ƆRƆMUKMA

1

1 Mɛ Pɔle Yezu Krista ta baratɛta wiin ɔɔn wiri ɔn tɛ fanɛta na ɔn dɛ́gɛ wɛ Wuro ta fanɛdia ta yira na. 2 Wuro mane wiinye fanɛdia wɔ na do sɔɔ y’a daberebɛre baraka hɔn ye domada na sɛbɛ hɔn 3 ye Nɔ ta da na wiin ɔɔn vɔrɔ ne sɔɔn Davidi timikma hɔn. 4 Awe Yezu Krista kià Matigi, wiin ɔɔn mane dɔre ne Wuro Nɔ Wuro ta Ni baraka hɔn, sebe ne ti a ta, a ta tɛ ɔɔn winnisa sara yɔ. 5 Awe baraka hɔn ke Wuro ta woramadiabe gun ɔn tɛ fanɛsma na wiin fa to ke sbɛ sisma pepe ta ye yɔnmabe gun ɔn ne mɔɔ a ta n’a togo yirebɛ. 6 Bo wɔn ɔɔn tɛ ki yɛrɛ ɔɔn ne Yezu Krista ta wirisma bɔɔ mɛ. 7 Wuro ta moronanɔmanɛ wiinye pepe ɔɔn ti Ɔrɔmukuru hɔn, kɔ a ta dɛ́gɛwɛsma pepe, ke Tɔn Wuro kɔ Matigi Yezu Krista tɛ ye y’a dadiamabe kɔ y’a siara ta ka ma. 8 Ma pia ne baraka yira n’a Wuro ma dɛn Yezu Krista baraka hɔn ka pepe ye na. Sma ta tɛ ɔɔn ne yira ne kwa diniyan pepe hɔn ye yɔnmabe kɔ ka hɔn. 9 Bare ma wiin Wuro yirebɛ siɛbɛ na, n’a Nɔ ta fanɛdia yira, awe yɛrɛ ɔɔn mɛ siɛrɛ ɔn tɔɔ da ma k’a da giati sangan pepe ma 10 n’a mɛ sangan pepe ma mɛ wiin fa to ma sbɛ yaa gun ka brɛ awe yɛrɛ dungo baraka hɔn. 11 Ka na wu ti ne na fɔrɔna, ma ne ka kia zɛ na wiin fa to ma sbɛ Wuro ta da bɔɔ yira ka ma, ka wora sbɛ sige. 12 Wɛlɛ mɛ, wiin fa to ne zigi sbɛ tugu kɔ ka nɛmɛ ka brɛ yɔnmabe baraka hɔn wiin ɔɔn ke pepe kwɛ. 13 Kià kma ma kia ka ye yɔnnɔ tɔɔ ɔn da kanyinnayan na ma mane ka brɛ naa kia nka hali ɔn n’a kwɛ sma ma, ma ye na sogo gun dɛn ga. Ma wiinye bara ta ka brɛ, ma mane kia ye na tɔnɔ zɛ wɔkara ye nɛmɛ na tɔnɔ zɛ wiin nɛ bɔ sisɛrɛ wɔ ta diniyan hɔn. 14 Ma yaa yinna hɔn kìnisma brɛ wiin nɛ, yee ma daga ne yaa yinna hɔn kìnibareyasma brɛ yɛ. Ma yaa datɔsma brɛ wiin nɛ, yee ma daga ne yaa datɔbareyasma brɛ yɛ mɛ. 15 Bo wɔn ɔɔn tɛ ma ɔɔn ne kia yaa ka brɛ ɔn yaa fanɛdia yira ka ma, ki wiinye ɔɔn ti Ɔrɔmukuru hɔn. 16 Bare mɛ piri kɔ fanɛdia ga. Ye Wuro ta sebe wiin fa to wiin te pepe ɔɔn yɔɔn ye ma, wɔnna te kisi n’a bii Ziwifu ma dɛn, wɔn timi bɔ sɛrɛ wiinye ɔɔn Ziwifu ga. 17 Bare yewɔ fanɛdia wɔ baraka hɔn yɔnmabe Wuro ta tian dɔre ke ma yɔnmabe yɛrɛ ye na wɔkara ye sɛbɛ wiin nɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye wiin te ɔɔn tele yɔnmabe baraka hɔn, ye wɔnna te na ni gun. 18 Tian na, wiinye dayaga kɔ wiinye telebareyada sma ɔɔn ta, ye ta telebareyada ne sɔɔ tian ma n’a ta tere na, Wuro woro na ba yi tuma wurokɔn hɔn ne zii wɔnwɔ ma. 19 Bare sɔɔn sbɛ ne wiin fa tɔɔ Wuro ta, wɔn kìni yewɔ ta. Wuro wɔn dɔrɔ wɔn wɛ yewɔ ma. 20 Tian na, n’a bii diniyan dan ma da hɔn, a ta sebe wiin ɔɔn zɛ, wiin sebe we ɔɔn wɛ yi a ta ga, kɔ a ta Wurobe, kakiri baraka hɔn sɔɔn sbɛ ne wɔnwɔ za a ta tɛda hɔn. Wɔn ma sɔɔn sbɛ ne tɔɔ da ye sbɛ ne tian gun ga 21 bare ye ta tɛ ɔɔn ne Wuro tɔɔ, ɔn m’a yirebɛ ga, ma ne baraka yira a ma ga, fɔn ye ne moro ne yaa y’a giatɛyaga hɔn kɔ y’a yinnikakiri hɔn fɔn yaa tɛ tunio hɔn kma na. 22 Ye ye yɛrɛ ta datɔre na kamasɔrɔ ye ne yinni. 23 Wiin Wuro ɔɔn sbɛ ne siri ga, ye wɔn yirebɛ ga, a ma wiinye fian wiinye ɔɔn wɔkara sma wiinye ɔɔn na siri, wiinye ɔɔn wɔkara yala kɔ worofrɛ kɔ vololofrɛ, a ma wɔnwɔ ye ɔɔn yirebɛ. 24 Bo wɔn ye na Wuro n’e to ye ta duma hɔn, wɔkara ye yɛrɛ ta meere n’e kia wiin nɛ fɔn ye n’e yɛrɛ yaga. 25 Ye Wuro ta tian katra niɔn na, wiin danta ɔɔn tiye suu, ye wɔn to yɛ, a ma danfrɛ ye ɔɔn yirebɛ ne bara ta ye ma. Amina. 26 Bo wɔn ye na Wuro n’e ka ye ta meere na da hɔn. Ye ta yàra ɔɔn kwɛwɔ na fɔrɔ yi za wɔn to ɔn yaa ne ti kwɛwɔ na yaga yi hɔn. 27 Sini wɔ ɔɔn kwɛwɔ na fɔrɔ yi za wɔn to kɔ y’a yàra mɛ, ɔn kɔ bora meere hɔn ye nɛmɛ ye na ne n’e nɛmɛ nimisini sian ne y’a dayagatɛ na tɔnɔ gun ye yɛrɛ ma. 28 Ye ta tɛ ɔɔn ma dian Wuro na tɔɔ to ye hɔn ga, wɔn tɛ Wuro ɔɔn n’e ka ye ta kakiri sra hɔn, ma ye kiti ga. Ye tɛ yee, ye mane daga wiinye da ta ga, a ma wɔnwɔ ye ɔɔn ta. 29 Ye paga telebareyada sii pepe na ne kakalafa ta, yinnanayanfa ne ti ye hɔn, ye ne dayaga ta nɛmɛ na, yu ne ti ye kɔ nɛmɛ yɔɔ, ye ne smayɛ ne birisikwini, lamara kɔ mereyaga ne ti ye kɔrɔ hɔn smazɛ ye na. 30 Ye sma toga yaga ɔn tɛ Wuro zugi na ne birisikia ne yɛrɛyirebɛ, wiinye frɛ ɔɔn ti ye ta ga a ma wɔnwɔ ye yɛrɛyirebɛ kɔ ɔɔn ne dayaga ɔɔn giati, mane dian ne mɔɔ ye na vɔrɔre ta ga. 31 Kakiri ti ye hɔn ga, sɔɔn mane sbɛ ne yɔɔn ye ma ga, ye wora ne sigesige, ye mane makare mɛ ga. 32 Wuro ta kiti wiin ɔɔn n’a yira n’a dɔrɔ ɔn da wiinye kma ɔɔn wɔnna da bɛ nɛmɛ ta, ye wɔnwɔ daga siri na, ye wɔn nɔma tɔɔ tian na nka hali kɔ wɔn, yee ye wɔnna da wɔ ta yɛ. Wiinye kma ɔɔn n’e ta mɛ, wɔnwɔ da ne dia ye ma.

2

1 Bi wiin te pepe ɔɔn bɔ sɛrɛ zarake, tian ti be ta ga. Bare ga be ne ti bɔ sɛrɛ kiti hɔn, be be yɛrɛ ɔɔn zarake. Bare yewɔ wiinye ta, be ye nɛmɛ ta mɛ. 2 Kamasɔrɔ ke yɛrɛ tɔɔ da wiinye kma ɔɔn wɔnna da bɛ nɛmɛ ta, Wuro wɔnwɔ ɔɔn kiti kɔ tian. 3 Wiinye kma ɔɔn wɔnna da wɔ ta, bi wiin te ɔɔn n’e kiti n’e ta tɛda nɛmɛ ta, bia giatɛ ɔɔn da be na dɛɛ Wuro ta kiti na ra? 4 Wɛlɛ be a ta foro kɔ a ta woramakɔn kɔ a ta makare na wu ɔɔn wa, ma tɔɔ da wɔnna foro we be ka zugo katra hɔn ga kɛ? 5 Bia worasigenɔmayɔ do ma kɔ bia zugokatrabareyafa do ma be woro na yaan yi kia n’a tigɛ be yɛrɛ ma woro na kɔɔ ma na, Wuro ta kiti na fɔrɔ yi na tɛ wiin kɔɔ ma, 6 wiin ɔɔn na sma pepe ta tɛda na ku sara ye ma. 7 Wiinye kma ɔɔn sige ye yɛrɛ ma ɔn dafɔre ta ɔn ne yirebe kɔ togo kɔ wɛbareyani kia, a na n’a pere wɔnwɔ ma. 8 Nka wiinye ɔɔn maga, mane dian tian na ga, a ma telebareyada ma ye dɔɔ, a woro a na ɔɔn vunu wɔnwɔ ma. 9 Wiinye kma pepe ɔɔn dayagatɛ, yannɛ kɔ yinnahɔntogo ɔɔn na bɛrɛ wɔnwɔ ma ɔn pia n’a bii Ziwifu ma dɛn ɔn sbɛ wiri bɔ sɛrɛ ma. 10 Wiin te pepe ɔɔn dafɔretɛ, yirebe kɔ togo kɔ siara tɛ wɔnna te ma n’a bii Ziwifu ma dɛn ɔn sbɛ wiri bɔ sɛrɛ ma. 11 Bare Wuro sɔɔn dɛ́gɛ sɔɔn na ga. 12 Wiinye kma pepe ɔɔn kakiɛ ta, ma ne Tɛn tɔɔ ga, ye na siri ye Tɛn tɔɔ mɛ ga. Wiinye kma pepe ɔɔn Tɛn tɔɔ ɔn ne kakiɛ ta, wɔnna kma pepe na kiti Tɛn yiranɔn na mɛ. 13 Ye tɛ wɔkara wiinye kma ɔɔn mɔɔ Tɛn na, wɔnwɔ ɔɔn smatele Wuro yinna hɔn ga rɛ nka wiinye kma ɔɔn n’a na da ta, wɔnwɔ ɔɔn na tɛ smatele na. 14 Sismazɛ wiinye ɔɔn Tɛn tɔɔ ga, ɔn ne Tɛn na da ta, Tɛn ti yewɔ wiinye ta ga, yewɔ ɔɔn ye yɛrɛ ta Tɛn na. 15 Y’a dɔrɔ da Tɛn wiin fa yira, wɔn ti yiwɔ kɔrɔ hɔn. Ye ta tɛda kɔ ye ta giatɛ ɔɔn n’e siɛrɛ bare wɔnwɔ ɔɔn n’e zarake, ne tian pere ye ma mɛ. 16 N’a fanɛdia yirado ma, Wuro na sma ta tɛda na dɔn ye kiti wiin kɔɔ ma Yezu Krista baraka hɔn, bɔɔ ɔɔn na tɛ. 17 Nka bi wiin ɔɔn da be Ziwifu, ne bia da ta Tɛn yiranɔn na, ne be yɛrɛ yirebɛ bia Wuro ye na, 18 bi wiin ɔɔn n’a dungo na da tɔɔ, ne kala Tɛn yiranɔn na, ne da na tele ye dɛ́gɛ tɔɔ, 19 bi wiin ɔɔn tɔɔ da be fue na yeta, ye be tunio hɔn kma ta kini, 20 ye be datɔbareyasma na ladita, ye be yinna hɔn kìnibareyasma na kalata, bare da na tɔɔ kɔ tian na da ti be ta Tɛn hɔn, 21 awale bi wiin ɔɔn bɔ sɛrɛ kala, mane be yɛrɛ kala ga, bi wiin ɔɔn yira ne kwa, ye ye ka da ye kimi ga bi ne kimi. 22 Bi wiin ɔɔn da, ye ye ka ne vunafa ta ga bi n’a ta, fian da dia bi wiin ma ga, be ne fiankɔan hɔn frɛ bii, 23 be be yɛrɛ yirebɛ Tɛn ye na ne Wuro dɛgɛbɛ ne Tɛn yaga. 24 Tian na, yee ye sɛbɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye ki Ziwifu ɔɔn tɛ sizɛ ɔɔn ne Wuro togo yaga. 25 Dɔra be ɔɔn ne kwa Tɛn ma, yaro fa na fɔrɔ yi nka be ɔɔn ne yaro ne Tɛn yaga, be tɛ yarobareyata na. 26 A ɔɔn ma yee, yarobareyata ɔɔn ne kwa Tɛn na da ma, a ta yarobareyafa daga ne giati yaro a ta ga ra? 27 Awe wiin te ɔɔn yaro ye kɔn ma ga, ne Tɛn na da ta n’e do paga, a na be kiti bi wiin te ɔɔn ti kɔ Tɛn ɔn ne yaro ɔn ne Tɛn na da yaga. 28 Tian na, wiin fa ɔɔn zɛ, a wɔn ɔɔn Ziwifube ga a ma bere ma kɔn ma tɔbe ɔn yaro mɛ ga. 29 Nka wiin fa ɔɔn dɔɔn wɔn ɔɔn Ziwifube sɔɔn ta zugokatra wiin ɔɔn sa Wuro ta Ni hɔn, ɔn ma ne Tɛn na da ga, wɔn ɔɔn yaro. Wiin te ɔɔn wɔn ta, wɔnna te y’a yirebe gun sma ta ga nka Wuro ta a a gun.

3

1 Awale wɔnnɔ na Ziwifu fɔn kɔ bɔ sɛrɛ? Wɔnnɔ ɔɔn yaro na tɔnɔ? 2 Ye na tɔnɔ kɔnɛ yire o bare yewɔ ma Wuro pia y’a da dɔrɔ. 3 Wɔn wɔnnɔ? Bɔɔ ɔɔn ma tɛ smatele na ga, ye ta telebareyafa sbɛ ne Wuro ta telebe yaga ra? 4 Awo yo. Wuro yɔnnɔ ɔɔn daga ne tɔɔ tianyirata, sɔɔn ne niɔnsɔta, wɔkara ye sɛbɛ wiin nɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye be domada daga bia telebe nɔma dɔrɔ, ye ne be kiti wiin sangan ma, be daga tian gun. 5 Nka kià telebareyafa ɔɔn ne Wuro ta telebe dakwiɛ, wɔnnɔ ke na ɔɔn yira? Wuro ɔɔn ne ye woro na ba yi vunu ke ma, a tɛ telebareyata na ga ra? Sma ta giatɛ ma ɔɔn yira. 6 Awo yo. Bare ga, nɛ Wuro na diniyan kiti? 7 Nka mia niɔn do ma, Wuro ta tian ɔɔn ne mɔɔ a ta yirebe ye na, a ɔɔn ma wɔnnɔ na mɛ na zarake wɔkara kakiɛtɛta yɛ? 8 A ɔɔn ma wɔnnɔ na ke na dayaga ta wiin fa to dafɔre sa ye hɔn ga wɔkara niɔnsɔsma m’a yira wiin nɛ ga? Yewɔ sma wɔ daga zarake na, a ma wɔn ɔɔn daga ye na fɔrɔna mɛ. 9 A ɔɔn ma nɛ yɛ? Boo fan yirebe ti ke Ziwifu ta yɛ ra? Abada. Bare ke ye yɔnnɔ tɔɔ ɔn da fa sbɛ naa Ziwifu na pepe kɔ bɔ sisɛrɛ wɔ pepe, ye pepe kakiɛtɛre. 10 Wɔkara ye sɛbɛ wiin nɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye sɔntele sii tiye ga hali sɔnnala legelege. 11 Ye kakirite sii tiye ga, sɔɔn sii tiye wiin ɔɔn Wuro kia ga. 12 Ye ye pepe sofɔrɔ dra. Ye ye pepe kwɛ fire. Ye dafɔretɛta sii ti ye hɔn ga, hali sɔnnala legelege. 13 Ye ye da tɛ wɔkara bonɛ wiinye ɔɔn kibɛ. Ye ye sma diɛbɛ. Ye domada ne ti wɔkara kiɛbɔ ta baga. 14 Ye vodɛ na yaga ye ye ɔɔn yira. 15 Ye kaa hɔn ne toba sɔnyɛ na. 16 Ye yaga kɔ bɔnɔ ɔɔn ti ye ta soga ma. 17 Ye mane siara na sogo tɔɔ ga. 18 Ye ye kiu ka Wuro ma abada ga. 19 Kamasɔrɔ ke tɔɔ da Tɛn wiin fa pepe yira, wiinye kma ɔɔn ti Tɛn soro ma, wɔnwɔ ma a a yira. Wiin fa to sma pepe bɔɔ, diniyan hɔn kma pepe zarake Wuro zin. 20 Bo wɔn ɔɔn tɛ Tɛn na da ta tɛ ɔɔn mane na sɔɔn ta sɔntele na a zin hɔn ga. Tian na Tɛn kakiɛ nɔma ta tɔɔ ɔɔn ka sɔɔn hɔn. 21 Nka basiɛ Tɛn nii wɛ, Wuro ta telebe nɔma dɔre. Tɛn na sɛbɛ kɔ Wuro ta daberebɛre ta sɛbɛ yɛrɛ n’e na siɛrɛ. 22 Wɔn Wuro ta telebe Yezu Krista baraka hɔn, a wiin ta yɔnmasma pepe ma bare dɛ́gɛdo ti ye na titiri ga. 23 Sma pepe kakiɛ ta ɔn mane sbɛ ne Wuro ta yirebe gun ga. 24 Nka ye pepe tɛ smatele na zana a ta woramadiabe baraka hɔn kisi ye na wiin ɔɔn tɛ Yezu Krista baraka hɔn. 25 Wuro Yezu Krista ta salaka na wiin fa to a ta siri baraka hɔn wiinye kma pepe ɔɔn yɔɔn a ma, a sbɛ n’e ta kakiɛ yafa ye ma. Wuro wɔn ta wiin fa to a sbɛ y’a telebe nɔma dɔrɔ. Gwerena a mane sɔmna ne sma ta kakiɛ za n’e to ɔn ma n’e yɔnnɔhɔntoba ye na ga. Nka basiɛ a sma ta smatele na wiin nɛ ye yinna hɔn, a wɔn nɔma dɔrɔ bare awe yɛrɛ tele. Wiinye kma pepe ɔɔn yɔɔn Yezu Krista ma, a wɔnwɔ ta smatele na mɛ. 27 Ke sbɛ ne ke yɛrɛ yirebɛ yɛ ra? Wɔn wɛ. Wɔnnɔ ye na? Tɛda ra? Awo rɛ nka yɔnmabe do ma. 28 Ke a yira n’a dɔrɔ ɔn da yɔnmabe ɔɔn sɔɔn ta sɔntele na, ye Tɛn na da ta tɛ ga. 29 Ye ɔɔn mane yee ga, be tɔɔ Wuro Ziwifu ɔɔn dama ta Wuro kɛ. A bɔ sisɛrɛ ta Wuro mɛ ga ra? A wɔnwɔ yi mɛ yo. 30 Bare Wuro tala dama ɔɔn na yarosma ta smatele na yɔnmabe baraka hɔn ɔn yarobareyasma ta smatele na yɔnmabe ɔɔn baraka hɔn mɛ. 31 Ke tɔrɔ yɔnmabe ma ɔn Tɛn na fɔrɔda pepe yaga ra? Awo rɛ taa ke Tɛn ɔɔn yira n’a sigebɛ.

4

1 Wɔnnɔ ke naa ɔɔn yira Abrahamu ta da na han, awe wiin ɔɔn mane ke bɛma sɔnsiobe do ma? 2 A ɔɔn ma a ta tɛda do ma a tɛ sɔntele na, a daga ye yɛrɛ yirebɛ nka a ka ye yɛrɛ yirebɛ Wuro yinna hɔn ga. 3 Tian na, wɔnnɔ Wuro domada na sɛbɛ ɔɔn yira? Ye Abrahamu yɔɔn Wuro ma, ye wɔn ɔɔn n’a ta a ɔɔn ne giati sɔntele. 4 Kamasɔrɔ wiin te ɔɔn tɛda ta, a ta sara giati woramadiabe ga nka a ta fogora. 5 Nka wiin te ɔɔn foyi ta ga, wiin te ɔɔn dayagatɛta ta sɔntele na, a ma wɔn ma a yɔn, a ta yɔnmabe giati telebe yo. 6 Wuro wiin te ta sɔntele na, m’a ta tɛda na kayan ta ga, yee Davidi wɔnna te ta dangamu nɔma yira ɔn da, 7 ye wiinye kma ɔɔn fire Wuro ma a n’e za n’e to. Wiinye kma ɔɔn kakiɛ ta a ɔɔn yafa ye ma, ye wɔnna kma dangamu. 8 Ye Matigi wiin te ta kakiɛ giati ga, ye wɔnna te dangamu. 9 Yarosma dama wɛlɛ yarobareyasma dama nii ɔɔn ti wɔnna dangamu we na da hɔn ra? Nka ke yira ne kwa, ye Abrahamu ta yɔnmabe ɔɔn n’a ta a ɔɔn ne giati sɔntele. 10 Nka nɛ na a a ta sɔntele na? A ma yaro dɛn ga ra, taa a yaro wɛ timi ma? Y’a yaro wɛ timi ma ga rɛ nka a ma yaro dɛn ga. 11 Wɔn timi a wiin telebe we gun yɔnmabe baraka hɔn mane yaro dɛn ga, yaro we naa pere a ma ɔn tɛ wɔn na tɔbe na. Ye tɛ yee, yɔnmabe ti wiinye yarobareyasma pepe hɔn, a tɛ wɔnwɔ tɔn na mɛ wiin fa to ye ne giati smatele. 12 A yarosma tɔn mɛ. Ye wiinye kma ta tɛ ɔɔn ne yarosma dama yee ga nka ke tɔn Abrahamu mane wiin yɔnmabe na sogo yaa mane yaro dɛn ga, wiinye kma ɔɔn dɔɔ wɔn ma. 13 Tian na, a Tɛn baraka hɔn Wuro ye do sɔɔ Abrahamu wɛlɛ a timikma ma, ye ye na diniyan gun kɔrɔ na ga nka telebe baraka hɔn wiin ɔɔn gun yɔnmabe hɔn. 14 A ɔɔn ma Tɛn baraka hɔn kɔrɔzɔnsma wɔ n’e gun, wɔɔn ti yɔnmabe na titiri ga, dosɔ bere yaga mɛ. 15 Bare Tɛn naa kɔ woro. Tɛn mane ti wiin wɛɛn mɛ ga, dayagatɛ ti wɛɛn mɛ ga. 16 Wɔn ye na yɔnmabe baraka hɔn sɔɔn tɛ kɔrɔzɔnta na wiin fa to woramadiabe na dosɔ sbɛ tɛ fa na fɔrɔ yi na Abrahamu timikma pepe ta. Wiinye kma ɔɔn kwa, ye yiwɔ dɔɔ Tɛn ɔɔn ma, a ka tɛ wɔnwɔ dama yi na ga, nka wiinye kma ɔɔn kwa, ye yiwɔ dɔɔ ke pepe tɔn Abrahamu ta yɔnmabe ma, wɔnwɔ nii ne ti mɛ. 17 Tian na, ye sɛbɛ ɔn da, ye ma be ta zamɛ na yaan ye tɔn na. A yɔɔn wiin Wuro we ma, a ke tɔn wɔn zin hɔn. Wiin Wuro we ɔɔn sara winni, wiin fa ɔɔn mane tiye ga a ne wɔn sabɛ. 18 Yɔnmado mane ti wiinye da na ga, Abrahamu yɔɔn ye ma. Ye tɛ yee, a ɔɔn tɛ zamɛ na yaan ye tɔn na wɔkara ye mane yira wiin nɛ ɔn da, ye yee be timikma na ne ti. 19 Abrahamu man’e kɔn na kayan ta ne vetra wɛ siri ma bare a mane dɔgɔ zɔlo (100) nɛmɛ gun n’e wɛ Sara yɛrɛ mane sbɛ ne nɔ vɔrɔ titiri mɛ ga nka hali kɔ wɔn fa ma wɛ a ta yɔnmabe hɔn mɛ ga. 20 Wuro ta dosɔ man’a ta a sigi ga nka yɔnmabe mane fangan ka a hɔn, a ne Wuro yirebɛ. 21 A man’e yɔnnɔ tɔɔ ɔn tɔɔ da Wuro wiinye da na do sɔɔ, ye na sie ti a ma n’e ta n’e do paga. 22 Bo wɔn ɔɔn n’a ta sɔntele na. 23 Kamasɔrɔ a awe dama ye na ye sɛbɛ ɔn da, ye wɔn ɔɔn n’a ta ga rɛ. 24 Nka kɔ ke mɛ, yɔnmabe na ne giati ke wiinye kma ma bare wiin te ɔɔn kià Matigi Yezu winni n’a sabɛ sara yɔ, ke yɔn wɔnna te we ma. 25 Awe wiin ɔɔn siri kià yagada ye na, ɔn winni sa kià telebe ye na.

5

1 Ye tɛ yee, yɔnmabe ɔɔn ke ta smatele na, siara ɔɔn kɔ ke kɔ Wuro yɔɔ kià Matigi Yezu Krista baraka hɔn. 2 Ke ti Wuro ta woramadiabe wiin hɔn basiɛ, Yezu ɔɔn tɛ ke ɔɔn sbɛ ke dɔbɛ wɔn na yɔnmabe baraka hɔn. Wiin fa ɔɔn ke nihɔndia, wɔn kià tɛ ɔɔn ne yɔɔn ke nii ta kɔ ma Wuro ta yirebɛ hɔn. 3 Wɔn nii wɛ mɛ, ke ke yɛrɛ yirebɛ kià ninabannɔ ye na bare ke tɔɔ da ninabannɔ sɔmna ka ke hɔn. 4 Sɔmna sebe pere sɔɔn ma yannɛsangan ma. Wɔnna sebe ne yɔnmabe ka sɔɔn hɔn. 5 Wɔnna yɔnmabe mane sɔɔn firebɛ ga. Bare Wuro ta Ni wiin ɔɔn pere ke ma, wɔn Wuro ta dadiamabe ka ke hɔn. 6 Tian na, fangan mane ti ke hɔn wiin sangan ma ga, wɔnna sangan ma Krista siri kakiɛtɛre ye na. 7 Sige kɔ ye nɛmɛ sige ɔɔn sɔɔn ta a dian siri sɔntele ye na. Dɔra sɔɔn dian ne siri sɔnfɔrɔ ye na. 8 Nka Wuro y’a dadiamabe dɔrɔ ke ma bɔ hɔn: Ke mane kakiɛtɛre yɛ, Krista ɔɔn siri ke ye na. 9 Awale basiɛ kià tɛ ɔɔn tɛ smatele na a too baraka hɔn, wɔnnɔ ɔɔn sbɛ ne tɛ a ka ke kisi kiti ma ga? 10 Ke mane Wuro zugi, a Nɔ ta siri ɔɔn ke ta bɛɛn ɔɔn kɔ ke yɔ, tian na wɔnnɔ ɔɔn sbɛ ne tɛ a ta ti ni na ka bɛɛn ka ke yɔ ga? 11 Bo wɔn ɔɔn tɛ ke ɔɔn ne ke yɛrɛ yirebɛ Wuro ye na kià Matigi Yezu Krista baraka hɔn wiin ɔɔn bɛɛn ka ke yɔ. 12 Ye tɛ yee, kakiɛ ta tɛ ɔɔn kɔ diniyan hɔn sɔnnala do ma, siri ɔɔn kɔ kakiɛ do ma mɛ, siri ɔɔn ne wiri sma pepe ma bare sma pepe kakiɛtɛre. 13 Bare sanɛ Tɛn da ye tigɛ, kakiɛ mane ti diniyan hɔn, nka Tɛn mane tiye wiin sangan ma ga, kakiɛ mane giati ga han. 14 Nka n’a bii Adama ma ɔn n’a tigɛ Moyizi ma, sma mane siri yo hali wiinye kma yɛrɛ ɔɔn mane Adama ta kakiɛ nɛmɛ ta ga. Wiin te ɔɔn mane daga naa, Adama mane wɔn na tagamase. 15 Nka Wuro ta woramadiabe tala kɔ dayaga ga. Bare ga, sma na yaan ye ɔɔn siri sɔnnala ta kakiɛ do ma, Wuro y’a woramadiabe wiin pere sɔnnala dama baraka hɔn mɛ, wiin ɔɔn Yezu Krista, nɛ wɔn na tɛ ɔn ma wiri sma na yaan ye ma mɛ ga? 16 Wuro ta kiɛn mane tala kɔ sɔnnala ta kakiɛ mɛ ga. Tian na, sɔnnala ta kakiɛ do ma kiti bɛrɛ sma pepe ma n’e ka siri hɔn nka kakiɛ na yaan ye do ma, woramadiabe ke ta smatele na. 17 Bare a ɔɔn ma sɔnnala baraka hɔn, sɔnnala ta kakiɛ baraka hɔn siri fangan gun diniyan hɔn, wiinye kma ɔɔn woramadiabe gun yaan kɔ telebe na woramadiabe, nɛ wɔnwɔ na tɛ ɔn ma sebe gun ɔn ni gun Yezu Krista sɔnnala dama baraka hɔn mɛ ga? 18 Awale sma pepe debe zarake sɔnnala dama ta kakiɛ ɔɔn do ma han, yee mɛ, sɔnnala ta telebe na bara do ma telebe ni pere sma pepe ma. 19 Sma pepe tɛ wiin nɛ ɔn tɛ kakiɛtɛre na sɔnnala ta mɔmagafa do ma, yee mɛ sɔnnala ta damɔfa do ma sma pepe na tɛ smatele na yɛ. 20 Awale Tɛn tigɛ wiin fa to yagada ne yaan ne yaa nka kakiɛ yaan wiin wɛɛn, Wuro ta woramadiabe yaan yi wɛɛn mɛ, 21 wiin fa to kakiɛ ta tɛ ɔɔn mane ti bii pepe hɔn siri do ma, woramadiabe ne sbɛ ne ti bii pepe hɔn telebe do ma yee mɛ, wɛbareyani ye na kià Matigi Yezu Krista baraka hɔn.

6

1 Wɔnnɔ ke daga ɔɔn yira han? Ye ke daga wɔɔ kakiɛtɛ hɔn wiin fa to Wuro ta woramadiabe ne yaan ne yaa ra? 2 Awo rɛ. Ke na debe siri wɛ kakiɛ hɔn han, nɛ na ke sbɛ ne bere ne ti ni na kakiɛ hɔn yɛ? 3 Taa k’a tɔɔ da ke pepe ta tɛ ɔɔn batize Yezu Krista hɔn, y’a ta siri hɔn ke batize ga? 4 Awale ke wiin batize gun a ta siri hɔn, ye tɛ wɔkara ke kwɛ sitra kɔ lege wiin fa to Krista winni sa sara yɔ wiin nɛ Tɔn ta yirebe baraka hɔn, ke mɛ ke sbɛ ni na wun yi gun. 5 Bare ke ɔɔn tɛ tala kɔ lege a ta siri hɔn, ke na tɛ tala kɔ lege mɛ a ta winni sa hɔn sara yɔ. 6 Ka tɛ ke bɔ kɔrɔ tɔɔ n’e fɔrɔ ɔn da, ye ke zugobiri kwɛ kwangwaga kɔ lege wiin fa to wiin kɔn ɔɔn kakiɛ na yi, wɔn sbɛ yaga. Ye tɛ yee, ke ka ne kakiɛ ta tɛrɛ titiri ga. 7 Bare wiin te ɔɔn siri, wɔnna te wɛ kakiɛ sra hɔn. 8 Nka ke ɔɔn siri kɔ Krista, ke tɔɔ da ke na winni kɔ lege mɛ. 9 Tian na, ke tɔɔ da Krista winni wɛ timi ɔn sa sara yɔ, a na siri titiri ga. Siri na sbɛ a ta titiri ga. 10 Bare a na sirisangan ma, a siri kakiɛ ye na tala na legelege, basiɛ a ne ti ni na Wuro ye na. 11 Yee mɛ, ki mɛ, ka ka yɛrɛ giati ɔn da ka siri kakiɛ hɔn ɔn ne ti ni na Wuro ye na Yezu Krista baraka hɔn. 12 Ka kɔn wiin ɔɔn na yaga, ka ka tɛ kakiɛ ne ti wɔn hɔn titiri ne ka ta ka ne dian k’a meere na da na ga. 13 Ka ka tɛ ka yasɔ tɛ wɔkara telebareyafa ta kunkwinifrɛ, ka ne kakiɛ tɛ kɔ lɔgɔ titiri ga nka ka tɛ ye tɛ wɔkara telebe ta kunkwinifrɛ, ka ne Wuro ta bara ta kɔ lɔgɔ wɔkara wiinye kma ɔɔn winni sa sara yɔ. 14 Bare kakiɛ na sbɛ ka ta titiri ga bare ka ti Tɛn soro ma titiri ga nka Wuro ta woramadiabe soro ma. 15 Awale kià tɛ ɔɔn mane ti Tɛn soro ma titiri ga, a ma Wuro ta woramadiabe soro ma ke ti, wɔn ye na ke na ne kakiɛ tɛ ra? Awo rɛ. 16 Ka tɔɔ da ka ɔɔn ka yɛrɛ ka wiin te sra hɔn, ɔn tɛ a ta tere na ne mɔɔ a ta, ka tɛ wɔnna te ta tere na ga ra? Ka ɔɔn ka yɛrɛ ka kakiɛ sra hɔn, wɔn naa kɔ siri. Ka ɔɔn ka yɛrɛ ka Wuro sra hɔn ne mɔɔ a ta, wɔn naa kɔ telebe. 17 Ka tɛ ke baraka yira Wuro ma. Ka mane pia ne kakiɛ ta tɛrɛ nka wiin kala ɔɔn mane yira ka ma, ka dian wɔn na basiɛ siɛbɛsiɛbɛ na. 18 Ka wɛ kakiɛ sra hɔn ɔn tɛ telebe ta tɛrɛ na. 19 Ma sansiobɛreda ɔɔn yira ka ma wiinye kɔrɔ na tɔsie ɔɔn ti ka ma. Ka mane ka yasɔ ta telebareyafa kɔ dayagatɛ ta tɛrɛ na wiin nɛ wiin ɔɔn naa kɔ maga Wuro ma, basiɛ mɛ, ka ye ta telebe ta tɛrɛ na wiin ɔɔn ka kìnibɛ. 20 Ka mane kakiɛ ta tɛrɛ wiin sangan ma, telebe mane ka zarake ga. 21 Wee tɔnɔ ka mane ɔɔn gun wɔnna sangan we ma? Ka piri kɔ lɔgɔ basiɛ bare ye naa kɔ siri. 22 Nka basiɛ ka wɛ kakiɛ sra hɔn ɔn tɛ Wuro ta tɛrɛ na, wɔnna tɔnɔ ka kìnibɛ ne wɛbareyani pere. 23 Bare kakiɛ na sara wɔn siri. Nka Wuro ta kiɛn na zana yi wɔn wɛbareyani kià Matigi Yezu Krista baraka hɔn.

7

1 Wiinye kma ɔɔn Tɛn na da tɔɔ, wɔnwɔ na ma da. Kià kma ka tɔɔ da sɔɔn ne ti ni na, a ti Tɛn soro ma ga ra? 2 Ye tɛ yee, wiin ya ɔɔn yɔn wɛ, Tɛn tiye wiin ɔɔn n’a yira n’a dɔrɔ ɔn da a ye bangan soro ma fa fɔn wɔn siri na. Nka wɔnna bangan we ɔɔn siri, ya we ti yanma na Tɛn soro ma titiri ga. 3 Ye tɛ yee mɛ, wɔnna bangan we ɔɔn ma siri ga, ya we ɔɔn yaa kwɛ kɔ sinza, a na wiri ɔn da vunatɛya. Nka bangan we ɔɔn siri, Tɛn sbɛ ne foyi ta ya we na titiri ga. Ye tɛ yee mɛ, hali a ɔɔn yaa kwɛ kɔ sinza, a na wiri da vunatɛya titiri mɛ ga. 4 Yee k’a da tɛ mɛ kià kma, ka siri Tɛn soro ma Krista kɔn baraka hɔn wiin fa to ka tɛ zayi yi na wiin ɔɔn winni sa sara yɔ wiin fa to ke sbɛ tɔnɔ gun Wuro ye na. 5 Tian na, ke mane dɔɔ ke dungo na da ma wiin sangan ma, kakiɛtɛ na giatɛ wiinye ɔɔn dɔɔ Tɛn ma, wɔnwɔ mane bara ta ke yasɔ hɔn wiin fa to ke tɔnɔ gun siri ye na. 6 Nka wiin fa ɔɔn mane ke ta tɛrɛ na, ke siri wɛ timi ma wɔn ta, ke dɛɛ Tɛn na. Ye tɛ yee, ke bara tɛ Wuro ta Ni soro ma basiɛ wiin ɔɔn fanganwun, ke ti fanganbiri soro ma ga wiin ɔɔn Tɛn. 7 A ɔɔn ma wɔnnɔ ke na ɔɔn yira han? Ye Tɛn ta tɛ kakiɛ ra? Awo rɛ. Nka Tɛn baraka hɔn ma kakiɛ nɔma tɔɔ. Ye tɛ yee, Tɛn ma m’a da, ye be daga be yɔnnɔ sabɛ be nɛmɛ ta fa na ga, ma mane na tɔɔ da wɔn wiin fa ga yo. 8 Awale kakiɛ dɛbɛmada gun yirada ta ɔn tɛ mɛ yɔnnɔ ne sa frɛ sii pepe na. Bare Tɛn mane tiye ga, kakiɛ nɔma sbɛ ne tɔɔ ga. 9 Gwerena Tɛn mane tiye ga, ma ne ti ni na. Nka yirada na naa, kakiɛ ɔɔn vɔrɔ, 10 mɛ ɔɔn siri. Wiinye yirada ɔɔn daga sɔɔn ka ni hɔn, mɛ wɔn sege wɔn ne daga sɔɔn ka siri hɔn. 11 Bare kakiɛ dɛbɛmada kia ɔn mɛ diɛbɛ yirada baraka hɔn ɔn mɛ ka siri hɔn a baraka hɔn mɛ. 12 Ye tɛ yee, Tɛn tɛ fa na kìni yi na, yirada ne fa na kìni yi kɔ a na tele yi ɔn ne a na fɔrɔ yi. 13 Awale wiin fa ɔɔn fɔrɔ yo wɔkara Tɛn, wɔn sbɛ ne mɛ yɛɛ ra? Awo rɛ. Nka kakiɛ dɔɔ fa na fɔrɔ yi ma ɔn mɛ yɛɛ wiin fa to kakiɛ yɛrɛ wiin fa, fa na yagayaga yi, sɔɔn sbɛ wɔn nɔma tɔɔ. 14 Ke tɔɔ da Tɛn sa Wuro ɔɔn ta. Nka fangan ti mɛ hɔn ga, mɛ zabire kakiɛ ta wɔkara tere. 15 Tian na, ma wiin fa ta, m’a kɔrɔ tɔɔ ga. Ma kia wiin fa ta, mɛ wɔn ta ga. Nka wiinye da ɔɔn dia ne ma ga, wɔnwɔ ma ɔɔn ta. 16 Awale ma kia wiin fa na ga, a ɔɔn ma wɔn ma ɔɔn ta. Wɔn kɔrɔ ma dian Tɛn ma kɛ ɔn d’a fa na fɔrɔ yi. 17 Wɔn ye na, ma ɔɔn mane wiin fa kia tɛ na ga ɔn n’a ta, a mɛ ɔɔn n’e ta ga nka wiinye kakiɛ ɔɔn ti ne hɔn, wɔnwɔ bara ta ne hɔn. 18 Bare ma tɔɔ da dafɔre ti ne kɔn hɔn ga n’a fanganduru do ma. Dafɔretɛ na sie ti ne ma nka ma mane sbɛ n’e ta ga. 19 Bare ma wiinye dafɔre kia tɛ na, ma sbɛ n’e ta ga, ma wiinye dayaga kia tɛ na ga, a ma wɔnwɔ ma ɔɔn ta. 20 Awale ma wiin fa kia ga, a ɔɔn ma wɔn ma ɔɔn ta, wɔn kɔrɔ a mɛ ɔɔn n’e ta ga nka wiinye kakiɛ ɔɔn ti ne hɔn. 21 Mɛ wiin te ɔɔn dafɔre kia tɛ na, ma bo Tɛn be kɔrɔse n’a za da dayagatɛ na sie ɔɔn ti ne ma. 22 Bare m’a giati n’a za da Wuro ta Tɛn da dia ne ma fɔrɔna. 23 Nka m’a za da boo Tɛn ti ne yasɔ hɔn wiin ɔɔn ne kakiri hɔn Tɛn kwini. Kakiɛ ta Tɛn wiin ɔɔn ti ne yasɔ hɔn, a ne ta wɔn ta tere na. 24 Gwale sa mɛ ma han, bo kɔn be wiin ɔɔn ne ka siri hɔn, kɔ te ɔɔn na mɛ dɛn wɔn ta? 25 Yirebe tɛ Wuro ma kià Matigi Yezu Krista baraka hɔn. Bo mɛ kakiri mɛ ta ma ne ti Wuro ta Tɛn soro ma, ne kɔn ɔɔn ne ta ma ne ti kakiɛ ta Tɛn soro ma mɛ.

8

1 Basiɛ kɔnɛ, wiinye kma ɔɔn dɔɔ Yezu Krista ma, zarakedo sii ti wɔnwɔ na titiri ga. 2 Bare Ni ta tɛn wiin ɔɔn ni pere ke ma Yezu Krista baraka hɔn, wɔn ne dɛn ne wa kakiɛ kɔ siri ta tɛn sra hɔn. 3 Tɛn mane sbɛ ne wiin fa ta ga bare sɔɔn mane da, ye ye na sie ti yi ma ga, Wuro wɔn ta. A ye yɛrɛnanɔ fanɛ a ɔɔn tɛ sɔɔn na wɔkara ke kakiɛtɛre n’a wa salaka na ke kakiɛtɛre ye na ɔn kakiɛ zarake ke hɔn, 4 wiin fa to ke wiinye kma ɔɔn dɔɔ kɔn ma diamada ma ga fɔn Wuro ta Ni ye ma, Tɛn wiin fa sigebɛ, wɔn do sbɛ paga ke hɔn. 5 Tian na, wiinye kma ɔɔn dɔɔ ye ma diamada ma, ye ma diamafrɛ ta da ye ɔɔn giati nka wiinye kma ɔɔn dɔɔ Wuro ta Ni ma, Wuro ta Ni na da wɔnwɔ ɔɔn giati. 6 Kɔn ma diamada sɔɔn ka siri hɔn nka Wuro ta Ni na da ni kɔ siara ɔɔn pere sɔɔn ma. 7 Bare kɔn ta tɛda wɔn maga Wuro ma, a dian Wuro ta Tɛn na ga a yɛrɛ sbɛ ye ta ga. 8 Wiin te ɔɔn ti kɔn soro ma, wɔnna te da sbɛ ne dia Wuro ma ga. 9 Kamasɔrɔ ki ti kɔn soro ma ga, ka ti Wuro ta Ni ɔɔn soro ma bare Wuro ta Ni ti ka hɔn. Krista ta Ni ti wiin te hɔn ga, wɔnna te Krista yi ga. 10 Krista ɔɔn ne ti ka hɔn, wɔn kɔrɔ ka na siri kakiɛ ye na. Nka Wuro ta Ni wɔn ka ni telebe ye na. 11 Wiin te ɔɔn Yezu winni n’a sabɛ sara yɔ, wɔnna te ta Ni ɔɔn ne ti ka hɔn, wiin te ɔɔn Yezu Krista winni n’a sabɛ sara yɔ wɔnna te na ni ka ka koma hɔn wiin ɔɔn siri yee a na ni ka ye hɔn y’a Ni baraka hɔn wiinye ɔɔn ti ka hɔn. 12 Ye tɛ yee han kià kma, ku ti ke na, nka a kɔn na ku ga bare ke a ma diamada ta ga. 13 Bare ka ɔɔn ne kɔn ma diamada ɔɔn ta, ka na siri. Nka ka ɔɔn ka ma diamada dra Wuro ta Ni baraka hɔn, ka na ni gun. 14 Tian na, wiinye kma ɔɔn dɔɔ Wuro ta Ni ma, wɔnna kma ɔɔn Wuro nɔmanɛ. 15 Wiin ni ɔɔn ka ta tɛrɛ na ɔn ka ta ka ne kwan, a wɔn ka ɔɔn gun ga nka wiin Ni ɔɔn ke ta nɔmanɛ na ke sɔngɔ wiin baraka hɔn ne kwa Baba ke tɔn. 16 Awe Ni we yɛrɛ ɔɔn n’a yira n’a dɔrɔ ke ma ɔn da ke Wuro nɔmanɛ. 17 Ke ɔɔn ne nɔmanɛ, wɔn kɔrɔ ke kɔrɔzɔnsma. Ke Wuro kɔrɔ na zɔnsma ne kwɛ kɔrɔ ma kɔ Krista. Bare ke nii ta tɛ ɔɔn kɔ a ta yannɛ hɔn, ke nii na kɔ a ta yirebe hɔn mɛ. 18 Wiin yirebe ɔɔn na dɔre ke baraka hɔn, ma basiɛ yannɛ giati fa wɔn yinna hɔn ga. 19 Bare diniyan hɔn kma yɛre ne bana Wuro nɔmanɛ ta dɔre ma. 20 Bare wiin fa ɔɔn foyi na fa ga, wɔn sra hɔn diniyan hɔn kma bɛrɛ. Ye tɛ wɔkara ye dia ye ma ye ɔɔn n’e ta ga nka Wuro ɔɔn n’e ka ye hɔn. Nka yɔnmado tiye yɛ. 21 Ye ti tɛrɛbe na wiin yaga sra hɔn, ye na dɛn wɔn ta boo kɔɔ ma ɔn ye nii gun Wuro nɔmanɛ ta tisramabe na yirebe na mɛ. 22 Tian na, ke tɔɔ da basiɛ diniyan hɔn kma pepe mana wɔkara ya tɛ ne mana wiin nɛ ye na vɔrɔsangan ma. 23 A yewɔ dama ɔɔn mana ga, ke wiinye kma ɔɔn Wuro ta Ni na gwere yi gun, ke yɛrɛ mana ke kɔrɔ hɔn mɛ ne Wuro yɛ́rɛ a ke ta ye nɔmanɛ na ɔn ke dɛn. 24 Bare ke kɔnɛ kisi nka wɔn tɛ yɔnmabe baraka hɔn. Kamasɔrɔ be ɔɔn ne yɔɔn wiin fa ma, ɔn ne wɔn za wɛ, yɔnmado ti wɔn na titiri ga. Be wiin fa za, wɔnnɔ na be yɔɔn wɔn ma yɛ? 25 Nka ke wiin fa za ga, a ɔɔn ma wɔn ma ke yɔn, ke na sɔmna n’a yɛ́rɛ. 26 Yee Wuro ta Ni ke diɛma kià fanganduru hɔn. Bare ke wuromɛnɔn tɔɔ siɛ ga nka Wuro ta Ni mana fɔrɔna mananɔn na, wiin ɔɔn sbɛ ne yira ga, ne vɛ ke na. 27 Wiin te ɔɔn sma kɔrɔ hɔn da tɔɔ, wɔnna te we Wuro ta Ni ta giatɛ tɔɔ. Tian na, Wuro yirado ma a ta Ni vɛ dɛ́gɛwɛsma na. 28 Ke tɔɔ da Wuro da dia wiinye kma ma, a wiinye kma wiri y’a giatɛtigɛda na, a dafɔre sii pepe ta wɔnna kma ma. 29 A mane pia ne wiinye kma tɔɔ, a pia n’e ta n’e tigɛ ye Nɔ gia bisigi naa wiin fa to wɔn tɛ ye na plalayan wɔ pepe hɔn pra yi na. 30 A pia wiinye kma ta da giati, a ye wiri mɛ. A wiinye kma wiri, a wɔnna kma ta sma tele na mɛ. A wiinye kma ta smatele na, a wɔnwɔ yirebɛ mɛ. 31 Wɔnnɔ mɛ́ na ɔɔn yira yɛ? Wuro ɔɔn ne ti ke timi, kɔ te ɔɔn na tɛ ke zugu na? 32 Awe wiin te ɔɔn ye nɔ to yɛ ga nka n’a ka sra hɔn ke pepe ye na, nɛ a na tɛ ɔn ma frɛ pepe pere ke ma kɔ ye nɔ ga? 33 Kɔ te ɔɔn na Wuro ta dɛ́gɛwɛsma zarake? Wuro yɛrɛ ɔɔn tian pere ye ma. 34 Kɔ te ɔɔn na n’e zarake? Yezu Krista siri ɔn ye bere winni sa. A ti Wuro digesoro ma ne vɛ ke na. 35 Kɔ te ɔɔn na ke dɛ́gɛ Krista ta dadiamabe na? Yannɛ ra? Ninabannɔ ra? Sma ta yannɛ ra? Wu ra? Duru ra? Kuun ra, taa siri? 36 Wɔkara ye sɛbɛ wiin nɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye bi ye na ye mɛ́ yɛɛ kɔɔ pepe ma ne ke giati wɔkara wiinye worofrɛ ɔɔn daga yɛɛ na. 37 Nka hali kɔ wɔn pepe, wiin te ɔɔn ke da diabɛ ye ma, wɔn baraka hɔn, ke fan yi sbɛsma ma. 38 Tian na, ma yɔɔn ye ma ɔn tɔɔ da siri yo, ni yo, mɛlɛkɛ yo, sbɛfrɛ yo, basiɛ da yo, nada yo, sebe na da yo, 39 wuro hɔn fangan yo, du hɔn ye yo, danfrɛ yɔ yo, foyi tiye wiin ɔɔn sbɛ ne ke dɛ́gɛ Wuro ta dadiamabe na ga wiin ɔɔn dɔre kià Matigi Yezu Krista baraka hɔn.

9

1 Ma tian yira Krista baraka hɔn, ma niɔn sɔɔ ga. Ne kakiri ne ne siɛrɛ Wuro ta Ni baraka hɔn. 2 Ninabannɔ na yire yi kɔ yannɛ na yire ye ɔɔn ti mɛ ma. 3 Tian na, mia voda Wuro ta ɔn dɛ́gɛ Krista na mane sbɛ ne tɛ ne na plala n’a sii kisi kɔnɛ, wɔn mane na dia ne ma. 4 Yewɔ wiinye ɔɔn Isirayɛlenɔmanɛ Wuro ta nɔmanɛbe kɔ yirebe kɔ bɛɛn kɔ Tɛn kɔ Wuro na yirebɛ kɔ dosɔ wiri yewɔ wiinye ma, 5 ɔnkɔ tamɛ Krista wiin ɔɔn ti frɛ pepe wɔɔn na, wiin Wuro ta yirebe ɔɔn wɛ abada ga. Amina. Wɔn ye yɛrɛ ta sɔɔn na ɔn vɔrɔ yewɔ wiinye kma wɔ ta. 6 Ye tɛ wɔkara ma kia da Wuro domada paga ga rɛ. Tian na Isirayɛle timikma pepe Isirayɛlesi ga. 7 Abrahamu timikma pepe man’a nɔmanɛ mɛ ga. Wuro mane d’a ma, ye Izake timikma ye na ne ɔɔn wiri a timikma. 8 Wɔn kɔrɔ a sɔnsiobe hɔn nɔmanɛ dama ɔɔn Wuro nɔmanɛ ga. Wiinye nɔmanɛ dama ɔɔn dosɔ na ye, wɔnwɔ ɔɔn giati timikma. 9 Bare wɔnna domada wɔ mane dosɔ na ye ɔn da, ye ma na bere naa bo wagati be nɛmɛ ma, ye nɔ na ne ti Sara ta. 10 Ye wɔn dama ga, Erebeka ye tiye mɛ. Ke bɛma Izake dama ma a mane vɔrɔ. 11 Kamasɔrɔ wɔnna nimisala wɔ mane vɔrɔ dɛn ga, wɔn kɔrɔ ye mane dafɔre ta dɛn ga, ma dayaga ta dɛn mɛ ga, Wuro ta giatifa ɔɔn tɛ wɛ sin. Wiin giatɛ a ɔɔn ta ɔn dɛ́gɛ sma hɔn ye sana. 12 Wɔn sa tɛda hɔn ga nka wiin te ɔɔn wiri, wɔn hɔn ye sa. A mane da ye yira Izake ma, ye pra yi we na tɛ slalo yi we ta tere na. 13 Wɔkara ye sɛbɛ wiin nɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye ma Zakɔbe da diabɛ ne ma ɔn maga Esawu hɔn. 14 Wɔnnɔ ke na ɔɔn yira yɛ? Ye telebareyafa ti Wuro hɔn ra? Awo rɛ. 15 Tian na, a mane da Moyizi ma, ye ye ne kia y’a woramadiabe ta wiin te ma, ye wɔnna te ma y’a ta. Ye ye ne kia makare wiin te ma, ye wɔnna te ma ye makare. 16 Wɔn sɔɔn dungo na da ga, ɔn man’a ta sebe na da mɛ ga. Nka ye sa Wuro ta woramadiabe ɔɔn hɔn. 17 Yee Wuro domada na sɛbɛ man’e yira Ezipitikma ta fanganma ma ɔn da, ye ye tɔɔ ye na ɔɔn n’awe ta fanganma na wiin fa to ye y’a sebe dɔrɔ awe baraka hɔn, wiin fa to mɛ ye togo ne wiri diniyan pepe hɔn. 18 Ye tɛ yee, wiin te da ɔɔn dia a ma, a y’a woramadiabe ta wɔnna te ma, wiin te ɔɔn dia a ma mɛ, a maga wɔnna te ma. 19 Nka han be na da ne ma, ye wɔnnɔ na a ye woro babɛ yɛ ra? Bare ga ye ma yee kɔ te ɔɔn na sbɛ taa a dungo ta? 20 Bi sɔɔn be kɔ te ɔn ne sbɛ ne Wuro dakwiɛ? Fa sbɛ ne da ye na tɛta ma, ye wɔnnɔ na a ye ta yoo ra? 21 A siayɛnta ɔɔn y’a laa na te ga ra? A sbɛ ne kɔgwaga ma baratɛfrɛ tɛtɛrɛ kɔ lege ne sbɛ ne bɔ kɔsɛrɛ ma baratɛfrɛ tɛtɛrɛ kɔ lege mɛ. 22 Awale be ɔɔn n’a za Wuro ɔɔn ye woro dɔrɔ, ɔn tɛ ye n’a ta sebe yɔnnɔ tɔɔ, be tɔɔ d’a woro mane daga ba wiinye kma ta ye yaga, a ye ta da sɔmna fɔn yaa fɔnɔ. 23 A ye ta yee mɛ wiin fa to a pia y’a yirebe na naforo tɛtɛrɛ n’a tigɛ wiinye kma ma, a makare wiinye wɔ ma, a wiinye tɛtɛrɛ yirebe ye na, a sbɛ wɔn dɔrɔ. 24 Wɔn a ke wiinye kma wiri, ye Ziwifu dama yɔɔ ga nka bɔ sisɛrɛ yɔɔ mɛ. 25 Wɔn a mane ɔɔn yira y’a daberebɛta Oze ta sɛbɛ hɔn ɔn da, ye wiin ɔɔn mane y’a sii ga, ye ye na n’a wiri y’a sii. Ye wiin ɔɔn ma ne morona ga, ye ye na n’a wiri morona. 26 Ye ye mane yira ye ma wiin wɛɛn yɛrɛ ɔɔn da, ye ye y’a sii ga, ye wɛɛn ye na n’e wiri ɔn da, ye Wuro na siɛbɛ yi nɔmanɛ. 27 Izayi yɛrɛ mane Isirayɛlesi da yira mɛ ne kwa, ye hali Isirayɛlenɔmanɛ ɔɔn tɛ wɔkara yɛngɛnzu do ma banyege, ye ye sɛrɛ ɔɔn na kisi. 28 Ye bare Matigi wiin fa yira, y’a na wɔn ta diniyan hɔn salesale. 29 Yee awe Izayi yɛrɛ mane pia n’e yira yɛ ɔn da, ye Matigi Sbɛpepenate ma mane ke timikma na bɔɔ to yɛ ga, ye ke mane na tɛ wɔkara Sodɔmukuru ne tala kɔ Gomɔrekuru. 30 Awale, wɔnnɔ ke na ɔɔn yira basiɛ han? Bo lɔgɔ kɛ. Wiinye sii ɔɔn mane telebe kia ga, y’a gun. Wiin telebe ɔɔn gun yɔnmabe baraka hɔn. 31 Kamasɔrɔ Isirayɛlesi wiin ɔɔn mane Tɛn kia wiin ɔɔn sbɛ ne naa kɔ telebe, wɔn dɔɔ fɔnɔ Tɛn kiege ma. 32 Wɔnnɔ na? Bare ye mane wɔnna telebe we kia yɔnmabe hɔn ga nka ye mane giati da tɛda hɔn ye na n’a gun. Ye tɛ yee, ye yaa dun sɔɔn na bɛrɛbɛ dɔgɔnɔ hɔn 33 wɔkara ye sɛbɛ wiin nɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye bo ma kandundɔgɔnɔ tigɛ Siyɔnkuru hɔn, y’a tɔndibi wiin ɔɔn sɔɔn bɛrɛbɛ. Ye nka wiin te ɔɔn ye sige a ma, ye wɔnna te na bɛrɛ ga.

10

1 Kià kma, mɛ wiin fa kia fɔrɔna ɔnkɔ ma Wuro mɛ wiin fa ye na, wɔn Isirayɛlesi ta kisi. 2 Bare ma ye siɛrɛ ɔn tɔɔ da Wuro ta da sige ye ma nka a tɔɔ wiin dasigefa kìnibɛ ga. 3 Wiin telebe ɔɔn sa Wuro ta, ye ta tɛ ɔɔn mane wɔn dɛ́gɛ tɔɔ ga, a ma ye yi ye ɔɔn kia tɛ na, ye ye yɛrɛ to Wuro ta telebe soro ma ga. 4 Bare Krista ɔɔn Tɛn na pagabɛdo wiin fa to wiin te pepe ɔɔn yɔɔn a ma, wɔnna te sbɛ tɛ sɔntele na. 5 Wiin telebe ɔɔn gun Tɛn baraka hɔn, Moyizi wiin fa yira wɔn ye na, bo wɔn: Ye wiin te ɔɔn kwa a ma, ye wɔnna te na ni gun a baraka hɔn. 6 Nka wiin telebe ɔɔn gun yɔnmabe baraka hɔn, wɔn wiin fa yira, bo wɔn: Ye be ka giati be kɔrɔ hɔn ɔn da, ye kɔ te ɔɔn na ba wurokɔn hɔn ga? Ye na tɛ wɔkara Krista be ɔɔn kia zibɛ na. 7 Wɛlɛ mɛ, be ka da ye kɔ te ɔɔn na yaa wara ga? Ye na tɛ wɔkara Krista be ɔɔn kia winni na sara yɔ. 8 Awale wɔnnɔ a ɔɔn yira? A da, ye Wuro domada ti be kiege ma kɔ be do hɔn ɔnkɔ be kɔrɔ hɔn. Wɔnna domada wɔ, ye yɔnmabe na ye ke wiinye puru n’e yira. 9 Be ɔɔn n’e yira be do hɔn ɔn da, ye Yezu Matigi, ɔn ne yɔn ye ma tian na, ye Wuro n’a winni n’a sabɛ sara yɔ, be na kisi. 10 Tian na, yɔnmabe ɔɔn ne ti be hɔn, wɔn be ta sɔntele na. Be ɔɔn n’e yira kɔ be do, wɔn be ta be kisi. 11 Bare Wuro domada na sɛbɛ n’a yira n’a dɔrɔ ɔn da, ye wiin te pepe ɔɔn yɔɔn a ma, ye wɔnna te na piri ga. 12 Ye tɛ yee, dɛ́gɛdo ti Ziwifu kɔ bɔ sisɛrɛ na ga. Matigi tala ma ye pepe kwɛ wiin ɔɔn dafɔre ta ye na mɛsma pepe ma. 13 Tian na, wiin te pepe ɔɔn Matigi togo wiri, a na te na kisi. 14 Kamasɔrɔ nɛ ye sbɛ n’a togo wiri ɔn mane yɔɔn a ma ga? Nɛ ye sbɛ ne yɔɔn a ma ɔn ma mɔɔ zɛ a ta ga? Nɛ ye sbɛ ne mɔɔ a ta a ma tɛ sɔɔn ɔɔn n’a ta da puru n’e yira ye ma ga? 15 Nɛ sɔɔn sbɛ n’a ta da puru n’e yira, a ma tɛ wiin te ɔɔn fanɛ ga? Tamara ye yɛrɛ sɛbɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn wa ɔn da, ye wiinye kma ɔɔn naa kɔ fanɛdia na bere, ye wɔnna kma kaɛn digekɔn dia. 16 Nka ye pepe dian fanɛdia hɔn ga. Tian na, Izayi mane da ye Matigi kɔ te ɔn yɔɔn mia pile ma? 17 Ye tɛ yee, yɔnmabe gun pile baraka hɔn, wɔnna pile wɔ mɛ, wɔn ma Krista domada. 18 Ka tɛ mɛ toga han. Wɔn hɔn y’e mɔɔ ga ra? Ye ye mɔɔ kɛ. Ye sɛbɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye ye kɔn mɔɔ lagakɔn pepe ma ye ye domada ɔɔn wiri diniyan pepe tege na. 19 Ka tɛ mɛ toga han: Wɔn hɔn Isirayɛlesi man’e kɔrɔ tɔɔ ga ra? Tamara Moyizi yɛrɛ mane da, ye Wuro da, ye ye na sisma yagayaga na yu ka ka hɔn, ye ye na ka woro babɛ sisma na kakiridarakma ta. 20 Izayi yɛrɛ mane da yɛ mɛ, ye Wuro da, ye wiinye kma ɔɔn mane ye kia ga, ye wɔnwɔ ye za. Ye wiinye kma ɔɔn mane foyi kia ye ta ga, ye wɔnwɔ ma ye ye yɛrɛ dɔrɔ. 21 Nka a mane Isirayɛlesi da yira ɔn da, ye Wuro da, ye wiin sii ɔɔn damɔ ga, wiin sii ɔɔn magasi, ye wɔn ma ye man’e sra sɔrɔ fɔn yaa sin tini.

11

1 Ka tɛ mɛ toga han: Wɔn hɔn Wuro ye timi bere y’a kma ma ra? Awo rɛ. Bare mɛ yɛrɛ Isirayɛlesi mɛ Abrahamu timikma na boo ɔɔn sa Bɛnzamɛ ta kma hɔn. 2 Wuro ye timi bere y’a kma ma ga, a pia wiinye kma wɔ tɔɔ. Wiin fa ɔɔn yira Wuro domada na sɛbɛ hɔn, Eli mɔgɔ Wuro ma Isirayɛlenɔmanɛ ye na wiin wɛɛn, tamara ka wɔn tɔɔ wa. 3 Ye Matigi, ye bia daberebɛre yɛɛ ɔn bia salakawɛda yaga, ye yi sɔnnala dama ɔɔn wɔɔ yɛ, ye ye yi kia yɛɛ na mɛ. 4 Nka wɔnnɔ Wuro ɔɔn yira a ma? Ye ye sma sana kopra (7,000) tigɛ ye yɛrɛ ye na wiinye ɔɔn yoloko Bale zin ga. 5 Yee ye ti basiɛ mɛ, bɔɔ sma sɛrɛ tiye mɛ Wuro wiinye dɛ́gɛ ye sana y’a woramadiabe do ma. 6 Nka ye ɔɔn ma Wuro ta woramadiabe baraka hɔn, wɔn kɔrɔ ye sa sɔɔn ta tɛda hɔn ga. Wɔn ma tɛ ga, woramadiabe wɔn woramadiabe titiri ga. 7 Wɔnnɔ ma na ɔɔn yira yɛ? Ye Isirayɛlesi wiin fa kia, y’a gun ga nka dɛ́gɛwɛsma n’a gun. A ma bɔ sɛrɛ han, wɔnwɔ sbɛ ne foyi kɔrɔ tɔɔ ga. 8 Wɔkara ye sɛbɛ wiin nɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye Wuro n’e kakiri yaga ɔn tɛ ye ne sege, mane zɛ ga, tra ne ti ye ta, ye mane da mɔɔ ga fɔn naa n’a kwɛ sma ma. 9 Davidi yɛrɛ mane da mɛ, ye ye ta zɔndo daga tɛ wɔrefa na ye na wɛlɛ gian na. Ye bɛrɛ, yannɛ na yire ye n’e gun. 10 Ye ye yinna daga yaga, ye ka ne zɛ ga. Ye ye daga ne ti yannɛ hɔn sangan pepe ma. 11 Awale ka tɛ ma toga han. Wɔn hɔn Ziwifu dun ɔɔn bɛrɛ wiin bɛrɛ we na, ye bɛrɛ melemele ɔɔn ra? Awo rɛ. Nka ye ta yagada do ma, sizɛ kisi gun wiin fa to ye meere ka Ziwifu hɔn. 12 Awale ye ta yagada ɔɔn diniyan hɔn kma ta frɛkma na, ye ta bɛrɛ ɔɔn sizɛ ta naforokma na, ye pepe ɔɔn kwɛ kisi, wɔnnɔ wɔn na ɔɔn ta ga? 13 Wɔn ye na ki sizɛ ma ye yira ka ma ɔn da mia tɛ ɔɔn ne fanɛta ki sizɛ ma, ma n’a bara na yirebe dɔrɔ ka ma 14 ne yɔɔn n’a kma ta meere ma ne yɔɔn bɔɔ ta dɛɛ ma mɛ. 15 Tian na, ye nii ta tɛ ɔɔn wɛ, a ɔɔn ma wɔn ɔɔn naa kɔ diniyan hɔn kma ta bɛɛn kɔ Wuro, wɔnnɔ ye ta berena na ɔɔn fɔrɔ, a ma tɛ ye ɔɔn winni sa sara yɔ ɔn ni gun ga? 16 Kamasɔrɔ sɔnfrɛ na gwerepra ye ɔɔn ne kìni, wɔn n’a dɔrɔ ɔn da fɔgɔ pepe kìni mɛ kɛ. Sɔsile ɔɔn ne kìni, wɔn n’a dɔrɔ da sɔkala pepe kìni mɛ. 17 Nka sɔkala na bɔɔ ɔɔn kiɛn, ye ɔɔn bii laga hɔn olivu tugu olivukalasɛrɛ wɔ yɔɔ wiin fa to be nii gun kɔ lɔgɔ sile na tɔnɔ na, 18 ka ne be yɛrɛ yirebɛ kala wɔ ma ga. Be ɔɔn be yɛrɛ yirebɛ, a bi ɔɔn sile wɔ bii ga nka sile wɔ ɔɔn bii kɔ bi. 19 Bi na da han, ye ye bɔɔ kala kiɛn wiin fa to ye bi tugu. 20 Wɔn tian. Ye ta telebareyafa do ma ye kiɛn, bi ɔɔn tugu bia yɔnmafa do ma. Ka be yɛrɛ yirebɛ ga nka kiu ka Wuro ma ɔɔn. 21 Bare Wuro ta tɛ ɔɔn ma makare kala yɛrɛworo ma ga, a sbɛ ne bi za ne bi to mɛ ga. 22 Wɔn ye na, Wuro ta foro kɔ a ta worasigi na kayan ta. Wiinye kma ɔɔn bɛrɛ, a woro sige wɔnwɔ na ɔn y’a foro ta bi ma wiin fa to be wɔɔ wɔnna foro we hɔn, wɔn ma tɛ ga bi nii na wɛ mɛ. 23 A ma yewɔ han, ye na wɔɔ yɔnmabareyafa hɔn ga, ye na tugu mɛ bare ye na beretugusie ti Wuro ma. 24 Bi wiin ɔɔn mane laga hɔn olivu na boo, ye ɔɔn be wa wɔn ma ɔn be tugu kulena yi ma, yewɔ wiinye ɔɔn wɔn na boo, nɛ ye na tɛ ɔn ma ye tugu a ma ga? 25 Kià kma, ma kia ka wɔnna bunu we yɔnnɔ tɔɔ, ka tɛ ka naa ka yɛrɛ ta datɔsma na ga. Isirayɛlenɔmanɛ na bɔɔ na wɔɔ datɔbareyafa hɔn fɔn yaa kayan sizɛ pepe ta kɔ ma. 26 Yee Isirayɛlenɔmanɛ pepe na kisi wɔkara ye sɛbɛ wiin nɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye Kisita na tuma Siyɔnkuru hɔn, y’a na Zakɔbe dumakma ta damɔbareyafa wɛ. 27 Ye ye ɔɔn naa n’e ta kakiɛ wa wiin sangan ma, ye ye na wiin bɛɛn ka kɔ lɔgɔ bo ɔɔn wɔn. 28 Ziwifu maga fanɛdia hɔn wiin maga na, ke ɔɔn da ke wɔn na kayan ta, ke a za da ye tɛ Wuro zugi na k’a foro ye na. Nka Wuro wiin dɛ́gɛ ta, ke ɔɔn da ke wɔn na kayan ta, wiinye kma da ɔɔn dia Wuro ma ye na vɔrɔre ye na, ye yewɔ. 29 Bare Wuro ta kiɛn kɔ a ta wiri sbɛ ne berebɛ ga. 30 Tian na, gwerena ki mane maga Wuro ma, basiɛ yewɔ ta maga do ma, ki Wuro ta woramadiabe gun. 31 Yee yewɔ maga basiɛ mɛ wiin fa to woramadiabe tɛ ki ma, wɔnna woromadiabe we baraka hɔn yewɔ sbɛ woramadiabe gun mɛ. 32 Bare Wuro sma pepe ta damɔmagasma na wiin fa to a sbɛ y’a woramadiabe dɔrɔ ye pepe ma. 33 Wuro ta naforo debe ne yaan rɛ. A ta datɔ kɔ a ta kakiri debe ne yire rɛ. Kɔ te ɔɔn sbɛ n’a ta tɛda kɔrɔ tɔɔ? Kɔ te ɔɔn sbɛ n’a ta giatɛ tɔɔ? 34 Wuro domada na sɛbɛ m’a yira wiin nɛ ga, ye kɔ te ɔɔn Matigi ta giatɛ tɔɔ? Ye wɛlɛ kɔ te ɔɔn n’a ta tɛda yira a ma? 35 Wɛlɛ mɛ, ye kɔ te ɔɔn pia n’a ka a ne daga wɔnnɛ wɔnna te ma? 36 Bare awe ta kɔ awe baraka hɔn kɔ awe ye na frɛ pepe tiye. Yirebe tɛ a ma basiɛ ɔnkɔ suu. Amina.

12

1 Wɔn ye na, kià kma ma ka mɛ Wuro ta woramadiabe do ma ɔn da ka ka yɛrɛ pere salaka na sugu yi na kɔ a na kìni yi ne a na dia yi na Wuro ma. Wɔn ɔɔn na tɛ k’a yirebe na siɛbɛ yi Wuro ma. 2 Ka ka dɔɔ smasire ma ga nka ka tɛ k’a kakiriwun ka katra wiin fa to ke ne sbɛ ne Wuro dungo na da tɔɔ. Wiinye da ɔɔn fɔrɔ, wiinye ɔɔn dia a ma kɔ wiinye da ɔɔn daga. 3 Wuro wiin kiɛn ta ne ma, ma ka pepe tala tala mɛ wɔn togo na ɔn da sɔɔn ka ye yɛrɛ yirebɛ ɔn yalo y’a yirebe ma ga. Ka tɛ k’a giatɛ ne fɔrɔ. Wuro wiin yɔnmabe ka ka pepe tala tala hɔn, ka ne ka yɛrɛ kayanbɛ kɔ wɔn. 4 Tian na, ke kɔn na yasɔ yaan wiin nɛ, wɔnna yasɔ wɔ na foyi ta tɛbara mane tala ga. 5 Yee ke pepe na kwɛ yi tɛ tala mɛ ne Krista kɔn. Ke pepe tɛ nɛmɛ yasɔ na wiin ti wɔn kɔ ye nii na bara. 6 Ke pepe ta kiɛn zɛzɛ, Wuro n’e pere ke ma wiin nɛ zana, ke ne daga baratɛ kɔ lɔgɔ. Wiin te ɔɔn Wuro ta fanɛ na yira na kiɛn gun, a na te n’e ta kɔ yɔnmabe. 7 Wiin te ɔɔn baratɛ na kiɛn gun, a ye ta. Wiin te ɔɔn sɔnkala na kiɛn gun, a sma kala. 8 Wiin te ɔɔn sma wora na sigebɛ na kiɛn gun, a wɔn ta. Wiin te ɔɔn da ye sɔɔn ka, a ka ne pere ɔn ne giati timida na ga. Wiin te ɔɔn ne sma na zɛngɛnte, a n’e ta ye na fɔrɔ na. Wiin te ɔɔn ne durukma diɛma, a ye ta kɔ nihɔndiaro. 9 Ka tɛ k’a dadiamabe ne kɔrɔhɔnkìni yi. Ka tɔngɔn dayaga na n’e na wu wa ka na. Ka ne dafɔre ɔɔn kia suu. 10 Ka ka nɛmɛ da diabɛ ka ma wɔkara plala ɔn ne kiu ka ka nɛmɛ ma fɔrɔna. 11 Ka ka ne yɔngɔntɛ ga, ka ne bara ta Matigi ma kɔ nihɔndiaro. 12 Ka tɛ ka ni hɔn ne dia k’a yɔnmabe ye na, ka ne yannɛ sɔmna ne Wuro mɛ sangan pepe ma. 13 Ka ne ka nɛmɛ diɛma. Wiinye kma ɔɔn naa ka brɛ, ka n’e foga n’e fɔrɔ. 14 Wiinye kma ɔɔn ka yannɛ, ka Wuro mɛ ye ma. Ka Wuro mɛ ye ma, ka ka ye voda ga. 15 Wiinye kma ɔɔn ti nihɔndiaro hɔn, ka kwɛ nihɔndia kɔ lɔgɔ. Wiinye ne ti ninabannɔ hɔn, ka kwɛ ninaban kɔ lɔgɔ. 16 Ka ne bɛɛn ka nɛmɛ hɔn fɔrɔna. Ka ka ne yirebe kia ga nka ka tɛ yɛrɛmazibɛda ne dia ka ma. Ka ka ka yɛrɛ ta datɔsma na ga. 17 Ka ka sɔɔn sii ta dayaga nɛmɛ ta a na ga. Ka tɛ dafɔretɛ na dimi ne ti ka hɔn sma pepe yɔnnɔ na. 18 Ye ɔɔn ne sbɛ ne tɛ, a ma ki yɛrɛ hɔn ye daga sa, ka tɛ siara ne ti ka yɔɔ kɔ sma pepe. 19 Ka ka ne k’a ku wa ga, n’a kma fɔre, nka ka Wuro woro to wɔn y’a tɛ ye ta bare ye sɛbɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn, ye Matigi da, ye yi ɔɔn na ku wa, ye yi ɔɔn na tɛda na ku sara. 20 Nka wu ɔɔn ne ti be zugu na, a ka a zɔn. Mulu ɔɔn ne ti a na, a ka a mɛnɛ. Bare be ɔɔn wɔn ta, ye na tɛ wɔkara togadɔlɔ be ɔɔn dɛ a wɔɔn ma. 21 Ka dian dayaga sbɛ be ta ga nka sbɛ ye ta kɔ dafɔre.

13

1 Sma pepe daga ne mɔɔ fanganmɛ ta. Bare sɔɔn sbɛ ne tɛ fanganma na ye ma tɛ Wuro baraka hɔn ga. Wiinye ɔɔn tiye mɛ, awe ɔɔn n’e tigɛ. 2 Ye tɛ yee, wiin te ɔɔn maga mɔɔ na fanganma ta, ye tɛ wɔkara Wuro dungo na da na a na te maga. Wiinye kma ɔɔn magasma, ye zarake kia n’e pere ye yɛrɛ ma. 3 Tian na, be ne dafɔretɛ, be daga kwan kitisɔta na ga fɔn be ɔɔn ne dayagatɛta. Be mane kia kwan fanganma na ga, dafɔre ta, a na be togo yirebɛ. 4 Bare Wuro ta bara hɔn fanganma ti wiin fa to a be ta be ne dafɔre ta. Nka be ɔɔn ne dayagatɛta, be daga ne kwan. Bare vurofa ti a ta zana yee ga. A ɔɔn ne dayagatɛta yɔnnɔhɔntoba wiin sangan ma, Wuro ta bara a tɛ ne ɔɔn ta n’a woro na ba yi na da ta. 5 Wɔn ye na sɔɔn daga mɔɔ fanganmɛ ta. Ye ka tɛ woro na ba yi na kuun na ga nka bia giatɛ yɛrɛ ye na. 6 Bo wɔn ɔɔn tɛ mɛ ka ɔɔn ne lanpo sara. Wiinye kma ɔɔn n’e tɔɔ, Wuro ɔɔn n’e dɛ́gɛ ɔn da ye n’e ta n’e fɔrɔ. 7 Awale wiin fa ne wiri wiin te ma, ka wɔn pere wɔn ma. Bo lanpo, bo wusugu, bo kuun, bo ma kiu. Wiin fa daga wiri wiin te ma, k’a ta a na te ma. 8 Ka ka tɛ sɔɔn sii ta fa na foyi na ku ne ti ka na ga, a ma tɛ dadiamabe dama na yi ga. Bare wiin te ɔɔn ye na plalo da diabɛ ye ma, a Tɛn ta n’a do paga. 9 Tian na, ye sɛbɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye be ka vunada ta ga, ye be ka sɔɔn yɛɛ ga, ye be ka kimi ga, ye be ka be yɔnnɔ sabɛ sɔɔn ta fa na ga. Bɔ ɔnkɔ bɔ sɛrɛ pepe sa bo Tɛn be hɔn wiin ɔɔn da, ye be be na plalo da diabɛ be ma wɔkara be yɛrɛ. 10 Dadiamabe ti wiin te hɔn, a dayaga sii ta ye na plalo na ga. Dadiamabe ɔɔn ne ti be hɔn, wɔn kɔrɔ be Tɛn ta n’a paga. 11 Ke ti wiin wagati hɔn ka debe ne wɔn tɔɔ han, wɔn ye na ka winni. Tian na, kisi vetra yi ke na sma ɔn yalo yɔnmabe na dɔ kɔsangan ma ke hɔn. 12 Boro pra, kɔɔ ne tɛ kiɛ na. Wɔn ye na ka tɛ ke tunio na bara do dra ɔn kini ta kunkwinifrɛ bii. 13 Ka tɛ ke ne dafɔretɛ wɔkara sin hɔn. Ke ka ne vunatɛ ga ɔn ka ne mɛnɛyingintɛ ga, ɔn ka ne dagiatibareyafa ta ga, ɔn ka ne zugoyagafa ta ga, ɔn ka ne birisikwini ga, ɔn ka ne meere mɛ ga. 14 Nka wiin niwun ɔɔn ti Matigi Yezu Krista hɔn, ka tɛ wɔn kɔ ka hɔn, ka ka ka yɛrɛ to ka kɔn na da ma ɔn kɔ ka na diamada hɔn ga.

14

1 Wiin te ta yɔnmabe ɔɔn fiin ga, a foga yee yɛ, ka n’a zarake a ta bɛreda na ga. 2 Boo tiye a ta yɔnmabe n’a dɔrɔ a ma ɔn d’a sbɛ ne zɔn frɛ pepe na nka boo tiye wɔn ta yɔnmabe ta tɛ ɔɔn mane fiin ga, wɔn n’a dɔrɔ a ma ɔn d’a daga ne dazugo na frɛ ɔɔn dama nɔma. 3 Wiin te ɔɔn frɛ pepe zɔn, wɔn ka ne bo na wu wa ga. Wiin te ɔɔn zɔn ye na mɛ ga, wɔn ka ne bo zarake mɛ ga bare Wuro n’a foga n’a fɔrɔ. 4 Wiin baratɛta ɔɔn bi yi ga, wɔnnɔ na be a zarake? A fɔrɔ yo, a fɔrɔ ga yo, wɔn a wɔnnate ta da. A bere ne na barafɔre ta mɛ bare wɔn na sie ti Matigi ma. 5 Boo tiye kɔre tala wɔn ta ga, ne tala boo ta. Wiin te ti pepe wɔn daga ne yɔɔn y’a kakiri ma. 6 Wiin te ɔɔn kɔre na kayan ta, a ye ta Matigi ɔɔn ye na. Wiin te ɔɔn zɔn frɛ pepe na, a ye ta Matigi ɔɔn ye na. Tian na Wuro ma a baraka yira. Wiin te ɔɔn zɔn frɛ pepe na ga, Matigi ye na wɔn wɔn ta mɛ, ne baraka yira Wuro ma. 7 Tian na, ke na sɔɔn sii ti ni na ye yɛrɛ ye na ga, sɔɔn sii mane siri ye yɛrɛ ye na mɛ ga. 8 Bare ke ɔɔn ne ti ni na, ke ti ni na Matigi ɔɔn ye na. Ke ɔɔn siri, ke siri Matigi ɔɔn ye na. Wɔn ye na, ke ti ni na yo, ke siri yo, ke Matigi ye. 9 Bare Krista siri ɔn ye bere winni wiin fa to a tɛ sara kɔ nima wɔnnate na. 10 Nka wɔnnɔ na bi be na plalo kiti? Bi mɛ, wɔnnɔ na be be na plalo na wu wa? Ke pepe na yaa taa Wuro ta kitisɔdo hɔn wiin fa to a ke kiti. 11 Bare ye sɛbɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye Matigi da, ye y’e yira ye yɛrɛ togo na ɔn da, ye sma pepe na yoloko ye zin, sma pepe ne na baraka yira Wuro ɔɔn ma. 12 Ye tɛ yee, wiin te ti pepe, wɔn na yaa y’a da ɔɔn yira Wuro ma. 13 Wɔn ye na ka tɛ ke saa ke nɛmɛ kiti na. Sɔɔn ka tɛ ye na plalo na firebɛta wɛlɛ a na bɛrɛbɛta na ga. 14 Ma ye tɔɔ ɔn n’e tɔɔ tian Matigi Yezu baraka hɔn da foyi tiye wiin ɔɔn fa na yaga yi ye yɛrɛ ma ga. Nka wiin te ɔɔn boo fa giati fa na yaga yi, wɔnna te ta a tɛ fa na yaga yi na. 15 Be ɔɔn ne boo fa zɔn ɔn tɔɔ da wɔn be na plalo boo ninaban, be dadiamabe na sogo yaa titiri ga. Be yɛrɛ kɔrɔse, Krista siri wiin te ye na, ka tɛ be naa wɔnna te firebɛ zɔnfrɛ na da ye na ga. 16 Wiinye da ɔɔn dafɔre bi ta, ka tɛ boo naa wɔn ta dɛndɛnmada na ɔn be dayagabɛre ga. 17 Bare Wuro ta kolo hɔn da zɔnfrɛda wɛlɛ mɛnɛfrɛda ga. Ye telebe kɔ siara kɔ nihɔndiaro na da Wuro ta Ni baraka hɔn. 18 Wiin te ɔɔn bara ta Wuro ma yee, wɔnna te da ɔɔn dia Wuro ma, sma n’a togo ta. 19 Wɔn ye na wiin fa ɔɔn naa kɔ siara kɔ yɔnmabe ta yaa zin, ka tɛ ke wɔn kia. 20 Ka Wuro ta bara yaga zɔnfrɛda ye na ga. Frɛ pepe kìni wɔn tian, nka be ɔɔn ne boo fa zɔn wiin ɔɔn na naa kɔ boo sɔɔn ta fire, wɔn dayaga. 21 Wiin fa ɔɔn fɔrɔ, be ka foyi ta wiin ɔɔn sbɛ ne be na plalo firebɛ ga, kika ta nɛmɛ wɛlɛ ma duvɛn ta mɛnɛ. 22 Wiin yɔnmabe ɔɔn ti be hɔn be yɛrɛ ma, kayan wɔn ma be yɛrɛ ma Wuro zin. Wiin te ɔɔn dian ne y’a tɛda ta ɔn man’e yɛrɛ ka zarake hɔn ga, wɔnna te dangamu. 23 Nka wiin te ɔɔn boo fa zɔn ne sigi, wɔnna te zarake. Bare a ta tɛda yɔnmabe na da ga. Kamasɔrɔ wiinye da pepe ɔɔn yɔnmabe na da ga, wɔnwɔ pepe kakiɛ.

15

1 Nka ke wiinye kma ta yɔnmabe ɔɔn yire, ke ɔɔn daga bɔ sɛrɛ diɛma ye ta yɔnmabe hɔn, ke daga ne ke ma diamada kia ga. 2 Ke na wiin ti pepe, a daga sige ye yɛrɛ ma wiin fa to a da ne dia a na plalo ma wiin fa to a sbɛ fa kwɛ a ta yɔnmabe ma. 3 Tian na, Krista mane ye yɛrɛ ma diamada kia ga. Wɔkara ye sɛbɛ wiin nɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye be na vinisma ta vini bɛrɛ mɛ ɔɔn ma. 4 Kamasɔrɔ wiin fa pepe ɔɔn mane pia sɛbɛ, kià kala ye na ye mane sɛbɛ wiin fa to Wuro domada na sɛbɛ wiin sɔmna kɔ wiin zigitugu pere, wɔn sbɛ yɔnmabe ka ke hɔn. 5 Wiin Wuro ɔɔn sɔmna kɔ zigitugu ka sɔɔn hɔn, a tɛ a bɛɛn na fɔrɔ yi ka ka yɔ wɔkara Yezu Krista n’e kia wiin nɛ 6 wiin fa to ka sbɛ kwɛ kakiri tala hɔn ɔn ka kɔn kwɛ ɔn kià Matigi Yezu Krista tɔn Wuro yirebɛ. 7 Wɔn ye na ka nɛmɛ foga fɔrɔna wɔkara Krista ka foga wiin nɛ Wuro ta yirebe ye na. 8 Tian na, ma ye yira n’e dɔrɔ ɔn da Wuro ta tɛ ɔɔn ne y’a yirada ta n’e do paga, wɔn ye na Krista ye yɛrɛ ta yarosma ta baratɛta na wiin fa to wiinye dosɔ ɔɔn mane tɛ tamɛ ma, a wɔnwɔ do paga. 9 A ma sizɛ han, wɔnwɔ Wuro yirebɛ a ta woramadiabe ye na wɔkara ye sɛbɛ wiin nɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye wɔn ye na ma na be togo yirebɛ sizɛ yɔ ɔn turu sɔn ɔn be togo yirebɛ. 10 Ye bere ne sɛbɛ yɛ mɛ ɔn da, ye ki sii wɔ ka nihɔndia kɔ a ta kma. 11 Ye bere ne sɛbɛ yɛ mɛ ɔn da, ye sii pepe ka Matigi yirebɛ, ye sii wɔ pepe daga n’a yirebɛ. 12 Izayi man’a yira n’a dɔrɔ mɛ ɔn da, ye Zese timite boo na tuma, wiin te we ɔɔn na ne sii wɔ wɔnnate. Y’awe ma sii wɔ na ne yɔn. 13 Wiin Wuro ɔɔn yɔnmabe ka sɔɔn hɔn, a tɛ a nihɔndiaro kɔ siara ka k’a yɔnmabe hɔn wiin fa to k’a yɔnmabe yire fɔrɔna Wuro ta Ni baraka hɔn. 14 A ma ki han kià kma, ma ye yɔnnɔ tɔɔ ɔn tɔɔ da giatɛ na fɔrɔ yi ti ka hɔn, tɔɔ na fɔrɔ yi ne ti ka hɔn, ka ne sbɛ ne nɛmɛ ladi. 15 Nka n’a sɛbɛ hɔn, ma ne woro sige ɔn bɔɔ da sɛbɛ bɔɔ para ma wiin fa to ka wiinye da sma n’e wɛ, ma ne bere ka kakiri tugo kɔ lɔgɔ. Ye tɛ yee, Wuro wiin foro we ta ne ma, 16 ɔn da ma tɛ Yezu Krista ta baratɛta na sizɛ ma, ma yaa tɛ bara na sige ye na tɛta na fanɛdia ta yira baraka hɔn wiin fa to sizɛ tɛ salaka na dia yi na Wuro ma Wuro ta Ni wiin kìnibɛ. 17 Wɔn ye na ma daga ne yɛrɛ yirebɛ Yezu Krista baraka hɔn Wuro ta bara ye na. 18 Bare ma mane foyi yira ga, a ma tɛ Krista wiin fa ta mɛ baraka hɔn ga ɔn sizɛ ta damɔsma na bɛreda kɔ tɛda baraka hɔn. 19 Tagamase kɔ kabakoda baraka hɔn kɔ Wuro ta Ni baraka hɔn mɛ. Ye tɛ yee n’a bii Zeruzalɛmukuru hɔn fɔn yaa wiri Iliri, ma Krista ta fanɛdia na yirabara ta yeyɛ fɔrɔna. 20 Nka Krista togo mane wiri wiin wɛɛn dɛn ga, ma sige ne yɛrɛ ma ɔn fanɛdia yira wɛɛn, wiin fa to ma ka tɛ boo ta kɔndu na prabɛta na ga. 21 Ye tɛ yee, wiin fa ɔɔn sɛbɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye a da mane yira wiinye kma ma ga, ye wɔnwɔ na n’a za. Ye wiinye kma ɔɔn man’a da mɔɔ n’a za ga, ye wɔnwɔ na n’e kɔrɔ tɔɔ. Wɔnna domada wɔ mane paga. 22 Wɔn ɔɔn sɔɔ ne ma kanyinnayan na ma sbɛ yaa ka brɛ ga. 23 Nka basiɛ boo lɔ ta tɛ ɔɔn mane ti ne ta bɛɛ wola hɔn ma daga baratɛ wiin wɛɛn titiri ga, ka brɛ yuru na wu mane ti ne na n’a bii fɔn dɔgɔyan yɔ. 24 Ma ɔɔn naa ne yaa Ɛsepayɛn wiin sangan ma, ma na n’e ta. Ma kia ma ɔɔn naa ne fɔnɔ wiin sangan ma, ma ka za ɔn k’a diɛma gun, hali a ne zɔgɔ yee dama, k’a zɛ na. 25 Nka basiɛ ma ti ne yaa Zeruzalɛmu wiin fa to ma Wuro ta kma diɛma. 26 Bare Wuro ta kma wiinye ɔɔn ti Zeruzalɛmu, duru ne ti ye na, Masedowanekma kɔ Akayikma kia n’e diɛma. 27 Ye kia n’e ta, ye bere ne daga mɛ. Bare sizɛ ɔɔn ye nii gun ye ta Wuro ta frɛ na, ye daga taa ye ta da na mɛ. 28 Ma ɔɔn naa waro bɔ bara na wiin sangan ma, ɔn n’e ta perefrɛ wiribɛ ye ma, ma na dɔɔ ka brɛ ɔn yaa Ɛsepayɛn. 29 Ma tɔɔ da ma ɔɔn yaa wiri ka brɛ, ma na bere kɔ Krista ta duba fɔrɔna. 30 Nka kià kma, ma ka mɛ kià Matigi Yezu Krista togo na kɔ Wuro ta Ni ta dadiamabe baraka hɔn ɔn da ka ne diɛma kun hɔn k’a wuromɛ baraka hɔn ka wiin ta ne ye na 31 wiin fa to ma sbɛ dɛɛ Zudekma na tramakwiɛ ye na. Ma yaa wiin diɛma pere na Zeruzalɛmukma ma, Wuro ta kma sbɛ n’a gun kɔ nihɔndiaro. 32 Wɔn na tɛ ma sbɛ wiri ka brɛ nihɔndiaro hɔn kɔ Wuro dungo hɔn ɔn makunabɛ kɔ ka nɛmɛ zɔgɔ. 33 Wiin Wuro ɔɔn siara ta sma ma, a tɛ a ka pepe diɛma. Amina.

16

1 Mɛ ka mɛ ka kwa kià ligeya Fobe ma wiin ɔɔn Wuro ta kɔnkma na diɛmata Sankirekuru hɔn. 2 K’a foga Matigi togo na, Wuro ta kma sɔnfigɛnɔn na. A mako ɔɔn ne sa ka hɔn wiinye na pepe, k’a diɛma. Bare a mane sma na yaan ye diɛma ɔnkɔ mɛ yɛrɛ mɛ. 3 Pirisile kɔ Akila wiinye ɔɔn ne diɛma Yezu Krista ta bara hɔn, ka bire ye na. 4 Ye man’e ni katra siri na wiin fa to ye ne kisi. Mɛ sɔnnala bire ye na ga, Wuro ta kɔnkma pepe wiinye ɔɔn ti sizɛ yɔɔ diniyan hɔn, wɔnwɔ bire ye na mɛ. 5 Wuro ta kɔnkma wiinye ɔɔn ye nɛmɛ kwɛ ye brɛ, ka bire wɔnwɔ na mɛ. Ka bire ne mafɔrɔ Epenɛte na mɛ wiin ɔɔn pia tɛ Krista timite na Azigiamana hɔn. 6 Mari wiin ɔɔn ye yɛrɛ yannɛ ka ye na fɔrɔna, ka bire a na. 7 Ne vɔrɔkwɛre kɔ ne yakwɛre kaso hɔn, Andironikuse kɔ Zuniyase, ka bire ye na. Ye da dia sma ma fanɛsma yɔ fɔrɔna. Ye yɛrɛ pia tɛ Krista timikma na mɛ ma. 8 Anpiliyatuse wiin ta da ɔɔn sige ne ma fɔrɔna Matigi ye na, ka bire a na. 9 Urubɛn wiin ɔɔn kwɛ ne Krista ta bara ta kɔ ke nɛmɛ, ka bire a na, ɔnkɔ ne mafɔrɔ Sitakuse mɛ. 10 Apelɛsi wiin ɔɔn y’a sbɛ ye dɔrɔ Krista baraka hɔn, ka bire a na. Ka bire Arisitobule ta kɔnkma na mɛ. 11 Ka bire ne vɔrɔkwɛta Herodiyɔn na. Naresisi ta kɔnkma wiinye ɔɔn dɔɔ Matigi ma, ka bire ye na. 12 Tirifɛne kɔ Tirifɔse wiinye ɔɔn ye yɛrɛ yannɛ Matigi ye na, ka bire ye na. Ne mafɔrɔ Pɛrisise wiin ɔɔn ye yɛrɛ yannɛ Matigi ye na fɔrɔna, ka bire a na. 13 Wurufuse wiin ɔɔn bara ta Matigi ye na fɔrɔna, ka bire a na kɔ a sie na, wiin ɔɔn mɛ sie mɛ. 14 Ka bire Asɛnkirite na kɔ Filegɔn kɔ Hɛremɛse kɔ Patirobase kɔ Hɛremase ɔnkɔ ke na plala wiinye ɔɔn ti kɔ lɔgɔ. 15 Ka bire Filologe kɔ Zuli kɔ Nere kɔ y’a ligeya kɔ Olɛnpase na ɔnkɔ Wuro ta kɔnkma pepe na wiinye ɔɔn ti kɔ lɔgɔ. 16 Ka Wuro ta kɔnkma ta foo na fɔrɔ yi ta ka nɛmɛ ma. Krista ta kɔnkma pepe bire ka na. 17 Kià kma, wiinye kma ɔɔn bɛrezɛzɛfa ka ka yɔɔ ɔn ne naa kɔ k’a zanzan, ka wiin kala gun ye n’e timi bere wɔn ma, ma ka mɛ da ka ka yɛrɛ kɔrɔse ye na ɔn ka brɛ dɛrɛbɛ ye na. 18 Bare yewɔ sma wɔ bara ta Krista kià Matigi ma ga fɔn ye tala. Wiinye kma ɔɔn tangan foyi wɔɔn na ga, ye wɔnwɔ firebɛ kɔ y’a bɛredadia ɔnkɔ y’a lamarabɛreda. 19 Tian na, sma pepe k’a damɔfa yɔnnɔ tɔɔ fɔrɔna. Wɔn ye na ma nihɔndia ka ye na. Nka ma kia ka tɛ kakirikma na dafɔre ye na ɔn ka ne kɔ dayaga hɔn ga. 20 Wiin Wuro ɔɔn siara ta sɔɔn ma, bɛɛ yɔɔ ne zɔgɔ a na Sitanɛ bɛrɛbɛ ka wee. Kià Matigi Yezu ta woramadiabe tɛ a wɔɔ kɔ ka nɛmɛ. 21 Ne baratɛkwɛta Timote kɔ ne vɔrɔkwɛre Lusiyuse kɔ Zasɔn kɔ Sozipatɛre bire ka na. 22 Mɛ Tɛretiyuse, wiin ɔɔn bo sɛbɛ be sɛbɛ Matigi baraka hɔn, ma bire ka na. 23 N’a kɔnte Gayuse Wuro ta kɔnkma pepe vɛ wiin brɛ mɛ, a bire ka na. Kirekma ta gwanatigɛta Erasite kɔ ke na plalo Krituse bire ka na. [ 24 Kià Matigi Yezu Krista ta woramadiabe tɛ a ne ka pepe diɛma. Amina.] 25 Wiin te ɔɔn fangan ka k’a yɔnmabe hɔn wɔkara fanɛdia n’e yira wiin nɛ, ma wiinye fanɛdia wɔ yira ne Yezu Krista ta da puru, kabakoda wiinye ɔɔn mane ti dɔndo hɔn n’a bii fɔn sangan dɛrɛ ma da hɔn dɔreda yiranɔn na. 26 Nka wiinye ɔɔn dɔre basiɛ ɔn yira sizɛ pepe ma Wuro ta daberebɛre ta sɛbɛ baraka hɔn wɔkara sangan pepe ma Wuro n’e yira wiin nɛ, wiin fa to ye sbɛ mɔɔ yɔnmabe na da na ɔn dian. 27 Awe Wuro wiin sɔnnala dama ɔɔn datɔta, yirebe tɛ a ma Yezu Krista baraka hɔn basiɛ ɔnkɔ suu. Amina.