27.20 Pwocoon me geme alihi a téale ai ni ceni—Te tice bwopwonen me lé pé ce ja telé ne ko ni ceni.. Ke mwo te nihe pwo niihe a udan, ke caa time geme mwomwohi pie geme o mulie. 21Caa bwolihi na time geme uce wiinaado.
E pamwoiu lépwo béén wo Paulo
Ke e cuwo ha awiemelé wo Paulo, ke e pii telé pie: «Lépwo bééng, é hemepie geé teko ténedehi ali é pii tewé pie, me time nye uce engen mu Krète, ke me time e o uce tuie ne konye aceli woni. 22É pii tewé pie: Geé mwoiu! Be o te tice pace béénye celi e o mele, kehe o te icehi a ong na nye o patieden.
23«Woéo pa apulie te Padué, ke pa apenem den, ke é tibwén, ke e âbeetiéo wo pa *âcélo ten, 2427.24 Apostolo 23.11ke e pii tong pie: “Go nemwo pwo me mwotiko, go Paulo, be o bo tautiko ne ânebuhe César, pa daame ubwo te lépwo Roma. Ke wonaa mu kom, ke wo Padué, ke e o pwo me lé mulie wo lépwona lé âcéim.”
25«Lépwo bééng, geé mwoiu! Be é céihi ne ko Padué. Éa, e o te pwo ana e pii tong. 2627.26 Apostolo 28.1Kehe genye o teda pwo ace één.»
Lé âmwonuhi amu
27Caa a bé14 he ni bwén, ke a udan, ke e teko cuutéékeme nge pwo a tabe Méditérané27.27 Méditérané—Grek: Adriatike.. Ke é ha awieme bwén, ke wo lépwo apenem pwo ong, ke lé piténe ne kolé pie, geme caa âmwonuhi a céiu amu. 28Lé tahi ne pwo tabe a béja na imwi ko tai, ke lé tooli pie 37 mètre a bwo numwihi na a tabe. Ke lé piân, ke lé tahi mwo ali béja, ke lé tooli pie 28 mètre a bwo numwihi na a tabe. 29Abwobwo jélé pie o tanahi a ong ne ko ni péi. Ke lé tahi ni nyu na paa alece, ke nimelé me e epin a pwopwang.
30Ke lé neole he tabe a nahi ong wo lépwo apenem pwo ong, ke lé pii pie: «Geme mwo â tahi ni nyu ânebuhe a ong ubwo tenye ati.» Kehe time uce a juuju, kehe lé pwo me lé cela mu ha ali ong.
31Kehe e pii wo Paulo te ni coda me pa caa telé pie: «Mepie time lé uce mu pwo ong wo lépwo apulie ce, ke o pwocoon me geé mulie.»
32Ke lé tahagéi ni tai ko ali nahi ong wo lépwo coda, ke lé pawie me e â pwo tabe.
E pamwoiulé mwo wo Paulo
33Ânebuhe a pwopwang, ke e pii telé wo Paulo pie: «Jenaa, ke caa a bé14 he ni tan na geé uca, ke geé mu, he time geé uce wiinaado. 34É pamwoiukewé me geé wiinaado, beme pwo niihewé, ke me te tice celi tookewé.»
35Alecehe a bwo cihe telé, ke e pé a pwoloa, ke e pipwo-olé te Padué ne ânebuhelé ati, ke e patihi a pwoloa, ke e wiinaado. 36Tai woélé ati, ke lé mwoiu, ke lé wiinaado mwo. 37Pwo 276 a jéhikeme ati ne ha ali ong. 38É he caa nebwén na lé wiinaado, ke lé tahi ne pwo tabe ni blé beme pwia a ong.
Lé teda pwo a bwowon
39É he pwang, ke wo lépwo apenem pwo ong, ke time lé uce temehi pie ade één, kehe lé alihi a ooluun ke a nicepwon. Lé hane ace bwopwonen beme lé pé die lang a ong, hemepie jan. 40Lé tuwo ni nyu, ke lé pawie ne he tabe. Ke lé tuwo mwo ni tai ko a eaong. Ke lé ne a niê pwo ong ânebuhe a ong, beme e péékeme da ticepwon na a dan. 41Kehe lé teda pwo a bwowon, ke caa pwocoon me e pipenem na a ong. A ânebuhen, ke e wie nge he ni won, ke pwocoon me e wie. Ke lé tabuluhene a alecehen ne ni jié na pwo niihen.
Lé tai mulie
42Nime lépwo coda me lé taunu lépwo apwocuhinaado, beme te tice paceli e cela heme lé ko éoom. 43Kehe e pacuwolé wo pa caa telé, be nimen me e celuimi Paulo. Ke e pii te lépwona lé temehi éoom pie, me woélé lépwo bécéiuhen na me lé téele ne pwo tabe beme lé taa huâiu. 44Ke wo lépwo béén, ke lé bwo âcéilé pwo ce meacuwo ai ce pihe a ong, ke wonaa a bwo â teda telé ati ha amu. Tai wogeme ati, ke geme tai mulie.
28Paulo ne pwo a één Malte
1Alecehen, ke geme temehi pie a één naa, ke a niin pie Malte. 228.2 2 Korénit 11.27Ke lé hegikeme wo lépwo apulie lang, ke lé te nihe picani teme ehi. Ke he te nihe ubwo a ute me a bwala, ke lé patéi a miû na nihe ubwo, ke lé ne me geme pwocadéu. 3Ke e pé ni uluhe acuwo wo Paulo beme e tahi da pwo miû, ke pwo pa bwien na e â wie mu hen ko a éle, ke e wii a i Paulo.
4Ke é he lé alihi a bwien he e tetelu ko a in wo lépwo apulie ha amu naa, ke lé pipii telé pie: «Éé! Geé alihi, wo pa apulie ce, ke pa ataunuhi apulie, be caa celuimieng koja a jié, kehe icehi ana e pwocuhinaado ten wo pa duéé henye, ke e pwo me e mele.»
528.5 Maréko 16.18Kehe icehi ana e tagiliihi a in wo Paulo, ke e tupwo ne pwo miû ali bwien, ke time uce picunu nang kon.
628.6 Apostolo 14.11Ke lé omeeng wo lépwoli apulie, be lé niimihi pie, o cibu nang, ai e o te ju pwome tupwo, ke me e mele. Ke caa ju bwolihi a bwo omeeng delé, ke he lé alihi pie time uce ko cunu nang, ke pitaatééhi ni bwo niimihinaado telé, ke lé pii pie: «Ûhu! A duéé!»
E pwo me tieden ni cunu
7É ha a duaan naa, ke pwo a duaan de Publius, pa apulie na nihe piubwo nang ne pwo a één naa. Wo paje, ke e te nihe hegikeme ehi. Ke geme pimu pelen, he na cié ni tan. 8Kehe te nihe cunu pa caa ten, be piéle nang, ke e pitebwohi cewéle, ke e tee pule. Ke e ân wo Paulo me e â alieng, ke e ne ni in huîin, ke e pwoiitihi ten, ke caa tieden a cunu kon.
9Ke é alecehen, ke lé âmwobé ati ni béé cunu mu ha a één naa, ke e pwo me tieden ni cunu kolé. 10Ke lé te nihe pipaunukeme. Ke é he caa nebwén a bwo mu teme lang, ke lé ne teme nina nihe pwonaado ne kon ne ko a bwo engen deme.
E tuie nge Rome wo Paulo
11Caa ju cié wole ko a bwo mu teme [pwo a één Malte]. Ke nebwén, ke geme taa pwo ong mu Alexandri, na a niin pie Kastor me Polux28.11 Kastor me Polux—Ni nii lupwo duéé he tabe lupwo péidu te lépwo Grek. A niilu mwo pie Les Dioscures., a ong na e teko mu lang ha a benaamwon ko ta-amu. 12[Ke geme engen] ke geme tuie nge Sirakuse, ke geme mu lang he na cié ni tan.
13Ke é mulang, ke geme téte uti a amu, ke geme tuie nge Régio. Ke é ha acaama, ke e tahieng a dan na e âbé mu he sud. Ke alo ni tan deme, ke geme bwo tuie nge Pouzole, atii ne ong. 14Ke geme tooli nelang lépwo acéihi, ke lé ilekeme me geme mwo te ju pwome mu pelelé he celi céiu naadenitan. Ke geme mwo ju pwome mu pelelé. Ke nebwén, ke geme bwobe â *Rome.
15Ke é he lé téne a jepule kome wo lépwo acéihi na lé mu Rome, ke lé âbé benikeme ne ha Api-icu te Apius, ke é ne he ni Mwowiinaado na Cié. Ke, me e alilé wo Paulo, ke te nihe piwâénimen, ke e pwo-olé te Padué.
E pacihe lépwo Juif ne Rome
16É he geme tehene nge Rome, ke lé ne te Paulo a mwomwon me e mu ha a céiu mwa, ke céiu pa coda na wéa kon.
17Cié ni tan alecehen, ke e tode lépwo caa te lépwo *Juif ne Rome wo Paulo. Ke e pii telé pie: «Lépwo âjiénung, te tice aceli é pwo ne ko a puapulie tenye ai a bwomu te ni caa tenye. Kehe icehi ana lé neéo he karépu ne *Iérusaléma, ke é mulang, ke lé neéo te lépwo Roma. 1828.18 Apostolo 26.31Ke lé tautiéo wo lépwo Roma, ke nimelé me lé pawieéo, be te tice watihenaado celi lé tooli ne kong, beme lé taunuéo.
1928.19 Apostolo 25.11«Kehe icehi ana wo lépwo Juif, ke te muhi telé, ke é caa ju ilehi me é taa die pele César, pa daame ubwo. Kehe icehi ana time uce nimung me é pipé ne ko a puapulie tong. 2028.20 Apostolo 26.6−7É mu ko anaa, na é ilehi me é alikewé, ke me é cihe tewé. Be wonaa mu ko pa *Mesia na genye ucéieng, ati wogenye a puapulie *Isaraéla, na cieéo ko ni tai toki ce.»
21Ke lé hegi ne ten pie: «Time geme uce hegi ace tii kom mu *Judé. Te tice pace béénye celi e âbé pwojepule teme kom, ai me e pii me ta ne kom. 2228.22 Apostolo 24.14Kehe icehi ana nimeme me go pii teme ehi a pwoiitihi naa, be geme téne pie, nihe piikewé me ta pitihi.»
E pipatemehi Iésu telé
23Ke lé picéi a tan. Ke hiwon nina lé âbé céiieng ne ha a mwa na e mu hen wo Paulo. Ke tabuhi ko acaama die ko a babwén, ke e cihe telé ko a *Mwametau te Padué, ke e pwo me e habwii telé ni pwooti ko Iésu, ne he ni *patén de Moosé, ke é ne he ni tii te lépwo péroféta.
24Wo lépwo béén, ke lé céihi ne kon, ke wo lépwo béén, ke te muhi telé me lé céihi. 25Ke é he time lé uce piténelé hadeniilé, ke lé pwo me lé engen. Ke e pii telé a bénebwéne pwooti wo Paulo pie: «E te ju cihe ehi na a *Jenen Iitihi te lépwo caa tenye, mu ko Isaia pa péroféta, pie:
26Go â pii te a puapulie naa pie:
“Geé tee téne taaci,
kehe time geé uce temehi.
Geé tee omehi taaci,
kehe time geé uce alihi temehi.”
27[É pii ne kolé:
Mwoiu a puni a puapulie ce.]
Capuhi ni pwonimelé.
Bwéjé ni pwojéénelé.
Bwi ni naamiilé.
Be time uce nimelé
me lé alihi ko ni naamiilé,
ke me lé téne ko ni pwojéénelé,
ke me lé temehi ko ni pwonimelé.
Te muhi telé me lé bitelé bé céiiéo,
me lé taatééhi ni mulihelé,
ke me é o pwo me wâé jélé.» Ésaïe 6.9−10
28E pii telé mwo wo Paulo pie: «Wâé heme geé temehi ehi a céiu naado: E nebé a Pwooti Wâé wo Padué, me de lépwona time uce lépwo Juif. Ke lé o téne.»
{ 29Ke nebwén, ke lé engen wo lépwo Juif, ke lé te nihe picihe kon.}
E pacémuni nina lé âbé céiieng
30Mepwo é ne ko Paulo, ke e mwo tee mu ha a mwa na e pwocuhin, he na alo ni jo28.30 Wieli lé pawie Paulo wo lépwo Roma, alecehe lupwo jo na alo. Ke e bo pwo a béciéhe bwo engen den, na time uce piuti ne ha a Tii Iitihi. Wieli e â caniê lépwo acéihi ne Akaï (Grèce). Ke wieli e â die Espagne mwo. Omehi a Roma 15.24 ke 28. E tii a bécéiuhe tii ten ne te Timoté, ke a tii te Tit ha a benaamwon naa. Ke é alecehen, ke wo Néron, pa daame he lépwo Roma, ke e pwo me lé imwieng mwo. Ke lé taunueng nge ha a jo 67 ne Rome.. Ke e hegi ati nina lé âbé omeeng. 31Ke e cihe telé ko a Mwametau te Padué, ke e pacémunilé ati ko Padaame Iésu Kériso. Ke te tice celi me lé pacuwoeng ne ha a bwo cihe ten.