MAREKE
11 Wiinye fanɛdia ɔɔn Wuro Nɔ Yezu Krista ta da yira, bo ye dubido. 2 Ye sɛbɛ Wuro ta daberebɛta Izayi ta sɛbɛ hɔn, ye Wuro da: «Bo ma n’a fanɛta fanɛ be zin wiin fa to a bia sogo tɛtɛrɛ.» 3 Sɔngɔkɔn boo sa kibɛkolo hɔn ne kwa, ye ka Matigi ta sogo tɛtɛrɛ n’a ta somɛngɛn telebɛ. 4 Zan man’e dɔrɔ kibɛkolo hɔn. A mane sma batize n’e kala, ye ye ye zugo katra wiin fa to ye y’a kakiɛ na yafa gun. 5 Zeruzalɛmukma kɔ Zudegiamana hɔn kma pepe mane sa ne yaa a brɛ. Ye mane taa y’a kakiɛ na. Zan mane sma batize Zurudɛnku hɔn. 6 Zan ta zogo mane yɔngɔnmawian na yi. A ta yɔyɔsɔfa ne komasulu. A ta zɔnfa mane gwale kɔ yi. 7 A mane kwa ye ma, ye wiin te ɔɔn na naa yi timi, ye wɔn fangan yire yi yi ma. Ye yi yɛrɛ dɛgɛ a ta kanɛgɛ na pɛrɛ ta firi. 8 Zan mane da ye ma: «Mɛ ka batize zu hɔn nka awe na ka batize kɔ Wuro ta Ni.» 9 Bo Yezu naa tuma Nazarɛtikuru hɔn Galilegiamana hɔn, Zan ɔɔn n’a batize Zurudɛnku hɔn. 10 Yezu mane ti sa hɔn zu hɔn wɔnna nɔɔ tala hɔn ɔn wurokɔn do na kibɛ yi za ɔn Wuro ta Ni za, wiin ye yɛrɛ ta wɔkara zɛnɛyalo ɔn zii a ma. 11 A ɔɔn bɛrekɔn boo mɔɔ, wɔn sa wuro hɔn ɔn da: «Be n’a moronanɔ. Be da dia ne ma fɔrɔna.» 12 Wɔnna nɔɔ tala hɔn Wuro ta Ni ɔɔn yaa kɔ Yezu kibɛkolo hɔn. 13 A yin kiepla ta yeyɛ, Sitanɛ man’a ta n’a sege yeyɛ. Sɔkobafrɛ mane ti yeyɛ nka mɛlɛkɛ man’a mako fɔrɔ. 14 Zan kiɛ wɛ timi ma kaso hɔn, Yezu ɔɔn yaa Galilegiamana hɔn. A mane Wuro ta fanɛdia yira. 15 A mane kwa sma ma: «Wagati wiri. Wuro ta kolo vetra. Ka ka zugo katra ɔn yɔɔn fanɛdia ma.» 16 Yezu mane ti yuru hɔn Galileparo do ma, ɔn Simɔn kɔ ye puu Andre za, ye ne zɔdrɛ ne zɛkia. 17 Yezu ɔɔn da ye ma: «Ka naa dɔɔ ne ma, ma na ka ta smakiare na.» 18 Wɔnna nɔɔ tala hɔn ye y’a zɔye to yɛ ɔn dɔɔ a ma. 19 A yaa zin ɔn yaa Zebede nɔmanɛ sma pla za, Zake kɔ Zan. Ye mane ti koro hɔn ne y’a zɔye kwaro. 20 Wɔnna nɔɔ tala hɔn Yezu n’e wiri. Ye ɔɔn ye tɔn Zebede kɔ y’a baratɛre to koro hɔn, ɔn dɔɔ Yezu ma. 21 Tangantun kɔɔ ma, Yezu kɔ y’a kalanɔmanɛ mane yaa Kapɛrenawɔmu. Yezu ɔɔn yaa kɔ Ziwifu ta Kalakɔn hɔn, ne sma kala. 22 A ta bɛreda na mɔsma mane kaba a ta kalanɔn na bare a ha man’e kala wɔkara Tɛn na kma n’e kala wiin nɛ ga. Nka a man’e kala kɔ sebe. 23 Wɔn da ye tɛ zinifigɛta boo mane ti ye ta Kalakɔn hɔn ɔn sɔngɔ da: 24 «Nazarɛtisɔn Yezu, wɔnnɔ be wɔn kia mɛ́ ta? Mɛ́ yaga na be naa ra? Mɛ́ be tɔɔ ɔn da bi ɔɔn Wuro ta fanɛta na kìni yi.» 25 Yezu ɔɔn sarekiɛ zini we ma, y’a bɔɔ ɔn sa ye wa wɔnna sɔɔn we hɔn. 26 Zini we ɔɔn sɔɔn we smabɛ fɔrɔna ɔn sɔngɔ fɔrɔna ɔn sa a hɔn. 27 Sma pepe mane kaba fɔrɔna fɔn n’e nɛmɛ toga ne kwa: «Bɔ wee dadoga yee? Bo kala na wun yi rɛ. A bɛre zini ta kɔ sebe, wɔnwɔ ne mɔɔ a ta.» 28 Wɔnna sangan ma Yezu togo mane sa Galilegiamana pepe hɔn. 29 Yezu naa sa Kalakɔn hɔn ɔn kwɛ kɔ Zake kɔ Zan, ye ɔɔn yaa Simɔn kɔ Andre brɛ. 30 Simɔn ta ya sie kɔn mane toba, a ne sian. Wɔnna nɔɔ tala hɔn ye n’a ta da yira Yezu ma. 31 Yezu ɔɔn ye dɔbɛ a na ɔn n’a soro foga n’a tumabɛ. Komatogo we ɔɔn wɛ. A ɔɔn tuma n’e mako fɔrɔ. 32 Sin do naa bɛrɛ, sma ɔɔn figɛ yaa kɔ komatogaparere pepe kɔ zinifigɛsma Yezu brɛ. 33 Kirekma pepe mane kwɛ kɔɔn we zin hɔn. 34 Yezu ɔɔn sma na yaan ye kɛnɛbɛ wiinye mane yannɛ komatoga sii na yaan ye ta ɔn zini laga n’e wa sma na yaan ye hɔn. Zini man’a dɛ́gɛ tɔɔ. Wɔn ye na a ha mane dian ye ne bɛre ga. 35 Winnisin kikima tiin sanɛ kɔɔ da ye kiɛ, Yezu ɔɔn sa kɔɔn we hɔn, ɔn yaa kibɛkolo hɔn boo piri ma ne Wuro mɛ wɛɛn. 36 Simɔn kɔ ye tikwɛre ɔɔn sa yaa n’a kia. 37 Ye yaa n’a za wiin sangan ma, ɔn d’a ma, ye sma pepe ti n’a kia. 38 Nka Yezu da ye ma: «Ka tɛ ke yaa bɔ donakire hɔn wiin fa to ma fanɛdia yira wɛɛn mɛ. Wɔn ɔɔn ne nawɔn.» 39 Bo a mane yaa Galilegiamana pepe hɔn ne fanɛdia yira ye ta Kalakɔan hɔn ne zini laga n’e wa sma hɔn. 40 Wurobute boo yaa Yezu brɛ ɔn yaa zi yoloko a wee ɔn n’a mɛ ɔn da: «Be ɔɔn ne dian, be sbɛ ne ne kìnibɛ.» 41 A na makare ɔɔn Yezu foga. A ɔɔn ye soro sana ɔn le a ma ɔn d’a ma: «Ma dian be kìnibɛ na.» 42 Wɔnna nɔɔ tala hɔn a ta wurobu ɔɔn wɛ, a ɔɔn kìni. 43 Yezu mane gwangwana a ma n’a to a ɔɔn yaa. 44 Yezu man’a sigebɛ a ma, y’a ka da ye wɔnna da wɔ yira sɔɔn sii ma ga. Nka y’a yaa ye yɛrɛ dɔrɔ salakawɛta ma. Moyizi wiin salaka yira, y’a yaa wɔn wa ɔn naa dɔrɔ sma ma, ye y’a wurobu wɛ. 45 Nka a naa yaa, n’e yira ne fɔnɔ kɔ lɔgɔ bii pepe hɔn fɔn Yezu yɛrɛ mane sbɛ ne kɔ kuru kɔrɔ hɔn sma yɔnnɔ na titiri ga. Nka a mane wɔɔ kuru timi bɔɔ wɔla hɔn. Sma mane tuma bii pepe hɔn ne naa a brɛ.
21 Yin damanɛ fɔnɔ wɛ timi, Yezu ye bere yaa Kapɛrenawɔmu yɛ. Sma naa mɔɔ ye d’a ti kɔɔn hɔn, 2 sma na yaan ye ɔɔn naa kwɛ fɔn tado mane gun kɔɔn zin hɔn ga. Yezu man’e kala. 3 Sma bɔɔ mane naa kɔ sɔɔn boo a brɛ, a yasɔ pepe ne siri. Sma naa ɔɔn mane wɔnna sɔɔn we bii. 4 Nka ye mane sbɛ ne wiri kɔ lege Yezu brɛ ga zamɛ ta yaan ta. Yezu mane ti wiin kɔɔn hɔn, ye ɔɔn ba wɔnna kɔɔn we wɔɔn ma ɔn n’a na boo piri ma walaka ɔn wɔnna nɛmɛ we kwɛ n’a zibɛ wɔnna wuru hɔn kɔ a ta sianfa. 5 Yezu naa wɔnna sma wɔ ta yɔnmabe za wiin sangan ma, ɔn da sɔɔn we ma wiin yasɔ pepe ɔɔn siri: «Ne nɔ, bia kakiɛ yafa be ma.» 6 Tɛn na kma bɔɔ wiinye mane tangan yeyɛ, wɔnwɔ mane giati ye kɔrɔ hɔn ne kwa: 7 «Wɔnnɔ na bo sɔɔn be bɛre yee? A Wuro togo yaga. Kɔ te ɔɔn sbɛ ne sɔɔn ta kakiɛ yafa a ma a ma tɛ Wuro sɔnnala ga?» 8 Yezu naa n’e kɔrɔ hɔn da tɔɔ, ɔn da ye ma: «Wɔnnɔ na ka giati yee? 9 Ɔn d’a ma, d’a ta kakiɛ yafa a ma, wɛlɛ ɔn d’a tuma y’a sianfa bii ɔn yaa, wɔnna pla wɔ hɔn, wee yi ɔɔn yira dia yi? 10 Nka ma kia ka tɔɔ da kakiɛ na yafa na sebe ti Sɔɔn Nɔ ta bo diniyan be hɔn.» 11 Wɔn timi a ɔɔn da sɔɔn we ma: «Ma ye yira be ma da be tuma bia sianfa bii ɔn bige.» 12 Wɔnna nɔɔ tala hɔn sɔɔn we ɔɔn tuma y’a sianfa bii ɔn sa sma pepe yɔnnɔ na ɔn yaa. Ye pepe man’a sege ne kaba fɔrɔna ne Wuro yirebɛ ne kwa: «Ke ha bɔ nɛmɛ za n’e za melemele ga.» 13 Yezu ye bere yaa Galileparogwaga do ma. Zamɛ na yaan ye ɔɔn naa a brɛ, a n’e kala. 14 A mane ti fɔnɔ hɔn ɔn Alife nɔ Levi za, a ne tangan lanpotɔdo hɔn. Yezu ɔɔn d’a ma: «Tuma dɔɔ ne ma.» Levi ɔɔn tuma dɔɔ a ma. 15 Wɔn timi Yezu ɔɔn yaa tangan ne zɔn Levi brɛ. Lanpotɔre na yaan ye kɔ smayaga na yaan ye mane naa kwɛ tangan ne zɔn kɔ lege kɔ a ta kalanɔmanɛ bare wɔnna sma sie wɔ na yaan ye mane dɔɔ a ma. 16 Tɛn na kma wiinye ɔɔn mane Fariziyɛn ta nɛmɛ kwɛkuru, wɔnwɔ n’a za da lanpotɔre kɔ smayaga kwɛ ne zɔn kɔ lege, ye ɔɔn n’a ta kalanɔmanɛ toga, ye wɔnnɔ na a kwɛ ne zɔn kɔ lanpotɔre kɔ smayaga? 17 Yezu naa wɔn mɔɔ, ɔn da ye ma: «Wiinye kma ɔɔn kɛnɛ, wɔnwɔ mako ha sa sutɛta hɔn ga. Komatogaparere mako ɔɔn sa a hɔn. Mɛ naa smatele wiri ga nka smayaga.» 18 Boo kɔɔ ma batizeta Zan ta kalanɔmanɛ kɔ Fariziyɛn mane sun ka. Sma bɔɔ ɔɔn naa Yezu toga da: «Wɔnnɔ na batizeta Zan ta kalanɔmanɛ kɔ Fariziyɛn ta kalanɔmanɛ sun ka, bia kalanɔmanɛ ma ne sun ka ga?» 19 Yezu ɔɔn da ye ma: «Damorobangan tikwɛre na ti yi kɔ damorobangan, ye sbɛ ne sun ka ra? Awo rɛ. Ye ne kwɛ ne ti kɔ damorobangan, ye ha sbɛ ne sun ka ga. 20 Nka boo kɔɔ ma damorobangan ɔɔn ma ne ti ye woro hɔn wiin sangan ma ga, wɔnna sangan ma ye na sun ka. 21 Sɔɔn ha zowun bii ɔn zobiri bɛtɛrɛ kɔ lege ga. Wɔn ɔɔn tɛ, zowun we na zobiri we bara ɔn moro a ma. 22 Sɔɔn duvɛnwun ka porobiri hɔn mɛ ga. Wɔn ɔɔn tɛ, duvɛnwun we na porobiri we fɛtɛ ɔn vunu. Duvɛn we kɔ wɔnna poro we pepe na kwɛ yaga. Ye duvɛnwun ka porowun ɔɔn hɔn.» 23 Ziwifu ta Tangantun boo ma Yezu mane dɔɔ ne fɔnɔ bilekoro boo hɔn, a ta kalanɔmanɛ ɔɔn ne bilewɔan bɔɔ sɔɔ sogo do ma. 24 Fariziyɛn ɔɔn da Yezu ma: «Segerɛ, wiinye da ɔɔn daga tɛ na Tangantun kɔɔ ma ga, wɔnnɔ na bia kalanɔmanɛ wɔnwɔ ta?» 25 Yezu ɔɔn da ye ma: «Wu mane Davidi kɔ ye tikwɛre foga wiin sangan ma, zɔnfa mane ti ye ta ga, a mane wiin fa ta, ka wɔn kala n’a za ga ra? 26 A mane kɔ Wuro ta kɔɔn hɔn salakawɛvɔ Abiyatare ta sin hɔn, wiinye buro ɔɔn mane pere Wuro ma, a n’e bii ɔn bɔɔ zɔn ye na ɔn bɔɔ pere ye tikwɛre ma mɛ. Kamasɔrɔ sɔɔn sii ha mane daga wɔnna buro wɔ zɔn ga, a ma tɛ salakawɛre dama.» 27 Wɔn timi Yezu ye bere da ye ma: «Tangantun tigɛ sma ɔɔn ye na. Sɔɔn tigɛ Tangantun ye na ga. 28 Wɔn ye na Sɔɔn Nɔ ɔɔn Tangantun wɔnnate.»
31 Wɔn timi Yezu ye bere naa kɔ Kalakɔn hɔn. Sɔɔn boo mane ti yeyɛ, a soro ne siri. 2 Wiinye kma ɔɔn mane ti yeyɛ, ye ne Yezu sege fɔrɔna a ɔɔn ne na wɔnna sɔɔn we kɛnɛbɛ Tangantun kɔɔ ma wiin fa to y’a na yagabɛda gun. 3 Yezu ɔɔn da srasirita we ma, y’a tuma taa ye tido hɔn sma zin hɔn. 4 Wɔn timi wiinye kma ɔɔn mane sege, a ɔɔn wɔnwɔ toga, ye sɔɔn daga dafɔre ɔɔn ta Tangantun kɔɔ ma ra, ta dayaga? Ye sɔɔn daga sɔɔn kisi ra, ta a daga sɔɔn yɛɛ? Ye ɔɔn bɔɔ. 5 Yezu woro na ba yi n’e sege. A nina mane ban ye ta worasigenɔmayɔ na. A ɔɔn da wɔnna sɔɔn we ma, y’a ye soro sana. Wɔn ɔɔn ye soro sana, a soro ɔɔn ye bere tɛ ye nɔma na yɛ. 6 Wɔnna nɔɔ tala hɔn Fariziyɛn ɔɔn sa Kalakɔn hɔn, ɔn yaa Herodekma ta nɛmɛ kwɛkuru za. Ye ɔɔn ye nɛmɛ kwɛ ne dɛndɛnmada kia wiin fa to ye Yezu yɛɛ. 7 Yezu kɔ y’a kalanɔmanɛ naa tuma wɛɛn ɔn yaa Galileparogwaga do ma. Zamɛ na yaan ye ɔɔn dɔɔ a ma. Bɔɔ mane tuma Galile, bɔɔ ɔɔn tuma Zude. 8 Bɔɔ tuma Zeruzalɛmukuru hɔn kɔ Idumegiamana hɔn kɔ Zurudɛnkukwiri ma giamana hɔn kɔ Tire kɔ Sidɔn kiege ma kire hɔn. Wɔnna zamɛ wɔ mane Yezu ta tɛda mɔɔ. Wɔn ye na ye mane naa a brɛ. 9 Yezu mane da y’a kalanɔmanɛ ma, ye ye koroslalo boo tigɛ ye ma wiin fa to zamɛ ka naa mɛrɛ n’e yɛnyɛn ga. 10 A mane smayan kɛnɛbɛ. Wɔn ye na komatogaparere pepe mane yiri ne naa a brɛ wiin fa to ye le a ma. 11 Zini mane tɛ n’a za wiin sangan ma, ye zii bɛrɛ a wee ne sɔngɔ ne kwa: «Be Wuro Nɔ.» 12 Nka Yezu man’a yira n’a sigebɛ ye ma, ye ye ka n’e na kayan yira sɔɔn sii ma ga. 13 Wɔn timi Yezu ɔɔn ba tolalo boo ma. A mako mane ti wiinye kma hɔn, a ɔɔn wɔnwɔ wiri, ye ɔɔn naa a brɛ. 14 A mane sma funpla dɛ́gɛ ye hɔn, ɔn wɔnwɔ togo dɛ da fanɛsma. A wɔnwɔ dɛ́gɛ wiin fa to ye wɔɔ kɔ lege, a n’e fanɛ ye ne yaa ne fanɛdia yira. 15 A sebe pere ye ma ye ne zini laga n’e wa sma hɔn. 16 A wiinye sma funpla dɛ́gɛ, bo ye toga: Bo Simɔn, Yezu mane wiin togo dɛ da Piyɛre, 17 bo Zebede nɔmanɛ sma pla Zake kɔ ye puu Zan, Yezu mane wɔnwɔ toga dɛ da Bowanɛzɛse, wɔn kɔrɔ wuropɛlɛlo. 18 Bo Andre, bo Filipu, bo Baretelemi, bo Matiye, bo Toma, bo Alife nɔ Zake, bo Tade, bo ma Simɔn wiin mane sma magabɛ Ɔrɔmukma ta fanganma ma. 19 Bo ma Zuda Isikariyɔte wiin ɔɔn mane Yezu ka sma sra hɔn. 20 Wɔn timi Yezu bere yaa kɔ kɔɔn hɔn. Zamɛ bere naa ye nɛmɛ kwɛ yɛ mɛ fɔn Yezu kɔ y’a kalanɔmanɛ ma sbɛ zɔn gun yɛrɛ ga. 21 Yezu ta kma naa wɔnna bɛreda mɔɔ wiin sangan ma, ɔn tuma sogo bii, ɔn yaa a figɛ na bare ye mane kwa, y’a wɔɔn tuma. 22 Tɛn na kma wiinye ɔɔn mane tuma Zeruzalɛmu ɔn naa, wɔnwɔ mane kwa: «Zini wɔnnate Bɛlezebule ɔɔn ti kɔ lege.» Ye na bɔɔ ne kwa, y’awe zini wɔnnate we baraka hɔn a zini laga n’e wa sma hɔn. 23 Yezu n’e wiri ɔn dakalo boo yira ye ma ɔn da: «Nɛ na Sitanɛ sbɛ n’e yɛrɛ laga? 24 Giamana ɔɔn sodini ɔn tuma ye nɛmɛ na, wɔnna giamana we na yaga. 25 Wiinye kɔnkma ɔɔn tuma ye nɛmɛ na, wɔnna kɔɔn ha sbɛ ne fɔrɔ ga. 26 Awale, Sitanɛ ɔɔn tuma ye yɛrɛ na, a ta giamana ɔɔn sodini, a ta sebe sbɛ ne zin gun ga, nka a yaga ɔɔn. 27 Sɔɔn sii ha sbɛ ne kɔ sɔɔn na kɛnɛ yi ta kɔɔn hɔn, ɔn n’a soro hɔn frɛ kimi ga, fɔn a ɔɔn pia wɔnna sɔɔn we pɛrɛ dɛn. A ɔɔn n’a pɛrɛ, a sbɛ n’a ta kɔnfrɛ pepe kimi. 28 Ma ye yira ka ma tian na da sma wiinye kakiɛ ta kɔ ye wiinye bɛredayaga yira, Wuro sbɛ ne wɔnwɔ pepe yafa ye ma. 29 Nka wiin te ɔɔn Wuro ta Ni togo yaga, wɔnna te ha na yafa gun ga. A ta kakiɛ na wɔɔ a ma fɔn melemele na.» 30 Yezu mane wɔn yira bare ye mane kwa, ye zini ti kɔ lege. 31 Yezu sie kɔ a na plala mane naa taa sire ɔn sɔɔn fanɛ, y’a yaa n’a wiri. 32 Sma na yaan ye mane tangan a kiege ma ne mɔɔ a ta. Ye ɔɔn naa da a ma: «Sege rɛ, be sie kɔ be na plala taa sire. Ye ti ne be kia.» 33 Yezu ɔɔn da ye ma: «Kɔkma ɔɔn mɛ sie kɔ mɛ na plala?» 34 Wɔn timi a ye kiegematangansma segesege ɔn da: «Wiinye kma ɔɔn ti bɛɛ, wɔnwɔ ɔɔn mɛ sie kɔ mɛ na plala. 35 Wiin sɔɔn pepe ɔɔn Wuro dungo ta, wɔn ɔɔn mɛ puu kɔ n’a ligeya kɔ ne sie.»
41 Yezu mane bere ne sma kala Galileparogwaga do ma yɛ mɛ, zamɛ na yaan ye ɔɔn naa kwɛ a brɛ, a ɔɔn kɔ tangan koro boo hɔn. Wɔnna koro we mane ti zu ma, zamɛ pepe mane taa sire zu do ma. 2 A man’e kala kɔ da na yaan ye dakala hɔn. A mane kwa ye ma: 3 «Tugota boo mane sa yaa tugodo hɔn. 4 A mane ti drɛ hɔn, tugofrɛnɔmanɛ bɔɔ ɔɔn bɛrɛ sogo do ma, yala ɔɔn naa wɔnwɔ bra. 5 Ye na bɔɔ mane bɛrɛ mege hɔn, vere na yaan yi ti wiin wɛɛn ga. Wɔnwɔ mane faga sale bare vere na yaan yi mane ti yeyɛ ga. 6 Sin na toba wiin sangan ma, ye ɔɔn kwiɛ bare ye sile ha mane kɔ dɛrɛ ga. 7 Ye na bɔɔ mane bɛrɛ kile hɔn, wɔnwɔ n’e tu, ye ma vɔrɔ ga. 8 Yewɔ tugofrɛnɔmanɛ wɔ na bɔɔ mane bɛrɛ lagakɔnfɔrɔ ma. Wɔnwɔ ɔɔn faga ɔn nɔmanɛ vɔrɔ. Bɔɔ ye kiofun, bɔɔ ye kiesaa, bɔɔ ye zɔlo (100).» 9 Wɔn timi a ɔɔn da ye ma: «Tra ne ti wiin te ta, wɔn mɔɔ.» 10 Yezu ye sabɛ zamɛ na wiin sangan ma, a tikwɛre kɔ a ta kalanɔmanɛ funpla n’a toga wɔnna dakalo we kɔrɔ na. 11 A ɔɔn da ye ma, ye Wuro ta kolo na tɔɔ na bunu yira yewɔ ɔɔn ma. Ye nka da pepe yira bɔ smasɛrɛ ma dakala hɔn. 12 Wiin fa to ye ne sege fɔrɔna, nka ye ka ne zɛ ga. Ye ne mɔɔ fɔrɔna, nka ye ka ne wɔnna bɛreda kɔrɔ tɔɔ ga. Bare ye n’e tɔɔ, ye na ye zin bere Wuro ma, wiin fa to a yafa ye ma. 13 Wɔn timi Yezu n’e toga ɔn da: «Ka wɔnna dakalo we kɔrɔ tɔɔ ga ra? Nɛ na ka na tɛ ɔn bɔ dakalasɛrɛ kɔrɔ tɔɔ? 14 Tugota Wuro domada na yirata. 15 Bɔɔ sma tɛ wɔkara sogodomalɔ, tugofrɛ bɛrɛ wiin wɛɛn. Wɔnna sma wɔnna domada wɔ mɔɔ wiin sangan ma, wɔnna nɔɔ tala hɔn Sitanɛ naa wɔnna domada wɔ wa ye kɔrɔ hɔn. 16 Yee mɛ, bɔɔ sma ti wɔkara mege na lɔ. Wɔnwɔ wɔnna domada wɔ mɔɔ ɔn n’e foga sale kɔ nihɔndiaro. 17 Nka sile ha ti ye ta ga. Ye ye foga wagati zɔgɔ yee dama. Ninabannɔ ɔɔn n’e gun wiin sangan ma, wɛlɛ sma ɔɔn dɔɔ ye ma n’e yannɛ wɔnna domada wɔ ye na, ye wɔnna domada wɔ dra nɔɔ tala hɔn. 18 Kilɛ wɔ tɛ wɔkara bɔɔ sma, ye wɔnna domada wɔ mɔɔ. 19 Nka diniyan hɔn da na ninabannɔ kɔ naforo wiin ɔɔn sɔɔn firebɛ kɔ frɛzɛ na wu pi wɔnna domada wɔ ma, ye ma vɔrɔ ga. 20 Lagakɔn na fɔrɔ yi tɛ wɔkara bɔɔ sma. Wɔnwɔ wɔnna domada wɔ mɔɔ n’e foga, ye vɔrɔ. Boo ye ne kiofun, boo ye ne kiesaa, boo ye ne zɔlo (100).» 21 Wɔn timi Yezu ye bere da ye ma yɛ mɛ: «Sɔɔn fintina mulu n’a tigɛ su wee wɛlɛ sianfrɛ wee ga. Fintinadɛfa ma ye tɛ n’a dɛ. 22 Wiin fa pepe ɔɔn ti dɔndo hɔn, wɔn na dɔre kini na. Wiinye da pepe ɔɔn bunu na da, wɔnwɔ ne na yira kini na mɛ. 23 Damɔtra ti wiinye kma ta, wɔnwɔ mɔɔ fɔrɔna.» 24 Yezu ye bere da ye ma yɛ mɛ: «Ka ka yɛrɛ kɔrɔse k’a mɔda na. Ka yirabɛ bɔ sɛrɛ ma kɔ wiinye frɛyirabɛfa, wɔn ma Wuro na yirabɛ ka ka mɛ. 25 Bare fa ti wiin te ta, boo na pere kwɛ wɔnna te yi ma. Nka foyi ti wiin te ta ga, hali wiin zɔgɔ ɔɔn ti a ta, wɔn na tɔɔ a ta.» 26 Yezu ye bere da ye ma yɛ mɛ: «Wuro ta kolo hɔn da sa wiin fa ta, bo wɔn: Sɔɔn boo yaa y’a lɔ tugo. 27 Wɔn timi a ne sian ne yin ne tuma kɔɔ pepe ma kikima. Wɔnna tugofrɛ wɔ faga wiin nɛ, ne pra wiin nɛ, a wɔn nɔma tɔɔ ga. 28 Lɔ tugofrɛ wɔ fagabɛ dɛn. Ye die pia ne sa dɛn, wɔn timi ye naa sɛlɛ ɔn sbɛ naa nɔmanɛ vɔrɔ. 29 Ye ɔɔn pra wiin sangan ma suu, sɔɔn tuma naa ye kiɛn na bare sɔnfrɛkiɛnsangan wiri.» 30 Yezu ye bere da yɛ mɛ: «Wɔnnɔ ke sbɛ ne Wuro ta kolo hɔn da yirabɛ kɔ ɔɔn? Wee dakalo ke na ɔɔn yira basiɛ? 31 Wuro ta kolo hɔn da sa mutaradenɔ ta, ye wiin tugo. Awe ɔɔn diniyan hɔn tugofrɛ pepe hɔn dɛgɛ yi. 32 Nka a ɔɔn faga wiin sangan ma, a tɛ sɔ pepe hɔn yire yi na. A kala na yeye ye ta fɔn yala ne sbɛ n’e siɛn tɔgɔ ye ma.» 33 Yee Yezu mane sma pepe kala kɔ dakala wɔkara bo be o. A na mɔsma mane sbɛ ne wiinye kɔrɔ tɔɔ, wɔnwɔ a mane tɛ ne ɔɔn yira ye ma. 34 A mane bɛre ye ta yee, a ma tɛ dakala hɔn ga. Nka a ɔɔn ne ti ye sana wiin sangan ma kɔ y’a kalanɔmanɛ a ne wɔnna dakala wɔ pepe kɔrɔ yira wɔnwɔ ma. 35 Wɔnna kɔɔ tala we na lii ma, Yezu ɔɔn da y’a kalanɔmanɛ ma, ye ye tɛ ye zu kwire. 36 Ye tɛ yee, ye ɔɔn tuma zamɛ to. A ta kalanɔmanɛ man’a bii y’a koro hɔn. Bɔɔ kɔre mane ti ye kiege ma mɛ. 37 Ye da ye tɔɔ, panganye bɔɔ ɔɔn tuma fɔn koro we ne paga zu na sin. 38 Yezu mane sian koro we na timi piri ma ne yin, a wɔɔn ne dɛ piti ma. Wɔn tɛ a ta kalanɔmanɛ ɔɔn n’a winni ɔn d’a ma: «Ke na te, bo ke ti ne siri wa. Be mako ti wɔn hɔn ga ra?» 39 Yezu naa winni, ɔn gwangwana pangan wɔ kɔ zu we ma ɔn da: «Ka bɔɔ. Be yinnamalɔ.» Wɔn tɛ pangan ɔɔn taa, bii hɔn ɔɔn kuna. 40 Wɔn timi Yezu ɔɔn da y’a kalanɔmanɛ wɔ ma: «Wɔnnɔ na ka kwan? Yɔnmabe ti ka hɔn dɛn ga kɛ?» 41 Nka kuun na yire yi man’e foga, ye ne kwa ye nɛmɛ ma, ye bo sɔɔn be wɔn kɔ te fɔn pangan kɔ zu ne mɔɔ a ta?
51 Wɔn timi ye yaa wiri Galileparogwagakwiri ma, Gerasakma ta giamana hɔn. 2 Yezu sa wɛ timi koro hɔn, wɔnna nɔɔ tala hɔn sɔɔn boo sa sɔnsitrado hɔn, ɔn tɔngɔn n’a tɛn. Ziniyɔ mane ti kɔ lege. 3 Wɔnna sɔɔn we mane wɔɔ sɔnsitrado ɔɔn hɔn. 4 Sɔɔn sii ha mane sbɛ n’a foga n’a pɛrɛ, hali kɔ bala na zɔgɔre ga. Kanyinnayan na ye man’a kaɛn pɛrɛ kɔ bala na zɔgɔre nka a mane wɔnna zɔgɔre wɔ yaga. Sɔɔn sii ha mane sbɛ n’a foga ga. 5 Sin kwɛ wuru ma, sɔnsitrado hɔn kɔ tola ma a mane yara. A mane sɔngɔ n’e yɛrɛ maba kɔ dɔge. 6 A naa Yezu za dɛrɛdo hɔn wiin sangan ma, ɔn tɔngɔn yaa yoloko a wee ne sɔngɔ fɔrɔna ne kwa: «Vɔwuro nɔ Yezu, wɔnnɔ be wɔn kia ne ta? Ma be mɛ Wuro ye na, ka ne yannɛ ga.» 8 Sɔɔn we mane wɔnna bɛreda wɔ yira bare Yezu mane da zini we ma, y’a sa ye wa a hɔn. 9 Yezu mane sɔɔn we toga da: «Nɛ ye be togo wiri?» A ɔɔn da, ye ye ye togo wiri da Zamɛ na yaan ye bare yiwɔ yaan. 10 A mane Yezu mɛ fɔrɔna, y’a ka ye laga ye wa wɔnna wola wɔ hɔn ga. 11 Tɛgɛkuru bɔɔ mane sɔgɔ nɛmɛ tolo kiege ma. 12 Zini wɔ ɔɔn Yezu mɛ da, y’a tɛ ye yaa kɔ wɔnna tɛgɛ wɔ hɔn. 13 Yezu ɔɔn dian. Wɔnna nɔɔ tala hɔn zini wɔ ɔɔn sa sɔɔn we hɔn, ɔn yaa kɔ tɛgɛ wɔ hɔn. Tɛgɛ wɔ mane tɛgɛ nɔma sana pla (2,000) nɛmɛ wa. Wɔnna nɔɔ tala hɔn ye pepe ɔɔn tuma tolo we ma ɔn yiri yaa kɔ parogwaga we hɔn ɔn siri. 14 Tɛgɛ wɔ na nɛsma ɔɔn tɔngɔn yaa wɔnna da wɔ yira kuru kɔrɔ hɔn kɔ lagakma ma. Sma ɔɔn sa, ye ye yaa wɔnna da wɔ nɔma sege. 15 Ye yaa wiri Yezu brɛ ɔn wɔnna zinifigɛta we na tangan yi za, zini na yaan ye mane ti awe wiin hɔn, zogo ne ti a mogo hɔn, a yinnama ne lɔ, kuun ɔɔn n’e foga. 16 Wiinye da ɔɔn mane tɛ wɔnna zinifigɛta we kɔ wɔnna tɛgɛ wɔ na, ye na zɛsma man’e yira ye ma. 17 Wɔn tɛ ye ɔɔn mane dutigɛ ne Yezu mɛ, y’a sa ye wa y’a giamana hɔn. 18 Yezu mane ti kɔ hɔn koro hɔn, wɔnna zinifigɛta we n’a mɛ, ye ye kia yaa kɔ lege. 19 Yezu ma dian ga, nka a da a ma, y’a bige ye brɛ. Ye Matigi makare a ma wiin nɛ ɔn wiinye kabakoda ta a ma, y’a yaa wɔnwɔ pepe yira y’a kma ma. 20 Yezu wiinye kabakoda ta wɔnna sɔɔn we ma, a ɔɔn yaa kire fun na wola hɔn ɔn yaa n’e yira wɛɛn. Wɔnna da wɔ na mɔsma pepe mane kabakoya fɔrɔna. 21 Yezu ye bere naa kɔ koro hɔn, ɔn bere zu kwire yɛ. Zamɛ mane naa kwɛ zudo ma ɔn n’a kori. 22 Ziwifu ta Kalakɔn wɔnnate boo mane naa, ye n’a togo wiri Zayirusi. 23 A naa Yezu za wiin sangan ma, ɔn yoloko a wee, ɔn n’a mɛ fɔrɔna da: «N’a nɛmɛdalo tɛ siri na. Ma be mɛ da be naa be sra dɛ a ma wiin fa to a kɛnɛ ɔn wɔɔ ni na.» 24 Yezu mane kwɛ ne yaa kɔ lege, zamɛ na yaan ye ne dɔɔ a ma n’a yɛnyɛn. 25 Ya boo mane tiye, wiin ɔɔn mane yannɛ y’a landa ta dɔgɔ funpla yɔ. 26 A mane yannɛ fɔrɔna, sutɛsma na yaan ye n’a ta gwana pepe wɛ mɛ. A mane nɔgɔya ga, nka ne moro ne yaa. 27 A naa Yezu ta da mɔɔ, ɔn kɔ zamɛ woro hɔn Yezu timi ɔn le a ta zogo ma. 28 A mane giati ne kwa, ye ye ɔɔn sbɛ le a ta zogo ma dama, ye ye na kɛnɛ. 29 Wɔnna nɔɔ tala hɔn, a ta yàrabu ɔɔn taa. A mane tɔɔ da ye kɛnɛ. 30 Wɔnna nɔɔ hɔn mɛ, Yezu ɔɔn n’e nɔma tɔɔ ye yɛrɛ ma, ye sebe boo sa ye hɔn. A ɔɔn taa zamɛ woro hɔn, ɔn toga, ye kɔ te ɔɔn le y’a zogo ma? 31 A ta kalanɔmanɛ ɔɔn d’a ma: «Be zamɛ za, ye ne be kori ne be yɛnyɛn, be bere ne toga mɛ, ye kɔ te ɔɔn le be ma?» 32 Nka Yezu mane sege ye kiege ma wiin fa to a wɔnna da wɔ na tɛta za. 33 Ya we mane kwan ne sma. Wiinye da ɔɔn tɛ a na, a mane wɔn tɔɔ. A naa zii yoloko Yezu wee ɔn n’e pepe yira ne kìni a ma. 34 Yezu ɔɔn d’a ma: «Yaa siara hɔn ne nɔ. Bia yɔnmabe ɔɔn be kɛnɛbɛ, be ɔɔn tɛ be wɔɔ kɛnɛya hɔn.» 35 Yezu mane ti wɔnna bɛreda wɔ hɔn yɛ, sma bɔɔ ɔɔn tuma Ziwifu ta Kalakɔn wɔnnate we brɛ, ɔn naa d’a ma: «Be nɔ siri wɛ. Wɔnnɔ na be ke na te yannɛ yɛ?» 36 Nka Yezu dian wɔnkiɛ ye ta bɛreda hɔn ga. A da Zayirusi ma: «Ka kwan ga, yɔnmabe ka be yɛrɛ hɔn yee dama.» 37 A mane dian sɔɔn sii kwɛ yaa kɔ ye nɛmɛ ga, fɔn Piyɛre kɔ Zake kɔ Zake puu Zan. 38 Ye yaa wiri Kalakɔn wɔnnate brɛ wiin sangan ma, Yezu ɔɔn zamɛ za yeyɛ, ye ne sɔngɔ ne mɔgɔ ne paro. 39 A ɔɔn kɔ kɔɔn hɔn, ɔn da ye ma: «Wɔnnɔ na ka mɔgɔ yee ne sɔngɔ yire yee? Nimisalo we ha siri ga, a yin.» 40 Sma man’a zi. A n’e pepe sabɛ sire, ɔn nɔ we tɔn kɔ a sie kɔ y’a kalanɔmanɛ sma saa foga ɔn kɔ kɔ lɔgɔ nɔ we siando hɔn. 41 A nɔ we foga a soro ma, ɔn d’a ma: «Talita kumi.» Wɔn kɔrɔ: «Dalalo, ma ye yira be ma, tuma.» 42 Wɔnna nɔɔ tala hɔn, nimisalo we ɔɔn tuma ne yara. A sii mane dɔgɔ funpla. Sma wɔn za, ɔn kabakoya fɔrɔna. 43 Nka Yezu n’e yira n’e sigebɛ ye ma, ye ye ka tɛ sɔɔn sii da ye wɔnna da wɔ yɔnnɔ tɔɔ ga. Wɔn timi a ɔɔn da, ye ye zɔnfa pere a ma a zɔn.
61 Yezu naa tuma wɛɛn, a mane pra wiin kuru hɔn, a ɔɔn yaa wɛɛn. A ta kalanɔmanɛ mane kwɛ yaa kɔ lege. 2 Tangantun kɔɔ ma, a mane kɔ Ziwifu ta Kalakɔn hɔn, ɔn dutigɛ ne sma kala. Sma na yaan ye wiinye man’a domada mɔɔ, wɔnwɔ mane kaba fɔrɔna ne kwa: «Wee a bo tɔɔ be gun yo? Bo kakiriprabe wiin ɔɔn ti a hɔn, ɔɔn yo? Nɛ a tɛ ɔn ne bɔ kabakoda ta? 3 A Mari nɔ, sɔsɛta ga ra? A na plala Zake kɔ Zose kɔ Zude kɔ Simɔn ga ra? A ta ligeyàra ti kɔ ke nɛmɛ bɛɛ ga ra?» Yee ye ta giatɛ mane sɔɔ ye ma, ye ma sbɛ yɔɔn a ma ga. 4 Wɔn ɔɔn tɛ Yezu ɔɔn da ye ma: «Wuro ta daberebɛta yirebe gun bii pepe hɔn nka a dɛgɛbɛbe ɔɔn gun ye yɛrɛ ta kuru hɔn kɔ ye sienɔmanɛ kɔ y’a kɔnkma yɔ.» 5 Wɔn ɔɔn tɛ Yezu ma sbɛ kabakoda sii ta yeyɛ ɔn yalo bɔ ma ga. A man’e sra dɛ komatogaparere bɔɔ ɔɔn ma n’e kɛnɛbɛ. 6 Yɔnmabe ta tɛ ɔɔn mane ti ye hɔn ga, wɔn mane Yezu ta a ɔɔn kaba. Wɔn timi Yezu ɔɔn yaa sma kala ye kiɛgɛmakire pepe hɔn. 7 A mane y’a kalanɔmanɛ sma funpla wiri n’e fanɛ sma pla pla, ɔn fangan pere ye ma, ye ne sbɛ zini ta. 8 A mane da ye ma: «Ka ka foyi bii ga, fɔn gwangan dama. Ka ka sogomazɔnfa wɛlɛ kireyaporo bii ga. Ka ka gwana bii ga. 9 Ka kanɛgɛ ka nka ka ka zoga nɔma pla pla bii ga.» 10 A da ye ma mɛ, ye ye ɔɔn yaa wiri wiin kuru hɔn pepe, ye ye ɔɔn wiin kɔɔn pere ye ma, ye ye wɔɔ wɔnna kɔɔn we hɔn fɔn yaa ye beresangan wiri. 11 Ye wiin wɛɛn kma ɔɔn ma dian n’e foga ga, wɛlɛ ɔn ma dian mɔɔ ye ta ga, ye ye ɔɔn ne sa yeyɛ wiin sangan ma, ye ye y’a kanɛgɛ na tulu kwangwaga ye ma. Ye wɔn na tɛ ye na siɛrɛ na. 12 Kalanɔmanɛ wɔ mane yaa fanɛdia yira, ye sma ye zugo katra ɔn saa y’a kakiɛ na. 13 Ye mane zini na yaan ye laga n’e wa sma hɔn, ɔn yìn tin komatogaparere na yaan ye ma n’e kɛnɛbɛ. 14 Fanganma Herode naa Yezu ta da mɔɔ, bare a togo mane sa bii pepe hɔn. Bɔɔ sma ne kwa, ye batizeta Zan ɔɔn winni sa sara yɔ. Ye wɔn ɔɔn tɛ a ɔɔn ne sbɛ ne bɔ kabakoda bɛ ta. 15 Bɔɔ ne kwa, y’a Eli. Bɔɔ ne kwa, y’a tala kɔ Wuro ta daberebɛre wiinye ɔɔn mane pia ne tiye gwerena. 16 Herode naa wɔn mɔɔ wiin sangan ma, ɔn da: «Mɛ wiin Zan we wɔɔn sɔɔ, a wɔn. A winni sa sara yɔ.» 17 Tian na, Herode yɛrɛ ɔɔn mane fanɛ yaa yira, ye ye Zan foga n’a pɛrɛ n’a ka kaso hɔn. Herode mane wɔn ta Herodiyade ye na. Wɔnna Herodiyade we man’a na plalo Filipu ta ya, a ɔɔn n’a yɔn. 18 Zan mane da Herode ma, y’a ha daga ye na plalo ta ya yɔn ga. 19 Herodiyade woro mane ba Zan ta fɔrɔna. A mane kia n’a yɛɛ nka a mane sbɛ n’e ta ga Herode na kuun na. 20 Herode mane kwan Zan na bare a mane tɔɔ d’a sɔntele ne sɔɔn na kìni yi. A mane kwan a na fɔrɔna. Herode tɛ ne mɔɔ Zan ta wiin sangan ma, a kakiri ne yanganmu fɔrɔna nka a domada ta mɔɔ mane tɛ ne dia a ma. 21 Nka Herode vɔrɔkɔ na fɛti naa wiri, a ɔɔn zɔnfrɛtɛ y’a smayeye kɔ y’a kunkwinini na zɛngɛnkma kɔ Galilekma na smayeye ma, wɔn ɔɔn tɛ dɛndɛnmada na fɔrɔ ye na Herodiyade ta. 22 Herodiyade ta nɛmɛdalo mane kɔ yaa nimi sma wɔ brɛ. Wɔn dia Herode kɔ y’a wirisma ma. Wɔn tɛ Herode ɔɔn da dalo we ma, y’a kia wiin fa pepe na, y’a wɔn yira ye ma, ye na n’a pere a ma. 23 A man’e do sɔɔ a ma ɔn da: «Ma ne sun ɔn da be ɔɔn wiin fa pepe mɛ ne ta, ma na n’a pere be ma, hali a ma n’a giamana na sodinikobi.» 24 Dalo we ɔɔn sa yaa ye sie toga, ye wɔnnɔ ye daga ɔɔn mɛ? A ɔɔn d’a ma, ye batizeta Zan wɔntulu. 25 Wɔnna nɔɔ tala hɔn dalo we ye bere sale yaa fanganma brɛ ɔn yaa d’a ma, y’a batizeta Zan wɔntulu ka tasa hɔn, ɔn n’a pere ye ma basiɛ yɛ o. 26 Fanganma nina mane ban fɔrɔna nka a ma sbɛ maga a ma ga bare a man’e sun ye na y’a wirisma yɔnnɔ na. 27 Wɔnna nɔɔ tala hɔn a ɔɔn kunkwinita sɔnnala boo fanɛ, y’a yaa batizeta Zan wɔɔn sɔɔ naa kɔ lege. Kunkwinita we ɔɔn sa yaa kaso hɔn, ɔn yaa Zan wɔntulu sɔɔ. 28 Wɔn timi a naa kɔ wɔntulu we tasa hɔn, ɔn n’a pere dalo we ma, wɔn ɔɔn yaa n’a pere ye sie ma. 29 Zan ta kalanɔmanɛ naa wɔn mɔɔ wiin sangan ma, ɔn yaa n’a na soro bii n’a sitra. 30 Fanɛsma wɔ wiinye da ta kɔ ye sma kala wiin nɛ, ye man’e bere naa wɔn pepe yira Yezu ma. 31 Nasma kɔ yasma mane yaan fɔn Yezu kɔ y’a kalanɔmanɛ ma zɔnwagati gun ga. Wɔn ye na a da ye ma, ye ye tɛ ye yaa boo piri ma ye sana wiin fa to ye yaa makunabɛ zɔgɔ. 32 Ye ɔɔn kɔ koro boo hɔn, ɔn yaa boo piri boo ma ye sana, wiin wɛɛn ɔɔn mane tɛ kibɛkolo na. 33 Nka sma na yaan ye man’e na yaa yi za n’e dɛ́gɛ tɔɔ. Kirekma pepe ɔɔn sa ye kaɛn ma ɔn tɔngɔn yaa pia wiri Yezu kɔ y’a kalanɔmanɛ ma. 34 Yezu naa sa koro hɔn wiin sangan ma, ɔn zamɛ na yaan ye za. Ye na makare n’a foga. Ye mane tɛ wɔkara gware, nɛta ti wiinye na ga. A ɔɔn dutigɛ n’e kala kɔ da na yaan ye. 35 Sin do mane tɛ bɛrɛ na wiin sangan ma, Yezu ta kalanɔmanɛ ɔɔn ye dɔbɛ a na ɔn d’a ma, ye sin tini, ye fa ha ti ye tido hɔn ga. 36 Y’a sma to ye yaa kiegemakire hɔn kɔ lagakma brɛ zɔnfrɛkia na. 37 Yezu ɔɔn da ye ma: «Ki yɛrɛ zɔnfa pere ye ma.» Ye ɔɔn d’a ma: «Be kia mɛ́ yaa sana fun na buro tɛrɛ n’e pere ye ma ra?» 38 Yezu ɔɔn n’e toga, ye buro nɔma yɛrɛ ɔɔn ti ye ta? Ye ɔɔn yaa n’e sege. Ye yaa n’e sege wiin sangan ma, ɔn da ye buro nɔma koo kɔ zɛ nɔma pla ɔɔn ti ye ta. 39 Wɔn timi Yezu ɔɔn da ye ma, ye ye zamɛ tanganbɛ kurumakuruma sɔgɔ ma. 40 Ye n’e tanganbɛ sma zɔlo (100) zɔlo kɔ sma kieplafun fun. 41 Wɔn timi Yezu ɔɔn wɔnna buro nɔma koo kɔ zɛ nɔma pla wɔ bii ɔn ye zin duro, ɔn baraka yira Wuro ma. A wɔnna buro yɔyɔ n’e pere y’a kalanɔmanɛ ma wiin fa to ye yaa n’e dini sma wɔ ma. A mane zɛ nɔma pla wɔ dini ye pepe ma mɛ. 42 Ye pepe ɔɔn zɔn ɔn yingin. 43 Burosɛrɛ kɔ zɛsɛrɛ wiinye ɔɔn wɔɔ yɛ, kalanɔmanɛ wɔnwɔ kwɛ, ye ɔɔn tɛ kotala yinna funpla. 44 Wɔnna buro na zɔnsma mane nimisini sma sana koo (5,000). 45 Wɔnna sangan ma Yezu y’a kalanɔmanɛ kɔbɛ koro hɔn wiin fa to ye ne zu kwire ne yaa ye zin Bɛtesayida brɛ piri ma, sanɛ a yɛrɛ ne zamɛ to ye bige. 46 A ye to ye ɔɔn yaa. Ye yaa wɛ timi ma, a ɔɔn ba yaa Wuro mɛ tolalo boo ma. 47 Wuru naa ba wiin sangan ma, koro ɔɔn wiri zu woro hɔn. Yezu sɔnnala mane ti sire zudo ma. 48 A n’a za da y’a kalanɔmanɛ yannɛ zu ta bare pangan mane wirɛ n’e tɛn. Kɔkiɛdo ma Yezu ɔɔn ba zu ma ne yaa y’a kalanɔmanɛ brɛ. A mane ti ne vetra ye na. 49 Nka y’a za zu ma wiin sangan ma, ye n’a giati d’a boo sɔɔn yɔɔ. Wɔn tɛ ye ɔɔn dutigɛ ne sɔngɔ 50 bare ye pepe yɔnnɔ mane ti a na. Ye mane kwan fɔn ne sma kuun ta. Wɔnna nɔɔ tala hɔn Yezu ɔɔn bɛre ye ta ɔn da: «Ka ka wora sige, a mɛ. Ka ka kwan ga.» 51 Wɔn timi a ɔɔn kɔ tangan kɔ lɔgɔ koro we hɔn. Pangan wɔ mane taa. A ta kalanɔmanɛ ɔɔn kaba fɔrɔna. 52 Bare wiinye kabakoda ɔɔn mane tɛ buro ta da na, ye kakiri mane dɛgɛ wɔn kɔrɔ ta tɔɔ na. 53 Yezu kɔ y’a kalanɔmanɛ zu kwire ɔn wiri lɔ ma Zenezarɛti na wola hɔn, ɔn y’a koro pɛrɛ wɛɛn. 54 Ye sa wɛ timi koro hɔn, wɔnna nɔɔ tala hɔn sma ɔɔn Yezu dɛ́gɛ tɔɔ. 55 Ye mane wɔnna wola wɔ pepe yara. Sma naa mɔɔ ye da Yezu ti wɔnna wɛɛn we, ye ɔɔn komatogaparere bii ye ta sianfrɛ ma, ne yaa kɔ lɔgɔ a brɛ. 56 Yezu mane yaa wiin wɛɛn pepe, kiregwagegwage hɔn kɔ kireslala hɔn kɔ lagakma brɛ, sma mane naa kɔ komatogaparere n’e tige wisoga hɔn, ne Yezu mɛ, y’a tɛ ye le a ta zogo danɔ ma dama. Wiinye kma ɔɔn mane le a ma, wɔnwɔ pepe mane kɛnɛ.
71 Fariziyɛn kɔ Tɛn na kma bɔɔ mane tuma Zeruzalɛmu ɔn naa ye nɛmɛ kwɛ Yezu brɛ. 2 Ye man’a za d’a ta kalanɔmanɛ zɔn kɔ ye sra na dɔɔn ye. Wɔn kɔrɔ ye ha ye sra waa wɔkara Ziwifu ta landa yiranɔn na ga. 3 Fariziyɛn kɔ Ziwifu ha mane zɔn ma ye sra waa fɔrɔna dɛn ye bɛma ta landa yiranɔn na ga. 4 Ye ɔɔn tuma tun hɔn, ye min dɛn ɔn sbɛ zɔn. Ye mane landazɛ na yaan ye ta wɔkara ye y’a mɛnɛfrɛ waa wiin nɛ kɔ sia kɔ zɔlɔ. 5 Fariziyɛn kɔ Tɛn na kma ɔɔn Yezu toga, ye wɔnnɔ na a ta kalanɔmanɛ ha dian ne gwerekma ta landada ta ga nka ye zɔn kɔ ye sra na dɔɔn ye. 6 Yezu ɔɔn da ye ma: «Izayi wiinye fanɛ yira ki daplabɛresma ye na, wɔn kayan fɔrɔna. A man’a sɛbɛ ɔn da, ye Wuro da, ye bɔ sma bɛ yi yirebɛ kɔ ye do dama. Nka ye ta giatɛ brɛ dɛrɛ ye na fɔrɔna. 7 Ye ye mɛ yirebɛ wiin nɛ, ye wɔn zanada. Ye ye sma kala kɔ sma ta da ɔn n’e ta wɔkara y’a fanɛ.» 8 Wɔn tɛ Yezu ɔɔn da ye ma: «Ka Wuro ta fanɛ to yɛ ɔn ne sma ta landa ɔɔn ta.» 9 Wɔn timi Yezu ye bere da ye ma: «Tɛnɔn ti ka ta ɔn maga Wuro ta fanɛ na wiin fa to ka ka tamɛ ta landa ta. 10 Moyizi da, ye be be tɔn kɔ be sie yirebɛ. Ye wiin te ɔɔn bɛredayaga yira ye tɔn kɔ ye sie ma, ye wɔnna te daga yɛɛ. 11 Nka ki da, ye wiin te ɔɔn da ye tɔn wɛlɛ ye sie ma, ye ye sbɛ n’e diɛma kɔ y’a frɛ wiinye, ye wɔnwɔ Wuro ye, 12 ye wɔnna te ha daga ye tɔn wɛlɛ ye sie diɛma titiri ga. 13 Yee ka Wuro domada yaga kɔ k’a landa. Ka wɔn nɛmɛ na yaan ye ta dazɛ hɔn mɛ.» 14 Wɔn timi Yezu ɔɔn zamɛ wiri ɔn da ye ma: «Ka bɔ da bɛ mɔɔ n’e kɔrɔ tɔɔ. 15 Wiin fa pepe ɔɔn kɔ sɔɔn kɔrɔ hɔn, wɔnna fa sii ha sbɛ n’a na te yanganmu ga. Nka wiin fa ɔɔn sa sɔɔn kɔrɔ hɔn, wɔn ɔɔn n’a na te yanganmu. [ 16 Turu ti wiin te ta mɔɔ na, wɔnna te daga mɔɔ.]» 17 Yezu tuma zamɛ brɛ ɔn fɔnɔ kɔ kɔɔn hɔn wiin sangan ma, a ta kalanɔmanɛ n’a toga wɔnna dakalo we kɔrɔ na. 18 A ɔɔn da ye ma: «Ki mɛ, ka ha wɔn kɔrɔ tɔɔ ga ra? Ka tɔɔ da wiin fa ɔɔn kɔ sɔɔn kɔrɔ hɔn, wɔn ha sbɛ n’a yanganmu ga. 19 Wɔn kɔ a tulu hɔn, a ha kɔ a kɔrɔ hɔn ga. Wɔn timi a yaa n’a kwalamasa.» Yezu a dɔrɔ kɔ wɔnna bɛreda wɔ ɔn da sɔɔn sbɛ nɛ zɔnfrɛ pepe zɔn. 20 A da ye ma, ye wiin fa ɔɔn sa sɔɔn kɔrɔ hɔn, wɔn ɔɔn sɔɔn yanganmu. 21 Wiinye ɔɔn sa sɔɔn kɔrɔ hɔn, wɔn giatɛyaga wiin ɔɔn sɔɔn ka mamada hɔn kɔ panɔfa hɔn kɔ sɔnyɛ hɔn kɔ kakaladatɛ hɔn kɔ yinnanayanfa hɔn kɔ sɔnvini hɔn kɔ zugoyagafa hɔn kɔ smatogayaga hɔn kɔ yɛrɛyirebɛfa hɔn kɔ kakiriduru hɔn. 23 Wɔnna dayaga wɔ pepe sa sɔɔn kɔrɔ ɔɔn hɔn. Wɔnwɔ ɔɔn n’a yanganmu. 24 Wɔn timi Yezu naa tuma wɛɛn ɔn yaa Tiregiamana hɔn. A yaa kɔ kɔɔn boo hɔn. A ha mane kia sɔɔn sii tɔɔ da ye ti wɛɛn ga, nka a ha sbɛ ye dɔɔn ga. 25 Ya boo naa n’a ta da mɔɔ, zini mane ti kɔ a ta nɛmɛdalo. Wɔnna ya we ɔɔn naa zi yoloko a wee. 26 Awe ya we mane samoro. A vɔrɔ Fenisigiamana hɔn Sirigiamana hɔn. A mane Yezu mɛ, y’a zini laga n’a wa y’a nɛmɛdalo hɔn. 27 Nka Yezu d’a ma: «Tɛ nimisala zɔnyingin dɛn. Bare sɔɔn daga nimisala ta zɔnfa bii n’a dra gwegeli ma ga.» 28 Ya we ɔɔn d’a ma: «Mɛ na te, wɔn tian nka wiinye gwegeli ɔɔn ti zɔndo hɔn, wɔnwɔ nimisala ta zɔnfrɛbɛgɛbɛgɛ zɔn.» 29 Wɔn tɛ Yezu ɔɔn d’a ma, ye wɔnna bɛreda ye na, y’a ye bere bige ye brɛ. Ye zini we sa wɛ a nɔ hɔn. 30 A ye bere bige ye brɛ ɔn yaa ye nɔ za, a ne sian sianfa ma, zini mane sa a hɔn. 31 Yezu sa Tiregiamana hɔn, ɔn dɔɔ fɔnɔ kire fun brɛ ɔn yaa Galileparogwaga do ma. 32 Sma bɔɔ mane naa a brɛ kɔ dungura boo wiin ɔɔn mane bɛre ne gun siɛsiɛ ga, ɔn n’a mɛ y’a ye soro dɛ a ma. 33 Wɔn tɛ Yezu n’a foga a sana ɔn ye sabɛ kɔ le zamɛ na. A ye slanɔma ka a tra hɔn, ɔn dibɛzio ta n’e le a niɔn ma. 34 Wɔn timi a ye zin duro, ɔn yunnu fuun ɔn da sɔɔn we ma: «Efata.» Wɔn kɔrɔ «kibɛ.» 35 Wɔnna nɔɔ tala hɔn sɔɔn we tra ɔɔn kibɛ, a nɛpere ɔɔn firi, a ne bɛre ne gun pasaa. 36 Yezu n’a yira na sigebɛ ye pepe ma, ye ye ka da ye wɔnna da wɔ nɔma yira sɔɔn sii ma ga. Nka a a sigebɛ ye ma wiin nɛ pepe, hali kɔ wɔn, yee ye yaa wɔnna da wɔ yira tata kɔ lɔgɔ yɛ. 37 Sma mane kaba ye na fɔrɔna ne kwa: «A ta tɛda pepe fɔrɔ. A tɛ dungurɛ ne mɔɔ, boboe ne bɛre.»
81 Wɔnna sangan we ma, zamɛ mane kwɛ Yezu brɛ. Zɔnfa ha mane ti ye ta ga. Yezu ɔɔn y’a kalanɔmanɛ wiri ɔn da ye ma: 2 «Bɔ zamɛ bɛ na makare ti mɛ hɔn. Sma n’e yin saa mɛ brɛ bɛɛ, ye ha zɔnfa sii zɔn ga. 3 Ma ɔɔn n’e to da ye bige wu na, ye fangan na wɛ, ye na bɛrɛ sogo ma. Bare ye na yaan ye tuma fɔn dɛrɛdo hɔn.» 4 A ta kalanɔmanɛ n’a toga, ye wee ye na zɔnfa za ɔn bɔ sma bɛ pepe yinginbɛ bo kibɛkolo be hɔn? 5 Yezu ɔɔn da ye ma: «Buro nɔma yɛrɛ ɔɔn ti ka ta?» Ye ɔɔn d’a ma, ye buru nɔma kopra. 6 Wɔn ɔɔn tɛ Yezu ɔɔn yira zamɛ ma, ye ye tangan. A ɔɔn wɔnna buro nɔma kopra wɔ bii ɔn baraka yira Wuro ma n’e yɔyɔ n’e pere y’a kalanɔmanɛ ma, ye wɔnwɔ n’e dinidini zamɛ ma. 7 Zɛmɛngɛn zɔgɔ bɔɔ mane ti ye ta mɛ. Yezu ɔɔn baraka yira Wuro ma wɔnwɔ ye na ɔn da y’a kalanɔmanɛ ma, ye ye wɔnwɔ dini ye ma mɛ. 8 Ye pepe mane zɔn yingin. Kalanɔmanɛ ɔɔn kotala yinna kopra paga zɔnfrɛsɛrɛ wɔ na. 9 Wɔnna sma wɔ mane sma sana naa (4,000) nɛmɛ wa. Wɔn timi Yezu n’e to ye ɔɔn yaa. 10 Wɔnna nɔɔ tala hɔn a kɔ y’a kalanɔmanɛ ɔɔn kɔ koro hɔn, ɔn yaa Dalamanutagiamana hɔn. 11 Fariziyɛn mane yaa dakwiɛro tumabɛ kɔ Yezu ɔn d’a ma, y’a bɔɔ kabakoda ta n’e dɔrɔ ye ma wiinye ɔɔn tuma wuro hɔn. Ye mane wɔn yira wiin fa to y’a foga a domada hɔn. 12 Yezu ɔɔn yun yire ɔn da ye ma: «Wɔnnɔ na basiɛ kma kabakoda kia zɛ na? Tian na, m’a yira n’a dɔrɔ ka ma da kabakoda sii ha na dɔre ka ma ga.» 13 Wɔn timi a ɔɔn tuma ye brɛ ɔn yaa kɔ koro hɔn, ɔn kwire zu kwiri. 14 Kalanɔmanɛ mane sanfire, ma zɔnfa bii ga. Foyi ha mane ti ye ta koro hɔn a ma tɛ burunɔ tala dama legelege ga. 15 Wɔn tɛ Yezu ɔɔn n’a yira n’a sigebɛ ye ma fɔrɔna ɔn da: «Ka ka yɛrɛ kɔrɔse Fariziyɛn kɔ Herode ta kwindie na.» 16 Kalanɔmanɛ wɔ ɔɔn ne kwa ye nɛmɛ ma, ye y’a tɛ ɔɔn ma buru bii ga, ye wɔn ye na a bɔɔ yira ye ma. 17 Ye mane wiin fa yira, Yezu naa wɔn mɔɔ, ɔn n’e toga da: «Wɔnnɔ na ka kwa ka nɛmɛ ma, ye buro ɔɔn ti ka ta ga? Kakiri ha ti ka ta ka ne da kɔrɔ tɔɔ dɛn ga ra? Ka kakiri dɛgɛ ra? 18 Yinna ti ka ta ka ne zɛ ga ra? Tra ti ka ta, ka mɔɔ ga ra? Da wɔɔ ka kakiri hɔn ga ra? 19 Ma buro nɔma koo yɔyɔ n’e pere sma sana koo (5,000) ma wiin sangan ma, kotala yinna yɛrɛ ka mane ɔɔn paga wɔnna buru wɔ sɛrɛ na?» Ye ɔɔn da, ye funpla. 20 Yezu ɔɔn da ye ma: «Ma buro nɔma kopra yɔyɔ n’a pere sma sana naa ma wiin sangan ma, kotala yinna yɛrɛ ka mane ɔɔn paga wɔnna buru wɔ sɛrɛ na?» Ye ɔɔn da, ye kopra. 21 Wɔn tɛ Yezu ɔɔn da ye ma: «Hali n’a kwɛ sma ma, ka mane sbɛ ne da kɔrɔ tɔɔ ga kɛ?» 22 Ye yaa wiri Bɛtesayidakuru hɔn, sma bɔɔ ɔɔn naa kɔ fuu boo Yezu brɛ n’a mɛ, y’a le a ma. 23 Yezu ɔɔn fuu we foga a soro ma ɔn yaa kɔ le kangire hɔn. Wɔn timi a ɔɔn dibɛzio ta a yinna ma ɔn ye sra dɛ a ma n’a toga, y’a sege ne zɛ ra? 24 Fuu we ɔɔn ye yinna koba ɔn da: «Ma sma za, ye ti wɔkara sɔrɔ nka ye yara.» 25 Yezu ɔɔn ye sra dɛ a yinna ma yɛ mɛ, a ɔɔn sege zɛ fɔrɔna, a mane kɛnɛ, ne frɛ pepe za n’e kìni. 26 Yezu n’a to a ɔɔn yaa ye brɛ. A mane d’a ma, y’a ka da ye kɔ kuru kɔrɔ hɔn ga. 27 Yezu kɔ y’a kalanɔmanɛ mane yaa kire na vetra ye brɛ piri ma wiinye ɔɔn ti Filipu ta kuru kiege ma Sezare. Ye mane ti sogo ma, Yezu ɔɔn y’a kalanɔmanɛ toga da: «Sma ta giatɛ ma, mɛ kɔ te?» 28 Ye ɔɔn d’a ma: «Bɔɔ da, ye be batizeta Zan. Bɔɔ da be Eli. Bɔɔ bere da mɛ, ye be Wuro ta daberebɛre na boo.» 29 Yezu ɔɔn bere n’e toga da: «Ki ɔɔn yo, ki da ma kɔ te?» Piyɛre ɔɔn d’a ma: «Be Wuro ta Dɛ́gɛwɛta.» 30 Wɔn tɛ Yezu ɔɔn n’a yira n’a sigebɛ ye ma, ye ye ka da ye ye nɔma yira sɔɔn sii ma ga. 31 Wɔn timi Yezu ɔɔn dutigɛ ne y’a kalanɔmanɛ kala ne kwa ye ma: « Sɔɔn Nɔ daga yannɛ fɔrɔna. Sɔnmlala kɔ salakawɛvɔre kɔ Tɛn na kma maga a hɔn. Ye na n’a yɛɛ. A na yin saa ta, wɔn timi a winni sa.» 32 A wɔn yira wɔn kìni ye ma. Wɔn tɛ Piyɛre ɔɔn n’a foga ye ɔɔn ye sabɛ sma na, a ne gwangwana a ma. 33 Nka Yezu taa ye bere ɔn y’a kalanɔmanɛ sege ɔn gwangwana Piyɛre ma ɔn da: «Be sabɛ ne na Sitanɛ. Bia giatɛ sma yi, a Wuro yi ga.» 34 Wɔn timi Yezu ɔɔn zamɛ kɔ y’a kalanɔmanɛ wiri ɔn da ye ma, ye wiin te ɔɔn ne kia dɔɔ yi ma, y’a na te daga maga ye yɛrɛ hɔn, ɔn ye na kwangwagasɔ bii ɔn sbɛ dɔɔ yi ma. 35 Ye bare wiin te ɔɔn ne kia ye ni kisi, a na bɔnɔ a hɔn. Ye nka wiin te ɔɔn bɔnɔ ye ni hɔn yi ɔnkɔ fanɛdia ye na, a na n’a gun. 36 Ye wɔnnɔ diniyan hɔn dangamu pepe ta gun ɔɔn fɔrɔ sɔɔn ma, a ɔɔn ne na bɔnɔ ye ni hɔn? 37 Ye wɔnnɔ ɔɔn tiye sɔɔn ne sbɛ n’a pere ye ni ye na? 38 Ye wiin te ɔɔn piri kɔ y’a da ɔnkɔ ye domada smakma yɔnnɔ na wiinye ɔɔn tele Wuro ma ga, a ma dayaga ye ɔɔn ta, ye Sɔɔn Nɔ ɔɔn na naa wiin sangan ma ye Tɔn ta yirebe hɔn kɔ y’a mɛlɛkɛ, y’a na piri kɔ wɔnna te ta da mɛ.
91 Yezu ye bere da ye ma yɛ mɛ: «Tian na, ma ye yira ka ma da wiinye kma ɔɔn ti bɛɛ, ye na bɔɔ ha na siri ma Wuro ta kolo na naa yi za kɔ sebe na yire yi ga.» 2 Yin konala wɔn timi Yezu ɔɔn Piyɛre kɔ Zake kɔ Zan foga ɔn yaa kɔ lɔgɔ tolo na kuro yi bɔɔ ma. A tinɔn mane katra ye yinna hɔn. 3 A ta zoga ne wɔlɔ ne kìni perepere. Sɔɔn sii ha ti lagakɔn ma wiin ɔɔn sbɛ ne fa kìnibɛ yee ga. 4 Wɔn timi wɔnna kalanɔmanɛ sma saa mane Eli kɔ Moyizi za, ye ne bɛre kɔ Yezu. 5 Wɔn tɛ Piyɛre ɔɔn bɛreda bii ɔn da Yezu ma: «Mɛ na te, kià bɛɛ wɔɔ debe ne dia rɛ. Ke na bugo nɔma saa pɛrɛ. Tala bi yi, tala Moyizi yi, bo tala Eli yi.» 6 A ha mane da bo y’a yirada ga bare awe kɔ bɔ kalanɔmanɛsɛrɛ mane kwan fɔrɔna. 7 Dabanɔ boo ɔɔn zii naa pi ye ma. Bɛrekɔn boo ɔɔn sa wɔnna dabanɔ we hɔn, ɔn da: «Bo n’a moronanɔ. Ka ne mɔɔ a ta.» 8 Wɔnna nɔɔ tala hɔn kalanɔmanɛ da ye sege ye kiege ma, ma sɔɔn sii za titiri a ma tɛ Yezu ga. 9 Ye tuma tolo we ma ne zii, Yezu n’e yira n’e sigebɛ ye ma, ye ye wiinye da za, ye ye ka da ye wɔnwɔ yira sɔɔn sii ma ga, fɔn Sɔɔn Nɔ ɔɔn siri ɔn winni sa sara yɔ wiin sangan ma. 10 Ye man’a domada mɔɔ nka ye man’e nɛmɛ toga ne kwa, ye ɔn winni sa sara yɔ, wɔnnɔ ɔɔn wɔn kɔrɔ? 11 Wɔn timi ye ɔɔn Yezu toga, ye wɔnnɔ na Tɛn na kma da, ye Eli daga pia naa dɛn? 12 A ɔɔn da ye ma, ye Eli daga pia naa dɛn ɔn naa frɛ pepe tɛtɛrɛ. Ye nka wɔnnɔ na a sɛbɛ Wuro ta sɛbɛ hɔn, ye Sɔɔn Nɔ daga yannɛ fɔrɔna, ye ye na maga a hɔn? 13 A ye bere da ye ma yɛ mɛ, ye y’a yira n’a dɔrɔ ye ma da Eli naa wɛ, ye sma n’a ta ye yɛrɛ dungo na tɛnɔn na, wɔkara ye sɛbɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn a ta da na wiin nɛ. 14 Ye ye bere naa bɔ kalanɔmanɛsɛrɛ brɛ wiin sangan ma, ɔn naa n’e za, zamɛ na yaan ye n’e kori. Tɛn na kma mane ti dakwiɛro hɔn kɔ lɔgɔ. 15 Sma naa Yezu za wiin sangan ma, ne kaba. Ye mane tɔngɔn yaa a brɛ. 16 Yezu ɔɔn y’a kalanɔmanɛ toga, ye wee da na dakwiɛro hɔn ye mane ti? 17 Zamɛ na sɔnnala ɔɔn d’a ma: «Mɛ na te, zinibobo ti kɔ ne nɔ. Wɔn ye na mɛ naa kɔ le be brɛ. 18 Zini we tɛ tuma a ma wiin sangan ma, a a bii n’a dra, a dibɛzio ne kungo ne sa. A n’e yinni wiin. A kɔn pepe kwangwiɛ. Mɛ naa bia kalanɔmanɛ mɛ da ye zini we laga n’a wa a hɔn nka ye ma sbɛ ga.» 19 Yezu ɔɔn da ye ma: «Yɔnmabe ti ki wiinye dogore hɔn ga, ma daga wɔɔ ka brɛ fɔn yaa wiri wee wagati ma? Ma daga k’a da sɔmna fɔn yaa wiri wee wagati ma?» Wɔn timi a ɔɔn da, ye ye naa kɔ wɔnna nɔ we. 20 Ye ɔɔn naa kɔ lege a brɛ. Zini we naa Yezu za wiin sangan ma, ɔn nimisalo we smabɛ fɔrɔna n’a bii n’a bɛrɛ, a ne pilemile, a dibɛzio ne kungo ne sa. 21 Yezu ɔɔn nɔ we tɔn toga, ye wee sangan ma zini we nɔɔ we foga? Tɔn we ɔɔn da, ye n’a bii fɔn a na bibiyesangan ma. 22 Ye kanyinnayan na ye zini we man’a dra togo hɔn kɔ zu hɔn wiin fa to a a yɛɛ. «Nka ma be mɛ be ɔɔn ne sbɛ, be ne makare sege ɔn fɔrɔ ne ma.» 23 Yezu ɔɔn d’a ma: «Be da, ma ɔɔn ne sbɛ. Yɔnmabe ti wiin te pepe hɔn, da pepe sbɛ ne tɛ a ma.» 24 Wɔnna nɔɔ tala hɔn nimisalo we tɔn ɔɔn sɔngɔ da: «Yɔnmabe ti ne hɔn. Ne diɛma ɔn tɛ yɔnmabe kɔ ne hɔn.» 25 Yezu naa n’a za da zamɛ yiri ne naa ye brɛ. A ɔɔn sarekiɛ zini we ma da: «Zinibobo, m’a yira n’a dɔrɔ be ma da be sa bo nimisalo be hɔn. Ka da be bere ne kɔ a hɔn titiri abada ga.» 26 Zini we ɔɔn sɔngɔ yuu ɔn nimisalo we smabɛ fɔrɔna ɔn sa a hɔn. Nimisalo we mane tɛ wɔkara soro fɔn sma na yaan ye ɔɔn da, y’a siri. 27 Nka Yezu mane nimisalo we soro foga n’a tumabɛ, a ɔɔn tuma taa. 28 Yezu naa kɔ kɔɔn hɔn wiin sangan ma kɔ y’a kalanɔmanɛ, ye n’a toga, ye wɔnnɔ na yiwɔ ha sbɛ wɔnna zini we laga n’a wa nimisalo we hɔn ga? 29 Yezu ɔɔn da y’a ma tɛ wuromɛ baraka hɔn ga, bo zini be nɛmɛ ha sbɛ ne sa ga. 30 Ye naa tuma wɛɛn ɔn Galilegiamana kwire. A ha mane kia sma ye tido tɔɔ ga. Bare a mane y’a kalanɔmanɛ kala. A mane da ye ma: «Sɔɔn Nɔ na kɔ sma sra hɔn. Wɔnwɔ n’a yɛɛ. Yin saaro kɔɔ, a na winni sa.» 32 Nka kalanɔmanɛ wɔ mane wɔnna bɛreda wɔ kɔrɔ tɔɔ ga. Ye mane kwan kɔ a ta toga. 33 Ye naa yaa wiri Kapɛrenawɔmu, ɔn kɔ kɔɔn hɔn wiin sangan ma, Yezu ɔɔn y’a kalanɔmanɛ toga da: «Wee dakwiɛro sii hɔn ka mane ti sogo ma?» 34 Ye ɔɔn bɔɔ, ma sbɛ fa yira ga, bare ye man’e nɛmɛ dakwiɛ sogo ma, ye kɔte ɔɔn fan yi ye pepe hɔn. 35 Wɔn tɛ Yezu ɔɔn zii tangan ɔn kalanɔmanɛ funpla wɔ wiri ɔn da ye ma: «Wiin te ɔɔn ne kia tɛ zɛngɛnte na, a na te daga tɛ ka pepe na timite kɔ ka pepe ta baratɛta na.» 36 Wɔn timi a ɔɔn nimisalo boo foga n’a tabɛ ye woro hɔn, ɔn n’a bii n’a kiu ye kwakwalo hɔn, ɔn da ye ma: 37 «Wiin te ɔɔn bo nimisalo be nɛmɛ foga fɔrɔna, wɔnna te mɛ ɔɔn foga. Wiin te ɔɔn mɛ foga, a ha mɛ a ɔɔn foga ga, nka a mɛ na fanɛta ɔɔn foga.» 38 Zan ɔɔn da Yezu ma: «Mɛ na te, mɛ́ sɔɔn boo za, a ne zini laga n’e wa sma hɔn kɔ be togo. Mɛ́ ne kia n’a laga ye na bare a ha ke na boo ga.» 39 Yezu ɔɔn da ye ma, ye ye k’a laga ga. Ye sɔɔn sii ha sbɛ ne kabako da ta kɔ yi togo ɔn ye bere yi dayagabɛre wɔnna nɔɔ hɔn ga. 40 Wiin te ɔɔn ke zugu ga, wɔn ke nii. 41 Wiin te ɔɔn kobalayɔnnɔ tala na zio pere ka ma, ka n’e mɛnɛ bare ka Krista ye, wɔnna te ha na pna wɔnna yirebe we hɔn ga. 42 Yezu ye bere da ye ma, ye wiinye nimisala ɔɔn yɔɔn yi ma, ye wiin te pepe ɔɔn wɔnwɔ na sɔnnala firebɛ, ye dɔgɔnɔgwaga ta pɛrɛ wɔnna te mogo hɔn n’a dra yɛngɛnzu hɔn, wɔn fɔn yi a na te ma. 43 A ɔɔn ma be soro ɔɔn be ka kakiɛ hɔn, be a sɔɔ. Be na sra tala yi ta kɔ wɛbareyani hɔn, wɔn fɔn be na sra pla yi ta kɔ giaganɔma hɔn, togo ha dibɛ wiin wɛɛn ga. [ 44 Wiinye tɔntɔna ɔɔn sɔɔn kɔn yaga, wɔnwɔ ti yeyɛ, mane siri ga. Wiin togo ɔɔn ti yeyɛ, wɔn mane dibe abada mɛ ga.] 45 A ɔɔn ma be kaan ɔɔn be ka kakiɛ hɔn, be a sɔɔ. Be na kantala yi ta kɔ wɛbareyani hɔn, wɔn fɔn kɔ bia kɔ giaganɔma kɔ be kaɛn pla pepe. [ 46 Wiinye tɔntɔna ɔɔn sɔɔn kɔn yaga, wɔnwɔ ti yeyɛ, mane siri ga. Wiin togo ɔɔn ti yeyɛ, wɔn mane dibe abada mɛ ga.] 47 A ɔɔn ma be yɔnnɔ ɔɔn be ka kakiɛ hɔn, be a legere n’a dra. Be na yinna tala yi kɔ Wuro ta kolo hɔn, wɔn fɔn kɔ bia kɔ giaganɔma hɔn kɔ be yinna pla pepe. 48 Wiinye tɔntɔna ɔɔn sɔɔn kɔn yaga, wɔnwɔ ti yeyɛ, mane siri ga. Wiin togo ɔɔn ti yeyɛ, wɔn mane dibe abada mɛ ga. 49 Bare togo na sma pepe kìnibɛ wɔkara yin salakawɛfrɛ kìnibɛ wiin nɛ. 50 Yin fa na fɔrɔ yi nka a hɔn diaro ɔɔn wɛ, wɔnnɔ be n’a diabɛ kɔ ɔɔn yɛ? Ka yin ka ka yɛrɛ hɔn wiin fa to siara wɔɔ ki kɔ ka nɛmɛ yɔ.
101 Yezu naa tuma wɛɛn ɔn yaa Zudegiamana hɔn, ɔn dɔɔ kwire Zurudɛnkukwiri ma. Zamɛ mane naa ye nɛmɛ kwɛ a brɛ yɛ mɛ. A n’e kala wɔkara a mane daro ne tɛ wiin nɛ. 2 Fariziyɛn bɔɔ mane naa a brɛ wiin fa to y’a foga a domada hɔn. Ye man’a toga, ye y’a Tɛn dian sɔɔn y’a ya ta yanma yaga ra? 3 Yezu n’e toga mɛ ɔn da: «Wee fanɛ Moyizi ɔɔn yira ka ma?» 4 Ye ɔɔn da: «Moyizi da, ye sɔɔn sbɛ ne yanmayagasɛbɛ ta n’e pere ya ma n’a laga.» 5 Yezu ɔɔn da ye ma: «Moyizi wɔnna fanɛ wɔ sɛbɛ n’e pere ka ma k’a worasigenɔmayɔ ɔɔn ye na. 6 Nka dubisangan ma Wuro frɛ pepe dan wiin sangan ma a ye dan sin kɔ ya. Wɔn ye na ye sɛbɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, 7 ye wɔn ye na sin na ye tɔn kɔ ye sie to ɔn malo y’a ya ma. 8 Ye pepe sma pla kwɛ tɛ komavere tala. Ye tɛ yee, ye sma pla titiri ga nka ye pepe kwɛ tɛ komavere tala. 9 Wuro wiin fa kwɛ nɛmɛ ma, sɔɔn sii ka da ye wɔn dɛ́gɛ nɛmɛ na ga.» 10 Ye naa kɔ kɔɔn hɔn wiin sangan ma, kalanɔmanɛ ɔɔn Yezu toga yɛ mɛ yanmayaga da na. 11 A ɔɔn da ye ma: «Wiin sɔɔn pepe ɔɔn y’a ya laga ɔn yaza yɔn, wɔnna te vunafa ta y’a gwereya brɛ piri ma. 12 Yee mɛ, wiin ya ɔɔn sa ye bangan ta ɔn yaa yɔn sɔnza ta, wɔn vunafa ta mɛ.» 13 Sma mane naa Yezu brɛ kɔ nimisala bɔɔ wiin fa to a le ye ma nka a ta kalanɔmanɛ mane gwangwana ye ma. 14 Yezu naa n’e za wiin sangan ma, ye ma dia a ma ga. A ɔɔn da kalanɔmanɛ wɔ ma: «Ka nimisala to ye naa ne brɛ ka ka sɔɔ ye ma ga, bare wiinye kma ɔɔn ti wɔkara nimisala, Wuro ta kolo wɔnwɔ yi. 15 Tian na, ma ye yira ka ma da wiin te ma Wuro ta kolo foga wɔkara nimisalo ga, wɔnna te na kɔ a hɔn abada ga.» 16 Wɔn timi a ɔɔn nimisala bii n’e kiu ye kwakwala hɔn, ɔn ye sra dɛdɛ ye pepe ma tala tala ɔn duba ta ye ma. 17 Yezu mane ti sogo ma ne yaa, sɔɔn boo ɔɔn tɔngɔn naa yoloko a wee ɔn n’a toga da: «Mɛ na te fɔrɔ, wɔnnɔ ma daga ɔɔn ta ɔn sbɛ wɛbareyani gun?» 18 Yezu ɔɔn d’a ma: «Wɔnnɔ na be ne wiri da fɔrɔ yi? Sɔnfɔrɔ sii ha tiye ga a ma tɛ Wuro sɔnnala dama. 19 Wiinye fanɛ ɔɔn yira, ye be ka sɔɔn yɛɛ ga, ye be ka vunafa ta ga, ye be ka kimi ga, ye be ka siɛrɛyagabe ta ga, ye be ka sɔɔn diɛbɛ ga, ye be be tɔn kɔ be sie yirebɛ, be wɔnwɔ tɔɔ.» 20 Sɔɔn we ɔɔn d’a ma: «Mɛ na te, mɛ kwa wɔnna fanɛ wɔ pepe ma n’a bii ne na nimisalasangan ma.» 21 Yezu n’a sege, a da ɔɔn dia a ma, a ɔɔn d’a ma: «Fa tala wɔɔ be na yɛ. Yaa be soro hɔn frɛ pepe zabire ɔn na n’e gwana pepe pere durukma ma, be na naforo na yaan yi gun wuro hɔn. Wɔn timi be naa dɔɔ ne ma.» 22 Sɔɔn we zin na mane sini wɔnna bɛreda wɔ na. A nina na ban yi ɔɔn fɔnɔ yaa bare a mane naforotegwaga. 23 Yezu naa y’a kalanɔmanɛ segesege ye kiege ma ɔn da ye ma, ye naforote ta kɔ Wuro ta kolo hɔn na sige rɛ. 24 Wɔnna bɛreda wɔ mane kalanɔmanɛ wɔ kabakoya fɔrɔna nka Yezu ye bere da ye ma yɛ mɛ: «Mɛ nɔmanɛ, Wuro ta kolo hɔn kɔ na sige fɔrɔna. 25 Naforote ta kɔ Wuro ta kolo hɔn sige yi yɔngɔnma ta kɔ ma misane na wuru hɔn.» 26 Kalanɔmanɛ kaba wɔnna bɛreda na yɛ mɛ fɔrɔna n’e nɛmɛ toga ne kwa: «Awale a ɔɔn ma yee, kɔ te ɔɔn sbɛ ne kisi?» 27 Yezu n’e sege ɔn da ye ma: «Sma sbɛ ne wiinye da ta ga, Wuro wɔnwɔ ta bare a bana foyi tala boo ma ga.» 28 Wɔn tɛ Piyɛre ɔɔn d’a ma: «Sege rɛ, mɛ́ mià frɛ pepe to ɔn dɔɔ be ma.» 29 Yezu ɔɔn d’a ma: «Tian na, ma ye yira ka ma da wiin te pepe ɔɔn y’a kɔɔn to yɛ wɛlɛ ye piare kɔ ye vɔre wɛlɛ y’a ligeyàra wɛlɛ ye sie wɛlɛ ye tɔn wɛlɛ ye nɔmanɛ wɛlɛ y’a lɔ mɛ ye na kɔ fanɛdia ye na, wɔnna te na wɔnwɔ nɛmɛ na zɔlo (100) zɔlo gun bo diniyan be hɔn. A na te na kɔan kɔ vɔre kɔ piare kɔ ligeyàra kɔ sieri kɔ nɔmanɛ kɔ laga gun, ɔn yannɛ gun mɛ. A na te bere ne na wɛbareyani gun sɛn mɛ. 31 Nka zɛngɛnkma na yaan ye na tɛ timikma na. Timikma na yaan ye ne na tɛ zɛngɛnkma na.» 32 Yezu mane ti y’a kalanɔmanɛ zin hɔn, ye ne yaa Zeruzalɛmu. Kuun mane kalanɔmanɛ wɔ foga, ye yakwɛre ne kwan mɛ. Yezu ɔɔn y’a kalanɔmanɛ sma funpla wɔ foga ye sana. Wiinye da ɔɔn mane na tɛ wɔnna wagati we ma, a ɔɔn dutigɛ ne wɔn yira ye ma. 33 A mane da ye ma: «Bo ke ti ne yaa Zeruzalɛmu. Sɔɔn Nɔ naa yaa kɔ salakawɛvɔre kɔ Tɛn na kma sra hɔn yeyɛ, wɔnwɔ n’a zarake, y’a daga yɛɛ, n’a ka sisma sra hɔn. 34 Wɔnwɔ na n’a zi ɔn dibɛzio tibɛ ne ka a ma ɔn n’a vaan kɔ gwelekamɛ ɔn n’a yɛɛ. Yin saaro kɔɔ, a na winni sa.» 35 Wɔn timi Zebede nɔmanɛ Zake kɔ Zan ɔɔn ye dɔbɛ Yezu na ɔn d’a ma: «Mɛ na te, mɛ́ wiin fa mɛ be ta, mɛ́ kia be wɔn ta mɛ́ ma.» 36 Yezu n’e toga, ye wɔnnɔ ye kia ye ɔɔn ta ye ma? 37 Ye ɔɔn d’a ma: «Be ɔɔn kɔ bia kolo na yirebe hɔn wiin sangan ma, be tɛ mɛ́ na sɔnnala tangan be digesoro ma, bo sɔnnala tangan be ninagan ma.» 38 Nka Yezu da ye ma: «Ka wiin fa mɛ, k’a tɔɔ ga. Ye na ne batize wiin nɛ, ka na sbɛ wɔn nɛmɛ sɔmna ra?» 39 Ye ɔɔn d’a ma, ye ye na sbɛ. Yezu ɔɔn da ye ma: «Ma na wiinye yannɛ ta, ka na sbɛ n’e nɛmɛ ta. Ma na wiinye yannɛ kubɛ, ka ne na sbɛ wɔnwɔ nɛmɛ kubɛ mɛ. 40 Nka ɔn tangan ne digesoro kɔ ne ninagan ma, wɔn mia da ga. Wuro wɔnna bii hɔn tɛtɛrɛ wiinye kma ma, wɔnwɔ ma ye na pere.» 41 Bɔ kalanɔmanɛsɛrɛ sma fun wɔ wɔnna bɛreda wɔ mɔɔ wiin sangan ma, ye wora ɔɔn ba Zake kɔ Zan ta. 42 Wɔn tɛ Yezu ɔɔn n’e pepe wiri ɔn da ye ma: «Ka tɔɔ da wiinye kma ɔɔn giati zamɛ wɔnnakma, ye ti wiinye kma wɔɔn na kɔ ye ta smayeye n’e ta fanganmabe na kiu ka ye ma. 43 Nka wɔn nɛmɛ daga tɛ na ki yɔ ga. Wiin te ɔɔn ne kia tɛ sɔngwaga na, a daga tɛ k’a baratɛta na. 44 Wiin te ɔɔn ne kia tɛ zɛngɛnte na, wɔn tɛ bɔ sɛrɛ ta tere na. 45 Sɔɔn Nɔ yɛrɛ naa wiin fa to sma n’a mako fɔrɔ ga. A naa sma mako ɔɔn fɔrɔ na ɔn ye yɛrɛ ni pere sma na yaan ye na ku na.» 46 Ye mane yaa wiri Zeriko. Yezu kɔ y’a kalanɔmanɛ kɔ zamɛ na yaan ye ne ti sa hɔn kuru we hɔn. Fuu boo mane tangan sogodo ma ne mɛ. A mane Time nɔ Baretime. 47 A naa mɔɔ wiin sangan ma ye d’a Nazarɛtisɔn Yezu ɔɔn ti ne fɔnɔ, a ɔɔn sɔngɔ da: «Davidi timite Yezu, makare ne ma.» 48 Sma mane sare a ma, y’a bɔɔ, nka a mane fa kwɛ y’a sɔngɔro ma ne kwa: «Davidi timite, makare ne ma.» 49 Yezu ɔɔn taa, ye y’a wiri. Ye ɔɔn n’a wiri ɔn d’a ma, y’a ye woro sige ɔn tuma na, ye Yezu ti n’a wiri. 50 Wɔn tɛ a ɔɔn y’a zogwaga dra ɔn tuma tige ɔn ye dɔbɛ Yezu na. 51 Yezu n’a toga, ye wɔnnɔ a kia ye ɔɔn t’a ma? A ɔɔn d’a ma: «Mɛ na te, ma kia be tɛ ma bere sege zɛ yɛ.» 52 Yezu ɔɔn d’a ma: «Yaa, bia yɔnmabe be kisi.» Wɔnna nɔɔ tala hɔn a ɔɔn sege zɛ ɔn ne dɔɔ Yezu ma a yada hɔn.
111 Ye yaa vetra Zeruzalɛmu na, Bɛtifazekuru kɔ Betanikuru brɛ, ɔn wiri Olivutolo ma wiin sangan ma, Yezu ɔɔn y’a kalanɔmanɛ na sma pla fanɛ ye zin 2 ɔn da ye ma: «Wiin kuru be ɔɔn saa ke zin, ka yaa yeyɛ. Ka ne ti kɔ hɔn a hɔn, ka na samarenɔ boo za pɛrɛ yeyɛ, sɔɔn sii ha bazɛ a ma dɛn ga. K’a firi ɔn naa kɔ lege. 3 Sɔɔn ɔɔn ka toga, ye wee k’a firi ne yaa kɔ lege? Ka d’a ma, ye Matigi mako ɔɔn sa a hɔn, y’a na bere n’a fanɛ ye ma basiɛ be yɛ o.» 4 Ye yaa samarenɔ we za, a ne pɛrɛ wisogo hɔn, ne ti a firi hɔn. 5 Wiinye kma ɔɔn mane ti yeyɛ, wɔnwɔ na boo n’e toga, ye wɔnnɔ na ye ti n’a firi? 6 Yezu mane wiin fa yira ye ma, ye ɔɔn wɔn yira ye ma. Wɔnna sma wɔ ɔɔn n’e to ye ɔɔn yaa kɔ samarenɔ we. 7 Ye yaa wiri Yezu brɛ, ɔn y’a zoga dɛ samarenɔ we ma, Yezu ɔɔn ba tangan a ma. 8 Sma na yaan ye mane y’a zoga yire sogo ma. Bɔɔ ne sɔdazugo yɔɔ laga hɔn n’e yire. 9 Wiinye kma ɔɔn mane ti Yezu zin kɔ wiinye ɔɔn mane dɔɔ a timi, wɔnwɔ mane sɔngɔ ne kwa: «Yirebe tɛ Wuro ma. Wiin te ɔɔn naa Matigi togo na, Wuro siara ta wɔnna te ma. 10 Ke tɔn Davidi ta fanganmabe wiin ɔɔn na ne tiye suu, Wuro tɛ a siara ta a ma. Yirebe tɛ Wuro ma wuro hɔn.» 11 Yezu naa kɔ Zeruzalɛmu ɔn fɔnɔ yaa Wuro ta kɔɔn hɔn, ɔn n’a kiɛgɛ pepe sege mini kɔ lɔgɔ. Sin mane tini wɛ, wɔn tɛ a kɔ y’a kalanɔmanɛ sma funpla ɔɔn sa yaa Betani. 12 Wɔnna winnisin ye ne ti sa hɔn Betani, wu ɔɔn Yezu foga. 13 A mane ti dɛrɛ do hɔn, ɔn kafɔnɔ boo za, dazugo ne ti a ma. A yaa sege a ma, ye ye na boo nɔ za a ma ra. Nka a yaa wiri sɔnɔ we brɛ wiin sangan ma, ɔn ma foyi za a ma dazugo timi ga. Bare kafɔnɔ vɔrɔsangan mane wiri dɛn ga. 14 Wɔn tɛ Yezu ɔɔn da wɔnna kafɔnɔ we ma, y’a nɔmanɛ tɛ ye ka kɔ sɔɔn sii do hɔn titiri melemele ga. A ta kalanɔmanɛ ɔɔn n’e mɔɔ. 15 Wɔn timi ye ɔɔn yaa wiri Zeruzalɛmu. Yezu kɔ Wuro ta kɔɔn hɔn, wiinye kma ɔɔn mane frɛzabire kɔ wiinye ɔɔn mane frɛtɛrɛ yeyɛ, a ɔɔn dutigɛ n’e laga n’e sabɛ. A mane gwanakatrasma ta tabale kɔ zɛnɛyalazabiresma ta kwara yɛn n’e dra. 16 A ma dian sɔɔn sii bie bii ɔn dɔɔ fɔnɔ Wuro ta kɔɔn hɔn ga. 17 Wɔn timi a ɔɔn sma kala ɔn da: «Ye sɛbɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye sma na n’a kɔɔn wiri da sisma pepe ta wuromɛkɔn. Nka ki n’a ta pana ta wɔdo na.» 18 Salakawɛvɔre kɔ Tɛn na kma wɔn mɔɔ suu, ɔn ne tɛnɔn kia wiin fa to y’a yɛɛ. Ye mane kwan a na bare a ta kala mane zamɛ pepe kabakoya. 19 Lii naa ba wiin sangan ma, Yezu kɔ y’a kalanɔmanɛ ɔɔn sa kuru kɔrɔ hɔn. 20 Wɔnna winnisin kikima tiin ye ne ti fɔnɔ hɔn sogo ma, ɔn kafɔnɔ we za a ɔɔn kwiɛ fɔn zii ye sile hɔn. 21 Wiinye da ɔɔn mane tɛ, Piyɛre kakiri ɔɔn tugo kɔ wɔnwɔ. A ɔɔn da Yezu ma: «Mɛ na ta sege rɛ, be wiin kafɔnɔ we voda, a kwiɛ.» 22 Yezu ɔɔn da y’a kalanɔmanɛ ma: «Ka yɔɔn Wuro ma. 23 Ka na wiin ɔɔn da bo tolo be ma, y’a tuma ye tido hɔn ɔn yaa bɛrɛ yɛngɛnzu hɔn, a na te ɔɔn ma ye yira ne sigi ga, a wiin fa yira a ɔɔn ne yɔɔn ye ma ɔn tɔɔ da ye sbɛ ne tɛ, yee ye na tɛ a na te ta. 24 Wɔn ye na ma da ka ma, da ka ɔɔn ne Wuro mɛ wiin fa ye na pepe, ka yɔɔn ye ma ɔn tɔɔ da k’a gun. Ka bere ne na n’a gun mɛ. 25 Ka ɔɔn tuma taa Wuro mɛ na, boo fa ɔɔn ne ti ka yɔ kɔ boo sɔnza, ka yafa wɔn ma dɛn wiin fa to ka Tɔn wiin ɔɔn ti wuro hɔn, wɔn k’a kakiɛ yafa ka ma mɛ. [ 26 Ka ma yafa ka nɛmɛ ma ga, ka Tɔn wiin ɔɔn ti wuro hɔn, wɔn na yafa ka ma mɛ ga.]» 27 Ye naa bere yaa Zeruzalɛmu yɛ mɛ, Yezu ne yarayara Wuro ta kɔɔn hɔn, salakawɛvɔre kɔ Tɛn na kma kɔ sɔnmlala ɔɔn yaa n’a gun. 28 Ye man’a toga da: «Wɔnnɔ na be bɔ da ta? Kɔ te ɔɔn n’e na sogo pere be ma?» 29 Yezu ɔɔn da ye ma: «Mɛ ki toga fa tala na mɛ. Ka ɔɔn wɔn yira ne ma, ma da wɔ na tɛsogo gun wiin wɛɛn, ma na wɔn yira ka ma. 30 Kɔ te ɔɔn Zan fanɛ, y’a sma batize? Wuro ra, taa sma? Ka yira ne ma.» 31 Ye ɔɔn dutigɛ ne kakiri pere ye nɛmɛ ma ne kwa: «Ke ɔɔn da Wuro ɔɔn n’a fanɛ, a na ke toga, ye wɔnnɔ ɔɔn tɛ ke ɔɔn ma yɔɔn a ma ga? 32 Nka ke ɔɔn da sma ɔɔn n’a fanɛ. . .» [Ye mane kwan zamɛ na bare sma pepe mane giati ne kwa, ye Zan Wuro ta daberebɛta yɛrɛworo.] 33 Wɔn tɛ ye ɔɔn da Yezu ma, ye yiwɔ tɔɔ ga. Yezu ɔɔn da ye ma mɛ: «Awale mɛ ye na tɛsogo gun wiin te ta, ma na wɔn yira ka ma mɛ ga.»
121 Wɔn timi Yezu ɔɔn dakalo boo yira ye ma ɔn da: «Sɔɔn boo mane erezɛnkoro wa, ɔn luu tɔgɔ n’a kori ɔn erezɛnyɔgewuru sɛn ɔn yɛrekɔn na kuro yi tɔgɔ yeyɛ. Wɔn timi a ɔɔn lɔ we kalfa bɔɔ baratɛre ma wiinye ɔɔn erezɛn na da yɔnnɔ tɔɔ, ɔn yaa kuru hɔn. 2 Erezɛnnɔmanɛ prasangan naa wiri, a ɔɔn y’a baratɛta boo fanɛ ɔn d’a yaa wɔnna lagasɔnsma wɔ brɛ ɔn ye nii na erezɛnnɔmanɛ tɔɔ ye ta. 3 Nka sma wɔ mane wɔnna baratɛta we foga n’a vuro ɔn n’a to a ɔɔn yaa srakoba. 4 Wɔn tɛ lɔ na te ɔɔn baratɛtaza fanɛ. Ye ɔɔn wɔn vini ɔn n’a vuro n’a ba fɔrɔna. 5 Lɔ we na te ɔɔn ye bere boo za yi fanɛ yɛ mɛ. Ye ɔɔn wɔn yɛɛ. Yee ye mane fanɛsma na yaan ye ta yɛ mɛ, ɔn bɔɔ vuro, ɔn bɔɔ yɛɛ. 6 Nɔ sɔnnala legelege boo mane ti wɔnna lɔte we ta, n’a ta moronanɔ. Lɛloma a ɔɔn wɔn fanɛ n’a giati da ye na kiu ka wɔn ma fɔrɔna. 7 Nka lagasɔnsma wɔ mane da ye nɛmɛ ma, ye bo nɔ be ɔɔn kɔrɔzɔnta we. Ye ye tɛ y’a yɛɛ ɔn kɔrɔ wɔ gun. 8 Wɔn tɛ ye ɔɔn nɔ we foga n’a yɛɛ, n’a na soro bii n’a dra lɔ we timi. 9 Awale wɔnnɔ erezɛnkoro na te na wɔn ta han? A na wɔnna lagasɔnsma wɔ pepe yɛɛ ɔn erezɛnkoro we kalfa smazɛ ma. 10 Tian na, ka ye kala Wuro domada na sɛbɛ hɔn ga ra? Ye kɔntɔgɔsma mane maga wiin dɔgɔnɔ hɔn, wɔn bere naa tɛ lologo hɔn dɔgɔnɔ na. 11 Wɔn Matigi ta tɛda. Wɔn tɛ kabakoda na ke yinna hɔn.» 12 Ziwifu na zɛngɛnkma mane tɔɔ da yiwɔ ye na Yezu wɔnna dakalo we yira. Wɔn ye na ye mane dɛndɛnmada kia ɔn n’a foga. Nka ye mane kwan zamɛ na. Wɔn ɔɔn tɛ ye n’a to yɛ ɔn yaa. 13 Ye mane Fariziyɛn bɔɔ kɔ Herodekma bɔɔ fanɛ Yezu brɛ wiin fa to ye yaa n’a toga n’a foga a domada hɔn. 14 Ye mane naa d’a ma: «Mɛ na te mɛ́ tɔɔ da be tian yira. Be kwan sma na ga. Be sɔɔn dɛ́gɛ sɔɔn na mɛ ga. Be sma kala kɔ Wuro ta tian kɔ a ta sogo na da, ke daga ne dɔɔ wiin ma. Awale yira ke ma wa, kià tɛn yirado ma ke daga lanpo sara Sezare ma ra, taa nɛ?» 15 Nka Yezu man’e kɔrɔ hɔn giatɛ tɔɔ. Wɔn tɛ a ɔɔn da ye ma: «Wɔnnɔ na ka naa ne ne do hɔn mɔɔ? Ka na boo gwana pere ne ma bɛɛ ma sege.» 16 Ye ɔɔn boo dɔrɔ a ma. A ɔɔn n’e toga da: «Kɔ te gia kɔ kɔ te togo ɔɔn ti a ma?» Ye ɔɔn d’a ma, ye ye Sezare ye. 17 Wɔn tɛ Yezu ɔɔn da ye ma: «A ɔɔn ma yee, ka Sezare nii pere Sezare ma, ɔn Wuro nii na ye pere Wuro ma.» Ye mane kabakoya a ta bɛreda na fɔrɔna. 18 Saduseyɛn wiinye ɔɔn mane kwa, ye sara ta winni tian ga, ye na bɔɔ mane naa Yezu gun n’a toga ɔn da: 19 «Mɛ́ na te, Moyizi bo Tɛn be sɛbɛ n’a tigɛ mɛ́ ma ɔn da, ye sɔɔn na plalo ɔɔn siri, ma nɔ gun y’a ya ma ga, y’a sienɔ daga wɔnna ya we yɔn wiin fa to timikma gun sirita we ma. 20 Awale, tɔnnɔma sma kopra bɔɔ mane tiye. Ye na pra yi ɔɔn ya yɔn, wɔn siri, ma nɔ gun ga. 21 A na plalo ɔɔn wɔnna ya we yɔn, ɔn siri ma nɔ gun ga. Ye na saaro ɔɔn tɛ yee yɛ mɛ. 22 Ye pepe sma kopra mane wɔnna ya we yɔn. Ye pepe naa siri, sɔɔn ma nɔ gun ya we ma ga. Wɔn pepe timi ya we ɔɔn siri mɛ. 23 Awale sara winnikɔ ma, wɔnna ya we na tɛ ye na wee yi ta ya na? Bare ye pepe sma kopra man’a yɔn.» 24 Yezu ɔɔn da ye ma: «Ka fire. Ka Wuro domada kɔrɔ tɔɔ ga. Ka Wuro ta sebe tɔɔ mɛ ga. 25 Sara winnikɔ ma sin na ya yɔn ga. Ya mane na pere sin ma mɛ ga. Ye kɔ mɛlɛkɛ na tɛ tala. 26 Wiinye da ɔɔn sara ta winni na da, ka ye kala Moyizi ta sɛbɛ hɔn, a wiin fa ta togo na tumasangan ma sɔzoro ma a mane wɛnnɛ ga ra? Wuro mane da Moyizi ma, ye yi Abrahamu ta Wuro, Izake ta Wuro, Zakɔbe ta Wuro.» 27 Wɔn timi Yezu ye bere da ye ma yɛ mɛ: «Wuro sara ta Wuro ga, nka a nima ta Wuro. Wɔn ye na ma da ka ma, da ka fire fɔrɔna.» 28 Tɛn na kma na boo man’e ta dakwiɛro mɔɔ. A naa n’a za da Yezu mane sbɛ Saduseyɛn wɔ ta, a ɔɔn ye dɔbɛ a na n’a toga da: «Wee yi ɔɔn Wuro ta fanɛ pepe hɔn sige yi?» 29 Yezu ɔɔn d’a ma: «Bo Wuro ta fanɛ pepe hɔn sige yi. Mɔɔ fɔrɔna Isirayɛle. Matigi kià Wuro dama legelege ɔɔn Matigi. 30 Be Matigi bia Wuro da diabɛ siɛbɛsiɛbɛ na. 31 A na plalo wɔn be be nɛmɛ da diabɛ be ma wɔkara be yɛrɛ. Tɛn tala boo tiye wiin ɔɔn sige yi bɔ pla bɛ ma ga.» 32 Wɔn tɛ sɔɔn we ɔɔn da Yezu ma: «Wɔn tian mɛ na te. Be wiin fa yira, wɔn tian. Matigi Wuro tala dama legelege ɔɔn tiye. Za yi tiye awe timi ma ga. 33 Sɔɔn daga Wuro da diabɛ ye ma siɛbɛsiɛbɛ na ɔn ye nɛmɛ da diabɛ ye ma wɔkara ye yɛrɛ. Wɔn yire yi wɛnnɛsalaka kɔ salaka sii pepe ma.» 34 Yezu naa n’a za d’a bɛre kɔ kakiri, a ɔɔn d’a ma y’a brɛ dɛrɛ Wuro ta kolo na ga. Wɔn timi sɔɔn mane dian n’e woro sige n’a toga foyi na titiri ga. 35 Yezu mane ti sma kala hɔn Wuro ta kɔɔn hɔn, ɔn n’e toga da: «Nɛ na Tɛn na kma sbɛ ne da ye Wuro ta Dɛ́gɛwɛta wɔn Davidi timikma na boo? 36 Bare Wuro ta Ni baraka hɔn Davidi yɛrɛ mane da, ye Matigi da mɛ Matigi ma, y’a tangan ye digesoro ma fɔn y’a zugi pepe bɛrɛbɛ a wee. 37 Davidi yɛrɛ Wuro ta Dɛ́gɛwɛta wiri da Matigi. Nɛ na a sbɛ ne bere ne tɛ Davidi timikma na boo na yɛ?» Zamɛ mane Yezu domada mɔɔ kɔ nihɔndiaro. 38 A n’e kala ɔn da: «Ka ka yɛrɛ kɔrɔse Tɛn na kma na. Zogayeye ta kiɛ ne yara wisogo hɔn, sma ne foo na fɔrɔ yi bire ye na nɛmɛ kwɛda hɔn, wɔn ɔɔn dia ye ma. 39 Tangandafɔrefɔre da ɔɔn dia ye ma sma zin hɔn Kalakɔan hɔn. Zamayezɔndo hɔn tangandafɔre da dia ye ma. 40 Ye yɔfuroyàra sra hɔn frɛ pepe tɔɔ ye ta. Wɔn timi ye yaa ne bɛredayan yira wuromɛdo hɔn wiin fa to ye n’e yɛrɛ dɔrɔ siɛbɛsma. Ye na yannɛ na yire ye gun.» 41 Yezu yaa kɔ tangan Wuro ta kɔɔn hɔn gwanakiɛfa kiege ma ne sma ta kiɛgwana na kayan ta. Naforokma mane gwana na yanyan ye ɔɔn ka. 42 Yɔfuroya boo durute ɔɔn naa gwanamɛngɛn pla ka gwanakiɛfa we hɔn. Gwana wɔ mane yalo tama pla wɛlɛ saa nɛmɛ ma ga. 43 Wɔn tɛ wiin sangan ma Yezu y’a kalanɔmanɛ wiri ɔn da ye ma: «Ma ye yira ka ma tian na da bo yɔfuroya be durute wiinye gwana ka, wɔn yaanyi bɔ smasɛrɛ pepe ye ma. 44 Ye pepe y’a naforo na dɛmadala ɔɔn wa n’e pere. Awe kɔnɛ, a kɔ y’a duru pepe, a ye sra hɔn frɛ pepe ɔɔn pere. Wiin fa pepe ɔɔn mane sbɛ ne tɛ a sbɛ wɔɔ ni na.»
131 Yezu mane ti sa hɔn Wuro ta kɔɔn hɔn, a ta kalanɔmanɛ na sɔnnala ɔɔn d’a ma: «Mɛ na te, sege bɔ dɔgefɔrefɔre kɔ bɔ kɔanyeye na rɛ.» 2 Yezu ɔɔn da ye ma: «Be yɔnnɔ ti bɔ kɔan bɛ na rɛ, boo kɔɔ na wiri yi, hali dɔgɔnɔ tala ha na wɔɔ ye nɛmɛ ma bɛɛ, ma bɛrɛ ga.» 3 Yezu mane tangan Olivutolo ma Wuro ta kɔɔn zin brɛ piri ma. Piyɛre kɔ Zake kɔ Zan kɔ Andre dama ɔɔn mane ti kɔ lege. 4 Wɔnwɔ ɔɔn d’a ma: «Wɔnna da wɔ na tɛ wiin wagati ma, ɔnkɔ wiin tagamase ɔɔn n’e ta tɛ nɔma dɔrɔ, wɔn yira mɛ́ ma.» 5 Wɔn tɛ Yezu ɔɔn da ye ma: «Ka ka yɛrɛ kɔrɔse, sɔɔn sii ka na ka firebɛ ga. 6 Sma na yaan ye na naa ɔn mɛ togo dɛ ye yɛrɛ ma. Ye bere ne na sma na yaan ye firebɛ mɛ. 7 Ka na kun na da mɔɔ ɔn kun na tumada mɔɔ. Ka ka kwan ga. Wɔn daga tɛ dɛn nka da pepe wɛsangan wiri dɛn ga. 8 Sii na tuma ye nɛmɛ na. Giamana tuma ye nɛmɛ na. Lagakɔn na sma boo piri ma, wu na bɛrɛ sma ma. Wɔn tɛ wɔkara ya ta yannɛ na dubi ye a manasangan ma. 9 Nka ki, ka ka yɛrɛ kɔrɔse bare sma na figɛ yaa kɔ ka nɛmɛ kitisɔdo hɔn. Ye na ka vaan Kalakɔan hɔn. Ye na yaa ka ka zɛngɛnkma kɔ fanganmɛ sra hɔn mɛ ye na wiin fa to ka k’a siɛrɛbe ta ye yɔnnɔ na. 10 Sanɛ wɔn da ye tɛ, fanɛdia daga wiri sii wɔ pepe ma dɛn. 11 Ye ɔɔn ka foga ne yaa kɔ ka nɛmɛ kitisɔdo hɔn wiin sangan ma, ka daga yaa wiin fa yira, ka ka ninaban kɔ wɔn ga. Nka wiin fa pepe ɔɔn kɔ ka kakiri hɔn ye na sangan ma, ka wɔn yira bare a ha ki yɛrɛ hɔn ye na sa ga nka Wuro ta Ni hɔn. 12 Plalo na ye na plalo ka sma sra hɔn wiin fa to y’a yɛɛ. A ma yee tamɛ na ye nɔmanɛ ta yɛ mɛ. Nɔmanɛ na tuma ye na vɔrɔsma na mɛ wiin fa to ye ye yɛɛ. 13 Ka da na ne yaga sma pepe ma mɛ ye na. Nka wiin te ɔɔn sbɛ sɔmna fɔn yaa wiri tege ma, wɔnna te na kisi.» 14 Wɔn timi Yezu ye bere da ye ma: «Ka na fa na yagayaga yi za. A daga ti wiin wɛɛn ga, wɛɛn a na ne ti. (Wiin te ɔɔn bɔɔ sɛbɛ kala, a daga n’e kɔrɔ tɔɔ fɔrɔna.) Wɔnna sangan ma, wiinye kma ɔɔn ti Zudegiamana hɔn, wɔnwɔ tɛ ye tɔngɔn yaa tola brɛ piri ma. 15 Wiin te ne ti y’a zɛn ma, wɔnna te daga zii da ye boo fa bii kɔɔn hɔn ye na yaa kɔ wiin ga. 16 Wiin te ɔɔn ne ti laga hɔn, wɔn ka da ye bige ne naa y’a zogwaga bii ga. 17 Gwale na sa tɛrɛbɛyàra kɔ bibiyekma ma wɔnna kɔ we ma fɔrɔna. 18 Ka ne Wuro mɛ wiin fa to wɔnna da wɔ ka naa tɛ pian hɔn ga. 19 Bare wɔnna kɔɔ we ma, n’a bii diniyan dan ma da hɔn Wuro ta ɔɔn naa n’a kwɛ sma ma, wiinye yannɛ nɛmɛ ɔɔn tɛ zɛ dɛn ga, ye nɛmɛ mane na tɛ titiri mɛ ga, wɔnwɔ ɔɔn na tɛ. 20 Matigi ma mane fa wa wɔnna kɔɔ wɔ hɔn ga, sɔɔn sii mane na dɛɛ ga. Nka a fa wa ye hɔn y’a dɛ́gɛwɛsma ye na. 21 Wɔn ye na, sɔɔn ɔɔn da ka ma, ye Wuro ta Dɛ́gɛwɛta ti bɛɛ, wɛlɛ y’a ti yoo, ka ka ye tɔɔ tian ga. 22 Tian na, dɛ́gɛwɛsma na niɔnsɔ ye kɔ daberebɛre na niɔnsɔ ye na tuma ne kabakoda ta fɔn ne sma firebɛ wɔkara ye yɛrɛ na Wuro ta dɛ́gɛwɛsma firebɛ mɛ. 23 Wɔn ye na, ki kɔnɛ ka ka yɛrɛ kɔrɔse. Ma pia n’e yira n’e tigɛ ka ma.» 24 Yezu ye bere da ye ma yɛ mɛ: «Nka wɔnna kɔɔ we ma, wɔnna yannɛ wɔ fɔnɔ wɛ timi ma, sin na tunio, yuu wɔlɔ titiri ga. 25 Mamala na bɛrɛ. Wiinye sbɛfrɛ ɔɔn ti wuro hɔn, wɔnwɔ na ne sma. 26 Wɔnna sangan ma ye na Sɔɔn Nɔ za, a ne ti daba ma ne naa kɔ fangan kɔ yirebe na yire yi. 27 A na y’a mɛlɛkɛ fanɛ lagakɔn pepe ma wiin fa to ye naa Wuro ta dɛ́gɛwɛsma kwɛ, n’a bii bo piri ma ɔn yaa n’a tigɛ bo piri tala ma.» 28 Wɔn timi a ye bere da ye ma yɛ mɛ: «Ka kafɔnɔ sege ɔn n’a na kayan ta. A ɔɔn ne nugun wiin sangan ma, ka tɔɔ da pian hɔn vetra. 29 Yee mɛ, ka ɔɔn wɔnna da wɔ pepe za, ye ne tɛ wiin sangan ma, ka tɔɔ da wagati vetra, a wiri wɛ yɛrɛ. 30 Tian na, ma ye yira ka ma da bɔ dogore bɛ pepe na siri wɛ wɔnna da wɔ ɔɔn sbɛ tɛ ga. 31 Wurokɔn kɔ lagakɔn na yaga nka mɛ domada na yaga abada ga.» 32 Wɔn timi a ɔɔn da ye ma: «Sɔɔn sii wɔnna kɔɔ we kɔ a na wagati tɔɔ ga. Wuro ta mɛlɛkɛ n’a tɔɔ mɛ ga. Wuro Nɔ yɛrɛ m’a tɔɔ mɛ ga. Tɔn Wuro sɔnnala dama ɔɔn n’a tɔɔ. 33 Ka ka yɛrɛ kɔrɔse ɔn ka yin ga bare ye na tɛ wiin wagati ma ka wɔn tɔɔ ga. 34 Ye na tɛ wɔkara boo sɔɔn ɔɔn mane ti ne yaa kuru hɔn, ɔn y’a frɛ pepe kalfa y’a baratɛre ma. A man’e pepe tala tala ta bara dɔrɔ ye ma ɔn da kuledayɛreta ma, y’a ka da ye yin ga. 35 Awale, ka ka da ka yin ga bare kɔnte na naa wiin sangan ma, ka wɔn tɔɔ ga. Dɔra ye na tɛ lii ma wa, boro ma wa, kokoroparosangan ma wa, kikima wa, ka tɔɔ ga. 36 A ɔɔn naa bare naa, a ka naa ka gun yin hɔn ga. 37 Wiin fa be ma ti ne ɔɔn yira ka ma, sma pepe ma m’a yira.»
141 Yɛrɛgunkɔ na fɛti kɔ Kwindiekiɛbareyaburo na fɛti mane wɔɔ yin pla. Salakawɛvɔre kɔ Tɛn na kma mane dɛndɛnmada kia wiin fa to ye Yezu foga yinnamakwiɛ hɔn n’a yɛɛ. 2 Ye mane kwa ye nɛmɛ ma: «Ke sbɛ n’a foga fɛtisangan ma ga, ka tɛ zamɛ naa gwangwana ke ma ga.» 3 Yezu mane ti zama hɔn Simɔn gwarama brɛ Betanikuru hɔn, ya boo ɔɔn naa kɔ yeyɛ kɔ yìnkiɛfa na fɛnfɛn yi boo, a ne paga wunnudiayìn na, wiin ɔɔn tɛtɛrɛ kɔ naresɔ. A mane yìn na tereba yi fɔrɔna. Ya we naa wɔnna kiɛfa we webe n’a kɔrɔ hɔn yìn vunu Yezu wɔɔn hɔn. 4 Wiinye kma ɔɔn mane ti yeyɛ, wɔnwɔ na bɔɔ wora ɔɔn ba, ye ne kwa ye nɛmɛ ma: «Ka bo wunnudiayìn be yaganɔn sege rɛ. Wee tɔnɔ ɔɔn ti ye na? 5 A mane sbɛ ne zabire gwana na yaan ye na ɔn n’e pere durukma ma.» Ye ne gwangwana ya we ma. 6 Nka Yezu ɔɔn da ye ma: «K’a to dege. Wɔnnɔ na k’a nina ban? A dafɔre ɔɔn ta mɛ ma. 7 Bare durukma ti kɔ ka nɛmɛ sangan pepe ma. Wiin sangan ɔɔn dia ka ma pepe, ka sbɛ ne dafɔre ta ye ma. Nka mɛ na wɔɔ kɔ ka nɛmɛ sangan pepe ma ga yo. 8 Ya we y’a sbɛ ye ɔɔn ta. A wunnudiayìn ka mɛ kɔn ma wiin fa to a sitra fɔrɔ. 9 Tian na ma ye yira ka ma da sma ɔɔn ne fanɛdia yira wiin wɛɛn pepe diniyan hɔn, bo ya be wiin fa ta, ye na ye kakiri tugo kɔ wɔn ɔn n’e yira mɛ.» 10 Zuda Isikariyɔte wiin mane kalanɔmanɛ funpla wɔ na boo, wɔn mane yaa salakawɛvɔre gun ɔn da ye ma, ye ye kia Yezu ka ye sra hɔn. 11 Y’a domada mɔɔ wiin sangan ma, ye ɔɔn dia ye ma fɔrɔna. Ye ɔɔn d’a ma, ye ye na gwana pere a ma. N’a bii wɔnna sangan we ma, Zuda mane wagati na fɔrɔ yi kia Yezu ta kiɛ na ye sra hɔn. 12 Kwindiekiɛbareyaburo na fɛti na gwerekɔ naa wiri, ye gwanɔmanɛ yɛɛ n’e ta salaka na wiin kɔɔ we ma ɔn Yɛrɛgun na zɔnfa zɔn, Yezu ta kalanɔmanɛ n’a toga ɔn d’a ma: «Wee be kia mɛ́ Yɛrɛgun na zɔnfa tɛtɛrɛ be ma?» 13 Yezu ɔɔn y’a kalanɔmanɛ na sma pla fanɛ ɔn da ye ma: «Ka yaa kuru kɔro hɔn. Ka na kayan sɔɔn boo ma, zɔlo ne dɛɛ a wɔɔn hɔn, zio ne ti a hɔn. Ka dɔɔ a ma. 14 A ɔɔn kɔ wiin wɛɛn, ka yira wɔnna kɔnte we ma, ye ka na te da, ye yi kɔ y’a kalanɔmanɛ na Yɛrɛgun na zɔnfa zɔn wiin kɔɔn hɔn, ye wee wɔn ti? 15 Kɔnte we na zangan na yire yi boo dɔrɔ ka ma, wiin ɔɔn tɛtɛrɛ tigɛ wɛ zama na. Ka Yɛrɛgun na zɔnfa tɛtɛrɛ ke ma wɛɛn.» 16 Kalanɔmanɛ wɔ yaa kɔ kuru kɔrɔ hɔn, ɔn yaa da wɔ za wɔkara Yezu man’e yira ye ma wiin nɛ. Ye ɔɔn Yɛrɛgun na zɔnfa tɛtɛrɛ yeyɛ. 17 Wuru naa ba wiin sangan ma, Yezu kɔ y’a kalanɔmanɛ funpla ɔɔn naa. 18 Ye mane ti zama hɔn, Yezu ɔɔn da ye ma: «Ma ye yira ka ma tian na da ka na sɔnnala tiye ne zɔn kɔ mɛ, wɔn na mɛ ka sma sra hɔn.» 19 Kalanɔmanɛ wɔ pepe nina ɔɔn ban. Ye pepe tala tala n’a toga ne kwa: «A mɛ ra?» 20 Yezu ɔɔn da ye ma: «A ki funpla wɔ na sɔnnala wiin ɔɔn ye soro ka zɔnfa hɔn kɔ mɛ. 21 Tian na Sɔɔn Nɔ na yaa wɔkara Wuro domada na sɛbɛ n’e yira wiin nɛ nka wiin te ɔɔn n’a ka sra hɔn, gwale na sa wɔnna te ma. A m’a wɔɔ yɛ ɔn ka vɔrɔ ga, wɔn mane na fɔn yi a ma.» 22 Ye mane ti zama hɔn, Yezu ɔɔn buru bii ɔn baraka yira Wuro ma ɔn n’a yɔyɔ n’a perepere y’a kalanɔmanɛ ma ɔn da ye ma: «Ka tɔɔ bo mɛ kɔn.» 23 Wɔn timi a ɔɔn mɛnɛfa bii ɔn baraka yira Wuro ma ɔn n’a pere ye ma. Ye pepe ɔɔn mɛnɛ a na. 24 A ɔɔn da ye ma: «Bo mɛ too, wiinye too ɔɔn vunu bɛɛn ye na, sma na yaan ye ye na. 25 Tian na, ma ye yira ka ma da ma na mɛnɛ duvɛn na titiri a ma tɛ ma ɔɔn n’a na wun yi mɛnɛ Wuro ta kolo hɔn wiin kɔɔ ma ga.» 26 Ye ɔɔn Wuroyirebɛturo sɔn ɔn tuma yaa Olivutolo ma. 27 Yezu mane da y’a kalanɔmanɛ ma: «Ka pepe na tɔngɔn mɛ sɔnnala to bare ye sɛbɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn, ye ma na gwanɛta vuro, gware wɔ pepe zanzan. 28 Nka ma ɔɔn naa winni wiin sangan ma, ma na ti ka zin Galile.» 29 Piyɛre ɔɔn d’a ma: «Hali smasɛrɛ ɔɔn ne na tɔngɔn be to, mɛ na tɔngɔn be to abada ga.» 30 Wɔn tɛ Yezu ɔɔn d’a ma: «Ma ye yira be ma tian na da sma wuru hɔn yɛrɛ, sanɛ kokoro da ye paro kanyinna pla na, be na wee mɛ ye na kanyinna saa na ɔn da, ye be mɛ tɔɔ ga.» 31 Nka Piyɛre n’a yira n’a sigebɛ fɔrɔna ɔn da, ye hali ye ne daga kwɛ siri kɔ lege, ye ye na ye do bere a ye na abada ɔn da ye y’a tɔɔ ga. Bɔ kalanɔmanɛsɛrɛ pepe ɔɔn kwɛ da yee mɛ. 32 Wɔn timi ye ɔɔn yaa boo piri boo ma, ye wiin wiri da Zɛtesemani. Yezu ɔɔn da y’a kalanɔmanɛ ma, ye ye tangan wɛɛn, ye yaa Wuro mɛ zin ɔn naa. 33 A mane yaa kɔ Piyɛre kɔ Zake kɔ Zan. Kuun kɔ ninabannɔ man’a foga wɔnna sangan we ma. 34 A ɔɔn da ye ma: «Ne nina ban fɔn ma ne tɛ siri na. Ka wɔɔ bɛɛ ɔn ka yin ga.» 35 A ye yabɛ zin zɔgɔ ɔn zii yoloko ne Wuro mɛ wiin fa to ye ɔɔn ne sbɛ ne tɛ, wɔnna wagati we m’a fɔnɔ a ma. 36 A mane kwa: «Wee mɛ Tɔn, be bana foyi tala boo ma ga. Bɔ yannɛ bɛ brɛ dɛrɛbɛ ne na. Ma da ne dungo ga, nka bi dungo.» 37 Wɔn timi a ɔɔn bere naa y’a kalanɔmanɛ sma saa brɛ ɔn naa n’e gun yin hɔn ɔn da Piyɛre ma: «Simɔn be yin ra? Be sbɛ wagati tala yɛrɛ ta ɔn ma yin ga kɛ? 38 Ka ka yinna doma ne Wuro mɛ wiin fa to ka ka naa kɔ mama hɔn ga. Sɔɔn sbɛ ne bɔɔ da kia tɛ na nka ye na tɛsie tiye ga.» 39 Wɔn timi a bere ye sabɛ ye na yɛ mɛ ɔn yaa ne Wuro mɛ ne wɔnna domada tala wɔ ɔɔn yira yɛ. 40 Wɔn timi a ye bere naa y’a kalanɔmanɛ wɔ brɛ ɔn naa n’e gun yin hɔn yɛ. Yin mane ti ye na fɔrɔna, ye ha mane sbɛ n’e yinna doma ga. A mane tɔɔ da ye sbɛ ne wiin fa yira ye ma ga. 41 A naa ye bere naa saaro na, ɔn da ye ma: «Ka ti yin hɔn ne makunabɛ yɛ ra? Ka tuma yee. Wagati wiri. Ka sege rɛ, bo ye ti ne naa Sɔɔn Nɔ ka na kakiɛtɛre sra hɔn. 42 Ka tuma ke yaa. Ka sege rɛ, wiin te ɔɔn na ne ka sma sra hɔn, wɔn naa wɛ.» 43 Yezu mane ti wɔnna bɛreda wɔ hɔn yɛ, Zuda wiin ɔɔn mane kalanɔmanɛ funpla wɔ na boo, wɔn ɔɔn naa. A mane ti kɔ zamɛ na yaan ye, tabekurokuro kɔ gwangannɛ ne titi wɔnwɔ ta. Salakawɛvɔre kɔ Tɛn na kma kɔ sɔnmlala ɔɔn mane wɔnwɔ fanɛ. 44 Zuda wiin mane na Yezu ka ye sra hɔn, wɔn mane boo tagamase yira ye ma da, ye ye ɔɔn yaa kwilɛ wiin te hɔn, ye ye tɔɔ d’a wɔn. Ye y’a foga kwa a ma fɔrɔna ɔn yaa kɔ lege. 45 Zuda naa wiri suu, ɔn tele yaa Yezu brɛ ɔn d’a ma: «Mɛ na te.» Wɔn timi a ɔɔn kwilɛ Yezu mogo hɔn. 46 Wɔn tɛ suu bɔ sɛrɛ ɔɔn ye dɔbɛ ɔn Yezu foga. 47 Nka Yezu tikwɛre na sɔnnala ɔɔn y’a tabaku wa a siɛn hɔn, ɔn salakawɛvɔ ta tere turu kiɛn n’a sɔɔ. 48 Yezu ɔɔn da ye ma: «Ka naa ne foga na ne ti kɔ tabekurokuro kɔ gwangannɛ wɔkara ka ti ne dɔɔ sɔbɛrɛta ɔɔn ma. 49 Kamasɔrɔ ma mane ti ka brɛ kɔɔ pepe ma ne sma kala Wuro ta kɔɔn hɔn, ka ma ne foga ga. Nka bɔ tɛ wiin fa to Wuro domada na sɛbɛ do paga.» 50 Wɔn tɛ suu a ta kalanɔmanɛ pepe ɔɔn tɔngɔn n’a to. 51 Nɛmɛ boo mane dɔɔ Yezu timi, pizogo dama ɔɔn mane flɛ a ma, ye mane kia n’a foga. 52 Nka a y’a pizogo to ye sra hɔn, ɔn tɔngɔn yaa gwelengwele. 53 Ye yaa kɔ Yezu salakawɛvɔ brɛ, salakawɛvɔre pepe kɔ sɔnmlala kɔ Tɛn na kma pepe mane kwɛ wɛɛn. 54 Piyɛre ɔɔn ye to dɛrɛdo hɔn ne pipi ne dɔɔ Yezu ma fɔn yaa kɔ salakawɛvɔ ta luu ma. A mane yaa tangan kɔ yɛresma ne timi togo na. 55 Salakawɛvɔre kɔ zamɛ na yaan ye mane siɛrɛda kia Yezu na wiin fa to y’a yɛɛ, nka ye ma foyi gun ga. 56 Sma na yaan ye mane niɔn sɔɔ n’a dɛ a ma nka ye ta bɛreda ma bɛɛn ga. 57 Sma bɔɔ ɔɔn tuma niɔn boo sɔɔ n’a dɛ a ma ɔn da: 58 «A da mɛ́ yɔnnɔ na, ye sma Wuro ta kɔɔn wiin be tɔgɔ, ye ye na wɔn yaga ɔn za yi tabɛ yin saa yɔ, sɔɔn soro wiin tɔgɔ ga.» 59 Hali kɔ wɔn pepe, ye ta siɛrɛbe mane taa tala ma ga. 60 Wɔn tɛ salakawɛvɔ ɔɔn tuma taa zamɛ woro hɔn, ɔn Yezu toga da: «Bɔ sma bɛ ti ne wiin fa yira bia da hɔn, be tra ye ta ga ra?» 61 Nka Yezu bɔɔ, ma dian tra ga. Salakawɛvɔ ye bere n’a toga yɛ mɛ ɔn da: «Bi ɔɔn Krista, yirebe na te Wuro Nɔ ra?» 62 Yezu ɔɔn d’a ma: «Ɔɔn a mɛ. Ka pepe na Sɔɔn Nɔ na tangan yi za, a ne tangan Sbɛpepenate digesoro ma. Ka bere ne na n’a na naa yi za daba ma wuro hɔn mɛ.» 63 Wɔnna sangan ma salakawɛvɔ y’a zoga barabara ɔn da: «Ke mako ti siɛrɛkma na titiri ga. 64 A Wuro togo yaga, ki yɛrɛ n’e mɔɔ a do hɔn. Wɔnnɔ ka ɔɔn giati wɔnna da na?» Ye pepe ɔɔn kwɛ da, ye ye yaga a ta, y’a daga yɛɛ na. 65 Ye na bɔɔ ɔɔn dutigɛ ne tibɛ ne kiɛ a ma. Ye n’a yinna pɛrɛ ɔn ye sra mun n’a vuro ne kwa a ma: «Yira wa, kɔ te ɔɔn be vuro?» Sɔrɔdasi wɔ mane Yezu foga n’a para webe. 66 Piyɛre mane ti luu ma, salakawɛvɔ ta baratɛyàra na boo ɔɔn naa kɔ. 67 A Piyɛre za a ne timi togo na, a n’a sege fɔrɔna ɔn d’a ma: «Bi mane kwɛ ne ti kɔ Nazarɛtisɔn Yezu nɛmɛ.» 68 Nka Piyɛre ɔɔn wee ye na ɔn da: «Be wiin fa yira, ma wɔn tɔɔ ga. Ma bia bɛreda kɔrɔ tɔɔ ga.» Wɔn timi a ɔɔn sa luu ma ɔn yaa taa kuledo ma. Kokoro ɔɔn paro. 69 Nka baratɛya we naa n’a za yɛ mɛ. Wiinye kma ɔɔn mane ti wɛɛn mɛ, a ɔɔn dutigɛ ne kwa wɔnwɔ ma: «Bo sɔɔn be ye na boo.» 70 Piyɛre ɔɔn wee yɛ mɛ. Zɔgɔta wɔn timi yɛ mɛ, wiinye kma ɔɔn mane ti yeyɛ, wɔnwɔ ɔɔn da Piyɛre ma mɛ: «Tian na bi ye na boo. Bi Galilesɔn.» 71 Wɔn tɛ Piyɛre ɔɔn dutigɛ n’e sun fɔrɔna ne kwa: «Ma ne sun da ka wiin te be da yira, m’a tɔɔ ga.» 72 Wɔnna nɔɔ tala hɔn kokoro ye bere paro plalo na. Piyɛre kakiri ɔɔn tugo kɔ Yezu domada, ye sanɛ kokoro da ye paro kanyinna pla na, y’a na wee kanyinna saa na ɔn da, ye yi tɔɔ ga. Wɔn tɛ suu a ɔɔn fɔnɔ sa ɔn yaa ne mɔgɔ.
151 Kikima tiin salakawɛvɔre ɔɔn ye nɛmɛ kwɛ kɔ sɔnmlala kɔ Tɛn na kma kɔ kitisɔre na zɛngɛnkma. Ye ɔɔn Yezu pɛrɛ yaa kɔ lege giamana wɔnnate Pilate brɛ. 2 Pilate n’a toga d’a ma: «Bi Ziwifu ta fanganma ra?» Yezu ɔɔn d’a ma: «Bi yɛrɛ n’e yira.» 3 Salakawɛvɔre mane da na yaan ye yira n’e dɛ a ma n’a yagabɛ. 4 Wɔn tɛ Pilate ɔɔn ye bere n’a toga yɛ mɛ ɔn da: «Ye wiin fa yira n’a dɛ be ma, be wɔn mɔɔ ga ra? Be sbɛ ne fa yira mɔɔ ga ra?» 5 Nka Yezu dian tra a ta ɔn boo fa yira a ma titiri ga fɔn Pilate ɔɔn kabakoya. 6 Dɔɔ o dɔɔ, Yɛrɛgunkɔ na fɛti tɛ wiri, Pilate boo kasonɔ sɔnnala dra, zamɛ ɔɔn wiin mɛ a ta. 7 Bo sɔɔn boo mane ti kaso hɔn, ye n’a togo wiri Barabasi. Awe sɔɔn we mane ti kaso hɔn bare ye ta yanganmu sangan ma a mane kwɛ kɔ bɔɔ sma ɔn sɔɔn boo yɛɛ. 8 Zamɛ mane yaa Pilate brɛ ɔn n’a mɛ ɔn d’a tɛ ne daro ne wiin fa ta ye ma, y’a wɔn nɛmɛ ta. 9 Pilate ɔɔn da ye ma: «Ka kia ma Ziwifu ta fanganma dra ra?» 10 Pilate mane tɔɔ da kɔrɔhɔnyu do ma Ziwifu Yezu ka ye sra hɔn. 11 Nka salakawɛvɔre mane zamɛ sinsanganbɛ, ye ye Pilate mɛ a Barabasi ɔɔn dra. 12 Pilate ye bere zamɛ toga yɛ mɛ ɔn da: «Ka wiin wiri da Ziwifu ta fanganma ɔɔn yo, wɔnnɔ ka kia ma ɔɔn ta wɔn na?» 13 Ye ɔɔn sɔngɔ da: «A kwangwaga sɔnɔ ma.» 14 Pilate n’e toga da: «Wee dayaga sii a ɔɔn ta?» Nka ye mane sɔngɔ ne moro ne kwa: «A kwangwaga sɔnɔ ma.» 15 Pilate mane kia zamɛ nihɔndia. Wɔn tɛ a ɔɔn Barabasi dra. Wɔn timi a da, ye ye Yezu vaan. Wɔn timi a ɔɔn n’a ka sɔrɔdasi sra hɔn, ye ye yaa n’a kwangwaga sɔnɔ ma. 16 Sɔrɔdasi yaa kɔ Yezu giamana wɔnnate ta luu ma ɔn yaa ye kuru kwɛ wɛɛn. 17 Ye mane zogwaga na pɛnɛ yi boo ka a ma ɔn kele dama n’e ta fanganmabanfola na n’a dɛ a wɔɔn hɔn. 18 Wɔn timi ye ne bire a na, y’a foo, Ziwifu ta fanganma. 19 Ye man’a wɔɔn zɛngɛn kɔ sɔgɔlo boo ne tibɛ ne kiɛ a ma ne yoloko a wee wɔkara ye ti ne kiu ɔɔn k’a ma. 20 Ye naa waro a wopa na wiin sangan ma, ɔn zopɛnɛ we wa a ma ɔn n’a ta zoga bere n’e ka a ma yɛ. Wɔn timi ye ɔɔn sa kɔ lege wiin fa to ye yaa n’a kwangwaga sɔnɔ ma. 21 Sirɛnesɔn boo mane tuma laga hɔn ne ti bige hɔn ɔn ne dɔɔ ne fɔnɔ yeyɛ. Ye wɔnna sɔɔn togo wiri Simɔn. A mane Alɛkisandire kɔ Wurufuse tɔn. Sɔrɔdasi n’a sigebɛ a ma, y’a Yezu na kwangwagasɔ bii. 22 Ye ɔɔn yaa kɔ Yezu nɛmɛ piri boo ma, ye wiin wiri da Gologota, wɔn kɔrɔ wɔnkobala na bii hɔn. 23 Ye mane duvɛn yanganmu kɔ mire ne kia wɔn pere a ma. Nka Yezu ma dian kia a na ga. 24 Wɔn timi ye n’a kwangwaga sɔnɔ ma, ɔn vɛngɛnɛ dɛ a ta zoga ma n’e dini ye nɛmɛ hɔn, wiin fa to ye pepe tala tala ye nii na ye gun. 25 Y’a kwangwaga wiin sangan ma, wɔn mane tɛ kikimasin ma. 26 Ye man’a yɛwɔn sɛbɛ ɔn da: «ZIWIFU TA FANGANMA.» 27 Ye mane bɛrɛmasma sma pla bɔɔ kwangwaga bɔɔ sɔ ma Yezu kiɛgɛ ma mɛ. Tala a digesoro ma, bo tala a ninagan ma. [ 28 Yee Wuro domada na sɛbɛ do mane paga kɛrɛ, y’a nii ka dayagatɛre hɔn.] 29 Sogomafɔnɔsma man’e wɔan piripiri ne Yezu vini ne kwa: «Awale, bi wiin ɔɔn da, ye be Wuro ta kɔɔn webe ɔn be bere n’a tɔgɔ yin saa yɔ, 30 be yɛrɛ kisi han ɔn zii be wa sɔnɔ ma.» 31 Yee salakawɛvɔre kɔ Tɛn na kma man’a wopa ne kwa ye nɛmɛ ma mɛ: «A bɔ sɛrɛ kisi nka a sbɛ n’e yɛrɛ kisi ga. 32 Kisita, Isirayɛle ta fanganma zii be wa sɔnɔ ma basiɛ han, ke be za wiin fa to ye yɔɔn be ma.» Wiinye sma pla wɔ ɔɔn mane kwangwaga a kiɛgɛ ma, wɔnwɔ man’a vini mɛ. 33 Sintogo hɔn, sin ɔɔn logo fɔn yaa wiri limasin ma sangan ma. 34 Limasin ma, Yezu ɔɔn sɔngɔ yuu ɔn da: «Elowi, Elowi, lama sabakitane?» Wɔn kɔrɔ, n’a Wuro, n’a Wuro, wɔnnɔ na be ne to? 35 Wiinye kma ɔɔn mane taa yeyɛ, wɔnwɔ na bɔɔ mane sɔngɔkɔn we mɔɔ ɔn ne kwa: «Ka sege rɛ, a ti ne Eli wiri.» 36 Ye na sɔnnala ɔɔn tɔngɔn yaa wɛsɔgɔ bii n’e ka duvɛnsini hɔn, n’e pɛrɛ sɔgɔlo na kuro yi ma n’e pere Yezu ma wiin fa to a mɛnɛ. A mane kwa: «Ka tɛ ke ne sege Eli ɔɔn ne na naa n’a zibɛ n’a wa sɔnɔ ma.» 37 Nka Yezu naa sɔngɔ yuu ɔn siri. 38 Wuro ta kɔɔn kɔrɔ hɔn sosɔzogo ɔɔn bara pla n’a bii wuro hɔn fɔn ɔɔn zii lɔ ma. 39 Sɔrɔdasi na zɛngɛnte wiin ɔɔn mane taa Yezu do na, wɔn naa n’a za wiin sangan ma d’a siri yee, wɔn ɔɔn da: «Tian na, bo sɔɔn be mane Wuro Nɔ yɛrɛworo.» 40 Yàra bɔɔ mane taa dɛrɛdo hɔn, ne sege. Bo mane Magadaladalo Mari, bo ma Zose kɔ ye puu Zake sie Mari, bo ma Salomɛ. 41 Ye mane ti kɔ Yezu n’a bii fɔn a na tisangan ma Galilegiamana hɔn yɛ, ɔn n’a mako fɔrɔ. Bɔɔ yàraza mane tiye yaan mɛ wiinye mane dɔɔ a ma ɔn yaa Zeruzalɛmu. 42 Lii mane ba wɛ. Wɔnna kɔɔ we ne Ziwifu ta Tangantun na siankɔ. 43 Zozɛfu Arimatesɔn wiin ɔɔn mane kitisɔre na zɛngɛnkma na boo, awe wiin ɔɔn mane tangan ne Wuro ta kolo yɛrɛ, wɔn man’e woro sige ɔn yaa Pilate gun ɔn Yezu na soro mɛ a ta. 44 Pilate naa mɔɔ da Yezu siri wɛ, a ɔɔn kaba wɔn na ɔn sɔrɔdasi na zɛngɛnte we wiri n’a toga Yezu siri siɛ ɔɔn ne dɛrɛ. 45 A mɔɔ sɔrɔdasi na zɛngɛnte ta wiin sangan ma, ɔn dian Yezu na soro pere Zozɛfu ma. 46 Zozɛfu yaa zofogo boo tɛrɛ ɔn Yezu na soro zibɛ n’a wa kwangwagasɔ ma ɔn wɔnna zogo we flɛ a ma, ɔn yaa n’a tigɛ bona boo hɔn wiin ɔɔn mane sɛn tiri na tolo boo hɔn. Wɔn timi a ɔɔn dɔgɔnɔgwaga boo pilemile n’a pi bona we do ma. 47 Magadaladalo Mari kɔ Zose sie Mari mane taa ne Yezu sirido sege.
161 Tangantun fɔnɔ wɛ timi ma, Magadaladalo Mari kɔ Zake sie Mari kɔ Salomɛ ɔɔn wunnudiafrɛ tɛrɛ wiin fa to ye yaa Yezu na soro sini. 2 Tun na gwerekɔ ma kikima tiin ye yaa bona we brɛ sindosasangan ma. 3 Ye mane kwa ye nɛmɛ ma, ye kɔ te ɔɔn na dɔgɔnɔ we pilemile n’a wa bona we do ma ye ma? 4 Nka ye naa da ye sege wiin sangan ma, n’a za da dɔgɔnɔgwaga we pilemile sabɛ ne wɛ bona we do ma. 5 Ye ɔɔn kɔ bona we hɔn, ɔn yɛlɛnɛmɛ boo za yeyɛ. A mane tangan ye digesoro ma piri ma, zofuro ne ti a mogo hɔn. Kuun n’e foga. 6 Nka yɛlɛnɛmɛ we ɔɔn da ye ma: «Ka ka kwan ga. Ye wiin Nazarɛtisɔn Yezu kwangwaga sɔnɔ ma, wɔn ka ti ne ɔɔn kia. A ti bɛɛ ga, a winnisa. Ka a siando sege. 7 Ka yaa basiɛ ɔn yaa yira a ta kalanɔmanɛ kɔ Piyɛre ma mɛ, y’a yaa ka zin hɔn Galile. Ka na yaa n’a za wɛɛn wɔkara a man’e yira ka ma wiin nɛ.» 8 Ye na kwan yi na sma yi mane sa bona we hɔn ne tɔngɔn. Ye ta tɛ ɔɔn mane kwan, wɔn tɛ ye ma foyi yira n’a gun sɔɔn sii ma ga. [ 9 Yezu winni sa wɛ timi ma sara yɔ, tun na gwerekɔ kikima tiin a pia ye yɛrɛ dɔrɔ Magadaladalo Mari ma. A mane zini kopra laga n’e wa wiin ya we hɔn. 10 Mari mane yaa n’e yira Yezu yakwɛre ma wiinye mane pia ne ti kɔ lege. Wɔnwɔ nina mane ban fɔrɔna, ye ne mɔgɔ. 11 Ye naa mɔɔ wiin sangan ma ye da Yezu ti ni na, ye Mari a za, ye ma ye tɔɔ tian ga. 12 Wɔn timi ye na sma pla bɔɔ mane ti ne yaa kuru hɔn, Yezu ɔɔn ye yɛrɛ dɔrɔ ye ma tinɔmaza na. 13 Ye man’e bere naa wɔn yira bɔ kalanɔmanɛsɛrɛ ma. Wɔnwɔ ma ye tɔɔ tian mɛ ga. 14 Wɔn pepe fɔnɔ wɛ timi, kalanɔmanɛ funnala wɔ mane ti zama hɔn, Yezu ɔɔn ye yɛrɛ dɔrɔ ye ma. A gwangwana ye ma ye ta yɔnmabareyafa kɔ ye ta worasigenɔmayɔ na bare wiinye kma ɔɔn man’a za a winni wɛ timi ma, ye mane wɔnwɔ ta yirada tɔɔ tian ga. 15 Wɔn timi a ɔɔn da ye ma: «Ka yaa diniyan pepe hɔn, ɔn fanɛdia yira nima pepe ma. 16 Wiin te ɔɔn n’e tɔɔ tian ɔn dian batize, wɔnna te na kisi. Nka wiin te ɔɔn ma ye tɔɔ tian ga, wɔnna te na kiti. 17 Wiinye kma ɔɔn n’e tɔɔ tian, wɔnwɔ na kabakoda ta. Ye na ne zini laga n’e wa sma hɔn kɔ mɛ togo. Ye na sidazɛ bɛre. 18 Hali ye ɔɔn samɛ foga, wɛlɛ ɔn kiɔnɔ mɛnɛ, a na foyi ta ye na ga. Ye na ye sra dɛ bagaparere ma, ye kɛnɛ.» 19 Yezu naa waro y’a bɛreda na kɔ lɔgɔ, ɔn duro ba wuro hɔn, ɔn yaa tangan Wuro digesoro ma. 20 Kalanɔmanɛ ɔɔn yaa fanɛdia yira bii pepe hɔn. Matigi man’e diɛma ye ta bara pepe hɔn, ye ne kabakoda ta wiinye ɔɔn n’a dɔrɔ da ye ta bɛreda tian na ye.]