LUKA

LUKA

¹ Ne mafɔrɔ Tewofili, wiinye da ɔɔn mane tɛ ke brɛ, sma na yaan ye man’e tɛnɔn sɛbɛ, ² wɔkara sma man’e yira ke ma wiin nɛ. Wiinye kma ɔɔn mane wɔnna da wɔ za ye yinna ye na dubisangan ma ɔn tɛ fanɛdia na yirasma na, wɔnwɔ man’e wɔ da wɔ yira ke ma. ³ Wɔn ye na mɛ man’e wɔ da wɔ pepe kikiɛ mɛ, n’a bii ye na dubido hɔn. Ma n’a za da ma daga n’e sɛbɛ n’e nɔma yira be ma. ⁴ Ma ye sɛbɛ wiin fa to be wiinye da wɔ kala n’e wɛ, be sbɛ n’e tɔɔ n’e kìni ɔn da ye tian. ⁵ Fanganma Herode ta sin hɔn Zudegiamana wɔɔn na, salakawɛta boo mane ti yeyɛ, ye n’a togo wiri Zakari. A mane Abiya ta salakawɛkuru hɔn kma na boo. A ta ya mane salakawɛvɔ Arɔn timikma na boo, ye n’a togo wiri Elizabɛti. ⁶ Ye pepe sma pla mane smatele Wuro yinna hɔn ne kwa Matigi ta Tɛn kɔ a ta yirada pepe ma fɔrɔna. ⁷ Elizabɛti mane vɔrɔkaraya, nɔ sii ha mane ti a ta ga. Ye pepe sma pla bere mane kiɛgɛ wɛ mɛ. ⁸ Boo kɔɔ ma, Zakari mane ti salakawɛbara hɔn. Bare a mane ti wiinye kuru hɔn, wɔnwɔ ta baratɛku mane ti. ⁹ Awe Zakari ɔɔn mane daga kɔ yaa wunnudiafa wɔnna Matigi ta kɔɔn hɔn wɔnna kɔɔ we ma bare awe ma vɛngɛnɛ mane bɛrɛ wɔkara salakawɛre wɔ mane daro ne tɛ wiin nɛ. ¹⁰ Sma pepe mane ti wuromɛ hɔn sire wunnudiafa wɛnnɛsangan ma. ¹¹ Matigi ta mɛlɛkɛ boo ɔɔn naa taa wunnudiafa na wɛnnɛdo na digesra ma piri ma, ɔn ye yɛrɛ dɔrɔ Zakari ma. ¹² Zakari n’a za wiin sangan ma, a kakiri ɔɔn yanganmu. A mane kwan fɔrɔna. ¹³ Mɛlɛkɛ we ɔɔn d’a ma: «Ka kwan ga Zakari. Wuro bia mɛ foga. Bia ya Elizabɛti na nimisininɔ vɔrɔ. Be n’a togo dɛ da Zan. ¹⁴ Be na nihɔndiaro na yire yi gun. Sma na yaan ye na nihɔndia a ta vɔrɔ na mɛ. ¹⁵ A na tɛ sɔngwaga na Matigi ta. A ha na duvɛn kɔ sɔnzinpirefa sii mɛnɛ ga. A na ne paga Wuro ta Ni na ɔn n’a bii a vɔrɔsangan ma. ¹⁶ A na Isirayɛlenɔmanɛ na yaan ye ta ye ye zin bere Matigi y’a Wuro ma. ¹⁷ Awe yɛrɛ na ye dɔbɛ Wuro zin hɔn kɔ Wuro ta daberebɛta Eli ta sebe kɔ a zugo. A na bɛɛn ka nɔmanɛ kɔ ye tamɛ yɔ ɔn damɔbareyasma ta smatele na. A na zamɛ ta ye n’e yɛrɛ tɛtɛrɛ ne Matigi yɛ́rɛ.» ¹⁸ Nka Zakari mane mɛlɛkɛ we toga ɔn da: «Nɛ na ma sbɛ ne wɔn tɔɔ tian? Bare mɛ kɔ n’a ya, mɛ́ pepe kiɛgɛ wɛ.» ¹⁹ Mɛlɛkɛ we ɔɔn d’a ma: «Mɛ ɔɔn Gabriyɛle. Mɛ ɔɔn taa Wuro kiege ma baratɛ na a ma. A mɛ fanɛ ɔn da ma naa bɔ fanɛdia bɛ yira be ma. ²⁰ Nka bia tɛ ɔɔn ma ne domada tɔɔ tian ga, wiinye domada wɔ ɔɔn na tɛ ye na tɛsangan ma, wɔn ye na be na tɛ bobo na, be sbɛ ne bɛre ga fɔn yaa kayan ye tɛkɔ ta wiri ma.» ²¹ Zakari mane siɛ dɛrɛ Wuro ta kɔɔn hɔn. Wiinye kma ɔɔn mane ti sire n’a yɛ́rɛ, wɔnwɔ ne kaba a ta siɛ dɛrɛ na. ²² Nka a naa sa wiin sangan ma, ɔn mane sbɛ ne bɛre ye ta ga. Ye ɔɔn tɔɔ d’a bɔɔ zɛda za Wuro ta kɔɔn hɔn. A mane yanmɛ ne yira ye ma, ma ne bɛre ga. ²³ A ta baratɛkɔ do naa paga wiin sangan ma, a ɔɔn bere bige ye brɛ. ²⁴ Zɔgɔ wɔn timi ma, a ta ya Elizabɛti ɔɔn taa tulu na ɔn ye yɛrɛ dɔɔn yɛgɛ koo yɔ bare a mane giati ne kwa: ²⁵ «Mɛ ti wiin wɛɛn basiɛ, Matigi n’e ta ne ma. Wiin fa ɔɔn mane n’a pere sma yɔ, a wɔn wɛ.» ²⁶ Elizabɛti tulu na yɛgɛ konalalo ma, Wuro mane mɛlɛkɛ Gabriyɛle fanɛ Galilegiamana hɔn Nazarɛtikuru hɔn ²⁷ danzoro boo ta, ye mane wiin pere nɛmɛ boo ma, ye da wɔn togo ti Zozɛfu. Wɔn mane fanganma Davidi timikma na boo. Ye mane wɔnna danzoro we togo wiri Mari. ²⁸ Mɛlɛkɛ naa kɔ a brɛ ɔn d’a ma: «Foo, Matigi ti kɔ be nɛmɛ ɔn y’a kiɛn ta be ma.» ²⁹ Nka Mari wɔn mɔɔ wiin sangan ma, a kakiri ɔɔn yanganmu wɔnna bɛreda wɔ ye na fɔrɔna. A mane wɔnna foo we kɔrɔ giati. ³⁰ Mɛlɛkɛ ɔɔn d’a ma: «Ka kwan ga Mari. Bare be wɔɔn na dia Wuro ta. ³¹ Be na taa tulu na ɔn nimisininɔ vɔrɔ, be na n’a togo dɛ da Yezu. ³² A na tɛ sɔngwaga na. Ye na n’a wiri Vɔwuro nɔ. Matigi Wuro na n’a bɛma Davidi ta fanganmakware pere a ma. ³³ A na tangan Isirayɛlesi wɔɔn na sangan pepe ma. Tege na ti a ta fanganmabe na abada ga.» ³⁴ Mari ɔɔn da mɛlɛkɛ ma: «Nɛ na wɔn sbɛ ne tɛ bare ma kwɛ zɛ kɔ sin ga.» ³⁵ Mɛlɛkɛ ɔɔn d’a ma: «Wuro ta Ni na zii be ma. Vɔwuro ta sebe na pi be ma. Wɔn ye na ye na ne nɔ we wiri da Kìni yi, Wuro Nɔ. ³⁶ Sege rɛ, be sienɔ Elizabɛti wiin ɔɔn kiɛgɛ wɛ, wɔn ti kɔ boo nimisininɔ na tulu mɛ, bo n’a yɛgɛ konalalo, awe wiin ye mane ɔɔn wiri da vɔrɔkaraya. ³⁷ Bare Wuro bana da sii ma ga.» ³⁸ Wɔn tɛ Mari ɔɔn da: «Ma Wuro ta tere, Be ye yira wiin nɛ, Wuro n’e ta yee.» Wɔn timi mɛlɛkɛ ɔɔn sa n’a to. ³⁹ Wɔnna wagati we yɛrɛ ma yɛ, Mari mane tuma ɔn sale yaa Zudegiamana na tola na kuru boo hɔn. ⁴⁰ A yaa kɔ Zakari brɛ, ɔn bire Elizabɛti na. ⁴¹ Elizabɛti Mari birekɔn mɔɔ wiin sangan ma suu, nɔ ɔɔn yingini a kɔrɔ hɔn. Elizabɛti ɔɔn paga Wuro ta Ni na ⁴² ɔn sɔngɔ yuu ɔn da: «Wuro siara ta be ma ɔn yalo yàra pepe ma. Be na wiin nɔ we vɔrɔ, a ta siara bere ne ti wɔn ma mɛ. ⁴³ Mɛ wɔnnɔ, mɛ na te sie ɔɔn ne naa ne brɛ? ⁴⁴ Sege rɛ, mɛ bia foo mɔɔ suu, ne nɔ ɔɔn yingini nihɔndiaro ta ne kɔrɔ hɔn. ⁴⁵ Matigi wiin fa yira, tɔɔ tian na ɔn d’a na wɔn ta n’a do paga. Wɔn ye na be dangamu.» ⁴⁶ Wɔn tɛ Mari ɔɔn da: «Ma Matigi yirebɛ fɔrɔna. ⁴⁷ Ne nihɔndia ne na Kisita Wuro ye na. ⁴⁸ Bare a y’a tɛrɛdalo ta dɛgɛbe sege. Sege rɛ, n’a bii basiɛ ma, dogore pepe na da ma dangamu. ⁴⁹ Bare Sbɛpepenate Wuro da na yire ye ta ne ma. Yirebe tɛ a togo ma. ⁵⁰ Wiinye kma ɔɔn kiu ka a ma, a na ne y’a foro ta wɔnwɔ ma sangan pepe ma. ⁵¹ A dayeye ta ɔn y’a sebe dɔrɔ. A yɛrɛyirebɛsma zanzanbɛ. ⁵² A fanganmɛ laga n’e wa ye ta kwara ma ɔn yɛrɛmazibɛsma babɛ yeyɛ. ⁵³ A wufigɛsma ka zɔnfa na ɔn frɛkma laga ye srakoba. ⁵⁴ A y’a kma, y’a baratɛre Isirayɛlesi, diɛma. A sanfire y’a foro ta na ⁵⁵ Abrahamu kɔ ye timikma ma sangan pepe ma ga wɔkara a man’e yira ke tamɛ ma wiin nɛ.» ⁵⁶ Mari mane wɔɔ Elizabɛti brɛ yɛgɛ saa nɛmɛ, wɔn timi a ɔɔn bere bige ye brɛ. ⁵⁷ Elizabɛti vɔrɔsangan naa wiri, a ɔɔn nimisininɔ vɔrɔ. ⁵⁸ A tangankwɛre kɔ a ta kma naa mɔɔ wiin sangan ma, ye da Matigi y’a foro na yire yi t’a ma, ye ɔɔn kwɛ nihɔndia kɔ lege. ⁵⁹ Nɔ we vɔrɔkɔ na yin korosɔɔnnɔ kɔɔ ma, ye ɔɔn yaa a yaro na. Ye mane kia n’a tɔn togo dɛ a ma ɔn da Zakari. ⁶⁰ Nka a sie ma dian ga ɔn da, y’a togo na ne ti Zan. ⁶¹ Ye ɔɔn d’a ma: «Bia kma na sɔɔn sii togo mane ti yee ga yo.» ⁶² Ye ɔɔn yanmɛ nɔ we tɔn toga a togo na. ⁶³ A ɔɔn sɛbɛfa mɛ ye ta ɔn n’a togo sɛbɛ da Zan. Ye pepe ɔɔn kaba wɔn na. ⁶⁴ Wɔnna nɔɔ hɔn a niɔn ɔɔn firi, a ne bɛre ne gun ne Wuro yirebɛ. ⁶⁵ Ye tangankwɛre pepe mane kwan. Sma mane wɔnna da wɔ pepe yira Zudegiamana na tola pepe hɔn. ⁶⁶ Da wɔ na mɔsma pepe man’e to ye kɔrɔ hɔn ne kwa: «Nɛ wɔnna nimisalo ta da na tɛ?» Matigi ta sebe mane ti a ma tian na. ⁶⁷ Nimisalo we tɔn Zakari mane paga Wuro ta Ni na, a ɔɔn tuma ne Wuro ta fanɛ yira ne kwa: ⁶⁸ «Yirebe tɛ Matigi Isirayɛle ta Wuro ma. Bare a sege y’a kma ta ɔn n’e dɛn. ⁶⁹ A Kisita na kɛnɛ yi sabɛ y’a baratɛta fanganma Davidi timikma hɔn mɛ́ ye na. ⁷⁰ Yee a mane pia n’e yira n’a bii fɔn siɛ dɛrɛ ma da hɔn y’a daberebɛre na kìni ye baraka hɔn. ⁷¹ A man’e na do sɔɔ ɔn da, ye ye na ke dɛn ke zugi ta ɔnkɔ ke na wopasma pepe sra hɔn mɛ. ⁷² Ye ye na y’a foro ta ke tamɛ ma ɔn ye kakiri to y’a bɛɛn na fɔrɔ yi da. ⁷³ Bare Wuro man’e do sɔɔ ke tɔn Abrahamu ma, ⁷⁴ ye ye na ke wa ke zugi ta yannɛ hɔn ɔn tɛ ke ne sbɛ ne bara ta ye ma ɔn ka ne kwan ga, ⁷⁵ wiin fa to ke sbɛ tɛ sma na kìni ye kɔ ye na tele ye na a yinna hɔn kià sirewɔ pepe hɔn. ⁷⁶ A ma bi ne nɔ han, ye na ne be wiri da Vɔwuro ta daberebɛta. Bare be na sige Matigi zin wiin fa to be a ta sogo tɛtɛrɛ a ma. ⁷⁷ Wiin fa to be yira a ta kma ma mɛ, y’a na n’e kisi, ɔn n’e ta kakiɛ yafa ye ma. ⁷⁸ Bare kià Wuro paga makare kɔ foro na. A na ye to wuro hɔn ɔn kini sabɛ ke ma wiin ɔɔn wɔkara sin na dɔsasangan ma yi. ⁷⁹ Wiin fa to wiinye kma ɔɔn ti tunio kɔ siri na dungun hɔn, a kini ta wɔnwɔ ma, ɔn ke kan ka siara na sogo hɔn.» ⁸⁰ Nimisalo we mane pra ne yaa, a kakiri ne pra ne yaa mɛ. A mane wɔɔ kibɛkolo hɔn fɔn yaa kayan wiin kɔɔ ma a ye yɛrɛ dɔrɔ Isirayɛlesi ma.

¹ Wɔnna sangan ma fanganma Ogusite mane fanɛ yira, ye ye Ɔrɔmukma ta mara hɔn kma pepe zio n’e toga sɛbɛ. ² Wɔnna gweretogasɛbɛ we da ye tɛ, Kirinuse ne Sirigiamana wɔnnate. ³ Sma pepe mane yaa y’a kire hɔn, wiin fa to ye yaa ye toga sɛbɛ. ⁴ Zozɛfu mane tuma Nazarɛtikuru hɔn Galilegiamana ma ɔn yaa Bɛtilehɛmu, fanganma Davidi ta vɔrɔkuru hɔn Zudegiamana ma bare a mane wɔn timikma na boo. ⁵ A mane yaa ye togo sɛbɛ na kɔ y’a dalo Mari wiin mane ti tulu. ⁶ Ye mane ti Bɛtilehɛmu, Mari vɔrɔkɔ ɔɔn naa wiri. ⁷ A y’a danɔ vɔrɔ nimisininɔ ɔn n’a flɛ zokuro hɔn n’a sianbɛ kolingo hɔn bare ye ha mane vɛdo gun samaravɛdo hɔn ga. ⁸ Gwanɛsma bɔɔ mane ti yeyɛ wola hɔn, ne sian laga hɔn ne yɛre y’a gware na wuru hɔn. ⁹ Matigi ta mɛlɛkɛ boo naa sa ye ma, Matigi ta yirebe na kini ɔɔn n’e kori, kuun na yire yi ɔɔn n’e foga. ¹⁰ Nka mɛlɛkɛ we ɔɔn da ye ma: «Ka ka kwan ga. Ma naa dadia bɔɔ ɔɔn yira na ka ma, wiinye ɔɔn na tɛ nihɔndiada na yire ye na sma pepe ta. ¹¹ Sma Davidi ta kuru hɔn, Kisita vɔrɔ ka ta. A Krista, Matigi. ¹² Ka na n’a tɔɔ wiin fa ma, bo wɔn. Ka na bibi boo za, zokuro ne flɛ a ma, a ne sian kolingo hɔn.» ¹³ Wɔnna nɔɔ tala hɔn mɛlɛkɛkuru na yaan ye ɔɔn naa taa kɔ bo we, ye ne Wuro yirebe ne kwa: ¹⁴ «Yirebe tɛ Wuro ma wuro hɔn. Wiinye kma da ɔɔn dia a ma diniyan hɔn, a ta siara tɛ wɔnwɔ ma.» ¹⁵ Mɛlɛkɛ wɔ naa tuma gwanɛsma wɔ brɛ ɔn ye bere yaa wuro hɔn wiin sangan ma, ye ɔɔn da ye nɛmɛ ma: «Ka tɛ ke yaa Bɛtilehɛmu kɛ. Matigi wiinye da yira ke ma, ke yaa n’e sege.» ¹⁶ Ye mane sale yaa ɔn yaa Mari kɔ Zozɛfu za kɔ bibi we, a ne sian kolingo hɔn. ¹⁷ Y’a za wiin sangan ma suu, mɛlɛkɛ mane wiinye da yira ye ma nimisalo we ta da na, ye ne wɔnwɔ yira. ¹⁸ Wiinye kma pepe ɔɔn mane wɔnna bɛreda wɔ mɔɔ gwanɛsma ta, wɔnwɔ mane kaba. ¹⁹ Nka Mari mane wɔnna da wɔ pepe to ye kakiri hɔn, n’e giati fɔrɔna. ²⁰ Wɔn timi gwanɛsma wɔ mane ye bere yaa. Ye mane Wuro ta yirebe na da sɔn n’e yira y’a mɔda kɔ y’a zɛda ye na. Bare mɛlɛkɛ man’e yira ye ma wiin nɛ, yee ye pepe mane tɛ. ²¹ Tun tala naa paga, nɔ we yarokɔ ɔɔn wiri. Mɛlɛkɛ mane wiin togo we yira a sie ɔɔn sbɛ ne taa tulu na, ye ɔɔn wɔnna togo we dɛ a ma. ²² Moyizi ta Tɛn wiin fa yira kìnibɛ na, wɔnna wagati mane naa wiri. Mari kɔ Zozɛfu ɔɔn yaa kɔ nɔ we Zeruzalɛmu wiin fa to ye yaa n’a dɔrɔ Matigi ma ²³ wɔkara ye sɛbɛ a ta Tɛn hɔn wiin nɛ ɔn da: «Sini nimisalo na gwerevɔrɔ yi pepe daga pere Matigi ma.» ²⁴ Tɛn we wiin salaka yira ɔn da ye daga kwi nɔma pla wɛlɛ zɛnɛyala nɔma pla wa salaka na, ye wɔnna salaka we wa mɛ. ²⁵ Wɔn da ye tɛ, sɔɔn boo mane ti Zeruzalɛmukuru hɔn, a togo ne ti Simeyɔn. A mane sɔntele ne kiu ka Wuro na. Wiin te ɔɔn na Isirayɛle kisi, a mane tangan ne wɔn yɛ́rɛ. Wuro ta Ni mane ti a ma. ²⁶ Wɔn man’a dɔrɔ a ma da sanɛ a da ye siri, y’a na Matigi ta Dɛ́gɛwɛta za. ²⁷ Wuro ta Ni mane figɛ yaa kɔ lege Wuro ta kɔɔn hɔn. Yezu na vɔrɔre naa kɔ kɔ lege wiin sangan ma wiin fa to ye Tɛn na landa ta a ma, ²⁸ Simeyɔn n’a tɔɔ ye sra hɔn, ɔn baraka yira Wuro ma ɔn da: ²⁹ «Basiɛ Matigi, be wiin dosɔ ta, wɔn paga. Be sbɛ ne bia baratɛta to a siri siara hɔn. ³⁰ Bare ne yɔnnɔ dɛ bia kisi ma, ³¹ be wiin tɛtɛrɛ sii pepe ye na. ³² Awe ɔɔn na bia kini dɔrɔ diniyan hɔn kma ma ɔn yirebe pere bia kma Isirayɛle ma.» ³³ Simeyɔn mane wiinye da yira, nimisalo we tɔn kɔ a sie mane kaba wɔn na. ³⁴ Simeyɔn duba ta ye ma ɔn da Yezu sie Mari ma: «Sege rɛ, Wuro bo nimisalo be dɛ́gɛ wiin fa to sma na yaan ye bɛrɛ, bɔɔ tuma, Isirayɛlegiamana hɔn. A na tɛ Wuro ta tagamase na, sma na maga wiin hɔn. ³⁵ A na sma na yaan ye kɔrɔ hɔn giatɛ sabɛ sire. A ma bi sie we han, ninabannɔ na be woro wuro wɔkara kunkwinitaba.» ³⁶ Wuro ta daberebɛtaya boo mane tiye mɛ, ye n’a togo wiri Ana. A mane Asɛre timite Fanuyɛle ta nɛmɛdalo. A mane kiɛgɛ fɔrɔna. A na dan yi yɔn wiin bangan ta, a mane dɔgɔ kopra dama ɔɔn ta kɔ wɔn. ³⁷ Wɔn timi a tɛ yɔfuroya na fɔn a sii ɔɔn yaa wiri dɔgɔ kienaa ne nɔma naa. A ha mane sa Wuro ta kɔɔn hɔn ga. A mane baratɛ Wuro ma sin ne wuru ne sun ka ne Wuro mɛ. ³⁸ Wɔnna wagati we yɛrɛ ma a mane naa wiri ne baraka yira Wuro ma. Wiinye kma pepe ɔɔn mane Zeruzalɛmu ta kisi yɛ́rɛ, a mane nimisalo we da yira ye ma. ³⁹ Ye naa waro wɔnna da wɔ pepe na wiin sangan ma wɔkara Matigi ta Tɛn n’e yira wiin nɛ, ye ye bere yaa Galilegiamana hɔn ɔn yaa tangan y’a kuru hɔn Nazarɛti. ⁴⁰ Nimisalo we kɔnɛ mane pra ne yaa ne fangan gun mɛ. Datɔ mane ti a hɔn, Wuro ne y’a kiɛn ta a ma. ⁴¹ Dɔɔ o dɔɔ Yezu na vɔrɔre mane yaa Zeruzalɛmu Yɛrɛgun na fɛti na. ⁴² Yezu naa dɔgɔ funpla gun, ye ɔɔn yaa kɔ lege mɛ wɔkara ye mane daro ne tɛ wiin nɛ. ⁴³ Fɛti we naa waro wiin kɔɔ ma, vɔrɔre wɔ ɔɔn sogo bii ɔn bere bige. Nka Yezu mane wɔɔ yeyɛ, ye ma ye yɔnnɔ tɔɔ ga. ⁴⁴ Ye man’a giati d’a ti kɔ ye yakwɛre na bɔɔ. Ye sin tala na yuru ta. Wɔn timi ye ɔɔn dutigɛ n’a kia y’a kma kɔ y’a tɔsma brɛ. ⁴⁵ Nka ye mane kia bana a ma, m’a za ga. Fɔn ye ɔɔn ye bere yaa Zeruzalɛmu yɛ n’a kia. ⁴⁶ Yin saaro kɔɔ ma, ye ɔɔn yaa n’a za Wuro ta kɔɔn hɔn, a ne tangan Ziwifu ta kalasma woro hɔn ne mɔɔ ye ta, n’e toga mɛ. ⁴⁷ Wiinye kma pepe ɔɔn mane mɔɔ a ta, wɔnwɔ mane kaba a ta kakiriprabe na. ⁴⁸ Yezu na vɔrɔre naa n’a za wiin sangan ma, ɔn kaba fɔrɔna. A sie ɔɔn d’a ma: «Ne nɔ, wɔnnɔ na yi be ɔɔn ta mɛ́ na yee? Sege rɛ, mɛ kɔ be tɔn nina na ban yi ɔɔn mane be kia.» ⁴⁹ Yezu ɔɔn da ye ma: «Wɔnnɔ na ka ne kia? Ka tɔɔ da ma mane daga ne ti ne Tɔn ta kɔɔn hɔn ga ra?» ⁵⁰ Nka yewɔ m’a ta bɛreda kɔrɔ tɔɔ ga. ⁵¹ Wɔn tɛ a ɔɔn bere yaa kɔ lɔgɔ Nazarɛti. A mane mɔɔ ye ta. A sie kɔnɛ mane wɔnna da wɔ pepe to ye kakiri hɔn. ⁵² Yezu mane pra ne yaa, a ta datɔ ne yire ne yaa mɛ. A da mane dia Wuro ma kɔ sma ma mɛ.

¹ Fanganma Tibɛri ta fanganmabe na dɔgɔ funkooru ma, Pɔnsipilate ne Zudegiamana wɔnnate, Herode ne Galilegiamana wɔnnate, a puu Filipu ne Iturewola kɔ Tirakonite na wola wɔnnate, Lizaniyase ne Abilɛne wɔnnate, ² Ane kɔ Kayifu ne salakawɛvɔre. Wuro domada mane wiri Zakari nɔ Zan ma kibɛkolo hɔn. ³ Zan mane Zurudɛnku do ma giamana pepe yara. A mane kwa sma ma: «Ka ka zugo katra ɔn batize, Wuro na yafa ka ma k’a kakiɛ na.» ⁴ Wuro ta daberebɛta Izayi mane wiin fa yira y’a sɛbɛ hɔn, yee wɔnna domada wɔ do mane paga ɔn da, ye sɔɔn boo sɔngɔkɔn sa kibɛkolo hɔn, ye ye Matigi ta sogo tɛtɛrɛ n’a ta somɛngɛn telebɛ fɔrɔna. ⁵ Ye wɔlɔ pepe daga paga, ye tola kɔ tolala pepe zi. Ye soga na kwileda daga tele wiinye soga ɔɔn gagagaga, wɔnwɔ nɔnɔ. ⁶ Ye sma pepe na Wuro ta kisi za. ⁷ Zamɛ mane naa ne batize Zan ta, a ne kwa ye ma: «Kɔtɔrɔsi, kɔ te ɔɔn da ka tɔngɔn Wuro woro na ba yi na, ⁸ Ka tɛ k’a tɛda n’a dɔrɔ da ka ka zugo katra. Sɔɔn ka giati ye kɔrɔ hɔn, ye tɔn ti yi ta wiin ɔɔn Abrahamu ga. Bare ma ye yira ka ma da Wuro sbɛ ne timikma sabɛ Abrahamu ta bɔ dɔge bɛ hɔn. ⁹ Tà ti wɛ sɔsulu ma. Wiin sɔnɔ pepe ɔɔn mane nɔmanɛfɔre tɛ ga, wɔn na kiɛn ɔn drɛ togo hɔn.» ¹⁰ Wɔn tɛ zamɛ ɔɔn man’a toga, ye wɔnnɔ yiwɔ daga ɔɔn ta? ¹¹ A mane kwa ye ma: «Zoga nɔma pla ti wiin te ta, foyi ti wiin ta ga, a wɔnna te ka tala. Zɔnfa ti wiin te ta mɛ, wɔnna te daga wɔn dini kɔ wiin te ɔɔn ti fa ga.» ¹² Lanpotɔre bɔɔ mane naa batize na Zan ta ɔn n’a toga da: «Mɛ́ na te, wɔnnɔ mɛ́ daga ɔɔn ta?» ¹³ Zan ɔɔn da ye ma: «Tɛn wiin gwanado yira, ka ka tɔɔ fan wɔn ma ga.» ¹⁴ Sɔrɔdasi man’a toga mɛ ɔn da: «Mɛ́ ɔɔn yo, wɔnnɔ mɛ́ daga ɔɔn ta?» A ɔɔn da wɔnwɔ ma: «Ka ka gwana lamara n’e tɔɔ sɔɔn ta fangan na wɛlɛ ɔn siɛrɛyagabe ta sɔɔn sii na ga. Nka ka tɛ k’a sara ka kayan.» ¹⁵ Sma mane tangan ne yɛre yɔnmabe hɔn. Wiin ti pepe, wɔn man’a giati da be ma farase ga Zan ɔɔn Wuro ta Dɛ́gɛwɛta. ¹⁶ Wɔn tɛ Zan ɔɔn da ye ma: «Mɛ ka batize zu hɔn nka boo na naa mɛ timi, wɔnna te ta fangan yireyi mɛ yi ma. Mɛ yɛrɛ dɛgɛ a ta kanɛgɛ na pɛrɛ ta firi hɔn. Awe ɔɔn na ka batize Wuro ta Ni ɔnkɔ togo hɔn. ¹⁷ A ta dugosiofa ti a soro hɔn. A na y’a tin sare n’a kìnibɛ fɔrɔna ɔn dugonɔmanɛ wɔ ka y’a molo hɔn. Nka wiin togo ɔɔn wɛnnɛ mane dibe abada ga, a na wɔn ka dugoku we ma.» ¹⁸ Zan mane bɛredazɛ na yaan ye yira ye ma yɛ mɛ ne Wuro ta fanɛdia yira ye ma. ¹⁹ Wɔn tɛ a ɔɔn mane giamana wɔnnate Herode zarake bare a mane ye puu ta ya Herodiyade yɔn. Wɔn nii wɛ mɛ, awe Herode mane bɔɔ dayaga na yaan ye ta yɛ mɛ. ²⁰ Wɔn tɛ suu, Herode ɔɔn bɔɔ dayagazɛ ta n’e kwɛ y’a gwere ye ma yɛ mɛ. A ta tɛ ɔɔn mane Zan foga n’a ka kaso hɔn. ²¹ Sma pepe mane yaa batize wiin sangan ma, Yezu ɔɔn batize mɛ ɔn ne ti wuromɛ hɔn. Ye da ye tɔɔ, wurokɔn ɔɔn kibɛ. ²² Wuro ta Ni mane tɛ wɔkara zɛnɛyalo ɔn zii a ma. Bɛrekɔn boo ɔɔn sa wuro hɔn, ɔn da: «Be n’a moronanɔ, be da dia ne ma fɔrɔna.» ²³ Yezu y’a bara dutigɛ wiin sangan ma, wɔn da ye tɛ a sii ne dɔgɔ kiofun nɛmɛ gun. Sma man’a giati d’a Zozɛfu nɔ. Zozɛfu ne Heli nɔ. ²⁴ Heli ne Mata nɔ. Mata ne Levi nɔ. Levi ne Mɛliki nɔ. Mɛliki ne Zanayi nɔ. Zanayi ne Zozɛfu nɔ. ²⁵ Zozɛfu ne Matatiyase nɔ. Matatiyase ne Amɔse nɔ. Amɔse ne Nawume nɔ. Nawume ne Esili nɔ. Esili ne Nagayi nɔ. ²⁶ Nagayi ne Mahate nɔ. Mahate ne Matatiyase nɔ. Matatiyase ne Simeyi nɔ. Simeyi ne Zosɛke nɔ. Zosɛke ne Zoda nɔ. ²⁷ Zoda ne Zowana nɔ. Zowana ne Eresa nɔ. Eresa ne Zorobabɛle nɔ. Zorobabɛle ne Salatiyɛle nɔ. Salatiyɛle ne Neri nɔ. ²⁸ Neri ne Mɛliki nɔ. Mɛliki ne Adi nɔ. Adi ne Kosan nɔ. Kosan ne Ɛlemadan nɔ. Ɛlemadan ne Ɛre nɔ. ²⁹ Ɛre ne Zezu nɔ. Zezu ne Eliyezɛre nɔ. Eliyezɛre ne Zorimu nɔ. Zorimu ne Mata nɔ. Mata ne Levi nɔ. ³⁰ Levi ne Simeyɔn nɔ. Simeyɔn ne Zuda nɔ. Zuda ne Zozɛfu nɔ. Zozɛfu ne Zoname nɔ. Zoname ne Eliyakimu nɔ. ³¹ Eliyakimu ne Meleya nɔ. Meleya ne Mena nɔ. Mena ne Matata nɔ. Matata ne Natan nɔ. Natan ne Davidi nɔ. ³² Davidi ne Zese nɔ. Zese ne Wobɛde nɔ. Wobɛde ne Bowazi nɔ. Bowazi ne Sala nɔ. Sala ne Nasɔn nɔ. ³³ Nasɔn ne Aminadabu nɔ. Aminadabu ne Adamine nɔ. Adamine ne Arani nɔ. Arani ne Esirɔn nɔ. Esirɔn ne Pɛrɛse nɔ. Pɛrɛse ne Zuda nɔ. ³⁴ Zuda ne Zakɔbe nɔ. Zakɔbe ne Izake nɔ. Izake ne Abrahamu nɔ. Abrahamu ne Tera nɔ. Tera ne Nakɔre nɔ. ³⁵ Nakɔre ne Seruki nɔ. Seruki ne Arago nɔ. Arago ne Paleki nɔ. Paleki ne Ebɛre nɔ. Ebɛre ne Sala nɔ. ³⁶ Sala ne Kayiname nɔ. Kayiname ne Arafakisade nɔ. Arafakisade ne Sɛme nɔ. Sɛme ne Nowe nɔ. Nowe ne Lamɛke nɔ. ³⁷ Lamɛke ne Matusalɛmu nɔ. Matusalɛmu ne Enɔke nɔ. Enɔke ne Zarɛde nɔ. Zarɛde ne Malele nɔ. Malele ne Kayiname nɔ. ³⁸ Kayiname ne Enɔse nɔ. Enɔse ne Sɛti nɔ. Sɛti ne Adama nɔ. Adama ne Wuro nɔ.

¹ Yezu paga Wuro ta Ni na ɔn tuma Zurudɛnku do ma ɔn ye bere naa. Wuro ta Ni man’a yee kibɛkolo hɔn. ² Sitanɛ man’a mama yin kiepla yɔ. A ha mane foyi zɔn wɔnna yin kiepla wɔ yɔ ga. Ye naa fɔnɔ wiin sangan ma, wu n’a foga. ³ Wɔn tɛ Sitanɛ ɔɔn d’a ma: «Be ɔɔn ma Wuro nɔ, yira bo dɔgɔnɔ be ma a bere buru na.» ⁴ Yezu ɔɔn d’a ma: «Ye sɛbɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn da, ye zɔnfa dama ha sɔɔn woro ga.» ⁵ Sitanɛ ɔɔn figɛ ba kɔ lege wuro hɔn, ɔn diniyan hɔn giamanɛ pepe kwɛ n’e dɔrɔ a ma tala na, ⁶ ɔn d’a ma: «Bɔ pepe na kwɛ ye pere mɛ ma ne ti mɛ soro ma. Be ɔɔn dian yoloko ne wee, ma na bɔ giamanɛ bɛ kɔ y’a sebe kɔ y’a yirebe pepe pere be ma, ye tɛ be ye na. Bare wiin te da ɔɔn dia ne ma, wɔnna te ma ma ye pere.» ⁸ Yezu ɔɔn d’a ma: «Ye sɛbɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn da, ye be na yoloko Matigi bia Wuro dama ɔɔn wee n’a yirebɛ.» ⁹ Sitanɛ ɔɔn yaa kɔ lege Zeruzalɛmu ɔn yaa n’a tabɛ Wuro ta kɔɔn wɔɔn ma, ɔn d’a ma: «Be ɔɔn ne Wuro nɔ, tangan bɛɛ be tigezi. ¹⁰ Bare Wuro domada na sɛbɛ n’a yira n’a dɔrɔ da, ye Wuro na y’a mɛlɛkɛ fanɛ ye naa yɛre be na. ¹¹ Ye ye na be bii wiin fa to be ka be kaan dun dɔgɔnɔ hɔn ga.» ¹² Yezu ɔɔn d’a ma: «Ye sɛbɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn da, ye be ka Matigi bia Wuro taa n’a sege ga.» ¹³ Sitanɛ naa n’a mama yee ɔn bana a ma melemele, ɔn ye brɛ dɛrɛbɛ a na dɛn ne wagatiza yɛ́rɛ. ¹⁴ Yezu man’e bere naa Galilegiamana hɔn ne paga Wuro ta Ni na. A togo mane sa yeyɛ wola pepe hɔn. ¹⁵ A mane sma kala ye ta Kalakɔn hɔn, sma pepe n’a yirebɛ. ¹⁶ Yezu naa wiri Nazarɛtikuru hɔn, a mane pra wiin wɛɛn, ɔn kɔ Kalakɔn hɔn Tangantun kɔɔ ma wɔkara a mane daro ne tɛ wiin nɛ. A naa tuma Wuro domada kala na, ¹⁷ ye ɔɔn Wuro ta daberebɛta Izayi ta sɛbɛ bii n’e k’a sra hɔn. A wɔnna sɛbɛ wɔ koba ɔn boo piri boo kala. Ye mane sɛbɛ wiin wɛɛn ɔn da: ¹⁸ «Matigi ta Ni ti mɛ ma. Wɔn ye na a ne dɛ́gɛ wiin fa to ma yaa fanɛdia yira durukma ma. A ne fanɛ wiin fa to ma yaa tɛrɛ ta ye ye yɛrɛ gun ɔn fue yinna koba. Ye bɛrɛ wiinye kma ma, ma dɛndrɛ wɔnwɔ na. ¹⁹ Matigi na y’a foro ta wiin dɔɔ ma, ma wɔn yira.» ²⁰ Wɔn timi a ɔɔn sɛbɛ we kwini n’a ka a na kɔrɔseta sra hɔn ɔn zii tangan. Wiinye kma pepe ɔɔn mane ti Kalakɔn hɔn, ye pepe ɔɔn ye yinna baga a hɔn n’a sege fɔrɔna. ²¹ Wɔn tɛ a ɔɔn da ye ma: «Ka wiinye domada mɔɔ Wuro ta sɛbɛ hɔn, wɔnwɔ do paga sma ye mɔsangan yɛrɛ ma ka ta.» ²² Ye pepe mane Yezu togo ta. A mane kiɛn na fanɛdia wiinye yira ye ma, ye ne kaba wɔnwɔ na. Ye mane kwa: «A kɔnɛ Zozɛfu nɔ ga ra?» ²³ Yezu ɔɔn da ye ma: «Tian na, ma man’e yɔnnɔ tɔɔ ɔn tɔɔ da ka na bo dakalo be yira ne ma ɔn da, ye be ɔɔn ma sutɛta, be pia be yɛrɛ kɛnɛ dɛn. Ma mane tɔɔ da ka na da ne ma mɛ, ye ma wiin fa pepe ta Kapɛrenawɔmukuru hɔn, ye ka wɔn pepe mɔɔ, ye ma wɔn nɛmɛ ta bɛɛ n’a kuru hɔn mɛ kɛ.» ²⁴ Wɔn timi a ye bere da ye ma: «Tian na, ma ye yira ka ma da daberebɛta ha dɛgɛbe gun biza hɔn ɔn yalo ye vɔrɔkuru ma ga. ²⁵ Ka sege rɛ, Wuro ta daberebɛta Eli ta sin hɔn wurokwiɛ mane figɛ wiin sangan we ma fɔrɔna dɔgɔ saa yɔ ne kobi, wu na yire yi ɔɔn bɛrɛ giamana we pepe ma, yɔfuroyàra na yaan ye mane ti Isirayɛlegiamana hɔn. ²⁶ Nka Wuro ha mane Eli fanɛ ye na sɔɔn brɛ ga, fɔn yɔfuroya sɔnnala boo dama ta wiin ɔɔn mane tangan Sarepetakuru hɔn Sidɔngiamana ma. ²⁷ Wuro ta daberebɛta Elize ta sin hɔn mɛ, wurobukma na yaan ye mane ti Isirayɛlegiamana hɔn, nka ye na sɔɔn ha kɛnɛ ga fɔn Sirisɔn Nama dama.» ²⁸ Wiinye kma pepe ɔɔn mane ti Kalakɔn we hɔn, naa wɔnna bɛreda wɔ mɔɔ wiin sangan ma, ye pepe wora ɔɔn ba fɔrɔna. ²⁹ Ye ɔɔn tuma n’a yɛnyɛn sa kɔ lege kuru timi. Ye ta kuru tangan wiin tolo ma, ye mane kia n’a yɛn n’a dra wɔnna tolo we wee. ³⁰ Nka Yezu mane dɔɔ fɔnɔ ye woro hɔn, ɔn yaa. ³¹ Wɔn tɛ Yezu ɔɔn yaa Kapɛrenawɔmu, wɔn Galilegiamana na kire na boo. A mane sma kala wɛɛn Tangantun kɔɔ ma. ³² Ye mane kaba a ta kalanɔn na, bare a mane bɛre kɔ sebe. ³³ Sɔɔn boo mane ti Kalakɔn hɔn, ziniyɔ ne ti kɔ lege. A mane tuma ne sɔngɔ fɔrɔna ne kwa: ³⁴ «Ee Nazarɛtisɔn Yezu, wɔnnɔ be ɔɔn kia mɛ́ ta? Be naa mɛ́ yaga na ra? Ma tɔɔ da bi ɔɔn Wuro ta fanɛta na kìni yi.» ³⁵ Yezu ɔɔn sare zini we ma ɔn d’a ma: «Bɔɔ ɔɔn sa be wa bo sɔɔn be hɔn.» Ziniyɔ we mane sɔɔn we bii n’a dra sma pepe zin ɔn saa a hɔn, m’a ba ga. ³⁶ Sma pepe mane kaba ne kwa ye nɛmɛ ma: «Bɔ ɔɔn wee dabɛrenɔn sii yee? A bɛre ziniyaga ta kɔ fangan kɔ sebe, ye ne mɔɔ a ta ne sa sma hɔn.» ³⁷ Yezu togo mane sa giamana we pepe hɔn. ³⁸ Yezu naa sa Kalakɔn hɔn, ɔn yaa Simɔn brɛ. Simɔn ta ya sie kɔn mane toba fɔrɔna. Ye n’e yira Yezu ma, y’a kɛnɛbɛ. ³⁹ Yezu naa zii nɛnɛ a wɔɔn hɔn, ɔn gwangwana komatogo we ma. Komatogo we ɔɔn wɛ, ya we ɔɔn tuma wɔnna nɔɔ tala hɔn n’e mako fɔrɔ. ⁴⁰ Sin do naa bɛrɛ wɛ, komatogaparere sii pepe mane ti wiinye kma ta, ye ɔɔn figɛ yaa kɔ ye pepe Yezu brɛ. A ɔɔn ye sra dɛ ye pepe ma tala tala n’e kɛnɛbɛ. ⁴¹ Ziniyaga mane sa sma na yaan ye hɔn ne sɔngɔ ne kwa: «Be Wuro Nɔ.» Nka Yezu mane gwangwana ziniyaga wɔ ma fɔrɔna, mane dian ye bɛre ga bare ye man’a dɛ́gɛ tɔɔ d’a Krista. ⁴² Kɔɔ naa kiɛ suu, Yezu ɔɔn sa kuru we hɔn ɔn yaa boo piri ma kiege ma. Zamɛ mane sa yaan n’a kia. Ye yaa n’a za wiin sangan ma, ne kia n’a foga, a ka yaa biza hɔn n’e to ga. ⁴³ Nka Yezu ɔɔn da ye ma: «Ma daga Wuro ta kolo hɔn da na fanɛdia yira bɔ kiresɛrɛ hɔn mɛ. Bare wɔn ye na Wuro ne fanɛ.» ⁴⁴ Wiinye Kalakɔan ɔɔn ti Zudegiamana hɔn, a mane fanɛdia yira wɔnwɔ hɔn mɛ.

¹ Boo kɔɔ ma Yezu mane taa Zenezarɛtiparo do ma. Zamɛ na yaan ye mane taa n’a mini wiin fa to ye Wuro domada mɔɔ. ² A ɔɔn kɔre nɔma pla bɔɔ za zu do ma. Nɔsma mane sa n’e to ne y’a zɔe waa. ³ Yezu ɔɔn kɔ wɔnna kɔre wɔ na tala hɔn wiin ɔɔn mane Simɔn yi ɔn d’a ma, y’a ye kɔbɛ zu hɔn zɔgɔ. A mane tangan koro we hɔn, ne zamɛ kala. ⁴ A naa waro bɛreda na wiin sangan ma, ɔn da Simɔn ma: «Koro we kɔbɛ zu na dɛrɛdo hɔn, wɔn timi bi kɔ be tikwɛre ka k’a zɔe dra zu hɔn nɔɔ na.» ⁵ Simɔn ɔɔn d’a ma: «Mɛ na te, mɛ́ nɔɔ kɔɔ kiɛ, ma foyi gun ga. Nka bia tɛ ɔɔn da ma zɔ dra zu hɔn, ma na n’a dra.» ⁶ Ye ɔɔn zɔ wɔ dra zu hɔn, ɔn zɛ na yaan ye foga fɔrɔna fɔn ye ta zɔe ɔɔn dutigɛ ne sɔsɔ. ⁷ Wɔn tɛ ye ɔɔn ye sra ta ye nɔkwɛsma ma koroza hɔn, ye ye naa ye diɛma. Wɔnwɔ naa, ye ta kɔre nɔma pla pepe ɔɔn paga, fɔn ne kia ne mige. ⁸ Simɔn Piyɛre wɔn za wiin sangan ma, ɔn zii yoloko Yezu wee ɔn da: «Matigi, be sabɛ ne na, bare ma kakiɛtɛta.» ⁹ Kuun mane Simɔn kɔ ye tikwɛre pepe foga, ye ta tɛ ɔɔn mane zɛ na yaan ye gun. ¹⁰ Kuun mane Simɔn yakwɛre Zebede nɔmanɛ Zake kɔ Zan foga mɛ. Nka Yezu mane da Simɔn ma: «Ka kwan ga. Sma ɔɔn naa fɔnɔ a hɔn, sma be na ne ɔɔn kwɛ basiɛ.» ¹¹ Ye mane naa kɔ y’a kɔre zu do ma ɔn frɛ pepe to wɛɛn, ɔn dɔɔ Yezu ma. ¹² Yezu ta tɛ ɔɔn mane ti kuru boo kɔrɔ hɔn, sɔɔn boo mane ti wɛɛn, wurobu ne ti a kɔn pepe ma. A naa Yezu za wiin sangan ma, ɔn zii bɛrɛ ye zin sugu lɔ ma, ɔn n’a mɛ ne kwa: «Mɛ na te, be ɔɔn dian ye na, be sbɛ ne ne kìnibɛ.» ¹³ Yezu ɔɔn ye soro sɔrɔ ɔn le a ma ɔn da: «Ma dian. Be kìni.» Wɔnna nɔɔ tala hɔn sɔɔn we ta wurobu ɔɔn wɛ. ¹⁴ Yezu mane d’a ma: «Ka b’e yira sɔɔn sii ma ga, nka yaa be yɛrɛ dɔrɔ salakawɛta ma. Wɔn timi, Moyizi wiin salaka yira, yaa wɔn wa ɔn n’a dɔrɔ sma ma, ye be kɛnɛ.» ¹⁵ Yezu togo mane sa ne yaa suu. Zamɛ na yaan ye man’e nɛmɛ kwɛ wiin fa to ye ne mɔɔ a ta, a n’e kɛnɛbɛ mɛ. ¹⁶ Yezu man’e sabɛ ye na kiege ma wiin fa to a Wuro mɛ. ¹⁷ Boo kɔɔ ma, Yezu mane ti sma kala hɔn. Fariziyɛn kɔ Tɛn na kma mane tangan a kiege ma. Ye mane tuma Galilegiamana kɔ Zudegiamana na kire pepe hɔn ɔnkɔ Zeruzalɛmukuru hɔn mɛ. Matigi ta sebe mane ti Yezu ta, n’a ta a ne sma kɛnɛbɛ. ¹⁸ Sma bɔɔ mane naa wiri kɔ muruku boo, a ne sian sianfa ma. Ye mane kia kɔ kɔ lege kɔɔn hɔn n’a tigɛ Yezu zin hɔn. ¹⁹ Nka ye mane da bo ye tɛnɔn ɔn kɔ gun kɔ lege ga bare zamɛ mane yaan. Wɔn tɛ suu ye ɔɔn ba kɔ lege zɛn ma ɔn zɛn pra n’a sɔro ɔn n’a zibɛ a ta sianfa ma sma woro hɔn Yezu zin hɔn. ²⁰ Yezu naa sma wɔ ta yɔnmabe nɔma tɔɔ, ɔn da sɔɔn we ma: «Ne maa bia kakiɛ yafa be ma.» ²¹ Tɛn na kma kɔ Fariziyɛn ɔɔn dutigɛ ne giati ne kwa: «Bo kɔ te ɔɔn Wuro togo yaga yee? Kɔ te ɔɔn sbɛ ne kakiɛ yafa, a ma tɛ Wuro sɔnnala dama ga?» ²² Yezu naa n’e ta giatɛ tɔɔ, ɔn da ye ma: «Wɔnnɔ na ka giati yee? ²³ Ɔn da a ta kakiɛ yafa a ma, wɛlɛ ɔn da a tuma yaa, bɔ pla hɔn, wee yi wɔn yira-dia yi? ²⁴ Nka ma kia ka tɔɔ da kakiɛ ta yafa na sebe ti Sɔɔn Nɔ ta bo diniyan be hɔn.» Wɔn tɛ a ɔɔn da sɔɔn we ma: «Mɛ ɔɔn da yee be ma tuma bia sianfa bii ɔn bige.» ²⁵ Wɔnna nɔɔ tala hɔn sɔɔn we ɔɔn tuma sma pepe yɔnnɔ na ɔn y’a sianfa bii ne bige ne Wuro yirebɛ. ²⁶ Ye pepe mane kaba ne Wuro yirebɛ. Kuun man’e foga ye ne kwa: «Ke kabakoda za sma rɛ.» ²⁷ Wɔn timi Yezu ɔɔn sa ɔn yaa lanpotɔta boo za, a ne tangan y’a baratɛdo hɔn. Ye man’a togo wiri Levi. Yezu ɔɔn d’a ma: «Tuma dɔɔ ne ma.» ²⁸ Levi ɔɔn tuma y’a frɛ pepe to yɛ ɔn dɔɔ a ma. ²⁹ Levi mane zamaye ta Yezu ye na ye brɛ. Lanpotɔre na yaan ye kɔ smazɛ mane tangan ne zɔn kɔ lɔgɔ. ³⁰ Fariziyɛn kɔ Tɛn na kma ɔnkɔ ye timikma ne dumudumu ne kwa Yezu ta kalanɔmanɛ ma: «Wɔnnɔ na ka zɔn ne kɔ lanpotɔre ɔnkɔ smayaga?» ³¹ Yezu ɔɔn da ye ma: «Wiinye kma ɔɔn kɛnɛ, wɔnwɔ mako ha sa sutɛta hɔn ga. Komatogaparere mako wɔn sa a hɔn. ³² Mɛ na smatele wiri na ga nka smayaga wiri na ma naa wiin fa to ye ye zugo katra.» ³³ Sma bɔɔ mane da Yezu ma: «Zan ta kalanɔmanɛ sun ka kanyinnayan na ne Wuro mɛ wɔkara Fariziyɛn. Nka bia kalanɔmanɛ wɔnwɔ zɔn ne mɛnɛ.» ³⁴ Yezu ɔɔn da ye ma: «Damorobangan ne tiye, ka sbɛ ne fangan dɛ a mare ma ye sun ka ra? Wɔn sbɛ ne tɛ ga. ³⁵ Nka boo kɔɔ na wiri yi damorobangan ɔɔn mane ti kɔ lɔgɔ ga, wɔnna sangan ma ye na sun ka.» ³⁶ Yezu mane bo dakalo be yira ye ma yɛ mɛ ɔn da: «Sɔɔn zowun bii ɔn zobiri bɛtɛrɛ kɔ lege ga. Wɔn ma tɛ ga, zowun we na zobiri we bara. Zowun kayan ne gun zobiri ma ga. ³⁷ Sɔɔn duvɛnwun ka porobiri hɔn mɛ ga. Wɔn ma tɛ ga, duvɛnwun we na porobiri we fɛtɛ ɔn vunu, ye bɔnɔ poro we hɔn. ³⁸ Wɔn ye na duvɛnwun daga kiɛ porowun ɔɔn hɔn. ³⁹ Wiin te ɔɔn duvɛnbiri mɛnɛ n’a wɛ, wɔnna te mane kia duvɛnwun na titiri mɛ ga. Sma tɛ mane kwa, ye duvɛnbiri diayi mɔ ga ra?»

¹ Bo Tangantun boo kɔɔ ma, Yezu ne dɔɔ ne fɔnɔ bilekoro boo hɔn, a ta kalanɔmanɛ ɔɔn bilewɔan sɔɔ n’e tigitaga n’e nɔma. ² Fariziyɛn bɔɔ ɔɔn da: «Wiinye da ɔɔn daga tɛ na Tangantun kɔɔ ma ga, wɔnnɔ na ki wɔnwɔ ta?» ³ Yezu ɔɔn da ye ma: «Wu mane Davidi kɔ ye tikwɛre foga wiin sangan ma, a mane wiin fa ta, ka wɔn kala wɔn za ga ra? ⁴ A mane kɔ Wuro ta kɔɔn hɔn. Wiinye buro ɔɔn mane pere Wuro ma, a wɔnwɔ bii ɔn bo zɔn ɔn bɔɔ pere ye tikwɛre ma mɛ. Kamasɔrɔ sɔɔn sii ha mane daga wɔnna buro zɔn ga fɔn salakawɛre dama.» ⁵ A ye bere da ye ma yɛ: « Sɔɔn Nɔ Tangantun wɔnnate.» ⁶ Bo Tangantun boo kɔɔ ma yɛ mɛ, Yezu ɔɔn naa kɔ Kalakɔn boo hɔn, ne sma kala. Sɔɔn boo mane ti yeyɛ, a digesoro ne siri. ⁷ Tɛn na kma kɔ Fariziyɛn bɔɔ mane Yezu sege fɔrɔna, a ɔɔn ne na sɔɔn we kɛnɛbɛ Tangantun kɔɔ ma. Ye mane dɛndɛnmada kia a yagabɛ na. ⁸ Yezu naa n’e ta giati tɔɔ, ɔn da wɔnna srasiri we ma, y’a tuma taa sma zin hɔn. A ɔɔn tuma taa. ⁹ Wɔnna sangan ma Yezu ɔɔn da sma ma: «Ma ka toga, sɔɔn daga dafɔre ɔɔn ta Tangantun kɔɔ ma ra, taa a daga dayaga ɔɔn ta? Sɔɔn daga sɔɔn kisi ra, taa a daga n’a yɛɛ?» ¹⁰ A naa segesege mini ye kiege ma, ɔn da wɔnna srasirita we ma, y’a ye soro sana. Wɔn ye soro sana, soro we ɔɔn bere tɛ ye nɔma na yɛ. ¹¹ Ye wora ɔɔn ba fɔrɔna. Ye daga wiin fa ta Yezu na, ye ɔɔn dutigɛ ne nɛmɛzɛ wɔn na. ¹² Wɔnna sangan ma Yezu mane ba tolo ma wuromɛ na. A mane kɔɔ kiɛ yeyɛ. ¹³ Kɔɔ naa kiɛ wiin sangan ma, a ɔɔn y’a kalanɔmanɛ wiri ɔn sma funpla dɛ́gɛ ye hɔn, ɔn wɔnwɔ togo dɛ da fanɛsma. ¹⁴ Bo mane Simɔn, a wɔn togo dɛ mɛ da Piyɛre kɔ wɔn puu Andre kɔ Zake kɔ Zan kɔ Filipu kɔ Baretelemi kɔ Matiye kɔ Toma kɔ Alife nɔ Zake kɔ Simɔn wiin mane sma magabɛ Ɔrɔmukma ta fanganma ma. ¹⁶ Bo ma Zake nɔ Zude kɔ Zuda Isikariyɔte wiin ɔɔn mane Yezu ka sma sra hɔn. ¹⁷ Yezu naa tuma tolo wɔɔn ma ɔn zii kɔ lɔgɔ, ɔn yaa taa gwendege boo hɔn. A mane ti kɔ y’a kalanɔmanɛ wɔ yaan kɔ zamɛ na yaan ye mɛ wiinye ɔɔn mane tuma Zudegiamana hɔn kɔ Zeruzalɛmukuru hɔn. Bɔɔ mane tuma Tire kɔ Sidɔn yɛngɛnzu domakire na bɔɔ hɔn. ¹⁸ Ye pepe mane naa ne mɔɔ Yezu ta bɛreda na. Ye man’a mɛ wiin fa to a n’e kɛnɛbɛ. Ziniyaga mane ti kɔ wiinye kma, wɔnwɔ mane kɛnɛ mɛ. ¹⁹ Zamɛ pepe mane kia ne le Yezu ma bare sebe mane sa a hɔn n’e pepe kɛnɛbɛ. ²⁰ Yezu ɔɔn y’a kalanɔmanɛ sege ɔn da: «Ki wiinye ɔɔn durukma, ka dangamu bare Wuro ta kolo ka yi. ²¹ Wu ti ki wiinye na basiɛ, ka dangamu bare ka na yingin. Ki wiinye ɔɔn mɔgɔ basiɛ, ka dangamu bare ka na zi. ²² Sma ɔɔn ne ka na wu wa ne maga ka hɔn ne ka vini ne ka togayɔ yira Sɔɔn Nɔ ye na, ka dangamu. ²³ Ka ne nihɔndia wɔnna kɔɔ we ma ne tigetige nihɔndiaro na bare k’a yirebe na ne yire wuro hɔn. Yee yewɔ sma wɔ tamɛ mane Wuro ta daberebɛre foga yɛ. ²⁴ Nka gwale na sa ki naforokma ma, bare ka k’a dangamu gun n’a wɛ. ²⁵ Ki wiinye kma ɔɔn ti kɔ k’a dungo na frɛ pepe basiɛ, gwale na sa ka ma. Bare wu na ka foga. Ki wiinye ɔɔn zi basiɛ, gwale na sa ka ma bare ka nina na ban, ka ne na mɔgɔ. ²⁶ Sma pepe ɔɔn ne ka togafɔrɔ wiri wiin sangan ma, gwale ɔɔn na sa ka ma. Yee ye tamɛ mane wɔn nɛmɛ yira daberebɛre na niɔnsɔ ye ye na yɛ. ²⁷ Nka ki wiinye ɔɔn mɔɔ ne ta, ma ye yira ka ma da ka ka zugi da diabɛ ka ma. Wiinye kma ɔɔn ka na wu wa, ka dafɔre ta ye ma. ²⁸ Wiinye kma ɔɔn ka voda, ka duba ta ye ma. Wiinye kma ɔɔn ka vini, ka Wuro mɛ ye ma. ²⁹ Wiin te ɔɔn be piri tala wɛbɛ, be bo tala bere a ma. Wiin te ɔɔn bia zogwaga dɛn be ta, ka maga bia zoslalo pere na a ma ga. ³⁰ Wiin te ɔɔn mɛ be ta, be a ka. Wiin te ɔɔn be soro hɔn frɛ dɛn be ta, ka ye nɛmɛ kia a ta ga. ³¹ Ka kia sma wiin fa ta ka ma, ka ne wɔn nɛmɛ ta ye ma mɛ. ³² Be da dia wiinye kma ma, a ɔɔn ma wɔnwɔ dama da ɔɔn dia be ma, be na yirebe gun wɔn na ra? Kakiɛtɛre yɛrɛ da dia wiinye kma ma, wɔnna kma da ɔɔn dia ye ma mɛ. ³³ Wiinye kma ɔɔn dafɔre ta ka ma, a ɔɔn ma wɔnwɔ ma ka dafɔre ta, ka na yirebe gun wɔn na ra? Hali kakiɛtɛre yɛrɛ wɔn nɛmɛ ta. ³⁴ Ka yɔɔn wiinye kma ma, da ka na bere fa gun ye ta, a ɔɔn ma wɔnwɔ hɔn ka ku kiɛ, kɔ te ɔɔn na ka yirebɛ wɔn na? Hali kakiɛtɛre frɛ na ku ka ye nɛmɛ kakiɛtɛre hɔn mɛ wiin fa to ye ye nɛmɛ gun mɛ. ³⁵ Ka daga ka zugi da diabɛ ka ma ɔn dafɔre ta ɔn ku ka sma hɔn ɔn ka ne yɔɔn fa ta gun ma ga. Ka na yirebe na yire yi gun. Ka na tɛ Vɔwuro nɔmanɛ na. Awe ɔɔn dafɔre ta foro na tɔbareyasma ma kɔ zugoyagasma ma. ³⁶ Ka makare sma ma wɔkara ka Tɔn makare wiin nɛ. ³⁷ Ka ka sɔɔn zarake ga, sɔɔn na ka zarake mɛ ga. Ka ka sɔɔn kiti ga, sɔɔn na ka kiti mɛ ga. Ka yafa ta, Wuro na yafa ka ma mɛ. ³⁸ Ka sma ka, Wuro na ka ka. A na k’a yirabɛfa paga na titigi fɔn a ne vunu ɔn n’a bebere k’a zogo do hɔn. Bare ka yirabɛ bɔ sɛrɛ ma kɔ wiin fa, wɔn ma ye na ka ye yirabɛ mɛ.» ³⁹ Yezu mane dakalo boo yira ye ma ɔn da: «Fuu sbɛ n’e nɛmɛ fuu suru ga. Wɔn ɔɔn tɛ, ye pepe sma pla na yaa bɛrɛ wuru hɔn. ⁴⁰ Kalanɔ fan yi ye na kalata ma ga. Kalanɔ ɔɔn y’a kala ta n’a do paga wiin sangan ma, a na tɛ wɔkara ye na kalata. ⁴¹ Wiin sɔbɛgɛnɔ ɔɔn ti be na plalo yɔnnɔ hɔn, wɔnnɔ na be wɔn sege kamasɔrɔ sɔsagwaga ne ti bi yɛrɛ yɔnnɔ hɔn, be mane wɔn za ga. ⁴² Nɛ na bi sbɛ ne da be na plalo ma, y’a tɛ be a yɔnnɔ hɔn sɔbɛgɛnɔ wa kamasɔrɔ bi mane sege ne be yɔnnɔ hɔn sɔsa za ga? Daplabɛreta, be yɔnnɔ hɔn sɔsa wa dɛn, wɔn timi be sbɛ sege zɛ pasaa ɔn be na plalo yɔnnɔ hɔn sɔbɛgɛnɔ wa. ⁴³ Sɔfɔrɔ nɔmanɛyaga vɔrɔ ga. Sɔyɔ mane nɔmanɛfɔre vɔrɔ mɛ ga. ⁴⁴ Sɔɔn sbɛ ne sɔnɔ dɛ́gɛ tɔɔ a nɔmanɛ ɔɔn baraka hɔn. Sɔɔn sbɛ ne kafɔnɔnɔmanɛ kwire sanfuru ma ga, mane sbɛ ne erezɛn kwire kila ma mɛ ga. ⁴⁵ Sɔnfɔrɔ dafɔre ta kɔ giatɛ na fɔrɔ ye. Sɔnyɔ ne dayaga ta kɔ giatɛ na yaga ye mɛ. Bare ga sɔɔn do wiinye da pepe yira, wɔnwɔ ɔɔn ti a ta giatɛ hɔn. ⁴⁶ Wɔnnɔ na ka ne wiri da Matigi, Matigi, ma wiinye da yira ka ma, ka mane dian wɔnwɔ na ga? ⁴⁷ Wiin te ɔɔn naa ne brɛ ɔn ne domada mɔɔ ɔn kwa ye ma, ma na wɔn nɛmɛ na sɔɔn ta da nɔma yira ka ma. ⁴⁸ A na te ti wɔkara kɔntɔgeta boo wiin ɔɔn wuru sɛn n’a dɛrɛbɛ ɔn y’a kɔɔn du dɛ tiri ma. Kuu naa paga wiin sangan ma, ɔn wɔrɔ naa wɔnna kɔɔn we du sɛn fɔrɔna, a ma bɛrɛ ga bare a mane tɔgefɔrɔ. ⁴⁹ Nka wiin te ɔɔn mɛ domada mɔɔ, ma kwa ye ma ga, wɔnna te ti wɔkara wiin kɔntɔgeta ɔɔn y’a kɔɔn tɔgɔ lɔ ma, m’a du sɛn ga. Zu na naa wiin sangan ma, wɔnna kɔɔn we ɔɔn bɛrɛ nɔɔ tala hɔn. Kɔɔn we mane bɛrɛ melemele.»

¹ Yezu naa waro y’a bɛreda pepe na kɔ zamɛ, ɔn kɔ Kapɛrenawɔmukuru hɔn. ² Sɔrɔdasi wɔnnakma na boo ta tere mane pare ne tɛ siri na. Wɔnna tere we da mane dia ye na te ma fɔrɔna. ³ Wɔnnate we naa Yezu ta da mɔɔ wiin sangan ma, ɔn Ziwifu sɔnmlala bɔɔ fanɛ ye ye yaa n’a mɛ, a naa y’a tere kɛnɛbɛ. ⁴ Wɔnna fanɛsma wɔ yaa Yezu gun ɔn n’a mɛ fɔrɔna ne kwa a ma: «Sɔɔn we daga diɛma gun ⁵ bare kià sii da dia a ma, awe yɛrɛ ɔɔn kià Kalakɔn tɔgɔ.» ⁶ Yezu ɔɔn kwɛ yaa kɔ lɔgɔ. A yaa vetra wɔnna wɔnnate we brɛ na wiin sangan ma, wɔn ɔɔn bɔɔ sma fanɛ, ye ye yaa yira Yezu ma ɔn da: «Ne na te, ka be yɛrɛ banabɛ ga bare mɛ daga kɔ bia kɔ ne brɛ ga. ⁷ Wɔn ye na ma ne yɛrɛ giati da ma dɛgɛ be brɛ yuru na nka domada tala dama yira, n’a baratɛta na kɛnɛ. ⁸ Mɛ yɛrɛ ti fangan sra hɔn, kunkwinini ne ti ne soro ma mɛ. Ma ɔɔn da wiin ma, d’a yaa yoo, a yaa. Ma ɔɔn da wiin ma, d’a naa bɛɛ, wɔn naa. Ma ɔɔn da n’a tere ma, d’a bɔ ta o, a wɔn ta.» ⁹ Yezu wɔnna bɛreda wɔ mɔɔ wiin sangan ma, ɔn kaba ye na. A ye zin bere zamɛ ma ɔn da ye ma: «Hali Isirayɛlenɔmanɛ yɔ, mɛ ha bo sɔɔn be ta yɔnmabe nɛmɛ za ga.» ¹⁰ Fanɛsma wɔ bere da ye yaa wiri, tere we ɔɔn kɛnɛ wɛ. ¹¹ Wɔn timi Yezu ɔɔn yaa kuru boo hɔn, ye da Nayine. A ta kalanɔmanɛ kɔ zamɛ na yaan ye mane ti kɔ lege. ¹² A yaa vetra kuru we na kuledo ma wiin sangan ma, kirekma ne sa kɔ sɔɔn boo na soro. Awe nɔ we dama ɔɔn mane ti ye sie ta, sie we ne yɔfuroya mɛ. Sma na yaan ye mane ti kɔ sie we. ¹³ Matigi naa n’a za wiin sangan ma, a na makare n’a foga. A ɔɔn d’a ma, y’a ka mɔgɔ ga. ¹⁴ Wɔn timi a ɔɔn ye dɔbɛ ɔn le sarabifa we ma, a na bisma ɔɔn taa. Yezu ɔɔn da: «Yaliɔ, ma ye yira be ma, tuma.» ¹⁵ Wɔn tɛ soro we ɔɔn tuma tangan ne bɛre. Yezu n’a pere a sie ma. ¹⁶ Sma pepe mane kwan ne Wuro yirebɛ ne kwa: «Wuro ta daberebɛta na yire yi sa ke yɔ. Wuro sege y’a kma ta.» ¹⁷ Yezu togo mane sa Zudegiamana pepe hɔn kɔ a na kiege ma kire pepe hɔn mɛ, a ta tɛda ye na. ¹⁸ Zan ta kalanɔmanɛ mane naa wɔnna tɛda wɔ pepe yira awe Zan ma. ¹⁹ A ɔɔn n’e na sma pla wiri n’e fanɛ, ye ye yaa Yezu toga, ye wiin te ɔɔn na naa, wɔn n’awe ra, ye taa ke daga sɔnza yɛ́rɛ? ²⁰ Wɔnna sma wɔ yaa Yezu gun, ɔn d’a ma: «Batizeta Zan mɛ́ fanɛ da ke naa be toga, ye wiin te ɔɔn na naa, y’a bi ra, ye taa ke daga sɔnza yɛ́rɛ?» ²¹ Wɔnna wagati we yɛrɛ ma Yezu mane sma na yaan ye ta laganuru wa ye ma, n’e tabada wɛ ne zini laga ne fue na yaan ye yinna kɔba. ²² A mane da Zan ta fanɛsma wɔ ma: «Ka wiinye da za, ɔn wiinye bɛreda mɔɔ, ka yaa wɔnwɔ yira Zan ma, ye fue zɛ, murukue ne yaa, komayagafakma ne kɛnɛ, dungurɛ ne mɔɔ, sara ne winni, durukma ne fanɛdia mɔɔ. ²³ Wiin te ta yɔnmabe ɔɔn na yaga mɛ ye na ga, wɔnna te dangamu.» ²⁴ Zan ta fanɛsma wɔ yaa wɛ timi, Yezu n’a da yira zamɛ ma ne kwa: «Wɔnnɔ ka yaa wɔn sege kibɛkolo hɔn? Pangan wiin sɔgɔlɔ yingini ra? ²⁵ A ɔɔn ma wɔnnɔ ka yaa ɔɔn sege? Sɔɔn na bɛgɛ yi ra? Sege rɛ, wiinye kma ɔɔn bɛgɛ ne fanganmazɔnfa zɔn, wɔnwɔ tangan fanganmakɔan hɔn. ²⁶ Wɔnnɔ ka yaa ɔɔn sege? Wuro ta daberebɛta ra? Tian na, ma ye yira ka ma d’a fan yi daberebɛta ma. ²⁷ Wiin te we ta da ɔɔn yira Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye bo ma n’a fanɛta fanɛ be zin a yaa bia sogo tɛtɛrɛ n’a tigɛ, a wɔnna te. ²⁸ Ma ye yira ka ma da wiinye kma pepe ɔɔn vɔrɔ ya ta, sɔɔn ti ye yɔ wiin ɔɔn fan yi Zan ma ga. Nka hali kɔ wɔn, Wuro ta kolo hɔn slalo yi fan yi a ma. ²⁹ Zamɛ pepe kɔ lanpotɔre mane mɔɔ a ta, ye mane Wuro ta telebe yɔnnɔ tɔɔ. Wɔn ye na ye mane batize Zan ta. ³⁰ Wuro wiinye da giati n’e tigɛ sma ye na, Fariziyɛn kɔ Tɛn na kma maga wɔnwɔ na, bo wɔn ɔɔn tɛ ye ɔɔn ma mane dian batize Zan ta ga. ³¹ Wɔnnɔ ma na smakma yirabɛ kɔ ɔɔn? Wɔnnɔ ye sbɛ ne kayanbɛ kɔ ɔɔn? ³² Ye ti wɔkara wiinye nimisala ɔɔn tangan wisoga hɔn ne sɔngɔ ne kwa nɛmɛ ma. Mɛ́ tola pɛn ka ma, ka ma nimi ga. Mɛ́ sakɔn wiri ka ma, ka ma mɔgɔ ga. ³³ Batizeta Zan naa, mane buru zɔn ga, mane duvɛn mɛnɛ ga. Ka da, ye ziniyɔ ti kɔ lege. ³⁴ Sɔɔn Nɔ naa, ne zɔn ne mɛnɛ. Ka ne kwa, ye wɔn korokun ne mɛnɛyinginta, y’a lanpotɔre kɔ kakiɛtɛre maa. ³⁵ Nka Wuro nɔmanɛ pepe datɔ yɔnnɔ tɔɔ fa na tele yi.» ³⁶ Fariziyɛn boo mane Yezu wiri, y’a naa zɔn ye ta. Yezu yaa a brɛ, ɔn tangan zama na. ³⁷ Vunatɛya boo mane ti wɔnna kuru we hɔn. A naa tɔɔ da Yezu ti ne zɔn Fariziyɛn we brɛ, a ɔɔn naa kɔ kɔ yìnkiɛfa na fɛnfɛn yi na tereba yi boo, a ne paga wunnudiayìn na. ³⁸ A naa taa timi ne mɔgɔ, a yinnazio ne zii Yezu kaɛn ma, a n’e sisɔ kɔ ye wɔnsogo ne yìn we sini ye ma. ³⁹ Wiin Fariziyɛn ɔɔn mane Yezu wiri zama na, wɔn naa wɔnna da wɔ za wiin sangan ma, ɔn ne giati ne kwa ye kɔrɔ hɔn, ye bo sɔɔn be mane Wuro ta daberebɛta, ye bo ya be ɔɔn le a ma, y’a man’a dɛ́gɛ tɔɔ ɔn tɔɔ d’a vunatɛya. ⁴⁰ Wɔn tɛ Yezu ɔɔn bɛreda bii ɔɔn d’a ma: «Simɔn, domada bɔɔ ti ne ta n’e yira be ma.» Simɔn ɔɔn d’a ma, y’a ye yira, yi na te. ⁴¹ Yezu ɔɔn d’a ma: «Sɔɔn boo ta ku mane ti sma bɔɔ pla na. Gwanafuro zɔkoo (500) na ku ti bo na, gwanafuro kieplafun na ku ne ti bo na. ⁴² Gwana mane ti ye na sɔɔn ta y’a ku ta sara na ga. Wɔn tɛ kute we ɔɔn sma pla wɔ ta ku yafa ye ma. Yira wa, wɔnna sma pla wɔ hɔn, we yi ma kute we da na dia yi?» ⁴³ Simɔn ɔɔn d’a ma: «Mia giati d’a wiin te ye ɔɔn mane yaan ye, a wɔn.» Yezu ɔɔn d’a ma: «Ye tian.» ⁴⁴ Wɔn timi a ye bere ya we brɛ piri ma ɔn da Simɔn ma: «Be yɔnnɔ ti bo ya na ga? Mɛ kɔ be brɛ, be ma kanwɛzio pere ne ma ga. Bo ya be mɛ kaɛn lɛrɛ kɔ ye yinnazio n’e sisɔ kɔ ye wɔnsogo. ⁴⁵ Mɛ kɔ bi brɛ wiin sangan ma, be ma yoloko ne wee ga, nka bo ya yoloko wɔɔ ne kaɛn na. ⁴⁶ Be yìn ka ne wɔɔn ma ga, nka bo ya be wunnudiayìn sini mɛ kaɛn ma. ⁴⁷ Wɔn ye na ma ye yira be ma d’a ta dadiamabe na yire yi ye na a ta kakiɛyan wɔ pepe yafa a ma. Zɔgɔ yafa wiin te ma, wɔnna te ta dadiamabe tɛ mane fiin ga.» ⁴⁸ Wɔn timi Yezu ɔɔn da ya we ma, y’a ta kakiɛ yafa a ma. ⁴⁹ A zɔnkwɛre ne giati ne kwa ye kɔrɔ hɔn, ye bo sɔɔn be, kɔ te ɔɔn ne sma ta kakiɛ yafa ye ma? ⁵⁰ Yezu ɔɔn da ya we ma: «Bia yɔnmabe be kisi, yaa siara hɔn.»

¹ Wɔn timi Yezu mane kiregwagegwage kɔ kireslala yàra ne Wuro ta kolo hɔn da na fanɛdia yira. A ta kalanɔmanɛ sma funpla mane yàra kɔ lege. ² Yara bɔɔ mane ti kɔ lege mɛ. A mane wɔnna yara wɔ kɛnɛbɛ ɔn n’e ta laganuru wa ye ma, ɔn zini laga n’e wa ye hɔn. Ye na sɔnnala togo mane ti Mari, ye da Magadaladalo. Zini kopra mane sa wɔn hɔn. ³ Bo mane Herode ta sɔrɔdasikuru wɔnnate Suza ta ya, ye mane wɔn togo wiri da Zane. Bo ma Suzani kɔ bɔɔ yàrazɛ na yaan ye mɛ. Ye pepe mane Yezu kɔ y’a kalanɔmanɛ mako fɔrɔ kɔ ye sra hɔn frɛ. ⁴ Sma ta tɛ ɔɔn mane sa kire pepe hɔn, ne naa Yezu brɛ, zamɛ na yaan ye ta tɛ ɔɔn mane ti Yezu kiege ma, wɔn tɛ a ɔɔn dakalo boo yira ye ma ⁵ ɔn da: «Tugota boo mane sa tugo na, a mane ti tugofrɛdrɛ hɔn, tugofrɛ bɔɔ ɔɔn bɛrɛ sogo do ma. Sma n’e tɔngɔn, yala n’e pepe bra. ⁶ Bɔɔ mane bɛrɛ mege hɔn ɔn faga. Wɔn timi ye ɔɔn kwiɛ bare kɔn na yaan yi mane tiye ga. ⁷ Bɔɔ mane bɛrɛ kilɛ woro hɔn. Kilɛ naa kwɛ faga kɔ wɔnwɔ, n’e tu. ⁸ Bɔɔ mane bɛrɛ lagafɔrɔ hɔn ɔn faga ɔn pra ɔn nɔmanɛ zɔlozɔlo vɔrɔ.» Wɔn timi a ɔɔn da: «Tra ne ti wiin te ta, wɔn mɔɔ.» ⁹ Yezu ta kalanɔmanɛ man’a toga, ye wɔnnɔ ɔɔn wɔnna dakalo we kɔrɔ? ¹⁰ Yezu ɔɔn da ye ma: «Wuro ta kolo hɔn da na bunu ta tɔɔ pere ki ɔɔn ma nka ye yira bɔ sɛrɛ ma dakala ɔɔn hɔn wiin fa to ye ne sege, ɔn ka ne zɛ ga, ne mɔɔ, ɔn ka ne bɛreda kɔrɔ tɔɔ ga.» ¹¹ Bo dakalo we kɔrɔ. Tugofrɛ wɔn Wuro domada. ¹² Wiinye ɔɔn bɛrɛ sogo do ma, wɔnwɔ ti wɔkara wiinye kma ɔɔn wɔnna domada wɔ mɔɔ, wɔn timi Sitanɛ naa, ɔn naa ne’e wa ye kakiri hɔn wiin fa to ye ka naa yɔɔn ye ma ɔn kisi ga. ¹³ Wiinye ɔɔn bɛrɛ mege ma, wɔnwɔ ti wɔkara wiinye kma ɔɔn wɔnna domada wɔ mɔɔ kɔ nihɔndiaro, nka sile ti ye ta ga. Yɔnmabe ti ye hɔn zɔgɔ yee dama nka mamasangan ɔɔn naa wiri suu, ye domada wɔ dra. ¹⁴ Wiinye ɔɔn bɛrɛ kilɛ woro hɔn, wɔnwɔ ti wɔkara wiinye kma ɔɔn wɔnna domada wɔ mɔɔ nka diniyan hɔn da na ninabannɔ kɔ naforoda ɔnkɔ nihɔndiada sra hɔn, a sanfire ye da, ye sbɛ n’e yɛrɛ gun ga. ¹⁵ Wiinye ɔɔn bɛrɛ lagafɔrɔ hɔn, wɔnwɔ ti wɔkara wiinye kma ɔɔn wɔnna domada wɔ mɔɔ kɔ kɔrɔhɔnkìni kɔ foro, ɔn kwa ye ma, ye ɔɔn sbɛ fa na yire yi fɔrɔ. ¹⁶ Sɔɔn sii fintina mulu ɔn fa sugu a ma ga. Y’a tigɛ sianfa we mɛ ga. Y’a tigɛ fintinadɛfa ma wiin fa to wiinye kma ɔɔn kɔ, wɔnwɔ ne zɛ a na. ¹⁷ Sɔɔn wiin fa dɔɔn, wɔn na zɛ. Bunu na da pepe na sa sire. ¹⁸ Ka ka yɛrɛ kɔrɔse k’a mɔda na. Bare ga, fa ti wiin te ta, ye na kiɛn bɛrɛ wɔn yi ma. Foyi ti wiin te ta ga, hali wiin zɔgɔ yɛrɛ ɔɔn na ne ti a ta, wɔn na tɔɔ a ta. ¹⁹ Yezu sie kɔ a na plala man’a kia. Ye mane sbɛ ne wiri a brɛ ga zamɛ ta yaan sra hɔn. ²⁰ Sɔɔn boo ɔɔn naa yira a ma, y’a sie kɔ a na plala taa sire ne toga a na. ²¹ A ɔɔn da ye ma: «Wiinye kma ɔɔn Wuro domada mɔɔ ɔn n’e ka y’a tɛda hɔn, wɔnwɔ ɔɔn mɛ sie kɔ mɛ na plala.» ²² Boo kɔɔ ma, Yezu kɔ y’a kalanɔmanɛ mane kɔ koro boo hɔn. Yezu ɔɔn da ye ma, ye ye tɛ ye kwire zukwiri ma. ²³ Ye mane ti koro we hɔn ne yaa, Yezu ɔɔn sian ne yin. Wɔnna nɔɔ hɔn panganye bɔɔ ɔɔn tuma zu ma. Koro mane paga zu na, ne tɛ mige na. ²⁴ Ye ɔɔn ye dɔbɛ Yezu brɛ ɔn n’a winni ɔn d’a ma: «Mɛ na te, bo ke ti ne mige wa.» Yezu naa winni, ɔn sare pangan kɔ zu ma, ye pepe ɔɔn taa. ²⁵ Yezu ɔɔn da kalanɔmanɛ wɔ ma: «Wee k’a yɔnmabe ti?» Ye mane kwan ɔn kaba wɔnna da wɔ na, ne kwa ye nɛmɛ ma: «Bo wɔn kɔ te? Pangan kɔ zu pepe ne mɔɔ a ta.» ²⁶ Ye naa yaa wiri Gerasakma ta giamana hɔn Galilegiamana zin. ²⁷ Yezu naa sa koro hɔn wiin sangan ma, kuru we hɔn sɔɔn boo ɔɔn naa n’a tɛn. Zini mane ti kɔ lege. Wɔnna sɔɔn we mane siɛ dɛrɛ mane zogo ka ga. A ha mane ti kɔɔn ga, sɔnsitrado hɔn a mane wɔɔ. ²⁸ A Yezu za wiin sangan ma, ɔn sɔngɔ yuu ɔn naa bɛrɛ a wee ɔn da: «Vɔwuro nɔ Yezu, wɔnnɔ ɔɔn ti mɛ yɔ kɔ bi? Ma be mɛ da be ka ne yannɛ ga.» ²⁹ Yezu mane da zini we ma, y’a sa ye wa sɔɔn we hɔn, wɔn ɔɔn mane tɛ a ɔɔn wɔnna bɛreda wɔ yira. Bare kanyinnayan na, zini we man’a foga, ye n’a pɛrɛ kɔ bala na zɔgɔre a kɔrɔse na. Nka a mane wɔnna pɛrɛfrɛ wɔ pepe sɔsɔ, zini we ne yaa kɔ lege kibɛkolo hɔn. ³⁰ Yezu man’a toga a togo na. A ɔɔn da: «Mɛ togo ti Zamɛ na yaan ye.» Bare zini na yaan ye ɔɔn mane ti a hɔn. ³¹ Zini we mane Yezu mɛ, y’a ka ye laga ye dra wuragwaga hɔn ga. ³² Tɛgɛkuru boo mane nɛmɛ tolo ma, zini we ɔɔn Yezu mɛ, y’a tɛ ye yaa kɔ wɔnna tɛgɛ wɔ hɔn. Yezu ɔɔn dian. ³³ Zini we ɔɔn sa sɔɔn we hɔn, ɔn yaa kɔ tɛgɛ wɔ hɔn. Tɛgɛkuru we pepe ɔɔn yiri yaa zii tolo na zido hɔn, ɔn yaa bɛrɛ zu hɔn, ɔn siri. ³⁴ Tɛgɛ wɔ na nɛsma naa wɔnna da wɔ za wiin sangan ma, ɔn tɔngɔn yaa n’e yira kuru kɔrɔ hɔn kɔ lagakma ma. ³⁵ Sma mane sa da ye yaa n’e nɔma sege. Ye yaa wiri Yezu brɛ, ɔn zinifigɛta we za mɛ. Ye mane kwɛ ne tangan a yinnama ne lɔ, zogo ne ti a mogo hɔn. Sma wɔ ɔɔn kwan. ³⁶ Zinifigɛta we kɛnɛ wiinye kma yɔnnɔ na, wɔnwɔ n’a kɛnɛnɔn yira bɔ sɛrɛ ma. ³⁷ Wɔnna sangan ma kuun mane Gadarakma pepe foga, ye pepe ne Yezu mɛ, y’a sa y’a giamana hɔn. Yezu ɔɔn kɔ koro hɔn, ɔn ye bere yaa. ³⁸ Zini sa wiin sɔɔn we hɔn, wɔn mane Yezu mɛ, y’a tɛ ye yaa kɔ lege. Nka Yezu man’a bigebɛ ɔn d’a ma: ³⁹ «Wuro wiinye da ta be ma, yaa be brɛ ɔn n’e pepe yira sma ma.» Yezu mane wiinye da ta sɔɔn we ma, a mane yaa ye brɛ n’e yira ne fɔnɔ kɔ lɔgɔ kuru kɔrɔ hɔn. ⁴⁰ Yezu naa ye bere yaa ye tumado hɔn wiin sangan ma, sma pepe man’a kia zɛ na. Ye pepe man’a yɛ́rɛ. ⁴¹ Sɔɔn boo mane naa, ye n’a wiri Zayirusi. A mane Kalakɔn wɔnnakma na boo. A naa zii yoloko Yezu wee ɔn n’a mɛ, y’a naa ye brɛ. ⁴² Bare nɛmɛdalo sɔnnala legelege ɔɔn mane ti a ta, wɔn mane dɔgɔ funpla nɛmɛ gun. Wɔnna nɔ we mane tɛ siri na. Yezu mane ti yaa hɔn kɔ lege, zamɛ ne dɔɔ a ma yaan fɔrɔna fɔn n’a yɛnyɛn. ⁴³ Ya boo mane tiye, wiin ɔɔn mane yannɛ y’a landa ta dɔgɔ funpla yɔ. A man’e sra hɔn frɛ pepe pere sutɛsma ma, wɔnwɔ na sɔɔn sii ma sbɛ n’a kɛnɛbɛ ga. ⁴⁴ Wɔnna ya we ɔɔn ye dɔbɛ Yezu timi ɔn le a ta zogo danɔ ma. Wɔnna nɔɔ tala hɔn a ta landa ɔɔn wɛ. ⁴⁵ Yezu ɔɔn da: «Kɔ te ɔɔn le ne ma?» Ye pepe ta tɛ ɔɔn mane wee, wɔn tɛ Piyɛre ɔɔn d’a ma: «Mɛ na te, bi yɛrɛ tɔɔ da zamɛ be kori ne be yɛnyɛn.» ⁴⁶ Nka Yezu ɔɔn da: «Boo sɔɔn le mɛ ma bare ma tɔɔ da boo sebe sa ne hɔn.» ⁴⁷ Ya we naa n’a za wiin sangan ma, ɔn tɔɔ da ye sbɛ n’e ta ye yɔnnɔ ka tɔɔ ga, a ɔɔn smasma naa zii bɛrɛ Yezu wee. A mane lee a ma wiin wɔɔn na, ɔnkɔ a mane kɛnɛ wiin nɛ wɔnna nɔɔ tala hɔn yɛ sin mɛ, a ɔɔn wɔn yira zamɛ pepe yɔnnɔ na. ⁴⁸ Yezu ɔɔn d’a ma: «Yaa siara hɔn ne nɔ. Bia yɔnmabe ɔɔn be kɛnɛbɛ.» ⁴⁹ Yezu mane ti wɔnna bɛreda wɔ hɔn yɛ, sɔɔn boo ɔɔn tuma Kalakɔn wɔnnate Zayirusi brɛ ɔn naa d’a ma: «Be nɔ siri wɛ. Ka ke na te yannɛ titiri ga.» ⁵⁰ Nka Yezu wɔnna bɛreda wɔ mɔɔ wiin sangan ma, ɔn da Zayirusi ma: «Ka kwan ga. Yɔnmabe gun dama, be nɔ na kɛnɛ.» ⁵¹ A naa wiri Zayirusi brɛ wiin sangan ma, ma dian sɔɔn sii kɔ kɔ ye nɛmɛ kɔɔn hɔn ga, fɔn Piyɛre kɔ Zan kɔ Zake kɔ nɔ we tɔn kɔ a sie dama. ⁵² Sma pepe mane nimisalo we sakɔn mɔgɔ ne paro. Yezu ɔɔn da ye ma: «Ka ka mɔgɔ ga. Dalo we siri ga, a yin.» ⁵³ Ye man’a zi fɔrɔna, bare ye mane tɔɔ d’a siri. ⁵⁴ Nka Yezu naa n’a soro foga ɔn d’a ma: «Ne nɔ tuma.» ⁵⁵ A ni ɔɔn ye bere kɔ a hɔn yɛ. Wɔnna nɔɔ hɔn a ɔɔn tuma. Yezu ɔɔn da, ye ye zɔnfa pere a ma. ⁵⁶ Nɔ we na vɔrɔre ɔɔn kaba wɔnna da na. Yezu ɔɔn da ye ma, ye ye ka da y’e yira sɔɔn sii ma ga.

¹ Yezu mane y’a kalanɔmanɛ sma funpla wiri ɔn sebe kɔ fangan pere ye ma zini pepe ma, ye ne sbɛ ne komatogaparere kɛnɛbɛ mɛ. ² A man’e fanɛ, ye ye yaa Wuro ta kolo na da yira ɔn komatogaparere kɛnɛbɛ. ³ A mane da ye ma: «Ka ne yaa, ka ka fa bii ka sra hɔn ga, gwangan wɛlɛ poro wɛlɛ zɔnfa wɛlɛ gwana. Ka ka wɔn na foyi bii ga. Ka ka zoga nɔma plapla bii mɛ ga. ⁴ Ye ɔɔn ka foga ka fɔrɔ wiin wɛɛn pepe, ka wɔɔ wɛɛn fɔn yaa ka beresangan wiri. ⁵ Wiinye kma ɔɔn ma ka foga ga, ka na sasangan ma wɔnna kuru we hɔn, ka k’a kanɛgɛ na tulu kwangwaga ye ma. Wɔn na tɛ ka siɛrɛ na.» ⁶ Kalanɔmanɛ wɔ mane yaa kire pepe yara. Ye mane fanɛdia yira ne komatogaparere kɛnɛbɛ bii pepe hɔn. ⁷ Giamana wɔnnate Herode naa wɔnna da wɔ pepe mɔɔ, a kakiri ɔɔn yanganmu bare bɔɔ mane kwa, ye Zan ɔɔn winni sa sara yɔ. ⁸ Bɔɔ mane kwa mɛ, ye Eli ɔɔn naa ye dɔrɔ sma ma. Bɔɔ ne kwa, ye Wuro ta daberebɛre na gwere ye na boo ɔɔn ye bere winni. ⁹ Herode ɔɔn da: «Mɛ mane Zan wɔɔn sɔɔ. Mɛ wiin te be ta da mɔɔ, wɔn kɔ te?» A mane Yezu kia zɛ na. ¹⁰ Yezu ta fanɛsma naa ye bere naa, ye mane wiinye da pepe ta, ye n’e pepe yira Yezu ma. A n’e foga yaa kɔ lɔgɔ ye sana Bɛtesayidakuru brɛ piri ma. ¹¹ Zamɛ naa n’e nɔma tɔɔ wiin sangan ma, ɔn dɔɔ a ma. Yezu mane kwa ye ma ne Wuro ta kolo hɔn da yira ye ma. Wiinye mane pare, a ɔɔn wɔnwɔ kɛnɛbɛ. ¹² Bo lii naa ne ba wiin sangan ma, a ta kalanɔmanɛ sma funpla wɔ ɔɔn ye dɔbɛ a na ɔn d’a ma, y’a zamɛ to ye yaa kire hɔn kɔ kurada na wiin fa to ye yaa siando kɔ zɔnfrɛ kia. Ye bare ye ti wiin wɛɛn, ye wɔn kibɛkolo. ¹³ Yezu ɔɔn da ye ma: «Ki yɛrɛ zɔnfa pere ye ma kɛ.» Ye ɔɔn da, ye foyi ti yiwɔ soro ma ga a ma tɛ buro nɔma koo kɔ zɛ nɔma pla dama yee ga. Ye fɔnɔ yiwɔ yɛrɛ ɔɔn ne daga yaa zɔnfrɛtɛrɛ bɔ zamɛ bɛ pepe ma. ¹⁴ Sma wɔ mane nimisini sma sana koo (5,000) wa. Yezu ɔɔn da y’a kalanɔmanɛ ma, ye y’e tanganbɛ kurumakuruma, sma kieplafunfun nɛmɛ. ¹⁵ Kalanɔmanɛ wɔ ɔɔn n’e ta yee ɔn sma wɔ pepe tanganbɛ. ¹⁶ Yezu naa buro nɔma koo wɔ kɔ zɛ nɔma pla wɔ bii ɔn ye wɔɔn duro, ɔn baraka yira Wuro ma ye ye na, n’e yɔyɔ n’e pere y’a kalanɔmanɛ ma, ye y’e perepere zamɛ ma. ¹⁷ Ye pepe mane zɔn ɔn yingin. Ye ɔɔn zɔnfrɛsɛrɛ wɔ kwɛ, ye ɔɔn kotala nɔma funpla paga. ¹⁸ Boo kɔɔ ma Yezu mane ti wuromɛ hɔn ye sana. A ta kalanɔmanɛ mane ti kɔ lege. A n’e toga da ye ma: «Sma ta giatɛ ma, mɛ kɔ te?» ¹⁹ Ye ɔɔn d’a ma: «Bɔɔ da, ye be batizeta Zan. Bɔɔ da, ye be Eli. Bɔɔ da, ye be Wuro ta daberebɛre na gwere ye na boo wiin ɔɔn winni.» ²⁰ Yezu ɔɔn da ye ma: «Ki ɔɔn yo, ki da ma kɔ te?» Piyɛre ɔɔn bɛreda bii ɔn da: «Be Wuro ta Dɛ́gɛwɛta.» ²¹ Yezu man’e yira n’e sigebɛ ye ma fɔrɔna, ye ye ka da y’e yira sɔɔn sii ma ga. ²² A mane da ye ma: « Sɔɔn Nɔ na yannɛ fɔrɔna, sɔnmlala kɔ salakawɛvɔre kɔ Tɛn na kma maga a hɔn n’a yɛɛ. Yin saaro kɔɔ a na winni.» ²³ Wɔn timi a ɔɔn da zamɛ pepe ma: «Wiin te ɔɔn ne kia dɔɔ mɛ ma, a daga maga ye yɛrɛ hɔn, ɔn ye na kwangwagasɔ bii kɔɔ pepe ma ɔn dɔɔ ne ma. ²⁴ Wiin te ɔɔn ne kia ye ni kisi, a na bɔnɔ a hɔn. Wiin te ɔɔn bɔnɔ ye ni hɔn mɛ ye na, wɔn na ye ni kisi. ²⁵ Wɔnnɔ diniyan hɔn frɛ pepe ta gun ɔɔn fɔrɔ sɔɔn ma, a ɔɔn ne na fire wɛlɛ ɔɔn ye yɛrɛ yaga? ²⁶ Bare wiin te ɔɔn piri mɛ kɔ n’a bɛreda sma yɔnnɔ na, yee Sɔɔn Nɔ na piri kɔ wɔnna te ye berenasangan ma y’a yirebe hɔn kɔ ye Tɔn ta yirebe hɔn kɔ a ta mɛlɛkɛ. ²⁷ Tian na, ma ye yira ka ma wiinye kma ɔɔn ti bɛɛ, ye na bɔɔ na siri ye yɔnnɔ ma dɛ Wuro ta kolo ma ga.» ²⁸ Bo wɔnna bɛreda wɔ yirakɔ na yin korosɔɔnnɔ nɛmɛ ma, Yezu mane yaa kɔ Piyɛre kɔ Zan kɔ Zake tolo boo ma wuromɛ na. ²⁹ A mane ti wuromɛ hɔn, a zin ɔɔn katra, a ta zogo ɔɔn furo perepere ne wɔlɔ. ³⁰ Sma pla bɔɔ mane naa taa ne barotɛ kɔ lege. Wɔnna sma pla wɔ mane Moyizi kɔ Eli. ³¹ Yirebe na yire yi mane ti ye ma. Yezu ta siri wiin ɔɔn mane daga tɛ bɛe yɔ ne zɔgɔ Zeruzalɛmukuru hɔn, wɔnna baro hɔn ye mane ti. ³² Yin mane Piyɛre kɔ ye tikwɛre bɛrɛ. Ye naa winni wiin sangan ma, ɔn Yezu kɔ ye tikwɛre sma pla ta yirebe za. ³³ Wɔnna sma wɔ mane ti yaa hɔn ɔn Yezu to wiin sangan ma, Piyɛre ɔɔn da Yezu ma: «Mɛ na te, kià bɛɛ wɔɔ fɔrɔ. Tɛ ke bugo nɔma saa baga. Tala tɛ b’i na, tala tɛ Moyizi yi na, bo tala tɛ Eli yi.» A mane wiin fa yira, a ha mane wɔn nɔma tɔɔ ga. ³⁴ A mane ti wɔnna bɛreda wɔ hɔn yɛ, dabanɔ boo ɔɔn zii naa pi ye ma. Kalanɔmanɛ wɔ wɔnna dabanɔ we za wiin sangan ma, kuun ɔɔn n’e foga. ³⁵ Bɛrekɔn boo mane sa dabanɔ we hɔn, ɔn da: «Bo n’a dɛ́gɛwɛnɔ. Ka mɔɔ a ta.» ³⁶ Wɔnna bɛrekɔn naa fɔnɔ wɛ wiin sangan ma, Yezu ɔɔn wɔɔ ye sana. Kalanɔmanɛ wɔ mane bɔɔ wɔnna da wɔ ma ye na sangan ma, ma dian y’a zɛda na foyi yira sɔɔn sii ma ga. ³⁷ Ye na winnisin ye zii wɛ timi ma, zamɛ naa yaan ye ɔɔn naa n’e tɛn. ³⁸ Sɔɔn boo man’e to zamɛ yɔ ɔn sɔngɔ da: «Mɛ na te, bo ɔɔn mɛ nɔ sɔnnala legelege yɛ. Ma be mɛ sege a na. ³⁹ Sege rɛ, zini boo tɛ n’a foga n’a ta a ne paro ne sma, a dibɛzio ne kungo, a n’e ba fɔrɔna. A tɛ nimisalo we yannɛ fɔrɔna ɔn sbɛ n’a dra. ⁴⁰ Ma mane bia kalanɔmanɛ mɛ da y’a laga, ye ma sbɛ ga.» ⁴¹ Yezu ɔɔn d’a ma: «Yɔnmabe kɔ telebe ti ki dogore bɛ hɔn ga. Wee wagati ma daga ɔɔn ta kɔ ka nɛmɛ ne k’a da sɔmna? Naa kɔ nɔ we bɛɛ.» ⁴² Nimisalo we mane ti naa hɔn, zini we n’a bii n’a dra n’a smabɛ fɔrɔna. Nka Yezu ɔɔn sarekiɛ a ma ɔn nimisalo we kɛnɛbɛ n’a pere a tɔn ma yɛ. ⁴³ Sma pepe mane kaba fɔrɔna Wuro ta sebe ye na. Yezu naa n’a za da sma pepe kaba y’a tɛda na, a ɔɔn da y’a kalanɔmanɛ ma: ⁴⁴ «Ma na wiin fa yira ka ma basiɛ, ka ka tra koba fɔrɔna ɔn wɔn mɔɔ. Sɔɔn Nɔ na kiɛ sma sra hɔn.» ⁴⁵ Nka kalanɔmanɛ wɔ mane wɔnna bɛreda wɔ kɔrɔ tɔɔ ga. Yezu ta bɛreda kɔrɔ mane dɔɔn ye na wiin fa to ye ka ye tɔɔ ga. Ye mane kwan kɔ a ta toga ye kɔrɔ na mɛ. ⁴⁶ Kalanɔmanɛ mane dutigɛ ne dakwiɛ, ye ye na wee yi ɔɔn fan yi? ⁴⁷ Yezu na n’e ta giatɛ tɔɔ, ɔn nimisalo boo foga n’a tabɛ ye kiege ma ɔn da ye ma: ⁴⁸ «Wiin te pepe ɔɔn bo nimisalo be foga mɛ ye na, wɔnna te mɛ ɔɔn foga. Wiin te ɔɔn mɛ foga wɔnna te mɛ na fanɛta ɔɔn foga mɛ. Bare wiin te ɔɔn ka pepe hɔn slalo yi, wɔnna te na ɔɔn ka pepe na fan yi.» ⁴⁹ Zan mane bɛreda bii ɔn da: «Mɛ na te, mɛ́ sɔɔn boo za, a ne zini laga n’e wa sma hɔn kɔ be togo. Mɛ́ n’a laga ye na bare a ti kɔ ke nɛmɛ ga.» ⁵⁰ Nka Yezu ɔɔn da ye ma: «Ka k’a laga ga. Wiin te ɔɔn ma ne ka zugu ga, wɔn ke nii.» ⁵¹ Yezu durosangan ta tɛ ɔɔn mane vetra a sa diniyan hɔn, a ɔɔn sige ye yɛrɛ ma ɔn Zeruzalɛmusogo bii. ⁵² A mane sma fanɛ ye zin, wɔnwɔ ɔɔn yaa kɔ Samarikma ta kire na boo hɔn, wiin fa to y’a ta nada tɛtɛrɛ. ⁵³ Nka a ta tɛ ɔɔn mane ti ne fɔnɔ ne yaa Zeruzalɛmukuru hɔn, wɔn tɛ ye ɔɔn ma dian n’a tɛn wɔnna kuru we hɔn ga. ⁵⁴ Yezu ta kalanɔmanɛ Zake kɔ Zan naa wɔn za wiin sangan ma, ɔn da: «Matigi, be kia mɛ́ yira togo ma a tuma wuro hɔn, ɔn bɛrɛ ye ma n’e wunna ra?» ⁵⁵ Nka Yezu mane taa ye bere ɔn gwangwana ye ma. ⁵⁶ Ye ɔɔn fɔnɔ yaa kireza hɔn. ⁵⁷ Ye mane ti yuru hɔn, sɔɔn boo ɔɔn da Yezu ma: «Be ɔɔn ne yaa wiin wɛɛn pepe, ma na dɔɔ be ma.» ⁵⁸ Yezu ɔɔn d’a ma: «Wura ti dɛn ta, siɛn ne ti yala ta mɛ. Nka makunabɛdo ha ti Sɔɔn Nɔ ta ga.» ⁵⁹ Wɔn timi a ɔɔn da boo ma: «Naa dɔɔ ne ma.» Wɔn ɔɔn d’a ma: «Matigi, sogo pere ne ma, ma yaa ne tɔn sitra dɛn.» ⁶⁰ Nka Yezu ɔɔn d’a ma: «Sara to wɔnwɔ y’a sara sitra, nka bi yaa Wuro ta kolo hɔn da yira.» ⁶¹ Boo mane naa d’a ma mɛ: «Matigi, mɛ kia naa dɔɔ be ma, nka tɛ ma yaa tangandia yira n’a kma ma dɛn.» ⁶² Yezu ɔɔn d’a ma: «Wiin te ɔɔn nɛnɛ sɔndo hɔn ne pan ne sege, wɔnna te sbɛ ne kɔ Wuro ta kolo hɔn ga.»

¹ Wɔn timi Matigi ɔɔn sma kiesaafun ne nɔma pla bɔɔ dɛ́gɛ n’e fanɛ sma plapla. Awe yɛrɛ mane daga yaa wiinye kire pepe hɔn, a mane wɔnna sma wɔ fanɛ ye zin hɔn. ² A mane da ye ma: «Sɔnfrɛyan, sɔnfrɛtɛtɛrɛsma mane fiin ga. Ka lɔ na te mɛ wiin fa to a baratɛre fanɛ y’a lɔ hɔn. ³ Ka yaa, bo ma ka fanɛ wɔkara gwanɔmanɛ samilelu woro hɔn. ⁴ Ka ka gwana poro wɛlɛ kanɛgɛ bii ga, ka ka da ka bire sɔɔn na sogo ma mɛ ga. ⁵ Ka ɔɔn kɔ wiin wɛɛn pepe, ka da, ye Wuro siara ta yeyɛ kma ma. ⁶ Siara na nɔ ɔɔn ne ti yeyɛ, k’a siara na foo na zii a ma. Wɔn ma tɛ ga, k’a siara na foo na bere na ka ma. ⁷ Ka wɔɔ wɔnna wɛɛn we. Ye ɔɔn wiin zɔnfa kɔ wiinye zio pere ka ma, ka wɔn zɔn ɔn wɔnwɔ mɛnɛ bare baratɛta daga kɔ y’a sara. Ka ka da ka sa boo piri ɔn yaa vɛ biza hɔn ga. ⁸ Ka ɔɔn kɔ wiin kuru hɔn pepe, ye ɔɔn kwa ka ma, ɔn wiin fa pepe pere ka ma, ka wɔn zɔn. ⁹ Ka wɔnna kuru we hɔn komatogaparere kɛnɛbɛ ɔn yira ye ma, ye Wuro ta kolo vetra ye na. ¹⁰ Nka ka ɔɔn kɔ wiin wɛɛn, ye ma kwa ka ma ga, ka yaa taa wɔnna kuru we na dayinnahɔnwɛdo hɔn ¹¹ ɔn da, ye hali ye ta kuru na tulu wiin ɔɔn malo ka kaɛn ma, ye k’a sisɔ n’a wa n’a pere ye ma yɛ. Nka hali kɔ wɔn, ka daga tɔɔ da Wuro ta kolo vetra. ¹² Tian na, ma ye yira ka ma da wɔnna kɔɔ we ma, Sodɔmukuru ta da na fɔn kɔ wɔnna kuru we ye. ¹³ Gwale sa be ma Korazinkuru, gwale sa be ma Bɛtesayidakuru. Bare wiinye kabakoda ɔɔn tɛ ki hɔn, wɔnwɔ nɛmɛ m’a tɛ Tire kɔ Sidɔn kire hɔn, yeyɛ kma mane na ye zugo katra wɔn siɛ dɛrɛ ɔn ninabanzoga ka ne sian yibe ma. ¹⁴ Tian na, kitikɔ ma Tire kɔ Sidɔn ta da na fɔn ka ye. ¹⁵ Bi Kapɛrenawɔmukuru, be a giati da be na duro fɔn wuro hɔn ra? Awo rɛ be na yaa fɔn wara ɔɔn. ¹⁶ Wiin te ɔɔn mɔɔ ka ta, mɛ ta a na te mɔɔ. Wiin te ɔɔn ka laga, mɛ a na te ɔɔn laga. Nka wiin te ɔɔn mɛ laga, wɔnna te mɛ na fanɛta ɔɔn laga.» ¹⁷ Fanɛsma sma kiesaafun ne nɔma pla wɔ mane bere naa nihɔndiaro hɔn ne kwa, ye Matigi, y’awe togo baraka hɔn zini yɛrɛ mane mɔɔ ye ta. ¹⁸ Yezu ɔɔn da ye ma: «Ma mane Sitanɛ za, a ne tuma wuro hɔn ne zii wɔkara wurosian. ¹⁹ Bo ma mane sebe pere ka ma ka ne sbɛ ne san kɔ yɛnmɛ tɔngɔn ne zugu ta sebe pepe yaga, foyi tɛ ka na ga. ²⁰ Nka zini ta tɛ ɔɔn mane mɔɔ ka ta, ka ka nihɔndia wɔn na ga. Nka ka nihɔndia bare ka toga sɛbɛ Wuro brɛ.» ²¹ Wɔnna wagati we yɛrɛ ma Wuro ta Ni mane nihɔndiaro na yire yi ka Yezu hɔn, a ɔɔn da: «Ma baraka yira be ma ne Tɔn, wurokɔn kɔ lagakɔn na te. Bare be bɔ da bɛ dɔɔn datɔre kɔ kakirikma na ɔn n’e dɔrɔ nimisala ma. Tian na, ne Tɔn, ye dia be ma be ɔɔn n’e ta yee bia woramadiabe do ma. ²² Mɛ Tɔn da pepe ka ne sra hɔn. Sɔɔn tiye wiin ɔɔn nɔ tɔɔ a ma tɛ a tɔn ga. Sɔɔn mane tɔn tɔɔ mɛ, a ma tɛ a nɔ ga, ɔnkɔ nɔ we dian n’a da yira wiin te ma mɛ.» ²³ Wɔn timi Yezu ɔɔn ye zin bere y’a kalanɔmanɛ ma ɔn da yewɔ dama ma: «Ka wiin te be za, wiinye kma ɔɔn n’a za mɛ, wɔnwɔ dangamu. ²⁴ Bare ma ye yira ka ma tian na da Wuro ta daberebɛre na yaan ye kɔ fanganmɛ na yaan ye man’a kia zɛ na nka ye sbɛ n’a za ga. Ka wiin fa mɔɔ, ye mane wɔn kia mɔɔ na, nka ye sbɛ mɛ ga.» ²⁵ Tɛn na kma na boo mane tuma taa ɔn Yezu toga wiin fa to a a foga a domada hɔn. A mane d’a ma: «Mɛ na te, wɔnnɔ ma daga ɔɔn ta ɔn sbɛ wɛbareyani gun?» ²⁶ Yezu ɔɔn d’a ma: «Wɔnnɔ ye ɔɔn sɛbɛ Tɛn na sɛbɛ hɔn? Wɔnnɔ be ɔɔn kala yeyɛ?» ²⁷ Sɔɔn we ɔɔn da: «Be Matigi bia Wuro da diabɛ be ma siɛbɛsiɛbɛ na ɔn be na plalo da diabɛ be ma wɔkara be yɛrɛ.» ²⁸ Yezu ɔɔn d’a ma, y’a wiin fa yira, ye wɔn fɔrɔ. Y’a ɔɔn wɔn ta, y’a na wɛbareyani gun. ²⁹ Nka sɔɔn we ta tɛ ɔɔn mane tian kia, wɔn tɛ a ɔɔn da Yezu ma: «Kɔ te ɔɔn ne na plalo?» ³⁰ Yezu ɔɔn d’a ma: «Sɔɔn boo mane tuma Zeruzalɛmu ne yaa Zeriko. Sobɛrɛsma bɔɔ ɔɔn sa sɔɔ a ma wɔla hɔn n’a vuro n’a ba fɔrɔna fɔn a ne tɛ siri na, ye n’a to ɔn yaa. ³¹ Salakawɛta boo mane dɔɔ ne fɔnɔ wɔnna sogo we ma, ɔn wɔnna sɔɔn we za, ɔn dɔsiɛ biza hɔn. ³² Yee mɛ, Levi na boo naa wiri mɛ, ɔn n’a za ɔn dɔsiɛ biza hɔn. ³³ Nka Samarisɔn boo mane ti yaa hɔn kuru boo hɔn, ɔn naa wiri a brɛ n’a za, a na makare n’a foga. ³⁴ A ye dɔbɛ a na, ɔn yìn kɔ duvɛn ka a tabada hɔn, n’e pɛrɛ. Wɔn timi, a ɔɔn sɔɔn we dɛ y’a worofa ma ɔn yaa kɔ lege samaravɛdo hɔn, ɔn kwa a ma. ³⁵ Wɔnna winnisin a ɔɔn gwanafuro pla wa n’e pere samaravɛdo na te ma ɔn da, y’a kwa sɔɔn we ma. Y’a ɔɔn wiin fa pepe ka a wɔnda hɔn, ye ye ɔɔn ne bere wiin sangan ma, ye ye na n’e wɔnnɔ a ma. ³⁶ Sobɛrɛsma mane wiin sɔɔn we ba, bia giatɛ ma, kɔ te ɔɔn tɛ a na plalo na bɔ sma saa bɛ hɔn?» ³⁷ Sɔɔn we ɔɔn da, ye wiin te ɔɔn dafɔre ta a ma, y’a wɔn. Yezu ɔɔn d’a ma, y’a yaa ne tɛ yee mɛ. ³⁸ Yezu mane ti yuru hɔn kɔ y’a kalanɔmanɛ, ɔn yaa kɔ kuru boo hɔn. Ya boo ɔɔn vɛdo pere a ma ye brɛ. Ye mane wɔnna ya we togo wiri Mareta. ³⁹ Ya we puu togo mane ti Mari. Wɔn mane tangan wɔɔ Matigi kiege ma ne mɔɔ a ta. ⁴⁰ Mareta kakiri mane yanganmu y’a kɔnbara ta fɔrɔna, wɔn tɛ a ɔɔn da Yezu ma: «Matigi, ne puu bara pepe za n’e to ne ma, wɔn foyi bi yinna hɔn ga ra? Yira a ma a naa ne diɛma.» ⁴¹ Matigi ɔɔn d’a ma: «Mareta, Mareta, be be nina ban ne tɔngɔntɔngɔn da na yaan ye ye na. ⁴² Nka dadogo tala dama ɔɔn daga. Mari ɔɔn n’e pepe hɔn fɔrɔ yi dɛ́gɛ, a ma bere ne na tɔɔ a ta mɛ ga.»

¹ Boo kɔɔ ma, Yezu mane ti wuromɛ hɔn boo piri boo ma. A naa waro wiin sangan ma, a ta kalanɔmanɛ na boo ɔn d’a ma: «Matigi mɛ́ sma kɔ wuromɛnɔn wɔkara Zan mane y’a kalanɔmanɛ sma wiin nɛ.» ² A ɔɔn da ye ma: «Ka ɔɔn ne Wuro mɛ wiin sangan ma, ka da: Mɛ́ Tɔn, tɛ sma bia kìni yɔnnɔ tɔɔ. Tɛ bia sin wiri. ³ Mɛ́ mako sa wiin zɔnfa hɔn kɔɔ pepe ma, wɔn pere mɛ́ ma. ⁴ Mià kakiɛ yafa mɛ́ ma wɔkara bɔ sɛrɛ tɛ kɔ mɛ́ nabada hɔn mɛ́ yafa ye ma wiin nɛ. Ka tɛ mɛ́ kɔ mama hɔn ga.» ⁵ Wɔn timi a ɔɔn da ye ma: «Ka sege rɛ, ye ɔɔn tɛ wɔkara ki na boo ɔn yaa ye maa brɛ boroma ɔn yaa d’a ma, y’a ye doba kɔ zɔnfa, ⁶ ye ye maa boo tuma kuru hɔn ɔn naa vɛ ye brɛ, zɔnfa mane ti ye ta n’a pere a ma ga. ⁷ Bo we ɔɔn ye to kɔɔn hɔn ɔn d’a ma, y’a ka ye banabɛ ga, ye yi y’a koro pi n’a wɛ, yi kɔ ye nɔmanɛ sian wɛ, ye yi sbɛ ne tuma ɔn zɔnfa pere a ma ga. ⁸ Tian na, ma ye yira ka ma da, hali a mane na tuma n’a ka bare ye mare ga, awale a na tuma n’a ka bare bo we n’a banabɛ. ⁹ Awale ma ye yira ka ma da ka ɔɔn mɛ, ka na gun. Ka ɔɔn kia, ka na zɛ. Ka ɔɔn koro kwangwaga, a na kibɛ ka ma. ¹⁰ Wiin te ɔɔn mɛ, wɔnna te ɔɔn gun. Wiin te ɔɔn kia, wɔnna te ɔɔn zɛ. Wiin te ɔɔn koro kwangwaga, wɔnna te ma a kibɛ. ¹¹ Wee tɔn ɔɔn ti ki yɔ a nɔ buru mɛ a ta, a dɔgɔnɔ pere a ma? Wɛlɛ a ɔɔn zɛnɔ mɛ a ta, a ma san a ɔɔn pere a ma? ¹² Wɛlɛ mɛ, nɔ we nawɛrɛnɔ mɛ a ta, a ma yɛnmɛ a ɔɔn pere a ma? ¹³ Ki wiinye ɔɔn zugoyagasma, ki ɔɔn ne dian ne frɛfɔre pere ka nɔmanɛ ma, Tɔn wiin ɔɔn ti wuro hɔn, nɛ wɔn na tɛ ɔn ma y’a Ni pere a na mɛsma ma ga?» ¹⁴ Yezu mane zinibobo laga n’a wa sɔɔn boo hɔn. Zini we sa wɛ timi, wɔnna bobo we ne bɛre. Zamɛ pepe ɔɔn kaba wɔn na. ¹⁵ Nka ye na bɔɔ mane kwa, ye zini Bɛlezebule wɔnnate baraka hɔn a zini laga n’e wa sma hɔn. ¹⁶ Bɔɔ mane kia n’a taa n’a sege, wɔnwɔ ɔɔn d’a ma, y’a bɔɔ kabakoda ta wiinye ɔɔn sa wuro hɔn. ¹⁷ Yezu man’e ta giatɛ tɔɔ, wɔn tɛ a ɔɔn da ye ma: «Wiin giamana ɔɔn sodini ɔn tuma ye nɛmɛ na, wɔn yaga, a na kɔan bɛrɛ muluku nɛmɛ ma. ¹⁸ Sitanɛ ɔɔn tuma n’e yɛrɛ kwini, nɛ a ta kolo na tɛ ɔn fɔrɔ? Tamara ka da, ye zini wɔnnate baraka hɔn mɛ zini laga wa? ¹⁹ A ɔɔn ma zini wɔnnate Bɛlezebule baraka hɔn mɛ zini laga, kɔ te baraka hɔn k’a kma n’e laga? Yewɔ yɛrɛ n’a dɔrɔ da tian ti ka ta ga. ²⁰ Nka a ɔɔn ma Wuro baraka hɔn mɛ zini laga, wɔn kɔrɔ Wuro ta kolo wiri ka ma. ²¹ Fangante ɔɔn y’a kunkwinifrɛ bii ne y’a bii hɔn kɔrɔse ye sana, foyi sbɛ ne tɛ a soromafrɛ na ga. ²² Nka wiin te ɔɔn kɛnɛ yi a ma, wɔn ɔɔn na naa wiin sangan ma, ɔn sbɛ a ta, a mane yɔɔn wiinye kunkwinifrɛ wɔ pepe ma, wɔn wɔnwɔ tɔɔ a ta, ɔn n’a ta frɛ dinidini. ²³ Wiin te ɔɔn mane ti kɔ mɛ ga, wɔnna te mɛ zugu. Wiin te ɔɔn mane mɛ diɛma kwɛ na ga, wɔnna ta yagata. ²⁴ Zini tɛ sa sɔɔn hɔn, a yaa ne boo kwiɛdo kia makunabɛ na. A ɔɔn m’a gun ga, a ne kwa, ye ye mane pia ne ti wiin wɛɛn, ye ye na bere yaa wɛɛn yɛ kɛ. ²⁵ A tɛ bere da ye naa wiri, a naa n’a za a ne kìni ne tɛtɛrɛfɔrɔ. ²⁶ Wɔnna sangan a yaa zini kopra zaye foga wiinye ɔɔn yagayi a yɛrɛ ma. Ye kwɛ naa kɔ wɔnna kɔɔn we hɔn, ɔn tangan yeyɛ. Wɔnna sɔɔn we ta da na yaga yi wɔnna sangan ma ɔn yalo a na gwere yi ma.» ²⁷ Yezu ta tɛ ɔɔn mane wɔn yira, wɔn tɛ ya boo ɔɔn ye to zamɛ yɔ ɔn d’a ma: «Wiin ya ɔɔn be vɔrɔ ɔn yingin pere be ma, wɔn dangamu.» ²⁸ Nka Yezu ɔɔn d’a ma: «Wiinye kma ɔɔn Wuro domada mɔɔ ɔn n’e ta, wɔnna kma kɔnɛ ɔɔn dangamu rɛ.» ²⁹ Zamɛ ta tɛ ɔɔn mane yaan ne yaa, wɔn tɛ Yezu ɔɔn da: «Bɔ dogore bɛ dogore na yaga yi. Kabakoda ye ɔɔn kia. Nka a ma tɛ Zonase ta da ga, kabakodazɛ na dɔre ye ma ga. ³⁰ Bare Zonase mane tɛ tagamase na Ninivukma ta wiin nɛ, yee Sɔɔn Nɔ na tɛ tagamase na bɔ dogore bɛ ta mɛ. ³¹ Kiti kɔɔ ma, saan hɔn piri ma fanganmaya na tuma bɔ dogore bɛ na n’e zarake. Bare a mane tuma fɔn diniyan tege na ɔn naa mɔɔ Salomɔn ta datɔbere na. Awale Salomɔn na fan yi ɔɔn ti bɛɛ. ³² Kiti kɔɔ ma, Ninivukma na tuma bɔ dogore bɛ na n’e zarake. Bare Zonase ta yirada man’e ta ye ɔɔn ye zugo katra. Awale sɔɔn ti bɛɛ wiin ɔɔn fan yi Zonase ma. ³³ Sɔɔn sii fintina mulu n’a tigɛ suu we ga. Nka y’a dɛ fintinadɛfa ma wiin fa to wiinye kma ɔɔn kɔ, wɔnwɔ ne sege ne zɛ a na kini na. ³⁴ Be yinna ɔɔn tɛ bia fintina na. Be yinna ɔɔn ne fɔrɔ, be ne zɛ. Nka be yinna ɔɔn yaga, be zɛ ga. ³⁵ Wɔn ye na, be yɛrɛ kɔrɔse, wiin kini ɔɔn ti be hɔn a ɔɔn ma tunio hɔn a ti ne be ka ga. ³⁶ Be ɔɔn ne zɛ pasaa, be na ne ti wɔkara fintina wiin kɔɔn kinibɛ.» ³⁷ Yezu naa waro wɔnna bɛreda wɔ na, Fariziyɛn boo ɔɔn naa n’a mɛ, y’a naa zɔn ye brɛ. Yezu naa kɔ tangan zɔnfa wɔɔn hɔn. ³⁸ Fariziyɛn we n’a za da a ye sra waa ɔn sbɛ ne zɔn ga, a ɔɔn kaba wɔn na. ³⁹ Matigi ɔɔn d’a ma: «Yee ki Fariziyɛn ta da ti. Kobale kɔ tase ku ka ɔɔn waa n’e kìnibɛ, ka kɔrɔ ne paga bɛrɛmafa kɔ zugube na. ⁴⁰ Kakiridarakma, wiin te ɔɔn fa ku tɛtɛrɛ, a wɔnna te ɔɔn n’a kɔrɔ hɔn tɛtɛrɛ mɛ ga ra? ⁴¹ Be durute ka kɔ kɔrɔhɔnkìni, wɔn na tɛ bia da pepe ne kìni. ⁴² Nka ki Fariziyɛn wiinye ɔɔn k’a gunfrɛ pepe kɔ k’a yankɔrɔ hɔn frɛ na sodinida funnɔ pere nka ka mane dian Wuro ta telebe kɔ a ta dadiamabe na ga, gwale na sa ka ma. Wɔn ka mane daga ɔɔn ta ɔn ka bɔ za n’e to ga. ⁴³ Zin hɔn tangan dia ki Fariziyɛn wiinye wɔ ma Kalakɔan hɔn, ka ne kia ye ne bire ka na wisoga hɔn, gwale na sa ka ma. ⁴⁴ Ki Fariziyɛn wiinye ɔɔn ti wɔkara bonɛ, tagamase wiinye nɔma dɔrɔ ga, sma ne yaa ye ma man’e yɔnnɔ tɔɔ ga, gwale na sa ka ma.» ⁴⁵ Wɔn tɛ Tɛn na kma na boo ɔn d’a ma: «Mɛ na te, a ɔɔn ma yee be bɛre, be mɛ́ pepe vini mɛ yo.» ⁴⁶ Yezu ɔɔn d’a ma: «Ki Tɛn na kma, gwale na sa ki ma mɛ bare ka bietɛnɛ dɛ sma ma, ka dian ne le wiinye bie ma kɔ ka slalo tala yɛrɛ ga. ⁴⁷ Ki wiinye ɔɔn Wuro ta daberebɛre ta bonɛ tɔgɔ kamasɔrɔ a ma ka tamɛ ɔɔn n’e yɛɛ, gwale na sa ka ma. ⁴⁸ Wɔn ma k’a dɔrɔ da ka dian ka tamɛ ta tɛda na. Bare yewɔ daberebɛre wɔ yɛɛ, ki n’e bonɛ tɔgɔ. ⁴⁹ Wɔn ye na Wuro ta datɔ da, ye ye na y’a daberebɛre kɔ fanɛsma fanɛ ye ma. Ye ye na n’e na bɔɔ yɛɛ ɔn n’e na bɔɔ yannɛ. ⁵⁰ Ye wiin fa to bɔ dogore bɛ wiinye daberebɛre pepe yɛɛ, n’a bii fɔn diniyan dan ma da hɔn, ye sbɛ n’e toga ye na. ⁵¹ Wɔn kɔrɔ, n’a bii Abɛle ta da ma fɔn yaa wiri Zakari ta da ma, wiin ɔɔn siri salakawɛdo kɔ Wuro ta kɔɔn yɔfa hɔn. Tian na, ma ye yira ka ma da bɔ dogore bɛ na toga ye yɛwɔn na. ⁵² Ki Tɛn na kma wiinye ɔɔn tɔɔ ta ka yi na, gwale na sa ka ma bare ka da tɔɔ ga, wiinye kma ɔɔn mane kia tɔɔ gun mɛ, ka ɔɔn sɔɔ wɔnwɔ ma.» ⁵³ Yezu na sa wɛ wɛɛn, Tɛn na kma kɔ Fariziyɛn wora ɔɔn ba a ta, ye n’a toga da na yaan ye na. ⁵⁴ Ye man’a toga sangan pepe ma wiin fa to ye sbɛ bɔɔ dɛndɛnmada gun.

¹ Ye mane ti wɔn hɔn yɛ, zamɛ ta tɛ ɔɔn mane naa ye nɛmɛ kwɛ yaan fɔn n’e nɛmɛ yɛnyɛn, wɔn tɛ Yezu ɔɔn da y’a kalanɔmanɛ ma: «Ka ka yɛrɛ kɔrɔse Fariziyɛn ta daplabɛre na. ² Dɔnda tala bɔɔ tiye wiinye ɔɔn na sa kini na ga. Bunuda tala bɔɔ mane tiye wiinye yɔnnɔ ɔɔn na tɔɔ mɛ ga. ³ Bare ka wiinye da pepe yira tunio hɔn, ye na mɔɔ kɔgwaga kɔɔ ma. Ka wiinye da pepe yɔyɔleyira kɔɔn hɔn, wɔnwɔ pepe na puru yira zɛn ma. ⁴ Ma ye yira ka ma, ne mare, wiinye kma ɔɔn sɔɔn yɛɛ, mane sbɛ ne foyi ta a na te na titiri ga, ka ka kwan wɔnwɔ na ga. ⁵ Ka daga ne kwan wiin te na, ma na wɔn yira ka ma. Wiin te ɔɔn sbɛ ne ka yɛɛ ɔn ye bere ka ka togo hɔn, ka kwan wɔnna te ɔɔn na. Tian na, ma ye yira ka ma da wɔnna te na ka daga kwan. ⁶ Ye yalatɛntɛn nɔma koo zabire gwanafuro pla na ga ra? Nka Wuro sanfire ye na tala da ga yo. ⁷ Wɔn nii wɛ mɛ, ka wɔnsoga pepe do tɔɔ. Ka ka kwan ga, ka fɔn kɔ yalatɛntɛn pepe.» ⁸ A ɔɔn da ye ma: «Wiin te pepe ɔɔn tɛ mɛ siɛrɛte na zamɛ woro hɔn, Sɔɔn Nɔ na tɛ wɔnna te siɛrɛte na mɛ Wuro ta mɛlɛkɛ yɔnnɔ na mɛ. ⁹ Nka wiin te ɔɔn da sma yɔnnɔ na, ye ye mɛ tɔɔ ga, Sɔɔn Nɔ na da Wuro ta mɛlɛkɛ yɔnnɔ na, ye y’a na te tɔɔ ga. ¹⁰ Wiin te pepe ɔɔn wiinye bɛredayaga yira Sɔɔn Nɔ ma, a na n’e na yafa gun. Nka wiin te pepe ɔɔn Wuro ta Ni togo yaga, wɔnna te ha na yafa gun ga. ¹¹ Sma ɔɔn ka foga ne yaa kɔ ka nɛmɛ Kalakɔan hɔn, ka kiti na, wɛlɛ zɛngɛnkma kɔ fanganmɛ brɛ, ka ka ninaban ga ne kwa, ye wɔnnɔ ka naa yaa ɔɔn yira. ¹² Bare ka daga wiin fa yira wɔnna sangan we yɛrɛ ma, Wuro ta Ni na wɔn ka ka do hɔn.» ¹³ Sɔɔn boo man’e to zamɛ woro hɔn, ɔn da Yezu ma: «Mɛ na te, yira ne vɔ ma, y’a tɛ ke kià kɔrɔ dini.» ¹⁴ Yezu ɔɔn d’a ma: «Kɔ te ɔɔn ne taa ka yɔ kitisɔta na kɔ ka yɔɔ frɛ na dinita? ¹⁵ Ka ka yɛrɛ kɔrɔse fɔrɔna wiin fa to gwana na mere ka kɔ ka hɔn ga. Sɔɔn ta wɔɔ ni na wɔn sa a ta naforokmabe hɔn ga.» ¹⁶ Wɔn timi a ɔɔn bo dakalo be yira ye ma ɔn da: «Naforote boo ta kɔla mane dia fɔrɔna ¹⁷ fɔn a n’e yɛrɛ toga, ye wɔnnɔ ye na ɔɔn ta, ye bare tigɛdo yɛrɛ ti y’a sɔnfrɛ na ga. ¹⁸ Wɔn timi a naa giati ye yɛrɛ ma ɔn da, ye ye na wiin fa ta, ye bo wɔn. Ye ye na y’a moli webe ɔn za ye tɔgɔ wiinye ɔɔn yire ye bɔ gwere ye ma ɔn y’a sɔnfrɛ kɔ ye soro hɔn frɛ pepe kwɛ n’e ka ye hɔn. ¹⁹ Ye wɔn timi ye na da ye yɛrɛ ma, ye ye dangamu. Ye frɛ na yaan ye ti ye ta fɔn yaa kayan dɔgɔyan ma. Ye ye na makunabɛ ne zɔn ne mɛnɛ ne nihɔndia. ²⁰ Nka Wuro mane d’a ma, y’a yinni, y’a ni na tɔɔ a ta wɔnna kɔɔ we ma wuru hɔn yɛ, y’a wiinye frɛ wɔ tɛtɛrɛ n’e tigɛ, ye kɔ te ma ye na wɔɔ? ²¹ Wiin te ɔɔn naforo kia n’a tigɛ ye yɛrɛ ma, mane Wuro brɛ dangamu kia ga, wiin fa ɔɔn na tɛ wɔnna te na, bo ɔɔn wɔn.» ²² Wɔn timi Yezu ye bere da y’a kalanɔmanɛ ma: «Bo wɔn ɔɔn tɛ ma ɔɔn da ka ma, da ka ka nina ban kɔ zɔnfrɛda k’a sirewɔ na ga, kɔ k’a kiɛzogada mɛ ga. ²³ Bare Ni fɔn kɔ zɔnfa. Sɔɔn kɔn fɔn kɔ zogo mɛ. ²⁴ Ka kaka sege kɛ. Ye sɔn ga, mane sɔnfrɛtɛtɛrɛ mɛ ga. Moli ti ye ta ga, frɛtigɛda mane ti ye ta mɛ ga. Nka Wuro n’e woro. Ki fɔn kɔ wɔnna yala wɔ melemele yo. ²⁵ Kɔ te ɔɔn sbɛ n’a bii y’a ninabannɔ ma ɔn fa kwɛ y’a sirewɔ ma? ²⁶ Ka ɔɔn mane sbɛ ne wɔnna daslala bɛ ta ga, wɔnnɔ na ka ninaban bɔ sɛrɛ pepe ye na? ²⁷ Ka bagatulo sege. Ye bara ta ga, mane dasifire ne zoyɛn mɛ ga. Hali kɔ wɔn pepe, fanganma Salomɔn kɔ y’a yirebe pepe, a ta zoga ta foro mane wiri ye na tala ta ga. ²⁸ Wiinye sɔgɔ ɔɔn ti laga hɔn sma, togo ne na n’e wunna sɛn, Wuro ɔɔn n’e kakiri to wɔnwɔ ta foro na, ka tɔɔ d’a na k’a kiɛzoga pere ka ma mɛ, ki wiinye ta yɔnmabe ɔɔn dɛgɛ. ²⁹ Ka ka ne tɔngɔntɔngɔn k’a zɔnfrɛda kɔ mɛnɛfrɛda na ga, ka ka ka kakiri yanganmu ga. ³⁰ Wɔn bo diniyan be hɔn kma ɔɔn kia sangan pepe ma. Nka ki, ka Tɔn tɔɔ da ka mako sa wɔnna frɛ wɔ hɔn. ³¹ Ka Wuro ta kolo kia dɛn. Wɔn timi bɔ frɛsɛrɛ pepe na pere ka ma.» ³² Yezu ye bere da ye ma yɛ mɛ: «Ka ka kwan ga, worofrɛslala, bare Wuro ta kolo ta pere ka ma dia ka Tɔn ma. ³³ Ka k’a frɛ zabire n’e na gwana pere durukma ma. Ka gwana na wɛbareya ye kɔ naforo na yagabareya yi kia n’a tigɛ ka yɛrɛ ma Wuro ta kolo hɔn, panɔ wiri wiin wɛɛn ga, koo mane manana yeyɛ mɛ ga. ³⁴ Bare k’a naforo ne ti wiin wɛɛn, wɛɛn ma k’a giatɛ na ne ti mɛ. ³⁵ Ka k’a baratɛzoga ka ɔn k’a fintina mulu ɔn wɔɔ siyanna hɔn. ³⁶ Ka tɛ wɔkara wiinye baratɛre ɔɔn ye wɔnnate yɛ́rɛ, a ne na tuma damarasɔndo hɔn ɔn naa. A ɔɔn naa koro kwangwaga wiin sangan ma, ye kibɛ a ma salesale. ³⁷ Wiinye baratɛre wɔnnate ɔɔn na naa n’e gun siyanna hɔn, wɔnwɔ dangamu. Tian na, ma ye yira ka ma d’a na baratɛzoga ka ɔn n’e tanganbɛ wiin fa to a zɔnfa pere ye ma. ³⁸ A ɔɔn bere naa boro ma wɛlɛ kokoroparosangan ma ɔn naa n’e gun ye n’a yɛ́rɛ, ye na dangamu. ³⁹ Ka tɔɔ da kɔnte mane panɔ nasangan tɔɔ, a mane na wɔɔ siyanna hɔn wiin fa to ye ka naa n’a ta kɔɔn sɔrɔ ga. ⁴⁰ Ki mɛ, ka ka yɛrɛ tɛtɛrɛ ɔn wɔɔ siyanna hɔn bare ka wiin wagati tɔɔ ga, wɔn ma Sɔɔn Nɔ na naa.» ⁴¹ Wɔn tɛ Piyɛre ɔɔn d’a ma: «Matigi, mɛ́ ye na be bo dakalo be yira ra, taa sma pepe ye na?» ⁴² Matigi ɔɔn d’a ma: «Wee baratɛta na fɔrɔ yi yɔnnɔma ɔɔn kwiɛ, kɔnte sbɛ ne ɔɔn tigɛ y’a kma wɔɔn na, a ne sbɛ n’e ta zɔnfa pere ye ma a na wagati ma? ⁴³ Kɔnte ɔɔn bere naa wiin sangan ma ɔn naa wɔnna baratɛta we gun a ta bara hɔn, a na dangamu. ⁴⁴ Tian na, ma yira ka ma da kɔnte we na ye sra hɔn frɛ pepe kalfa wɔnna baratɛta we ma. ⁴⁵ Nka wɔnna baratɛta we ɔɔn n’a giati da, ye kɔnte na siɛ dɛrɛ ye yado hɔn, ɔn bɛrɛ bɔ baratɛresɛrɛ ma, sini kɔ yara n’e vuro, ne zɔn ne mɛnɛ ne yingin, ⁴⁶ awale a kakiri ti wiin kɔɔ ma ga, mane ti wiin wagati ma ga, wɔn ma kɔnte na bere naa. Kɔnte na wɔnna baratɛta we yɔnnɔhɔntoba. Wiin fa ɔɔn tɛ yɔnmabareyasma na, wɔn nɛmɛ ɔɔn na tɛ a na mɛ. ⁴⁷ Wɔnna baratɛta we ta tɛ n’e wɔnnate dungo tɔɔ, ma dian n’e ta ga, wɔn ye na a na yinnahɔntogo gun ye na fɔrɔna. ⁴⁸ Wiin baratɛta ɔɔn ye wɔnnate dungo tɔɔ ga, wɔn ɔɔn da ta ye mane daga ga, wɔn na yinnahɔntogo gun siɛ ga. Frɛ na yaan ye ɔɔn pere wiin te ma, ye na wɔnna te toga yaan ye na mɛ. Frɛ na yaan ye ɔɔn kalfa wiin te ma, ye na yaan ye tɔɔ wɔnna te ta mɛ.» ⁴⁹ Yezu da: «Togo mɛ naa ɔɔn ka diniyan hɔn. Wɔnna togo mane kini, wɔn mane na dia ne ma. ⁵⁰ Yannɛ bɔɔ tiye, mɛ daga wiinye gun. Yannɛ wɔ sige ne ma nka fɔn ma taa ye na n’e ta n’e do paga. ⁵¹ K’a giati da siara mɛ naa ɔɔn ka na diniyan hɔn ra? Awo rɛ, nka ka na bla nɛmɛ na ɔɔn. ⁵² N’a bii basiɛ, kɔnkma sma koo na bla ye nɛmɛ na. Sma saa na tuma sma pla na, sma pla tuma sma saa na mɛ. ⁵³ Tɔn na tuma ye nɔ na, nɔ ne na tuma ye tɔn na. Ya na tuma y’a nɛmɛdalo na, nɛmɛdalo ne na tuma ye sie na. Bangansie na tuma ye nɛmɛmogo na, nɛmɛmɔgɔ ne na tuma ye bangansie na.» ⁵⁴ Yezu mane da zamɛ ma: «Ka tɛ daba na tuma yi za wurowɔn ma piri ma ne zii wurodu hɔn, ka da ye wuro na mɛnɛ. Ye tɛ yee. ⁵⁵ Pangan ɔɔn tuma saan hɔn piri ma, ka da ye tu na pɛ fɔrɔna. Ye tɛ yee mɛ. ⁵⁶ Daplabɛresma, ka wurokɔn kɔ lagakɔn ma tagamase za n’e dɛ́gɛ tɔɔ. Wɔnnɔ ɔɔn tɛ ka ɔɔn mane bo wagati be ma da kɔrɔ tɔɔ ga? ⁵⁷ Wɔnnɔ ɔɔn tɛ ka ɔɔn mane dian ne tian dɛ́gɛ tɔɔ ga? ⁵⁸ Sɔɔn ɔɔn be wiri kiti na, ka ɔɔn ne kwɛ ne yaa wɔnna da yɔnnɔ hɔn wado hɔn, ɔn ka to sogo ma, be yɛn be yɛrɛ ma ɔn wɔnna da wɔ tɛtɛrɛ ka yɔ dɛn. A ma wɔn na a ne yaa kɔ be nɛmɛ kitisɔre brɛ, wɔnwɔ na be ka yɛreta sra hɔn, wɔnna yɛreta be ka kaso hɔn. ⁵⁹ Ma ye yira ka ma da be ma bia ku pepe sara n’a wɛ ga, be na sa yeyɛ ga.»

¹ Wɔnna sangan ma Pilate mane wiinye Galilekma yɛɛ ye ta salakawɛdo hɔn, sma bɔɔ mane naa wɔnna bɛreda yira Yezu ma. ² A ɔɔn da ye ma: «K’a giati da wɔnna Galilekma wɔ ta kakiɛ ɔɔn yireyi bɔ Galilekma sɛrɛ ye ma wɔn ye na bɔ tɛ ye na ra? ³ Aworɛ. Nka ma ye yira ka ma da ka ɔɔn ma ka zugo katra ga, yee ka pepe na siri yɛ. ⁴ Silowe na zangan bɛrɛ wiinye sma funkorosɔɔn wɔ ma n’e yɛɛ ɔɔn yo, k’a giati da wɔnwɔ ta dayagatɛ ɔɔn mane yagayi Zeruzalɛmukma sɛrɛ pepe ma ra? ⁵ Aworɛ. Nka ma ye yira ka ma da ka ma ka zugo katra ga, yee ka pepe na siri yɛ.» ⁶ Yezu mane bo dakalo be yira ɔn da: «Kafɔna mane ti sɔɔn boo ta lɔ hɔn. A naa da ye yaa nɔmanɛ kwire a ma, ma yaa foyi za ga. ⁷ A ɔɔn da y’a baratɛta ma, ye bo n’e dɔgɔ saa ye ne naa ne nɔmanɛ kia kafɔnɔ we ma, mane foyi gun ga. Y’a kiɛn. Y’a k’a to a ne lɔ merebɛ zana yee ga. ⁸ Nka baratɛta we ɔɔn d’a ma, ye mɛ na te, y’a to dɔɔ tala dɛn, ye ye na n’a wee tɛtɛrɛ ɔn kuru k’a ma. ⁹ Ye be ma farase ga, y’a na vɔrɔ. Ye wɔn ma tɛ ga, y’a naa n’a kiɛn.» ¹⁰ Yezu mane sma kala Kalakɔn boo hɔn Tangantun kɔɔ ma. ¹¹ Ya boo mane tiye, zini boo ne ti kɔ lege. Wɔnna zini we mane ya we parebɛ dɔgɔ funkorosɔɔn yɔ fɔn n’a nɛnɛbɛ, a mane sbɛ n’e tele titiri ga. ¹² Yezu ya we za wiin sangan ma, n’a wiri ɔn d’a ma: «Ya, bia laganuru wɛ.» ¹³ A ɔɔn ye sra dɛ a ma, wɔnna nɔɔ tala hɔn ya we ɔɔn tele taa ne Wuro yirebɛ. ¹⁴ Kalakɔn wɔnnate woro mane ba bare Yezu sɔɔn kɛnɛbɛ Tangantun kɔɔ ma. A ɔɔn da zamɛ ma: «Yin konala tiye baratɛ na. Wɔnna kɔɔ wɔ ma ka daga ne naa wiin fa to a ka kɛnɛbɛ. Ka ka ne naa Tangantun kɔɔ ma ga.» ¹⁵ Matigi ɔɔn d’a ma: «Ki daplabɛresma, ki na wee yi ɔɔn tiye ɔn mane y’a yangan wɛlɛ y’a samare firi Tangantun kɔɔ ma ɔn yaa n’a mɛnɛbɛ ga? ¹⁶ Bo ya be Abrahamu timikma na boo. Sitanɛ n’a pɛrɛ bɔ dɔgɔ funkorosɔɔn yɔ. A daga firi wɛ wɔnna pɛrɛ wɔ hɔn Tangantun kɔɔ ma ga ra?» ¹⁷ A wɔn yira wiin sangan ma, pere n’a zugi pepe foga. Zamɛ pepe nihɔn mane dia a ta tɛda pepe ye na. ¹⁸ Wɔn tɛ Yezu ɔɔn da: «Wɔnnɔ Wuro ta kolo sbɛ ne yirabɛ kɔ ɔɔn? Wɔnnɔ mɛ na n’a kayanbɛ na kɔ ɔɔn? ¹⁹ A sa mutaradenɔ ta. Sɔɔn n’a bii n’a tugo y’a lɔ hɔn. A faga ɔn yire tɛ sɔgwaga na. Yala ne y’a siɛn tɔgɔ a kala ma.» ²⁰ Yezu mane da ye ma yɛ mɛ: «Wɔnnɔ ma na Wuro ta kolo kayanbɛ kɔ ɔɔn? ²¹ A sa kwindie ta. Ya boo n’e bii n’e ka frɛyirabɛfa yinna saa na fɔgɔ hɔn, fɔn ye pepe ɔɔn koo.» ²² Yezu mane yara kireyeye kɔ kireslala hɔn ne sma kala ne yaa Zeruzalɛmu piri ma. ²³ Sma bɔɔ man’a toga ɔn da: «Matigi sma damanɛ dama ɔɔn na kisi yee ra?» Wɔn tɛ a ɔɔn da ye ma: ²⁴ «Ka sige ka yɛrɛ ma wiin fa to ka sbɛ dɔɔ kɔ kuledaslalo hɔn. Ma ye yira ka ma da sma na yaan ye na n’eyɛ kia kɔ na, nka ye na sbɛ ga. ²⁵ Kɔnte ɔɔn naa tuma koro lɛgɛ wiin sangan ma ɔn ka to sire, ka na ne kwangwaga ne kwa, ye Matigi koro kɔba mɛ́ ma. A na da ka ma, ye ye ka tumado tɔɔ ga. ²⁶ Wɔnna sangan ma ka na ne kwa, ye ka mane zɔn ɔn mɛnɛ kɔ lege, ye ki brɛ a mane sma kala. ²⁷ A na da, ye ye ka tumado tɔɔ ga. Ye ka tuma ka wa ye zin ki dayagatɛre pepe. ²⁸ Ka ɔɔn naa Abrahamu kɔ Izake kɔ Zakɔbe ɔnkɔ Wuro ta daberebɛre pepe za Wuro ta kolo hɔn wiin sangan ma, ki ne drɛ sire, wɔnna sangan ma ka na ne mɔgɔ ne ka yinni win. ²⁹ Wɔnna sangan ma sma na tuma wurodu hɔn kɔ wurowɔn ma piri ma kɔ kudo ma piri ma kɔ saan hɔn piri ma ɔn naa tangan zama na Wuro ta kolo hɔn. ³⁰ Yee bɔɔ timikma na tɛ zɛngɛnkma na, bɔɔ zɛngɛnkma tɛ timikma na.» ³¹ Wɔnna wagati we yɛrɛ ma, Fariziyɛn bɔɔ ɔɔn naa da Yezu ma, y’a sa ye wa ye brɛ, ye bare Herode kia n’a yɛɛ. ³² Yezu ɔɔn da ye ma: «Ka yaa yira wɔnna dɛn we ma, ye mɛ ti ne zini laga n’e wa sma hɔn, ne sma kɛnɛbɛ sma kɔ sɛn. Ye yin saaro kɔɔ ma, ma na waro wɔnna bara wɔ na. ³³ Ye nka ma daga n’a sogo yaa sma kɔ sɛn ɔnkɔ sɛntini, ye bare Wuro ta daberebɛta yɛɛ biza hɔn a ma tɛ Zeruzalɛmu ga. ³⁴ Zeruzalɛmu, Zeruzalɛmu, bi wiin ɔɔn Wuro ta daberebɛre yɛɛ. Ye wiinye fanɛ be ma, be ne wɔnwɔ dra kɔ dɔge. Kanyinnayan na ma mane kia be hɔn kma kwɛ wɔkara nanɔ ye nɔmanɛ kwɛ ye kaba wee wiin nɛ, be ma dian ga. ³⁵ Awale k’a Wuro ta kɔɔn na wɔɔ kebe. Ma ye yira ka ma da ka na mɛ za titiri ga fɔn ka na da wiin kɔɔ ma, ye wiin te ɔɔn naa Matigi togo na, ye Wuro siara ta wɔnna te ma.»

¹ Bo Tangantun boo kɔɔ ma Yezu yaa kɔ Fariziyɛn ta zɛngɛnkma na boo brɛ zama na. Sma man’a kɔrɔse fɔrɔna. ² Ye kayan mɛ, sɔɔn boo ne ti yeyɛ, komayɔnbɛ laganuru ne ti kɔ lege. ³ Yezu ɔɔn Tɛn na kma kɔ Fariziyɛn toga ɔn da: «Kià Tɛn yirado ma, sɔɔn daga sɔɔn kɛnɛbɛ Tangantun kɔɔ ma ra, taa wɔn daga tɛ na ga?» ⁴ Ye ɔɔn bɔɔ. Yezu ɔɔn komatogapareta we foga n’a kɛnɛbɛ n’a to a ɔɔn yaa. ⁵ Wɔn timi a ɔɔn da ye ma: «Ki na wee yi nɔ wɛlɛ a ta lagasɔnyangan ɔɔn bɛrɛ duro hɔn Tangantun kɔɔ ma, a m’a wa salesale ga?» ⁶ Ye ma sbɛ fa yira wɔnna togaro we na ga. ⁷ Yezu naa n’a za da ye mane wiinye kma wiri zama na, wɔnwɔ mane tanganda na fɔrɔfɔrɔ ye dɛ́gɛ, wɔn tɛ a ɔɔn bo dakalo be yira ye ma ⁸ ɔn da: «Ye ɔɔn be wiri damarazama na, ka yaa tangan tangando na fɔrɔ yi hɔn ga. Be ma farase ga, ye sɔnza wiri mɛ wiin ɔɔn fan yi bi ma. ⁹ Wiin te ɔɔn ka wiri, wɔn na naa da be ma, ye be tuma tangando pere bo ma. Wɔnna sangan ma be na piri ɔn yaa tangan timi. ¹⁰ Wɔn ye na ye ɔɔn be wiri be yaa tangan timi dɛn wiin fa to be na wirita ɔɔn naa be za, a na da be ma, ye ne maa, ye be tuma yaa tangan tangando na fɔrɔ yi hɔn. Wɔnna sangan ma be na yirebe gun be zɔnkwɛsma yɔnnɔ na. ¹¹ Bare wiin te pepe ɔɔn ye yɛrɛ yirebɛ, wɔnna te na dɛ́gɛbe gun. Wiin te pepe ɔɔn ye yɛrɛ mazibɛ, wɔn na yirebe gun.» ¹² Wiin te ɔɔn man’a wiri zama na, a ɔɔn da wɔn ma: «Be ɔɔn zamaye ta, ka be mare wɛlɛ be na plala wɛlɛ be na vɔrɔre wɛlɛ be tangankwɛre naforokma wiri ga. Wɔnwɔ sbɛ ne be wiri mɛ ɔn n’e na ku sara be ma. ¹³ Nka be ɔɔn zamaye ta, durukma kɔ murukue kɔ kilenale kɔ fue ɔɔn wiri. ¹⁴ Wɔn na tɛ be dangamu bare wɔnwɔ na sbɛ bia tɛfa na ku nɛmɛ sara be ma ga. Tian na, smatele winnisakɔ ma sara yɔ wɔnna dafɔre wɔ na ku na sara be ma.» ¹⁵ Zɔnsma wɔ na sɔnnala wɔnna bɛreda wɔ mɔɔ wiin sangan ma, ɔn da Yezu ma: «Wiin te nii ɔɔn na ne ti Wuro ta kolo hɔn zɔnsma hɔn, wɔnna te dangamu.» ¹⁶ Yezu ɔɔn d’a ma: «Sɔɔn boo mane zamaye tɛtɛrɛ ɔn fanɛ sma na yaan ye ta. ¹⁷ Zɔnsangan naa wiri a ɔɔn y’a baratɛta fanɛ, y’a yaa yira sma ma, ye ye naa ye zɔnfrɛ wɔ pepe waro. ¹⁸ Ye pepe tala tala mane dɛndɛnmada kia. Gwere yi mane da, ye yi lɔ boo dɔ tɛrɛ, ye ye daga yaa wɔn sege. Ye y’a mɛ, y’a yafa ye ma. ¹⁹ Za yi ɔɔn da, ye yi lagasɔnyangannɛ fun tɛrɛ, ye ye yaa wɔnwɔ sma. Ye y’a mɛ, y’a yafa ye ma. ²⁰ Boo za yi ɔɔn da mɛ, ye yi ya boo dɔ yɔn. Ye wɔn ye na yi sbɛ ne yaa ga. ²¹ Baratɛta we bere naa wɔn yira ye wɔnnate ma wiin sangan ma, a woro ɔɔn ba fɔrɔna. A ɔɔn da baratɛta we ma, y’a sale yaa sogakwɛda hɔn kɔ wisoga hɔn, ɔn durukma kɔ murukue kɔ fue kɔ kilenale wiri naa kɔ lɔgɔ. ²² Wɔn timi baratɛta we ɔɔn naa da, y’a wiin fa yira, ye ye wɔn ta, ye hali kɔ wɔn, ye kɔɔn we paga ga. ²³ A ɔɔn da y’a baratɛta ma, y’a yaa soga kɔ kokoda pepe hɔn ɔn durukma foga fangan na ɔn naa kɔ lɔgɔ wiin fa to y’a kɔɔn paga. ²⁴ Bare ma ye yira ka ma da wiinye kma ɔɔn mane wiri zama na ye na sɔɔn na nɛnɛ zɔnfrɛ wɔ na ga.» ²⁵ Zamɛ na yaan ye mane dɔɔ Yezu ma. A ɔɔn ye bere ɔn da ye ma: ²⁶ «Wiin te ɔɔn ma mɛ fɔnbɛ kɔ ye tɔn, ye sie, y’a ya, ye nɔmanɛ, ye na plala ga, ɔn ye yɛrɛ na kwangwagasɔ bii ga, wɔnna te sbɛ ne tɛ mia kalanɔ na ga. ²⁷ Wiin te ma ye na kwangwagasɔ bii ɔn dɔɔ ne ma ga, wɔnna te sbɛ ne tɛ mia kalanɔ na ga. ²⁸ Tian na, ki na wee yi ɔɔn tiye ɔn ne kia zangangwaga tɔgɔ ɔn ma pia tangan dɛn ɔn n’a na kayan ta ɔn sege ye ɔɔn ne na sbɛ bara wɔ ta fɔn ye tege na ga? ²⁹ Wɔn ma tɛ ga, a ɔɔn naa n’a du ka, ɔn ma sbɛ n’a wɛ ga, wiinye kma ɔɔn na n’a za, wɔnwɔ na n’a zi ³⁰ ne kwa, ye bo sɔɔn be y’a kɔɔn du ka, ma sbɛ n’a wɛ ga. ³¹ Wɛlɛ mɛ, wee fanganma ɔɔn tiye ne kia yaa ye nɛmɛ fanganma kwini, ma pia tangan ɔn y’a kunkwinini na kayan ta dɛn ga yala a ɔɔn ne na sbɛ yaa kɔ sma sana fun ɔn yaa sma sana kioro kwini. ³² A ɔɔn n’e sege ye mane kayan ga, a na bo we to dɛrɛdo hɔn yɛ, ɔn sma fanɛ a ta, wɔnwɔ yaa n’a mɛ ɔn siara ka ye yɔ. ³³ Yee mɛ, ka na wiin pepe ɔɔn ma maga y’a kma kɔ y’a frɛ pepe hɔn ga, wɔnna te sbɛ ne tɛ mia kalanɔ na ga. ³⁴ Yin fa na fɔrɔ yi. Nka yin na diaro ɔɔn wɛ, wɔnnɔ a ɔɔn fɔrɔ yɛ? ³⁵ A foyi fɔrɔ lɔ ma ga, mane sbɛ ne tɛ kuru na ga. Fɔn y’a dra sire. Damɔtra ɔɔn ne ti wiin te ta, wɔn mɔɔ.»

¹ Lanpotɔre kɔ kakiɛtɛre pepe man’e dɔbɛ Yezu na ne mɔɔ a ta. ² Fariziyɛn kɔ Tɛn na kma ɔɔn ne dumudumu da ne kwa: «Bo sɔɔn be kakiɛtɛre foga n’e fɔrɔ, ne kwɛ ne zɔn kɔ lɔgɔ mɛ.» ³ Wɔn tɛ Yezu ɔɔn bo dakalo be yira ye ma ⁴ ɔn da: «Ki na wee yi ɔɔn ti gware nɔma zɔlo (100), ye na tala fire, a ka bɔ kienaafun ne nɔma koronɔɔ wɔ to kibɛkolo hɔn ɔn yaa bo fire yi we kia fɔn a zɛ na ga? ⁵ A ɔɔn n’a za wiin sangan ma, a a bii ye panlaba ma kɔ nihɔndiaro. ⁶ A ɔɔn bige naa wiri ye brɛ wiin sangan ma, a ye mare kɔ ye tangankwɛre wiri ɔn da ye ma, ye ye tɛ ye kwɛ nihɔndia, ye bare y’a gwa wiin ɔɔn mane fire, y’a zɛ. ⁷ Ma ye yira ka ma da yee nihɔndiaro na ti wuro hɔn yɛ kakiɛtɛta sɔnnala dama ta zugokatra na ɔn yalo smatele sma kienaafun ne nɔma koronɔɔ ye na wiinye mako ɔɔn ti zugokatra hɔn ga. ⁸ Wɛlɛ mɛ, wee ya ɔɔn tiye, gwanafuro fun ne ti a ta, ye na tala fire, a ma fintina mulu ɔn kɔɔn sare n’a kia siɛbɛ na fɔn n’a za ga? ⁹ A ɔɔn n’a za wiin sangan ma, a ye mare kɔ ye tangankwɛyàra wiri ɔn da ye ma, ye ye tɛ ye kwɛ nihɔndia, ye bare y’a gwanafuro wiin ɔɔn mane fire, y’a zɛ. ¹⁰ Ma ye yira ka ma da yee Wuro ta mɛlɛkɛ nihɔndia kakiɛtɛta sɔnnala dama ta zugokatra ye na.» ¹¹ Yezu mane da ye ma yɛ mɛ: «Nimisininɔmanɛ sma pla mane ti sɔɔn boo ta. ¹² Boo kɔɔ ma, ye hɔn slalo yi ɔɔn da ye tɔn ma, ye wiin fa ɔɔn wiri ye ma a kɔrɔ na, y’a wɔn pere ye ma. Tɔn we ɔɔn y’a frɛ dini ye ma. ¹³ Yin damanɛ wɔn timi, awe slalo yi we ɔɔn y’a gwana pepe kwɛ n’e bii ɔn yaa giamanadɛrɛ boo hɔn ɔn yaa gwana wɔ pepe yagayaga wɛɛn kakalatɛ hɔn. ¹⁴ A ta gwana pepe naa wɛ wiin sangan ma, wu na yire yi ɔɔn bɛrɛ wɔnna giamana we hɔn. Foyi mane ti awe nimisalo we ta titiri ga. ¹⁵ A mane yaa bara kia giamana we hɔn kma wɔ na boo ta, wɔn n’a yabɛ y’a laga hɔn tɛgɛnɛ na. ¹⁶ Tɛgɛ mane wiin zɔnfa zɔn, a mane kia ne wɔn zɔn mɛ y’a wu do ma. Nka sɔɔn sii mane wɔn na foyi pere a ma ga. ¹⁷ A naa tangan giati ye yɛrɛ ma ɔn da ye baratɛre na yaan ye ti mɛ tɔn ta, ne zɔn fɔn zɔnfa sere ne wɔɔ kamasɔrɔ mɛ ne ti ne siri wu ta bɛɛ. ¹⁸ Ma na tuma yaa ne tɔn brɛ ɔn yaa yira a ma da ma Wuro kakiɛ bii, ɔn n’awe kakiɛ bii mɛ. ¹⁹ D’a daga ne ne wiri ye nɔ titiri ga. D’a ne foga wɔkara y’a baratɛre na boo. ²⁰ A mane tuma sogo bii ne yaa ye tɔn brɛ. N’a to dɛrɛ do hɔn yɛ, a tɔn n’a na naa yi za. A na makare n’a foga. A ɔɔn tɔngɔn yaa flɛ a mogo hɔn, ɔn bire a na fɔrɔna. ²¹ Nɔ we ɔɔn d’a ma, ye baba, mɛ Wuro kakiɛ bii, ɔn bi kakiɛ bii mɛ. Be daga ne wiri be nɔ titiri ga. ²² Nka a tɔn mane da y’a baratɛre ma, ye ye sale naa kɔ zoga pepe hɔn fɔrɔ yi n’a ka a ma, ɔn slalo ka a soro hɔn, ɔn kanɛgɛ ka a ma. ²³ Ye ye naa kɔ yanzoro na fɔrɔ yi n’a yɛɛ. Ye ye zɔn ɔn nihɔndia. ²⁴ Ye bo yi nɔ. Y’a mane siri, y’a winni. Y’a mane fire, y’a zɛ. Ye ɔɔn nihɔndiaro du tigɛ. ²⁵ A m’a ta nɛmɛpra han, wɔn mane ti laga hɔn. Wɔn naa tuma laga hɔn ne bige, ɔn naa wiri kuru kɔrɔ hɔn wiin sangan ma, ɔn vetra ye brɛ na, ɔn kiredigekɔn mɔɔ. ²⁶ A mane baratɛre wɔ na boo wiri ɔn n’a toga, ye wɔnnɔ ɔɔn tɛ? ²⁷ Wɔn ɔɔn d’a ma, y’a puu ɔɔn naa, y’a tɔn ɔɔn yanzoro na fɔrɔ yi yɛɛ bare a na kɛnɛ yi ɔɔn bere naa siara hɔn. ²⁸ Wɔn tɛ nɛmɛpra we woro ɔɔn ba, a ɔɔn maga kɔ na. A tɔn sa yaa vɛ na a ta. ²⁹ Nka a ɔɔn da ye tɔn ma, ye yi ti ma da hɔn kɔ lege, ye yi maga zɛ a domada na ga, ye nka a sɛgɛlɛnɔ tala yɛrɛ pere n’a za yi ma wiin fa to yi nihɔndia kɔ ye mare ga. ³⁰ Ye nka a nɔ wiin ɔɔn yaa n’a ta frɛ yaga kɔ vunatɛdala, ye wɔn na naa wiin sangan ma, y’a yanzoro na yire yi yɛɛ wɔn ma. ³¹ Wɔn tɛ tɔn we ɔɔn d’a ma, ye yi nɔ, y’awe ti bɛɛ kɔ yi sangan pepe ma. Ye y’a frɛ pepe n’awe ye yo. ³² Ye nka ye daga fɛtitɛ ɔn nihɔndia bare a puu wiin ɔɔn mane siri, wɔn winni. Y’a mane fire, ɔn naa zɛ.»

¹ Wɔn timi Yezu ɔɔn da y’a kalanɔmanɛ ma: «Naforote boo mane tiye, frɛyinnahɔnwɛta boo ne ti a ta. Sma mane wɔnna sɔɔn we yagabɛ a wɔnnate ta, y’a ti n’a ta frɛ yagayaga. ² A ɔɔn n’a wiri ɔn d’a ma, ye ye wiin fa mɔɔ a ta da hɔn, ye nɛ na wɔn ti? Y’a tɛ ye giati ta dɛn, ye bare a sbɛ ne wɔɔ yi soro hɔn frɛ wɔɔn na titiri ga. ³ Wɔn tɛ frɛyinnahɔnwɛta we ɔɔn giati ye yɛrɛ ma ɔn da, ye wɔnnɔ yi na ɔɔn ta han bare ye na te ti ne y’a frɛ tɔɔ ye ta? Ye ye sbɛ ne sɔn ga, ne piri kɔ mɛ. ⁴ Ye ye ɔɔn naa frɛ wɔ tɔɔ ye ta, ye ye na wiin fa ta wiin fa to sma ne kwa ye ma, ye ye wɔn tɔɔ. ⁵ Wɔn tɛ, a wɔnnate ta kori mane ti wiinye kma pepe na, a n’e wiri tala tala ɔn da gwere yi ma, ye ye wɔnnate ta ku wiin ɔɔn ti a na, y’a yɛrɛ? ⁶ Wɔn ɔɔn d’a ma, y’a yìnzɔlɔ zɔlo (100). A ɔɔn d’a ma y’a y’a sɛbɛ bii ɔn tangan sale ɔn zɔlɔ kieplafun sɛbɛ. ⁷ Wɔn timi a ɔɔn sɔnza toga, ye wɔn yi yɛrɛ? Wɔn ɔɔn da, ye ye dugozople zɔlo (100). A ɔɔn da wɔn ma, y’a y’a sɛbɛ bii ɔn zople kienaa sɛbɛ. ⁸ Wɔnnate we na y’a frɛyinnahɔnwɛta na telebareya yi yirebɛ bare a mane yinnamakwiɛda ta. Tian na, bo diniyan be hɔn kma y’a da ta kɔ yinnamakwiɛ ɔn yalo kini na kma ma.» ⁹ Wɔn timi Yezu ye bere da ye ma yɛ mɛ: «Ka marebe kia kɔ naforo wiin ɔɔn sɔɔn dabare wiin fa to wɔn ɔɔn wɛ wiin sangan ma, sma ka foga ɔn kwa ka ma tangando na wɛbareya yi hɔn. ¹⁰ Sɔɔn ɔɔn tɛ sɔntele na daslala hɔn, yee a na tɛ sɔntele na da na yire ye hɔn yɛ. Wiin te ma tɛ sɔntele na daslala hɔn ga, a sbɛ ne tele da na yire ye hɔn mɛ ga. ¹¹ Bo wɔn tɛ ka ɔɔn ma tɛ yɔnmasma na bo diniyan be hɔn naforoda na ga, kɔ te ɔɔn na naforo na siɛbɛ yi kalfa ka ma? ¹² Ka ɔɔn ma tɛ yɔnmasma na sɔnza ta frɛ na ga, kɔ te ɔɔn na ki yɛrɛ ye pere ka ma? ¹³ Baratɛta sii ha sbɛ ne bara ta wɔnnakma sma pla ma ga. A na sɔnnala da diabɛ ye ma ɔn bo da yagabe ye ma. A na malo tala ma ɔn ye mako wa bo hɔn. Ka ha sbɛ ne tɛ Wuro kɔ gwana ta baratɛta na ga.» ¹⁴ Fariziyɛn mane Yezu zi wɔnna bɛreda wɔ na bare gwana da dia ye ma fɔrɔna. ¹⁵ Yezu ɔɔn da ye ma: «Ki ka yɛrɛ ta smatele na sma yɔnnɔ na, nka Wuro ka kɔrɔ hɔn da tɔɔ. Sma wiinye da giati da na yire ye, Wuro wɔnwɔ giati zanada. ¹⁶ Tɛn na sɛbɛ hɔn da kɔ Wuro ta daberebɛre ta da ɔɔn mane tiye fɔn yaa wiri batizeta Zan ta sin hɔn. N’a bii wɔnna sangan ma, Wuro ta kolo hɔn da na fanɛdia ɔɔn yira. Sma pepe n’e yangan wiin fa to ye sbɛ kɔ yeyɛ. ¹⁷ Wurokɔn kɔ lagakɔn na fɔnɔ zana, nka Tɛn na bɛreda tala na bere ga. ¹⁸ Wiin te ɔɔn y’a ya laga ɔn yaza yɔn, wɔnna te vunafa ta. Wiin te ɔɔn ya na lɛ yi yɔn, wɔn vunafa ta mɛ. ¹⁹ Naforote boo mane tiye. A mane zoga na fɔrɔfɔrɔ ye ka ne fanganmazɔnfa zɔn ne nihɔndia kɔɔ pepe ma. ²⁰ Durute boo mane tiye mɛ, ye n’a togo wiri Lazare, wɔn mane sian naforote we ta kuledo ma. Dae na yaga ye ne ti a kɔn pepe ma. ²¹ Wiinye zɔnfrɛ ɔɔn mane tɛ ne bɛrɛ naforote we ta zɔndo hɔn, durute we mane kia ne wɔnwɔ tete n’e zɔn. Nka gwegi ɔɔn mane naa n’a ta dae liɔ. ²² Bo durute we naa siri. Mɛlɛkɛ n’a bii yaa kɔ lege Abrahamu kiege ma. Naforote we naa siri mɛ, ye n’a sitra. ²³ A mane ti yannɛ hɔn wara, ɔn ye wɔɔn duro da ye sege ɔn Abrahamu za dɛrɛdo hɔn, Lazare ne ti a kiege ma mɛ. ²⁴ Wɔn tɛ a ɔɔn sɔngɔ ɔn da, ye ne tɔn Abrahamu, makare ne ma. Lazare fanɛ a yaa ye slanɔ bindo ka zio hɔn, ɔn naa ne niɔn kunabɛ bare ma yannɛ fɔrɔna bɛɛ bo togo be hɔn. ²⁵ Abrahamu ɔɔn d’a ma, ye yi nɔ, y’a ye kakiri tugo ɔn tɔɔ da ye na tisangan ma ni na, y’a mane y’a dangamu pepe gun n’a wɛ, Lazare wɔn ne yannɛ. Ye basiɛ mɛ, Lazare ti yinnahɔnkɔn hɔn, awe ne ti yannɛ hɔn. ²⁶ Ye wɔn nii wa mɛ, ye wuru na yire yi ti yiwɔ kɔ awe yɔɔ. Ye wiinye kma ɔɔn ne kia sa bɛɛ ɔn yaa awe tido hɔn, wɔnwɔ ha sbɛ ga, ye wiinye kma ɔɔn ne kia sa awe tido hɔn ɔn naa yiwɔ brɛ mɛ, ye wɔnwɔ ha sbɛ mɛ ga. ²⁷ Naforote we ɔɔn da ye yi tɔn, ye ye ɔɔn ma yee, ye y’a mɛ y’a Lazare fanɛ a yaa ye tɔnkɔn hɔn. ²⁸ Ye bare ye na plala sma koo tiye. Y’a yaa n’e sɛmɛbɛ wiin fa to wɔnwɔ ka na naa yannɛ na bii hɔn mɛ ga. ²⁹ Abrahamu ɔɔn d’a ma, ye Moyizi kɔ Wuro ta daberebɛre ta sɛbɛ ti ye ta. Ye ye daga mɔɔ wɔnwɔ domada na. ³⁰ Naforote we ɔɔn da, ye awo ye tɔn Abrahamu, ye ye na mɔɔ wɔnwɔ na ga. Ye nka sɔnnala ɔɔn winni yaa ye brɛ, ye ye na ye zugo katra ɔn saa y’a kakiɛtɛ na. ³¹ Abrahamu ɔɔn d’a ma, ye ye ma Moyizi wɛlɛ Wuro ta daberebɛre ta bɛreda mɔɔ ga, ye hali sɔɔn ɔɔn winni sa sara yɔ, ye ye na wɔn ye tɔɔ tian ga.»

¹ Yezu mane da y’a kalanɔmanɛ ma: «Sma sbɛ ne wɔɔ ɔn ka kakiɛ ta ga. Nka wiin te ɔɔn ye na plalo ka kakiɛ hɔn, gwale na sa wɔnna te ma. ² Bɔ nimisala wiinye ɔɔn yɔɔn yi ma, ye wiin te pepe ɔɔn wɔnwɔ na sɔnnala firebɛ, ye dɔgɔnɔgwaga ta pɛrɛ wɔnna te mogo hɔn n’a dra yɛngɛnzu hɔn, wɔn fɔn yi a na te ma. ³ Ka ka yɛrɛ kɔrɔse fɔrɔna. Be na plalo ɔɔn fire be ma, be ye yira a ma. A ɔɔn taa ye na ɔn ma mane tɔɔ yira, be yafa a ma. ⁴ A ɔɔn fire be ma wiin sangan ma pepe ɔn naa vɛ be ta, be yafa a ma.» ⁵ Matigi ta fanɛsma mane d’a ma: «Fa kwɛ mià yɔnmabe ma.» ⁶ Matigi ɔɔn da ye ma: «Yɔnmabe mane ti ka hɔn wiin ta yire ɔɔn mutaradenɔ wa, ka mane na ne sbɛ ne da kafɔnɔ ma, y’a vigi bɛɛ ɔn yaa baga yɛngɛnzu hɔn a mɔɔ ka ta.» ⁷ Wɔn timi a ye bere da ye ma: «Ki na wee yi ɔɔn tiye, a ta baratɛta tuma laga hɔn sɔndo hɔn wɛlɛ worofrɛnɛdo hɔn ɔn naa wiri a d’a ma, y’a yaa tangan zɔndo hɔn salesale? ⁸ A ma tɛ a d’a ma, y’a zɔnfrɛtɛ ye ma ga, y’a y’a zɔnfrɛtɛzoga ka ɔn ye yɛrɛ ye zɔn dɛn ɔn mɛnɛ, wɔn timi a ɔɔn sbɛ zɔn mɛ ɔn mɛnɛ. ⁹ Baratɛta ɔɔn ne mɔɔ be ta, be bire a na wɔn ye na ra? ¹⁰ Yee mɛ, wiinye da pepe ɔɔn yira ka ma, ka ɔɔn n’e pepe ta n’e wɛ, ka da ye ka baratɛre dama. Ye ka mane daga wiinye bara ta, ye wɔnwɔ ka ɔɔn ta.» ¹¹ Yezu mane ti yaa hɔn Zeruzalɛmu, ɔn ne dɔɔ ne fɔnɔ Samarikuru kɔ Galilekuru yɔfa hɔn. ¹² A mane ti ne kɔ kireslalo boo hɔn, wurobukma sma fun bɔɔ ɔɔn naa n’a tɛn. ¹³ Ye mane taa dɛrɛdo hɔn, ɔn sɔngɔ da: «Mɛ́ na te Yezu, makare mɛ́ ma.» ¹⁴ Yezu naa n’e za ɔn da ye ma: «Ka yaa ka yɛrɛ dɔrɔ salakawɛre ma.» Ye mane ti yaa hɔn, ɔn kɛnɛ. ¹⁵ Ye na sɔnnala naa n’a za da ye kɛnɛ, ɔn taa ye bere ne naa ne sɔngɔ ne Wuro yirebɛ. ¹⁶ A naa zii bɛrɛ ɔn ye zin sugu lɔ ma Yezu wee ne baraka yira a ma. Bare a yɛrɛ mane Samarisɔn. ¹⁷ Wɔn tɛ Yezu ɔɔn da: «A sma fun wɔ pepe ɔɔn kìni ga ra? Wee bɔ sma koronɔɔ wɔ ti? ¹⁸ Ye na sɔɔn sii ha bere naa Wuro yirebɛ ga fɔn bo samoro be ga kɛ?» ¹⁹ Wɔn timi a ɔɔn d’a ma: «Tuma yaa. Bia yɔnmabe be kisi.» ²⁰ Fariziyɛn mane Yezu toga, ye wee sangan ma Wuro ta kolo na wiri? Yezu ɔɔn da ye ma: «Wuro ta kolo naa wɔkara sɔɔn sege ne fa za wiin nɛ ga. ²¹ Ye na da ka ma ga, ye k’a sege bɛɛ, wɛlɛ k’a sege yoo. Tian na, Wuro ta kolo ti wɛ ka woro hɔn.» ²² Wɔn timi a ɔɔn da y’a kalanɔmanɛ ma: «Boo wagati na wiri ka na ne Sɔɔn Nɔ ta kɔɔ tala kia zɛ na nka ka na n’a za ga. ²³ Ye na da ka ma, ye ka sege bɛɛ wɛlɛ ka sege yoo. Ka ka yaa yeyɛ ga, ka ka dɔɔ ye ma ga. ²⁴ Wurosian tɛ sa ɔn kini, n’a bii wuro hɔn na piri tala ma fɔn yaa wiri bo piri tala wiin nɛ, yee Sɔɔn Nɔ ta naa na tɛ a nakɔ ma. ²⁵ Nka sanɛ wɔn da ye tɛ, fɔn a yannɛ dɛn fɔrɔna, basiɛkma maga a hɔn mɛ. ²⁶ Wiinye da ɔɔn mane tɛ Nowe ta sin hɔn, wɔnwɔ nɛmɛ na tɛ Sɔɔn Nɔ nasangan ma mɛ. ²⁷ Nowe ta sin hɔn, sma mane zɔn ne mɛnɛ ne yàrayɔn n’e nɔmanɛ pere yanma na fɔn Nowe ɔɔn yaa kɔ korogwaga hɔn wiin kɔɔ ma. Zu na yaan yi ɔɔn naa sma pepe yɛɛ. ²⁸ Wɛlɛ mɛ, wiin fa ɔɔn mane tɛ Lɔti ta sin hɔn, sma mane zɔn ne mɛnɛ ne frɛtɛrɛ ne frɛzabire ne sɔn ne kɔantɔgɔ. ²⁹ Nka Lɔti naa sa Sodɔmukuru hɔn wiin kɔɔ ma, wɔnna kɔɔ ma Wuro togo kɔ giribi tumabɛ wuro hɔn n’a dra kuru we ma wɔkara wurozu ɔɔn n’eyɛ kma pepe yɛɛ. ³⁰ Sɔɔn Nɔ ɔɔn naa ye dɔrɔ wiin kɔɔ ma, wɔn nɛmɛ ɔɔn na tɛ mɛ. ³¹ Wɔnna kɔɔ we ma wiin te ɔɔn ne ti zɛn ma, a ta frɛ ne ti kɔɔn hɔn, a ka zii n’e bii ga. Yee mɛ, wiin te ɔɔn ne ti laga hɔn, wɔn ka bere bige mɛ ga. ³² Ka ka kakiri tugo kɔ Lɔti ta ya ta da. ³³ Wiin te ne kia ye ni kisi, a na te na pna a hɔn. Wiin te ɔɔn pna ye ni hɔn, a na n’a gun. ³⁴ Ma ye yira ka ma da wɔnna kɔɔ we ma wuru hɔn sma pla na ne ti sianfa tala ma. Tala na figɛ, bo tala wɔɔ yɛ. ³⁵ Yàra sma pla na ne kwɛ ne din. Tala na figɛ, bo tala wɔɔ yɛ. [ ³⁶ Sini sma pla na ne ti sɔndo hɔn. Tala na figɛ, bo tala wɔɔ yɛ.]» ³⁷ A ta kalanɔmanɛ mane bɛreda bii n’a toga da: «Matigi wee piri ma wɔnna da wɔ na tɛ?» A ɔɔn da ye ma, ye fasoro ti wiin wɛɛn, ye wɛɛn debe ye nɛmɛ kwɛ.

¹ Yezu mane dakalo boo yira n’a dɔrɔ ye ma da sɔɔn daga ne Wuro mɛ sangan pepe ma, ɔn ka da ye bana ga. ² A mane da ye ma: «Kitisɔta boo mane ti kuru boo hɔn, mane kwan Wuro na ga, mane sɔɔn sii giati mɛ ga. ³ Yɔfuroya boo mane ti wɔnna kuru we hɔn mɛ. Wɔn mane yaa awe kitisɔta we brɛ kanyinnayan na n’a mɛ, y’a y’a kiti sɔɔ ɔn tian pere ye ma ye zugu ta. ⁴ Fɔn yaa siɛ dɛrɛ kitisɔta we ma ne dian ga. Wɔn timi a giati ye yɛrɛ ma ɔn da, ye hali ye mane kwan Wuro na ga, hali ye mane sɔɔn sii giati ga, ye bo yɔfuroya be wɔn ye yannɛ fɔnɔ. ⁵ Ye wɔn ye na ye na n’a ta kiti sɔɔ ɔn tian pere a ma zugu ta wiin fa to a ka ne naa n’e banabɛ sangan pepe ma yee ga.» ⁶ Wɔn timi Matigi ye bere da: «Wɔnna kitisɔta na telebareya yi wiin fa yira, ka mɔɔ wɔn na rɛ. ⁷ Wuro ta dɛ́gɛwɛsma wiinye ɔɔn n’a wiri sin kwɛ wuru ma, a na tian pere ye ma ye zugi ta ga ra? A na siɛ dɛrɛ ɔn sbɛ n’e diɛma ra? ⁸ Ma ye yira ka ma da a na tian pere ye ma salesale. Nka Sɔɔn Nɔ ɔɔn na naa wiin sangan ma, a na yɔnmabe gun bɛɛ diniyan hɔn ra?» ⁹ Wiinye kma ɔɔn ye yɛrɛ giati smatele Wuro yinna hɔn, ɔn ne bɔ sɛrɛ na wu wa, Yezu bo dakalo be yira ye ma ¹⁰ ɔn da: «Sma pla bɔɔ mane yaa wuromɛ na Wuro ta kɔɔn hɔn. Sɔnnala we mane Fariziyɛn, bo sɔnnala ne lanpotɔta. ¹¹ Fariziyɛn we mane taa ye yɛrɛ ma ne Wuro mɛ ne kwa, ye n’a Wuro, n’a tɛ ɔɔn mane tala kɔ bɔ smasɛrɛ ga, ye wɔn ye na ye baraka yira a ma. Ye yewɔ sma wɔ bɛrɛmasma, telebareyasma, kakaladatɛsma wɛlɛ mɛ wɔkara bo lanpotɔta be o. ¹² Ye yi sun ka kanyinna pla na tun tala hɔn, ne y’a gunfrɛ pepe na funnɔ wa n’e pere a ma. ¹³ Lanpotɔta we mane taa dɛrɛ do hɔn, mane dian n’e wɔɔn duro ga, nka a man’e dun vuro ne kwa, ye n’a Wuro, y’a makare ye ma, ye kakiɛtɛta. ¹⁴ Ma ye yira ka ma da wɔnna lanpotɔta we mane yafa gun ye na bereyasangan ma ye brɛ nka Fariziyɛn we mane yafa gun ga. Wɔn ye na, wiin te pepe ɔɔn ye yɛrɛ yirebɛ, wɔn na dɛgɛbe gun. Wiin te ɔɔn ye yɛrɛ mazibɛ, wɔn na yirebe gun.» ¹⁵ Sma bɔɔ mane yaa Yezu brɛ kɔ y’a bibiye wiin fa to a le ye ma. A ta kalanɔmanɛ naa wɔn za wiin sangan ma, ne gwangwana ye ma. ¹⁶ Nka Yezu n’e wiri ɔn da ye ma: «Ka nimisala to ye naa ne brɛ ka ka sɔɔ ye ma ga, bare wiinye kma ɔɔn ti wɔkara nimisala, Wuro ta kolo wɔnwɔ yi. ¹⁷ Tian na, ma ye yira ka ma da wiin sɔɔn ma Wuro ta kolo foga wɔkara nimisalo ga, wɔnna te na kɔ a hɔn abada ga.» ¹⁸ Ziwifu ta zɛngɛnkma na boo mane Yezu toga ɔn da: «Mɛ na te fɔrɔ, wɔnnɔ ma daga ɔɔn ta ɔn sbɛ wɛbareyani gun?» ¹⁹ Yezu ɔɔn d’a ma: «Wɔnnɔ na be ne wiri sɔnfɔrɔ? Sɔnfɔrɔ tiye ga, a ma tɛ Wuro sɔnnala dama. ²⁰ Be Wuro ta Tɛn tɔɔ, ye da, ye be ka kakalafa ta ga, ye be ka sɔɔn yɛɛ ga, ye be ka sɔɔn ta fa kimi ga, ye be ka siɛrɛyagabe ta ga, ye be be tɔn kɔ be sie yirebɛ.» ²¹ Sɔɔn we ɔɔn d’a ma: «N’a bii ne na nimisalasangan ma, ma mane kwa wɔnna Tɛn wɔ pepe ma.» ²² Yezu wɔn mɔɔ a ta wiin sangan ma, ɔn d’a ma: «Fa tala wɔɔ be na yɛ. Yaa be soro hɔn frɛ pepe zabire n’e na gwana dinidini durukma ma. Be na naforo na yaan yi gun wuro hɔn. Wɔn timi be naa dɔɔ ne ma.» ²³ Sɔɔn we wɔn mɔɔ wiin sangan ma, a nina ɔɔn ban fɔrɔna bare a mane naforotegwaga. ²⁴ Yezu n’a sege ɔn da: «Naforo te ta kɔ Wuro ta kolo hɔn na sige rɛ. ²⁵ Tian na, naforote ta kɔ Wuro ta kolo hɔn sige yi yɔngɔnma ta kɔ ma misane na wuru hɔn.» ²⁶ Wiinye kma ɔɔn wɔnna bɛreda wɔ mɔɔ, wɔnwɔ mane kwa: «A ɔɔn ma yee, kɔ te ɔɔn sbɛ ne kisi?» ²⁷ Yezu ɔɔn da: «Sɔɔn bana wiinye da ma, Wuro bana wɔnwɔ ma ga.» ²⁸ Piyɛre ɔɔn da: «Mɛ wiinye kma ɔɔn mià frɛ pepe to ɔn dɔɔ be ma ɔɔn yo?» ²⁹ Yezu ɔɔn da ye ma: «Tian na, ma yira ka ma da, wiin te pepe ɔɔn y’a kɔɔn wɛlɛ y’a ya wɛlɛ ye na plala wɛlɛ ye na vɔrɔre wɛlɛ ye nɔmanɛ za n’e to Wuro ta kolo ye na, ³⁰ a na n’e nɛmɛ na yaan ye gun sma kɔ sɛn ɔn wɛbareyani gun mɛ.» ³¹ Yezu mane y’a kalanɔmanɛ sma funpla wiri ye sana ɔn da ye ma: «Bo ke ti ne yaa Zeruzalɛmu. Wuro ta daberebɛre mane wiinye da sɛbɛ n’e tigɛ Sɔɔn Nɔ ta da na, wɔnna da wɔ na tɛ. ³² A na kɔ sisma sra hɔn. Y’a zi ɔn n’a vini ɔn tibɛkiɛ a ma. ³³ Ye na n’a vaan. Wɔn timi y’a yɛɛ. Yin saaro kɔɔ ma a na winni sa sara yɔ.» ³⁴ Nka kalanɔmanɛ mane wɔnna bɛreda wɔ kɔrɔ tɔɔ ga, ye kɔrɔ mane dɔɔn ye na. Yezu mane kia wiin fa yira, ye mane wɔn kɔrɔ tɔɔ ga. ³⁵ Yezu naa vetra Zerikokuru na wiin sangan ma, fuu boo mane tangan sogodo ma ne mɛ. ³⁶ Fuu we naa zamɛ sɔngɔkɔn mɔɔ ye ne fɔnɔ, a ɔɔn toga, ye wɔnnɔ ɔɔn tɛ. ³⁷ Ye ɔɔn d’a ma, ye Nazarɛtisɔn Yezu ɔɔn ti ne fɔnɔ. ³⁸ A ɔɔn ne sɔngɔ ne kwa: «Davidi timite Yezu, makare ne ma.» ³⁹ Zɛngɛnkma mane bɛre a ma, y’a bɔɔ nka a mane fa kwɛ y’a sɔngɔro ma ne kwa: «Davidi timite Yezu, makare ne ma.» ⁴⁰ Yezu ɔɔn taa, ɔn da ye ye figɛ naa kɔ lege. Fuu we naa ye dɔbɛ Yezu na, Yezu n’a toga da, ⁴¹ ye wɔnnɔ a kia ye ɔɔn t’a ma? A ɔɔn da: «Matigi, ma kia ne sege ne zɛ yɛ.» ⁴² Yezu ɔɔn d’a ma: «Segezɛ. Bia yɔnmabe be kisi.» ⁴³ Wɔnna nɔɔ tala hɔn a yinna ɔɔn kibɛ. A ɔɔn tuma ne dɔɔ Yezu ma ne Wuro yirebɛ. Sma pepe naa wɔn za wiin sangan ma ne Wuro yirebɛ mɛ.

¹ Yezu mane dɔɔ ne fɔnɔ Zerikokuru hɔn. ² Sɔɔn boo mane tiye, ye n’a togo wiri Zase. A mane lanpotɔre wɔnnakma na boo, a mane naforote. ³ A mane kia Yezu za n’a dɛ́gɛ tɔɔ. A mane sɔntugolo, wɔn tɛ a ma mane sbɛ n’a za zamɛ ta yaan sra hɔn ga. ⁴ A mane tɔngɔn yaa zin, ɔn yaa ba kafɔnɔ boo ma wiin fa to Yezu ɔɔn naa ne fɔnɔ yeyɛ, a a za. ⁵ Yezu naa wiri wiin sangan ma, ɔn duro sege wuro hɔn, ɔn d’a ma: «Zase salezi. Mɛ daga vɛ be brɛ sma.» ⁶ Zase ɔɔn salezi, a nihɔn na dia yi Yezu foga ye brɛ. ⁷ Wiinye kma pepe mane ti yeyɛ, ye naa wɔn za wiin sangan ma, ne dumudumu ne kwa: «A kɔ kakiɛtɛta brɛ, ɔn vɛ yeyɛ.» ⁸ Nka Zase mane tuma taa ɔn da Matigi ma: «Sege rɛ Matigi, ma na n’a naforo na sodinido tala pere durukma ma. Ma mane bɛrɛ wiinye kma ma ye ta wiinye frɛ na, ma na wɔnwɔ nɛmɛ na naa pere ye na kma ma.» ⁹ Wɔn tɛ Yezu ɔɔn n’a da yira ɔn da: «Kisi wiri bo kɔɔn be hɔn sma bare bo sɔɔn be Abrahamu timikma na boo mɛ. ¹⁰ Tian na, wiinye kma ɔɔn mane fire, wɔnwɔ kia na Sɔɔn Nɔ naa wiin fa to a ye kisi.» ¹¹ Yezu ta tɛ ɔɔn mane vetra Zeruzalɛmukuru na, zamɛ ne mɔɔ a ta fɔrɔna, n’a giati da wɔnna nɔɔ hɔn Wuro ta kolo na dutigɛ yɛ, wɔn tɛ a ɔɔn mane bo dakalo be yira ye ma ¹² ɔn da: «Fanganmasoro ma nɔ boo mane yaa giamanadɛrɛ boo hɔn wiin fa to a yaa fanganmabe gun ɔn sbɛ bere naa. ¹³ A ɔɔn y’a baratɛre na sma fun wiri ɔn gwana bɔɔ dini ye ma ɔn da, ye ye yaa ye sra hɔn berebere kɔ lɔgɔ sanɛ ye ne bere ne naa. ¹⁴ Nka a ta kirekma man’a na wu wa. Wɔn tɛ ye ɔɔn mane sma fanɛ a timi ɔn da, ye yiwɔ kia a tɛ ye wɔnnate na ga. ¹⁵ Bo a na yaa fanganmabe gun n’a wɛ wiin sangan ma ɔn ye bere naa, a mane gwana pere wiinye baratɛre ma, a ɔɔn fanɛ ye ta, ye ye naa ye brɛ wiin fa to ye pepe tala tala wiin tɔnɔ gun sraberebere hɔn, ye wɔn nɔma tɔɔ. ¹⁶ Gwere yi naa ye dɔbɛ ɔn da, ye mɛ na te, be wiinye gwana pere ne ma, mɛ ye nɛmɛ na fun gun tɔnɔ na. ¹⁷ Fanganma ɔɔn d’a ma, ye wɔn fɔrɔ, y’a baratɛta na fɔrɔ yi. Y’a tɛ yɔnmata na daslala hɔn, ye wɔn ye na ye na n’a tanganbɛ kire fun wɔɔn na. ¹⁸ Baratɛta plalo ɔɔn ye dɔbɛ ɔn da, ye mɛ na te, y’a mane wiinye gwana pere ye ma, ye y’e nɛmɛ na koo gun tɔnɔ na. ¹⁹ A ɔɔn da wɔn ma mɛ, y’a yaa tangan kire koo wɔɔn na. ²⁰ Boo ye bere naa yɛ mɛ ɔn da, ye mɛ na te, ye bo a ta gwana. Ye ye man’a muluku zokuro hɔn n’a dɔɔn. ²¹ Ye ye mane kwan a na, ye bare a dasigesɔn. Y’a wiin fa tigɛ ga, ye wɔn a ɔɔn bii. Y’a tugo wiin wɛɛn ga, ye wɛɛn a kiɛn. ²² Fanganma ɔɔn d’a ma, y’a yɛrɛ domada ye na n’a kiti kɔ ɔɔn yɛ, baratɛtayɔ. Y’a yɛrɛ tɔɔ da ye dasigesɔn, ye ye wiin fa tigɛ ga, ye wɔn ye ɔɔn bii, ye ye tugo wiin wɛɛn ga, ye wɛɛn ye kiɛn. ²³ Ye wɔnnɔ ɔɔn tɛ a ma yaa y’a gwana tigɛ gwanatigɛdo hɔn ga wiin fa to ye m’a naa wiin sangan ma, ye m’a gwana wɔ kɔ ye na tɔnɔ gun? ²⁴ Wiinye kma ɔɔn mane ti yeyɛ, a ɔɔn da wɔnwɔ ma, ye ye gwana wɔ tɔɔ a ta n’e pere bo we ma wiin ɔɔn mane fun gun. ²⁵ Sma wɔ ɔɔn da, ye mɛ na te, ye fun ti wɛ wɔn ta yo. ²⁶ Tian na, ma ye yira ka ma da fa ti wiin te ta, boo na pere kwɛ wɔnna te yi ma. Nka fa ti wiin te ta ga, hali wiin ɔɔn ti a na te ta, wɔn na tɔɔ a ta. ²⁷ A ma mɛ zugi han, wiinye kma wɔ ɔɔn mane kia mɛ tɛ y’a fanganma na ga, ka naa kɔ lɔgɔ bɛɛ ɔn naa n’e yɛɛ ne yɔnnɔ na.» ²⁸ Wɔnna dakalo we yira wɛ timi ma, Yezu ɔɔn fɔnɔ ne yaa Zeruzalɛmu. ²⁹ Bo a naa vetra Bɛtifaze kɔ Betani na wiin sangan ma, Olivutolo brɛ piri ma, ɔn y’a kalanɔmanɛ na sma pla fanɛ ³⁰ ɔn da ye ma: «Bo kuru be ɔɔn sa ke zin, ka yaa yeyɛ. Ka ɔɔn da ka kɔ kuru we hɔn, ka na samarenɔ za pɛrɛ, sɔɔn bazɛ wiin ma dɛn ga. K’a firi naa kɔ lege. ³¹ Wiin te ɔɔn ka toga, ye wɔnnɔ na ka ti n’a firi, ka d’a na te ma, ye bare Matigi mako ɔɔn sa a hɔn.» ³² Fanɛsma wɔ mane yaa ɔn yaa da wɔ za wɔkara Yezu man’e yira ye ma wiin nɛ. ³³ Ye mane ti samarenɔ we firi hɔn, a na kma ɔɔn n’e toga, ye wɔnnɔ na ye ti n’a firi? ³⁴ Ye ɔɔn da ye ma, ye Matigi mako ɔɔn sa a hɔn. ³⁵ Ye naa kɔ lege Yezu brɛ, ɔn y’a zoga dɛ a ma ɔn Yezu babɛ a ma. ³⁶ A ne ti yuru hɔn, sma ne y’a zoga yire sogo ma. ³⁷ Yezu naa vetra Olivutolo na zido hɔn, a ta kalanɔmanɛ pepe ɔɔn kwɛ nihɔndia ne sɔngɔ ne Wuro yirebɛ a ta kabakoda pepe ye na, yewɔ yɛrɛ mane wiinye za. ³⁸ Ye mane kwa: «Wiin fanganma ɔɔn naa Matigi togo na, Wuro siara ta a ma. Siara tɛ wurokɔn hɔn frɛ ma, yirebe tɛ Wuro ma.» ³⁹ Fariziyɛn bɔɔ mane ti wɔnna zamɛ wɔ hɔn ɔn da Yezu ma: «Mɛ na te, bɛre bia kalanɔmanɛ ma.» ⁴⁰ Yezu ɔɔn da ye ma: «Ma ye yira ka ma da yewɔ ɔɔn bɔɔ, doge ɔɔn na ne sɔngɔ.» ⁴¹ Yezu naa vetra Zeruzalɛmu na wiin sangan ma, n’a za, ɔn mɔgɔ a ye na ⁴² ɔn da: «Bi yɛrɛ m’a siara gunnɔn nɔma tɔɔ, wɔnna kɔɔ we ma kɔnɛ. Nka a ɔɔn ma nɛ? Be mane sbɛ n’e nɔma tɔɔ ga. ⁴³ Tian na, boo kɔɔ na wiri yi, be zugi na naa frɛ tigɛ ɔn be mu. Ye na be kori ɔn gwa be ma bii pepe hɔn. ⁴⁴ Ye na be webe ɔn be nɔmanɛ fɛlo be kɔrɔ hɔn. Ye na dɔgɔnɔ tala to a nɛmɛ dɔgɔnɔ ma be hɔn ga bare Wuro mane naa tɛ́ na be ma wiin sangan ma, be wɔn nɔma tɔɔ ga.» ⁴⁵ Wɔn timi, Yezu ɔɔn kɔ Wuro ta kɔɔn hɔn. Wiinye kma ɔɔn mane frɛzabire yeyɛ, a n’e laga. ⁴⁶ A mane kwa ye ma: «Ye sɛbɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye n’a kɔɔn na tɛ wuromɛkɔn na nka ki n’a ta pana ta wɔdo na.» ⁴⁷ A mane sma kala Wuro ta kɔɔn hɔn kɔɔ pepe ma. Salakawɛvɔre kɔ Tɛn na kma kɔ zamɛ na zɛngɛnkma man’a kia yɛɛ na. ⁴⁸ Nka ye mane tɔɔ da ye sbɛ ne wiin fa ta ga bare sma pepe mane dɔɔ a domada ma ne mɔɔ a ta.

¹ Boo kɔɔ ma, Yezu mane zamɛ kala Wuro ta kɔɔn hɔn ne fanɛdia yira, ye da ye tɔɔ salakawɛvɔre kɔ Tɛn na kma kɔ y’a sɔnmlala ɔɔn naa wiri ² ɔn d’a ma: «Wɔnnɔ na be bɔ da ta? Kɔ te ɔɔn n’e na sogo pere be ma?» ³ Yezu ɔɔn da ye ma: «Mɛ na ki toga fa tala na mɛ, ka wɔn yira ne ma. ⁴ Wuro hɔn Zan ta batizeda mane sa ra, taa sma hɔn?» ⁵ Ye mane giati ye nɛmɛ hɔn ne kwa: «Ke ɔɔn da Wuro ɔɔn man’a fanɛ, a na ke toga, ye wɔnnɔ ɔɔn tɛ ke ɔɔn ma yɔɔn a ma ga? ⁶ Ke ɔɔn da sma hɔn a mane sa, zamɛ na ke dra kɔ dɔge bare ke pepe n’e yɔnnɔ tɔɔ tian na ɔn da Zan mane daberebɛta.» ⁷ Wɔn tɛ ye ɔɔn da, ye yiwɔ n’a sado tɔɔ ga. ⁸ Yezu ɔɔn da ye ma mɛ: «Awale mɛ ye na tɛsogo gun wiin te ta, ma na wɔn yira ka ma mɛ ga.» ⁹ Wɔn tɛ Yezu ɔɔn bo dakalo be yira zamɛ ma ɔɔn da: «Sɔɔn boo mane erezɛnkoro boo wa ɔn n’a kalfa lagasɔnsma bɔɔ ma ɔn yaa siɛ dɛrɛ na giamana boo hɔn. ¹⁰ Wagati naa wiri wiin sangan ma, a ɔɔn baratɛta boo fanɛ lagasɔnsma wɔ ma wiin fa to y’a nii na erezɛnnɔmanɛ pere wɔn ma. Nka lagasɔnsma wɔ ɔɔn wɔnna baratɛta we foga n’a vuro ɔn n’a to a ɔɔn yaa srakoba. ¹¹ A ɔɔn ye bere boo baratɛta fanɛ yɛ mɛ. Lagasɔnsma wɔ ɔɔn wɔn foga wɔn vuro yɛ mɛ ɔn wɔn vini ɔn wɔn to wɔn ɔɔn yaa srakoba yɛ mɛ. ¹² A ɔɔn boo baratɛta saaro fanɛ yɛ mɛ. Ye ɔɔn wɔn ma ba ɔn wɔn laga. ¹³ Wɔn tɛ erezɛnkoro we na te ɔɔn da, ye wɔnnɔ ye na ɔɔn ta? Ye ye na y’a moronanɔ fanɛ. Ye ye na kiu ka wɔn ma fɔrɔna. ¹⁴ Nka lagasɔnsma wɔ naa wɔnna nɔ we za wiin sangan ma suu, ɔn da ye nɛmɛ ma, ye bo kɔrɔzɔnta we. Ye ye tɛ y’a yɛɛ wiin fa to kɔrɔ wɔ wɔɔ ye ma. ¹⁵ Ye n’a foga n’a dra erezɛnkoro timi n’a yɛɛ. Wɔnnɔ erezɛnkoro na te na ɔɔn ta ye na? ¹⁶ A ɔɔn na naa, a na wɔnna lagasɔnsma wɔ yɛɛ ɔn erezɛnkoro we kalfa smazɛ ma.» Wɔn ta mɔɔ na, ye ɔɔn da: «Awo wɔn na tɛ abada ga.» ¹⁷ Nka Yezu naa n’e sege ɔn da: «Wuro domada na sɛbɛ wiin fa yira ɔn da, ye kɔntɔgesma mane maga wiin dɔgɔnɔ we hɔn, wɔn ɔɔn ye bere naa tɛ lologo hɔn dɔgɔnɔ na, wɔnnɔ ɔɔn wɔn kɔrɔ? ¹⁸ Wiin te ɔɔn bɛrɛ wɔnna dɔgɔnɔ we ma, wɔnna te na bogobogo, a ɔɔn bɛrɛ wiin te ma, wɔnna te na fɛlo.» ¹⁹ Salakawɛvɔre kɔ Tɛn na kma mane Yezu kia figɛ na wɔnna nɔɔ hɔn yɛ nka ye mane kwan zamɛ na. Bare ye mane tɔɔ da yiwɔ ye na a wɔnna dakalo we yira. ²⁰ Ye mane pi ne sege ɔn bɔɔ sma fanɛ Yezu ta, wɔnwɔ ɔɔn ye yɛrɛ ta smatele na. Ye mane kia n’a foga a domada hɔn n’a ka fanganma kɔ giamana wɔnnate sra hɔn. ²¹ Wɔnna sma wɔ mane naa Yezu toga ɔn da: «Mɛ́ na te, mɛ́ tɔɔ da be bɛre ne sma kala pasaa na, be sɔɔn dɛ́gɛ sɔɔn na ga ne Wuro ta soga yira n’e kìni tian yiranɔn na. ²² Yala ke daga lanpo sara Sezare ma ra, taa ke daga n’a sara ga?» ²³ Yezu naa n’e ta giatɛyaga yɔnnɔ tɔɔ, ɔn da ye ma: ²⁴ «Ka boo gwana dɔrɔ ne ma, m’a sege. Kɔ te gia kɔ kɔ te togo ɔɔn ti a ma?» Ye ɔɔn da, ye ye Sezare ye. ²⁵ Yezu ɔɔn da ye ma: «Awale, ka Sezare ye pere Sezare ma ɔn Wuro ye pere Wuro ma kɛ.» ²⁶ Ye mane sbɛ n’a foga a domada hɔn zamɛ yɔnnɔ na ga. Ye mane kaba a ta bɛreda na ɔn bɔɔ. ²⁷ Wɔn tɛ Saduseyɛn bɔɔ ɔɔn ye dɔbɛ. Saduseyɛn wɔn wiinye kma ɔɔn yira ne kwa, ye sara ta winni tian ga. Ye mane Yezu toga ɔn da: ²⁸ «Mɛ́ na te, Moyizi bo Tɛn be sɛbɛ n’a tigɛ mɛ́ ma ɔn da, ye wiin te ɔɔn ya yɔn ɔn siri, ma nɔ vɔrɔ ga, y’a na plalo daga wɔnna ya we yɔn wiin fa to timikma gun sirita we ma. ²⁹ Awale plala sma kopra bɔɔ mane tiye. Ye na pra yi naa ya yɔn ɔn siri, ma nɔ gun kɔ lege ga. ³⁰ Plalo we ɔɔn tɛ yee mɛ. ³¹ Saaro we ɔɔn naa ya we yɔn mɛ. Yee ye pepe sma kopra wɔ tɛ. Ye pepe siri, ma nɔ gun kɔ ya we ga. ³² Wɔn timi ya we naa siri mɛ. ³³ Awale sarawinnikɔ ma, ya we na tɛ ye na wee yi ta ya na? Bare ye pepe sma kopra man’a yɔn.» ³⁴ Yezu ɔɔn da ye ma: «Bo diniyan be hɔn kma yàra yɔn, yàra ne yɔn sini ta mɛ. ³⁵ Nka wiinye kma ɔɔn giati ne daga kɔ diniyanza hɔn wiin ɔɔn naa, ne na winni sa sara yɔ, wɔnwɔ yàrayɔn ga, mane yɔn sini ta mɛ ga. ³⁶ Wɔn kɔrɔ ye sbɛ ne siri titiri ga bare ye tala kɔ mɛlɛkɛ. Ye tɛ Wuro nɔmanɛ na bare ye winnisa na nɔmanɛ. ³⁷ A ma sara ta winnisada han, Moyizi yɛrɛ mane wɔn nɔma yira n’e kìni wiin sangan ma a mane sɔzoro za a ne wɛnnɛ. Bo wɛɛn a mane Matigi wiri ɔn da Abrahamu ta Wuro kɔ Izake ta Wuro kɔ Zakɔbe ta Wuro. ³⁸ Wuro sara ta Wuro ga, nka a nima ta Wuro. Bare sma pepe nima awe yinna hɔn.» ³⁹ Tɛn na kma bɔɔ mane bɛreda bii ɔn da: «Mɛ́ na te, be tian yira.» ⁴⁰ Bare ye mane dian n’a toga foyi na titiri ga. ⁴¹ Wɔn tɛ Yezu ɔɔn da ye ma: «Nɛ na ye sbɛ ne da, ye Wuro ta Dɛ́gɛwɛta Davidi timite? ⁴² Bare Davidi yɛrɛ n’a yira n’a dɔrɔ Wuroyirebɛturo na sɛbɛ hɔn ɔn da, ye Matigi da mɛ Matigi ma, y’a tangan ye digesoro ma ⁴³ fɔn y’a zugi pepe bɛrɛbɛ a wee. ⁴⁴ Ye tɛ yee, Davidi yɛrɛ n’a wiri ɔn da Matigi. A ɔɔn ma nɛ na a tɛ Davidi timite na?» ⁴⁵ Wiinye kma pepe ɔɔn mane mɔɔ Yezu ta, a mane da y’a kalanɔmanɛ ma ye yɔnnɔ na: ⁴⁶ «Ka ka yɛrɛ kɔrɔse Tɛn na kma na wiinye ɔɔn yara zogayeye hɔn, ye ne bire ye na wisoga hɔn, wɔn ɔɔn dia ye ma kɔ zin hɔn tangan Kalakɔn hɔn kɔ fanganmazɔnda hɔn. ⁴⁷ Ye yɔfuroyàra sra hɔn frɛ pepe tɔɔ ye ta. Wɔn timi ye yaa ne bɛredayan yira wuromɛdo hɔn wiin fa to ye n’e yɛrɛ dɔrɔ siɛbɛsma. Ye na yannɛ na yire ye gun.»

¹ Yezu naa da ye sege ɔn sma za, ye ne gwana ka gwanakiɛfa hɔn. Ye mane naforokma. ² A mane yɔfuroya durute boo za mɛ, wɔn ɔɔn gwanafuro pla ka gwanakiɛfa we hɔn. ³ A ɔɔn da: «Tian na, ma ye yira ka ma da bo yɔfuroya durute be wiinye gwana ka, ye yaanyi bɔ smasɛrɛ ta kiɛgwana ma. ⁴ Bare wɔnna sma wɔ pepe y’a gwana na dɛmadala ɔɔn wa salaka na Wuro ma. Yɔfuroya we kɔ y’a duru, wiin fa ɔɔn mane ti a soro hɔn, wɔn pepe a ɔɔn pere.» ⁵ Sma bɔɔ ta tɛ ɔɔn mane Wuro ta kɔɔn da bɛre, a tɛtɛrɛnɔn kɔ dɔgefɔrefɔre kɔ wiinye frɛ sma ɔɔn wa salaka na Wuro ma yeyɛ, wɔn tɛ Yezu ɔɔn da: ⁶ «Ka yɔnnɔ ti wiinye frɛ na bɛɛ sma, boo kɔɔ na wiri dɔgɔnɔ tala na wɔɔ ye nɛmɛ ma wiin ɔɔn na bɛrɛ ga.» ⁷ Sma ɔɔn n’a toga da: «Mɛ́ na te, wee sangan ma wɔnna da wɔ na tɛ? Wee tagamase ma ye ta tɛ yɔnnɔ na tɔɔ?» ⁸ A ɔɔn da ye ma: «Ka ka yɛrɛ kɔrɔse, sɔɔn sii ka na ka firebɛ ga. Bare sma na yaan ye na naa mɛ togo dɛ ye yɛrɛ ma ne kwa, ye wagati wiri wɛ. Ka ka da ka dɔɔ ye ma ga. ⁹ Ka ɔɔn naa ne kun na da kɔ magada mɔɔ wiin sangan ma, ka ka kwan ga. Bare wɔn daga tɛ dɛn nka da pepe wɛsangan wiri dɛn ga.» ¹⁰ Wɔn timi a ye bere da ye ma yɛ: «Sii na tuma ye nɛmɛ na. Giamanɛ tuma ye nɛmɛ na. ¹¹ Lagakɔn na sma boo piri ma fɔrɔna. Laganuroyɔ kɔ wugwaga na bɛrɛ giamana ma. Sɔnkwanbɛfrɛ kɔ tagamase bɔɔ na ne sa wuro hɔn. ¹² Nka sanɛ wɔnna da pepe da ye tɛ, ye na ka foga ka yannɛ fɔrɔna ɔn ka kiti Kalakɔn hɔn, ɔn ka ka kaso hɔn. Ye na yaa kɔ ka nɛmɛ fanganmɛ kɔ giamana wɔnnakma brɛ mɛ togo ye na. ¹³ Wɔn na tɛ dɛndɛnmada ka sbɛ k’a siɛrɛbe ta mɛ ye na. ¹⁴ Ka daga wiin fa yira, ka ka ninaban wɔn na ga. ¹⁵ Bare mɛ yɛrɛ na dabɛrenɔn kɔ datɔ pere ka ma fɔn wiinye kma ɔɔn na ne ka kiti, ye na sɔɔn na sbɛ ka dakwiɛ ga, mane na sbɛ da ye k’a yirada niɔn mɛ ga. ¹⁶ Ka na vɔrɔre kɔ ka na plala kɔ ka mare na ka ka sma sra hɔn. Ye na tɛ ye ka na yaan ye yɛɛ. ¹⁷ Ka da na ne yaga sma pepe ma mɛ ye na. ¹⁸ Nka ka wɔnsoga na tala na fire ga. ¹⁹ K’a worasigi do ma ka na kisi. ²⁰ Ka ɔɔn naa kunkwinisma za, ye ɔɔn Zeruzalɛmu kori wiin sangan ma, ka tɔɔ d’a yagasangan wiri. ²¹ Wɔnna sangan ma wiinye kma ɔɔn ti Zudegiamana hɔn, wɔnwɔ tɛ ye tɔngɔn yaa tola brɛ piri ma. Wiinye kma ɔɔn ti kuru kɔrɔ hɔn, wɔnwɔ tɛ ye sa. Wiinye kma ɔɔn ti laga hɔn, wɔnwɔ ka da ye naa kuru kɔrɔ hɔn ga. ²² Bare wɔnna kɔɔ wɔ na tɛ kuwɛkɔ na wiin fa to sɛbɛ wiin fa yira, wɔn pepe do paga. ²³ Gwale na sa tɛrɛbɛyàra kɔ bibiyekma ma bare yannɛ na yire ye na bɛrɛ giamana we ma, woro na yire yi vunu zamɛ ma. ²⁴ Ye na bɔɔ yɛɛ kɔ kunkwinitabe ɔn bɔɔ foga yaa kɔ lɔgɔ tɛrɛbe na sizɛ yɔ ɔn Zeruzalɛmukuru bogobogo fɔn yaa kayan sii wɔ ta wagati ta paga ma. ²⁵ Bɔɔ tagamase na tɛ sin kɔ yu kɔ mamala ma kɔ lagakɔn ma mɛ. Ninabannɔ na bɛrɛ sii wɔ ma, kuun na n’e foga yɛngɛnzu digekɔn kɔ a bereberenɔn ye na. ²⁶ Wiinye bɔnɔ ɔɔn na bɛrɛ diniyan ma, sma na ne sma wɔnna kuun ta, bare wuro hɔn frɛ na ne sma. ²⁷ Wɔnna sangan ma ye na Sɔɔn Nɔ za, a ne naa dabanɔ ma kɔ sebe na yire yi kɔ yirebe na yire yi. ²⁸ Wɔnna da wɔ ɔɔn naa ne tɛ wiin sangan ma, ka tuma ka wɔan duro ɔn sege wuro hɔn bare k’a kisi vetra.» ²⁹ Yezu mane dakalo boo yira ye ma ɔn da: «Ka kafɔnɔ kɔ bɔ sɔsɛrɛ pepe sege. ³⁰ A kala ɔɔn nugun wiin sangan ma, ka tɔɔ da pian hɔn vetra. ³¹ Yee mɛ, ka ɔɔn wɔnna da wɔ za, ye ne tɛ wiin sangan ma, ka tɔɔ da Wuro ta kolo vetra. ³² Tian na, ma ye yira ka ma da bɔ dogore bɛ pepe na siri wɛ wɔnna da wɔ ɔɔn sbɛ tɛ ga. ³³ Wurokɔn kɔ lagakɔn na yaga nka mɛ domada na yaga abada ga. ³⁴ Ka ka wɔɔ nihɔndiatɛ kɔ mɛnɛyinginfa kɔ diniyan hɔn da na giatɛ na ga, wiin fa to wɔnna kɔɔ we ka na bare ka na wɔkara wɔrefa ga. ³⁵ Bare wiinye kma pepe ɔɔn ti diniyan hɔn, a na bɛrɛ ye pepe ɔɔn ma. ³⁶ Nka ka ka yinna doma ɔn ne Wuro mɛ sangan pepe ma wiin fa to zarakedo ka naa zɛ ka na ga, ka sbɛ dɛɛ wɔnna da wɔ pepe na ɔn sbɛ taa gun Sɔɔn Nɔ zin hɔn.» ³⁷ Yezu mane sin tini Wuro ta kɔɔn hɔn ne sma kala, lii ɔɔn ba a ne yaa ne kɔkiɛ Olivutolo ma. ³⁸ Kɔɔ tɛ da ye kiɛ suu, sma pepe naa a brɛ Wuro ta kɔɔn hɔn wiin fa to ye ne mɔɔ a ta.

¹ Kwindiekiɛbareyaburo na fɛti, ye wiin wiri da Yɛrɛgun, wɔn mane vetra. ² Salakawɛvɔre kɔ Tɛn na kma mane dɛndɛnmada kia wiin fa to ye Yezu yɛɛ, nka ye mane kwan zamɛ na. ³ Zuda, ye wiin wiri Isikariyɔte, kalanɔmanɛ funpla wɔ na sɔnnala, Sitanɛ mane kɔ wɔn hɔn. ⁴ A mane yaa salakawɛvɔre kɔ Wuro ta kɔɔn na yɛresma wɔnnakma brɛ, ɔn bɛɛn kɔ lɔgɔ Yezu ta kiɛ na ye sra hɔn. ⁵ Wɔn mane dia wɔnwɔ ma, ye ɔɔn bɛɛn ye na, ye ye na gwana pere a ma. ⁶ Zuda mane dian ɔn ne wagati na fɔrɔ yi kia a na Yezu ka ye sra hɔn wiin ma sma ka tɔɔ ye na ga. ⁷ Kwindiekiɛbareyaburo na fɛti mane wiri, Yɛrɛgun na worofa daga yɛɛ wiin kɔɔ we ma, ⁸ Yezu ɔɔn Piyɛre kɔ Zan fanɛ ɔn da ye ma: «Ka yaa Yɛrɛgun na zama tɛtɛrɛ ke ma wiin fa to ke a zɔn.» ⁹ Ye n’a toga, ye wee a kia ye yaa wɔn ta? ¹⁰ A ɔɔn da ye ma: «Ka yaa kuru kɔrɔ hɔn. Ka ɔɔn ne kɔ kuru kɔrɔ hɔn wiin sangan ma, ka na tɛn kɔ sɔɔn boo, zɔlo ne ti a ta. A ɔɔn yaa kɔ wiin wɛɛn, ka kɔ mɛ. ¹¹ Ka yira kɔɔn we na te ma, ye ka na te da, ye wee kɔɔn hɔn yi kɔ y’a kalanɔmanɛ na Yɛrɛgun na zama ta? ¹² A na zangan na yire yi dɔrɔ ka ma, frɛ ti a hɔn. Ka zama tɛtɛrɛ yeyɛ.» ¹³ Ye yaa ɔn da wɔ pepe za wɔkara Yezu man’e yira ye ma wiin nɛ. Ye ɔɔn Yɛrɛgun na zama tɛtɛrɛ. ¹⁴ Zɔnsangan naa wiri, Yezu kɔ y’a fanɛsma funpla ɔɔn tangan zama na. ¹⁵ Yezu ɔɔn da ye ma: «Mɛ mane kia bo Yɛrɛgun na zama ta kɔ ka nɛmɛ ɔn sbɛ yannɛ. ¹⁶ Bare ma ye yira ka ma da bɔ ɔɔn naa fɔnɔ a hɔn, a ma tɛ a do ɔɔn naa paga Wuro ta kolo hɔn ga, ma na zɔn a na titiri ga.» ¹⁷ Wɔn tɛ a ɔɔn ziomɛnɛfa bii ɔn baraka yira Wuro ma ɔn da: «K’a tɔɔ ɔn n’a dinidini ka nɛmɛ hɔn. ¹⁸ Bare ma ye yira ka ma da bɔ ɔɔn naa fɔnɔ a hɔn, a ma tɛ Wuro ta kolo hɔn ga, ma na mɛnɛ duvɛn na titiri ga.» ¹⁹ Wɔn timi a ɔɔn buru bii ɔn baraka yira Wuro ma ɔn n’a yɔyɔ n’a pere ye ma ɔn da: «Bo mɛ kɔn wiin ɔɔn na pere ka ye na. Ka tɛ ka ne wɔn ta ne ka kakiri tugo mɛ da.» ²⁰ Ye zɔn wɛ timi ma, a ɔɔn ziomɛnɛfa we bii ɔn wɔn nɛmɛ ta mɛ ɔn da: «Bo mɛnɛfa be, wɔn bɛɛn na wun yi mɛ too baraka hɔn wiinye ɔɔn na vunu ka ye na. ²¹ Nka wiin te ɔɔn na mɛ ka sra hɔn, wɔnna te kwɛ ne zɔn kɔ ne nɛmɛ bɛɛ. ²² Sɔɔn Nɔ na yaa wɔkara a ta da mane yira tigɛ wiin nɛ, nka wiin te ɔɔn na n’a ka sma sra hɔn, gwale na sa wɔnna te ma.» ²³ Kalanɔmanɛ wɔ ɔɔn dutigɛ n’e nɛmɛ toga, ye ye na wee yi ɔɔn na wɔn ta. ²⁴ Dakwiɛro mane tuma ye yɔ, ye ne kwa, ye ye na wee yi ɔɔn fan yi bɔ sɛrɛ pepe ma? ²⁵ Yezu ɔɔn da ye ma: «Sisma ta fanganmɛ zɛngɛnkmabe ta y’a kma na. Wiinye ɔɔn ti ye wɔɔn na, wɔnwɔ n’e yɛrɛ ta ye n’e wiri dafɔretɛre. ²⁶ A ma ki han, ka ye daga ne ti yee ga. Ka hɔn fan yi daga tɛ ka na slalo yi na, ka wɔnnate tɛ k’a baratɛta na. ²⁷ Wiin te ɔɔn tangan ne zɔn, wɔn ɔɔn fan yi ra, taa wiin te ɔɔn naa ne zɔnfa pere a ma? Ka tɔɔ d’a wiin te ɔɔn tangan ne zɔn rɛ. Awale bo mɛ ti ki yɔ wɔkara baratɛta wa. ²⁸ Mɛ mane ti ninabannɔ hɔn wiin sangan ma, ki mane wɔɔ kɔ ne nɛmɛ. ²⁹ Ne Tɔn kolo ka ne sra hɔn wiin nɛ, yee m’a ka ka sra hɔn yɛ mɛ. ³⁰ Wɔn ɔɔn na tɛ ka sbɛ zɔn ɔn mɛnɛ kɔ ne nɛmɛ n’a kolo hɔn ɔn tangan fanganmakwara ma ɔn Isirayɛle ta dumakma funpla wɔ kiti.» ³¹ Matigi mane da: «Simɔn, sege rɛ, Sitanɛ ka mɛ wiin fa to a ka pepe tɛntɛngɛn wɔkara sɔɔn dugo tɛntɛngɛn wiin nɛ. ³² Nka mɛ Wuro mɛ bi ye na wiin fa to bia yɔnmabe ka fire ga. Be ɔɔn naa bere gia gun wiin sangan ma, be be na plala wora sigebɛ.» ³³ Piyɛre ɔɔn d’a ma: «Matigi hali ye ne be ka kaso hɔn, mɛ na yaa kɔ be nɛmɛ ɔn ne na siri kɔ be nɛmɛ mɛ.» ³⁴ Yezu ɔɔn d’a ma: «Kokoro yɛrɛ na paro sma be dɛn ga, bi na be do bere mia da na kanyinna saa na, ye be mɛ tɔɔ ga.» ³⁵ Wɔn timi Yezu ɔɔn n’e toga da: «Ma mane ka fanɛ wiin sangan ma, gwanakiɛfa kɔ poro kɔ kanɛgɛ mane ti ka ta ga, ka mane pna boo fa na ra?» Ye da, ye ye mane pna foyi na ga. ³⁶ A ɔɔn da ye ma: «Awale basiɛ gwanakiɛfa wɛlɛ poro ɔɔn ne ti ka na wiin ta, a a bii. Kunkwinitaba ɔɔn mane ti wiin ta ga, a y’a zogwaga zabire ɔn kunkwinitaba tɛrɛ. ³⁷ Bare ma ye yira ka ma da wiinye domada ɔɔn mane sɛbɛ mɛ ye na, ye y’a nii ka kakiɛtɛre hɔn, wɔnna domada wɔ do daga paga. Wɔnna domada wɔ do na paga.» ³⁸ Ye ɔɔn d’a ma: «Matigi sege rɛ, bo kunkwinitabe pla tiye.» A ɔɔn da ye ma, ye wɔn na kayan. ³⁹ Yezu naa sa ɔn yaa Olivutolo ma wɔkara a mane daro ne tɛ wiin nɛ. A ta kalanɔmanɛ ɔn dɔɔ a ma. ⁴⁰ Ye yaa wiri yeyɛ wiin sangan ma, a ɔɔn da ye ma: «Ka ne Wuro mɛ wiin fa to ka ka naa kɔ mama hɔn ga.» ⁴¹ A ɔɔn ye sabɛ ye na ɔn yaa fɔn yaa wiri dɔgɔnɔ drɛtatege nɛmɛ na ɔn zii yoloko ne Wuro mɛ ne kwa: ⁴² «Ne Tɔn, be ɔɔn ne dian ne bo mɛnɛfa be sabɛ ne na, ma da ne dungo ga, nka bi dungo.» ⁴³ Wɔn tɛ boo mɛlɛkɛ ɔɔn ye yɛrɛ dɔrɔ a ma wuro hɔn, ɔn n’a woro sigebɛ. ⁴⁴ Ninabannɔ man’a ta a ne Wuro mɛ fɔrɔna. A ta fogora mane tɛ wɔkara too na kikire ye ne sra lɔ ma. ⁴⁵ A naa tuma wɔnna wuromɛdo hɔn, ɔn naa y’a kalanɔmanɛ brɛ, ɔn naa n’e gun yin hɔn ninabannɔ ta ⁴⁶ ɔn da ye ma: «Yee kɛ yin hɔn ka ti le? Ka tuma ne Wuro mɛ wiin fa to ka ka naa kɔ Sitanɛ sra hɔn ga.» ⁴⁷ A mane ti wɔnna bɛreda wɔ hɔn yɛ, zamɛ bɔɔ ɔɔn naa. Zuda wiin ɔɔn mane kalanɔmanɛ funpla wɔ na boo, wɔn ɔɔn mane ti ye zin. A ye dɔbɛ Yezu na ɔn kwilɛ a mogo hɔn. ⁴⁸ Yezu ɔɔn d’a ma: «Zuda, yee be Sɔɔn Nɔ ka sra hɔn ra?» ⁴⁹ Wiin fa ɔɔn mane na tɛ, Yezu ta kalanɔmanɛ naa wɔn yɔnnɔ tɔɔ wiin sangan ma, ɔn da: «Matigi, mɛ́ daga kunkwinitabe wa ra?» ⁵⁰ Ye na sɔnnala ɔɔn salakawɛvɔ ta baratɛta digesramaturu kiɛn n’a sɔɔ. ⁵¹ Nka Yezu ɔɔn da ye ma: «Ka ye to ye tɛ.» A ɔɔn sɔɔn we turu ta a nɔma na yɛ. ⁵² Wɔn timi wiinye salakawɛvɔre kɔ Wuro ta kɔɔn na yɛresma wɔnnakma kɔ sɔnmlala ɔɔn mane naa a figɛ na, a ɔɔn da ye ma: «Ka naa kɔ tabekurokuro kɔ gwangannɛ wɔkara ka ti ne dɔɔ sɔbɛrɛta ɔɔn ma. ⁵³ Ma mane ti kɔ ka nɛmɛ Wuro ta kɔɔn hɔn kɔɔ pepe ma, ka ma ne foga ga. Nka basiɛ k’a wagati wiri. Wɔn tunio ta sebe.» ⁵⁴ Ye ɔɔn n’a foga yaa kɔ lege salakawɛvɔ brɛ. Piyɛre mane dɔɔ dɛrɛdo hɔn. ⁵⁵ Ye ta tɛ ɔɔn mane togo mulu luu kɔrɔ hɔn ne timi a na, Piyɛre mane naa kwɛ tangan kɔ lɔgɔ mɛ. ⁵⁶ Baratɛdalo boo ɔɔn Piyɛre za, a ne tangan togo na, ɔn n’a sege fɔrɔna ɔn da: ⁵⁷ «Bo sɔɔn be mane ti kɔ lege mɛ.» Nka Piyɛre wee ɔn da: «Ya, m’a tɔɔ ga.» ⁵⁸ Zɔgɔta yɛ mɛ, sɔnza n’a za ɔn da: «Bi ye na boo mɛ.» Piyɛre ɔɔn da: «Awo rɛ mɛ ye na boo ga.» ⁵⁹ Lɛrɛ tala nɛmɛ wɔn timi, sɔnza ɔɔn n’a sigebɛ a ma ɔn da: «Tian na, bo sɔɔn be mane ti kɔ lege, a yɛrɛ Galilesɔn.» ⁶⁰ Piyɛre ɔɔn da: «Be wiin fa yira, ma wɔn tɔɔ ga.» Wɔnna nɔɔ hɔn kokoro boo ɔɔn paro. ⁶¹ Matigi ɔɔn pan Piyɛre sege, a kakiri ɔɔn tugo kɔ Matigi domada, ye sanɛ kokoro da ye paro sma, be na be do bere mɛ ye na kanyinna saa na, ye be mɛ tɔɔ ga. ⁶² Piyɛre ɔɔn sa sire ɔn yaa mɔgɔ fɔrɔna. ⁶³ Yezu mane ti wiinye kma sra hɔn, wɔnwɔ man’a wopa n’a vuro. ⁶⁴ Ye man’a yinna pɛrɛ n’a toga ne kwa: «Yira wa zɛyirata, kɔ te ɔɔn be vuro?» ⁶⁵ Ye man’a vini kɔ viniza na yaan ye yɛ. ⁶⁶ Kɔɔ naa kiɛ wiin sangan ma Ziwifu ta sɔnmlala kɔ salakawɛvɔre kɔ Tɛn na kma ɔɔn ye nɛmɛ kwɛ ɔn yaa kɔ lege ye ta kitisɔre brɛ. ⁶⁷ Ye mane da Yezu ma: «Be ɔɔn ma Krista, wɔn yira ke ma.» A ɔɔn da ye ma: «Hali ma ɔɔn n’e yira ka ma, ka na n’e tɔɔ tian ga. ⁶⁸ Ma ɔɔn ka toga, ka na tra ne ta ga. ⁶⁹ Nka sma ɔɔn naa fɔnɔ a hɔn, Sɔɔn Nɔ na tangan Sbɛpepenate Wuro digesoro ma.» ⁷⁰ Ye pepe ɔɔn da: «Bi Wuro nɔ ra?» A ɔɔn da ye ma: «Ki yɛrɛ n’e yira, ye ma Wuro nɔ.» ⁷¹ Wɔn tɛ ye ɔɔn da: «Ke mako ti boo siɛrɛbe na yɛ ra? Ke yɛrɛ n’a domada mɔɔ.»

¹ Zamɛ pepe mane kwɛ tuma ɔn yaa kɔ Yezu Pilate brɛ. ² Ye man’a zarake ne kwa: «Mɛ́ bo sɔɔn be za, a ne kià sisma firebɛ ne kwa, ye ye ka lanpo sara Sezare ma ga. A da, ye yi yɛrɛ ɔɔn Wuro ta Dɛ́gɛwɛta, ye yi fanganma.» ³ Pilate ɔɔn Yezu toga da: «Bi Ziwifu ta fanganma ra?» Yezu ɔɔn d’a ma: «Bi yɛrɛ ɔɔn n’e yira.» ⁴ Pilate ɔɔn da salakawɛvɔre kɔ zamɛ ma, ye yi dayaga sii za a hɔn wiinye ɔɔn sbɛ n’a yɛwɔn wa ga. ⁵ Nka ye mane sige ye yɛrɛ ma fɔrɔna ne kwa: «N’a bii fɔn Zudegiamana pepe hɔn ɔn naa wiri bɛɛ Galilegiamana hɔn, a sma kala n’e kakiri yanganmu.» ⁶ Pilate Galile togo mɔɔ wiin sangan ma ɔn toga, y’a Galilesɔn ra? ⁷ A naa mɔɔ wiin sangan ma ye da Yezu tuma Herode ta mara hɔn, a n’a fanɛ wɔn ma Zeruzalɛmukuru hɔn bare wɛɛn wɔn mane ti ye na sangan ma. ⁸ Herode naa Yezu za wiin sangan ma, ye ɔɔn dia a ma fɔrɔna. A man’a da mɔɔ, n’a kia zɛ na. A man’a giati da ye na bɔɔ kabakoda za Yezu ta. ⁹ Herode Yezu toga da na yaan ye na nka Yezu ma dian fa yira a ma ga. ¹⁰ Salakawɛvɔre kɔ Tɛn na kma mane tiye n’a zarake fɔrɔna. ¹¹ Herode kɔ y’a sɔrɔdasi mane Yezu dɛgɛbɛ fɔrɔna n’a zi ɔn zogo na fɔrɔ yi ka a ma n’a bere n’a yabɛ Pilate brɛ. ¹² Wɔnna kɔɔ we yɛrɛ ma Pilate kɔ Herode tɛ mare na, yewɔ wiinye ɔɔn mane pia ne nɛmɛ zugi. ¹³ Wɔn tɛ Pilate ɔɔn salakawɛvɔre kɔ zɛngɛnkma ɔnkɔ zamɛ pepe wiri n’e kwɛ ¹⁴ ɔn da ye ma: «Ka mane naa ne brɛ kɔ bo sɔɔn be ɔn da, y’a sma gwangwanabɛ. Awale, mɛ yɛrɛ man’a toga ka yɔnnɔ na. Ka man’a zarake wiinye dayaga na, mɛ wɔnwɔ na foyi za a zugo hɔn ga. ¹⁵ Herode mɛ, wɔn dayaga za a hɔn ga. Wɔn ye na Herode a bere n’a fanɛ ke ma bɛɛ. Wiinye da ɔɔn sɔɔn yɛwɔn wa, a wɔnwɔ na foyi ta ga. ¹⁶ Wɔn ye na mɛ na n’a to, y’a vaan ɔn n’a to a yaa.» [ ¹⁷ Yɛrɛgun o Yɛrɛgun na fɛti na, Pilate mane daga kasonɔmanɛ na sɔnnala dra.] ¹⁸ Ye pepe ɔɔn kwɛ sɔngɔ ɔn da: «A yɛɛ. Be Barabasi dra, wɔn yaa.» ¹⁹ Barabasi mane ti kaso hɔn bare kirekma mane wiin gwangwana ta, siri ɔɔn sa ye hɔn, awe ɔɔn mane wɔn na zɛngɛnte. ²⁰ Pilate mane kia Yezu dra. Wɔn tɛ a ɔɔn bere zamɛ toga yɛ mɛ. ²¹ Nka ye mane sɔngɔ ne kwa: «A kwangwaga, a kwangwaga sɔnɔ ma.» ²² A ɔɔn da ye ma kanyinna saaro na: «Wee dayaga sii a ɔɔn ta? Mɛ dayaga sii za a hɔn wiinye ɔɔn n’a yɛwɔn wa ga. Wɔn ye na mɛ n’a to, y’a vaan n’a to a yaa.» ²³ Nka yewɔ man’a sigebɛ ne sɔngɔ fɔrɔna, y’a kwangwaga sɔnɔ ma. Ye sɔngɔkɔn mane yire ne yaa fɔrɔna. ²⁴ Wɔn tɛ Pilate ɔɔn da ye ma, ye ye wiin fa kia, ye ye na wɔn ta ye ma. ²⁵ Wiin te ɔɔn mane sma gwangwanabɛ, siri ɔɔn sa ye hɔn, ye n’a foga n’a ka kaso hɔn, wɔn ye mane ɔɔn mɛ a n’a dra ɔn Yezu to ye ma, ye ɔɔn ye dungo na da t’a na. ²⁶ Ye mane ti yuru hɔn kɔ Yezu, Sirɛnesɔn boo ɔɔn tuma laga hɔn ne bige, ye man’a togo wiri Simɔn. Ye ɔɔn n’a foga, y’a Yezu na kwangwagasɔ bii timi. ²⁷ Zamɛ na yaan ye mane dɔɔ Yezu ma. Yàra mane tiye mɛ ne mɔgɔ n’e dun vuro ninabannɔ ta a ye na. ²⁸ Yezu naa taa ye bere ɔn da ye ma: «Ka ka mɔgɔ mɛ ye na ga, Zeruzalɛmudala. Ka mɔgɔ ka yɛrɛ ɔnkɔ ka nɔmanɛ ye na. ²⁹ Bare boo kɔɔ na wiri yi ye na da ye vɔrɔkarayàra kɔ wiin ya ɔɔn nɔ sigebɛ n’a za ga, ye wɔnwɔ dangamu. ³⁰ Wɔnna sangan ma sma na ne kwa tola ma, ye ye bɛrɛ ye ma ne kwa tolala ma, ye ye pi ye ma. ³¹ Ye bare bɔ ɔɔn ne tɛ sɔbin na, ye nɛ sɔkwiɛ ye na bere?» ³² Ye mane yaa kɔ dayagatɛre sma pla bɔɔ mɛ wiin fa to ye kwɛ n’e yɛɛ kɔ Yezu. ³³ Ye naa yaa wiri boo piri boo ma, ye wɛɛn wiri da Wɔnkobalo, ɔn Yezu kwangwaga kɔ wɔnna dayagatɛre sma pla wɔ, tala a digesoromapiri ma, bo tala a ninaganmapiri ma. ³⁴ Wɔnna sangan ma Yezu da: «Mɛ Tɔn, yafa ye ma. Bare ye wiin fa ta, ye wɔn tɔɔ ga.» Ye ɔɔn vɛngɛnɛ dɛ a ta zoga ma ɔn n’e dini ye nɛmɛ hɔn. ³⁵ Zamɛ mane taa ne sege. Ziwifu ta zɛngɛnkma man’a zi ne kwa: «A bɔ sɛrɛ kisi. A ɔɔn ma Wuro ta Dɛ́gɛwɛta, wiin da ɔɔn dia a ma, a ye yɛrɛ kisi mɛ han.» ³⁶ Sɔrɔdasi man’a zi mɛ. Ye man’e dɔbɛ a na wiin fa to ye duvɛnsini pere a ma ɔn d’a ma: ³⁷ «Be ɔɔn ma Ziwifu ta fanganma, be yɛrɛ kisi kɛ.» ³⁸ Ye mane sɛbɛ fa ma n’e zolo a wɔɔn ma ɔn da: «BO ZIWIFU TA FANGANMA.» ³⁹ Dayagatɛre sma pla wiinye ɔɔn mane kwangwaga kɔ lege, wɔnwɔ na sɔnnala man’a vini ne kwa a ma: «Bi Krista ga ra? Be yɛrɛ kisi ɔn mɛ́ kisi mɛ kɛ.» ⁴⁰ Nka bo sɔnnala mane sarekiɛ wɔn ma ɔn da: «Bi kwan Wuro na ga ra? Tamara wɔnna yannɛ wɔ nɛmɛ hɔn be ti mɛ. ⁴¹ Ke ye kɔnɛ daga bare kià tɛda na ku ɔɔn wɛ ke hɔn. Nka awe dayaga tala bɔɔ ta ga yo.» ⁴² Wɔn timi a ɔɔn da: «Yezu be ɔɔn tɛ fanganma na wiin sangan ma, be be kakiri to ne da.» ⁴³ Yezu ɔɔn d’a ma: «Tian na, ma ye yira be ma da sma be yɛrɛ, be na ti kɔ ne nɛmɛ Wuro brɛ.» ⁴⁴ Bo sin naa ba wiri wɔntɛtɛ hɔn wiin sangan ma ɔn logo, mane wɛnnɛ titiri ga, fɔn yaa wiri limasin ma, tunio mane ti diniyan pepe hɔn. ⁴⁵ Sin ta tɛ ɔɔn mige, wiin sosɔzogo ɔɔn mane ti Wuro ta kɔɔn hɔn, wɔn ɔɔn bara ye woro hɔn. ⁴⁶ Yezu ɔɔn sɔngɔ yuu ɔn da: «Ne Tɔn, ma ne ni ka be sra hɔn.» Wɔn yira wɛ timi ma, a ɔɔn siri. ⁴⁷ Wiin fa ɔɔn mane tɛ, sɔrɔdasi wɔnnate naa wɔn za wiin sangan ma, ne Wuro yirebɛ ne kwa: «Tian na, bo sɔɔn be mane sɔntele.» ⁴⁸ Wiinye kma pepe ɔɔn mane kwɛ yeyɛ sege na, ye naa wɔnna da wɔ za wiin sangan ma, ne bere ne yaa ye brɛ n’e dun vuro ninabannɔ na. ⁴⁹ Yezu mare pepe kɔ wiinye yàra ɔɔn mane tuma Galilegiamana hɔn ne dɔɔ a ma, wɔnwɔ pepe mane taa dɛrɛdo hɔn ne sege. ⁵⁰ Sɔɔn boo mane tiye, ye n’a togo wiri Zozɛfu. A mane kitisɔre na boo. A mane sɔɔn na fɔrɔ yi ne tele. ⁵¹ A ha mane dian ye do ka Yezu na kitida hɔn ga. A mane Arimatesɔn, Ziwifu ta kire na boo, ne Wuro ta kolo yɛ́rɛ. ⁵² Awe ɔɔn mane tuma yaa Pilate gun ɔn Yezu na soro mɛ a ta. ⁵³ A mane yaa n’a zibɛ n’a wa kwangwagasɔ ma n’a muluku zofogo hɔn ɔn yaa n’a sitra bona boo hɔn wiin ɔɔn mane pra tiri boo hɔn, sɔɔn ma sitra zɛ a hɔn dɛn ga. ⁵⁴ Wɔnna kɔɔ we mane Tangantun siankɔ, a na dutigɛsangan ne vetra wɛ. ⁵⁵ Wiinye yàra ɔɔn mane tuma Galile ɔn naa kɔ Yezu, wɔnwɔ ɔɔn dɔɔ Zozɛfu ma ɔn yaa bona we sege ɔn n’a na soro tigɛnɔn sege mɛ. ⁵⁶ Wɔn timi ye ɔɔn bere yaa ye brɛ ɔn yaa wunnudiafrɛ kɔ wunnudiayìn tɛtɛrɛ. Tangantun kɔɔ ma, ye ɔɔn makunabɛ ye ta Tɛn yiranɔn na.

¹ Tun na gwerekɔ ma, kikima tiin, yara wɔ ɔɔn yaa bona we brɛ kɔ y’a wunnudiafrɛ, ye mane wiinye tɛtɛrɛ. ² Ye da ye yaa wiri, wiin dɔgɔnɔgwaga ɔɔn mane pi bona we do ma, wɔn ne pilemile sabɛ. ³ Ye ɔɔn kɔ bona we hɔn, ma Matigi Yezu na soro za ga. ⁴ Ye kakiri ta tɛ ɔɔn mane yanganmu, ye da ye tɔɔ sma pla bɔɔ ɔɔn ye yɛrɛ dɔrɔ ye ma, zoga na wɔlɔwɔlɔ ye ne ti ye ta. ⁵ Kuun mane yara wɔ foga, ye ɔɔn ye zɛngɛn sugu lɔ ma. Sma wɔ ɔɔn da ye ma: «Wɔnnɔ na ka nima kia sara yɔ? ⁶ A ti bɛɛ ga, a winni. A na tisangan ma Galile yɛ, a mane wiin fa yira, ka ka kakiri tugo kɔ wɔn. ⁷ A mane da, ye Sɔɔn Nɔ daga kɔ kakiɛtɛre sra hɔn, ye ye na n’a kwangwaga sɔnɔ ma, ye yin saaro kɔɔ a na winni sa.» ⁸ Wɔnna sangan ma ye kakiri ɔɔn tugo kɔ wɔnna domada wɔ. ⁹ Ye ɔɔn tuma bona we brɛ ɔn naa wɔnna da wɔ pepe yira fanɛsma funnala wɔ kɔ bɔ sɛrɛ pepe ma. ¹⁰ Wiinye yàra ɔɔn mane wɔnna da yira, bo mane Magadaladalo Mari, bo Zane, bo ma Zake sie Mari. Ye yakwɛre man’e nɔma yira fanɛsma wɔ ma mɛ. ¹¹ Nka fanɛsma wɔ man’a giati da yàra wɔ ta yirada sɔnyangan na da. Wɔn tɛ ye ɔɔn ma man’e tɔɔ tian ga. ¹² Piyɛre mane tuma tɔngɔn yaa bona we brɛ. A yaa lo sege, ɔn labanɔma wɔ ɔɔn dama za ɔn ye bere ne bige ne kaba da wɔ na. ¹³ Wɔnna kɔɔ tala we ma yɛ, Yezu ta kalanɔmanɛ na sma pla bɔɔ mane yaa kuru boo hɔn, ye da Emayuse. Wɔnna kuru kɔ Zeruzalɛmu yɔfa kayan kilo funnala nɛmɛ. ¹⁴ Wiinye da pepe ɔɔn mane tɛ, ye mane wɔnna baro ɔɔn ka. ¹⁵ Wɔnna baro we hɔn ye mane ti yɛ, Yezu yɛrɛ ɔɔn ye dɔbɛ ye na ne kwɛ ne yaa kɔ lɔgɔ. ¹⁶ Ye man’a za nka ye mane sbɛ n’a dɛ́gɛ tɔɔ ga. ¹⁷ A ɔɔn n’e toga da: «Wee baro hɔn ka ti yee?» Ye ɔɔn taa, ye zina ɔɔn sini. ¹⁸ Ye na sɔnnala wiin togo ɔɔn mane ti Kilopase, wɔn ɔɔn d’a ma: «Bi dama ɔɔn samoro Zeruzalɛmukuru hɔn wiin ɔɔn n’eyɛ yin damanɛ bɛ ma tɛda yɔnnɔ tɔɔ ga ra?» ¹⁹ Yezu ɔɔn da ye ma: «Wɔn wee da?» Ye ɔɔn da: «Nazarɛtinɛmɛ Yezu ta da kɛ. Wiin ɔɔn mane Wuro ta daberebɛta na fɔrɔ yi y’a tɛda kɔ y’a bɛreda hɔn, Wuro yinna hɔn kɔ zamɛ pepe yinna hɔn mɛ. ²⁰ Kià salakawɛvɔre kɔ kià zɛngɛnkma n’a kiti ɔn siri dɛ a ma n’a kwangwaga sɔnɔ ma. ²¹ Mɛ́ kɔnɛ man’a giati d’awe ɔɔn na Isirayɛlesi wɔɔn wa. Nka wɔn pepe nii wa mɛ, wɔnna da wɔ tɛ ma da hɔn, sma n’e yin saa. ²² Wiinye yara ɔɔn ti kɔ ke nɛmɛ, wɔnwɔ ke kabakobɛ. Ye yaa bona we brɛ kikima tiin ²³ ɔn ma yaa soro we za yeyɛ ga, ɔn naa da ke ma, ye yiwɔ yɛrɛ mɛlɛkɛ bɔɔ za, ye wɔnwɔ ɔɔn da, y’a ti ni na. ²⁴ Ke na bɔɔ ɔɔn yaa bona we brɛ ɔn n’e za yàra wɔ yiranɔn na nka y’awe yɛrɛ za ga.» ²⁵ Yezu ɔɔn da ye ma: «Ki kakiridarakma rɛ. Wuro ta daberebɛre wiin fa pepe yira, ka wɔn tɔɔ tian ga. ²⁶ Krista mane daga yannɛ yee ɔn sbɛ kɔ y’a yirebe hɔn ga ra?» ²⁷ A ɔɔn n’a bii Moyizi ma, Wuro ta daberebɛre pepe mane wiinye da pepe yira ɔnkɔ wiinye pepe ɔɔn mane sɛbɛ Wuro domada na sɛbɛ hɔn a ta da na, a ɔɔn wɔnwɔ pepe kɔrɔ yira ye ma. ²⁸ Ye naa vetra ye yado na wiin sangan ma, Yezu ɔɔn tɛ wɔkara a ti ne yaa zin hɔn. ²⁹ Ye n’a mɛ fɔrɔna ɔn d’a ma: «Naa kwɛ vɛ kɔ mɛ. Bare lii ba wɛ, sindo ne tɛ bɛrɛ na.» A ɔɔn kwɛ kɔ kɔ lɔgɔ. ³⁰ Ye naa tangan zama na wiin sangan ma, a ɔɔn buru bii ɔn baraka yira Wuro ma n’a yɔyɔ n’a pere ye ma. ³¹ Wɔnna nɔɔ hɔn ye yinna hɔn ɔɔn kìni, ye n’a dɛ́gɛ tɔɔ. Wɔnna nɔɔ hɔn mɛ a ɔɔn fire ye na. ³² Ye ne kwa ye nɛmɛ ma: «Ke na tisangan ma sogo ma, a ne Wuro domada kɔrɔ yira ke ma, ke woramato mane kabe fɔrɔna ga ra?» ³³ Ye ɔɔn tuma wɔnna nɔɔ hɔn ɔn bere yaa Zeruzalɛmu ɔn yaa kalanɔmanɛ funnala wɔ kɔ ye tikwɛre na kwɛ yi za, ³⁴ wɔnwɔ ɔɔn da ye ma: «Tian na, Matigi winni, a ye yɛrɛ dɔrɔ Simɔn ma.» ³⁵ Wiinye da ɔɔn man’e wɔ gun sogo ma ɔnkɔ a mane buru yɔyɔ n’a dini yewɔ ma wiin nɛ, yewɔ ɔɔn sbɛ n’a dɛ́gɛ tɔɔ, yewɔ ɔɔn wɔnwɔ pepe yira ye ma mɛ. ³⁶ Wɔnna baro hɔn ye mane ti yɛ, Yezu ɔɔn naa taa ye woro hɔn ɔn da ye ma: «Siara tɛ ka ma.» ³⁷ Kuun na yire yi n’e foga, ye n’a giati da yɔɔ ye ɔɔn za. ³⁸ Yezu ɔɔn da ye ma: «Wɔnnɔ na ka ka kakiri yanganmu? Wɔnnɔ na ka sigi? ³⁹ Ka ne sra kɔ ne kaɛn sege ɔn tɔɔ d’a mɛ yɛrɛ. Ka le ne ma ɔn ne sege. Ka tɔɔ da komavere kɔ wɔe ti yɔɔ ta ga wɔkara ka yɔnnɔ ti ye na ne ta wiin nɛ.» ⁴⁰ A wɔn yira ye ma, ɔn ye sra kɔ ye kaɛn dɔrɔ ye ma. ⁴¹ Hali kɔ wɔn, ye mane bɔɔ wɔɔ, wɔkara nihɔndiaro tɛ bare sɔɔn na a tɛ wiin nɛ nka hali kɔ wɔn, ye mane kaba yɛ. A ɔɔn da ye ma: «Zɔnfa ti ka ta bɛɛ ra?» ⁴² Ye ɔɔn wɛnnɛzɛ na sɔkulu boo pere a ma. ⁴³ A ɔɔn n’a tɔɔ n’a nɔma ye yɔnnɔ na. ⁴⁴ Wɔn timi a ɔɔn da ye ma: «Ne na tisangan ma kɔ ka nɛmɛ, ma mane wiinye bɛreda yira ka ma, bɔ lɔgɔ. Ma mane da ka ma da wiinye da ɔɔn sɛbɛ n’a da na Moyizi ta Tɛn na sɛbɛ hɔn kɔ daberebɛre ta sɛbɛ hɔn ɔnkɔ Wuroyirebɛturo na sɛbɛ hɔn, da fɔn wɔnwɔ pepe do paga.» ⁴⁵ Wɔnna sangan ma a ye kakiri kɔba wiin fa to ye Wuro domada na sɛbɛ hɔn da kɔrɔ tɔɔ. ⁴⁶ A mane da ye ma: «Ye sɛbɛ ɔn da, ye Krista na yannɛ ɔn winni sa sara yɔ yin saaro kɔɔ ma. ⁴⁷ Ye na zugokatra kɔ kakiɛ na yafa na da yira sii pepe ma a togo na n’a bii Zeruzalɛmukuru hɔn dɛn. ⁴⁸ Ki yɛrɛ ɔɔn wɔn na siɛrɛkma. ⁴⁹ Ne Tɔn wiin fa na do sɔɔ, ma na wɔn fanɛ ka ma. Ka wɔɔ kuru kɔrɔ hɔn fɔn yaa kayan sebe ta tuma wuro hɔn ɔn zii ka ma.» ⁵⁰ Wɔn timi a ɔɔn yaa kɔ lɔgɔ fɔn Betanikuru brɛ piri ma ɔn ye sra duro ɔn duba ta ye ma. ⁵¹ Bo a mane ti duba ta hɔn ye ma yɛ, ɔn dɛ́gɛ ye na ɔn ba wuro hɔn. ⁵² Yewɔ mane zii yoloko n’a yirebɛ. Wɔn timi ye ɔɔn tuma bere yaa Zeruzalɛmu nihɔndiaro hɔn. ⁵³ Ye mane yaa Wuro ta kɔɔn hɔn sangan pepe ma ne Wuro yirebɛ.