ZAKE

ZAKE

¹ Mɛ Zake Wuro kɔ Matigi Yezu Krista ta baratɛta bo sɛbɛ fanɛ Isirayɛledumakma funpla wɔ ma wiinye ɔɔn zanzan bɔ sisɛrɛ yɔɔ ɔn bire ye na. ² Wiinye yannɛ wɔ pepe ɔɔn ka gun, ka dian ye na fɔrɔna kià kma ³ ɔn tɔɔ da wiinye yannɛ ɔɔn ka gun yɔnmabe do ma, wɔnwɔ sɔmna ka ka hɔn. ⁴ Nka ka sige ka yɛrɛ ma wiin fa to k’a sɔmna ne zɛ pasaa wiin fa to k’a da pepe do ne paga, foyi ka ne pna ka na mɛ ga. ⁵ Datɔ ɔɔn mane ti ka na wiin hɔn ga, a a mɛ Wuro ta wiin ɔɔn n’a pere sma pepe ma zana ɔn mane sɔɔn zarake ga. A na te na n’a gun. ⁶ Nka a na te daga n’a mɛ kɔ yɔnmabe ɔn ka ne sigi ga. Bare wiin te ɔɔn sigi, a na te tɛ ne ti wɔkara zu na kungoba yi, pangan wiin tumabɛ. ⁷ A na te k’a giati ɔn da ye na boo fa gun Matigi ta ga rɛ. ⁸ Bare a giatɛplate, mane yɔɔn foyi ma y’a tɛda hɔn ga. ⁹ Wiin plalo ɔɔn duru te, Wuro ɔɔn n’a yirebɛ, a daga nihɔndia. ¹⁰ Wiin plalo ɔɔn ne naforote, ɔn naa bɛrɛbɛ, wɔn daga nihɔndia wɔn na mɛ. Bare naforo te na fɔnɔ wɔkara sɔgɔtulo. ¹¹ Bare sin sa ne kɔ, pangantoba ne sɔgɔ kwiɛbɛ, ye tulo bɛrɛ, ye ta foro yaga wiin nɛ, yee naforo te na ne ti y’a tɛda hɔn yɛ ɔn yaga. ¹² Wiin te ɔɔn yannɛ sɔmna, wɔnna te dangamu. Bare Wuro da dia wiinye kma ma, a wiin wɛbareyani na do sɔɔ ye ma a tɛsege wɛ timi ma, wɔn a na ɔɔn gun. ¹³ Wiin te ɔɔn mama gun, a na te ka da Wuro ɔɔn yi mama ga. Bare Wuro sbɛ ne sɔɔn mama n’a ka dayaga hɔn ga, a mane na dian sɔɔn mama mɛ ga. ¹⁴ Sɔɔn ma diamada yɛrɛ ɔɔn n’a mama n’a diɛbɛ n’a ka da hɔn. ¹⁵ Sɔɔn ma diamada ɔɔn yire a hɔn wiin sangan ma, y’a ka kakiɛ hɔn. Kakiɛ ɔɔn wiri ye tege ma wiin sangan ma, ye sɔɔn ka siri hɔn. ¹⁶ N’a kma fɔre, ka ka ka yɛrɛ diɛbɛ ga. ¹⁷ Perefa na fɔrɔ yi kɔ yirebɛfa na paga yi tuma wuro ɔɔn hɔn Tɔn Wuro ta, wiin ɔɔn kinifrɛ dan, bɔɔ da mane tunio ka a ta da hɔn mɛ ga. ¹⁸ A ke vɔrɔ ye dungo hɔn y’a tian na bere baraka hɔn wiin fa to ke tɛ a ta danfrɛ na gwere ye na. ¹⁹ N’a komafɔre, ka datɔ. Nka hali kɔ wɔn, sɔɔn ka ne maga mɔɔ na ga, ɔn ka ne sale ne bɛre ga, ɔn ka ne sale n’e woro babɛ ga. ²⁰ Bare sɔɔn woro na ba yi Wuro dungo na da ta ga yo. ²¹ Ka saa doma na da sii pepe na kɔ zugoyagada sii pepe na. Wiinye domada wɔ ɔɔn yira ka ma ne sbɛ ne ka kisi, ka kwa wɔnwɔ ma. ²² Nka ka tɛ Wuro domada na tɛsma na, ka ka tɛ ye na mɔsma na dama ga, ka sbɛ ne ka yɛrɛ yaga wɔn na. ²³ Tian na, wiin te ɔɔn mɔɔ Wuro domada na, man’e ka y’a tɛda hɔn ga, a na te ti wɔkara wiin te ɔɔn ye zin sege dubale hɔn, a vɔrɔ kɔ wiin zin we yɛ o. ²⁴ A tɛ zin we sege dubale hɔn ɔn ye timi bere suu, wɔnna nɔɔ tala hɔn a mane sa wiin fa ta, a sanfire kɔ wɔn. ²⁵ Nka wiin te ɔɔn dɔɔ tɛn na siɛbɛ yi ma wiin ɔɔn tisramabe na yi, n’a ka y’a tɛda hɔn, ɔn ma tɛ a na mɔtazana na yee ga, fɔn a n’e ta siɛbɛ na, a na te wiin fa ta, a na dangamu gun ye hɔn. ²⁶ Wiin te ɔɔn n’a giati ɔn da yi Wuro ta sɔɔn ɔn mane sbɛ ne bɔɔ ne gun ga, nka n’e yɛrɛ lamara, a wurosogo yaa zana yee dama. ²⁷ Wuro ta sogo na kìni yi, doma ti wiin ma Tɔn Wuro yinna hɔn ga, bo wɔn: Ne yara kɔ yɔfuroyàra diɛma ye ta ninabannɔ sangan ma, ne be yɛrɛ kɔrɔse diniyan hɔn da na, ka tɛ be naa be yɛrɛ yanganmu ga.

¹ N’a kma, wiin yɔnmabe ɔɔn ti ka hɔn kià Matigi Yezu Krista yirebe na te hɔn, ka ka wɔn yanganmu kɔ k’a sɔndɛ́gɛ ga. ² Ka sege wa, ka ɔɔn ne ti k’a nɛmɛ kwɛdo hɔn, boo sɔɔn ɔɔn naa kɔ sanɔ na slala ne ti a ta, a ne bɛgɛfɔrɔ, boo ɔɔn naa kɔ mɛ a ma zokuro ɔɔn kiɛ wɔnna te ta, ³ wiin te we ɔɔn bɛgɛfɔrɔ, ka ɔɔn da wɔn ma y’a tangan tangando na fɔrɔ yi hɔn, ɔn da duru te we ma ye wɔn taa wɔɔ wuro hɔn wɛlɛ y’a yaa tangan yo bia kware wee, ⁴ a ki yɛrɛ ɔɔn dɛ́gɛ ga ra? Ka tɛ kitisɔre na giatiyaga ti wiinye hɔn ga ra? ⁵ Awale n’a kma fɔre, wiinye kma ɔɔn durukma diniyan hɔn kma yinna hɔn, a Wuro ɔɔn n’e dɛ́gɛ wiin fa to a ye ta naforokma na yɔnmabe hɔn, a wiin kolo na do sɔɔ kɔrɔ na sma ma, a da dia wiinye ma, ye sbɛ wɔn gun mɛ ga ra? ⁶ Nka ki durute ta yirebe dɛn a ta. A naforokma ɔɔn bɛrɛ ka ma ga ra? A yewɔ ɔɔn figɛ ne yaa kɔ ka nɛmɛ kitisɔda hɔn ga ra? ⁷ Yezu Krista togafɔrɔ wiin ɔɔn wiri ka ma, a yewɔ ɔɔn wɔn yaga ga ra? ⁸ Tian na, wiin Tɛn ɔɔn ti Tɛn pepe zin, ka ma ne kwa wɔn ma wɔkara a yira wiin nɛ ɔn da, ye be be na plalo da diabɛ be ma wɔkara bi yɛrɛ, ka mane na ne dafɔre ta. ⁹ Nka ki ɔɔn ne sma dɛ́gɛ, ka kakiɛ ɔɔn ta, Tɛn ne na ka zarake ɔn da ka yaga ta. ¹⁰ Tian na, be ɔɔn ne kwa tɛn pepe ma, a ma tala dama na be maga, bi ɔɔn be yɛrɛ zarake ye pepe na. ¹¹ Bare ga wiin te ɔɔn da, ye be ka vunafa ta ga, wɔnna te ɔɔn da mɛ, ye be ka sɔɔn yɛɛ ga. Awale be ɔɔn ma vunafa ta ga nka ɔn sɔɔn yɛɛ, be Tɛn yaga yo. ¹² Ka tɛ ka domada kɔ k’a tɛda ne kayan kɔ sma ye, ye na wiinye wiri tisramabe na tɛn na kiti na. ¹³ Tian na, wiin te ma makare ga, ye na makare a ma kiti na ga. Makare ɔɔn sbɛ kiti ta. ¹⁴ Mia kma, ɔn da yɔnmabe ti be hɔn, be mane foyi ta ga, wɔn wɔnnɔ fɔrɔ sɔɔn ma? Yɔnmabe sbɛ ne sɔɔn kisi wɔn na ra? ¹⁵ Ka na plalo boo ɔɔn ne tiye, zoga mane ti a ta ga, wɛlɛ a man’e do na zio gun kɔɔ pepe ma ga, ¹⁶ ki na boo d’a ma, y’a yadia, ye Wuro wiri a yunma ɔn n’a do na zio pere a ma ɔn ma foyi pere a ma ga, wɔn wɔnnɔ fɔrɔ a ma? ¹⁷ Yee mɛ yɔnmabe ɔɔn mane foyi ta ga, wɔnna yɔnmabe we siri melemele. ¹⁸ Nka boo na da, ye yɔnmabe ti be hɔn yi ne bara ta, ye be bia yɔnmabe dɔrɔ ye ma wa, wiin ɔɔn baratɛ yi ga, ye ye na y’a yɔnmabe nɔma dɔrɔ be ma y’a tɛda hɔn. ¹⁹ Be tɔɔ da tian na Wuro tala ra? Wɔn dafɔre. Zini yɛrɛ n’e nɔma tɔɔ mɛ yo ne sma kuun ta. ²⁰ Kakiridurute be tɔɔ da tɛda nii wɛ yɔnmabe foyi ga ra? ²¹ A tɛda baraka hɔn ke tɔn Abrahamu tɛ sɔntele na ga ra? A ta tɛ ɔɔn ye nɔ Izake dɛ salakawɛdo ma. ²² Be a za da a mane yɔɔn Wuro ma y’a tɛda hɔn, tɛda ɔɔn n’a ta yɔnmabe pagabɛ. ²³ Ye tɛ yee Wuro domada na sɛbɛ wiin fa yira ɔn da, ye Abrahamu mane yɔɔn Wuro ma, ye wɔn ɔɔn n’a ta a ɔɔn tɛ sɔntele na, wɔnna domada wɔ mane paga, a ɔɔn togo gun ɔn da Wuro maa. ²⁴ K’a za rɛ ɔn da sɔɔn tɛ sɔntele na y’a yɔnmabe dama baraka hɔn ga nka tɛda baraka hɔn. ²⁵ Yee vunatɛya Arahabu ta da mane tɛ yɛ mɛ. A a ta tɛda baraka hɔn a tɛ sɔntele na ga ra? A ta tɛ ɔɔn mane kwa Isirayɛlenɔmanɛ ta fanɛsma wɔ ma ɔn soza ka ye kan hɔn. ²⁶ Tian na ni nii wɛ sɔɔn siri wiin nɛ, yee mɛ tɛda nii wɛ, yɔnmabe siri mɛ.

¹ Ka pepe daga tɛ smakalasma na ga n’a kma. Ke smakalasma ta kiti na yaga yi bɔ sɛrɛ yi ma. ² Bare ke pepe fire tɛda na yaan ye hɔn. Wiin te ɔɔn mane fire bɛreda hɔn ga, wɔnna te sɔɔn na tele yi wiin ɔɔn sbɛ n’e yɛrɛ kɔrɔse. ³ Ke ɔɔn ne garefrɛ ka siori da hɔn wiin fa to ye ne mɔɔ ke ta, ke ke dungo ɔɔn ta ye yɛrɛ pepe ɔɔn na yo. ⁴ Ka zokɔre na kayan ta mɛ kɛ: Ye yirenɔn ma, wiinye pangan ɔɔn n’e yɛn, wɔnwɔ yirenɔn mɛ, nka boo fa tintingini ɔɔn tiye n’e zin tele, ye na wurɛta ne kia yaa wiin wɛɛn, wɛɛn ye na yaa taa. ⁵ Yee sɔɔn niɔn ti mɛ. A fa na yire yi ga, n’e yɛrɛ yirebɛ da na yire ye ɔɔn na. Ka togo na kayan ta mɛ kɛ. A na tintingini yi yee ɔn sbɛ ne saan na yire yi wunna. ⁶ Sɔɔn niɔn togo mɛ. Dayaga na koro. Niɔn nii ti ke yasɔ hɔn. Awe ɔɔn ke kɔn pepe dɔnbɛ. Giaganɔma hɔn togo wiin yɛrɛ ɔɔn ke wɔnna kià sirewɔ hɔn, awe ɔɔn ke ka a hɔn. ⁷ A na fa sii tiye ga, sɔkobafrɛ kwɛ yala kɔ vololofrɛ kɔ zɛ ma, sansukanpla sbɛ ne wiin darobɛ ga. ⁸ Nka sɔɔn sii sbɛ ne niɔn darobɛ ga. A yaga tege ti wiin na ga, ne paga baga na sɔnyɛ yi na. ⁹ Ke Matigi ke Tɔn yirebɛ kɔ lege, sma wiinye ɔɔn Wuro gia, ke ne wɔnwɔ voda kɔ lege mɛ. ¹⁰ Wɔnna do tala we hɔn duba kɔ vodɛ sa. Ye daga ne tɛ yee ga n’a kma. ¹¹ Zu na dia yi kɔ a na saga yi sbɛ ne kwɛ ne sa wuru tala hɔn ra? ¹² N’a kma, kafɔnɔ sbɛ ne olivunɔmanɛ vɔrɔ ra? Taa erezɛn sbɛ ne kafɔnɔnɔmanɛ vɔrɔ? Zu na saga yi sbɛ ne sa duru na dia yi hɔn ga. ¹³ Kɔ te ɔɔn ti ka hɔn ne da tɔɔ, a kakiri ne dia? A wiinye tɛda ta kɔ y’a datɔ, a wɔnwɔ nɔma dɔrɔ sma ma y’a tɛda hɔn kɛ. ¹⁴ Nka a ɔɔn ma kɔrɔ hɔn yu kɔ samanɛ na giatɛ ɔɔn ti ka hɔn, ka ka ne ka yɛrɛ yirebɛ ɔn ne niɔnsɔ ga kɛ. ¹⁵ Wɔnna datɔ we tuma wuro hɔn ga. A diniyan hɔn yi, worofrɛ yi, zini yi. ¹⁶ Tian na kɔrɔ hɔn yu kɔ samanɛ kɔ dakurotɛ kɔ dayagatɛ sii pepe ɔɔn kwɛ ne yaa. ¹⁷ Nka wiin datɔ ɔɔn tuma wuro hɔn, wɔn pia ne kìni dɛn, wɔn timi a ne kuro, woramadiabe ne ti a hɔn, a ne makare. Dafɔre ti a hɔn, a ne dafɔre ta. A sɔɔn dɛ́gɛ sɔɔn na ga. ¹⁸ Wiinye kma ɔɔn siara ta, wɔnwɔ ma telebe tɛ siara hɔn.

¹ Wee bɛnbareyafa kɔ birisi tuma ka hɔn? Ka ma diamada wiinye ɔɔn ti ka yasɔ hɔn, a wɔnwɔ hɔn ye sa ga ra? ² Ka sbɛ ne wiinye frɛ gun ga, wɔnwɔ na ka yinna sa. Ka tɛ smayɛsma na ka kɔrɔ hɔn ne yaga, ka mane sbɛ ne yaa zin ga. Ka kwini ɔn ne viɛn. Ka sbɛ ne gun ga bare ka mɛsma ga. ³ Ka mɛ ɔn mane gun ga bare k’a giatɛ fɔrɔ ga fɔn ka na wiin yaga ka ma diamada hɔn. ⁴ Ki telebareyasma wɔ, ka tɔɔ da diniyan hɔn diamada wɔn sɔɔn ta Wuro zugu na ga ra? Wɔn ye na wiin te ɔɔn ne kia tɛ diniyan hɔn frɛ maa na, wɔnna te ye timi bere Wuro ma. ⁵ Taa k’a giati ɔn da zana Wuro domada na sɛbɛ da, ye Wuro wiin Ni ka ke hɔn, wɔn da sige a ma? ⁶ Nka a sige ye yɛrɛ ma wiin fa to a y’a foro dɔrɔ. Bo wɔn ɔɔn tɛ Wuro domada na sɛbɛ ɔɔn n’a yira n’a dɔrɔ ɔn da, ye yɛrɛyirebɛsma da yaga Wuro ma, a ne y’a foro ta yɛrɛmazibɛsma ma. ⁷ Wɔn ye na ka ka yɛrɛ to Wuro sra hɔn, ɔn taa Sitanɛ na fangan ma, a na tɔngɔn ye sabɛ ka na ɔn dɛrɛ. ⁸ Ka ka dɔbɛ Wuro na, a na ye dɔbɛ ka na mɛ. Ki kakiɛtɛsma, ka ka sra waa ɔn ka yɛrɛ kìnibɛ giatɛplakma. ⁹ Ka k’a yagada yɔnnɔ tɔɔ ɔn ninaban ɔn mɔgɔ. Ka tɛ k’a ziru bere tɛ ninabannɔ na, k’a nihɔndiaro tɛ bonatɛgɛ na. ¹⁰ Ka ka yɛrɛmazibɛ Matigi zin, a na ka yirebɛ. ¹¹ Sɔɔn ka ye na plalo dayagabɛre ga, n’a kma. Wiin te ɔɔn ye na plalo dayagabɛre wɛlɛ n’a kiti, wɔnna te Tɛn ɔɔn dayagabɛre ɔn n’a kiti. Nka be ɔɔn Tɛn kiti, be tɛ kitisɔta ɔɔn na, be Tɛn na tɛda ta ga. ¹² Kamasɔrɔ sɔnnala dama ɔɔn tiye wiin ɔɔn Tɛn tigɛ ne kitisɔta. A wiin te ɔɔn sbɛ ne sɔɔn kisi ne sbɛ ne tɛ a siri. Bi ɔɔn kɔ te ɔn ne be na plalo kiti? ¹³ Awale ki wiinye kma ɔɔn kwa, ye sma wɛlɛ sɛn ka na yaa bo kuru be hɔn ɔn dɔɔ tala ta yeyɛ ɔn frɛzabire ɔn gwana gun, ¹⁴ ɔn ma tɔɔ da sɛn da na tɛ wiin nɛ k’a sirewɔ hɔn ga bare ka wurotulu wiin ɔɔn sa zɔgɔ, wɔn timi suu a mige. ¹⁵ A ma wɔn na ka ne da, ye Matigi ɔɔn dian, ye ka na wɔɔ ni na ɔn bɔ kɔ bɔ ta rɛ, ¹⁶ ka ne ka yɛrɛ yirebɛ zanazana. Wɔnna yɛrɛyirebɛnɔma sii we fɔrɔ ga. ¹⁷ Wɔn ye na wiin te pepe ɔɔn dafɔretɛnɔn tɔɔ ɔn man’e ta ga, wɔnna te ye yɛrɛ ka kakiɛ hɔn.

¹ Awale ki wiinye kma ɔɔn naforokma, wiin bɔnɔ ɔɔn na bɛrɛ ka ma, ka ne mɔgɔ wɔnwɔ na fɔrɔna. ² K’a naforo vra, koo ɔɔn k’a zoga nɔma. ³ Lege ba k’a sanɔ kɔ k’a gwana ma. Wɔnna lege we na tɛ ka siɛrɛ na ɔn ka wunna wɔkara togo. Ka frɛ kia n’e tigɛ ka yɛrɛ ma bo wɛbɛsangan be ma. ⁴ Wiinye baratɛre ɔɔn k’a sɔnfrɛ tɛtɛrɛ n’e tigɛ ka ma, ka ye ta sara na kayan ta. Ka ye kimi ye ne mɔgɔ. Matigi Sbɛpepenate sɔnfrɛtɛtɛrɛsma wɔ ta mogo mɔɔ. ⁵ Ka mane ti dangamu kɔ nihɔndiaro hɔn k’a sirewɔ hɔn, ɔn ka yɛrɛ woro ka tigɛ yɛkɔ ma na. ⁶ Ka sɔntele zarake n’a yɛɛ, a ma sbɛ taa fangan ma ga. ⁷ Awale n’a kma, ka sɔmna fɔn yaa kayan Matigi ta naa ma. Ka lagasɔnta na kayan ta kɛ. A lagakɔn na tɔnɔ yɛ́rɛ, a kɔrɔtɔ ga, n’a bii gwerewuro ta mɛnɛ ma fɔn yaa kayan wɛbɛwuro ta mɛnɛ ma mɛ. ⁸ Ki mɛ, ka sɔmna. Ka ka wora sige bare Matigi nasangan vetra. ⁹ N’a kma ka ka ka worababɛ ka nɛmɛ na ga, ka tɛ ye na ka kiti ga, k’a za kitisɔta taa kuledo ma ga. ¹⁰ N’a kma, a ma yannɛ kɔ sɔmna na han, ka daga wiinye kma zugo bii, wɔn Wuro ta daberebɛre wiinye ɔɔn mane bɛre Matigi togo na. ¹¹ Ka sege kɛ ke sɔmnasma yirebɛ. Ka mane Zɔbu ta sɔmna mɔɔ ɔn Matigi ta giatɛ za bare Matigi woromadia fɔrɔna, a ne makare. ¹² Wɔn pepe nii wɛ mɛ, n’a kma ka ka da ka ka sun wurokɔn wɛlɛ lagakɔn ma wɛlɛ bɔɔ nɔma na ga. Ka tɛ k’a ɔɔn ne ɔɔn, k’a awo ne awo wiin fa to ye ka naa ka kiti ga. ¹³ Ka na boo ɔɔn ne yannɛ, a Wuro mɛ. A ɔɔn ne ti nihɔndiaro hɔn, a barakayiraturu sɔn. ¹⁴ Ka na boo ɔɔn ne pare, a na te Wuro ta kɔnkma na zɛngɛnkma wiri, ye Wuro mɛ ɔn yìn sini n’a wɛ a ma Matigi togo na wiin sangan ma, ye Wuro mɛ. ¹⁵ Wiin wuromɛ ɔɔn tɛ kɔ yɔnmabe, wɔn pareta we kisi. Matigi na n’a tumabɛ. A ɔɔn mane bɔɔ kakiɛ ta, a na n’e na yafa gun. ¹⁶ Ka k’a kakiɛ yira ka nɛmɛ ma ɔn Wuro mɛ nɛmɛ ma wiin fa to ka kɛnɛ. Sɔntele ta wuromɛ da na yire ye ta. ¹⁷ Eli mane ke nɛmɛ na sɔɔn. A mane Wuro mɛ fɔrɔna wiin fa to Wuro ka mɛnɛ ga, Wuro ɔɔn ma mɛnɛ lagakɔn ma ga dɔgɔ saa ne yɛgɛ konala yɔɔ. ¹⁸ Wɔn timi a ɔɔn Wuro mɛ yɛ mɛ, Wuro ɔɔn mɛnɛ, lagakɔn ɔɔn ye na tɔnɔ pere. ¹⁹ N’a kma, ka na boo ɔɔn tian na sogo dra, ye ɔɔn n’a ladi n’a kaan ka tian na sogo hɔn yɛ, ²⁰ ka daga tɔɔ da wiin te ɔɔn kakiɛtɛta ladi n’a wa sogo na yaga yi ma, y’a na te ni ɔɔn kisi ne na kakiɛ na yaan ye sii migebɛ.