Ri nabꞌey wuj rutzꞌibꞌan kan ri apóstol Pablo chake ri hermanos ekꞌo pa tinamit Corinto

1

Ri Pablo nduteq ruxunaqil kiwech ri hermanos aj Corinto

1Riyin Pablo, yin oyon chin xinok apóstol chin ri Cristo Jesús, roma jariꞌ rurayibꞌel ri Dios. Riyin rachibꞌilan ri hermano Sóstenes nitzꞌibꞌaj e re wuj reꞌ, 2chiwa rix ri rix richin ri Dios ri ndimal iwiꞌ pa tinamit Corinto, ri rix chꞌajchꞌojrisan roma ri Cristo Jesús ri achoq ikꞌin xe jun ibꞌanun, y rix oyon chin ngixok chin ri loqꞌolej rutinamit ri Dios,1:2 Ro. 1:7 junan kikꞌin konojel ri ndikiyaꞌ ruqꞌij ri Qajaw Jesucristo pa teq kitinamit, ri Kajaw rejeꞌ y Qajaw chuqaꞌ roj. 3Ri Qatataꞌ Dios y ri Ajaw Jesucristo kin ta xtikiyaꞌ ki-favor pa iwiꞌ y xtikiyaꞌ chuqaꞌ uxlanen pa iwánima.

Ri Pablo ndimatioxin chare ri Dios

4Jumul nimatioxij chare ri nu-Dios iwoma porque rijaꞌ ruyoꞌon ri ru-favor pa iwiꞌ, y reꞌ roma ri Cristo Jesús ri achoq ikꞌin xe jun ibꞌanun. 5Y roma rijaꞌ ri achoq ikꞌin xe jun ibꞌanun, xixbꞌeyomer rikꞌin nojel ruwech etamabꞌel pataneq rikꞌin rijaꞌ, y rikꞌin chuqaꞌ ri jabꞌel rubꞌixik ndibꞌen ri etamabꞌel riꞌ. 6Rikꞌin ri keriꞌ rubꞌanun ri Dios chiwa, kin ndiqꞌalajin pa ikꞌaslen ri nutzijon kan chiwa pa ruwiꞌ ri Cristo. 7Y nixta jun chikiwech ri jalajaj loqꞌolej sipanik ri nduyaꞌ ri Dios ri man ta ruyoꞌon chiwa chin ndikusaj, mientras bꞌaneq iwánima chiroyobꞌexik1:7 Fil. 3:20 chi nduqaqa ri Qajaw Jesucristo. 8Ri Dios ndubꞌen chuqaꞌ chiwa chi jumul kaw ngixpeꞌeꞌ pa rubꞌey chin ma ngixtzaq1:8 2Ts. 3:3 hasta jampeꞌ ndekꞌis nojel, chin keriꞌ chupan ri qꞌij atoq nditzolij pe ri Qajaw Jesucristo,1:8 2Co. 1:14 nixta jun mak xtilitej pa ikꞌaslen. 9Y qetaman chi ri Dios ma ndujel ta ruwech rutzij y kin ndubꞌen wi ri ndubꞌij,1:9 Dt. 7:9; He. 10:23 y ja rijaꞌ ri xixoyon chin jun ibꞌanun rikꞌin ri Rukꞌajol. Y riꞌ ja ri Qajaw Jesucristo.

Ri Pablo ndubꞌij chake ri hermanos chi ma kaꞌi-oxiꞌ kiwech tikibꞌen qa

10Hermanos, nikꞌutuj kamelal chiwa pa rubꞌiꞌ ri Qajaw Jesucristo, chi rix iwonojel xe jun ruwech itzij tibꞌanaꞌ, y ma kaꞌi-oxiꞌ iwech tibꞌen qa, xa kin chaj tikꞌuaj iwiꞌ. Tibꞌanaꞌ chi ri ndinaꞌ y ri ndinuk pa iwánima xe jun ruwech. 11Nibꞌij keriꞌ chiwa, porque ri aj pa rachoch ri xta Cloe xukibꞌij chuwa chi kꞌo oyowal chiꞌikajal. 12Ri niwojoꞌ nibꞌij chiwa jareꞌ: Chiꞌikajal rix ekꞌo ri ndikibꞌij: Riyin woqan ri Pablo. Chꞌaqa chik ndikibꞌij: Riyin woqan ri Apolos.1:12 Hch. 18:24 Chꞌaqa chik ndikibꞌij: Riyin woqan ri Cefas.1:12 Jn. 1:42 Y chꞌaqa chik ndikibꞌij: Riyin ja ri Cristo woqan, ngechajeꞌ. 13Pero riyin nibꞌij chiwa: ¿Kaꞌi-oxiꞌ kami eleneq ri Cristo?1:13 Ef. 4:4-6 ¿Ja kami riyin Pablo xiken cho cruz iwoma? ¿Pa nubꞌiꞌ kami riyin xibꞌen bautizar iwiꞌ? 14Riyin nimatioxij chare ri Dios chi nixta jun chiꞌikajal rix nubꞌanun bautizar, xa kin xe wi ri hermano Crispo y ri hermano Gayo.1:14 Ro. 16:2315Chin keriꞌ ma jun xtibꞌiꞌin chi yin bꞌanayon bautizar richin, y romariꞌ yin roqan. 16Wokami nikꞌuxlaꞌaj chi xenbꞌen chuqaꞌ bautizar ri ekꞌo pa rachoch ri Estéfanas,1:16 1Co. 16:15 pero ma nikꞌuxlaꞌaj ta si kꞌa kꞌo más enubꞌanun bautizar chiriꞌ pa tinamit Corinto. 17Porque ma yin rutaqon ta ri Cristo chin ngenbꞌen bautizar wineq; yin rutaqon chin nitzijoj ri utzulej teq tzij chin kolotajik. Y atoq ngichꞌaꞌa, ma ngichꞌaꞌa ta rikꞌin aj rochꞌulew nojibꞌel, ma kꞌateꞌ tinbꞌen chare rukamik ri Cristo cho cruz chi ma jun reqalen.

Rikꞌin ri Cristo ndiqꞌalajin ri ruchuqꞌaꞌ y ri runojibꞌal ri Dios

18Porque ri tzij ri ndichꞌaꞌa pa ruwiꞌ rukamik ri Cristo cho cruz, pa kiwech ri wineq ri ebꞌaneq chupan ri bꞌey chin ma ngekolotej ta, xa achel chꞌujulej teq tzij keriꞌ, pero chaqe roj ri roj bꞌaneq chupan ri bꞌey chin ngojkolotej, ri tzij riꞌ kin nimalej ruchuqꞌaꞌ ri Dios. 19Porque chupan ri rutzij ri Dios tzꞌibꞌan kan, kereꞌ ndubꞌij:

Riyin nikꞌis ruqꞌij ri kinojibꞌal ri wineq tzꞌan aj rochꞌulew nojibꞌel kꞌo kikꞌin,

Y nisuqꞌ rubꞌeyal ri kikꞌoxoman ri santienta ngekꞌoxoman.1:19 Is. 29:14

Keriꞌ ndubꞌij ri rutzij ri Dios.

20Romariꞌ nibꞌij: ¿Achike xbꞌanatej rikꞌin ri kinojibꞌal ri wineq tzꞌan aj rochꞌulew nojibꞌel kꞌo kikꞌin? ¿Achike xbꞌanatej rikꞌin ri kinojibꞌal ri tijonelaꞌ chin ri ley? Y ¿achike xbꞌanatej rikꞌin ri kinojibꞌal ri wineq ri ndikichololej rubꞌeyal ri ndajin wokami? Ri xbꞌanatej, jareꞌ: Ri Dios xusuqꞌ rubꞌeyal ri aj rochꞌulew teq kinojibꞌal1:20 Is. 44:24, 25 ri wineq riꞌ. 21Porque ri Dios roma ri santienta nojibꞌel ruchajin, kin rubꞌanun chik ruwech chi ri wineq ma roma ta ri aj rochꞌulew nojibꞌel kichajin xtiketamaj achike rijaꞌ. Xa kin xqaꞌ chuwech chi roma rutzijoxik rukamik ri Cristo cho cruz ngerukal ri wineq ri ngetaqin richin, maske chake chꞌaqa, ri tzij riꞌ xa chꞌujulej teq tzij.

22Keriꞌ nibꞌij, porque ri israelitas ndikajoꞌ chi ngebꞌanatej chikiwech retal ruchuqꞌaꞌ ri Dios chin ndikitaqij, jakꞌa ri ma israelitas ta ndikajoꞌ ndikakꞌaxaj tzij ri ndukꞌen pe nojibꞌel chake. 23Pero roj ndiqatzijoj rukamik ri Jesús cho cruz. Ja rijaꞌ ri xtaq pe roma ri Dios chukolik ri rutinamit, y ri kamik ri xuqꞌasaj, chake ri israelitas xa ma jun rubꞌeyal,1:23 Is. 8:14, 15 porque pa kiwech rejeꞌ ri Jun nditaq pe ma ndiken ta, y chake ri ma israelitas ta, ri rutzijoxik ri kamik riꞌ xa chꞌujulej teq tzij. 24Jakꞌa chaqe ri roj oyon roma ri Dios chin ngojkolotej, chi israelitas y ma israelitas ta, ri rukamik ri Cristo jariꞌ ri nimalej ruchuqꞌaꞌ1:24 Ef. 1:19, 20 y runoꞌoj ri Dios.1:24 Col. 2:325Porque ri rukamik ri Cristo ri rutaqon rutzijoxik ri Dios, y pa kiwech ri wineq xa chꞌujulej teq tzij, ja rikꞌin riꞌ ndiqꞌalajin chi más nim runojibꞌal ri Dios ke chuwech ri kinojibꞌal ri wineq. Keriꞌ chuqaꞌ ri rukamik ri Cristo, ri ndikibꞌij ri israelitas chi ndukꞌut chi ri Dios maneq ruchuqꞌaꞌ, ja rikꞌin riꞌ ndiqꞌalajin chi kin más nim ruchuqꞌaꞌ ri Dios ke chuwech ri kuchuqꞌaꞌ ri wineq.

Ri kitaqin ri Cristo ma utz ta chi ndikinimrisaj kiꞌ

26Hermanos, rix ri rix oyon roma ri Dios, tikꞌuxlaꞌaj chi ma rix kꞌiy ta ri kꞌo aj rochꞌulew nojibꞌel iwikꞌin, ma rix kꞌiy ta chuqaꞌ ri kꞌo uchuqꞌaꞌ pa iqꞌaꞌ, y ma rix kꞌiy ta ri iwalaxibꞌen chi nimalej iqꞌij. 27Pero xa ja ok ri wineq ri ma jun ok kinojibꞌal xeruchaꞌ ri Dios, chin ngerukꞌixbꞌisaj ri wineq ri santienta aj rochꞌulew nojibꞌel kꞌo kikꞌin, y ja ok ri wineq ri nixta jun ok uchuqꞌaꞌ kꞌo pa kiqꞌaꞌ xeruchaꞌ, chin ngerukꞌixbꞌisaj ri wineq ri kꞌo uchuqꞌaꞌ pa kiqꞌaꞌ. 28Xeruchaꞌ chuqaꞌ ri más maneq ok kiqꞌij, keriꞌ chuqaꞌ ri ma ngeꞌojowex ta chochꞌulew y ri nixta jun ok keqalen pa kiwech ri wineq, chin nduqasaj kiqꞌij ri kin kꞌo keqalen pa kiwech ri wineq, 29chin keriꞌ, nixta jun wineq xtunimrisaj riꞌ chuwech ri Dios. 30Pero roma ri Dios, rix jun ibꞌanun rikꞌin ri Cristo Jesús ri achoq ikꞌin qilon ri nojibꞌel pataneq rikꞌin ri Dios, y roma ri Cristo nixta jun chik qamak qeqalen1:30 1Co. 6:11 chuwech ri Dios, kin loqꞌolej bꞌanun chare ri qakꞌaslen y roj loqꞌon chin xojelesex pa ruqꞌaꞌ ri tzꞌamayon qichin. 31Romariꞌ kereꞌ ndubꞌij chupan ri rutzij ri Dios: Ri ndirajoꞌ nim ndunaꞌ chare,1:31 Jer. 9:23, 24; 2Co. 10:17 nim tunaꞌ chare roma ri rubꞌanun ri Ajaw pa rukꞌaslen. Keriꞌ tzꞌibꞌan kan.

2

Rutzijoxik rukamik ri Cristo cho cruz

1Hermanos, atoq xibꞌeqaqa chiꞌikajal, ma xichꞌaꞌa ta chiwa rikꞌin tzij ri cuesta ngekꞌoxomex,2:1 2Co. 11:6 nixta rikꞌin aj rochꞌulew nojibꞌel chin xintzijoj chiwa ri ma kin ta qꞌalej rubꞌeyal ojer kan y wokami xqꞌalajrisex. 2Riyin atoq kꞌajani kibꞌeqaqa chiꞌikajal, xinyaꞌ pa wánima chi ma jun chik achike más netzijoj chiwa, xa kin xe ri Jesucristo y ri rukamik cho cruz.2:2 Gá. 6:143Y atoq xikꞌojeꞌ chiꞌikajal chin xinbꞌen rusamaj ri Dios, xa maneq ok wuchuqꞌaꞌ, nuxibꞌin wiꞌ y hasta ngibꞌarbꞌot. 4Atoq xintzijoj rutzij ri Dios chiwa, ma xichꞌaꞌa ta rikꞌin aj rochꞌulew nojibꞌel chin ta xinqasaj ijolon. Pa rukꞌexel riꞌ, ri tzij xenkusaj xtzꞌetetej chi qetzij, roma ri nimalej teq achike xubꞌen ruchuqꞌaꞌ ri Espíritu Santo chiꞌikajal, 5chin keriꞌ rix ndikuqubꞌaꞌ ikꞌuꞌx rikꞌin ri ruchuqꞌaꞌ ri Dios,2:5 2Co. 4:7 y ma rikꞌin ta aj rochꞌulew nojibꞌel.

Ri nojibꞌel pataneq rikꞌin ri Dios, ja ri Espíritu Santo ndiqꞌalajrisan richin

6Kin qetzij, roj ndiqatzijoj nojibꞌel chake ri ndikikꞌoxomaj y ndikibꞌen ri ndubꞌij ri rutzij ri Dios, ri ekꞌiyineq pa kikꞌaslen chuwech ri Dios, pero ri nojibꞌel ndiqatzijoj, ma aj rochꞌulew ta nojibꞌel, nixta ri kinojibꞌal ri kꞌo uchuqꞌaꞌ pa kiqꞌaꞌ chochꞌulew, ri xa ngekꞌis. 7Ri nojibꞌel ri ndiqatzijoj roj, ja ri nimalej nojibꞌel pataneq rikꞌin ri Dios, ri ewan rubꞌeyal jumbꞌey kan. Ri nimalej nojibꞌel riꞌ, ri Dios rubꞌanun wi pe ruwech xe atoq kꞌajani titzꞌukutej pe ri rochꞌulew chin nduqꞌalajrisaj chiqawech roj qonojel ri qataqin rijaꞌ, chin ndikꞌojeꞌ qaqꞌij rikꞌin. 8Re nojibꞌel reꞌ, nixta jun chikikajal ri kꞌo uchuqꞌaꞌ pa kiqꞌaꞌ chochꞌulew xketamaj rubꞌeyal.2:8 Hch. 13:27 Porque xa ta xketamaj, man ta xkikamisaj cho cruz ri Ajaw ri kin nimalej ruqꞌij. 9Kin achel tzꞌibꞌan kan chupan ri rutzij ri Dios ri ndubꞌij:

Nixta jun tzꞌeteyon, nixta jun akꞌaxayon,

Nixta jun wineq qꞌaxneq pa ránima,

Ri runabꞌan ri Dios chin nduyaꞌ chake ri ngeꞌojowan richin.

Keriꞌ tzꞌibꞌan kan.

10Pero ri Dios xuqꞌalajrisaj nojel reꞌ chiqawech, y ja ri Espíritu Santo xukusaj chin xuqꞌalajrisaj, porque ri Espíritu Santo ndunikꞌoj nojel, hasta ri kꞌo pa ránima ri Dios.

11Keriꞌ nibꞌij, porque, ¿achike chik jun etamayon ri ndunojij jun wineq pa ránima? Xa kin xe ri ru-espíritu ri wineq riꞌ etamayon ri kꞌo pa ránima. Keriꞌ chuqaꞌ nixta jun etamayon ri kꞌo pa ránima ri Dios,2:11 Ro. 11:34 xa kin xe ri ru-Espíritu ri Dios etamayon. 12Roj ma ja ta ri nojibꞌel y ri costumbres chin ri rochꞌulew yoꞌon chaqe. Ri yoꞌon chaqe roj, ja ri Espíritu ri pataneq rikꞌin ri Dios, chin keriꞌ ndiqakꞌoxomaj achike chi sipanik ruyoꞌon ri Dios chaqe roma ri nimalej ru-favor. 13Y ndiqatzijoj ri sipanik riꞌ, pero ma rikꞌin ta aj rochꞌulew nojibꞌel. Ndiqatzijoj rikꞌin ri tzij ri ndukꞌut ri Espíritu Santo chiqawech, y keriꞌ ngeqatijoj ri ekꞌiyineq chik chupan ri rutzij ri Dios rikꞌin ri achike ndusipaj rijaꞌ.

14Pero ri wineq ri maneq ri Espíritu Santo pa rukꞌaslen, ma ndirajoꞌ ta ri pataneq rikꞌin ri ru-Espíritu ri Dios.2:14 Ro. 8:5 Chare rijaꞌ xa achel chꞌujulej teq tzij ndirakꞌaxaj y ma nditiker ta ndukꞌoxomaj. Porque xaxe ri yikꞌan kinojibꞌal roma ri Espíritu Santo ndikikꞌoxomaj riꞌ. 15Jakꞌa ri kꞌo ri Espíritu Santo2:15 1Co. 14:37 pa rukꞌaslen nditiker ndubꞌij ri achike pataneq rikꞌin ri Dios y ri achike naq, pero chirij rijaꞌ nixta jun wineq nditiker ndibꞌiꞌin chi ja o ma ja ta ri ndajin rikꞌin. 16Achel tzꞌibꞌan kan chupan ri rutzij ri Dios ri kereꞌ ndubꞌij: ¿Kꞌo kami jun wineq retaman achike ndunojij ri Ajaw, chin ta ndubꞌij chare achike utz chin ndubꞌen?2:16 Is. 40:13, 14 Keriꞌ tzꞌibꞌan kan. Pero roj ri ukꞌuan qakꞌaslen roma ri Espíritu Santo ngojtiker ngojnojin achel ndinojin ri Cristo.

3

Ri aj Corinto ma junan ta keqalen ndikibꞌen chake ri rusamajelaꞌ ri Dios

1Riyin hermanos, atoq xikꞌojeꞌ iwikꞌin, ma xitiker ta xichꞌaꞌa chiwa achel ngichꞌaꞌa chake wineq ri ukꞌuan kikꞌaslen roma ri Espíritu Santo, xa xkꞌatzin chi xichꞌaꞌa chiwa achel ngichꞌaꞌa chake wineq ri ma ukꞌuan ta kikꞌaslen roma ri Espíritu, xa achel ta ngichꞌaꞌa chake wineq ri kꞌaja ok xkitaqij3:1 Ef. 4:14 ri Cristo. 2Ri tijonik xinkꞌut kan chiwech ja ri más ma cuesta ta ndikꞌoxomex.3:2 He. 5:13 Ma xixintijoj ta rikꞌin tijonik ri más cuesta chi ndikꞌoxomex porque ri tiempo riꞌ, kꞌa ma ndikꞌoxomaj ta, y kꞌa keriꞌ na wokami ma ndikꞌoxomaj ta, porque xa rix achel chꞌuteq akꞌolaꞌ ri kꞌa ngetzꞌuman. 3Keriꞌ nibꞌij chiwa, porque rix kꞌa rix ukꞌuan roma ri achike ndirayij, roma xe jun samajel chin ri Dios ndiqaꞌ chiwech y ma ndiqaꞌ ta chiwech jun chik, y hasta ndibꞌen oyowal chiwech romariꞌ. Riꞌ ndubꞌij tzij chi ri ikꞌaslen ukꞌuan roma ri irayinik, y ri ngixnojin xa achel ngenojin ri wineq ri ma ekꞌo ta pa rubꞌey ri Dios. 4Porque atoq jun chiꞌikajal ndubꞌij: Riyin woqan ri Pablo, y jun chik ndubꞌij: Riyin woqan ri Apolos, rikꞌin riꞌ ndiqꞌalajin chi kꞌajani tikꞌoxomaj rutzij ri Dios y kꞌa rix achel ri wineq ri ma ekꞌo ta pa rubꞌey ri Dios.

5¿Achike kꞌa más ri Apolos, y achike kꞌa más riyin Pablo ndibꞌij rix? Roj, xa roj ok rusamajelaꞌ ri Dios, ri xojrukusaj chin xitaqij ri Ajaw. Y chiqajununal xyoꞌox chaqe achike chi samaj xqabꞌen3:5 Ro. 12:6 chiꞌikajal y jariꞌ ri xqabꞌen. 6Riyin Pablo, xitiko ri rutzij ri Dios pa iwánima,3:6 Hch. 18:5, 9-11 ri Apolos xuyiꞌaj ri xintik kan riyin, pero ja ri Dios xbꞌanun chi xkꞌiy pe ri tzij tikil pa iwánima. 7Y reꞌ ndubꞌij tzij chi nixta ri xtikon y nixta ri xyiꞌan, nim ta reqalen, xa kin xe wi ri xkꞌiytisan ri tzij pa iwánima ri kin nim reqalen, y riꞌ, ja ri Dios. 8Ri xtikon y ri xyiꞌan ri tikoꞌ, xa junan erusamajelaꞌ ri Dios, pero chikijununal ndiyoꞌox rajel-rukꞌexel chake roma ri samaj xkibꞌen.3:8 Ro. 2:69Porque chi roj kaꞌiꞌ roj rusamajelaꞌ ri Dios, y rix, rix achel jun ulew tikon ruwech roma rijaꞌ, y rix achel chuqaꞌ jun jay3:9 Ef. 2:20; Col. 2:7 richin rijaꞌ. 10Yin roma ri favor ruyoꞌon ri Dios chuwa, xinok jun ri retaman nduyaꞌ ruxeꞌ ri jay riꞌ. Yin xintik qa ri ruxeꞌ3:10 Ro. 15:20 y chꞌaqa chik samajelaꞌ ngetajin rikꞌin ri samaj pariꞌ ruxeꞌ ri jay riꞌ, pero chikijununal ndikꞌatzin ndikitzꞌet utz-utz achike rubꞌanik ndikibꞌen chare ri jay. 11Kꞌo chik ruxeꞌ ri jay riꞌ, y riꞌ ja ri Jesucristo.3:11 Ef. 2:20 Y nixta jun nditiker ndujel ri ruxeꞌ ri jay chin ta xtuyaꞌ chi qa jun. 12Pariꞌ ruxeꞌ ri jay riꞌ, ekꞌo ndikikusaj qꞌanapueq, saqipueq o jabꞌel chi abꞌej chin ndikipabꞌaꞌ ri jay. Y chꞌaqa chik ndikikusaj cheꞌ, patzꞌen o kꞌin. 13Pero ri samaj xtikibꞌen chikijununal, nditzꞌetetej chupan ri qꞌij atoq ri Cristo ndunikꞌoj ri samaj kibꞌanun ri rusamajelaꞌ, porque ri qꞌij riꞌ ndipuꞌun rikꞌin qꞌaqꞌ, y chupan ri qꞌaqꞌ riꞌ nditzꞌetetej ri achike xkikusaj ri samajelaꞌ chikijununal chin xkipabꞌaꞌ ri jay. 14Si ri samaj xubꞌen jun samajel pariꞌ ruxeꞌ ri jay ma ndikꞌis ta pa qꞌaqꞌ, kin ndiyoꞌox rajel-rukꞌexel chare. 15Pero si xtikꞌat pa qꞌaqꞌ ri rusamaj, xa chiriꞌ ndikꞌis nojel ri samaj xubꞌen. Ri samajel riꞌ ndikolotej, pero xa achel animajneq pe pa qꞌaqꞌ keriꞌ.

16¿Ma iwetaman ta kꞌa chi rix ri itaqin ri Cristo, rix rachoch ri Dios y ri Espíritu chin ri Dios kꞌo pa iwánima?3:16 2Co. 6:16, 1717Si kꞌo jun ndikꞌiso ruqꞌij ri jay riꞌ, ri Dios ndukꞌis ruqꞌij ri jun riꞌ, porque ri jay riꞌ loqꞌolej y kin chin wi ri Dios, y ri jay riꞌ ja rix.

18Nixta jun tuchꞌakatij qa riꞌ ruyon3:18 Gá. 6:3 chuwech. Si kꞌo jun chiꞌikajal ndunaꞌ chi kꞌo aj rochꞌulew nojibꞌel ruchajin, más utz tubꞌanaꞌ chi maneq reqalen ri nojibꞌel riꞌ,3:18 Pr. 3:7 chin keriꞌ ndiril ri qetzij nojibꞌel pataneq rikꞌin ri Dios. 19Porque chuwech ri Dios, ri aj rochꞌulew nojibꞌel, xa chꞌujulej teq nojibꞌel. Porque chupan ri rutzij ri Dios ri tzꞌibꞌan kan ndubꞌij: Ri kꞌo santienta aj rochꞌulew nojibꞌel kikꞌin, ri Dios ndubꞌen chi ja nojibꞌel riꞌ nditzaqa kichin.3:19 Job 5:1320Y tzꞌibꞌan kan chuqaꞌ: Ri Ajaw retaman chi ri wineq ri kꞌo santienta aj rochꞌulew nojibꞌel kikꞌin, ri nojibꞌel riꞌ xa ma jun reqalen.3:20 Sal. 94:11 Keriꞌ tzꞌibꞌan kan. 21Roma kꞌa riꞌ, nixta jun chiwech rix kin víva tunaꞌ chare roma roqan jun rusamajel ri Dios ri más ndiqaꞌ chuwech, porque konojel samajelaꞌ y nojel ri ruyoꞌon ri Dios chiwa, kin iwichin rix.3:21 Ro. 8:3222Riyin Pablo, keriꞌ chuqaꞌ ri Apolos, ri Cefas, ri rochꞌulew, ri kamik, ri kꞌaslen, ri achike ndiqatzꞌet wokami y ri xtiqatzꞌet chuwaꞌq-kabꞌij, nojel iwichin rix, 23y rix, rix richin ri Cristo,3:23 Gá. 3:29 y ri Cristo richin ri Dios.

4

Ri Pablo ndubꞌij chi junan titzꞌat kiwech ri erusamajelaꞌ ri Cristo

1Romariꞌ hermanos, rix iwonojel tiyaꞌ pa cuenta chi roj rusamajelaꞌ ri Cristo, y yoꞌon pa qaqꞌaꞌ4:1 Tit. 1:7 chi ndiqaqꞌalajrisaj ri ewan rubꞌeyal roma ri Dios ojer kan. 2Reꞌ ndubꞌij tzij chi qonojel ri jachon jun samaj pa qaqꞌaꞌ roma ri Dios, ndikꞌatzin ndiqabꞌen ri samaj achel bꞌiꞌin chaqe. 3Riyin maneq achike ninaꞌ chare roma ri ndibꞌij rix si utz o ma utz ta nubꞌanun chare ri samaj jachon pa nuqꞌaꞌ, y maneq chuqaꞌ achike ninaꞌ chare ri ndibꞌix chirij ri nusamaj koma ri wineq, y nixta riyin nuyon chinuwech nibꞌij qa si utz o ma utz ta nubꞌanun chare ri samaj. 4Porque maske ri wánima maneq ndubꞌij chuwa chi ma utz ta nubꞌanun chare ri samaj jachon pa nuqꞌaꞌ, pero riꞌ ma ndel ta chi tzij chi utz nubꞌanun chare, xa kin kꞌaja na ri Ajaw ndibꞌiꞌin si utz o ma utz ta. 5Romariꞌ, rix ma xetal tibꞌij chi jun rusamajel ri Cristo utz ndubꞌen chare ri samaj y jun chik ma utz ta. Atoq nduqaqa ri Ajaw, ja rijaꞌ ndiqꞌalajrisan nojel ri kꞌo pa qꞌequꞌ y nduruqꞌalajrisaj chuqaꞌ achike xnimo richin jun samajel chin xubꞌen ri samaj xjach pa ruqꞌaꞌ. Chupan ri qꞌij riꞌ, kꞌaja na ri Dios xtibꞌiꞌin chaqe chiqajununal achike ri utz xqabꞌen.4:5 2Co. 5:10; Ap. 20:12

Ri aj Corinto kin víva ndikinaꞌ chare roma ndikichaꞌ kiwech ri erusamajelaꞌ ri Cristo

6Hermanos, re ejemplos re nubꞌiꞌin pe chiwa, pa ruwiꞌ ri nukꞌaslen riyin y ri rukꞌaslen ri Apolos xichꞌaꞌa, chin kꞌo utz ndukꞌen pe chiwa. Niwojoꞌ chi rikꞌin re ejemplos reꞌ, ndiwetamaj chi xaxe ri ndubꞌij chupan ri rutzij ri Dios tzꞌibꞌan kan ri tibꞌanaꞌ, chin keriꞌ nixta jun kin víva xkerunaꞌ chare roma roqan jun ri pa ruwech rijaꞌ más utz, y keriꞌ nduqasaj ruqꞌij jun chik samajel. 7Porque rat ri keriꞌ ndabꞌen, ¿achike yoyon qꞌij chawa chin ndanikꞌoj kikꞌaslen chꞌaqa chik? ¿Pa atzij rat, ma ja ta ri Dios yoyon pe chawa ri ngatiker ndabꞌen? Y si nojel ri ngatiker ndabꞌen ja ri Dios yoyon pe chawa, ¿achike roma ndayaꞌ qa aqꞌij, achel ma ja ta ri Dios yoyon pe chawa4:7 Jn. 3:27 keriꞌ?

8Rix ndinaꞌ chi nojel ri ndusipaj ri Dios kꞌo chik iwikꞌin, ndinaꞌ chi kꞌo ibꞌeyomal,4:8 Ap. 3:17 ndinaꞌ chi achel ndibꞌen chik reinar, y roj ma ngojkꞌatzin chi ta chiwa. Qetzij ta chi ndibꞌen chik reinar, utz ta riꞌ, chin keriꞌ jajun ta ok roj ndiqabꞌen reinar iwikꞌin. 9Porque riyin kꞌo janteq ninojij chi ri Dios rubꞌanun chaqe roj apóstoles chi achel ta roj tzꞌamon pe pa guerra, roj kꞌamon pe chin ngojkamisex4:9 Sal. 44:22 roma roj okuneq kikeꞌey ri wineq y ri ángeles. 10Roj roma ndiqajoꞌ ri Cristo, achel roj nakaneq ngojtzꞌetetej, jakꞌa rix santienta inojibꞌal roma itaqin ri Cristo. Roj xa ma jun qeqalen ngojtzꞌetetej, jakꞌa rix santienta iweqalen. Roj ngojtzeꞌex, jakꞌa rix kin ndinimrisex ibꞌiꞌ. 11Hasta jampeꞌ wokami ndiqaqꞌasaj wayijal, ndichaqiꞌj qachiꞌ,4:11 2Co. 11:27 kꞌisneq qa qatziaq chiqij, nditzꞌajiloꞌox qawech chi qꞌaꞌaj, y maneq jun qachoch apeꞌ ngojkꞌojeꞌ jumul. 12Ngojkos ngojsamej rikꞌin qaqꞌaꞌ chin ndiqachꞌek ri ndikꞌatzin chaqe. Atoq itzel ndirayix pa qawiꞌ, roj ndiqakꞌutuj ru-favor ri Dios pa kiwiꞌ4:12 Mt. 5:44; 1P. 3:9 ri keriꞌ ngebꞌanun, y atoq ngojtzeqlebꞌex chin ndibꞌan itzel chaqe, kin ndiqakachꞌ qawech.4:12 1P. 2:2313Atoq ekꞌo ndikitzꞌuk aqꞌ chiqij, roj relik ngojchꞌaꞌa chake. Pa kiwech rejeꞌ, roj achel kitzꞌilol ri wineq, y achel ri seqꞌ4:13 Lm. 3:45 ndimesox chochꞌulew.

14Re nitzꞌibꞌaj chiwa, ma chin ta ngixinkꞌixbꞌisaj, xa chin ngixinpixabꞌaj, roma ngixinwojoꞌ achel jun tataꞌatz ngerajoꞌ ri ralkꞌuaꞌl.4:14 2Co. 6:1315Maske ekꞌo ta 10,000 itijonel roma jun ibꞌanun rikꞌin ri Cristo, ma ekꞌiy ta itataꞌ ekꞌo, xa kin xe riyin yin okuneq achel jun tataꞌatz pa iwiꞌ, porque ja yin ri xitzijon ri utzulej teq tzij chin kolotajik4:15 1Co. 9:11 chiwa chin xitaqij. 16Romariꞌ, nikꞌutuj chiwa chi tiwoqaj4:16 2Ts. 3:9 ri nibꞌen riyin pa nukꞌaslen.

17Romariꞌ xinteq ri Timoteo apeꞌ rixkꞌo. Rijaꞌ kin achel walkꞌuaꞌl, tzꞌan niwojoꞌ y kin ndubꞌen ri ndubꞌij ri Ajaw. Ja rijaꞌ ndekꞌuxlaꞌan chiwa ri achike chi kꞌaslen nukꞌuan4:17 Tit. 1:7 roma xe jun nubꞌanun rikꞌin ri Cristo Jesús, achel nikꞌut nojel teq apeꞌ chikiwech ri eralkꞌuaꞌl ri Dios ri ndikimal kiꞌ pa rubꞌiꞌ. 18Pero ekꞌo jujun chiꞌikajal ri ndikinimrisalaꞌ kiꞌ. Pa kitzij rejeꞌ ma ngibꞌeqaqa chi ta jumbꞌey iwikꞌin. 19Pero si ri Ajaw ndirajoꞌ,4:19 Hch. 18:21 ngibꞌa yan chiꞌitzꞌetik, y ja atoq riꞌ nitzꞌet si qetzij kꞌo ruchuqꞌaꞌ ri Dios kikꞌin ri ndikinimrisalaꞌ kiꞌ, o xa xetal ok ngewalal. 20Porque ri ru-reino ri Dios, ma rikꞌin ta tzij ri ngebꞌix ndiqꞌalajin, xa kin rikꞌin ri ndubꞌen ruchuqꞌaꞌ ri Dios. 21¿Achike ndiwojoꞌ rix? ¿Ndiwojoꞌ ngibꞌa chiꞌitzꞌetik rikꞌin chꞌolinik tzij, o rikꞌin tzij ri ndukꞌut jarupeꞌ ngixinwojoꞌ y rikꞌin loqꞌ wánima?4:21 2Co. 2:1, 3

5

Ri Pablo ndubꞌij ri achike ndibꞌan chare jun ri rukꞌuan qa riꞌ rikꞌin ri rukan ruteꞌ

1Ekꞌiy wineq ketaman chi chiꞌikajal rix ri itaqin ri Cristo kꞌo jun ri rukꞌuan qa riꞌ rikꞌin ri rukan ruteꞌ, y ri mak achel ndajin rikꞌin ri jun riꞌ, nixta chikikajal ri ma israelitas ta ndibꞌanatej.5:1 Ef. 5:32Y rix xa ndinimrisalaꞌ iwiꞌ. Xa más ta utz ngixbꞌison roma ri keriꞌ ndajin, y xiwelesaj yan ta e ri ndajin rikꞌin ri mak riꞌ. 3Keriꞌ nibꞌij roma riyin maske ma yinkꞌo ta apu chiꞌikajal, pero ri wánima kin kꞌo apu iwikꞌin,5:3 1Ts. 2:17 y roma kin achel ta yinkꞌo chiꞌikajal, xinnojij yan ri ndikꞌatzin ndibꞌen chare ri jun ri ndajin rikꞌin ri mak riꞌ. 4Pa rubꞌiꞌ ri Qajaw Jesús,5:4 2Ts. 3:6 atoq imolon iwiꞌ y ri wánima kꞌo apu iwikꞌin, y kꞌo chuqaꞌ ri ruchuqꞌaꞌ ri Qajaw Jesús iwikꞌin, 5tijachaꞌ pa ruqꞌaꞌ ri itzel ri achi riꞌ chin ndikꞌojeꞌ pa kꞌayew, y keriꞌ ndikꞌis qa ri itzel rayinik kꞌo pa ru-cuerpo chin keriꞌ ndikolotej ri ránima chupan ri tiempo atoq ndibꞌanatej nojel ri rubꞌiꞌin kan ri Ajaw.5:5 1Co. 1:8

6Ma utz ta chi rix ndinimrisalaꞌ iwiꞌ xu ndajin ri mak riꞌ chiꞌikajal. Rix iwetaman si ndiyaꞌ qꞌij chare ri mak chiꞌikajal, xa ndoqan chikij konojel, achel ndubꞌen jubꞌaꞌ levadura ri ndiyoꞌox qa rikꞌin ri keꞌen, kin nduxal riꞌ chupan nojel ri keꞌen.5:6 Gá. 5:97Romariꞌ tiwelesaj e ri bꞌanuy mak chiꞌikajal, chin ngixok achel jun kꞌakꞌakꞌ siraj keꞌen ri maneq levadura xolon rikꞌin, y keriꞌ maneq chik mak chiꞌikajal achel rubꞌanun ri Dios chiwa nabꞌey. Keriꞌ nibꞌij chiwa porque ri Cristo xkamisex chin xkuyutej qamak, achel ngekamisex ri alaj teq karneꞌl pa teq nimaqꞌij Pascua. 8Tiqabꞌanaꞌ achel kin ta jumul rojkꞌo pa nimaqꞌij Pascua, y achel ri israelitas ndikelesaj pa teq kachoch nojel levadura chin kꞌo cheꞌel ngekꞌojeꞌ pa nimaqꞌij,5:8 Dt. 16:3, 4 keriꞌ chuqaꞌ roj tiqelesaj e chiqakajal ri xbꞌanun ri mak, y tiqelesaj chuqaꞌ pa qakꞌaslen nojel ri itzel teq achike ngeqabꞌanalaꞌ chake chꞌaqa y nojel itzel noꞌoj. Atoq kꞌo jun achike ndiqabꞌij o ndiqabꞌen, kin ta ja ri qetzij ukꞌuayon qichin.

9Chupan ri wuj ri xinteq más nabꞌey chiwa, nutzꞌibꞌan e chi ma timal iwiꞌ kikꞌin ri ndikikꞌamalaꞌ qa kiꞌ xa achoq na ikꞌin chin ndikibꞌen mak. 10Atoq keriꞌ xintzꞌibꞌaj e chiwa, ma chin ta xinbꞌij chi maneq cheꞌel ngixchꞌaꞌa kikꞌin wineq ri ma kitaqin ta ri Ajaw ri ndikikꞌamalaꞌ qa kiꞌ xa achoq na ikꞌin chin ndikibꞌen mak, o kikꞌin ri ngejamem chirij méra, o kikꞌin ri rikꞌin chꞌakatinik ndikelesaj méra chikiqꞌaꞌ wineq, o kikꞌin ri ndikiyalaꞌ kiqꞌij tiox. Si ja ta riꞌ xinwojoꞌ xinbꞌij chiwa, xkꞌatzin ta chi xixel e chochꞌulew. 11Ri xinwojoꞌ xinbꞌij chiwa chupan ri wuj riꞌ, jareꞌ: Ma timal iwiꞌ rikꞌin5:11 2Jn. 10 jun ri ndubꞌij chi hermano, pero xa ndukꞌamalaꞌ qa riꞌ xa achoq na ikꞌin chin ndubꞌen mak, o ndijamem chirij méra, o nduyalaꞌ kiqꞌij tiox, o ndubꞌilaꞌ itzel teq tzij chikij chꞌaqa chik, o nduqꞌabꞌarisaj riꞌ, o rikꞌin chꞌakatinik ndirelesaj méra chikiqꞌaꞌ wineq. Xa chikij ri keriꞌ ngebꞌanun xinbꞌij chi nixta kixwaꞌ kikꞌin. 12Porque riyin ma yoꞌon ta pa nuqꞌaꞌ chin nibꞌij achike ndibꞌan chake ri ma kitaqin ta ri Ajaw. Pero rix ndikꞌatzin chi nditzꞌet achike ndibꞌen chake ri ngebꞌanun mak chiꞌikajal. 13Jakꞌa ri ndiqꞌato tzij pa kiwiꞌ ri wineq ma kitaqin ta ri Ajaw, ja ri Dios. Pero rix tiwelesaj e chiꞌikajal ri jun ri rukꞌuan qa riꞌ rikꞌin ri rukan ruteꞌ.

6

Ma utz ta chi jun hermano nderusujuj jun chik hermano chikiwech qꞌatoy tzij ri ma kitaqin ta ri Jesucristo

1Atoq jun hermano chiꞌikajal kꞌo itzel bꞌanun chare roma jun chik hermano, ¿achike roma ndukupij riꞌ chi ndibꞌa chikiwech qꞌatoy tzij ri ma kitaqin ta ri Jesucristo chin ndesujun y ma chikiwech ta ri loqꞌolej rutinamit ri Dios? 2Rix iwetaman chi nderilaꞌ ri qꞌij atoq ri loqꞌolej rutinamit ri Dios ndikiqꞌet tzij pa kiwiꞌ ri wineq,6:2 Mt. 19:28 y si kin keriꞌ xtibꞌen, ¿achike roma ma ngixtiker ta ndibꞌen kikꞌojlen ri hermanos ri kꞌo chꞌuteq oyowal chikiwech? 3Iwetaman chuqaꞌ chi roj ri loqꞌolej rutinamit ri Dios ndiqaqꞌet tzij pa kiwiꞌ ri ángeles, y si keriꞌ, ¡ni modo chi ma ngojtiker ta ndiqabꞌen rukꞌojlen ri chꞌuteq oyowal ngebꞌanatej chikikajal ri hermanos! 4Romariꞌ, atoq ndikꞌatzin ndibꞌan rukꞌojlen jun oyowal chikikajal ri hermanos, ma utz ta chi ngebꞌa chikiwech qꞌatoy tzij ri ma jun ki-cuenta chikikajal ri rutinamit ri Dios. 5Keriꞌ nibꞌij chiwa chin ngixkꞌix.6:5 1Co. 15:34 ¿La maneq kꞌa jun hermano chiꞌikajal ri ndikaney runoꞌoj chin ndubꞌen rukꞌojlen jun oyowal chikikajal ri hermanos? 6Pero chiꞌikajal rix ekꞌo hermanos ri ma xe ta ndikibꞌen oyowal, xa ndikikꞌuaj ri oyowal riꞌ chikiwech qꞌatoy tzij ri ma kitaqin ta ri Cristo.

7Kin achel ma itaqin ta ri Ajaw keriꞌ, porque ndeꞌisujuj iwiꞌ chikiwech qꞌatoy tzij.6:7 Pr. 20:22; 1Ts. 5:15; 1P. 3:9 ¿Ma más ta kꞌa utz ndikachꞌ qa ri itzel ndibꞌan chiwa y ndikachꞌ atoq chi chꞌakatinik ndelesex e jun achike chiꞌiqꞌaꞌ? 8Pero pa rukꞌexel chi ngixkochꞌon, xa ja rix ngixbꞌanun itzel y ngixchꞌakatin, y kin chake hermanos ndibꞌen keriꞌ. 9Y rix iwetaman chi ri ngebꞌanun itzel teq achike, ma ngeꞌok ta pa ru-reino ri Dios. ¡Ma kixsach rikꞌin ri ndinojij! Porque ri ndikikꞌamalaꞌ qa kiꞌ xa achoq na ikꞌin chin ndikibꞌen mak,6:9 Ap. 21:8 ri ngeyoꞌon kiqꞌij tiox, ri ndikikanoj rukꞌexel ri achoq ikꞌin ekꞌulan, ri achiꞌaꞌ ri ndikibꞌen chi eꞌachel ixoqiꞌ keriꞌ, ri achiꞌaꞌ ri ndikikꞌamalaꞌ qa kiꞌ chi achiꞌaꞌ chin ndikibꞌen mak, 10ri ngebꞌanun eleqꞌ, ri ngejamem chirij méra, ri qꞌabꞌarelaꞌ, ri ngebꞌiꞌin itzel teq tzij chikij chꞌaqa chik, y ri wineq ri rikꞌin chꞌakatinik ndikelesaj méra chikiqꞌaꞌ wineq, konojel rejeꞌ ma ngeꞌok ta pa ru-reino ri Dios. 11Y ekꞌo jujun chiꞌikajal ri keriꞌ kikꞌaslen jumbꞌey kan, pero wokami chꞌajon ri ikꞌaslen,6:11 Jn. 13:10; Hch. 22:16; Ef. 5:26; He. 10:22 chꞌajchꞌojrisan ri iwánima, y bꞌanun chiwa chi nixta jun chik mak iweqalen chuwech ri Dios. Nojel re favor reꞌ yoꞌon chiwa roma ruchuqꞌaꞌ ri Ajaw Jesucristo y roma chuqaꞌ ri rubꞌanun ri Espíritu Santo chin ri qa-Dios pa ikꞌaslen.

Ri qa-cuerpo ma chin ta ndiqabꞌen mak

12Ekꞌo kereꞌ ngebꞌiꞌin: Pa nuqꞌaꞌ yin kꞌo chin nichaꞌ ri niwojoꞌ nibꞌen,6:12 1Co. 10:23 ngechajeꞌ. Riꞌ qetzij, pero ma nojel ta kꞌo utz ndukꞌen pe. Kin qetzij chi pa nuqꞌaꞌ yin kꞌo chin nichaꞌ ri niwojoꞌ nibꞌen, pero ma xtinbꞌen ta jun achike ri ndubꞌen chuwa chi ngiqaqa pa ruqꞌaꞌ. 13Ekꞌo chuqaꞌ ngebꞌiꞌin chi ri ndiqakꞌux, kin chin wi ri qapan, y ri qapan chin ri ndiqakꞌux, ngechajeꞌ. Riꞌ qetzij, pero chi kaꞌiꞌ kin xtukꞌis kiqꞌij ri Dios, y nibꞌij chiwa chi ri qa-cuerpo ma chin ta ndiqakꞌamalaꞌ qa qiꞌ xa achoq na ikꞌin6:13 1Ts. 4:3 chin ndiqabꞌen mak, porque ri qa-cuerpo chin ri Ajaw, y ri Ajaw chin ri qa-cuerpo. 14Ri Dios xukꞌastajbꞌaꞌ pe ri Ajaw Jesucristo chikikajal ri animaꞌiꞌ, y kin keriꞌ chuqaꞌ xtubꞌen chaqe roj,6:14 Ro. 6:5 ngojrukꞌastajbꞌaꞌ e chikikajal ri animaꞌiꞌ rikꞌin nimalej ruchuqꞌaꞌ.6:14 Ef. 1:19, 20

15Rix iwetaman chi ri i-cuerpo okuneq ruqꞌa-raqen ri Cristo.6:15 Ef. 5:29, 30 ¿Utz kami chi yin o jun ta chik achi ri okuneq ruqꞌa-raqen ri Cristo ndirelesaj e riꞌ rikꞌin ri Cristo chin ndikꞌojeꞌ rikꞌin jun ixaq ri ndukꞌayilaꞌ riꞌ chake achiꞌaꞌ? ¡Ma utz ta! 16Porque rix iwetaman chi ri ndukꞌuaj qa riꞌ rikꞌin jun ixaq ri ndukꞌayilaꞌ riꞌ chake achiꞌaꞌ, jun cuerpo ndubꞌen rikꞌin. Porque ri rutzij ri Dios tzꞌibꞌan kan, kereꞌ ndubꞌij: Chi ekaꞌiꞌ xe jun ndikibꞌen.6:16 Gn. 2:24; Mt. 19:5 Keriꞌ tzꞌibꞌan kan. 17Pero ri wineq ri jun ndubꞌen rikꞌin ri Ajaw, xe jun espíritu ndubꞌen rikꞌin.

18Kixanimej chuwech ri mak ri ndikibꞌen ri wineq ri ndikikꞌamalaꞌ qa kiꞌ xa achoq na ikꞌin chin ndikibꞌen mak, porque nixta jun mak ri más ndukꞌen pe itzel chare ri ru-cuerpo jun wineq ke chuwech re mak reꞌ, porque ri ndibꞌanun re mak reꞌ, kin chare ri ru-cuerpo ndukꞌen pe itzel. 19Tikꞌuxlaꞌaj kꞌa chi ri i-cuerpo rachoch6:19 2Co. 6:16 ri Espíritu Santo, y ja ri Dios yoyon pe ri Espíritu Santo pa iwánima. Y romariꞌ, rix ma rix rajaw chi ta ri i-cuerpo, 20porque xixloqꞌ yan rikꞌin nimalej ajel,6:20 Gá. 3:13 y ri ajel riꞌ, ja ri rukikꞌel ri Cristo. Romariꞌ, tiyaꞌ ruqꞌij ri Dios rikꞌin nojel ri ndibꞌen rikꞌin ri i-cuerpo.

7

Pixabꞌanik chake ri ekꞌulan

1Wokami nibꞌij kaꞌi-oxiꞌ tzij pa ruwiꞌ si utz chi ri achi ndikꞌojeꞌ rikꞌin ixaq, achel ri ikꞌutun pe razón chuwa chupan ri wuj ri itaqon pe. 2Riyin nibꞌij chi roma santienta wineq ndikikꞌamalaꞌ qa kiꞌ xa achoq na ikꞌin chin ndikibꞌen mak, kin utz wi chi ri achi ndikꞌojeꞌ rixjayil,7:2 Pr. 5:18, 19 y ri ixaq ndikꞌojeꞌ rachijil. 3Atoq ri achi ndirajoꞌ ndikꞌojeꞌ rikꞌin ri rixjayil, ri rixjayil ma tuchꞌiquj riꞌ chuwech, y atoq ri ixaq ndirajoꞌ ndikꞌojeꞌ rikꞌin ri rachijil, ri achi ma tuchꞌiquj riꞌ chuwech ri rixjayil. 4Ri ixaq kꞌo rachijil ma tubꞌen chi ri ru-cuerpo ruyon ta richin rijaꞌ, tubꞌanaꞌ chi kin richin chuqaꞌ ri rachijil. Keriꞌ chuqaꞌ ri achi kꞌo rixjayil ma tubꞌen chi ruyon ta richin rijaꞌ ri ru-cuerpo, tubꞌanaꞌ chi kin richin chuqaꞌ ri rixjayil. 5Ri achi kꞌo rixjayil y ri ixaq kꞌo rachijil, ma tikichꞌiquj kiꞌ chikiwech. Xaxe si ndikibꞌen ruwech chi ma ndikikꞌuaj ta qa kiꞌ jun kaꞌi-oxiꞌ qꞌij chin ndikibꞌen orar, y atoq xeꞌel chupan ri oración, tikikꞌuaj chik kiꞌ, chin ma ndikiyaꞌ ta qꞌij chare ri itzel chin ngerutzeq pa mak. 6Ri nibꞌij pa ruwiꞌ ri ndibꞌen ruwech chiwech, xaxe si rix keriꞌ ndiwojoꞌ, ma mandamiento ta,7:6 2Co. 8:8 xaxe titzꞌetaꞌ rix ri achike más utz chi ndibꞌen. 7Riyin tzꞌan niwojoꞌ chi konojel ngekꞌojeꞌ achel riyin. Pero ri Dios jalajaj qabꞌanik rubꞌanun chaqe chiqajununal; jun wi rubꞌanun chare jun, y jun chi wi rubꞌanun chare jun chik.

Pixabꞌanik pa ruwiꞌ ri jalajaj rubꞌanik kikꞌaslen ri hermanos

8Wokami chake ri kiyon ekꞌo7:8 Ri kiyon ekꞌo, ndichꞌaꞌa pa kiwiꞌ ri xtaniꞌ y ri kꞌajolaꞌ, o pa kiwiꞌ ri malkaniꞌ teq achiꞌaꞌ. y chake ri malkaꞌ teq ixoqiꞌ nibꞌij: Utz chi ngekanej achel nubꞌanun riyin ri nuyon yinkꞌo. 9Pero si ma ndikikachꞌ ta chi ngekꞌojeꞌ kiyon, más utz ngekꞌuleꞌ pa rukꞌexel chi ngemuqumut pa kánima roma rurayinik ri ki-cuerpo.

10Jakꞌa chare ri achi kꞌo rixjayil y ri ixaq kꞌo rachijil, jareꞌ ri mandamiento ruyoꞌon kan ri Ajaw, y ma yin ta ngibꞌiꞌin: Ri ixaq ma tuyaꞌ kan ri rachijil.7:10 Mr. 10:1211Pero si nduyaꞌ kan ri rachijil, ma tibꞌa chik rikꞌin jun achi, y si ma ndirajoꞌ ta ndikꞌojeꞌ ruyon, titzolij chik rikꞌin ri rachijil y chaj tikikꞌuaj kiꞌ. Keriꞌ chuqaꞌ ri achi, ma tuyaꞌ kan ri rixjayil.

12Chake ri chꞌaqa chik ri kitaqin ri Jesucristo, niyaꞌ jun pixabꞌanik wichin yin, ma chin ta ri Ajaw: Si kꞌo jun achi rutaqin ri Ajaw y ri rixjayil naq, pero ri ixaq kin utz ndunaꞌ kikꞌuan kiꞌ rikꞌin, ri hermano ma tuyaꞌ kan ri rixjayil. 13Y si kꞌo jun ixaq rutaqin ri Ajaw y ri rachijil naq, pero ri achi utz ndunaꞌ chi kikꞌuan kiꞌ rikꞌin, ri hermana ma tuyaꞌ kan ri rachijil. 14Kolopeꞌ roma kikꞌuan kiꞌ, ri rachijil xtutaqij chuqaꞌ ri Jesucristo, roma ri rixjayil rutaqin chik. Y keriꞌ ri ixaq ri ma rutaqin ta ri Ajaw, kolopeꞌ xtutaqij chuqaꞌ ri Jesucristo, roma ri rachijil rutaqin chik. Pero si ndikijech kiꞌ, rikꞌin jubꞌaꞌ ri kalkꞌuaꞌl ma xkekolotej ta, pero achel kibꞌanun ri teꞌej-tataꞌatz wokami chi kikꞌuan kiꞌ, ri kalkꞌuaꞌl más kꞌo cheꞌel ngekolotej. 15Pero si ri ma rutaqin ta ri Ajaw ndirajoꞌ ndujech e riꞌ, ri rutaqin ri Ajaw, tuyaꞌ e qꞌij chare chi ndibꞌa. Ri rutaqin ri Ajaw, ma por fuerza ta ndikꞌojeꞌ rikꞌin ri ndirajoꞌ ndibꞌa, porque ri Dios ma xixroyoj ta chin por fuerza ikꞌuan iwiꞌ rikꞌin jun ri ma rutaqin ta, xixroyoj chin kꞌo uxlanen7:15 Ro. 12:18 chiꞌikajal. 16Porque rat hermana, rikꞌin ri ma ndayaꞌ ta kan ri awachijil, kolopeꞌ xtikolotej7:16 1P. 3:1 rijaꞌ. Y rat hermano, rikꞌin ri ma ndayaꞌ ta kan ri awixjayil, kolopeꞌ xtikolotej rijaꞌ.

17Pero rikꞌin ri kꞌakꞌakꞌ kꞌaslen yoꞌon chiwa, ma ndikꞌatzin ta chi ndijalatej nojel ri rubꞌanun o ma rubꞌanun ta ri ikꞌaslen atoq kꞌajani kixroyoj ri Dios. Xaxe keꞌiyaꞌ kan ri itzel teq achike y tikanej ri ikꞌaslen achel rubꞌanun atoq xixoyox roma ri Dios. Jariꞌ ri nubꞌiꞌin kan pa teq tinamit chake ri eralkꞌuaꞌl ri Dios ri ndikimal kiꞌ pa rubꞌiꞌ. 18Por ejemplo, si kꞌo jun bꞌanun chik circuncidar atoq xoyox roma ri Ajaw, ma tubꞌen achel man ta keriꞌ bꞌanun chare. Si kꞌo jun ma bꞌanun ta circuncidar atoq xoyox roma ri Ajaw, ma tubꞌen circuncidar riꞌ. 19Porque chuwech ri Dios ma jun ndubꞌen, si bꞌanun o ma bꞌanun ta circuncidar7:19 Gá. 5:6; 6:15 jun hermano. Ri ndikꞌatzin ndiqabꞌen ja ri rubꞌanun kan mandar ri Dios7:19 Jn. 15:14; 1Jn. 2:3 chupan ri rutzij. 20Romariꞌ, achel rubꞌanun ri qakꞌaslen chiqajununal atoq xojroyoj ri Dios, keriꞌ qojkanej. 21Si ratkꞌo chuxeꞌ rutzij jun ajaw atoq xatoyox roma ri Dios, ma kabꞌison, pero si ngatiker ngatel chuxeꞌ rutzij ri awajaw, katel. 22Porque ri kꞌo chuxeꞌ rutzij jun ajaw atoq xoyox roma ri Ajaw Jesús, wokami achel xkꞌojeꞌ libre, roma richin chik ri Ajaw.7:22 Jn. 8:36; Gá. 5:13 Y ri ma kꞌo ta chuxeꞌ rutzij jun ajaw atoq xoyox, wokami kꞌo chuxeꞌ rutzij ri Cristo. 23Ri Dios xutaj yan jun nimalej ajel chiꞌiloqꞌik; ma tiyaꞌ qꞌij chake ri wineq chi ngixkibꞌen mandar7:23 Lv. 25:42 chin ndibꞌen ri ndikajoꞌ rejeꞌ. 24Hermanos, achel rubꞌanun ri qakꞌaslen atoq xojroyoj ri Dios, keriꞌ qojkanej chuwech.

25Wokami kꞌa, pa ruwiꞌ ri ndikꞌutuj razón pa kiwiꞌ ri qꞌopojiꞌ chupan ri wuj xiteq pe, ma jun mandamiento ruyoꞌon ri Ajaw chuwa, pero roma wilon rujoyowaxik nuwech rikꞌin ri Ajaw,7:25 1Ti. 1:16 rix kꞌo cheꞌel kuqul ikꞌuꞌx rikꞌin re kaꞌi-oxiꞌ pixabꞌanik niyaꞌ pa kiwiꞌ rejeꞌ: 26Riyin nibꞌij chi roma cuesta ruqꞌasaxik ri kꞌaslen chupan re tiempo reꞌ, más utz chi kekanej achel rubꞌanun ri kikꞌaslen wokami. 27Ri achi kꞌo chik rixjayil, y ri kꞌajol ri rubꞌanun chik ruwech chi ndikꞌuleꞌ, ma tikitzolij kitzij, jakꞌa ri kiyon ekꞌo, más utz kekꞌojeꞌ kiyon. 28Pero si jun ndirajoꞌ ndikꞌuleꞌ, ma mak ta ndubꞌen si ndikꞌuleꞌ. Keriꞌ chuqaꞌ si jun qꞌopoj ndirajoꞌ ndikꞌuleꞌ, ma mak ta ndubꞌen. Xaxe nibꞌij chi ri qꞌopoj ri ndikꞌojeꞌ rachijil y ri kꞌajol ri ndikꞌojeꞌ rixjayil kꞌiy kꞌayew xtikiqꞌasaj pa kikꞌaslen, y riyin ma niwojoꞌ ta chi ndikikꞌulwachij keriꞌ.

Ndikꞌatzin chi pa qakꞌaslen ndiqabꞌen ri ndirajoꞌ ri Ajaw

29Hermanos, riyin nibꞌij: Xa jubꞌaꞌ chik qꞌij rojkꞌo7:29 Sal. 103:15, 16; Ec. 6:12 chochꞌulew. Romariꞌ, ndikꞌatzin chi ri kꞌo kixjayil, ma jariꞌ tiqꞌato kichin chin ndikibꞌen ri ndirajoꞌ ri Ajaw. 30Keriꞌ chuqaꞌ ri ngebꞌison, ma ja ri bꞌis tiqꞌato kichin chin ndikibꞌen ri ndirajoꞌ ri Ajaw. Ri ngekikot, ma jariꞌ tiqꞌato kichin chin ndikibꞌen ri ndirajoꞌ ri Ajaw. Ri santienta loqꞌoj ndikibꞌen, ma ja ri loqꞌoj riꞌ tiqꞌato kichin chin ndikibꞌen ri ndirajoꞌ ri Ajaw. 31Keriꞌ chuqaꞌ, ri kꞌo kꞌiy utz ndukꞌen pe chake ri achike ekꞌo chochꞌulew, ma jariꞌ tiqꞌato kichin chin ndikibꞌen ri ndirajoꞌ ri Ajaw. Porque ri rochꞌulew achel rubꞌanun wokami, xa kin xtikꞌis wi ruqꞌij.7:31 1Jn. 2:17

32Riyin niwojoꞌ chi rix man ta ndiqꞌasaj kꞌayew pa ikꞌaslen. Ri achi kꞌa kꞌo ruyon, más kꞌo cheꞌel ndutij ruqꞌij pa rusamaj ri Ajaw, chin ndubꞌen ri ndiqaꞌ chuwech ri Ajaw. 33Pero ri achi kꞌo chik rixjayil, más ndibꞌa ránima chirij ri ndikꞌatzin chare chochꞌulew chin ndubꞌen ri ndiqaꞌ chuwech ri rixjayil, 34y ma xe ta chik chirij ri ndiqaꞌ chuwech ri Ajaw bꞌaneq ránima. Keriꞌ chuqaꞌ ndibꞌanatej kikꞌin ri qꞌopojiꞌ y ri ixoqiꞌ maneq kachijil. Rejeꞌ más ndibꞌa kánima pa ruwiꞌ ri ndiqaꞌ chuwech ri Ajaw, chi kin ta chꞌajchꞌaj ri ki-espíritu y ri ki-cuerpo chuwech. Jakꞌa ri ixaq kꞌo rachijil, más ndibꞌa ránima chirij ri ndikꞌatzin chare chochꞌulew chin ndubꞌen ri ndiqaꞌ chuwech ri rachijil.

35Re nibꞌij chiwa, ma chin ta ngixinqꞌet chin ngixkꞌuleꞌ, xa chin kꞌo utz ndukꞌen pe chiwa. Ri niwojoꞌ riyin, ja chi ndibꞌen nojel pa ruchojmil, y chi nixta jun achike ndiqꞌato iwichin chin ndibꞌen ri ndirajoꞌ ri Ajaw.

36Si jun kꞌajol chiꞌikajal ndunojij chi ndikꞌatzin ndikꞌuleꞌ rikꞌin ri xten rukꞌutun y ri xten kꞌo chik rujunaꞌ chin ndikꞌuleꞌ, si ndunaꞌ chi más utz keriꞌ ndubꞌen, tikꞌuleꞌ kꞌa, ma mak ta. 37Pero si jun kꞌajol ndunaꞌ chi ndukachꞌ ndikꞌojeꞌ ruyon, y chi nditiker nduqꞌet riꞌ chuwech ri rurayinik, y kin ruyoꞌon pa ránima chi ruyon ndikanej, utz chuqaꞌ ndubꞌen si ndubꞌen ruwech chi ma ndikꞌuleꞌ ta. 38Roma kꞌa riꞌ, utz ndubꞌen ri kꞌajol ri ndikꞌuleꞌ7:38 He. 13:4 rikꞌin ri xten rukꞌutun, pero más utz ndubꞌen si ndikꞌojeꞌ ruyon.

39Ri ixaq kꞌo rachijil, ximil rikꞌin atoq kꞌa kꞌes na,7:39 Ro. 7:2 pero si ri achi ndiken, ri ixaq kꞌo cheꞌel ndikꞌuleꞌ rikꞌin jun chik achi si keriꞌ ndirajoꞌ. Pero ndikꞌatzin chi ri achi achoq ikꞌin ndikꞌuleꞌ rutaqin ri Ajaw.7:39 2Co. 6:1440Pero ri ixaq ri ndok kan malkaꞌ, más jabꞌel roruqꞌij si ndikꞌojeꞌ ruyon. Keriꞌ ri ninojij riyin, y ninaꞌ chi ja ri Espíritu chin ri Dios ukꞌuayon wichin chubꞌixik.

8

Ri Pablo kꞌo ndubꞌij pa ruwiꞌ rukꞌuxik ri tiꞌij sujun chikiwech tiox

1Wokami niwojoꞌ ngichꞌaꞌa pa ruwiꞌ ri ikꞌutun pe razón chuwa si utz ndikꞌuxeꞌ o naq ri tiꞌij sujun chikiwech tiox.8:1 Hch. 15:20 Kin qetzij chi qonojel kꞌo qetaman,8:1 1Co. 10:15 pero ri achike qetaman kꞌiy mul ndubꞌen chaqe chi nim ndiqanaꞌ chare. Jakꞌa atoq ngeqajoꞌ ri erichin ri rutinamit ri Dios, riꞌ ndukꞌen pe kꞌiyilen8:1 Ro. 14:19 chaqe roj qonojel. 2Y si jun nim ndunaꞌ chare roma ri retaman,8:2 Gá. 6:3 ndubꞌij tzij chi kꞌajani tiretamaj utz-utz ri ndikꞌatzin chi ndiretamaj. 3Pero si jun ndojowan, ri jun riꞌ etaman ruwech roma ri Dios.8:3 Gá. 4:9; 2Ti. 2:19

4Roma kꞌa riꞌ, pa ruwiꞌ rukꞌuxik ri sujun chikiwech tiox, roj qetaman chi jun tiox maneq rukꞌaslen, y kin qetaman chi xe jun Dios kꞌo8:4 Dt. 4:39; 6:4; Is. 44:8 y maneq chik jun. 5Porque maske chikaj y chochꞌulew ekꞌo ri ndibꞌix dios chake, y kin qetzij wi chi ekꞌiy dios ekꞌo, y ekꞌiy ajaw chuqaꞌ, 6pero chaqe roj, xa kin xe jun Dios kꞌo, y riꞌ ja ri Tataꞌaj Dios.8:6 Mal. 2:10; Ef. 4:6 Rikꞌin rijaꞌ pataneq wi nojel,8:6 Jn. 1:3 y roj richin rijaꞌ. Y xe jun Ajaw kꞌo chuqaꞌ, y riꞌ ja ri Jesucristo, ri bꞌanayon nojel ri kꞌo, y roma rijaꞌ kꞌo qakꞌaslen.

Ma tiqabꞌen chare jun hermano chi ndiril achike roma nduyaꞌ kan ri Dios

7Pero ma konojel ta okuneq pa kánima chi jun tiox ma jun nditiker ndubꞌen, porque jumbꞌey kan ekꞌo jujun xkiyalaꞌ kiqꞌij tiox, y wokami atoq ndikikꞌux ri tiꞌij sujun chikiwech ri tiox riꞌ, ndikinaꞌ chi kꞌa keriꞌ na ndikiyalaꞌ kiqꞌij ri tiox. Y roma kꞌajani ok ruchuqꞌaꞌ kánima rikꞌin ri Dios, ndikinaꞌ chi xa mak ngetajin8:7 Ro. 14:23 rikꞌin. 8Kin qetzij chi ri tiꞌij sujun chikiwech ri tiox, o xa achike na ri ndiqakꞌux, ma ndubꞌen ta chaqe chi más ndojowex qawech roma ri Dios. Si ndiqakꞌux o naq,8:8 Ro. 14:17 ma ndubꞌen ta chaqe chi ma utz ta ngojtzꞌat roma ri Dios chuqaꞌ. 9Pero titzꞌetaꞌ chi ri achike ndikꞌux ma tubꞌen chi ndikil jun achike roma ndikiyaꞌ kan ri Dios ri hermanos ri kꞌajani ok ruchuqꞌaꞌ kánima rikꞌin rijaꞌ.8:9 Ro. 14:1310Porque rat ri awetaman chi nojel yoꞌon qꞌij chawa chin ndakꞌux, y xa ngarutzꞌet jun hermano ri kꞌajani ok ruchuqꞌaꞌ ránima rikꞌin ri Dios chi ngawaꞌ pa kachoch tiox, kin ndabꞌen chare ri hermano riꞌ chi ndurayij ndukꞌux chuqaꞌ ri tiꞌij sujun chikiwech ri tiox riꞌ, maske pa ruwech rijaꞌ kꞌa mak ri ndubꞌen. 11Y keriꞌ rat roma awetaman chi ma jun ndubꞌen ndakꞌux ri tiꞌij sujun chikiwech tiox, ndabꞌen chare ri hermano ri kꞌajani ok ruchuqꞌaꞌ ránima chi nduyaꞌ kan ri Dios, jun hermano ri achoq roma xken ri Cristo. 12Y atoq jun mak keriꞌ ndabꞌen chake ri hermanos, xa ndisokotej kánima ri kꞌajani ok kuchuqꞌaꞌ rikꞌin ri Dios, y keriꞌ, rat kin chare ri Cristo ndabꞌen mak. 13Roma kꞌa riꞌ, si riyin roma nikꞌux tiꞌij sujun chikiwech tiox nibꞌen chare jun hermano chi ndiril jun achike roma nduyaꞌ kan ri Dios,8:13 Ro. 14:21 xa más utz chi ma jumbꞌey chik nikꞌux tiꞌij sujun chikiwech tiox.

9

Jun apóstol rukꞌulun chi ndiyoꞌox ri ndikꞌatzin chare

1Rix iwetaman chi riyin libre, chi riyin jun apóstol,9:1 1Ti. 2:7; 2Ti. 1:11 y chi nutzꞌeton ruwech ri Jesús ri Qajaw. Y rix ri xe jun ibꞌanun rikꞌin rijaꞌ, rix retal ri samaj nubꞌanun. 2Si chake chꞌaqa ma riyin ta apóstol, chiwa rix riyin apóstol wi. Porque ri etal ri ndikꞌutu chi riyin jun apóstol, ja rix9:2 2Co. 3:2 ri xe jun ibꞌanun rikꞌin ri Ajaw ri xitaqij pa iwánima.

3Y chake ri ndikibꞌij chi ma riyin ta apóstol kereꞌ nibꞌij: 4Roj kin rukꞌulun chi ngojtzuq roma ri samaj ndiqabꞌen pa rubꞌiꞌ ri Ajaw.9:4 Mt. 10:10; Lc. 10:7; 1Co. 9:14; Gá. 6:65Rukꞌulun chuqaꞌ chi ndiqabꞌen achel ndubꞌen ri Pedro, y ri eruchaqꞌ ri Ajaw, y ri chꞌaqa chik apóstoles. Rejeꞌ chikijununal ndikikꞌuaj kixjayil ri kitaqin chuqaꞌ ri Ajaw apejeꞌ ngebꞌa chin ndekibꞌanaꞌ rusamaj ri Ajaw. 6Romariꞌ nibꞌij chiwa: ¿Pa ruchojmil kami chi xaxe riyin y ri Bernabé ndikꞌatzin ngojsamej rikꞌin qaqꞌaꞌ chin ndiqachꞌek ri ndikꞌatzin chaqe9:6 2Ts. 3:8 pa qakꞌaslen? Ma pa ruchojmil ta. 7Porque jun soldado pa cuartel ma ruméra ta rijaꞌ ndukusaj chin ndutzuq riꞌ, xa nditzuq chiriꞌ pa cuartel. Keriꞌ chuqaꞌ jun tikoy uva, kin ndukꞌux jubꞌaꞌ ruwech9:7 Dt. 20:6; Pr. 27:18 ri uva atoq ndiwachin, y keriꞌ chuqaꞌ jun yuqꞌunel kichin awej, atoq nduyitzꞌ ri ki-leche, kin ndutij jubꞌaꞌ. 8Rix ma tinojij chi ri nibꞌij chiwa xa jun relik aj rochꞌulew noꞌoj. Porque keriꞌ chuqaꞌ ndubꞌij ri ley ri xuyaꞌ ri Dios chare ri Moisés. 9Porque chupan ri ley riꞌ ndubꞌij: Ma tayaꞌ ruwosal ri wakx atoq ndupetzelaꞌ ri trigo chin ndipochꞌotej, chin kꞌo cheꞌel ndukꞌux jubꞌaꞌ. ¿Xe kami chikij wakx keriꞌ rubꞌiꞌin kan ri Dios? 10¿O xubꞌij chuqaꞌ keriꞌ qoma roj? Porque qoma roj tzꞌibꞌan kan chi ri ngetikon y ri ngebꞌanun ri samaj chin ndipochꞌotej ruwech ri tikoꞌ, ndikꞌatzin ndikiyaꞌ pa kánima chi nderilaꞌ qꞌij atoq ndiyoꞌox jubꞌaꞌ ruwech ri tikoꞌ chake.9:10 2Ti. 2:611Y si roj qatikon pa iwánima rutzij ri Dios, xa ma nim ta reqalen si ndiqakꞌutuj chiwa chi ngojitoꞌ jubꞌaꞌ rikꞌin ri ndikꞌatzin chaqe chin ndiqaqꞌasaj ri qakꞌaslen. 12Porque si chꞌaqa chik rusamajelaꞌ ri Dios kꞌo kitoꞌik iyoꞌon rix, roj más rukꞌulun chi ndiyaꞌ qatoꞌik. Pero roj ma ndiqakꞌutuj ta9:12 2Co. 12:13 qatoꞌik chiwa, xa kin ndiqakachꞌ qawech, porque ma kꞌateꞌ roma kꞌo ndiqakꞌutuj, ma xtitaqix ta ri utzulej teq tzij chin kolotajik ri rukꞌamon pe ri Jesucristo. 13Rix iwetaman chi ri samajelaꞌ pa rachoch ri Dios ngetzuq roma ri samaj ndikibꞌen, y ri ngebꞌanun ri samaj chuwech ri altar ndikikꞌen kan jubꞌaꞌ chare ruchꞌakul ri chikap y ri chꞌaqa chik sipanik chin ndikikꞌux. 14Keriꞌ chuqaꞌ ri Ajaw rubꞌanun kan mandar chi ri ngetzijon ri utzulej teq tzij chin kolotajik, kin tiyoꞌox chake ri ndikꞌatzin pa kikꞌaslen,9:14 Lc. 10:7; Gá. 6:6; 1Ti. 5:17 roma ri samaj ndikibꞌen. 15Pero riyin, ma nukꞌutun ta chiwa ri rukꞌulun chi ndiyoꞌox chuwa, y nitzꞌibꞌaj e reꞌ ma chin ta niwojoꞌ nginiwilij. Porque chuwa riyin, xa más utz ngiken pa rukꞌexel chi nikꞌutuj nutoꞌik chiwa, roma ri rutzijoxik ri rutzij ri Dios ri nibꞌen chiꞌikajal, porque xa ta nikꞌutuj, maneq chik cheꞌel ngikikot9:15 2Co. 11:10 chi ma jun nutoꞌik nukꞌutun chiwa.

16Riyin ma jun roma xtinyaꞌ nuqꞌij roma nitzijoj ri utzulej teq tzij chin kolotajik. Porque ri Dios ruchilabꞌen chuwa chin nibꞌen, y juyo nuwech, si ma xtintzijoj ta. 17Si ri samaj ngitajin rikꞌin ja ta riyin xiyoꞌon pa wánima chin nibꞌen, kꞌo ta cheꞌel niwoyobꞌej chi ndiyoꞌox rajel-rukꞌexel chuwa, pero ma yin ta yoyon pa wánima chin nibꞌen. Xa kin ja ri Dios chilabꞌeyon9:17 Gá. 2:7; Col. 1:25 pe chuwa ri samaj ngitajin rikꞌin. 18Romariꞌ, ¿achike kꞌa rajel-rukꞌexel ndiyoꞌox chuwa? Ri rajel-rukꞌexel ndiyoꞌox chuwa, ja ri ngikikot nitzijoj re utzulej teq tzij reꞌ, y ma nikꞌutuj ta ri rukꞌulun chi ndiyoꞌox chuwa. 19Y roma nixta jun achoq chin nikꞌutuj nutoꞌik, nixta jun achoq ikꞌin yin ximil, y riꞌ rubꞌanun chuwa chi kꞌo cheꞌel yin okuneq samajel kichin konojel, chin keriꞌ más ekꞌiy ndikitaqij ri Cristo. 20Romariꞌ atoq yinkꞌo chikikajal ri israelitas, nibꞌen chare ri nukꞌaslen achel rukꞌaslen jun israelita keriꞌ, chin keriꞌ kolopeꞌ xtikitaqij ri Jesús. Kikꞌin ri ekꞌo chuxeꞌ ri ley xyoꞌox chare ri Moisés, nibꞌen chare ri nukꞌaslen achel ta yinkꞌo chuxeꞌ ri ley riꞌ, maske ma yinkꞌo ta chik chuxeꞌ. Pero keriꞌ nibꞌen, chin keriꞌ kolopeꞌ xtikitaqij ri Jesús. 21Jakꞌa atoq yinkꞌo chikikajal ri ma ekꞌo ta chuxeꞌ ri ley xyoꞌox chare ri Moisés, nibꞌen chare ri nukꞌaslen achel ma wetaman ta rubꞌeyal ri ley riꞌ, chin keriꞌ kolopeꞌ xtikitaqij ri Jesús. Pero riꞌ ma ndubꞌij ta tzij chi riyin ma ninimaj ta ri ley ruyoꞌon kan ri Dios, porque riyin kin nibꞌen ri ndubꞌij ri ley ruyoꞌon kan ri Cristo. 22Chikikajal ri kꞌajani ok ruchuqꞌaꞌ kánima9:22 Ro. 15:1 rikꞌin ri Ajaw, ma nibꞌen ta ri pa kiwech rejeꞌ xa xajan, chin keriꞌ ma ndikil ta jun roma ndikiyaꞌ kan rijaꞌ. Y keriꞌ nubꞌanun pe chare ri nukꞌaslen chikikajal konojel, chin keriꞌ kolopeꞌ ekꞌo jujun chikikajal xtikitaqij ri Jesús. 23Y nojel reꞌ nibꞌen, porque niwojoꞌ chi ri utzulej teq tzij chin kolotajik ndibꞌa más rutzijol, chin keriꞌ junan kikꞌin ekꞌiy ndiqil ri favor nduyaꞌ ri Dios ri ndukꞌen pe ri utzulej tzij riꞌ.

24Rix iwetaman chi pa jun maratón, konojel ndikitij kiqꞌij chin ndikichꞌek ri premio ndiyoꞌox, pero xaxe jun ri ndichꞌakon richin. Keriꞌ kꞌa chuqaꞌ rix, titijaꞌ iqꞌij chi pa ruchojmil tikꞌuaj ri ikꞌaslen, chin keriꞌ ndichꞌek ri nduyaꞌ ri Dios chiwa chikaj. 25Konojel ri ndikitijlaꞌ kanin pa jun etzꞌanin, ndikijekꞌ kiꞌ chuwech ri ma utz ta ndubꞌen chare ri ki-cuerpo. Keriꞌ ndikibꞌen chin ndikichꞌek jun premio ri xa ndikꞌis, jakꞌa roj ndiqatij qaqꞌij chi ndiqachꞌek jun nimalej rajel-rukꞌexel ri ma ndikꞌis ta.9:25 1Ti. 6:12; Stg. 1:12; Ap. 2:1026Roma kꞌa riꞌ, riyin ma nibꞌen ta achel jun ri kꞌo pa jun maratón ri ma retaman ta apeꞌ kꞌo ri meta, pa rukꞌexel riꞌ, kin nuchꞌikon nuwech chirij ri meta ruyoꞌon ri Dios chuwa. Y ma nibꞌen ta achel jun ri xe pa kaqiqꞌ ndeqꞌax wi ruqꞌaꞌ atoq ndikichꞌey kiꞌ rikꞌin jun chik. 27Porque riyin niyaꞌ pa kꞌayew ri nu-cuerpo y nibꞌen chare chi tunimaj nutzij, porque ma kꞌateꞌ xa xkinelesex kan9:27 Jer. 6:30 pa maratón, maske enutijon ekꞌiy chin ndikil ri rajel-rukꞌexel nduyaꞌ ri Dios.

10

Ri xkikꞌulwachij ri israelitas kꞌo ndukꞌut chiqawech wokami

1Hermanos, riyin niwojoꞌ chi ndikꞌuxlaꞌaj chi konojel ri ojer teq qatit-qamamaꞌ roj israelitas, xukꞌuꞌex kibꞌey roma ri nube10:1 Ex. 13:21 ri xuyaꞌ ri Dios pa kiwiꞌ, y ri Dios chuqaꞌ xubꞌen chi xjaqatej ri mar10:1 Ex. 14:21, 22 keq chikiwech, chin xeꞌeqꞌax chupan chikaqen. 2Atoq konojel rejeꞌ xekꞌojeꞌ chuxeꞌ ri nube ri xukꞌuan kibꞌey y xeꞌeqꞌax chupan ri mar, kin achel ta pa rubꞌiꞌ ri Moisés xebꞌan bautizar keriꞌ, porque xkijech kiꞌ chin ndikinimaj ri ndubꞌij rijaꞌ chake. 3Konojel chuqaꞌ rejeꞌ xkikꞌux ri maná ri xtaq pe chikaj10:3 Ex. 16:15 roma ri Dios. 4Konojel chuqaꞌ xkitij ri yaꞌ ri xuyaꞌ ri Dios chake, roma xkitij ri yaꞌ xel pe chupan ri abꞌej10:4 Ex. 17:6; Nm. 20:11; Dt. 8:15 y ri abꞌej riꞌ, jun etal chi ri Cristo bꞌaneq chikij. 5Pero ma rikꞌin ta keriꞌ xubꞌen chake, jubꞌama konojel ma utz ta xkibꞌen, romariꞌ ma xeqaꞌ ta chuwech ri Dios. Keriꞌ ndiqꞌalajin, porque xeken y xepokꞌeꞌ kan ri ki-cuerpos10:5 Nm. 14:29, 32, 35 pa chaqiꞌj y tzꞌiran ulew.

6Y nojel ri xbꞌanatej kikꞌin rejeꞌ, okuneq ejemplo chaqe chin ma tibꞌa qánima chirij ri itzel teq rayinik, achel xkibꞌen rejeꞌ. 7Ma tiyaꞌ kiqꞌij tiox, achel xkibꞌen ekꞌiy chikikajal rejeꞌ, achel tzꞌibꞌan kan chupan ri rutzij ri Dios ri kereꞌ ndubꞌij: Ri tinamit xetzꞌuyeꞌ chin xewaꞌ y xkitij yaꞌ, y atoq xekolaj, xeyakatej y xkibꞌen itzel teq etzꞌanin chikiwech.10:7 Ex. 32:6 Keriꞌ tzꞌibꞌan kan. 8Ma tiqabꞌen achel xkibꞌen ekꞌiy chikikajal rejeꞌ, xkikꞌamalaꞌ qa kiꞌ chin xkibꞌen mak xa achoq na ikꞌin,10:8 Nm. 25:1-3 y romariꞌ 23,000 xeken xe pa jun qꞌij. 9Ma tiqayek chuqaꞌ royowal ri Ajaw pa qawiꞌ, achel xkibꞌen ekꞌiy chikikajal rejeꞌ y xeken roma xetiꞌox koma kumetz.10:9 Nm. 21:5, 610Y ma kixchꞌaꞌa chirij ri Dios, achel xkibꞌen ekꞌiy chikikajal rejeꞌ, y romariꞌ xeken pa ruqꞌaꞌ ri kamisanel10:10 Ex. 12:23 ángel10:10 Kamisanel ángel: Chupan ri rutzij ri Dios tzꞌibꞌan kan, ndiqatzꞌet chi ri ángeles jalajaj teq kisamaj yoꞌon roma ri Dios. Jun chikiwech ri samaj riꞌ, ja ri ngetukamisan atoq keriꞌ ndubꞌen mandar ri Dios chake (He. 11:28, 2 S. 24:15, 16). ri xtaq pe roma ri Dios.

11Nojel re xkikꞌulwachij rejeꞌ ojer kan, xtzꞌibꞌex kan chupan ri rutzij ri Dios chin ndiqetamaj10:11 Ro. 15:4 roj ri rojkꞌo chupan ri rukꞌisibꞌel teq tiempos chi ma tiqabꞌen achel xkibꞌen rejeꞌ. 12Romariꞌ, ri pa rutzij chi kꞌo ruchuqꞌaꞌ ránima rikꞌin ri Ajaw, tuchajij ri rukꞌaslen chin ma nditzaq pa mak. 13Nikꞌuxlaꞌaj keriꞌ chiwa, porque atoq ngixtojtobꞌex, ma tibꞌij chi xe rix ndiqꞌasaj keriꞌ, porque keriꞌ chuqaꞌ ndikiqꞌasaj konojel wineq. Pero ri Dios ri ma ndujel ta ruwech rutzij, kin ndubꞌen wi ri rubꞌiꞌin, romariꞌ ma nduyaꞌ ta qꞌij chi ndipuꞌun más ruchuqꞌaꞌ ri kꞌayew ndiqꞌasaj ke chuwech ri janipeꞌ ngixtiker ndikachꞌ, y atoq nduqaqa ri kꞌayew, rijaꞌ ndukꞌut ri bꞌey chiwech chin ngixel chuwech.

Tiqabꞌanaꞌ cuenta qiꞌ chuwech ri ndisujeꞌ chake ri itzel teq espíritu

14Romariꞌ, hermanos, riyin ri tzꞌan ngixinwojoꞌ, nibꞌij chiwa chi tibꞌanaꞌ chi ma jun i-cuenta chare ruyaꞌik kiqꞌij tiox. 15Ngichꞌaꞌa chiwa achel ngichꞌaꞌa chake wineq ri ketaman ngenojin utz. Tinukuꞌ utz-utz ri ngitajin chubꞌixik chiwa. 16Chupan ri waꞌin kꞌuxlabꞌel rukamik ri Ajaw, atoq ndiqatij ri vino chin matioxinik chare ri Dios, ri rutijik ri vino riꞌ ndukꞌuxlaꞌaj chaqe chi xe jun qabꞌanun rikꞌin ri Cristo roma ri rukikꞌel ri xbꞌiyin cho cruz qoma. Y atoq ndiqaper ri kaxlan wey chin junan ndiqakꞌux, ri rukꞌuxik ri kaxlan wey riꞌ10:16 Mt. 26:26; Mr. 14:22; Lc. 22:19 ndukꞌuxlaꞌaj chaqe chi xe jun qabꞌanun chiqawech roj ri roj ru-cuerpo ri Cristo. 17Y roma xaxe jun ri kaxlan wey kꞌuxlabꞌel rukamik ri Ajaw ri ndiqaper y ndiqakꞌux, riꞌ ndukꞌut chiqawech chi roj ri roj santienta, xe jun cuerpo qabꞌanun,10:17 Ro. 12:5 roma qonojel ndiqakꞌux jubꞌaꞌ chare ri jun kaxlan wey riꞌ.

18Titzꞌetaꞌ ri ndikibꞌen ri israelitas. Rejeꞌ atoq ndikisuj awej pariꞌ ri altar chirachoch ri Dios, ndikimal kiꞌ kikꞌin ri sacerdotes chin ndikikꞌux10:18 Lv. 7:15 jubꞌaꞌ ruchꞌakul ri awej kamisan. Y atoq ndikikꞌux ri tiꞌij riꞌ, xe jun kánima kibꞌanun konojel chin ndikiyaꞌ ruqꞌij ri Dios. 19Rikꞌin ri keriꞌ nibꞌij, ma ndubꞌij ta tzij chi kꞌo reqalen ri achike ndisujeꞌ chikiwech tiox, nixta ndubꞌij tzij chi jun tiox kꞌo chuqaꞌ reqalen.10:19 1Co. 8:420Ri niwojoꞌ nibꞌij jareꞌ: Ri achike ngesuj chikiwech tiox, xa chake itzel teq espíritu ngesuj,10:20 Dt. 32:17 y ma chare ta ri Dios. Y riyin ma niwojoꞌ ta chi rix ndikꞌux ri achike ngesuj chikiwech tiox, porque riꞌ ndubꞌij tzij chi xe jun ndibꞌen kikꞌin ri itzel teq espíritu. 21Rix ri nditij ri kꞌo chupan ri copa kꞌuxlabꞌel rukamik ri Ajaw, ma utz ta nditij chuqaꞌ ri kꞌo chupan ri copa ri ndisujeꞌ chake ri itzel teq espíritu. Keriꞌ chuqaꞌ si ndikꞌux ri kaxlan wey kꞌuxlabꞌel rukamik ri Ajaw, ma utz ta ndikꞌux chuqaꞌ ri ndisujeꞌ chake ri itzel teq espíritu. 22Porque atoq ndiqakꞌux ri achike ngesuj chikiwech ri itzel teq espíritu, ndiqayek royowal ri Ajaw. Y si keriꞌ ta ndiqabꞌen, ¿kꞌo kami más quchuqꞌaꞌ10:22 Job 9:4; 40:9-14 ke chuwech rijaꞌ chin ta ndiqatoꞌ qiꞌ chuwech? ¡Maneq!

Tiqabꞌanaꞌ ri kꞌo utz ndukꞌen pe chake chꞌaqa

23Ekꞌo kereꞌ ngebꞌiꞌin: Pa nuqꞌaꞌ yin kꞌo chin nichaꞌ ri niwojoꞌ nibꞌen, ngechajeꞌ. Riꞌ qetzij, pero ma nojel ta kꞌo utz ndukꞌen pe.10:23 1Co. 6:12 Kin qetzij chi pa nuqꞌaꞌ yin kꞌo chin nichaꞌ ri niwojoꞌ nibꞌen, pero ma nojel ta ndubꞌen chaqe roj ri qataqin ri Ajaw chi ngojkꞌiy pa qakꞌaslen. 24Romariꞌ ma jun tikanon xe ri kꞌo utz ndukꞌen pe chare rijaꞌ,10:24 Ro. 15:1 xa kin tukanoj chuqaꞌ ri kꞌo utz ndukꞌen pe chake ri kitaqin ri Ajaw.

25Ri jalajaj teq kiwech tiꞌij ngekꞌayix pa teq kꞌayibꞌel, utz chin ndilaqꞌ y ndikꞌux,10:25 1Ti. 4:4 y ma tikꞌutuj razón si sujun chuwech jun tiox, chin ma chꞌil-chꞌil tunaꞌ ri iwánima chuwech ri Dios. 26Porque ri rochꞌulew y nojel ri kꞌo chuwech, kin richin ri Ajaw.10:26 Sal. 24:1

27Si jun wineq ma rutaqin ta ri Ajaw ngixroyoj chin ngixbꞌewaꞌ rikꞌin, kixbꞌiyin si ndiwojoꞌ. Tikꞌuxuꞌ nojel ri nduyaꞌ pe chiwech,10:27 Lc. 10:7 y ma tikꞌutuj razón si ri nduyaꞌ pe chiwa sujun chikiwech tiox, chin ma chꞌil-chꞌil tunaꞌ ri ránima rijaꞌ. 28Pero si kꞌo jun chiriꞌ ndubꞌij chiwa: Re rikil reꞌ xsuj chikiwech tiox, ndichajeꞌ, rix ma tikꞌux ri rikil riꞌ, roma ri xbꞌiꞌin keriꞌ chiwa, chin keriꞌ nixta jun chꞌil-chꞌil xtunaꞌ ránima.10:28 1Co. 8:1029Ma nibꞌij ta chiwa chi ja ri iwánima rix ri chꞌil-chꞌil xtunaꞌ atoq ndikꞌux ri rikil ri sujun chikiwech tiox, xa ja ri ránima ri xbꞌiꞌin keriꞌ chiwa.

Maneq cheꞌel chi ja ri ndunaꞌ ránima jun chik wineq ri ndibꞌiꞌin chaqe ri ndikꞌatzin chi ndiqabꞌen.10:29 Ro. 14:16, 1730Porque si riyin nimatioxij chare ri Dios ri rikil nikꞌux,10:30 Ro. 14:6 ¿achike roma ndibꞌix chuwa chi ma utz ta ri nibꞌen atoq nikꞌux jun rikil, xu nimatioxij chare ri Dios? 31Romariꞌ, si ngojwaꞌ, si ndiqatij qayaꞌ o achike na jun chik ndiqabꞌen, tiqabꞌanaꞌ chin ndiqayaꞌ ruqꞌij ri Dios. 32Ma jun achike tibꞌen ri ndubꞌen chake israelitas, chake ma israelitas ta, o chake ri eralkꞌuaꞌl ri Dios, chi ndikil jun roma ndikiyaꞌ kan ri Dios.10:32 Ro. 14:1333Xa kin tibꞌanaꞌ achel nibꞌen riyin, nitij nuqꞌij chi nojel ri nibꞌen pa nukꞌaslen ndiqaꞌ chikiwech konojel.10:33 Ro. 15:2 Riꞌ ndubꞌij tzij chi ma nibꞌen ta ri xe chuwa riyin kꞌo utz ndukꞌen pe, xa kin nibꞌen chuqaꞌ ri kꞌo utz ndukꞌen pe chake chꞌaqa, roma niwojoꞌ chi ngekolotej10:33 Ro. 11:14 chuqaꞌ rejeꞌ.

11

1Tiwoqaj rukꞌuaxik ri nukꞌaslen,11:1 2Ts. 3:9 achel riyin woqan rukꞌuaxik rukꞌaslen ri Cristo.

Ri utz chi ndikibꞌen ri ixoqiꞌ chikikajal ri ndikimal kiꞌ pa rubꞌiꞌ ri Ajaw

2Hermanos, riyin ngikikot iwoma, porque jumul nginikꞌuxlaꞌaj y iwoqan pa rubꞌeyal ri tijonik nuyoꞌon kan chiwa.11:2 2Ts. 2:153Pero riyin niwojoꞌ chi rix ndikꞌoxomaj chi ja ri Cristo ri ukꞌuey bꞌey kichin konojel achiꞌaꞌ, y ri achi ukꞌuey bꞌey richin ri rixjayil, y ri Dios ukꞌuey bꞌey richin ri Cristo. 4Konojel achiꞌaꞌ atoq ndikibꞌen orar o ndikiqꞌalajrisaj ri nduyaꞌ pe ri Dios pa kánima,11:4 1Co. 12:10, 28; 14:3-6 si ndikitzꞌapij kijolon rikꞌin jun kꞌul, ndikikꞌixbꞌisaj ri Cristo ri okuneq ukꞌuey kibꞌey. 5Pero ri ixaq atoq ndubꞌen orar o nduqꞌalajrisaj ri nduyaꞌ pe ri Dios pa ránima,11:5 Hch. 21:9 si ma ndutzꞌapij ta rujolon, ndukꞌixbꞌisaj ri ukꞌuey rubꞌey y xa achel ta rujukꞌun e ri rusmal ruwiꞌ keriꞌ. 6Pero si jun ixaq ma ndirajoꞌ ta ndutzꞌapij rujolon atoq kimolon kiꞌ ri eralkꞌuaꞌl ri Dios, tujukꞌuꞌ e ri rusmal ruwiꞌ. Pero si ri ndujukꞌ e ruwiꞌ ndukꞌen pe kꞌix chare, tutzꞌapij ri rujolon. 7Porque ma utz ta chi ri achi ndutzꞌapij rujolon atoq kimolon kiꞌ ri eralkꞌuaꞌl ri Dios, porque rijaꞌ rachibꞌel ri Dios11:7 Gn. 1:26 y roma ri achi ndiqꞌalajin chi ri Dios nimalej ruqꞌij. Keriꞌ chuqaꞌ atoq jun ixaq ndutzꞌapij rujolon, ndiqꞌalajin chi ri rachijil kin kꞌo wi ruqꞌij. 8Keriꞌ nibꞌij chiwa, porque ri nabꞌey achi ma rikꞌin ta ixaq xalex, xa ja ri nabꞌey ixaq rikꞌin jun rubꞌaqil ri achi xbꞌan11:8 Gn. 2:21-23 roma ri Dios. 9Chuqaꞌ ri Dios ma xubꞌen ta ri achi roma ndikꞌatzin chare ri ixaq, xa kin xubꞌen ri ixaq roma ndikꞌatzin chare ri achi.11:9 Gn. 2:1810Y romariꞌ, ri ixaq ndikꞌatzin ndutzꞌapij rujolon chin nditzꞌetetej chi kꞌo chuxeꞌ rutzij ri ukꞌuayon rubꞌey, y keriꞌ chuqaꞌ ndikꞌatzin ndubꞌen koma ri ángeles. 11Pero chiqakajal roj ri qataqin ri Ajaw, kin kꞌo qeqalen chiqawech chi achiꞌaꞌ chi ixoqiꞌ,11:11 Gá. 3:28 porque ri achi ndikꞌatzin chare ri ixaq, y ri ixaq ndikꞌatzin chare ri achi. 12Kin keriꞌ ndiqꞌalajin, porque achel ri ixaq xbꞌan rikꞌin jun rubꞌaqil ri achi, ri achi chuqaꞌ ndalex chiruqꞌaꞌ ri ixaq. Pero chi achiꞌaꞌ chi ixoqiꞌ ja ri Dios bꞌanayon11:12 Ro. 11:36; 1Co. 8:6 qichin.

13Wokami rix, tinojij utz-utz re nikꞌutuj razón chiwa: ¿Utz kami chi jun ixaq ma ndutzꞌapij ta rujolon chare jun kꞌul atoq ndubꞌen orar? 14Konojel wineq ketaman chi ri achi ma rukꞌuluman ta chi nduyaꞌ qꞌij chi ndinimer ri rusmal ruwiꞌ, porque xa kꞌix ndukꞌen pe chare. 15Jakꞌa ri ixaq, kin rukꞌuluman chi enimaꞌq ri rusmal ruwiꞌ, porque chare rijaꞌ yoꞌon chi ja ri rusmal ruwiꞌ okuneq achel jun kꞌul chin ndutzꞌapij rujolon. 16Pero si kꞌo jun ri ma ke ta riꞌ ndunojij, tiretamaj kꞌa chi roj ri rusamajelaꞌ ri Dios y ri bꞌotzaj ralkꞌuaꞌl ri Dios pa teq tinamit, xa kin keriꞌ wi ndikibꞌen ri achiꞌaꞌ y ri ixoqiꞌ chiqakajal.

Kꞌo ma utz ta ndikibꞌen ri aj Corinto chupan ri waꞌin kꞌuxlabꞌel rukamik ri Ajaw

17Pero wokami rikꞌin re nitzꞌibꞌaj e chiwa, maneq cheꞌel nibꞌij chi ngikikot iwoma, porque pa rukꞌexel chi kꞌo utz ndukꞌen pe ri molojriꞌil ndibꞌen, xa kꞌayew ndukꞌen pe chiwa. 18Nabꞌey nibꞌij chiwa ri wakꞌaxan, chi rix atoq ndimal iwiꞌ pa rubꞌiꞌ ri Dios, xa kaꞌi-oxiꞌ ruwech itzij ndibꞌen qa.11:18 1Co. 1:10; 3:3 Y riyin nitaqij jubꞌaꞌ chi keriꞌ. 19Kin qetzij chi kꞌo ndikꞌatzin chi rix kaꞌi-oxiꞌ ruwech itzij ndibꞌen qa, porque ngeruqꞌalajrisaj11:19 Lc. 2:35 ri achike kikꞌuan chojmilej kꞌaslen chiꞌikajal y ri achike ma kikꞌuan ta chojmilej kꞌaslen. 20Porque atoq ndimal iwiꞌ chin ngixwaꞌ chin ndikꞌuxlaꞌaj rukamik ri Ajaw, ma pa rubꞌeyal ta ndibꞌen.11:20 Jud. 1221Porque chiꞌijununal nabꞌey paqiꞌ ndikꞌux ri ikꞌuan apu y ma ngeꞌiwoyobꞌej ta ri chꞌaqa chik chin ta ndisipaj jubꞌaꞌ chake, y romariꞌ kꞌo ngekanej kan chi wayijal, mientras chꞌaqa chiwech hasta ngixqꞌabꞌer. 22¿Maneq kami iwachoch chin ngixwaꞌ y nditij iyaꞌ? Pero ri achel ngixtajin rikꞌin, xa ma jun keqalen ndibꞌen chake ri eralkꞌuaꞌl ri Dios ri ndikimal kiꞌ iwikꞌin, xa ngeꞌikꞌixbꞌisaj ri maneq ok kichajin11:22 Stg. 2:5, 6 chiꞌikajal. ¿Achike kami xtinbꞌij chiwa rikꞌin ri keriꞌ ndibꞌen? Riyin ma ngikikot ta roma ri ngixtajin rikꞌin.

Ri waꞌin kꞌuxlabꞌel rukamik ri Ajaw

(Mt. 26:26-29; Mr. 14:22-25; Lc. 22:14-20)

23Porque ri Ajaw xuqꞌalajrisaj chinuwech ri nukꞌutun kan riyin chiwech: Chi ri Ajaw Jesús chupan ri aqꞌaꞌ atoq jubꞌaꞌ chik ndirajoꞌ chin ndijach e pa kiqꞌaꞌ ri wineq ri itzel xetzꞌeto richin, rijaꞌ xutzꞌen ri kaxlan wey, 24y atoq rumatioxin chik chare ri Dios, xuper y xubꞌij: Jareꞌ ri nu-cuerpo ri ndijach pa kamik chin ndukꞌen pe utz chiwa. Tikꞌuxuꞌ y kereꞌ tibꞌanaꞌ chin ndikꞌuxlaꞌaj chi xiken iwoma. 25Atoq xewaꞌ yan, xutzꞌen chuqaꞌ ri copa chin ri Pascua y xubꞌij: Ri vino kꞌo chupan re copa reꞌ, jareꞌ ri nukikꞌel ri ndibꞌiyin cho cruz, rajel ri nitaj riyin chin nditzꞌukutej e ri kꞌakꞌakꞌ pacto11:25 He. 9:15 ndubꞌen ri Dios kikꞌin ri wineq, y nojel teq mul xtitij, tibꞌanaꞌ chin ndikꞌuxlaꞌaj chi xiken iwoma, xchajeꞌ ri Ajaw. 26Y nojel mul atoq ndikꞌux ri kaxlan wey y nditij ri vino, ja ri rukamik ri Ajaw Jesucristo ndikꞌuxlaꞌaj, hasta tuqaqa chi na jumbꞌey.11:26 Hch. 1:11; Ap. 1:7

Ri ndikꞌatzin ndiqabꞌen atoq ngojwaꞌ chin ndiqakꞌuxlaꞌaj rukamik ri Ajaw

27Roma kꞌa riꞌ, xa achike na jun ndikꞌuxu ri kaxlan wey o ndutij ri vino kꞌuxlabꞌel rukamik ri Ajaw, si ma pa rubꞌeyal ta ndubꞌen atoq ndumal riꞌ kikꞌin ri eralkꞌuaꞌl ri Dios, ri jun riꞌ kin mak ndubꞌen chirij rukikꞌel y ru-cuerpo ri Ajaw. 28Romariꞌ, chiqajununal tiqanikꞌoj utz-utz ri kꞌo pa qánima,11:28 2Co. 13:5; Gá. 6:4 y kꞌateriꞌ tiqakꞌuxuꞌ ri kaxlan wey y tiqatijaꞌ ri vino kꞌuxlabꞌel rukamik ri Ajaw. 29Porque si jun ndukꞌux ri kaxlan wey y ndutij ri vino kꞌuxlabꞌel rukamik ri Ajaw xetal keriꞌ, y ma ndunojij ta utz-utz achike reqalen rukamik ri Ajaw chaqe roj ri xe jun cuerpo qabꞌanun rikꞌin, xa ja ri castigo nduyaꞌ ri Dios ndiroyoj pa ruwiꞌ. 30Romariꞌ, ekꞌo ekꞌiy chiꞌikajal ri maneq kuchuqꞌaꞌ, chꞌaqa ngeyawej y hasta ekꞌo ekamineq. 31Xa ta roj ndiqanikꞌoj utz-utz ri kꞌo pa qánima, ma ndiqaqa ta pa qawiꞌ ri castigo nduyaꞌ ri Dios. 32Y si ndiyoꞌox castigo chaqe, xa chin ndikꞌajisex qawech,11:32 Job 5:17; He. 12:5 chin keriꞌ ma ndikꞌis ta qaqꞌij junan kikꞌin ri ma kitaqin ta ri Ajaw.

33Romariꞌ nu-hermanos, atoq ndimal iwiꞌ chin ngixwaꞌ chin ndikꞌuxlaꞌaj rukamik ri Ajaw, tiwoyobꞌej iwiꞌ chin keriꞌ junan ndikꞌux ri iway y nixta jun ndikanej kan chi wayijal. 34Si ekꞌo jujun ndichꞌumu kipan, kewaꞌ pe chikachoch, chin keriꞌ atoq ndimal iwiꞌ, ma ndiwoyoj ta pa iwiꞌ ri castigo nduyaꞌ ri Dios. Ri más achike niwojoꞌ nibꞌij chiwa, nechojmirisaj, kꞌa kibꞌeqaqa na iwikꞌin.

12

Ri ukꞌuan roma ri Espíritu Santo ma ndubꞌij ta itzel teq tzij chirij ri Jesús

1Hermanos, pa ruwiꞌ ri jalajaj loqꞌolej teq sipanik nduyaꞌ ri Espíritu Santo,12:1 1Co. 14:1 niwojoꞌ chi rix kꞌo ndiwetamaj pa ruwiꞌ.

2Rix iwetaman chi atoq kꞌajani titaqij ri Ajaw, achel ta tzꞌapin iwech xixukꞌuꞌex chin xiyaꞌ kiqꞌij tiox ri xa ma ngechꞌaꞌa ta, achel ndikibꞌen ri esachineq. 3Romariꞌ nibꞌij chiwa: Nixta jun wineq ri ukꞌuan roma ri Espíritu chin ri Dios ndubꞌij itzel teq tzij chirij ri Jesús y keriꞌ chuqaꞌ, nixta jun wineq ndubꞌij Ajaw chare ri Jesús, si ma ja ta ri Espíritu Santo12:3 1Jn. 4:2, 3 ukꞌuayon richin chin ndubꞌij.

Jalajaj loqꞌolej teq sipanik nduyaꞌ ri Espíritu Santo

4Ekꞌo jalajaj loqꞌolej teq sipanik yoꞌon chaqe chin ndiqabꞌen rusamaj ri Dios,12:4 Ro. 12:4, 6 pero ri Espíritu Santo ri ndiyoꞌon chaqe, xa kin xe wi jun.12:4 Ef. 4:4-6

5Y keriꞌ chuqaꞌ, ekꞌo jalajaj teq rusamaj ri Dios12:5 Ef. 4:11 yoꞌon chin ngebꞌan, pero ri Ajaw pa ruwiꞌ ri samaj riꞌ xa kin xe wi jun, y riꞌ ja ri Ajaw Jesús. 6Y kꞌo chuqaꞌ jalajaj teq rubꞌanik ngojtiker ndiqabꞌen chin ndiqabꞌen rusamaj ri Dios, pero ri Dios xa kin xe wi jun, y ja ri ruchuqꞌaꞌ rijaꞌ ri ndisamej pa qánima chin ndiqabꞌen. 7Ri ruchuqꞌaꞌ ri Espíritu Santo ri ndiqꞌalajin rikꞌin ri ndibꞌanatej chiqaqꞌaꞌ chiqajununal, reꞌ chin kꞌo utz ndukꞌen pe chaqe qonojel ri qataqin. 8Porque chake jujun, ri Espíritu Santo nduyaꞌ chi ngechꞌaꞌa rikꞌin nojibꞌel pataneq rikꞌin ri Dios. Chake chꞌaqa ri Espíritu Santo nduyaꞌ pa kánima tzij chin ngechꞌaꞌa nimalej teq etamabꞌel pataneq rikꞌin ri Dios. 9Chake chꞌaqa, ri Espíritu Santo rubꞌanun chi más santienta kuqul kikꞌuꞌx chi ri Dios ngerubꞌen nimalej teq achike. Chake chꞌaqa chik, ri Espíritu Santo ruyoꞌon chi ngekikꞌachojrisaj12:9 Mr. 16:18 wineq chuwech ri kiyabꞌil. 10Chake chꞌaqa, ruyoꞌon uchuqꞌaꞌ chin ndikibꞌen milagros,12:10 Gá. 3:5 chake chꞌaqa, ruyoꞌon chi ndikiqꞌalajrisaj ri ndubꞌij pe ri Dios pa kánima, chake chꞌaqa ruyoꞌon chi ndikibꞌij si ja ri Espíritu chin ri Dios kꞌo rikꞌin jun wineq o naq.12:10 1Jn. 4:1 Chake chꞌaqa, rubꞌanun chi ngechꞌaꞌa pa jalajaj teq chꞌabꞌel12:10 Hch. 2:4 ri ma kitijon ta kiꞌ rikꞌin, y chake chꞌaqa, rubꞌanun chi ndikiqꞌalajrisaj ri ndibꞌix pa jun chik chꞌabꞌel, chꞌabꞌel ri ma kitijon ta kiꞌ rikꞌin. 11Y nojel re loqꞌolej teq sipanik reꞌ, xa kin xe wi jun ndiyoꞌon richin, y riꞌ ja ri Espíritu Santo ri ndisipan chaqe chiqajununal kin achel ndirajoꞌ rijaꞌ.

12Keriꞌ nibꞌij chiwa porque kin jalajaj ruwachinel ruqꞌa-raqen ri qa-cuerpo, y nojel riꞌ xe jun cuerpo rubꞌanun. Keriꞌ chuqaꞌ roj ri qataqin ri Cristo, maske roj kꞌiy, xe jun cuerpo qabꞌanun rikꞌin. 13Porque roj qonojel xojbꞌan bautizar12:13 Jn. 1:33, 34 rikꞌin ri Espíritu Santo ri kin xe wi jun, chin xojok jun cuerpo rikꞌin ri Cristo, y ma jun ndubꞌen si roj israelitas o naq, si roj loqꞌon teq samajelaꞌ o naq. Qonojel xyoꞌox jun mismo Espíritu chaqe.

14Kin qetzij wi kꞌa, ri cuerpo ma xe ta jun ruwachinel ruqꞌa-raqen kꞌo, xa kin ekꞌiy. 15Si ri aqen xtubꞌij ta: Riyin roma ma yin ta qꞌaꞌaj, romariꞌ ma yin ta richin ri cuerpo, xtichajeꞌ ta, ri keriꞌ ndubꞌij ma ndubꞌij ta tzij chi man ta richin ri cuerpo. 16Y si ri xikin xtubꞌij ta: Riyin roma ma yin ta jun wech chin ri cuerpo, romariꞌ ma yin ta richin ri cuerpo, xtichajeꞌ ta, ri keriꞌ xtubꞌij ma ndubꞌij ta tzij chi man ta richin ri cuerpo. 17Xa ta nojel ruwachinel ruqꞌa-raqen ri qa-cuerpo ruyon ta wech, man ta ngojtiker ngojakꞌaxan. Xa ta nojel ruwachinel ruqꞌa-raqen ri qa-cuerpo ruyon ta xikin, man ta ngojtiker ndiqaseq jun achike. 18Pero kin qetzij wi chi ja ri Dios xnukꞌu ri qa-cuerpo roj wineq; xuyaꞌ pa teq kikꞌojlibꞌel ri jalajaj ruwachinel ruqꞌa-raqen ri qa-cuerpo achel xrajoꞌ rijaꞌ. 19Si ri jalajaj ruwachinel ruqꞌa-raqen ri qa-cuerpo xe ta jun ruwech nojel, man ta qꞌalej chi cuerpo. 20Ri ngojtajin chubꞌixik jareꞌ: Ri qa-cuerpo jalajaj ruwachinel ruqꞌa-raqen kꞌo, pero xe jun cuerpo rubꞌanun.

21Romariꞌ, ri runaqꞌ teq qawech maneq cheꞌel kereꞌ xtikibꞌij chake ri qaqꞌaꞌ: Ma ngixkꞌatzin ta chaqe. Y ri jolomaj maneq cheꞌel kereꞌ xtubꞌij chake ri qaqen: Ma ngixkꞌatzin ta chuwa. 22Pero ri ruwachinel ruqꞌa-raqen ri qa-cuerpo ri pa qawech roj achel xa maneq ok keqalen, jariꞌ ri más ngekꞌatzin chare ri qa-cuerpo. 23Y ri ruwachinel ruqꞌa-raqen ri qa-cuerpo ri pa qawech roj ndikikꞌen pe kꞌix y ma ndiqajoꞌ ta ngeqakꞌut, jariꞌ ri más ngeqaweq y utz kitzꞌapixik ndiqabꞌen. 24Jakꞌa ri ruwachinel ruqꞌa-raqen ri qa-cuerpo ri ma ndikikꞌen ta pe kꞌix chaqe, ma ndikꞌatzin ta chi ngeqaweq. Pero ri Dios utz xubꞌen chare nojel. Porque hasta ri ruwachinel ruqꞌa-raqen ri qa-cuerpo ri maneq ok keqalen pa qawech, rijaꞌ xubꞌen chi más jabꞌel ngeqabꞌen cuenta, 25chin keriꞌ junan kiwech ndikachibꞌilaj kiꞌ nojel teq ruwachinel ruqꞌa-raqen ri qa-cuerpo, y kin ndikitolaꞌ kiꞌ chikiwech. 26Atoq jun ruwachinel ruqꞌa-raqen ri qa-cuerpo ndiqꞌaxa, ri chꞌaqa chik ndikinaꞌ ri qꞌaxomal riꞌ, y si jun ruwachinel ruqꞌa-raqen ri qa-cuerpo ndinimrisex ruqꞌij, ri chꞌaqa chik chuqaꞌ ngekikot12:26 Ro. 12:15 roma rijaꞌ.

27Ri niwojoꞌ nibꞌij chiwa jareꞌ: Roj y rix ri qataqin ri Cristo, roj okuneq ru-cuerpo rijaꞌ,12:27 Ro. 12:5; Ef. 1:23; 5:23, 29, 30 y chiqajununal roj okuneq ruwachinel ruqꞌa-raqen ri ru-cuerpo chin ndiqatolaꞌ qiꞌ chiqawech. 28Y ri Dios chin ndibꞌanatej ri rusamaj chiqakajal roj ri qataqin chik ri Cristo, xeruyaꞌ jalajaj teq samajelaꞌ:12:28 Ro. 12:6 Nabꞌey xojruyaꞌ roj, ri roj apóstoles, rukan ri ngeqꞌalajrisan ri ndubꞌij pe ri Dios pa kánima, rox ri tijonelaꞌ,12:28 Hch. 13:1; 1Ti. 5:17 chirij riꞌ ri ngebꞌanun milagros, chirij riꞌ xeruyaꞌ ri yoꞌon chake loqꞌolej teq sipanik chin ngekikꞌachojrisaj ri ngeyawej, y chuqaꞌ ri ngetoꞌon kichin ri ndikꞌatzin kitoꞌik. Xeruyaꞌ chuqaꞌ ri eyoꞌon pa kiwiꞌ ri hermanos12:28 Hch. 20:28; Ro. 12:8; He. 13:17, 24; 1P. 5:1 chin ndibꞌanatej ri jalajaj ruwech rusamaj ri Dios chikikajal y chuqaꞌ ri ngechꞌaꞌa pa jalajaj teq chꞌabꞌel12:28 Hch. 2:8, 11 ri ma kitijon ta kiꞌ rikꞌin. 29Pero ma konojel ta e-apóstoles, ma konojel ta kꞌo ri ndubꞌij pe ri Dios pa kánima, ma konojel ta etijonelaꞌ, ma konojel ta ebꞌanuy milagros, 30ma konojel ta yoꞌon chake chi ngekikꞌachojrisaj ri ngeyawej, ma konojel ta ngechꞌaꞌa pa jalajaj teq chꞌabꞌel ri ma kitijon ta kiꞌ rikꞌin, y ma konojel ta yoꞌon chake chi ngetiker ndikiqꞌalajrisaj ri ndibꞌix pa jun chik chꞌabꞌel, chꞌabꞌel ri ma kitijon ta kiꞌ rikꞌin. 31Pero rix nojel iwánima tirayij12:31 1Co. 14:1 chi ndiyoꞌox chiwa ri loqꞌolej teq sipanik ri más ndikikꞌen pe kꞌiyilen chare kikꞌaslen ri kitaqin chik.

Ri más utz ja ri ngojojowan

Pero riyin niwojoꞌ ngixintijoj rikꞌin jun chik achike ri kꞌa más yalan ke chuwech ri keriꞌ ndibꞌen.

13

1Si riyin xkichꞌaꞌa ta rikꞌin jalajaj teq chꞌabꞌel ri ma nutijon ta wiꞌ kikꞌin y pa kichꞌabꞌel ri ángeles, pero si ma nginojowan ta,13:1 Ro. 13:10; 1Ti. 1:5 xa riyin achel jun chꞌichꞌ xe relik ndiqꞌajan, o riyin achel jun lep chꞌichꞌ qꞌojon rubꞌiniꞌan címbalo ri santienta ndiqꞌajan chuqaꞌ. 2Y si ri Espíritu Santo rusipan ta chuwa chi niqꞌalajrisaj pe ri nduyaꞌ ri Dios pa wánima y si nikꞌoxomaj ta nojel ri ewan rubꞌeyal roma ri Dios, y si yoꞌon ta pe chuwa chi nikꞌoxomaj nimalej teq etamabꞌel pataneq rikꞌin ri Dios, y si roma ta kuqul nukꞌuꞌx13:2 Lc. 17:6 rikꞌin ri Dios ngitiker nibꞌij chake ri juyuꞌ chi tikijalaꞌ ri kikꞌojlibꞌel y keriꞌ ndibꞌanatej, pero si ma nginojowan ta, maneq ngikꞌatzin. 3Y si xtinjech ta nojel ri nuchajin chake ri maneq ok kichajin,13:3 Mt. 6:2 y si xtinjech ta ri nu-cuerpo chin xtikꞌatisex pa qꞌaqꞌ chin keriꞌ ndikꞌojeꞌ nuqꞌij, pero si ma nginojowan ta, nixta jun utz ndukꞌen pe chuwa ri keriꞌ nibꞌen.

4Ri ndojowan rikꞌin nojel ránima,13:4 1P. 4:8 ndukachꞌ ri ndibꞌan chare y ndubꞌen utz chake chꞌaqa chik. Ma itzel ta ndunaꞌ pa ránima roma ndutzꞌet chi jun wineq utz rubꞌanun, ma ndunimrisalaꞌ ta riꞌ y ma ndubꞌananej ta riꞌ. 5Ri ndojowan rikꞌin nojel ránima, ma ndubꞌen ta ri ma rukꞌulun ta chi ndibꞌan, ma xe ta ri kꞌo utz ndukꞌen pe chare rijaꞌ ndubꞌen,13:5 Fil. 2:4 ma chaꞌanin ta ndipuꞌun royowal, nixta xtuyek oyowal pa ránima. 6Ri ndojowan rikꞌin nojel ránima, ma ndikikot ta atoq ndibꞌan ri ma pa ruchojmil ta, xa kin ndikikot atoq ndibꞌanatej nojel pa ruchojmil.13:6 Fil. 4:8; 2Jn. 47Ri ndojowan rikꞌin nojel ránima, ndukachꞌ nojel ri itzel ndibꞌan chare, ma chaꞌanin ta ndutaqij chi kꞌo ma utz ta ndajin rikꞌin jun chik, xa kin ndiroyobꞌej chi ri ndubꞌen jun chik, kin pa ruchojmil xtubꞌen chare chuwech ri Dios, y ndukachꞌ ri kꞌayew nduqaqa pa rukꞌaslen.13:7 Gá. 6:2

8Ri ajowabꞌel ma ndikꞌis ta, pero ri loqꞌolej sipanik ri yoꞌon chake ralkꞌuaꞌl ri Dios chi ndikiqꞌalajrisaj ri ndubꞌij pe rijaꞌ pa kánima, chuqaꞌ ri loqꞌolej sipanik yoꞌon chake chꞌaqa chi ngechꞌaꞌa pa jun chik chꞌabꞌel ri ma kitijon ta kiꞌ rikꞌin, y ri loqꞌolej sipanik yoꞌon chake chꞌaqa chi ndikikꞌoxomaj nimalej teq etamabꞌel, nojel re loqꞌolej sipanik reꞌ kꞌo jun qꞌij ngekꞌis. 9Porque wokami kin kꞌo etamabꞌel ngeyoꞌox pe chaqe roma ri Dios, pero ma nojel ta,13:9 1Co. 8:2 y kꞌo chuqaꞌ ndubꞌij pe ri Dios pa qánima chin ndiqaqꞌalajrisaj, pero ma nojel ta. 10Pero ri jarupeꞌ ndibꞌix pe chaqe y ri ndiyoꞌox pe chaqe wokami chin ndiqabꞌen rusamaj ri Dios, ndekꞌis atoq ndikꞌachaj nojel ri ndajin chubꞌanik ri Dios chiqakajal.

11Niyaꞌ jun ejemplo chiwa: Riyin, atoq kꞌa riyin akꞌual, ri nutzij, ri ninojij y ri nunoꞌoj, kin chin wi jun akꞌual, pero atoq xinok pe intéra achi, nojel ri noꞌoj chin jun akꞌual xinyaꞌ kan. 12Wokami, kin kꞌa ndimoymot ruwech ndiqatzꞌet nojel,13:12 2Co. 5:7 achel ta ngojtzuꞌun chupan jun espejo ndimoyilan ruwech, pero nduqaqa jun qꞌij atoq kin jabꞌel qꞌalej ndiqatzꞌet nojel. Wokami kꞌo nimalej teq etamabꞌel qakꞌoxoman, pero ma nojel ta,13:12 1Jn. 3:2 pero ri qꞌij riꞌ, xtiqetamaj nojel, achel retaman qawech rijaꞌ.

13Chupan re tiempo re rojkꞌo, kꞌo oxiꞌ achike pa qakꞌaslen roj wineq ri ma ndikꞌis ta kiqꞌij. Jun ja ri kuqul qakꞌuꞌx rikꞌin ri Ajaw, jun chik, ja ri qoyobꞌen chi ri Dios xtuyaꞌ chaqe ri rusujun, y ri jun chik ja ri ngojojowan rikꞌin nojel qánima. Pero chikiwech ri oxiꞌ riꞌ, ri más kꞌo reqalen ja ri ngojojowan rikꞌin nojel qánima.

14

Ri loqꞌolej teq sipanik nduyaꞌ ri Espíritu Santo ngekꞌatzin chin ngekꞌiy ri hermanos pa kikꞌaslen chuwech ri Dios

1Nibꞌij kꞌa chiwa: Titijaꞌ iqꞌij kixojowan rikꞌin nojel iwánima,14:1 Lv. 19:18; Mt. 22:39; Mr. 12:31; Ro. 13:8-10; Gá. 5:13, 14; Ef. 5:2; Col. 3:14; 1Ti. 1:5; Stg. 2:8 y santienta tiwojoꞌ chi ndiyoꞌox chiwa ri jalajaj loqꞌolej sipanik ri nduyaꞌ ri Espíritu Santo, pero más tiwojoꞌ chi ndiyoꞌox chiwa ri loqꞌolej sipanik ri ndibꞌanun chiwa chi ngixtiker ndiqꞌalajrisaj ri ndubꞌij pe ri Dios pa iwánima.14:1 Nm. 11:25; Ro. 12:6; 1Co. 13:2, 9; 1Ts. 5:202Porque atoq kimolon kiꞌ ri eralkꞌuaꞌl ri Dios, si jun ndichꞌaꞌa pa jun chik chꞌabꞌel14:2 Hch. 2:4; 10:46; 19:6 ri ma rutijon ta riꞌ rikꞌin, ma chake ta ri kimolon kiꞌ ndichꞌaꞌa wi, xa kin chare ri Dios. Keriꞌ nibꞌij chiwa, porque nixta jun chikikajal ri kimolon kiꞌ chiriꞌ xtukꞌoxomaj ri ndubꞌij, porque ndichꞌaꞌa tzij ri ma ngekꞌoxomex ta. 3Jakꞌa ri ndiqꞌalajrisan ri ndubꞌij pe ri Dios pa ránima, chake ri kimolon kiꞌ ndichꞌaꞌa wi, chin ngekꞌiy pa kikꞌaslen chuwech ri Dios, chin nduyaꞌ chuqaꞌ ruchuqꞌaꞌ kánima y chin chuqaꞌ ngerubꞌochiꞌij pa rubꞌey ri Dios. 4Ri ndichꞌaꞌa pa jun chik chꞌabꞌel ri ma rutijon ta riꞌ rikꞌin, ruyon rijaꞌ ndikꞌiy pa rukꞌaslen chuwech ri Dios. Pero ri ndiqꞌalajrisan ri ndubꞌij pe ri Dios pa ránima, ndubꞌen chake konojel ri kimolon kiꞌ chi ngekꞌiy pa kikꞌaslen chuwech ri Dios.

5Riyin niwojoꞌ chi rix iwonojel ndiyoꞌox ta chiwa chi ngixtiker ngixchꞌaꞌa pa jalajaj teq chꞌabꞌel ri ma itijon ta iwiꞌ rikꞌin, pero más niwojoꞌ chi ndiyoꞌox ta chiwa rix iwonojel chi ngixtiker ndiqꞌalajrisaj ri ndubꞌij pe ri Dios pa iwánima. Porque ri loqꞌolej sipanik chin ndaqꞌalajrisaj ri ndubꞌij pe ri Dios pa awánima, más kꞌo reqalen ke chuwech ri loqꞌolej sipanik ri ndubꞌen chawa chi ngatiker ngachꞌaꞌa pa jun chik chꞌabꞌel ri ma atijon ta awiꞌ rikꞌin. Pero si ri ngechꞌaꞌa pa jalajaj teq chꞌabꞌel ndiqꞌalajrisex14:5 1Co. 14:13 ri ndikibꞌij, riꞌ chuqaꞌ ndubꞌen chake ri kimolon kiꞌ chi ngekꞌiy pa kikꞌaslen chuwech ri Dios.

6Wokami hermanos, si riyin ngibꞌa apeꞌ rixkꞌo y ngichꞌaꞌa chiwa pa jun chꞌabꞌel ri ma nutijon ta wiꞌ rikꞌin, ma jun ndikꞌatzin chiwa ri ngixbꞌentzꞌetaꞌ, porque ma ndikꞌoxomaj ta ri nebꞌij chiwa. Pero si pa ichꞌabꞌel niyaꞌ kan rubꞌixik ri ruqꞌalajrisan ri Dios chinuwech, o ngichꞌaꞌa jun nimalej etamabꞌel pataneq rikꞌin ri Dios, o niqꞌalajrisaj kan ri ndubꞌij pe ri Dios pa wánima, o niyaꞌ kan jun tijonik pa ruwiꞌ ri rutzij ri Dios, si keriꞌ nibꞌen, kin kꞌo ndikꞌatzin wi ri ngixbꞌentzꞌetaꞌ.

7Niyaꞌ jun ejemplo chiwa: Atoq ngeqꞌojomex ri qꞌojon ri maneq kikꞌaslen achel ri xul y ri arpa, si ma pa rubꞌeyal ta ngeqꞌojomex, ma qꞌalej ta achike bꞌix ndiqꞌojomex. 8Y si ma ndiqꞌojomex ta pa rubꞌeyal ri trompeta chikoyoxik soldados chin ngebꞌa pa guerra, nixta jun soldado ndunabꞌaꞌ riꞌ chin ndibꞌa. 9Keriꞌ chuqaꞌ ndibꞌanatej chiꞌikajal rix, si ma ngixchꞌaꞌa ta rikꞌin tzij ri ngekꞌoxomex. Nixta jun xtikꞌoxoman ri ndibꞌij, xa achel ta pa kaqiqꞌ ngixchꞌaꞌa wi. 10Qetzij chi chochꞌulew santienta ruwech chꞌabꞌel ekꞌo, y nojel re chꞌabꞌel reꞌ kꞌo rukꞌoxon. 11Y si riyin ma nikꞌoxomaj ta ri tzij ndubꞌij jun chik wineq, qꞌalej chinuwech chi rijaꞌ ma nuwinaqul ta, y qꞌalej chuwech rijaꞌ chi ma yin ta ruwinaqul. 12Keriꞌ chuqaꞌ ndibꞌanatej iwikꞌin rix atoq ma ndikꞌoxomaj ta ri ndubꞌij jun pa jun chik chꞌabꞌel. Romariꞌ, kꞌo kaꞌiꞌ achike niwojoꞌ nibꞌij chiwa: Nabꞌey, rix ri ndirayij14:12 1Co. 12:31 chi ndiyoꞌox chiwa ri loqꞌolej teq sipanik ri nduyaꞌ ri Espíritu Santo, tirayij chi ndiyoꞌox chiwa ri loqꞌolej teq sipanik ri ndubꞌen chake ri eralkꞌuaꞌl ri Dios chi ngekꞌiy pa kikꞌaslen chuwech rijaꞌ.

13Rukan, ri yoꞌon ri loqꞌolej sipanik chare chin nditiker ndichꞌaꞌa pa jun chik chꞌabꞌel ri ma rutijon ta riꞌ rikꞌin, tukꞌutuj pa oración chi ndiyoꞌox chare ri loqꞌolej sipanik chin nditiker nduqꞌalajrisaj ri ndubꞌij chupan ri chꞌabꞌel riꞌ. 14Porque si riyin nibꞌen orar pa jun chik chꞌabꞌel ri ma nutijon ta wiꞌ rikꞌin, ri nu-espíritu ndichꞌaꞌa rikꞌin ri Dios, pero nixta jun nikꞌoxomaj chare ri nibꞌij. 15Romariꞌ, ri más utz chi nibꞌen, jareꞌ: Nibꞌen orar rikꞌin ri chꞌabꞌel ri ma nutijon ta wiꞌ rikꞌin, ri nduyaꞌ ri Espíritu, y nibꞌen chuqaꞌ orar rikꞌin ri chꞌabꞌel ri nikꞌoxomaj.14:15 Ef. 5:19; Col. 3:16 Ngibꞌixan rikꞌin ri chꞌabꞌel ri ma nutijon ta wiꞌ rikꞌin y ngibꞌixan chuqaꞌ rikꞌin ri chꞌabꞌel ri nikꞌoxomaj.14:15 Sal. 47:716Porque si rat ndayaꞌ ruqꞌij ri Dios xe rikꞌin ri chꞌabꞌel ri ma atijon ta awiꞌ rikꞌin, y si kꞌo jun ngarakꞌaxaj y ma ndukꞌoxomaj ta ri ndabꞌij, rijaꞌ ma nditiker ta ndimatioxin chare ri Dios junan awikꞌin, roma ma xukꞌoxomaj ta ri xabꞌij. 17Qetzij wi chi ri matioxinik ndayaꞌ chare ri Dios pa jun chik chꞌabꞌel ri ma atijon ta awiꞌ rikꞌin, kin utz, pero ma ndubꞌen ta chare ri ndakꞌaxan awichin chi ndikꞌiy pa rukꞌaslen chuwech ri Dios. 18Riyin nimatioxij chare ri Dios chi ri Espíritu Santo rubꞌanun chuwa chi más ngichꞌaꞌa pa teq chꞌabꞌel ri ma nutijon ta wiꞌ rikꞌin, ke chiwech iwonojel rix. 19Pero atoq yinkꞌo chikikajal ri eralkꞌuaꞌl ri Dios atoq kimolon kiꞌ, más niwojoꞌ nikusaj jun woꞌoꞌ tzij ri ndikikꞌoxomaj chin ngentijoj, ke chuwech ngenkusaj 10,000 tzij pa jun chik chꞌabꞌel ri ma ndikikꞌoxomaj ta.

20Hermanos, pa kiwiꞌ ri loqꞌolej sipanik nduyaꞌ ri Espíritu, ma kixnojin achel ngenojin ri chꞌuteq akꞌolaꞌ, roma rejeꞌ kꞌajani tzꞌaqet ngenojin, xa kixnojin pa ruchojmil. Rix ndikꞌatzin ngixok achel chꞌuteq akꞌolaꞌ14:20 Mt. 18:3; 1P. 2:2 ri ma ndikiyek ta itzel teq achike pa kánima chikij chꞌaqa chik. 21Chupan ri rutzij ri Dios tzꞌibꞌan kan ndubꞌij: Pa chꞌaqa chik chꞌabꞌel y pa kichiꞌ14:21 Is. 28:11 wineq aj jukꞌan chik apeꞌ ngichꞌaꞌa chare ri nutinamit, pero nixta keriꞌ ndikitaqij ri nibꞌij chake. Keriꞌ ndubꞌij ri Ajaw. 22Roma kꞌa riꞌ, ri ngachꞌaꞌa pa jun chik chꞌabꞌel ri ma atijon ta awiꞌ rikꞌin, kin jun etal chake ri ma kitaqin ta ri Dios y ma chake ta ri kitaqin ri Dios. Pero ri ndaqꞌalajrisaj ri ndubꞌij pe ri Dios pa awánima, kin jun etal chake ri kitaqin chik ri Dios y ma chake ta ri ma kitaqin ta. 23Y keriꞌ kꞌa, si rix ri rix ralkꞌuaꞌl ri Dios imolon iwiꞌ jun apeꞌ, y rix iwonojel ngixchꞌaꞌa pa teq chꞌabꞌel ri ma itijon ta iwiꞌ rikꞌin, y ja atoq riꞌ ngebꞌeqaqa chiriꞌ wineq ri ma ketaman ta rubꞌeyal ri ndibꞌanatej iwikꞌin o wineq ri ma kitaqin ta ri Ajaw, rejeꞌ xa xtikibꞌij chi rix xa rix chꞌujulej teq wineq. 24Pero atoq imolon iwiꞌ, si rix iwonojel ndiqꞌalajrisaj ri ndubꞌij pe ri Dios pa iwánima, y ndeqaqa chiriꞌ jun ri ma retaman ta rubꞌeyal ri ndibꞌanatej iwikꞌin o jun ri ma rutaqin ta ri Ajaw, ri jun riꞌ kin xtunaꞌ qa riꞌ chi aj mak chuwech ri Dios, roma ri ndiqꞌalajrisaj rix. 25Y nojel ri rewan riꞌ pa ránima rijaꞌ, ndeqꞌalajin pe chuwech, y keriꞌ ndixukeꞌ, nduqasaj rujolon chuwech ri Dios y nduyaꞌ ruqꞌij y ndubꞌij chi qetzij wi chi ri Dios kꞌo chiꞌikajal.14:25 Nm. 14:14; Is. 45:14; Zac. 8:23

Tijonik pa ruwiꞌ kikusaxik jujun loqꞌolej sipanik ri nduyaꞌ ri Espíritu Santo

26Pa ruwiꞌ ri nubꞌiꞌin pe, ndikꞌatzin ndibꞌen kereꞌ: Atoq ndimal iwiꞌ pa rubꞌiꞌ ri Ajaw, ri kꞌo bꞌix pa ránima, tibꞌixan; ri kꞌo tijonik yoꞌon chare, titijon pa ruwiꞌ ri rutzij ri Dios; ri kꞌo ruqꞌalajrisan ri Dios pa ránima chin ndubꞌij, tubꞌij pe; y ri ngechꞌaꞌa pa jalajaj teq chꞌabꞌel ri ma kitijon ta kiꞌ rikꞌin, y ri ngeqꞌalajrisan ri ndibꞌix chupan ri chꞌabꞌel14:26 1Co. 12:10 riꞌ, kechꞌaꞌa. Pero nojel riꞌ, tibꞌanatej chin ngekꞌiy14:26 2Co. 12:19; 13:10; Ef. 4:12; 1Ts. 5:11 pa kikꞌaslen chuwech ri Dios ri kimolon kiꞌ pa rubꞌiꞌ. 27Si ekꞌo ngechꞌaꞌa pa jun chik chꞌabꞌel ri ma kitijon ta kiꞌ rikꞌin, xe ekaꞌiꞌ o eꞌoxiꞌ ri kechꞌaꞌa, y tikoyobꞌej chi nditaneꞌ qa ri jun, chin ndichꞌaꞌa chik jun, y tikꞌojeꞌ chuqaꞌ jun ri ndiqꞌalajrisan ri ndikibꞌilaꞌ rejeꞌ. 28Pero si chikikajal ri kimolon kiꞌ pa rubꞌiꞌ ri Dios nixta jun ndiqꞌalajrisan ri ndibꞌix pa jun chik chꞌabꞌel, ma kechꞌaꞌa ri ngechꞌaꞌa pa jun chik chꞌabꞌel ri ma kitijon ta kiꞌ rikꞌin, xaxe pa kánima kechꞌaꞌa chare ri Dios. 29Y keriꞌ chuqaꞌ, si ekꞌo ngeqꞌalajrisan ri ndubꞌij pe ri Dios pa kánima, xe ekaꞌiꞌ o eꞌoxiꞌ ri kechꞌaꞌa, y konojel ri kimolon kiꞌ pa rubꞌiꞌ ri Dios tikitzꞌetaꞌ utz-utz si rikꞌin ri Dios pataneq o naq ri ngetajin chubꞌixik. 30Y si kꞌo jun chiꞌikajal ndajin chubꞌixik ri nduqꞌalajrisaj pe ri Dios pa ránima, y ja atoq riꞌ jun chik ri tzꞌuyul chiriꞌ, kꞌo ndiqꞌalajrisex pe pa ránima roma ri Dios, ri nabꞌey titzꞌuyeꞌ y tuyaꞌ qꞌij chare ri jun chik hermano chi ndichꞌaꞌa. 31Y keriꞌ chi jujun chi jujun kꞌo cheꞌel ndiqꞌalajrisaj ri ndubꞌij pe ri Dios pa iwánima, chin keriꞌ rix iwonojel kꞌo ndiwetamaj y ndibꞌochiꞌix chuqaꞌ iwánima pa rubꞌey ri Dios. 32Porque ri ngeqꞌalajrisan ri ndubꞌij pe ri Dios pa kánima, ndikꞌatzin chi ndikiqꞌet kiꞌ chin ma ngechꞌaꞌa atoq jun chik ndichꞌaꞌa. 33Keriꞌ nibꞌij chiwa, porque ri qa-Dios, ma jun achike ndubꞌen ri ma pa rubꞌeyal ta, rijaꞌ jun Dios ri ndiyoꞌon uxlanen chiqakajal roj ri qataqin.

Nibꞌij chiwa, chi rix ndikꞌatzin ndibꞌen chuqaꞌ achel ndikibꞌen ri hermanos ri ndikimal kiꞌ pa rubꞌiꞌ ri Ajaw pa chꞌaqa chik tinamit: 34Atoq kimolon kiꞌ ri eralkꞌuaꞌl ri Dios, ri ixoqiꞌ ma kechꞌaꞌa apu,14:34 1Ti. 2:11 porque ma yoꞌon ta qꞌij chi keriꞌ ndikibꞌen, xa kin keniman achel ndubꞌij ri ley xyoꞌox chare ri Moisés. 35Si ri ixaq kꞌo ndirajoꞌ ndiretamaj, tukꞌutuj razón chare ri rachijil atoq ekꞌo chikachoch. Porque ma utz ta chi jun ixaq ndichꞌaꞌa apu chikikajal ri ndikimal kiꞌ pa rubꞌiꞌ ri Ajaw. 36Keriꞌ nibꞌij chiwa, porque ma iwikꞌin ta rix xtzꞌukutej e rutzijoxik ri rutzij ri Dios, nixta xe chiwa rix14:36 Is. 2:3 tzijon kan.

37Si kꞌo jun ndunaꞌ chi ri Dios rusipan chare chi nduqꞌalajrisaj ri ndubꞌij pe ri Dios pa ránima, y ndunaꞌ chi ukꞌuan roma ri Espíritu Santo chubꞌixik, tuyaꞌ pa cuenta chi re nitzꞌibꞌaj e14:37 1Jn. 4:6 chiwa, jun mandamiento chin ri Ajaw. 38Y si kꞌo jun ma ndirajoꞌ ta nduyaꞌ pa cuenta ri mandamiento ruyoꞌon kan ri Ajaw, rijaꞌ chuqaꞌ ma ndiyoꞌox ta pa cuenta roma ri Ajaw.

39Romariꞌ hermanos, santienta tirayij chi ndiyoꞌox chiwa ri loqꞌolej sipanik chin ndiqꞌalajrisaj ri ndubꞌij pe ri Dios pa iwánima,14:39 1Co. 12:31 y ma keꞌiqꞌet14:39 1Ts. 5:19 ri ngechꞌaꞌa pa jun chik chꞌabꞌel ri ma kitijon ta kiꞌ rikꞌin; 40pero atoq imolon iwiꞌ pa rubꞌiꞌ ri Ajaw, tibꞌanaꞌ nojel reꞌ pa rubꞌeyal y pa ruchojmil.

15

Ri Cristo xkꞌastajbꞌex pe chikikajal ri animaꞌiꞌ

1Wokami hermanos, riyin niwojoꞌ nikꞌuxlaꞌaj chiwa rubꞌeyal ri utzulej teq tzij chin kolotajik ri xintzijoj yan chiwa y rix itaqin chik. Ja tzij reꞌ ri ndiyoꞌon ruchuqꞌaꞌ ri iwánima rikꞌin ri Ajaw. 2Y roma chuqaꞌ re utzulej teq tzij chin kolotajik reꞌ, rix bꞌaneq chupan ri bꞌey ri kꞌutun kan chiwech roma ri Ajaw chin ngixkolotej, y kin xkixkolotej wi, si ma ngixel ta e chupan ri utzulej teq tzij nutzijon kan chiwa. Pero si xkixel e chupan, riꞌ ndubꞌij tzij chi ma jun xkꞌatzin chi xitaqij ri utzulej teq tzij riꞌ.

3Y achel ri xqꞌalajrisex chinuwech, kin jariꞌ ri xinbꞌij kan chiwa, y ri rukꞌuꞌx ri xinbꞌij kan chiwa jareꞌ: Ri Cristo xken roma ri qamak,15:3 Is. 53:5, 6 achel ndubꞌij ri rutzij ri Dios tzꞌibꞌan kan, 4xmuq y pa rox qꞌij xkꞌastajbꞌex pe15:4 Sal. 16:10 chikikajal ri animaꞌiꞌ, achel ndubꞌij chuqaꞌ ri rutzij ri Dios tzꞌibꞌan kan. 5Y xukꞌut riꞌ chuwech ri Pedro,15:5 Lc. 24:34 y kꞌariꞌ, xukꞌut riꞌ chikiwech ri kabꞌlajuj apóstoles.15:5 Jn. 20:19-266Kꞌariꞌ, xukꞌut riꞌ chikiwech más e 500 hermanos kimolon kiꞌ, y chikiwech ri 500 riꞌ, ekꞌiy ri kꞌa ekꞌes wokami, pero ekꞌo jujun ri xeken yan e. 7Kꞌariꞌ, xukꞌut chuqaꞌ riꞌ chuwech ri Santiago, y kꞌajariꞌ, xukꞌut riꞌ chikiwech konojel ri apóstoles.15:7 Hch. 1:3

8Y atoq eqꞌaxneq chik junaꞌ, pa rukꞌisibꞌel xukꞌut riꞌ chinuwech riyin, achel riyin ta jun chꞌuti akꞌual ri ma pa ruqꞌijul ta xalex keriꞌ. 9Romariꞌ niyaꞌ chuwij chi más maneq ok nuqꞌij chikikajal ri apóstoles, nixta yin rukꞌulun chi ndibꞌix apóstol chuwa, porque xentzeqlebꞌej ri eralkꞌuaꞌl ri Dios chin xinbꞌen itzel15:9 Hch. 8:3 chake. 10Pero roma ri favor ruyoꞌon ri Dios chuwa, yin okuneq apóstol, y ri favor riꞌ, ma xe ta keriꞌ xkꞌis, xa kin xubꞌen chi más santienta samaj15:10 2Co. 11:23 nubꞌanun ke chikiwech ri chꞌaqa chik apóstoles. Pero ma riyin ta bꞌanayon ri samaj, xa kin ja ri ru-favor ri Dios ri ukꞌuayon wichin ri bꞌanayon ri samaj riꞌ. 11Y roma kꞌa riꞌ, ma jun rukajal si riyin o ja ri chꞌaqa chik apóstoles qatzijon kan ri utzulej teq tzij chin kolotajik chiwa, ri kin kꞌo reqalen ja ri ma rujalon ta riꞌ ri utzulej teq tzij chin kolotajik re kꞌaja xinkꞌuxlaꞌaj chiwa, tzij ri itaqin rix.

Ri animaꞌiꞌ kin ngekꞌastajbꞌex wi pe

12Si ri rutzij ri Dios ri ndiqatzijoj kin ndubꞌij chi ri Cristo xkꞌastajbꞌex pe chikikajal ri animaꞌiꞌ, ¿achike roma ekꞌo jujun chiꞌikajal ndikibꞌij chi ri animaꞌiꞌ ma ngekꞌastajbꞌex ta pe?15:12 Hch. 26:813Porque xa ta ri animaꞌiꞌ ma ngekꞌastajbꞌex ta pe, riꞌ ndubꞌij tzij chuqaꞌ chi ri Cristo ma xkꞌastajbꞌex ta pe chikikajal ri animaꞌiꞌ. 14Y xa ta ri Cristo ma xkꞌastajbꞌex ta pe chikikajal ri animaꞌiꞌ, ndubꞌij tzij chi nixta jun ndikꞌatzin ri qatzijon kan chiwa, y nixta jun ndikꞌatzin chuqaꞌ chi rix itaqin pe ri Cristo. 15Y xa ta qetzij chi ri animaꞌiꞌ ma ngekꞌastajbꞌex ta pe, ndubꞌij tzij chi roj, roj tzꞌukuy aqꞌ chirij ri Dios, porque qatzijon chi xukꞌastajbꞌaꞌ pe ri Cristo chikikajal ri animaꞌiꞌ.15:15 Hch. 2:24 Xa ta qetzij chi maneq ri kikꞌastajibꞌel ri animaꞌiꞌ achel ndikibꞌij jujun chiꞌikajal, riꞌ ndubꞌij tzij chi ri Dios ma xukꞌastajbꞌaꞌ ta pe ri Cristo. 16Porque xa ta qetzij chi ri animaꞌiꞌ ma ngekꞌastajbꞌex ta pe, jajun chuqaꞌ ri Cristo ma xkꞌastajbꞌex ta pe chikikajal ri animaꞌiꞌ. 17Y xa ta qetzij chi ri Cristo ma xkꞌastajbꞌex ta pe chikikajal ri animaꞌiꞌ, nixta jun reqalen chi rix itaqin ri Cristo, y kꞌa keriꞌ ta iweqalen mak15:17 Ro. 4:25 chuwech ri Dios. 18Y xa ta qetzij chi ri animaꞌiꞌ ma ngebꞌekꞌastej ta pe, riꞌ ndubꞌij tzij chi ri xeken y xkitaqij e ri Cristo, xa ma xekolotej ta. 19Y si ri achike qoyobꞌen chi nduyaꞌ ri Cristo chaqe, xaxe ta chin re qakꞌaslen chochꞌulew ndikꞌatzin, ja ta roj ri más juyo ok qawech chikikajal konojel wineq.

20Pero ri qetzij xbꞌanatej jareꞌ: Ri Cristo xkꞌastajbꞌex pe chikikajal ri animaꞌiꞌ. Ja rijaꞌ ri nabꞌey xkꞌastajbꞌex pe chin jumul chikikajal ri animaꞌiꞌ y romariꞌ qetaman chi ri animaꞌiꞌ ngekꞌastajbꞌex pe chin jumul chuqaꞌ. Rijaꞌ kin achel ri nabꞌey ruwech jun tikoꞌ.15:20 Hch. 26:23 Porque atoq ngechꞌupeꞌ ri nabꞌey teq ruwech, qetaman chi kꞌa kꞌo más ruwech ri tikoꞌ ngebꞌechꞌuputej. 21Porque achel xuqaqa ri kamik pa kiwiꞌ konojel wineq roma ri mak xubꞌen jun achi, keriꞌ chuqaꞌ ri animaꞌiꞌ ngekꞌastajbꞌex pe chin jumul, roma ri utz xubꞌen jun chik ri xuꞌok achi chochꞌulew, y riꞌ ja ri Cristo. 22Y qetaman chi roma ri Adán, konojel wineq ndikikꞌulwachij ri kamik. Keriꞌ chuqaꞌ qetaman chi roma ri Jesucristo, ndiyoꞌox ri kꞌaslen ma ndikꞌis ta15:22 Ro. 5:12-19 chake konojel ri ndikitaqij rijaꞌ. 23Pero nojel reꞌ kꞌo rubꞌeyal: Nabꞌey xkꞌastajbꞌex pe ri Cristo, ri achel nabꞌey ruwech jun tikoꞌ ri xchꞌup e chikikajal nojel teq ruwech. Y atoq ri Cristo nditzolij pe,15:23 1Ts. 4:15, 16 kin achel ndichꞌuputej ri más chik ruwech tikoꞌ, riꞌ ndubꞌij tzij chi ngekꞌastajbꞌex pe konojel ri xkitaqij e rijaꞌ. 24Kꞌajariꞌ nderilaꞌ ri qꞌij atoq nditzꞌaqet nojel ri rubꞌanun pe ruwech ri Dios. Porque ri Cristo ndirelesaj ri uchuqꞌaꞌ kꞌo pa kiqꞌaꞌ konojel itzel teq espíritu, konojel ri kꞌo uchuqꞌaꞌ pa kiqꞌaꞌ y konojel ri ndikibꞌen reinar, y ndujech ri reino pa ruqꞌaꞌ ri Tataꞌaj Dios.15:24 Dn. 7:13, 14; Jn. 17:1, 225Porque ndikꞌatzin chi ri Cristo ndubꞌen reinar, xe hasta tubꞌanaꞌ na chake konojel ri itzel ngetzꞌeto richin chi ngekꞌojeꞌ chuxeꞌ rutzij.15:25 Sal. 110:126Y chikiwech konojel ri itzel ngetzꞌeto ri Cristo, ri rukꞌisibꞌel ri ndelesex ri uchuqꞌaꞌ kꞌo pa ruqꞌaꞌ, ja ri kamik. 27Porque ri Tataꞌaj Dios xubꞌen chare nojel chi ngekꞌojeꞌ chuxeꞌ rutzij ri Cristo,15:27 Mt. 28:18; 1P. 3:22 pero riꞌ ma ndubꞌij ta tzij chi jajun ri Tataꞌaj Dios ri xjacho nojel pa ruqꞌaꞌ, ndikꞌojeꞌ chuxeꞌ rutzij ri Cristo. 28Y atoq kꞌo chik nojel chuxeꞌ rutzij15:28 Ef. 1:9, 10 ri Cristo, rijaꞌ ndujech riꞌ pa ruqꞌaꞌ ri Jun ri xjacho nojel pa ruqꞌaꞌ. Y keriꞌ kꞌa, ja ri Tataꞌaj Dios ndibꞌanun mandar pa ruwiꞌ nojel.15:28 Jn. 14:28

29Pero si ri animaꞌiꞌ ma ngekꞌastajbꞌex ta pe, achel ndikibꞌij jujun chiꞌikajal, ¿achike ndikꞌatzin chi ekꞌo jujun ri ndikibꞌen bautizar kiꞌ pa kikꞌexel ri animaꞌiꞌ? ¿Achike roma keriꞌ ndikibꞌen, si xa ta qetzij chi ri animaꞌiꞌ ma ngekꞌastajbꞌex ta pe? 30Y xa ta qetzij chi ma ngekꞌastajbꞌex ta pe ri animaꞌiꞌ, xa ma jun ta ndikꞌatzin chi roj qꞌij-qꞌij rojkꞌo chuwech ri kamik15:30 2Co. 11:26 roma ndiqabꞌen rusamaj ri Ajaw. 31Riyin nibꞌij chiwa hermanos, chi qetzij chi qꞌij-qꞌij yinkꞌo chuwech ri kamik,15:31 2Co. 4:10 qetzij chuqaꞌ chi tzꞌan ngikikot iwoma, roma itaqin chik ri Qajaw Jesucristo. 32Pero xa ta qetzij chi ri animaꞌiꞌ ma ngekꞌastajbꞌex ta pe, ndubꞌij tzij chi ma jun utz ndukꞌen pe chuwa ri kꞌayew nuqꞌasan pe15:32 2Co. 1:8 chireꞌ pa tinamit Éfeso pa kiqꞌaꞌ wineq ri eꞌachel kꞌuxunel teq chikap. Y xa más ta utz nibꞌen achel ri tzij ndibꞌix: Quwaꞌ y tiqaqꞌabꞌarisaj qiꞌ porque chuwaꞌq-kabꞌij ngojken e.15:32 Is. 22:13

33Ma tiyaꞌ qꞌij chin ngixchꞌakatix, porque si ngeꞌiwachibꞌilaj wineq itzel kinoꞌoj, keriꞌ chuqaꞌ ndubꞌen qa inoꞌoj15:33 2Ti. 2:16, 17 rix. 34Kixnojin chik jumbꞌey pa rubꞌeyal, y ma tibꞌen chik mak. Keriꞌ nibꞌij chiwa, porque ekꞌo jujun chiꞌikajal ri ma ketaman ta runoꞌoj ri Dios, y ri keriꞌ nibꞌij chiwa, xa chin ngixinkꞌixbꞌisaj15:34 1Co. 6:5 jubꞌaꞌ.

Ri achike chi cuerpo yoꞌon pe chake ri animaꞌiꞌ atoq ngebꞌekꞌastej pe

35Pero rikꞌin jubꞌaꞌ chiꞌikajal kꞌo jun ri kereꞌ ndubꞌij: ¿Achike modo ngekꞌastajbꞌex pe ri animaꞌiꞌ? y, ¿achike chi cuerpo yoꞌon pe chake atoq ngekꞌastajbꞌex pe? 36¡Ri ndibꞌiꞌin keriꞌ xa achel ma jun runoꞌoj keriꞌ! Keriꞌ nibꞌij chiwa, porque atoq nditik jun semilla, xa ndiken chin ndibꞌos pe15:36 Jn. 12:24 y ndikꞌojeꞌ pe ri tikoꞌ. 37Y atoq ri wineq ngebꞌetikon, ma ja ta raqen ri tikoꞌ ndikitik kan, xa ja ri semilla ndikitik kan. Keriꞌ ndibꞌan rikꞌin xa achike na chi semilla, si chin trigo o jun chik ruwech semilla. 38Y ja ri Dios ndiyoꞌon ru-cuerpo ri semilla atoq ndibꞌos pe, y kin achel ndirajoꞌ rijaꞌ, keriꞌ ndubꞌen chare, y chikijununal ri semilla nduyaꞌ jun ki-cuerpo ri kin kichin wi rejeꞌ. 39Keriꞌ kꞌa chuqaꞌ, ma nojel ta chꞌakul ejunan, jun wi kichꞌakul ri wineq, jun wi kichꞌakul ri awej, jun wi kichꞌakul ri aj xikꞌ teq chikap y jun wi ri kichꞌakul ri ker. 40Y keriꞌ chuqaꞌ, ekꞌo aj chikaj teq cuerpos y aj rochꞌulew teq cuerpos, jun wi ri jabꞌel kibꞌanik ri aj chikaj teq cuerpos y jun wi ri jabꞌel kibꞌanik ri aj rochꞌulew teq cuerpos. 41Jun wi yikꞌinik nduyaꞌ ri qꞌij, jun wi yikꞌinik nduyaꞌ ri raqen ikꞌ y jun wi yikꞌinik ndikiyaꞌ ri chꞌumilaꞌ. Y ri chꞌumilaꞌ, ma junan ta yikꞌinik ndikiyaꞌ chikijununal.

42Keriꞌ chuqaꞌ atoq ngekꞌastajbꞌex pe ri animaꞌiꞌ. Xemuq rikꞌin jun cuerpo ri xa ndiqꞌey wi qa, pero atoq ngekꞌastajbꞌex pe, kin rikꞌin yan chik jun cuerpo ri ma ndiqꞌey ta. 43Ri aj rochꞌulew ru-cuerpo jun wineq ri ndimuq, xa maneq chik reqalen, pero atoq ndikꞌastajbꞌex pe, yalan yan chik15:43 Fil. 3:21 rubꞌanun. Ri aj rochꞌulew ru-cuerpo jun wineq ri ndimuq, maneq ruchuqꞌaꞌ, pero atoq ndikꞌastajbꞌex pe, yalan yan chik ruchuqꞌaꞌ. 44Ri cuerpo ri ndimuq, kin aj rochꞌulew, pero atoq ndikꞌastajbꞌex pe, aj chikaj yan chik chi cuerpo. Y keriꞌ kꞌa, si kꞌo aj rochꞌulew cuerpo, kꞌo chuqaꞌ aj chikaj cuerpo.

45Achel tzꞌibꞌan kan chupan ri rutzij ri Dios ri ndubꞌij: Ri nabꞌey achi xubꞌiniꞌaj Adán, xyoꞌox rukꞌaslen15:45 Gn. 2:7 chochꞌulew, keriꞌ tzꞌibꞌan kan. Pero ri rukꞌisibꞌel Adán, rijaꞌ Espíritu ri ndiyoꞌon kꞌaslen,15:45 Jn. 5:21; 6:33, 35 y riꞌ ja ri Jesucristo. 46Pero ma ja ta ri aj chikaj cuerpo yoꞌon chaqe, xa ja ri aj rochꞌulew cuerpo. Y kꞌajariꞌ ndiyoꞌox ri aj chikaj cuerpo chaqe. 47Ri nabꞌey achi Adán, rikꞌin ulew15:47 Gn. 3:19 xbꞌan, romariꞌ kin aj rochꞌulew. Pero ri rukan Adán, kin aj chikaj,15:47 Jn. 3:13, 31 y riꞌ ja ri Jesucristo. 48Chireꞌ chochꞌulew konojel ri wineq yoꞌon jun aj rochꞌulew ki-cuerpo achel richin ri Adán ri xbꞌan chare ulew. Pero konojel ri ndiyoꞌox chake ri cuerpo chin chikaj, ndiyoꞌox jun ki-cuerpo achel ri ru-cuerpo15:48 Fil. 3:20, 21 ri Jesucristo ri aj chikaj. 49Wokami kꞌo jun qa-cuerpo achel ru-cuerpo ri Adán ri aj rochꞌulew.15:49 Gn. 5:3 Keriꞌ chuqaꞌ kꞌo jun qꞌij kin xtikꞌojeꞌ jun qa-cuerpo, achel ri ru-cuerpo ri Cristo ri aj chikaj.15:49 Ro. 8:29; Fil. 3:2150Nibꞌij chiwa hermanos, chi ri aj rochꞌulew qa-cuerpo maneq cheꞌel ndok pa ru-reino ri Dios, porque xa ndiqꞌey,15:50 1Co. 15:42 y ri ndiqꞌey maneq cheꞌel ndikꞌojeꞌ junan rikꞌin ri ma ndiqꞌey ta.

51Tiwakꞌaxaj utz-utz ri ewan kan rubꞌeyal ojer roma ri Dios pa ruwiꞌ ri ndebꞌanatej, ri niqꞌalajrisaj wokami chiwech: Ma roj qonojel ta ngojken e,15:51 1Ts. 4:15 pero roj qonojel ndibꞌan kꞌakꞌakꞌ chare ri qa-cuerpo. 52Y riꞌ pa jumel ruwech ndibꞌanatej, achel atoq ndayaꞌ juyup chare awech. Keriꞌ ndibꞌanatej chupan ri qꞌij atoq pa rukꞌisibꞌel mul ndiqꞌajan ri trompeta.15:52 Mt. 24:31 Porque kin xtiqꞌajan ri trompeta, y ri animaꞌiꞌ ri xkitaqij ri Cristo atoq xekꞌaseꞌ e, ngekꞌastajbꞌex pe, pero rikꞌin jun yan chik kꞌakꞌakꞌ cuerpo ri ma ndiqꞌey ta. Y roj ri qataqin chuqaꞌ ri Cristo ri kꞌa roj kꞌes atoq riꞌ, ndibꞌan chuqaꞌ kꞌakꞌakꞌ chare ri qa-cuerpo. 53Porque ri qa-cuerpo ri xa ndiken y ndiqꞌey, ndikꞌatzin chi ndok jun kꞌakꞌakꞌ cuerpo ri ma ndiken ta15:53 2Co. 5:4 y ma ndiqꞌey ta. 54Y atoq ri qa-cuerpo ri xa ndiken y ndiqꞌey okuneq chik jun kꞌakꞌakꞌ cuerpo ri ma ndiken ta y ma ndiqꞌey ta, ja atoq riꞌ ndibꞌanatej ri tzꞌibꞌan kan chupan ri rutzij ri Dios: Ri kamik xe jubꞌiqꞌ xbꞌan e chare15:54 Is. 25:8; Ap. 20:14 roma ri kꞌakꞌakꞌ kꞌaslen ri xtiker pa ruqꞌaꞌ. 55Roma kꞌa riꞌ, rat kamik: ¿Kꞌo kami cheꞌel chi kꞌa ngachꞌakon? Maneq chik. ¿Kꞌa ndayaꞌ kami qꞌaxomal rikꞌin ri achꞌutal?15:55 Os. 13:14 Maneq chik. Keriꞌ tzꞌibꞌan kan. 56Ri ruchꞌutal ri kamik ja ri castigo15:56 Ro. 4:15 ri ndukꞌen pe ri mak pa qawiꞌ, y ja rikꞌin ri ley xyoꞌox chare ri Moisés nditzꞌetetej chi roj kin roj aj mak wi y rukꞌulun chi ndiqꞌat tzij pa qawiꞌ. 57Pero matiox chare ri Dios, chi roma ri xubꞌen ri Jesucristo, roj ngojkꞌastajbꞌex pe chikikajal ri animaꞌiꞌ, y keriꞌ ngojchꞌakon15:57 1Jn. 5:4 pa ruqꞌaꞌ ri kamik.

58Roma kꞌa riꞌ, rix nu-hermanos ri tzꞌan ngixinwojoꞌ, nibꞌij kꞌa chiwa: Kixkꞌojeꞌ chupan ri tijonik qakꞌutun kan chiwech, kaw tipabꞌaꞌ iwiꞌ chupan. Ma kixtaneꞌ chi ndibꞌen rusamaj ri Ajaw, porque rix iwetaman chi nojel ri ndibꞌen pa rubꞌiꞌ, ma xe ta keriꞌ xtikꞌis.15:58 2Cr. 15:7; Is. 3:10

16

Ri rumolik ri ofrenda ri ndibꞌan chin ngetoꞌox ri hermanos ekꞌo pa tinamit Jerusalén

1Kami, pa ruwiꞌ ri rumolik ri ofrenda ri ndibꞌan chin ngetoꞌox16:1 Hch. 11:29; 24:17; Ro. 15:25, 26 ri loqꞌolej teq ralkꞌuaꞌl ri Dios, nibꞌij chiwa achel nubꞌiꞌin kan chake ri ralkꞌuaꞌl ri Dios ri ndikimal kiꞌ pa rubꞌiꞌ pa teq tinamit chin ri rochꞌulew Galacia. 2Ri nabꞌey qꞌij chin nojel semanas,16:2 Jn. 20:19; Hch. 20:7 chiꞌijununal tikꞌamaꞌ kan jubꞌaꞌ rikꞌin ri méra ndichꞌek16:2 Pr. 3:28 y tiyakaꞌ, chin keriꞌ imolon chik nojel ri ofrenda ndiyaꞌ atoq ngibꞌeqaqa iwikꞌin. 3Y atoq ngibꞌeqaqa iwikꞌin, ngenteq e ri hermanos eꞌichaꞌon16:3 2Co. 8:19 rix chin ndekijachaꞌ ri ofrenda ri imolon. Rejeꞌ ndikikꞌuaj e wuj pa kiqꞌaꞌ ri achoq chupan ndubꞌij chi utz tikꞌan apu kiwech pa tinamit Jerusalén. 4Y si ndikꞌatzin chi riyin ngibꞌa chujachik ri ofrenda riꞌ, rejeꞌ ngebꞌa chuwij.

Ri Pablo ndubꞌij chi ndirajoꞌ ndibꞌa chikitzꞌetik ri aj Corinto

5Atoq ngibꞌa chiꞌitzꞌetik pa tinamit Corinto, nabꞌey ngineqꞌax pa teq tinamit chin ri rochꞌulew Macedonia,16:5 Hch. 19:21 porque ndikꞌatzin ngineqꞌax kikꞌin ri hermanos chiriꞌ, y kꞌajariꞌ ngibꞌeqaqa iwikꞌin. 6Nuyoꞌon pa wánima chi niwojoꞌ ngibꞌekꞌojeꞌ jun jarupeꞌ qꞌij iwikꞌin o xtinqꞌasaj ri tiempo chin tew chiriꞌ. Y keriꞌ, atoq nuqꞌasan chik ri tiempo chiriꞌ chiꞌikajal, rix nginitoꞌ e rikꞌin ri ndikꞌatzin chuwa atoq xtintzꞌen chi e nubꞌey16:6 Hch. 15:3 apeꞌ na xkibꞌa. 7Ma niwojoꞌ ta ngixbꞌentzꞌetaꞌ yan wokami xe chin kaꞌi-oxiꞌ qꞌij. Porque nuyoꞌon pa wánima chi niwojoꞌ ngikꞌojeꞌ chiꞌikajal kꞌiy qꞌij, si ri Ajaw nduyaꞌ qꞌij chuwa. 8Pero kꞌa ngikꞌojeꞌ waweꞌ pa tinamit Éfeso, kꞌa teqꞌax na ri nimaqꞌij Pentecostés. 9Porque ri Ajaw ruyoꞌon qꞌij chuwa chi nibꞌen jabꞌel y nimalej samaj pa rubꞌiꞌ, maske santienta wineq yakatajneq koyowal16:9 Hch. 19:9 roma ri samaj nibꞌen.

10Atoq ndeqaqa ri hermano Timoteo, tibꞌanaꞌ chi rijaꞌ utz ndunaꞌ chare atoq kꞌo chiꞌikajal, porque rijaꞌ ndubꞌen chuqaꞌ rusamaj ri Ajaw, achel riyin.16:10 Ro. 16:2111Romariꞌ, ma jun chiwech rix tubꞌen chare chi maneq reqalen.16:11 1Ti. 4:12 Tiyaꞌ pe ri ndikꞌatzin chare atoq ndutzꞌen chi pe bꞌey, y tibꞌanaꞌ chi ndikikot nditzolij pe chireꞌ apeꞌ yinkꞌo, porque riyin woyobꞌen junan kikꞌin ri chꞌaqa chik hermanos.

12Jakꞌa pa ruwiꞌ ri hermano Apolos,16:12 Hch. 18:24; Tit. 3:13 nibꞌij chiwa chi santienta kamelal xinkꞌutuj chare chi tibꞌa apu chiꞌitzꞌetik chikij ri hermanos aj Corinto ri xetuqaqa waweꞌ. Rijaꞌ ma ndirajoꞌ ta ndibꞌa yan, pero ndibꞌa apeꞌ rixkꞌo atoq jamel ruwech.

Ri rukꞌisibꞌel teq pixabꞌanik nduyaꞌ ri Pablo

13Tichajij ri ikꞌaslen,16:13 Mt. 24:42 kaw tipabꞌaꞌ iwiꞌ16:13 Fil. 1:27; 4:1 chupan ri tijonik qayoꞌon kan chiwa. Ma kixtzolij chiwij roma ri kꞌayew ndiqꞌasaj pa ikꞌaslen y tikꞌojeꞌ más ruchuqꞌaꞌ ri iwánima rikꞌin ri Ajaw. 14Rikꞌin nojel ri ndibꞌen, tiqꞌalajin chi qetzij ngixojowan.16:14 1Co. 14:1

15Hermanos, rix iwetaman chi ri Estéfanas16:15 1Co. 1:16 y ri ekꞌo pa rachoch, ja rejeꞌ ri nabꞌey xetaqin ri Cristo chiꞌikajal rix aj rochꞌulew Acaya,16:15 Ro. 16:5 y chuqaꞌ kitijon kiqꞌij chi jalajaj toꞌonik ndikiyaꞌ chake ri loqꞌolej ralkꞌuaꞌl ri Dios. 16Nichilabꞌej kꞌa chiwa hermanos, chi tinimaj kitzij ri eꞌachel rejeꞌ, y tinimaj chuqaꞌ kitzij konojel ri ngetoꞌon pa rusamaj ri Dios y kin ndikijech kiꞌ chupan16:16 1Ts. 5:12, 13 chin ndikibꞌen.

17Riyin tzꞌan ngikikot chi xetuqaqa ri Estéfanas, ri Fortunato y ri Acaico, porque chiꞌikajal rix eꞌeleneq pe, chin xukibꞌanaꞌ ri ma ngixtiker ta ndibꞌen rix porque ma rixkꞌo ta pe chireꞌ. 18Porque rejeꞌ xukiyaꞌ uxlanen pa wánima,16:18 Pr. 25:13; 2Co. 7:6, 7 achel chuqaꞌ kiyoꞌon kan pa iwánima rix. Ri wineq eꞌachel rejeꞌ ndikꞌatzin ngeꞌiyaꞌ pa cuenta roma ri samaj ndikibꞌen pa rubꞌiꞌ ri Ajaw.

Ri Pablo ndukꞌis rutzꞌibꞌaxik re wuj reꞌ rikꞌin ruxunaqil teq kiwech ri hermanos

19Ri eralkꞌuaꞌl ri Dios ri ndikimal kiꞌ pa teq kitinamit waweꞌ pa rochꞌulew Asia,16:19 Hch. 16:6; 19:10; Ap. 1:4, 11 ndikiteq ruxunaqil iwech. Ri Aquila, ri Prisca y konojel ri ralkꞌuaꞌl ri Dios ri ndikimal kiꞌ pa kachoch16:19 Ro. 16:5; Flm. 2 rejeꞌ, ndikiteq santienta ruxunaqil iwech pa rubꞌiꞌ ri Ajaw. 20Konojel ri hermanos aj waweꞌ ndikiteq ruxunaqil iwech. Rix tiyaꞌ kꞌa ruxunaqil iwech chiwech rikꞌin jun loqꞌolej tzꞌubꞌanik16:20 Ro. 16:16 chiꞌiqꞌoꞌtz.

21Riyin Pablo rikꞌin nuqꞌaꞌ16:21 Col. 4:18; 2Ts. 3:17 nitzꞌibꞌaj e ruxunaqil iwech.

22Si kꞌo jun wineq chiꞌikajal ri ma ndirajoꞌ ta ri Ajaw Jesucristo, tiqaqa nojel ri castigo16:22 Mt. 25:41, 46; Gá. 1:8, 9; Jud. 14, 15 nduyaꞌ ri Dios pa ruwiꞌ. ¡Ajaw, katuqaqa paqiꞌ!

23Ri favor ri nduyaꞌ ri Ajaw Jesús kin ta xtikꞌojeꞌ pa iwiꞌ. 24Riyin tzꞌan ngixinwojoꞌ rix iwonojel ri jun qánima qabꞌanun iwikꞌin roma qataqin ri Cristo Jesús.